{"id":577,"date":"2024-08-31T20:30:17","date_gmt":"2024-08-31T13:30:17","guid":{"rendered":"https:\/\/dainamthucluc.wordpress.com\/?p=577"},"modified":"2024-08-31T20:30:17","modified_gmt":"2024-08-31T13:30:17","slug":"thuc-luc-ve-the-to-cao-hoang-de-gia-long-quyen-17-60","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/dainamthucluc\/2024\/08\/31\/thuc-luc-ve-the-to-cao-hoang-de-gia-long-quyen-17-60\/","title":{"rendered":"Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u1ec1 Th\u1ebf t\u1ed5 cao ho\u00e0ng \u0111\u1ebf Gia Long (quy\u1ec3n 17 &#8211; 60)"},"content":{"rendered":"\n<p>Ch\u00ednh bi\u00ean<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-large-font-size\">\u0110\u1ec7 nh\u1ea5t k\u1ef7 &#8211; Quy\u1ec3n XVII &#8211; Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u1ec1 Th\u1ebf t\u1ed5 cao ho\u00e0ng \u0111\u1ebf<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u00e2m tu\u1ea5t, n\u0103m Gia Long th\u1ee9 1 [1802], m\u00f9a h\u1ea1, th\u00e1ng 5, ng\u00e0y m\u1ed3ng 1 Canh ng\u1ecd, l\u1eadp \u0111\u00e0n \u1edf \u0111\u1ed3ng An Ninh h\u1ee3p t\u1ebf tr\u1eddi \u0111\u1ea5t c\u00e1o v\u1ec1 vi\u1ec7c \u0111\u1eb7t ni\u00ean hi\u1ec7u.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y T\u00e2n m\u00f9i, k\u00ednh c\u00e1o vong linh li\u1ec7t th\u00e1nh [t\u1ed5 ti\u00ean]. L\u00e0m l\u1ec5 xong, vua ng\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n, nh\u1eadn l\u1ec5 ch\u1ea7u m\u1eebng. \u0110\u1eb7t ni\u00ean hi\u1ec7u l\u00e0 Gia Long, \u0111\u1ea1i x\u00e1 cho c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc.<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p>Chi\u1ebfu r\u1eb1ng : \u201cTa nghe kinh Xu\u00e2n thu tr\u1ecdng ngh\u0129a nh\u1ea5t th\u1ed1ng l\u00e0 \u0111\u1ec3 ch\u00ednh danh ngh\u0129a khi m\u1edf \u0111\u1ea7u. T\u1eeb Ti\u00ean Th\u00e1i v\u01b0\u01a1ng ta d\u1ef1ng n\u1ec1n \u1edf mi\u1ec1n Nam, th\u1ea7n truy\u1ec1n th\u00e1nh n\u1ed1i \u0111\u00e3 200 n\u0103m. G\u1ea7n \u0111\u00e2y T\u00e2y S\u01a1n n\u1ed5i lo\u1ea1n, v\u1eadn nh\u00e0 L\u00ea \u0111\u00e3 h\u1ebft, h\u01a1n v\u00e0i m\u01b0\u01a1i n\u0103m trong n\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u00ednh th\u1ed1ng. Ta ph\u1ea3i xi\u00eau d\u1ea1t m\u1ed9t n\u01a1i, r\u1ea5t lo ngh\u0129 v\u1ec1 mi\u1ebfu x\u00e3 v\u00e0 sinh d\u00e2n. N\u1eb1m gai n\u1ebfm m\u1eadt, mong sao cho \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean vui. N\u0103m Canh t\u00fd ta m\u1edbi \u1edf th\u00e0nh Gia \u0110\u1ecbnh, \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c t\u01b0\u1edbng s\u0129 suy t\u00f4n, \u0111\u00e3 l\u00ean ng\u00f4i v\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 gi\u1eef l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi. Duy \u0111\u00f4 c\u0169 ch\u01b0a ph\u1ee5c, n\u00ean c\u00f2n theo ni\u00ean hi\u1ec7u c\u0169. Nay \u01a1n tr\u1eddi gi\u00fap \u0111\u1ee1, c\u00e1c th\u00e1nh \u0111\u1ec3 Ph\u01b0\u1edbc, b\u1edd c\u00f5i c\u0169 \u0111\u00e3 l\u1ea5y l\u1ea1i, c\u01a1 nghi\u1ec7p x\u01b0a \u0111\u00e3 tr\u1edf v\u1ec1, c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 t\u1ea1i tri\u1ec1u d\u00e2ng s\u1edb ch\u01b0\u01a1ng khuy\u00ean ta l\u00ean ng\u00f4i ho\u00e0ng \u0111\u1ebf v\u00e0 \u0111\u1ed5i ni\u00ean hi\u1ec7u. Nh\u01b0ng ta ngh\u0129 r\u1eb1ng gi\u1ed1ng gi\u1eb7c ch\u01b0a tr\u1eeb xong, \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc ch\u01b0a th\u1ed1ng nh\u1ea5t, kh\u00f4ng n\u00ean v\u1ed9i l\u00ean ng\u00f4i t\u00f4n. Duy c\u1ee9 theo ni\u00ean hi\u1ec7u \u0111\u00e3 qua m\u00e0 thi h\u00e0nh nh\u1eefng l\u1ec7nh \u0111\u1ed5i m\u1edbi th\u00ec kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 n\u00eau r\u00f5 \u0111\u01b0\u1ee3c khu\u00f4n ph\u00e9p. V\u1eady n\u00ean chu\u1ea9n l\u1eddi xin \u0111\u1eb7t ni\u00ean hi\u1ec7u m\u1edbi, \u0111\u1ecbnh l\u1ea5y ng\u00e0y m\u1ed3ng 1 th\u00e1ng 5 n\u0103m nay k\u00ednh c\u00e1o tr\u1eddi \u0111\u1ea5t, ng\u00e0y h\u00f4m sau k\u00ednh c\u00e1o li\u1ec7t th\u00e1nh, ch\u00e9p ni\u00ean hi\u1ec7u l\u00e0 Gia Long, \u0111\u1ec3 th\u1ed1ng nh\u1ea5t k\u1ef7 c\u01b0\u01a1ng, l\u00e0m m\u1edbi tai m\u1eaft. V\u1eady xu\u1ed1ng 6 \u0111i\u1ec1u \u00e2n \u0111i\u1ec3n :<\/p>\n\n\n\n<p>1. Nh\u1eefng s\u1ed1 ti\u1ec1n th\u00f3c thu\u1ebf nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc c\u00f2n l\u01b0u khi\u1ebfm \u1edf d\u00e2n t\u1eeb th\u00e1ng 12 n\u0103m T\u00e2n d\u1eadu tr\u1edf v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec1u tha c\u1ea3.<\/p>\n\n\n\n<p>2. L\u1ec7nh x\u00e1 \u0111\u1ebfn ng\u00e0y n\u00e0o th\u00ec s\u1ed1 ti\u1ec1n th\u00f3c nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc c\u00e1c nha c\u00f2n thi\u1ebfu \u0111\u1ec1u tha c\u1ea3.<\/p>\n\n\n\n<p>3. Nh\u1eefng t\u00f9 hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u01a1ng b\u1ecb giam, kh\u00f4ng k\u1ec3 \u0111\u00e3 x\u1eed \u00e1n hay ch\u01b0a x\u1eed \u00e1n, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tha h\u1ebft, duy k\u1ebb gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 k\u1ebb \u0111\u1ea7u \u0111\u1ea3ng k\u1ebb c\u01b0\u1edbp th\u00ec kh\u00f4ng tha.<\/p>\n\n\n\n<p>4. Ph\u00e0m s\u1ed1 ti\u1ec1n thu\u1ebf sai d\u01b0 c\u1ee7a c\u00e1c d\u00e2n ch\u00ednh h\u1ed9, kh\u00e1ch h\u1ed9, bi\u1ec7t n\u1ea1p v\u00e0 c\u00e1c s\u1eafc thu\u1ed9c qu\u00e2n t\u1eeb n\u0103m Qu\u00fd h\u1ee3i tr\u1edf v\u1ec1 sau, th\u00ec cho gi\u1ea3m 2 ph\u1ea7n 10.<\/p>\n\n\n\n<p>5 &#8211; 6. C\u00e1c h\u1ea1ng th\u00f3c \u0111\u1ed3n \u0111i\u1ec1n, l\u0129nh l\u00e1ng, l\u0129nh th\u00e2m, d\u1ea7u r\u00e1i, than g\u1ed7, s\u00e1p ong, v\u1ea3i tr\u1eafng, d\u1ea7u l\u1ea1c, nh\u1ef1a tr\u00e1m, bu\u1ed3m l\u00e1 v\u00e0 h\u1ebft th\u1ea3y c\u00e1c th\u1ee9 thu\u1ebf v\u1eb7t, t\u1eeb n\u0103m Qu\u00fd h\u1ee3i tr\u1edf v\u1ec1 sau, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m 2 ph\u1ea7n 10.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d4i ! Hi\u1ec7u l\u1edbn ban ra, \u0111\u00e3 c\u00f9ng thi\u00ean h\u1ea1 m\u00e0 \u0111\u1ed5i m\u1edbi ; \u0111\u1ed5i m\u00e0 gi\u1eef t\u00edn, \u0111\u1ec3 gi\u1eef c\u01a1 \u0111\u1ed3 kh\u00f3 chuy\u1ec3n lay\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1eeb nay nh\u1eefng c\u00e1o d\u1ee5 m\u1ec7nh l\u1ec7nh \u0111\u1ec1u d\u00f9ng ch\u1eef chi\u1ebfu (\u0110\u1ea7u t\u1edd gi\u1ea5y d\u00f9ng \u1ea5n \u201cTh\u1ee7 t\u00edn thi\u00ean h\u1ea1, v\u0103n v\u00f5 quy\u1ec1n h\u00e0nh\u201d) trong ngo\u00e0i d\u00e2ng ch\u01b0\u01a1ng s\u1edb \u0111\u1ec1u d\u00f9ng ch\u1eef t\u1ea5u. (Ph\u00e0m c\u00e1c ch\u01b0\u01a1ng s\u1edb \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i tuy\u00ean \u0111\u1ecdc \u1edf tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t vua, \u0111\u1ee3i \u0111\u01b0\u1ee3c chu\u1ea9n y m\u1edbi thi h\u00e0nh).<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u01b0\u1edfng cho c\u00e1c qu\u00e2n th\u1ee7y b\u1ed9. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng : \u201cB\u00e0n c\u00f4ng \u0111\u1ec3 th\u01b0\u1edfng, \u0111\u00f3 l\u00e0 ph\u00e9p th\u01b0\u1eddng c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc. B\u1ecdn c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i ra tr\u1eadn \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c, c\u00f4ng lao kh\u00f3 nh\u1ecdc ta \u0111\u00e3 th\u1ea5y r\u00f5. Nay l\u00e0 bu\u1ed5i \u0111\u1ea7u l\u1ea5y l\u1ea1i kinh th\u00e0nh, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft h\u00e3y th\u01b0\u1edfng cho b\u1ecdn ng\u01b0\u01a1i 1.000 l\u1ea1ng v\u00e0ng, 10.000 l\u1ea1ng b\u1ea1c, 30.000 quan ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 khuy\u1ebfn kh\u00edch. C\u00f2n ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 c\u00f4ng tr\u1ea1ng \u0111\u1ee3i sau s\u1ebd th\u01b0\u1edfng\u201d. Th\u1ebf r\u1ed3i th\u1ed1ng qu\u1ea3n c\u00e1c dinh qu\u00e2n \u0111em danh s\u00e1ch d\u00e2ng l\u00ean, th\u0103ng th\u1ee5 cho c\u00e1c th\u1ed1ng ch\u1ebf, th\u1ed1ng \u0111\u1ed3n, ch\u01b0\u1edfng c\u01a1, cai c\u01a1, cai \u0111\u1ed9i, ph\u00f3 \u0111\u1ed9i, \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng, tham qu\u00e2n, tham lu\u1eadn, cai \u00e1n, th\u01b0 k\u00fd, tri b\u1ea1, cai h\u1ee3p, theo th\u1ee9 b\u1ef1c kh\u00e1c nhau.<\/p>\n\n\n\n<p>Ban \u1ea5n cho Qu\u1ed1c th\u00fac qu\u1eadn c\u00f4ng T\u00f4n Th\u1ea5t Th\u0103ng (\u1ea5n kh\u1eafc ch\u1eef tri\u1ec7n \u201cQu\u1ed1c th\u00fac chi \u1ea5n\u201d).<\/p>\n\n\n\n<p>Phong Nguy\u1ec5n Hu\u1ef3nh \u0110\u1ee9c, Nguy\u1ec5n V\u0103n Nh\u01a1n, Ph\u1ea1m V\u0103n Nh\u01a1n t\u01b0\u1edbc Qu\u1eadn c\u00f4ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho \u0110\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf T\u1ea3 dinh qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch l\u00e0 L\u00ea V\u0103n Duy\u1ec7t l\u00e0 Kh\u00e2m sai ch\u01b0\u1edfng T\u1ea3 qu\u00e2n b\u00ecnh T\u00e2y t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, \u0111\u1ed5i T\u1ea3 \u0111\u1ed3n qu\u00e2n Ng\u1ef1 l\u00e2m l\u00e0m H\u1eadu qu\u00e2n, cho L\u00ea Ch\u1ea5t l\u00e0m Kh\u00e2m sai ch\u01b0\u1edfng H\u1eadu qu\u00e2n b\u00ecnh T\u00e2y t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ed5i T\u1ea3 qu\u00e2n c\u0169 l\u00e0m Ch\u1ea5n v\u00f5 qu\u00e2n cho Nguy\u1ec5n V\u0103n Nh\u01a1n ph\u1ee5 tr\u00e1ch, H\u1eadu qu\u00e2n c\u0169 l\u00e0 Th\u1ea7n v\u00f5 qu\u00e2n cho Ph\u1ea1m V\u0103n Nh\u01a1n ph\u1ee5 tr\u00e1ch.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y L\u00ea V\u0103n Phong l\u00e0m \u0110\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf T\u1ea3 dinh qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch, V\u00f5 Do\u00e3n V\u0103n l\u00e0m Ph\u00f3 \u0111\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf, Phan V\u0103n \u0110\u1ee9c l\u00e0m Ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng T\u1ea3 qu\u00e2n, V\u00f5 \u0110\u00ecnh Duy\u00ean l\u00e0m Ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng H\u1eadu qu\u00e2n, L\u00ea Ti\u1ebfn S\u00e2m l\u00e0m Ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng Ch\u1ea5n v\u00f5 qu\u00e2n, Tr\u1ea7n Quang Th\u00e1i l\u00e0m Ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng Th\u1ea7n v\u00f5 qu\u00e2n, Nguy\u1ec5n V\u0103n Xu\u00e2n l\u00e0m ch\u00e1nh th\u1ed1ng H\u1eefu \u0111\u1ed3n T\u1ea3 qu\u00e2n, Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u1edbc Ph\u01b0\u01a1ng l\u00e0m ch\u00e1nh th\u1ed1ng H\u1eadu \u0111\u1ed3n, Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u1ed1ng l\u00e0m ph\u00f3 th\u1ed1ng Trung \u0111\u1ed3n, L\u00ea V\u0103n Ni\u1ec7m l\u00e0m ch\u00e1nh th\u1ed1ng Ti\u1ec1n \u0111\u1ed3n H\u1eadu qu\u00e2n, Mai Gia C\u01b0\u01a1ng l\u00e0m ch\u00e1nh th\u1ed1ng H\u1eadu \u0111\u1ed3n (Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u1edbc Ph\u01b0\u01a1ng l\u00e0 ch\u00e1u b\u1ed1n \u0111\u1eddi c\u1ee7a T\u1ea3 ph\u1ee7 \u0111\u00f4 \u0111\u1ed1c qu\u1eadn c\u00f4ng Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u1edbc Th\u1ee9c)<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u01b0\u1edbc kia B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh b\u1ecb v\u00e2y, ch\u00e1nh tr\u01b0\u1edfng chi Trung chi Ti\u1ec1n qu\u00e2n l\u00e0 Ng\u00f4 V\u0103n T\u00f4n v\u00e0 ch\u00e1nh tr\u01b0\u1edfng chi H\u1eadu chi H\u1eadu qu\u00e2n l\u00e0 Tr\u1ea7n Ti\u1ebfn Voi \u0111\u1ea7u h\u00e0ng gi\u1eb7c, t\u1edbi nay vi\u1ec7c \u0111\u00e3 y\u00ean, sai cho \u0111\u00ecnh th\u1ea7n ngh\u1ecb t\u1ed9i, ch\u00e9m \u0111\u1ec3 rao cho c\u00f4ng ch\u00fang.<\/p>\n\n\n\n<p>Ti\u1ebft \u0110oan d\u01b0\u01a1ng, vua ng\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n, nh\u1eadn l\u1ec5 ch\u1ea7u m\u1eebng.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y T\u1ea3 tham tri L\u1ea1i b\u1ed9 l\u00e0 Ph\u1ea1m Ng\u1ecdc U\u1ea9n l\u00e0m Binh b\u1ed9.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Nguy\u1ec5n Hu\u1ef3nh \u0110\u1ee9c l\u00e0m \u00e1n tr\u1ea5n tr\u1ea5n dinh Quy Nh\u01a1n, Nguy\u1ec5n Ho\u00e0i Qu\u1ef3nh l\u00e0m Hi\u1ec7p tr\u1ea5n ki\u00eam l\u00e3nh hai dinh Ph\u00fa Y\u00ean v\u00e0 Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i, l\u1ea5y Nguy\u1ec5n V\u0103n Hi\u1ebfu l\u00e0m Ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng H\u1eefu qu\u00e2n, theo l\u00e0m vi\u1ec7c c\u00f4ng \u1edf tr\u1ea5n.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ecdn Hu\u1ef3nh \u0110\u1ee9c d\u00e2ng s\u1edb c\u1eed s\u00e1u ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ed5 l\u00e0m huy\u1ec7n l\u1ec7nh, xin b\u1ed5 Tri huy\u1ec7n ba huy\u1ec7n B\u1ed3ng S\u01a1n, Ph\u00f9 Ly (sau chia l\u00e0m Ph\u00f9 M\u1ef9, Ph\u00f9 C\u00e1t) v\u00e0 Tuy Vi\u1ec5n (sau chia l\u00e0m Tuy Vi\u1ec5n v\u00e0 Tuy Ph\u01b0\u1edbc). Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n S\u0129 l\u00e0m Ph\u00f3 qu\u1ea3n dinh Ti\u1ec1n th\u1ee7y, Nguy\u1ec5n Tho\u1ea1i l\u00e0m Ph\u00f3 qu\u1ea3n dinh H\u1eadu th\u1ee7y, L\u00ea V\u0103n T\u1ea5n l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 H\u1ed5 uy, Nguy\u1ec5n V\u0103n Kh\u01b0\u01a1ng l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Di\u1ec7u v\u00f5, Ph\u1ea1m V\u0103n Ch\u00e2u l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Th\u1ea7n v\u00f5.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u01b0\u1eddi n\u01b0\u1edbc Thanh l\u00e0 Tri\u1ec7u \u0110\u1ea1i S\u0129 (1. C\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 \u0110\u1ea1i Nh\u1eadm, v\u00ec h\u00fay T\u1ef1 \u0110\u1ee9c n\u00ean vi\u1ebft nh\u1eadm th\u00e0nh s\u0129.) t\u1eeb Qu\u1ea3ng \u0110\u00f4ng v\u1ec1. Vua h\u1ecfi s\u1ef1 th\u1ec3 n\u01b0\u1edbc Thanh, r\u1ed3i sai Binh b\u1ed9 h\u1eadu c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng cho.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Uy v\u00f5 l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n So\u1ea1n l\u00e0m Kh\u00e2m sai thu\u1ed9c n\u1ed9i ch\u01b0\u1edfng c\u01a1, cai c\u01a1 v\u1ec7 Ban tr\u1ef1c h\u1eefu l\u00e0 \u0110o\u00e0n V\u0103n Tr\u01b0\u01a1ng l\u00e0m Kh\u00e2m sai thu\u1ed9c n\u1ed9i cai c\u01a1, Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay l\u00e0 Hu\u1ef3nh V\u0103n Vi\u1ec5n l\u00e0m tham qu\u00e2n H\u1eefu dinh qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch, Tham lu\u1eadn l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u1ea1c l\u00e0m Tham qu\u00e2n t\u01b0\u1ee3ng dinh.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Cai \u0111\u1ed9i Nguy\u1ec5n Th\u00e0nh gi\u1eef kho thu\u1ed1c s\u00fang, ki\u00eam qu\u1ea3n c\u00e1c \u0111\u1ed9i An c\u00f4ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho Th\u1ed1ng qu\u1ea3n \u0111\u1ed3n Xi\u00eam binh l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n T\u1ed3n l\u00e0m Cai c\u01a1, s\u1edf thu\u1ed9c l\u00e0 b\u1ecdn Nguy\u1ec5n V\u0103n \u0110i\u1ec1n h\u01a1n 200 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c trao ch\u1ee9c cai \u0111\u1ed9i, ph\u00f3 \u0111\u1ed9i, \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng theo th\u1ee9 b\u1eadc kh\u00e1c nhau.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Kh\u00e2m sai cai c\u01a1 Ph\u1ea1m V\u0103n Nh\u01a1n l\u00e0m th\u1ee7 ng\u1ef1 hai ngu\u1ed3n Th\u1ea1ch B\u00e0n v\u00e0 Quy H\u00f3a (thu\u1ed9c t\u1ec9nh B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh), chia \u0111\u1eb7t \u0111\u1ed3n b\u1ea3o \u0111\u1ec3 ng\u0103n b\u1ecdn \u00e1c man.<\/p>\n\n\n\n<p>Ban c\u1ea5p s\u1eafc th\u1ecb cho c\u00e1c vi\u00ean bi\u1ec1n (1. Vi\u00ean bi\u1ec1n : G\u1ecdi chung c\u00e1c quan v\u00f5 v\u00e0 nh\u00e2n vi\u00ean trong qu\u00e2n \u0111\u1ed9i.) c\u00e1c dinh qu\u1eadn. Tr\u01b0\u1edbc kia c\u00e1c t\u01b0\u1edbng s\u0129 theo vi\u1ec7c qu\u00e2n ch\u1ec9 c\u1ea5p cho ch\u1ec9 sai, ch\u1ec9 truy\u1ec1n v\u00e0 c\u00f4ng \u0111\u1ed3ng ph\u00f3, cho l\u1ec7 theo c\u00e1c dinh qu\u00e2n sai khi\u1ebfn, \u0111\u1ebfn nay ch\u01b0\u1edfng l\u00e3nh quan \u0111\u1ec7 danh s\u00e1ch t\u00e2u xin c\u1ea5p cho s\u1eafc son v\u00e0 th\u1ecb son.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Ki\u00ean v\u00f5 l\u00e0 Ho\u00e0ng V\u0129nh m\u1ed9 d\u00e2n ngo\u1ea1i t\u1ecbch \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh l\u1eadp l\u00e0m \u0111\u1ed9i Thanh Ch\u00e2u \u0111\u1ec3 \u0111i tu\u1ea7n c\u00e1c c\u1eeda bi\u1ec3n.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai b\u1ecdn Tham lu\u1eadn Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u1ecbnh v\u00e0 Cai h\u1ee3p V\u00f5 Xu\u00e2n L\u00fd gi\u1eef c\u00e1c c\u1eeda bi\u1ec3n Kim B\u1ed3ng, An D\u1ee5, H\u00e0 Ra, Tham lu\u1eadn Loan \u0110\u1ee9c L\u1ee3i tr\u00f4ng nom thu\u1ebf \u0111\u1ea7m, c\u00e1c \u0111\u1ed3n H\u1ea3i H\u1ea1c v\u00e0 H\u1ea3i \u0110\u00f4ng.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 T\u00fac uy l\u00e0 L\u00ea V\u0103n T\u01b0\u1eddng l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 H\u1eefu nh\u1ecb Th\u1ecb trung dinh T\u00fac tr\u1ef1c, V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Kham v\u00f5 l\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c Thu l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 T\u1ea3 nh\u1ecb, Cai c\u01a1 H\u1eefu chi \u0111\u1ea1o \u1ee9ng ngh\u0129a l\u00e0 Ph\u1ea1m H\u1eefu T\u00e2m l\u00e0m Kh\u00e2m sai cai c\u01a1.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua mu\u1ed1n thu d\u1ee5ng nh\u00e2n t\u00e0i, h\u1ea1 l\u1ec7nh cho c\u00e1c b\u1ed9 vi\u1ec7n \u0111\u1ec1u \u0111\u1ec1 c\u1eed nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi m\u00ecnh bi\u1ebft \u0111\u1ec3 b\u1ed5 v\u00e0o c\u00e1c ty \u1edf b\u1ed9 v\u00e0 c\u00e1c vi\u1ec7n H\u00e0n l\u00e2m v\u00e0 Th\u1ecb th\u01b0, Nh\u1eefng c\u1ed1ng s\u0129 v\u00e0 h\u00e0ng quan ai c\u00f3 t\u00e0i d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u0169ng b\u1ed5 v\u00e0o c\u00e1c ty \u1edf b\u1ed9.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y b\u1ecdn L\u00ea \u0110\u1eafc T\u1ea7n, L\u00ea Ch\u00ednh L\u1ed9, Nguy\u1ec5n \u0110\u0103ng \u0110\u1ec7, \u0110o\u00e0n \u0110\u1ea1i Th\u1eadn, Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n T\u00ecnh l\u00e0m Thi\u00eam s\u1ef1 L\u1ea1i b\u1ed9, Nguy\u1ec5n Vi\u1ebft C\u01a1, Tr\u01b0\u01a1ng Ch\u00ed L\u00fd, \u0110\u00e0o V\u0103n L\u1ec5, Tr\u1ea7n Minh Ngh\u0129a, Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh Ch\u1ea5t, L\u00ea C\u00f4ng B\u1eadt, Ho\u00e0ng Tr\u1ecdng M\u1ed9 l\u00e0m Thi\u00eam s\u1ef1 Binh b\u1ed9, Tr\u1ea7n Qu\u1ed1c Cao, Tr\u1ea7n B\u00e1 B\u1ea3o l\u00e0m Thi\u00eam s\u1ef1 H\u00ecnh b\u1ed9.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y b\u1ecdn Tr\u1ea7n Quang M\u00e2n, Nguy\u1ec5n H\u1eefu Th\u1eadn, V\u00f5 Ti\u1ebfn Ng\u00f4n, Nguy\u1ec5n \u0110\u0103ng C\u01a1 l\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n ch\u1ebf c\u00e1o ; Th\u00e1i V\u0103n Nguy\u00ean, Nguy\u1ec5n Kim Ph\u01b0\u01a1ng, Phan \u0110\u1ee9c Hi\u1ebfn, Ho\u00e0ng \u0110\u01b0\u1eddng, Nguy\u1ec5n V\u0103n C\u00f4ng, V\u00f5 Do\u00e3n Thi\u1ebfp, Nguy\u1ec5n \u0110\u0103ng Thi\u1ec7p, Nguy\u1ec5n C\u00f4ng Tr\u1ef1c, Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c \u0110\u00e0m, V\u00f5 Xu\u00e2n Bi\u1ec1u, Tr\u1ea7n Duy \u0110i\u1ec3n, \u0110o\u00e0n \u0110\u1ee9c Kh\u00e1nh, \u0110inh Kh\u1eafc L\u1ed9c, Nguy\u1ec5n C\u00f4ng T\u00fac, Nguy\u1ec5n \u0110\u0103ng Tu\u00e2n, D\u01b0\u01a1ng C\u00f4ng Thi\u1ec7u, Tr\u1ea7n \u0110\u00ecnh \u0110i\u1ec1u, Mai \u0110\u1ee9c Giai, L\u00ea V\u0103n Quy\u1ec1n, Nguy\u1ec5n Vi\u1ebft Ph\u00fa, V\u00f5 Th\u1ebf Ch\u01b0\u01a1ng, Ng\u00f4 V\u0103n Uy\u1ec3n, Ho\u00e0ng Kim Ho\u00e1n, Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c T\u01b0, Hu\u1ef3nh V\u0103n Phi\u1ebfn, Hu\u1ef3nh V\u0103n V\u1eadn, V\u00f5 Xu\u00e2n C\u1ea9n, L\u00ea Quang Th\u1ef1c, Nguy\u1ec5n V\u0103n Bi\u1ec3u, L\u00ea Minh Huy sung H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n (Kim Ho\u00e1n l\u00e0 con x\u1eed s\u0129 Ho\u00e0ng Quang \u1edf Thai D\u01b0\u01a1ng).<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Th\u1ecb th\u01b0 vi\u1ec7n ph\u1ee5ng ch\u1ec9 l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Minh Th\u00e0nh l\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n th\u1ecb th\u01b0 ph\u1ee5ng ch\u1ec9 ki\u00eam Th\u01b0\u1ee3ng b\u1ea3o khanh, b\u1ecdn Th\u1ecb th\u01b0 ph\u1ee5ng ch\u1ec9 Tr\u1ea7n \u0110\u00ecnh Tr\u01b0ng, Th\u1ecb th\u01b0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Quang, V\u00f5 H\u1eefu H\u1ee3p, Nguy\u1ec5n V\u0103n Ch\u00e2u, Nguy\u1ec5n V\u0103n Huy\u1ec1n l\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ec9, Th\u1ecb th\u01b0 Tr\u1ea7n V\u0103n T\u00e1nh, Tr\u1ea7n Vi\u1ebft B\u00ecnh, L\u00ea V\u0103n Ph\u00fa, L\u00ea V\u0103n \u0110\u1ed3ng, Nguy\u1ec5n C\u00f4n \u0110\u1ecbnh, Nguy\u1ec5n V\u0103n Nhi\u00ean, Cao V\u0103n B\u00edch, Ph\u1ea1m Ng\u1ecdc Phong, V\u00f5 V\u0103n T\u00e2n, Nguy\u1ec5n Quang Ki\u1ec1u, C\u00f4ng Tu\u1ea5n, Nguy\u1ec5n C\u00f4ng Vi\u00ean, Nguy\u1ec5n C\u00f4ng Nghi\u1ec5m l\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n th\u1ecb th\u01b0.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Ph\u00f3 tu\u1ea7n H\u1ea3i \u0111\u00f4 dinh l\u00e0 Ho\u00e0ng Trung \u0110\u1ed3ng, qu\u1ea3n l\u00e3nh c\u00e1c thuy\u1ec1n hi\u1ec7u Ho\u00e0ng long, Thanh t\u01b0\u1edbc, X\u00edch nh\u1ea1n, v\u1eadn ch\u1edf c\u00e1c h\u1ea1ng ti\u1ec1n th\u00f3c gang thi\u1ebfc \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh \u0111\u1ebfn kinh.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ea3 qu\u00e2n s\u1edf b\u1ed9 c\u1ee7a Cao La H\u00e2m S\u00e2m v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc, cho 30 l\u1ea1ng v\u00e0ng, 300 l\u1ea1ng b\u1ea1c, 3.000 quan ti\u1ec1n. Tr\u01b0\u1edbc kia S\u00e2m theo \u0111i \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c, ng\u1ea7m g\u1eedi th\u01b0 cho t\u01b0\u1edbng gi\u1eb7c l\u00e0 Tr\u1ea7n Quang Di\u1ec7u, vua b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea5y m\u00e0 v\u1eabn c\u1ea5p cho th\u00eam h\u1eadu, \u0111\u1ec3 cho y\u00ean l\u00f2ng. \u0110\u1ebfn \u0111\u00e2y y\u00ean \u1ee7i cho v\u1ec1.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh l\u1ec7 c\u1ea5p ru\u1ed9ng l\u01b0\u01a1ng v\u00e0 ru\u1ed9ng kh\u1ea9u ph\u1ea7n cho quan qu\u00e2n dinh Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c. Ph\u00e0m quan qu\u00e2n theo vi\u1ec7c binh th\u00ec m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi c\u1ea5p m\u1ed9t m\u1eabu ru\u1ed9ng l\u01b0\u01a1ng, ru\u1ed9ng kh\u1ea9u ph\u1ea7n th\u00ec theo l\u1ec7. Ai b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng v\u1ec1 qu\u00ea c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p nh\u01b0 th\u1ebf. Ai b\u1ecb ch\u1ebft tr\u1eadn hay ch\u1ebft b\u1ec7nh th\u00ec cho v\u1ee3 con c\u1ea5y \u0103n m\u1ed9t n\u0103m. Quan qu\u00e2n gi\u1eb7c quy thu\u1eadn \u0111\u00e3 c\u00f3 s\u1eafc th\u1ecb th\u00ec c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p nh\u01b0 quan qu\u00e2n, ch\u01b0a c\u00f3 s\u1eafc th\u1ecb th\u00ec coi nh\u01b0 h\u1ea1ng d\u00e2n, b\u1ecb b\u1ec7nh th\u1ea3i v\u1ec1 th\u00ec coi nh\u01b0 h\u1ea1ng l\u00e3o, ngo\u00e0i ra ru\u1ed9ng l\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a quan qu\u00e2n ng\u1ee5y th\u00ec tr\u1ea3 l\u1ea1i d\u00e2n, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 ch\u1ebft r\u1ed3i th\u00ec v\u1ee3 con \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p nh\u01b0 l\u1ec7 c\u00f4 qu\u1ea3, ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb b\u1ec7nh v\u1ec1 qu\u00ea th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p theo h\u1ea1ng t\u00e0n t\u1eadt.<\/p>\n\n\n\n<p>Ngu\u1ed3n Quang H\u00f3a \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh s\u1ea3n nhi\u1ec1u g\u1ed7, m\u1ed7i khi \u0111\u00f3ng thuy\u1ec1n, th\u01b0\u1eddng sai d\u00e2n \u0111\u1ed9i M\u1ed9c \u0111\u0129nh \u0111i t\u00ecm \u0111em n\u1ed9p, l\u00ean xu\u1ed1ng khe su\u1ed1i, s\u1ee9c ng\u01b0\u1eddi r\u1ea5t kh\u00f3 nh\u1ecdc. Vua h\u1ea1 l\u1ec7nh l\u1ea5y tr\u00e2u l\u00e0m thay, ph\u00e1t ra 3.000 quan ti\u1ec1n mua 300 con tr\u00e2u \u0111\u1ec3 k\u00e9o. D\u00e2n khen l\u00e0 ti\u1ec7n.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua c\u00f9ng b\u1ea7y t\u00f4i b\u00e0n vi\u1ec7c th\u00f4ng s\u1ee9 v\u1edbi n\u01b0\u1edbc Thanh. D\u1ee5 r\u1eb1ng : \u201cN\u01b0\u1edbc ta tuy c\u0169 nh\u01b0ng m\u1ec7nh \u0111\u00e3 \u0111\u1ed5i m\u1edbi. Ngh\u0129a l\u1edbn ph\u1ee5c th\u00f9, ng\u01b0\u1eddi Thanh c\u00f2n ch\u01b0a hi\u1ec3u r\u00f5. G\u1ea7n \u0111\u00e2y th\u1ee7y binh ta b\u1ecb b\u00e3o, ng\u01b0\u1eddi Thanh h\u1eadu \u0111\u00e3i cho v\u1ec1, ta ch\u01b0a c\u00f3 g\u00ec \u0111\u00e1p l\u1ea1i. Nay b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c \u1ea5n s\u00e1ch c\u1ee7a gi\u1eb7c T\u00e2y S\u01a1n l\u00e0 do nh\u00e0 Thanh phong cho, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eb7c bi\u1ec3n, c\u0169ng l\u00e0 gi\u1eb7c tr\u1ed1n c\u1ee7a nh\u00e0 Thanh, ta c\u00f3 th\u1ec3 sai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0a sang tr\u1ea3 tr\u01b0\u1edbc v\u00e0 \u0111em vi\u1ec7c B\u1eafc ph\u1ea1t b\u00e1o cho h\u1ecd, \u0111\u1ee3i khi b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c B\u1eafc H\u00e0 s\u1ebd n\u1ed1i l\u1ea1i vi\u1ec7c bang giao c\u0169 th\u00ec kh\u00e9o h\u01a1n. C\u00e1c khanh n\u00ean ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 sai \u0111i \u0111\u01b0\u1ee3c\u201d. Qu\u1ea7n th\u1ea7n \u0111\u1ec1u c\u1eed Tr\u1ecbnh Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c, Ng\u00f4 Nh\u01a1n T\u0129nh v\u00e0 Ho\u00e0ng Ng\u1ecdc U\u1ea9n. Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Tr\u1ecbnh Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c l\u00e0m Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 H\u1ed9 b\u1ed9 (Ch\u00ednh khanh \u1edf l\u1ee5c b\u1ed9 ch\u01b0a c\u00f3 danh hi\u1ec7u l\u00e0 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, nh\u00e2n c\u00f3 m\u1ec7nh \u0111i s\u1ee9 n\u00ean m\u1edbi \u0111\u1eb7c gia ch\u1ee9c \u1ea5y), sung ch\u00e1nh s\u1ee9 sang n\u01b0\u1edbc Thanh, Ng\u00f4 Nh\u01a1n T\u0129nh l\u00e0m H\u1eefu tham tri Binh b\u1ed9, Ho\u00e0ng Ng\u1ecdc U\u1ea9n l\u00e0m H\u1eefu tham tri H\u00ecnh b\u1ed9 sung ch\u1ee9c ph\u00f3 s\u1ee9, \u0111em qu\u1ed1c th\u01b0 v\u00e0 ph\u1ea9m v\u1eadt, l\u1ea1i \u0111em c\u1ea3 \u1ea5n s\u00e1ch \u0111\u00e3 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c do ng\u01b0\u1eddi Thanh phong cho gi\u1eb7c T\u00e2y S\u01a1n, c\u00f9ng b\u1ecdn gi\u1eb7c bi\u1ec3n T\u1ec1 Ng\u00f4i l\u00e0 M\u1ea1c Quang Ph\u00f9, L\u01b0\u01a1ng V\u0103n Canh, Ph\u00e0n V\u0103n T\u00e0i, \u0111i hai thuy\u1ec1n B\u1ea1ch y\u1ebfn v\u00e0 Huy\u1ec1n h\u1ea1c, v\u01b0\u1ee3t bi\u1ec3n \u0111\u1ebfn c\u1eeda H\u1ed5 M\u00f4n t\u1ec9nh Qu\u1ea3ng \u0110\u00f4ng \u0111\u1ec3 n\u1ed9p. T\u1ed5ng \u0111\u1ed1c Gi\u00e1c La C\u00e1t Kh\u00e1nh \u0111em vi\u1ec7c \u1ea5y chuy\u1ec3n \u0111\u1ea1t. Vua Thanh v\u1ed1n gh\u00e9t gi\u1eb7c T\u00e2y S\u01a1n v\u00f4 \u0111\u1ea1o, l\u1ea1i chi\u00eau n\u1ea1p b\u1ecdn M\u1ea1c Quang Ph\u00f9 cho c\u01b0\u1edbp b\u00f3c \u1edf ngo\u00e0i bi\u00ean, \u0111\u00e3 l\u00e2u ng\u0103n tr\u1edf \u0111\u01b0\u1eddng bi\u1ec3n, \u0111\u1ebfn nay \u0111\u01b0\u1ee3c tin b\u00e1o, r\u1ea5t vui l\u00f2ng. H\u1ea1 l\u1ec7nh cho Qu\u1ea3ng \u0110\u00f4ng nh\u1eadn l\u1ea5y b\u1ecdn Quang Ph\u00f9, V\u0103n Canh, V\u0103n T\u00e0i \u0111em gi\u1ebft, m\u00e0 l\u01b0u b\u1ecdn Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c \u1edf l\u1ea1i t\u1ec9nh th\u00e0nh, cung c\u1ea5p r\u1ea5t h\u1eadu.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua s\u1eafp c\u1eed \u0111\u1ea1i binh B\u1eafc ph\u1ea1t, truy\u1ec1n h\u1ecbch d\u1ee5 qu\u00e2n d\u00e2n B\u1eafc H\u00e0 s\u00e1u \u0111i\u1ec1u, \u0111\u1ea1i l\u01b0\u1ee3c n\u00f3i :<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cNgh\u0129a l\u1edbn kinh Xu\u00e2n thu kh\u00f4ng g\u00ec l\u1edbn b\u1eb1ng tr\u1ea3 th\u00f9, m\u00e0 qu\u00e2n c\u1ee7a v\u01b0\u01a1ng gi\u1ea3 th\u00ec gi\u1ebft lo\u1ea1n th\u1ea7n l\u00e0 vi\u1ec7c tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft. Ng\u1eabm t\u1eeb khi T\u00e2y S\u01a1n g\u00e2y bi\u1ebfn, t\u1eeb Thu\u1eadn Qu\u1ea3ng ra B\u1eafc, nh\u00e2n d\u00e2n kh\u1ed5 s\u1edf \u0111\u00e3 l\u00e2u. Ta \u0111\u00e2y c\u1ed1 ch\u00ed gi\u1ebft th\u00f9 l\u00e0 ch\u1ec9 ngh\u0129 \u0111\u00e1nh k\u1ebb c\u00f3 t\u1ed9i \u0111\u1ec3 c\u1ee9u d\u00e2n. T\u1eebng \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh nghi\u00eam qu\u00e2n l\u1ec7nh, khi\u1ebfn m\u1ea3y may kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ea1m c\u1ee7a d\u00e2n. Th\u1ebf m\u00e0 c\u00f2n s\u1ee3 b\u1ecdn gi\u1ea3 danh m\u1ea1o ch\u1eef, \u1ee9c hi\u1ebfp binh d\u00e2n, l\u00e0m \u0111i\u1ec1u phi ph\u00e1p, n\u00ean xu\u1ed1ng d\u1ee5 n\u00e0y. B\u1ecdn ng\u01b0\u01a1i n\u00ean d\u1eb7n b\u1ea3o nhau, k\u1ebb n\u00e0o tu\u00e2n m\u1ec7nh th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1eadu th\u01b0\u1edfng, tr\u00e1i m\u1ec7nh th\u00ec gi\u1ebft.<\/p>\n\n\n\n<p>1. Ng\u01b0\u1eddi h\u00e0o m\u1ee5c m\u00e0 \u0111\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed3n gi\u1eb7c v\u00e0 \u0111\u00f3n b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eb7c th\u00ec l\u01b0\u1ee3ng c\u00f4ng m\u00e0 th\u01b0\u1edfng ; ai c\u00f3 l\u00f2ng h\u01b0\u1edbng thu\u1eadn, \u0111\u1ebfn n\u01a1i qu\u00e2n \u0111\u1ec3 \u1ee9ng ngh\u0129a&nbsp; th\u00ec t\u00f9y t\u00e0i thu d\u1ee5ng.<\/p>\n\n\n\n<p>2. Ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n m\u00e0 b\u1eaft s\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eb7c Nguy\u1ec5n Quang To\u1ea3n th\u00ec cho quan ch\u1ee9c nh\u1ea5t ph\u1ea9m, c\u1ea5p ru\u1ed9ng 100 m\u1eabu, thu\u1ed9c binh 100 ng\u01b0\u1eddi ; b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c em Quang To\u1ea3n th\u00ec cho ch\u1ee9c quan nh\u1ecb ph\u1ea9m, c\u1ea5p ru\u1ed9ng 50 m\u1eabu, thu\u1ed9c binh 50 ng\u01b0\u1eddi ; b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ecdn qu\u1eadn c\u00f4ng \u0111\u1ea7u s\u1ecf gi\u1eb7c th\u00ec cho ch\u1ee9c quan tam ph\u1ea9m, c\u1ea5p ru\u1ed9ng 30 m\u1eabu, thu\u1ed9c binh 30 ng\u01b0\u1eddi. Ch\u00e9m ch\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c c\u0169ng th\u01b0\u1edfng nh\u01b0 th\u1ebf. N\u1ebfu l\u1ea1i dung ch\u1ee9a v\u00e0 d\u1eabn \u0111i, bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec s\u1ebd x\u1eed theo qu\u00e2n ph\u00e1p.<\/p>\n\n\n\n<p>3. Ng\u01b0\u1eddi \u1edf Thu\u1eadn Qu\u1ea3ng \u0111\u1ec1u l\u00e0 con \u0111\u1ecf c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, b\u1ecb gi\u1eb7c T\u00e2y S\u01a1n hi\u1ebfp b\u00e1ch xua \u0111i th\u00fa mi\u1ec1n B\u1eafc, h\u1ecd tr\u1ed1n \u1edf ch\u1ed7 n\u00e0o s\u1edf t\u1ea1i \u0111\u1ec1u n\u00ean cho \u1edf v\u00e0 nu\u00f4i t\u1eed t\u1ebf, d\u1eabn \u0111\u1ebfn n\u1ed9p \u1edf tr\u01b0\u1edbc qu\u00e2n, s\u1ebd l\u01b0\u1ee3ng gia th\u01b0\u1edfng. N\u1ebfu l\u1ea1i o\u00e1n m\u1ed1i th\u1ea3m n\u0103m B\u00ednh ng\u1ecd b\u1ecb gi\u1eb7c gi\u1ebft \u1edf th\u00e0nh Ph\u00fa Xu\u00e2n m\u00e0 t\u1ef1 ti\u1ec7n gi\u1ebft hay \u0111\u00e1nh b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng, v\u00e0 n\u1ebfu \u1ea9n gi\u1ea5u kh\u00f4ng gi\u1ea3i n\u1ed9p th\u00ec \u0111\u1ec1u x\u1eed theo t\u1ed9i n\u1eb7ng.<\/p>\n\n\n\n<p>4. Nh\u1eefng s\u1ed5 s\u00e1ch l\u01b0\u01a1ng ti\u1ec1n c\u00f3 ai thu gi\u1eef c\u1ea9n th\u1eadn, \u0111\u1ee3i khi xong vi\u1ec7c \u0111em n\u1ed9p th\u00ec t\u1ea5t c\u00f3 tr\u1ecdng th\u01b0\u1edfng. N\u1ebfu d\u00e1m \u0111\u1ed1t ph\u00e1 c\u01b0\u1edbp b\u00f3c l\u00e0 ph\u1ea1m qu\u00e2n ph\u00e1p.<\/p>\n\n\n\n<p>5. B\u1ecdn c\u00f4n \u0111\u1ed3 v\u00f4 l\u1ea1i m\u1eb7c gi\u1ea3 qu\u00e2n nh\u00e2n t\u1ef1 ti\u1ec7n v\u00e0o nh\u00e0 d\u00e2n c\u01b0\u1edbp b\u00f3c th\u00ec cho x\u00e3 d\u00e2n s\u1edf t\u1ea1i b\u1eaft gi\u1ea3i, n\u1ebfu th\u1ebf l\u1ef1c kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec cho \u0111\u1ebfn c\u1eeda qu\u00e2n tr\u00ecnh b\u00e0y \u0111\u1ec3 b\u1eaft x\u00e9t tr\u1ecb.<\/p>\n\n\n\n<p>6. \u0110\u1ea1i binh t\u1edbi \u0111\u00e2u, h\u00e0o m\u1ee5c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecnh h\u00ecnh h\u01b0 th\u1ef1c c\u1ee7a gi\u1eb7c m\u00e0 \u0111\u1ebfn tr\u00ecnh b\u00e0y th\u00ec c\u00f3 khen th\u01b0\u1edfng. N\u1ebfu kh\u00f4ng n\u00f3i th\u1ef1c v\u00e0 c\u00f2n dung \u1ea9n b\u1ecdn gi\u1eb7c th\u00ec x\u1eed theo qu\u00e2n ph\u00e1p\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ea1i duy\u1ec7t c\u00e1c qu\u00e2n th\u1ee7y b\u1ed9. \u0110\u1ecbnh r\u00f5 t\u00e1m \u0111i\u1ec1u qu\u00e2n ch\u00ednh.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u1ee5 r\u1eb1ng : \u201c\u0110\u1ea1o d\u00f9ng binh l\u00e0 c\u1ed1t d\u1eb9p gi\u1eb7c y\u00ean d\u00e2n. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 ban b\u1ea3o nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u qu\u00e2n ch\u00ednh, nghi\u00eam m\u1eadt c\u1ea5m r\u0103n. Nay tr\u1eabm t\u1ef1 m\u00ecnh \u0111\u1ed1c su\u1ea5t t\u01b0\u1edbng s\u0129, th\u1eb3ng ti\u1ebfn B\u1eafc H\u00e0 \u0111\u1ec3 ti\u00eau tr\u1eeb gi\u1eb7c T\u00e2y S\u01a1n, c\u1ea7n ph\u1ea3i n\u00eau r\u00f5 hi\u1ec7u l\u1ec7nh cho nghi\u00eam vi\u1ec7c qu\u00e2n. T\u01b0\u1edbng s\u0129 c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i ph\u1ea3i r\u00e1o ri\u1ebft tu\u00e2n theo.<\/p>\n\n\n\n<p>1. Quan qu\u00e2n m\u00e0 b\u1eaft hay ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eb7c Nguy\u1ec5n Quang To\u1ea3n v\u00e0 nh\u1eefng \u0111\u1ea7u s\u1ecf th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng nh\u01b0 trong l\u1eddi h\u1ecbch tr\u01b0\u1edbc.<\/p>\n\n\n\n<p>2. B\u1ecdn gi\u1eb7c \u0111\u1ea7u h\u00e0ng v\u00e0 b\u1ecb b\u1eaft s\u1ed1ng, tr\u01b0\u1edbc ph\u1ea3i g\u1ea1n h\u1ecfi t\u00ecnh h\u00ecnh h\u01b0 th\u1ef1c c\u1ee7a gi\u1eb7c r\u1ed3i gi\u1ea3i \u0111\u1ebfn h\u00e0nh t\u1ea1i ch\u1edd l\u1ec7nh, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 ti\u1ec7n b\u1ed5 v\u00e0o qu\u00e2n m\u00ecnh, \u0111\u1ec3 kh\u1ecfi l\u1ee1 vi\u1ec7c.<\/p>\n\n\n\n<p>3. \u0110\u1ea1i binh t\u1edbi \u0111\u00e2u m\u00e0 l\u1ea5y l\u1eeda l\u00e0m hi\u1ec7u th\u00ec n\u00ean \u0111\u1ed1t \u1edf n\u01a1i r\u1eebng r\u00fa r\u1ed9ng r\u00e3i, n\u1ebfu \u0111\u1ed1t c\u00e0n nh\u00e0 d\u00e2n l\u00e0 ph\u1ea1m qu\u00e2n ph\u00e1p.<\/p>\n\n\n\n<p>4. Kho t\u00e0ng s\u00e1ch v\u1edf kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed1t c\u01b0\u1edbp, n\u1ebfu c\u00f3 thu \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea5y t\u1edd c\u1ee7a gi\u1eb7c v\u1ec1 vi\u1ec7c quan tr\u1ecdng th\u00ec do th\u1ed1ng t\u01b0\u1edbng ti\u1ebfn l\u00e3m, s\u1ebd l\u01b0\u1ee3ng gia th\u01b0\u1edfng.<\/p>\n\n\n\n<p>5. \u0110\u1ea1i binh ti\u1ebfn \u0111i c\u1ea7n ph\u1ea3i mau ch\u00f3ng, ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o \u1ed1m kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111i \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec cho l\u1ea5y d\u00e2n \u1edf d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng ch\u1edf \u0111i gi\u00fap, ngo\u00e0i ra kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u1ea5y nhi\u1ec5u.<\/p>\n\n\n\n<p>6. \u0110\u1ea1i binh \u0111\u00f3ng ngh\u1ec9 n\u00ean chi\u1ebfu theo th\u1ee9 t\u1ef1 \u1edf \u0111\u1ed3 b\u1ea3n m\u00e0 \u0111\u00f3ng \u0111\u1ed3n tr\u1ea1i, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 ti\u1ec7n v\u00e0o nh\u00e0 d\u00e2n. \u0110\u1ea1o qu\u00e2n n\u00e0o l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn ch\u01b0a \u0111\u1ee7 th\u00ec cho t\u1ea1m l\u1ea5y l\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a d\u00e2n m\u00e0 ph\u00e1t, ph\u1ea3i l\u01b0u ph\u00e1i t\u00edch l\u00e0m b\u1eb1ng \u0111\u1ec3 \u0111\u1ee3i sau chi\u1ebfu tr\u1eeb.<\/p>\n\n\n\n<p>7. H\u00e0o m\u1ee5c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng c\u00f3 ai th\u00e0nh t\u00e2m xin theo gi\u00fap vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u do th\u1ed1ng t\u01b0\u1edbng chuy\u1ec3n t\u00e2u, t\u00f9y vi\u1ec7c sai khi\u1ebfn, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ec7n ti\u1ec7n c\u1ea5p ph\u00e1t v\u0103n b\u1eb1ng v\u00e0 g\u1ecdi m\u1ed9 binh l\u01b0\u01a1ng m\u00e0 sinh r\u1ed1i t\u1ec7. Duy x\u00e3 d\u00e2n c\u00f3 xin chi\u00eau an th\u00ec x\u00e9t th\u1ef1c c\u1ea5p b\u1eb1ng \u0111\u1ec3 kh\u1ecfi r\u1ed1i \u0111\u1ed9ng.<\/p>\n\n\n\n<p>8. C\u00e1c qu\u00e2n \u0111\u1ebfn \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng n\u00e0o, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u01b0\u1edbp b\u00f3c c\u1ee7a c\u1ea3i, gian d\u00e2m ph\u1ee5 n\u1eef, ai ph\u1ea1m th\u00ec tr\u1ecb t\u1ed9i n\u1eb7ng\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c, Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb, Qu\u1ea3ng B\u00ecnh s\u1eeda sang h\u00e0nh cung v\u00e0 c\u1ea7u c\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1eddng s\u00e1.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Ch\u01b0\u1edfng Trung qu\u00e2n b\u00ecnh T\u00e2y \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Nguy\u1ec5n V\u0103n Tr\u01b0\u01a1ng l\u00e3nh th\u1ee7y binh, Ch\u01b0\u1edfng T\u1ea3 qu\u00e2n b\u00ecnh T\u00e2y t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n L\u00ea V\u0103n Duy\u1ec7t v\u00e0 Ch\u01b0\u1edfng H\u1eadu qu\u00e2n b\u00ecnh T\u00e2y t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n L\u00ea Ch\u1ea5t l\u00e3nh b\u1ed9 binh \u0111i tr\u01b0\u1edbc. Khi b\u1ec7 t\u1eeb, vua d\u1ee5 r\u1eb1ng : \u201cQu\u00e2n ra ph\u1ea3i c\u00f3 lu\u1eadt, \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u ph\u1ea3i c\u1ea5m ng\u1eb7t qu\u00e2n s\u0129, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u01b0\u1edbp b\u00f3c, k\u1ebb n\u00e0o tr\u00e1i cho \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e9m tr\u01b0\u1edbc t\u00e2u sau \u0111\u1ec3 nghi\u00eam qu\u00e2n l\u1ec7nh\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Tham tri H\u1ed9 b\u1ed9 Nguy\u1ec5n H\u1eefu \u0110\u1ed3ng ch\u1edf g\u1ea1o l\u01b0\u01a1ng ra Thanh H\u00e0 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 c\u1ea5p cho qu\u00e2n.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai ch\u1ecdn hai th\u1edbt voi ng\u1ef1 l\u1ea5y xuy\u1ebfn v\u00e0ng trang s\u1ee9c.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y \u0110inh h\u1ee3i, \u0111em vi\u1ec7c B\u1eafc ph\u1ea1t k\u00ednh c\u00e1o li\u1ec7t th\u00e1nh. M\u1ec7nh cho Qu\u1ed1c th\u00fac qu\u1eadn c\u00f4ng T\u00f4n Th\u1ea5t Th\u0103ng c\u00f9ng \u0110\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf dinh T\u00fac tr\u1ef1c l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Khi\u00eam, v\u00e0 T\u1ea3 tham tri H\u00ecnh b\u1ed9 l\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u0103ng H\u1ef1u \u1edf l\u1ea1i gi\u1eef kinh \u0111\u00f4, cho \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ec7n nghi l\u00e0m vi\u1ec7c.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u0103ng Tr\u1ea7n V\u0103n T\u00edn l\u00e0m \u0110\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf, sai qu\u1ea3n 10 v\u1ec7 Th\u1ecb trung dinh T\u00fac tr\u1ef1c \u0111i theo h\u1ea7u.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y Canh d\u1ea7n, xa gi\u00e1 ph\u00e1t t\u1ef1 Kinh s\u01b0. Ho\u00e0ng t\u1eed th\u1ee9 t\u01b0 \u0111i theo. Ng\u00e0y Nh\u00e2m th\u00ecn, xa gi\u00e1 \u0111\u1ebfn An L\u1ea1c (t\u00ean \u0111\u1ea5t thu\u1ed9c t\u1ec9nh Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb). T\u00ean T\u1ee9 \u1edf \u0111\u1ed9i N\u1ed9i h\u1ea7u n\u1ea1t b\u1eaft d\u00e2n \u0111\u1ec7 tr\u1ea1m, vua nghe tin, l\u1eadp t\u1ee9c \u0111em ch\u00e9m \u0111\u1ec3 rao. Qu\u00e2n Th\u1ea7n v\u00f5 \u0111i tr\u01b0\u1edbc c\u0169ng c\u00f3 k\u1ebb ph\u1ea1m t\u1ed9i \u1ea5y, b\u1ecb Cai b\u1ea1 Tr\u1ea7n V\u0103n Tu\u00e2n h\u1eb7c. Vua v\u1eddi Ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng Tr\u1ea7n Quang Th\u00e1i tr\u00e1ch r\u1eb1ng : \u201cQu\u00e2n \u0111i \u0111\u00e3 c\u00f3 k\u1ef7 lu\u1eadt, ng\u01b0\u01a1i l\u00e0m t\u01b0\u1edbng kh\u00f4ng ng\u0103n c\u1ea5m \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u00e2n l\u00ednh, t\u1ed9i \u0111\u00e1ng ch\u1ebft. Nh\u01b0ng v\u00ec m\u1edbi ph\u1ea1m l\u1ea7n \u0111\u1ea7u, h\u00e3y tha cho\u201d. R\u1ed3i sai \u0111\u00e1nh roi \u0111au. Do \u0111\u00f3 c\u00e1c qu\u00e2n \u0111\u1ec1u nghi\u00eam, kh\u00f4ng ai d\u00e1m ph\u1ea1m m\u1ea3y may [c\u1ee7a d\u00e2n].<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y \u1ea5t m\u00f9i, \u0111\u1ebfn h\u00e0nh cung \u0110\u1ed9ng H\u1ea3i. Sai Th\u1ee7 th\u1ea7n Qu\u1ea3ng B\u00ecnh chia qu\u00e2n \u0111\u00f3ng \u0111\u1ed3n \u1edf c\u00e1c \u0111\u01b0\u1eddng hi\u1ec3m y\u1ebfu.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea1i sai T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc L\u01b0\u01a1ng \u0111i tr\u01b0\u1edbc th\u0103m d\u00f2 t\u00ecnh h\u00ecnh gi\u1eb7c m\u00e0 b\u00e1o l\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y&nbsp; B\u00ednh d\u1ea7n, \u0111\u1ebfn h\u00e0nh cung Thanh H\u00e0, ph\u00e2n ph\u00e1i c\u00e1c t\u01b0\u1edbng :<\/p>\n\n\n\n<p>Sai \u0110\u1eb7ng Tr\u1ea7n Th\u01b0\u1eddng \u0111em qu\u00e2n b\u1ea3n b\u1ed9 ng\u1ea7m theo \u0111\u01b0\u1eddng th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ea1o \u0111\u00e1nh \u00fap Ho\u00e0nh S\u01a1n \u0111\u1ec3 ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng sau l\u01b0ng gi\u1eb7c ; Nguy\u1ec5n V\u0103n Tr\u01b0\u01a1ng \u0111i\u1ec1u b\u00e1t th\u1ee7y binh gi\u00e3 v\u00e0o l\u00f2ng gi\u1eb7c ; L\u00ea V\u0103n Duy\u1ec7t \u0111i\u1ec1u b\u00e1t b\u1ed9 binh theo \u0111\u01b0\u1eddng trung \u0111\u1ea1o th\u1eb3ng ti\u1ebfn, x\u00f4ng \u0111\u00e1nh v\u00e0o tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t gi\u1eb7c ; Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c Xuy\u00ean \u0111em qu\u00e2n voi do mi\u1ec1n \u0111\u1ea7u ngu\u1ed3n sang s\u00f4ng [Gianh] \u0111\u1ec3 ch\u1edd sai ph\u00e1i; tham qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch l\u00e0 Nguy\u1ec5n Tr\u00ed H\u00f2a l\u01b0u gi\u1eef ch\u00e2u B\u1ed1 Ch\u00ednh ngo\u1ea1i ; Tham tri H\u1ed9 b\u1ed9 l\u00e0 Nguy\u1ec5n H\u1eefu \u0110\u1ed3ng ki\u1ec3m duy\u1ec7t c\u00e1c thuy\u1ec1n ch\u1edf g\u1ea1o l\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 ti\u1ebfp t\u1ebf l\u01b0\u01a1ng qu\u00e2n.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ee7y binh c\u1ee7a Nguy\u1ec5n V\u0103n Tr\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn c\u1eeda R\u00f2n, \u0111\u00e1nh ph\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed3n th\u1ee7y c\u1ee7a gi\u1eb7c, \u0111\u00f4 \u0111\u1ed1c gi\u1eb7c l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Ng\u0169 v\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n L\u1ee5c thua ch\u1ea1y. V\u0103n Tr\u01b0\u01a1ng l\u1ea1i ti\u1ebfn l\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c dinh H\u00e0 Trung.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ed9 binh c\u1ee7a L\u00ea V\u0103n Duy\u1ec7t th\u1eb3ng \u0111\u1ebfn \u0111\u1ed3n \u0110\u1ea1i N\u1ea1i, qu\u00e2n gi\u1eb7c v\u1ee1 ch\u1ea1y. Tin th\u1eafng tr\u1eadn b\u00e1o l\u00ean. Vua \u0111\u1ed1c c\u00e1c qu\u00e2n sang s\u00f4ng Gianh ti\u1ebfn ra.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 6, ng\u00e0y Canh t\u00fd, xa gi\u00e1 d\u1eebng \u1edf dinh H\u00e0 Trung. Sai c\u00e1c \u0111\u1ed9i T\u1ea3 m\u00e3 Ti\u1ec3u h\u1ea7u \u0111i tr\u01b0\u1edbc s\u1eeda sang c\u00e1c nh\u00e0 tr\u1ea1m.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ee7y binh ti\u1ebfn v\u00e0o c\u1eeda bi\u1ec3n H\u1ed9i Th\u1ed1ng, \u0111\u00e1nh ph\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5ng l\u00fd gi\u1eb7c l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u1eadn, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c thuy\u1ec1n ghe, s\u00fang \u1ed1ng, kh\u00ed gi\u1edbi, l\u01b0\u01a1ng x\u01b0\u1edbng r\u1ea5t nhi\u1ec1u. B\u1ed9 binh ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn tr\u1ea5n Ngh\u1ec7 An, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ean L\u00e2n l\u00e0 con gi\u1eb7c Nguy\u1ec5n V\u0103n Nh\u1ea1c, th\u1eeba th\u1eafng t\u1edbi \u0111\u1ed3n Ti\u00ean L\u00fd (thu\u1ed9c ph\u1ee7 Di\u1ec5n Ch\u00e2u). \u0110\u00f4 \u0111\u1ed1c gi\u1eb7c l\u00e0 Y (kh\u00f4ng r\u00f5 h\u1ecd) \u0111em b\u1ed9 kh\u00fac \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u h\u00e0ng. Tr\u00ean c\u1ea3 \u0111\u01b0\u1eddng Ngh\u1ec7 An kh\u00f4ng ai d\u00e1m ch\u1ed1ng qu\u00e2n nh\u00e0 vua. Vua nghe tin, gi\u1ee5c gi\u00e3 ti\u1ebfn l\u00ean. T\u1eeb K\u1ef3 Hoa tr\u1edf ra d\u00e2n \u0111\u1ec1u \u0111\u00f3n \u0111\u01b0\u1eddng r\u01b0\u1edbc m\u1eebng.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y Qu\u00fd m\u00e3o, xa gi\u00e1 \u0111\u1ebfn th\u00e0nh tr\u1ea5n Ngh\u1ec7 An d\u1eebng l\u1ea1i. Duy\u1ec7t c\u00e1c thuy\u1ec1n ghe, x\u00e9t s\u1ed1 qu\u00e2n, ki\u1ec3m l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, \u0111o d\u1eb7m \u0111\u01b0\u1eddng, trong kho\u1ea3ng v\u00e0i ng\u00e0y m\u1ecdi vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u xong.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ecdn Thi\u1ebfu \u00fay gi\u1eb7c l\u00e0 \u0110\u1eb7ng V\u0103n \u0110\u1eb1ng, \u0110\u00f4 \u0111\u1ed1c l\u00e0 \u0110\u00e0o V\u0103n H\u1ed5 \u0111em<\/p>\n\n\n\n<p>7 th\u1edbt voi \u0111\u1ef1c \u0111\u1ebfn h\u00e0nh t\u1ea1i l\u1ea1y xin \u0111\u1ea7u h\u00e0ng. Qu\u00e2n ti\u1ec1n \u0111\u1ea1o ti\u1ebfn l\u1ea5y Thanh Hoa, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c con gi\u1eb7c Nguy\u1ec5n V\u0103n Hu\u1ec7 l\u00e0 \u0111\u1ed1c tr\u1ea5n Quang B\u00e0n, \u0110\u1ed5ng l\u00fd gi\u1eb7c l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u1eadn c\u00f9ng 9 ng\u01b0\u1eddi b\u1ed9 kh\u00fac ; T\u01b0 m\u00e3 gi\u1eb7c l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n T\u01b0 nghe tin \u0111em qu\u00e2n \u0111\u00eam tr\u1ed1n \u0111i.<\/p>\n\n\n\n<p>Tri\u1ec7u t\u00e1n l\u00fd th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ea1o l\u00e0 \u0110\u1eb7ng Tr\u1ea7n Th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn h\u00e0nh t\u1ea1i b\u00e0n vi\u1ec7c binh. Sai \u0110\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf Phan T\u1ea5n Hu\u1ef3nh thay l\u00e3nh qu\u00e2n th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ea1o. Tr\u1ea7n Th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn, d\u00e2ng nh\u1eefng t\u00f9 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0 t\u00ean Th\u1ea5t con Nguy\u1ec5n V\u0103n Hu\u1ec7, Tham \u0111\u1ed1c Ph\u1ea1m V\u0103n \u0110i\u1ec1m, \u0110\u00f4 \u0111\u1ed1c Nguy\u1ec5n V\u0103n Ng\u0169. Sai \u0111em gi\u1ebft.<\/p>\n\n\n\n<p>Hu\u1ef3nh V\u0103n To\u1ea3n, Tr\u1ecbnh Ng\u1ecdc Tr\u00ed l\u00e0 T\u00f4n Th\u1ea5t Li\u00eam r\u01b0\u1edbc xa gi\u00e1 T\u1eeb cung \u0111\u1ebfn kinh th\u00e0nh. Sai Ph\u00f3 \u0111\u1ed9i N\u1ed9i m\u00e3 l\u00e0 L\u00ea V\u0103n \u0110\u1eb7ng \u0111\u1ebfn h\u00e0nh t\u1ea1i t\u00e2u b\u00e1o. Vua r\u1ea5t m\u1eebng r\u1ee1, sai s\u1ee9 v\u1ec1 xin th\u0103m s\u1ee9c kh\u1ecfe.<\/p>\n\n\n\n<p>Ph\u00f3 \u0111\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf T\u1ea3 dinh l\u00e0 V\u00f5 Do\u00e3n V\u0103n v\u00e0 ch\u00e1nh th\u1ed1ng Ti\u1ec1n \u0111\u1ed3n l\u00e0 L\u00ea \u0110\u1ee9c \u0110\u1ecbnh b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c Thi\u1ebfu ph\u00f3 gi\u1eb7c l\u00e0 Tr\u1ea7n Quang Di\u1ec7u \u1edf mi\u1ec1n th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ea1o Ngh\u1ec7 An. Di\u1ec7u t\u1eeb Quy Nh\u01a1n \u0111em \u0111\u1ed3 \u0111\u1ea3ng ch\u1ea1y tr\u1ed1n, chui r\u1eebng l\u1ed9i su\u1ed1i, g\u1eb7p c\u00e1c s\u00e1ch Man c\u00f3 ai ng\u0103n gi\u1eef th\u00ec ra s\u1ee9c \u0111\u00e1nh g\u1ee1 m\u00e0 qua, trong kho\u1ea3ng v\u00e0i th\u00e1ng l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c c\u1ea1n h\u1ebft, qu\u00e2n l\u00ednh hao tan. \u0110\u1ebfn s\u00e1ch Quy H\u1ee3p, ch\u1ee3t g\u1eb7p quan qu\u00e2n, t\u01b0\u1edbng s\u0129 gi\u1eb7c \u0111\u1ec1u m\u1ecfi, kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c. Di\u1ec7u b\u00e8n b\u1ecb b\u1eaft. B\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed3 \u0111\u1ea3ng l\u00e0 b\u1ecdn T\u1eeb V\u0103n Chi\u00eau, Nguy\u1ec5n V\u0103n Gi\u00e1p, L\u00ea V\u0103n H\u01b0ng, Nguy\u1ec5n V\u0103n M\u00e2n v\u00e0 76 th\u1edbt voi \u0111\u1ef1c. Tin th\u1eafng tr\u1eadn b\u00e1o l\u00ean. Vua sai L\u00ea V\u0103n Duy\u1ec7t \u0111\u00f3ng xi\u1ec1ng giam l\u1ea1i, d\u1eb7n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 ti\u1ec7n gi\u1ebft. Sau V\u0103n Chi\u00eau \u1ed1m, sai gi\u1ebft.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y Canh tu\u1ea5t, xa gi\u00e1 \u0111i t\u1eeb Ngh\u1ec7 An. Sai \u0110\u1eb7ng Tr\u1ea7n Th\u01b0\u1eddng \u1edf l\u1ea1i ch\u1ed1ng gi\u1eef.<\/p>\n\n\n\n<p>Thu c\u00e1c th\u1ee9 thu\u1ebf \u0111inh \u0111i\u1ec1n quan t\u00e2n v\u00e0 s\u1ea3n v\u1eadt \u1edf Ngh\u1ec7 An.<\/p>\n\n\n\n<p>Chi\u1ebfu r\u1eb1ng : \u201cTr\u1ea5n c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i g\u1eb7p lo\u1ea1n T\u00e2y S\u01a1n, thu\u1ebf m\u00e1 dao d\u1ecbch n\u1eb7ng n\u1ec1, n\u1ed7i \u0111au kh\u1ed5 \u1ea5y tr\u1eabm \u0111\u00e3 r\u00f5 c\u1ea3. Nay tr\u1eabm k\u00ednh mang uy tr\u1eddi, c\u1ee9u d\u00e2n \u0111\u00e1nh k\u1ebb c\u00f3 t\u1ed9i, ch\u00ednh mu\u1ed1n \u0111em khoan h\u1ed3ng thay cho b\u1ea1o ng\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 y\u00ean l\u00f2ng mong \u0111\u1ee3i c\u1ee7a d\u00e2n. Nh\u01b0ng nay \u0111\u1ea1i qu\u00e2n ti\u1ebfn ra m\u00e0 \u0111\u01b0\u1eddng th\u1ee7y b\u1ed9 v\u1eadn l\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec1u kh\u00f3, n\u00ean thu\u1ebf kh\u00f3a h\u00e3y t\u1ea1m theo l\u1ec7 n\u0103m T\u00e2n d\u1eadu m\u00e0 thu \u0111\u1ec3 c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng qu\u00e2n, \u0111\u00f3 l\u00e0 vi\u1ec7c b\u1ea5t \u0111\u1eafc d\u0129. \u0110\u1ee3i sau c\u00f4ng vi\u1ec7c y\u00ean r\u1ed3i, s\u1ebd c\u00f3 \u00e2n \u0111i\u1ec3n r\u1ed9ng r\u00e3i \u0111\u1ec3 \u0111\u1ee1 kh\u1ed5 cho d\u00e2n\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y Qu\u00fd s\u1eedu, xa gi\u00e1 \u0111\u1ebfn Thanh Hoa, d\u1ea1o xem h\u00ecnh th\u1ebf s\u00f4ng n\u00fai r\u1ed3i v\u1eddi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 \u1edf l\u00e0ng B\u1ed1 V\u1ec7 (thu\u1ed9c huy\u1ec7n \u0110\u00f4ng S\u01a1n) h\u1ecfi v\u1ec1 s\u1ef1 t\u00edch c\u0169 mi\u1ebfu nh\u00e0 L\u00ea. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00f2ng d\u00f5i h\u1ecd L\u00ea tranh nhau \u0111em tr\u00e2u r\u01b0\u1ee3u \u0111\u1ebfn l\u1ea1y m\u1eebng. Vua y\u00ean \u1ee7i r\u1ed3i cho v\u1ec1.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ecdn Ph\u1ea1m Ng\u1ecdc Ph\u00e1c, Ph\u1ea1m Ng\u1ecdc Tho\u1ea1i 19 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 d\u00e2n l\u00e0ng Ng\u1ecd X\u00e1 (thu\u1ed9c huy\u1ec7n N\u00f4ng C\u1ed1ng) b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c t\u01b0 \u0111\u1ed3 gi\u1eb7c l\u00e0 V\u00f5 V\u0103n D\u0169ng v\u00e0 3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed3 \u0111\u1ea3ng, gi\u1ea3i \u0111\u1ebfn h\u00e0nh t\u1ea1i. Sai \u0111\u00f3ng xi\u1ec1ng giam l\u1ea1i.<\/p>\n\n\n\n<p>Ho\u00e3n binh dao t\u00f4 thu\u1ebf cho Thanh Hoa. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng : \u201cThanh Hoa l\u00e0 \u1ea5p thang m\u1ed9c c\u1ee7a tr\u1eabm. Tr\u01b0\u1edbc v\u00ec T\u00e2y S\u01a1n t\u00e0n ng\u01b0\u1ee3c, thu\u1ebf nhi\u1ec1u d\u1ecbch n\u1eb7ng, d\u00e2n ph\u1ea7n nhi\u1ec1u xi\u00eau d\u1ea1t. Nay m\u1edbi kh\u00f4i ph\u1ee5c, ngh\u0129 \u0111\u1ea5t c\u0103n b\u1ea3n c\u1ea7n ph\u1ea3i v\u1ed7 v\u1ec1 nu\u00f4i n\u1ea5ng tr\u01b0\u1edbc, n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t chu\u1ea9n cho ph\u00e0m binh dao t\u00f4 thu\u1ebf \u0111\u1ec1u ho\u00e3n, g\u1ecdi d\u00e2n tr\u1edf v\u1ec1 \u0111\u1ec3 \u0111\u1ec1u y\u00ean nghi\u1ec7p l\u00e0m \u0103n, c\u00f9ng nhau h\u01b0\u1edfng Ph\u01b0\u1edbc th\u00e1i b\u00ecnh\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Phong cho Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c Xuy\u00ean t\u01b0\u1edbc Qu\u1eadn c\u00f4ng, l\u00e3nh \u0110\u1ed1c tr\u1ea5n Thanh Hoa, l\u1ea5y Tham tri Binh b\u1ed9 l\u00e0 V\u00f5 Danh Trung l\u00e0m Hi\u1ec7p tr\u1ea5n, Thi\u00eam s\u1ef1 L\u1ea1i b\u1ed9 l\u00e0 L\u00ea \u0110\u1eafc T\u1ea7n l\u00e0m Tham hi\u1ec7p.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u00ea V\u0103n Duy\u1ec7t ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh l\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed3n Tam \u0110i\u1ec7p [Ba D\u1ed9i], th\u1eb3ng t\u1edbi tr\u1ea5n Thanh Hoa ngo\u1ea1i (t\u1ee9c t\u1ec9nh Ninh B\u00ecnh ng\u00e0y nay). \u0110\u00f4 \u0111\u1ed1c gi\u1eb7c l\u00e0 T\u00e0i (kh\u00f4ng r\u00f5 h\u1ecd) \u0111\u1ea7u h\u00e0ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y B\u00ednh th\u00ecn, xa gi\u00e1 \u0111\u1ebfn tr\u1ea5n Thanh Hoa ngo\u1ea1i, ph\u00e1t ti\u1ec1n kho chia cho c\u00e1c qu\u00e2n, sai Ph\u1ea1m V\u0103n Nh\u01a1n \u1edf l\u1ea1i tr\u1ea5n gi\u1eef.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ee7y binh c\u1ee7a Nguy\u1ec5n V\u0103n Tr\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn tr\u1ea5n S\u01a1n Nam h\u1ea1. B\u1ecdn gi\u1eb7c bi\u1ec3n l\u00e0 ng\u1ee5y th\u1ed1ng binh D\u01b0\u01a1ng Th\u1ea5t Nguy\u00ean, Ng\u00f4 Tam \u0110\u1ed3ng l\u00ean b\u1ed9 \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng \u0111\u00e1nh. V\u0103n Tr\u01b0\u01a1ng g\u1ea5p v\u1eaby qu\u00e2n gi\u00e1p \u0111\u00e1nh, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c. \u0110\u00f4 \u0111\u1ed1c gi\u1eb7c l\u00e0 Th\u1ecd, Hi\u1ec7p tr\u1ea5n l\u00e0 Xu\u00e2n (\u0111\u1ec1u kh\u00f4ng r\u00f5 h\u1ecd) n\u1ed9p th\u00e0nh \u0111\u1ea7u h\u00e0ng. Sai V\u0103n Tr\u01b0\u01a1ng \u1edf l\u1ea1i tr\u1ea5n gi\u1eef.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y \u0110inh t\u1ef5, xa gi\u00e1 \u0111\u1ebfn tr\u1ea5n S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng (nay thu\u1ed9c t\u1ec9nh H\u00e0 N\u1ed9i). \u0110\u00f4 \u0111\u1ed1c gi\u1eb7c l\u00e0 L\u00ea V\u0103n H\u00f2a, Hi\u1ec7p tr\u1ea5n l\u00e0 T\u00edn (kh\u00f4ng r\u00f5 h\u1ecd) \u0111\u1ebfn qu\u00e2n th\u1ee9 \u0111\u1ea7u h\u00e0ng. Sai ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng T\u1ea3 qu\u00e2n l\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh \u0110\u1eafc \u1edf l\u1ea1i tr\u1ea5n gi\u1eef.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y Canh th\u00e2n, xa gi\u00e1 \u0111\u1ebfn th\u00e0nh Th\u0103ng Long (nay l\u00e0 t\u1ec9nh l\u1ef5 H\u00e0 N\u1ed9i). Gi\u1eb7c Nguy\u1ec5n Quang To\u1ea3n \u0111\u00e3 b\u1ecf th\u00e0nh ch\u1ea1y tr\u01b0\u1edbc c\u00f9ng v\u1edbi em l\u00e0 Quang Th\u00f9y, Quang Duy, Quang Thi\u1ec7u v\u00e0 b\u1ecdn T\u01b0 m\u00e3 Nguy\u1ec5n V\u0103n D\u1ee5ng, Nguy\u1ec5n V\u0103n T\u1ee9 qua s\u00f4ng Nh\u0129 H\u00e0 \u0111\u1ebfn s\u00f4ng X\u01b0\u01a1ng Giang (thu\u1ed9c t\u1ec9nh B\u1eafc Ninh), \u0111\u00eam tr\u00fa \u1edf ch\u00f9a Th\u1ecd X\u01b0\u01a1ng. D\u00e2n th\u00f4n m\u01b0u c\u01b0\u1edbp. Qu\u00e2n \u0111i theo \u0111\u1ec1u tan. Quang Th\u00f9y t\u1ef1 th\u1eaft c\u1ed5 ch\u1ebft ; Quang To\u1ea3n, Quang Duy, Quang Thi\u1ec7u, V\u0103n D\u1ee5ng, V\u0103n T\u1ee9 t\u00ecm \u0111\u01b0\u1eddng tr\u1ed1n ch\u1ea1y, \u0111\u1ec1u b\u1ecb th\u00f4n d\u00e2n b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c. Binh \u0111u\u1ed5i theo c\u1ee7a T\u1ea3 qu\u00e2n ch\u1ee3t \u0111\u1ebfn, \u0111\u00f3ng c\u0169i \u0111\u01b0a v\u1ec1 Th\u0103ng Long.<\/p>\n\n\n\n<p>Gi\u1eb7c T\u00e2y S\u01a1n d\u1eb9p y\u00ean h\u1ebft, l\u1ea5y h\u1ebft \u0111\u1ea5t An Nam, t\u1ea5t c\u1ea3 14 tr\u1ea5n, 47 ph\u1ee7, 187 huy\u1ec7n, 40 ch\u00e2u. (Tr\u1ea5n Ngh\u1ec7 An 9 ph\u1ee7 l\u00e0 \u0110\u1ee9c Quang, Di\u1ec5n Ch\u00e2u, H\u00e0 Hoa, Anh \u0110\u00f4, Tr\u00e0 L\u00e2n, Qu\u1ef3 Ch\u00e2u, Tr\u1ea5n Ninh, L\u00e2m An, Ng\u1ecdc Ma, 18 huy\u1ec7n l\u00e0 H\u01b0\u01a1ng S\u01a1n, Nghi Xu\u00e2n, Thanh Ch\u01b0\u01a1ng, La S\u01a1n, Ch\u00e2n L\u1ed9c, Thi\u00ean L\u1ed9c, \u0110\u00f4ng Th\u00e0nh, Qu\u1ef3nh L\u01b0u, K\u1ef3 Hoa, Th\u1ea1ch H\u00e0, Nam \u0110\u01b0\u1eddng, H\u01b0ng Nguy\u00ean, T\u01b0\u01a1ng D\u01b0\u01a1ng, V\u0129nh H\u00f2a, H\u1ed9i Nguy\u00ean, K\u1ef3 S\u01a1n, Th\u00fay V\u00e2n, Trung S\u01a1n. Tr\u1ea5n Thanh Hoa 4 ph\u1ee7 l\u00e0 H\u00e0 Trung, T\u0129nh Gia, Thanh \u0110\u00f4, Thi\u1ec7u Thi\u00ean, 16 huy\u1ec7n l\u00e0 T\u1ed1ng S\u01a1n, Ho\u1eb1ng H\u00f3a, Phong L\u1ed9c, Nga S\u01a1n, N\u00f4ng C\u1ed1ng, Ng\u1ecdc S\u01a1n, Qu\u1ea3ng X\u01b0\u01a1ng, Th\u1ecd Xu\u00e2n, \u0110\u00f4ng S\u01a1n, Y\u00ean \u0110\u1ecbnh, Qu\u1ea3ng B\u00ecnh, Th\u1ea1ch Th\u00e0nh, C\u1ea9m Th\u1ee7y, V\u0129nh L\u1ed9c, L\u00f4i D\u01b0\u01a1ng, Th\u1ee5y Nguy\u00ean,<\/p>\n\n\n\n<p>3 ch\u00e2u l\u00e0 Quan Da, Lang Ch\u00e1nh, T\u00e0m. Tr\u1ea5n Thanh Hoa ngo\u1ea1i 2 ph\u1ee7 l\u00e0 Tr\u01b0\u1eddng Y\u00ean, Thi\u00ean Quan, 6 huy\u1ec7n l\u00e0 Y\u00ean Khang, Y\u00ean M\u00f4, Gia Vi\u1ec5n, Y\u00ean H\u00f3a, Ph\u1ee5ng H\u00f3a, L\u1ea1c Th\u1ed5. B\u1eafc Th\u00e0nh 1 ph\u1ee7 l\u00e0 Ph\u1ee5ng Thi\u00ean, 2 huy\u1ec7n l\u00e0 Th\u1ecd X\u01b0\u01a1ng, Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c. Tr\u1ea5n S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng 4 ph\u1ee7 l\u00e0 Th\u01b0\u1eddng T\u00edn, \u1ee9ng Thi\u00ean, Kho\u00e1i Ch\u00e2u, L\u1ef5 Nh\u01a1n, 17 huy\u1ec7n l\u00e0 Thanh Tr\u00ec, Th\u01b0\u1ee3ng Ph\u01b0\u1edbc, Ph\u00fa Xuy\u00ean, Thanh Oai, Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c, S\u01a1n Minh, Ho\u00e0i An, \u0110\u00f4ng Y\u00ean, Kim \u0110\u1ed9ng, Ti\u00ean L\u1eef, Ph\u00f9 Dung, Thi\u00ean Thi, Kim B\u1ea3ng, Duy Ti\u00ean, Nam Xang, B\u00ecnh L\u1ee5c, Thanh Li\u00eam. Tr\u1ea5n S\u01a1n Nam h\u1ea1 5 ph\u1ee7 l\u00e0 Thi\u00ean Tr\u01b0\u1eddng, Ti\u00ean H\u01b0ng, Th\u00e1i Ninh, Ki\u1ebfn X\u01b0\u01a1ng, Ngh\u0129a H\u01b0ng, 19 huy\u1ec7n l\u00e0 M\u1ef9 L\u1ed9c, Th\u01b0\u1ee3ng Nguy\u00ean, Nam Ch\u00e2n, Giao Th\u1ee7y, Th\u1ea7n Kh\u00ea, Ng\u1ef1 Thi\u00ean, Thanh Quan, Di\u00ean H\u00e0, \u0110\u00f4ng Quan, Ph\u1ee5 D\u1ef1c, Qu\u1ef3nh C\u00f4i, Th\u1ee5y Anh, Th\u01b0 Tr\u00ec, V\u0169 Ti\u00ean, Ch\u00e2n \u0110\u1ecbnh, Thi\u00ean B\u1ea3n, \u00fd Y\u00ean, \u0110\u1ea1i An, V\u1ecdng Doanh. Tr\u1ea5n Kinh B\u1eafc 4 ph\u1ee7 l\u00e0 Thu\u1eadn An, T\u1eeb S\u01a1n, L\u1ea1ng Giang, B\u1eafc H\u00e0, 20 huy\u1ec7n l\u00e0 Gia L\u00e2m, V\u0103n Giang, Gia \u0110\u1ecbnh, Si\u00eau Lo\u1ea1i, Lang T\u00e0i, \u0110\u00f4ng Ng\u00e0n, Y\u00ean Phong, Ti\u00ean Du, Qu\u1ebf D\u01b0\u01a1ng, V\u00f5 Gi\u00e0ng, Y\u00ean D\u0169ng, Y\u00ean Th\u1ebf, B\u1ea3o L\u1ed9c, Ph\u01b0\u1ee3ng Nh\u00e3n, L\u1ee5c Ng\u1ea1n, H\u1eefu L\u0169ng, Kim Hoa, Y\u00ean Vi\u1ec7t, Hi\u1ec7p H\u00f2a, Thi\u00ean Ph\u01b0\u1edbc. Tr\u1ea5n H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng<\/p>\n\n\n\n<p>4 ph\u1ee7 l\u00e0 Th\u01b0\u1ee3ng H\u1ed3ng, H\u1ea1 H\u1ed3ng, Nam S\u00e1ch, Kinh M\u00f4n, 18 huy\u1ec7n l\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng An, \u0110\u01b0\u1eddng H\u00e0o, C\u1ea9m Gi\u00e0ng, Thanh Mi\u1ec7n, Gia L\u1ed9c, V\u0129nh L\u1ea1i, T\u1ee9 K\u1ef3, Thanh L\u00e2m, Thanh H\u00e0, Ti\u00ean Minh, Ch\u00ed Linh, Kim Th\u00e0nh, Gi\u00e1p S\u01a1n, \u0110\u00f4ng Tri\u1ec1u, Th\u1ee7y \u0110\u01b0\u1eddng, An L\u00e3o, An D\u01b0\u01a1ng, Nghi D\u01b0\u01a1ng. Tr\u1ea5n S\u01a1n T\u00e2y 5 ph\u1ee7 l\u00e0 Qu\u1ed1c Oai, Tam \u0110\u1edbi, Qu\u1ea3ng Oai, L\u00e2m Thao, \u0110oan H\u00f9ng, 24 huy\u1ec7n l\u00e0 T\u1eeb Li\u00eam, Y\u00ean S\u01a1n, \u0110an Ph\u01b0\u1ee3ng, Th\u1ea1ch Th\u1ea5t, M\u1ef9 L\u01b0\u01a1ng, Y\u00ean L\u1ea1c, Y\u00ean L\u00e3ng, B\u1ea1ch H\u1ea1c, Ph\u00f9 Khang, L\u1eadp Th\u1ea1ch, Ti\u00ean Phong, Ph\u01b0\u1edbc L\u1ed9c, Minh Ngh\u0129a, B\u1ea5t B\u1ea1t, S\u01a1n Vi, H\u1ea1 Hoa, Thanh Ba, Hoa Kh\u00ea, Tam N\u00f4ng, S\u01a1n D\u01b0\u01a1ng, Tam D\u01b0\u01a1ng, \u0110\u00f4ng Quan, T\u00e2y Quan, \u0110\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ea1o. Tr\u1ea5n Tuy\u00ean Quang 1 ph\u1ee7 l\u00e0 Y\u00ean B\u00ecnh, 1 huy\u1ec7n l\u00e0 Ph\u01b0\u1edbc Y\u00ean, 5 ch\u00e2u l\u00e0 \u0110\u1ea1i Man, Thu V\u1eadt, V\u1ecb Xuy\u00ean, B\u1ea3o L\u1ea1c, L\u1ee5c Y\u00ean. Tr\u1ea5n H\u01b0ng H\u00f3a 3 ph\u1ee7 l\u00e0 Quy H\u00f3a, Gia H\u01b0ng, An T\u00e2y, 4 huy\u1ec7n l\u00e0 V\u0103n Ch\u1ea5n, Y\u00ean L\u1eadp, Tr\u1ea5n Y\u00ean, Thanh Xuy\u00ean, 16 ch\u00e2u l\u00e0 Th\u1ee7y V\u0129, V\u0103n B\u00e0n, S\u01a1n La, Thu\u1eadn Ch\u00e2u, Tu\u1ea7n Gi\u00e1o, Mai S\u01a1n, Vi\u1ec7t Ch\u00e2u, Ninh Bi\u00ean, M\u1ed9c Ch\u00e2u, \u0110\u00e0 B\u1eafc, Mai Ch\u00e2u, Ph\u00f9 Hoa, Chi\u00eau T\u1ea5n, Lu\u00e2n Ch\u00e2u, Lai Ch\u00e2u, Qu\u1ef3nh Nhai. Tr\u1ea5n Cao B\u1eb1ng 1 ph\u1ee7 l\u00e0 Cao B\u1eb1ng, 4 ch\u00e2u l\u00e0 Th\u1ea1ch L\u00e2m, Qu\u1ea3ng Uy\u00ean, Th\u01b0\u1ee3ng Lang, H\u1ea1 Lang. Tr\u1ea5n L\u1ea1ng S\u01a1n 1 ph\u1ee7 l\u00e0 Tr\u01b0\u1eddng Kh\u00e1nh, 7 ch\u00e2u l\u00e0 V\u0103n Quan, Th\u1ea5t Tuy\u1ec1n, V\u0103n Uy\u00ean, An B\u1eafc, L\u1ed9c B\u00ecnh, Tho\u00e1t L\u00e3ng, \u00d4n Ch\u00e2u Tr\u1ea5n Th\u00e1i Nguy\u00ean 2 ph\u1ee7 l\u00e0 Ph\u00fa B\u00ecnh, Th\u00f4ng H\u00f3a, 9 huy\u1ec7n l\u00e0 T\u01b0 N\u00f4ng, B\u00ecnh Tuy\u1ec1n, Ph\u1ed5 An, \u0110\u1ed9ng H\u1ec9, Ph\u00fa L\u01b0\u01a1ng, \u0110\u1ea1i T\u1eeb, V\u0103n L\u00e3ng, V\u00f5 Nhai, C\u1ea3m H\u00f3a, 2 ch\u00e2u l\u00e0 \u0110\u1ecbnh H\u00f3a, B\u1ea1ch Th\u00f4ng. Tr\u1ea5n Qu\u1ea3ng Y\u00ean 1 ph\u1ee7 l\u00e0 H\u1ea3i \u0110\u00f4ng, 3 huy\u1ec7n l\u00e0 Ho\u00e0nh B\u1ed3, Y\u00ean H\u01b0ng, Hoa Phong, 3 ch\u00e2u l\u00e0 V\u1ea1n Ninh, Ti\u00ean Y\u00ean, V\u00e2n \u0110\u1ed3n. \u0110\u1ee9c Quang sau \u0111\u1ed5i l\u00e0m \u0110\u1ee9c Th\u1ecd, H\u00e0 Hoa sau \u0111\u1ed5i l\u00e0m H\u00e0 Thanh, Anh \u0110\u00f4 sau \u0111\u1ed5i l\u00e0m Anh S\u01a1n, Tr\u00e0 L\u00e2n sau \u0111\u1ed5i l\u00e0m T\u01b0\u01a1ng D\u01b0\u01a1ng, L\u00e2m An sau \u0111\u1ed5i l\u00e0m Tr\u1ea5n T\u0129nh, Ng\u1ecdc Ma sau \u0111\u1ed5i l\u00e0m Tr\u1ea5n \u0110\u1ecbnh, K\u1ef3 Hoa sau \u0111\u1ed5i l\u00e0m K\u1ef3 Anh, Trung S\u01a1n sau \u0111\u1ed5i l\u00e0m Qu\u1ebf Phong, Thanh \u0110\u00f4 sau \u0111\u1ed5i l\u00e0m Th\u1ecd Xu\u00e2n, Thi\u1ec7u Thi\u00ean sau \u0111\u1ed5i l\u00e0m Thi\u1ec7u H\u00f3a, Phong L\u1ed9c sau \u0111\u1ed5i l\u00e0m H\u1eadu L\u1ed9c, Qu\u1ea3ng B\u00ecnh sau \u0111\u1ed5i l\u00e0m Qu\u1ea3ng \u0110\u1ecba, Th\u1ecd Xu\u00e2n v\u00e0 Lang Ch\u00ednh sau h\u1ee3p l\u00e0m Lang Ch\u00e1nh, T\u1ea7m Ch\u00e2u v\u00e0 Quan Da sau h\u1ee3p l\u00e0m Quan H\u00f3a, Tr\u01b0\u1eddng Y\u00ean sau \u0111\u1ed5i l\u00e0m Y\u00ean Kh\u00e1nh, Ph\u1ee5ng Thi\u00ean sau \u0111\u1ed5i th\u00e0nh Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c, Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c sau \u0111\u1ed5i l\u00e0m V\u0129nh Thu\u1eadn, \u1ee9ng Thi\u00ean sau \u0111\u1ed5i l\u00e0m \u1ee9ng H\u00f2a, L\u1ef5 Nh\u01a1n sau \u0111\u1ed5i l\u00e0m L\u00fd Nh\u01a1n, Ph\u00f9 Dung sau \u0111\u1ed5i l\u00e0m Ph\u00f9 C\u1eeb, Th\u00e1i Ninh sau \u0111\u1ed5i l\u00e0m Th\u00e1i B\u00ecnh, Ng\u1ef1 Thi\u00ean sau \u0111\u1ed5i l\u00e0m H\u01b0ng Nh\u01a1n, V\u1ecdng Doanh sau \u0111\u1ed5i l\u00e0m Phong Doanh, B\u1eafc H\u00e0 sau \u0111\u1ed5i l\u00e0m Thi\u00ean Ph\u01b0\u1edbc, Gia \u0110\u1ecbnh sau \u0111\u1ed5i l\u00e0m Gia B\u00ecnh, Kim Hoa sau \u0111\u1ed5i l\u00e0m Kim Anh, Y\u00ean Vi\u1ec7t sau \u0111\u1ed5i l\u00e0m Vi\u1ec7t Y\u00ean, Th\u01b0\u1ee3ng H\u1ed3ng sau \u0111\u1ed5i l\u00e0m B\u00ecnh Giang, H\u1ea1 H\u1ed3ng sau \u0111\u1ed5i l\u00e0m Ninh Giang, Tam \u0110\u1edbi sau \u0111\u1ed5i l\u00e0m V\u0129nh T\u01b0\u1eddng, Ph\u00f9 Khang sau \u0111\u1ed5i l\u00e0m Ph\u00f9 Ninh, Ph\u01b0\u1edbc L\u1ed9c sau \u0111\u1ed5i l\u00e0m Ph\u01b0\u1edbc Th\u1ecd, H\u1ea1 Hoa sau \u0111\u1ed5i l\u00e0m H\u1ea1 H\u00f2a, Hoa Kh\u00ea sau \u0111\u1ed5i l\u00e0m C\u1ea9m Kh\u00ea, \u0110\u00f4ng Quan sau \u0111\u1ed5i l\u00e0m H\u00f9ng Quan, \u0110\u1ea1i Man sau \u0111\u1ed5i l\u00e0m Chi\u00eam H\u00f3a, Thu V\u1eadt sau \u0111\u1ed5i l\u00e0m Thu Ch\u00e2u, Vi\u1ec7t Ch\u00e2u sau \u0111\u1ed5i l\u00e0m Y\u00ean Ch\u00e2u, Ph\u00f9 Hoa sau \u0111\u1ed5i l\u00e0m Ph\u00f9 Y\u00ean, Th\u1ea5t Tuy\u1ec1n sau \u0111\u1ed5i l\u00e0m Th\u1ea5t Kh\u00ea, B\u00ecnh Tuy\u1ec1n sau \u0111\u1ed5i l\u00e0m B\u00ecnh Xuy\u00ean, \u0110\u1ecbnh H\u00f3a sau \u0111\u1ed5i l\u00e0m \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u, Hoa Phong sau \u0111\u1ed5i l\u00e0m Nghi\u00eau Phong, B\u1ea3o L\u1ea1c sau chia l\u00e0m hai huy\u1ec7n \u0110\u1ec3 \u0110\u1ecbnh v\u00e0 V\u0129nh \u0110i\u1ec7n, Thanh Xuy\u00ean sau chia l\u00e0m hai huy\u1ec7n Thanh S\u01a1n v\u00e0 Thanh Th\u1ee7y, Cao B\u1eb1ng sau chia l\u00e0m hai ph\u1ee7 H\u00f2a An v\u00e0 Tr\u00f9ng Kh\u00e1nh, H\u1ea3i \u0110\u00f4ng sau chia l\u00e0m hai ph\u1ee7 H\u1ea3i Ninh v\u00e0 S\u01a1n \u0110\u1ecbnh).<\/p>\n\n\n\n<p>\u1ede B\u1eafc H\u00e0 t\u1eeb cu\u1ed1i \u0111\u1eddi L\u00ea \u0111\u1ebfn nay, l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi ch\u00e1n lo\u1ea1n l\u1ea1c, h\u00e0ng ng\u00e0y mong ch\u1edd qu\u00e2n nh\u00e0 vua. Nay nghe tin xa gi\u00e1 \u0111\u1ebfn, \u0111\u1ec1u \u0111\u1eb7t \u00e1n \u0111\u1ed1t h\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 \u0111\u00f3n, xa g\u1ea7n d\u1eaft c\u00f5ng nhau \u0111\u1ebfn xem, \u0111\u00f4ng nh\u01b0 t\u01b0\u1eddng \u0111\u1ee9ng. Ch\u1ee3 kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i c\u1eeda h\u00e0ng, l\u00e0ng x\u00f3m y\u00ean \u1ed5n, nh\u00e2n d\u00e2n \u0111\u1ec1u m\u1eebng l\u1ea1i th\u1ea5y c\u1ea3nh t\u01b0\u1ee3ng th\u00e1i b\u00ecnh.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua d\u1eebng l\u1ea1i \u1edf Th\u0103ng Long, ng\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n K\u00ednh Thi\u00ean (do nh\u00e0 L\u00ea d\u1ef1ng). B\u1ea7y t\u00f4i ch\u1ea7u m\u1eebng.<\/p>\n\n\n\n<p>Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu d\u1ee5 d\u00e2n B\u1eafc H\u00e0 r\u1eb1ng : \u201cT\u1eeb khi gi\u1eb7c T\u00e2y S\u01a1n n\u1ed5i lo\u1ea1n, nh\u00e2n d\u00e2n l\u1ea7m than \u0111\u00e3 l\u00e2u. Tr\u1eabm nay v\u00e2ng l\u00e0m l\u1ec7nh ph\u1ea1t c\u1ee7a tr\u1eddi, tr\u00ean \u0111\u1ec3 tr\u1ea3 th\u00f9 cho t\u1ed5 ti\u00ean \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ec3 c\u1edfi b\u1ecf \u0111au kh\u1ed5 cho nh\u00e2n d\u00e2n. Nay \u0111\u1ea1i binh t\u1edbi \u0111\u00e2u, ch\u1ec9 gi\u1ebft nh\u1eefng gi\u1eb7c \u0111\u1ea7u s\u1ecf, c\u00f2n ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o b\u1ecb \u00e9p ph\u1ea3i theo th\u00ec \u0111\u1ec1u tha, n\u00ean c\u1ee9 \u1edf y\u00ean nh\u01b0 c\u0169. Nh\u1eefng k\u1ebb c\u00f3 nh\u1eadn quan ch\u1ee9c c\u1ee7a gi\u1eb7c ra th\u00fa th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n t\u1ed9i, g\u1ea7n th\u00ec h\u1ea1n 3 ng\u00e0y, xa th\u00ec h\u1ea1n 5 ng\u00e0y. N\u1ebfu qu\u00e1 h\u1ea1n m\u00e0 kh\u00f4ng ra th\u00fa, b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi ta b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec l\u00e0m t\u1ed9i. Nh\u1eefng t\u00e0n qu\u00e2n c\u1ee7a gi\u1eb7c mang theo binh kh\u00ed tr\u1ed1n v\u1ec1 th\u00ec l\u1eadp t\u1ee9c ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn c\u1eeda qu\u00e2n trao n\u1ed9p, n\u1ebfu c\u1ea5t gi\u1ea5u th\u00ec x\u1eed theo qu\u00e2n ph\u00e1p\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u00ea V\u0103n Phong \u0111em qu\u00e2n Ti\u00ean phong \u0111\u1ebfn L\u1ea1ng S\u01a1n, Tr\u1ea5n th\u1ee7 gi\u1eb7c l\u00e0 Hu\u1ef3nh V\u0103n Kim v\u00e0 Hi\u1ec7p tr\u1ea5n l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Luy\u1ec7n n\u1ed9p th\u00e0nh \u0111\u1ea7u h\u00e0ng. Sai gi\u1eef Tr\u01b0\u01a1ng Luy\u1ec7n theo l\u00e0m c\u00e1c vi\u1ec7c v\u0103n th\u01b0. \u0110em c\u00f4ng vi\u1ec7c d\u1eb9p gi\u1eb7c T\u00e2y S\u01a1n b\u00e1o v\u1edbi t\u1ed5ng b\u1ed9 Nam Quan.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u01a1n 10 chi\u1ebfc thuy\u1ec1n hi\u1ec7u ch\u1eef Gia c\u1ee7a th\u1ee7y qu\u00e2n t\u1eeb c\u1eeda Eo ra kh\u01a1i g\u1eb7p b\u00e3o l\u1ea1c m\u1ea5t. Vua n\u00f3i : \u201cC\u00e1c t\u01b0\u1edbng s\u0129 theo ta kh\u00f3 nh\u1ecdc, kh\u00f4ng may g\u1eb7p ph\u1ea3i tai n\u1ea1n gi\u00f3 b\u00e3o nh\u01b0 th\u1ebf, ta r\u1ea5t th\u01b0\u01a1ng. V\u1eady h\u1ea1 l\u1ec7nh cho kh\u1ed5n th\u1ea7n \u1edf L\u1ea1ng S\u01a1n g\u1eedi th\u01b0 sang n\u01b0\u1edbc Thanh h\u1ecfi d\u00f2 tin t\u1ee9c\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110em vi\u1ec7c d\u1eb9p y\u00ean B\u1eafc H\u00e0 b\u1ed1 c\u00e1o cho trong ngo\u00e0i. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng :<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cT\u1eeb khi ta l\u1ea5y l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c Kinh th\u00e0nh, qu\u00e2n gi\u1eb7c ch\u1ea1y ra mi\u1ec1n B\u1eafc. B\u1edd c\u00f5i hai tr\u0103m n\u0103m n\u00fai r\u1eebng ng\u0103n c\u00e1ch, phong t\u1ee5c \u0111\u1ed5i thay, 13 \u0111\u1ea1o th\u1eeba tuy\u00ean nh\u01b0 n\u01b0\u1edbc ng\u1eadp s\u00e2u, nh\u01b0 l\u1eeda \u0111\u1ed1t b\u1ecfng. \u0110\u00e1nh k\u1ebb c\u00f3 t\u1ed9i \u0111\u1ec3 y\u00ean d\u00e2n, th\u1ef1c kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1eadm \u0111\u01b0\u1ee3c. Nay c\u1eed \u0111\u1ea1i binh, \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u c\u0169ng th\u1eafng. Ng\u00e0y 17 th\u00e1ng 5, \u0111\u1eb7c m\u1ec7nh cho Kh\u00e2m sai ch\u01b0\u1edfng T\u1ea3 qu\u00e2n b\u00ecnh T\u00e2y t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n qu\u1eadn c\u00f4ng L\u00ea V\u0103n Duy\u1ec7t l\u00e3nh c\u00e1c \u0111\u1ea1o b\u1ed9 binh, Kh\u00e2m sai ch\u01b0\u1edfng Trung qu\u00e2n b\u00ecnh T\u00e2y \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n qu\u1eadn c\u00f4ng Nguy\u1ec5n V\u0103n Tr\u01b0\u01a1ng l\u00e3nh c\u00e1c \u0111\u1ea1o th\u1ee7y binh, \u0111\u1ecbnh ng\u00e0y c\u00f9ng ti\u1ebfn. Ng\u00e0y 21 xa gi\u00e1 ra \u0111i. Ng\u00e0y 27 th\u1ee7y binh th\u1eb3ng \u0111\u1ebfn Ho\u00e0nh S\u01a1n, \u0111\u00e1nh ph\u00e1 \u0111\u1ed3n gi\u1eb7c, b\u1ecdn \u0111\u00f4 \u0111\u1ed1c gi\u1eb7c Nguy\u1ec5n V\u0103n Ng\u0169 \u0111\u1ec1u thua ch\u1ea1y. Ng\u00e0y 28, ti\u1ebfn l\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c H\u00e0 Trung. Ng\u00e0y 29, b\u1ed9 binh ti\u1ebfn l\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c \u0110\u1ea1i N\u1ea1i. Ng\u00e0y m\u1ed3ng 1 th\u00e1ng 6 th\u1ee7y binh ti\u1ebfn l\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c V\u0129nh Dinh (tr\u1ea5n l\u1ef5 Ngh\u1ec7 An), Thi\u1ebfu ph\u00f3 gi\u1eb7c \u0110\u1eb7ng V\u0103n \u0110\u1eb1ng \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c em Nguy\u1ec5n Quang To\u1ea3n l\u00e0 t\u00ean Th\u1ea5t v\u00e0 \u0111\u00f4 \u0111\u1ed1c gi\u1eb7c l\u00e0 Ng\u0169. Ng\u00e0y m\u1ed3ng 2, b\u1ed9 binh ti\u1ebfn l\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c Ti\u00ean L\u00fd, \u0110\u00f4 \u0111\u1ed1c gi\u1eb7c l\u00e0 \u00fd \u0111\u1ea7u h\u00e0ng. Ng\u00e0y m\u1ed3ng 5 ti\u1ebfn l\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c D\u01b0\u01a1ng X\u00e1 (tr\u1ea5n l\u1ef5 Thanh Hoa), b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c Quang B\u00e0n l\u00e0 em Quang To\u1ea3n v\u00e0 b\u1ed1 con \u0110\u1ed5ng l\u00fd gi\u1eb7c l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u1eadn. Ng\u00e0y m\u1ed3ng 7, Ph\u00f3 \u0111\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf V\u00f5 Do\u00e3n V\u0103n b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ecdn t\u01b0\u1edbng gi\u1eb7c Tr\u1ea7n Quang Di\u1ec7u, T\u1eeb V\u0103n Chi\u00eau, Nguy\u1ec5n V\u0103n Gi\u00e1p, L\u00ea V\u0103n H\u01b0ng v\u00e0 t\u01b0\u1edbng t\u1ed1t r\u1ea5t nhi\u1ec1u. D\u00e2n Thanh Hoa l\u1ea1i b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c V\u00f5 V\u0103n D\u0169ng gi\u1ea3i n\u1ed9p. Ng\u00e0y m\u1ed3ng 9, b\u1ed9 binh ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh \u0111\u1ed3n Tam \u0110i\u1ec7p, T\u01b0 m\u00e3 gi\u1eb7c l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n D\u1ee5ng, Nguy\u1ec5n V\u0103n T\u1ee9 ch\u1ea1y tr\u1ed1n. Ng\u00e0y m\u1ed3ng 10, b\u1ed9 binh ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh Thanh Hoa ngo\u1ea1i, \u0110\u00f4 \u0111\u1ed1c gi\u1eb7c l\u00e0 T\u00e0i \u0111\u1ea7u h\u00e0ng. Ng\u00e0y 12 ti\u1ebfn l\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c Ch\u00e2u C\u1ea7u (tr\u1ea5n l\u1ef5 S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng). Th\u1ee7y binh th\u1eb3ng t\u1edbi V\u1ecb Ho\u00e0ng (tr\u1ea5n l\u1ef5 S\u01a1n Nam h\u1ea1), \u0110\u00f4 \u0111\u1ed1c gi\u1eb7c l\u00e0 Th\u1ecd \u0111\u1ea7u h\u00e0ng. Ng\u00e0y 17, b\u1ed9 binh ti\u1ebfn l\u1ea5y th\u00e0nh Th\u0103ng Long. D\u00e2n Kinh B\u1eafc b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eb7c Nguy\u1ec5n Quang To\u1ea3n, v\u00e0 th\u00e1i t\u1ec3 l\u00e0 Quang Duy, Nguy\u00ean so\u00e1i l\u00e0 Quang Thi\u1ec7u, T\u01b0 m\u00e3 l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n D\u1ee5ng, Nguy\u1ec5n V\u0103n T\u1ee9 gi\u1ea3i n\u1ed9p. Quang Th\u00f9y th\u1eaft c\u1ed5 ch\u1ebft. Tr\u01b0\u1edbc sau b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n tr\u0103m th\u1edbt voi chi\u1ebfn, kh\u00ed gi\u1edbi, l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, thuy\u1ec1n ghe kh\u00f4ng xi\u1ebft k\u1ec3. Ng\u00e0y 21, xa gi\u00e1 \u0111\u1ebfn th\u00e0nh Th\u0103ng Long. B\u1ecdn ng\u1ee5y quan k\u00e9o nhau \u0111\u1ebfn l\u1ea1y xin h\u00e0ng. Gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp \u0111\u1ec1u qu\u00e9t s\u1ea1ch, c\u00f4ng l\u1edbn \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d4i ! Tr\u1eddi t\u1ed1i \u0111en, qu\u00e2n nh\u00e0 vua qu\u00e9t r\u1eeda \u0111\u1ec3 ch\u00f3ng n\u00ean c\u00f4ng c\u1ee9u v\u1edbt ; s\u1ea5m m\u00e2y kh\u1ed1n kh\u00f3, ng\u01b0\u1eddi qu\u00e2n t\u1eed d\u1ecdc ngang \u0111\u1ec3 h\u01b0\u1edfng Ph\u01b0\u1edbc th\u0103ng b\u00ecnh.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Chi\u1ebfu d\u1ee5 c\u00e1c h\u00e0o m\u1ee5c B\u1eafc H\u00e0 r\u1eb1ng : \u201cM\u1edbi \u0111\u00e2y T\u00e2y S\u01a1n g\u00e2y bi\u1ebfn, ng\u00f4i nh\u00e0 L\u00ea b\u1ecb m\u1ea5t r\u1ed3i. B\u1ecdn c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i \u00f4m l\u00f2ng trung c\u0103m gi\u1eadn \u0111\u00e3 l\u00e2u, ch\u1eb3ng ch\u1ecbu \u0111\u1ec3 gi\u1eb7c sai khi\u1ebfn. Nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi tr\u1ed1n l\u00e1nh, nh\u00f3m h\u1ecdp \u1edf n\u00fai r\u1eebng ch\u01b0a bi\u1ebft v\u1ec1 \u0111\u00e2u. Nay b\u1ecdn gi\u1eb7c \u0111\u00e3 tr\u1eeb, phong t\u1ee5c v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng c\u00f9ng m\u1ed9t m\u1ed1i. Ng\u01b0\u1eddi tr\u00ed gi\u1ea3 bi\u1ebft c\u01a1, \u0111\u1eebng n\u00ean ch\u1ea7n ch\u1edd tr\u00f4ng ng\u00f3ng. V\u1eady \u0111\u1eb7c d\u1ee5 r\u1eb1ng, ph\u00e0m ai b\u1ecb can ph\u1ea1m tr\u01b0\u1edbc kia \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng x\u00e9t h\u1ecfi, \u0111\u1ec1u cho gi\u1ea3i t\u00e1n ngh\u0129a binh, \u0111em n\u1ed9p kh\u00ed gi\u1edbi, do \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng s\u1edf t\u1ea1i l\u00e0m bi\u1ec3u b\u00e1o l\u00ean, tr\u1eabm s\u1ebd t\u00f9y t\u00e0i l\u1ee5c d\u1ee5ng. C\u00e1c ng\u01b0\u01a1i \u0111\u1ec1u n\u00ean x\u00e9t k\u1ef9 s\u1ef1 c\u01a1, \u0111\u1eebng \u0111\u1ec3 \u0103n n\u0103n v\u1ec1 sau\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00e0n sai c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5, chia tr\u1ecb c\u00e1c tr\u1ea5n B\u1eafc Th\u00e0nh. M\u1ed7i tr\u1ea5n \u0111\u1eb7t m\u1ed9t tr\u1ea5n th\u1ee7, d\u00f9ng ch\u1ee9c th\u1ed1ng ch\u1ebf, ch\u01b0\u1edfng c\u01a1, cai c\u01a1 cho l\u00e0m, v\u00e0 m\u1ed9t hi\u1ec7p tr\u1ea5n, m\u1ed9t tham tr\u1ea5n, d\u00f9ng ch\u1ee9c thi\u00eam s\u1ef1, tham qu\u00e2n, h\u00e0n l\u00e2m, th\u1ecb th\u01b0 cho l\u00e0m. R\u1ed3i cho Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh \u0110\u1eafc l\u00e0m Ch\u01b0\u1edfng dinh l\u00e3nh ch\u1ee9c Tr\u1ea5n th\u1ee7 S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng, Nguy\u1ec5n Kh\u1eafc Khoan l\u00e0m Hi\u1ec7p tr\u1ea5n, Nguy\u1ec5n C\u00f4ng Vi\u00ean l\u00e0m Tham hi\u1ec7p ; Tr\u1ea5n C\u00f4ng L\u1ea1i l\u00e0m Tr\u1ea5n th\u1ee7 S\u01a1n Nam h\u1ea1, Nguy\u1ec5n V\u0103n \u0110\u1ea3ng l\u00e0m Hi\u1ec7p tr\u1ea5n, Nguy\u1ec5n \u0110\u0103ng C\u01a1 l\u00e0m Tham hi\u1ec7p ; Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u1edbc Ph\u01b0\u1ee3ng l\u00e0m Tr\u1ea5n th\u1ee7 S\u01a1n T\u00e2y, Nguy\u1ec5n V\u0103n Quang l\u00e0m Hi\u1ec7p tr\u1ea5n, D\u01b0\u01a1ng C\u00f4ng T\u00f2ng l\u00e0m Tham hi\u1ec7p ; Ng\u00f4 V\u0103n Ng\u1eef l\u00e0m Tr\u1ea5n th\u1ee7 Kinh B\u1eafc, Nguy\u1ec5n V\u0103n L\u00ea l\u00e0m Hi\u1ec7p tr\u1ea5n, Nguy\u1ec5n V\u0103n Hu\u1ef3nh l\u00e0m Tham hi\u1ec7p ; Tr\u1ea7n C\u00f4ng Hi\u1ebfn l\u00e0m Tr\u1ea5n th\u1ee7 H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng, Ng\u00f4 \u0110\u1ee9c Tu\u1ea5n l\u00e0m Hi\u1ec7p tr\u1ea5n, Nguy\u1ec5n V\u0103n C\u00f4ng l\u00e0m Tham hi\u1ec7p ; L\u00ea \u0110\u00ecnh Ch\u00ednh l\u00e0m Tr\u1ea5n th\u1ee7 L\u1ea1ng S\u01a1n, Ng\u00f4 V\u0103n Uy\u1ec3n l\u00e0m Hi\u1ec7p tr\u1ea5n, L\u00ea Minh Huy l\u00e0m Tham hi\u1ec7p ; L\u00ea V\u0103n Ni\u1ec7m l\u00e0m Tr\u1ea5n th\u1ee7 Th\u00e1i Nguy\u00ean, Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c T\u01b0 l\u00e0m Hi\u1ec7p tr\u1ea5n, Ho\u00e0ng \u0110\u01b0\u1eddng l\u00e0m Tham hi\u1ec7p ; Nguy\u1ec5n V\u0103n Ki\u00ean l\u00e0m Tr\u1ea5n th\u1ee7 H\u01b0ng H\u00f3a, L\u00ea Nguy\u00ean l\u00e0m Hi\u1ec7p tr\u1ea5n, Nguy\u1ec5n Th\u1ebf Trung l\u00e0m Tham hi\u1ec7p ; Nguy\u1ec5n H\u1eefu \u0110\u1ea1o l\u00e0m Tr\u1ea5n th\u1ee7 Y\u00ean Qu\u1ea3ng, Nguy\u1ec5n Vi\u1ebft C\u01a1 l\u00e0 Hi\u1ec7p tr\u1ea5n, Nguy\u1ec5n V\u0103n Kim l\u00e0m Tham hi\u1ec7p ; L\u00ea V\u0103n T\u1ea5n l\u00e0m Tr\u1ea5n th\u1ee7 Cao B\u1eb1ng, L\u00ea V\u0103n Ch\u00ednh l\u00e0m Hi\u1ec7p tr\u1ea5n, Nguy\u1ec5n V\u0103n Nghi l\u00e0m Tham hi\u1ec7p ; L\u00ea V\u0103n Th\u00e1i l\u00e0m Tr\u1ea5n th\u1ee7 Tuy\u00ean Quang, Nguy\u1ec5n Tr\u00ed H\u00f2a l\u00e0m Hi\u1ec7p tr\u1ea5n, Nguy\u1ec5n V\u0103n Tri\u1ec3n l\u00e0m Tham hi\u1ec7p.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua v\u1eddi h\u1ecd \u0111\u1ebfn tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t, d\u1ee5 r\u1eb1ng : \u201cHi\u1ec7n nay n\u01b0\u1edbc m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean, d\u00e2n \u0111\u01b0\u01a1ng ng\u1eeda tr\u00f4ng \u0111\u1ee9c m\u1edbi. B\u1ecdn ng\u01b0\u01a1i \u0111\u1ec1u n\u00ean tuy\u00ean d\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ee9c h\u00f3a, v\u1ed7 y\u00ean nh\u00e2n d\u00e2n \u0111i\u00eau hao, khi\u1ebfn d\u00e2n ta \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean nghi\u1ec7p, \u0111\u1ec3 cho x\u1ee9ng s\u1ef1 \u1ee7y th\u00e1c\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Tri\u1ec7u Ph\u1ea1m V\u0103n Nh\u01a1n \u0111\u1ebfn h\u00e0nh t\u1ea1i. L\u1ea5y Ng\u00f4 V\u0103n S\u1edf l\u00e0m Tr\u1ea5n th\u1ee7 Thanh Hoa ngo\u1ea1i, Nguy\u1ec5n Danh X\u00e1n l\u00e0m Tham hi\u1ec7p.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho \u0111\u1ea1i th\u1ea7n l\u01b0u kinh ho\u00e3n vi\u1ec7c \u0111\u00f2i b\u1eaft \u0111i\u1ec1n th\u1ebf binh l\u00ednh tr\u1ed1n hay ch\u1ebft, \u0111\u1ec3 d\u00e2n h\u1ebft s\u1ee9c v\u1ec1 vi\u1ec7c n\u00f4ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua b\u00e0n x\u1ebfp \u0111\u1eb7t c\u00f4ng vi\u1ec7c B\u1eafc Th\u00e0nh. Tri\u1ec7u Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00e0nh \u0111\u1ebfn h\u00e0nh t\u1ea1i. Th\u00e0nh \u1edf trong h\u00e0ng c\u00e1c t\u01b0\u1edbng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 ch\u00fat h\u1ecdc th\u1ee9c v\u00e0 bi\u1ebft th\u1ec3 th\u1ee9c ch\u00ednh tr\u1ecb, cho n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t tri\u1ec7u \u0111\u1ebfn.<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00e1c h\u1ec7 h\u1ecd L\u00ea \u0111\u1ebfn h\u00e0nh t\u1ea1i b\u00e1i y\u1ebft. Vua y\u00ean \u1ee7i r\u1ed3i cho v\u1ec1.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u01b0\u1eddi d\u00f2ng d\u00f5i nh\u00e0 L\u00ea l\u00e0 L\u00ea Duy \u0110\u1ea1t c\u00f9ng 400 ng\u01b0\u1eddi b\u1ed9 thu\u1ed9c \u0111em kh\u00ed gi\u1edbi n\u1ed9p \u1edf tr\u1ea5n Thanh Hoa n\u1ed9i. \u0110\u1ed1c tr\u1ea5n Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c Xuy\u00ean \u0111em vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Sai tri\u1ec7u Duy \u0110\u1ea1t \u0111\u1ebfn h\u00e0nh t\u1ea1i, c\u00f2n b\u1ed9 thu\u1ed9c th\u00ec cho v\u1ec1 y\u00ean nghi\u1ec7p.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00e1c Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 gi\u1eb7c l\u00e0 Ng\u00f4 Nh\u1eadm (1. Ng\u00f4 Nh\u1eadm : Ch\u00ednh l\u00e0 Ng\u00f4 Th\u00ec Nh\u1eadm ho\u1eb7c Ng\u00f4 Th\u1eddi Nhi\u1ec7m, v\u00ec ki\u00eang t\u00ean h\u00fay T\u1ef1 \u0110\u1ee9c n\u00ean vi\u1ebft l\u00e0 Ng\u00f4 Nh\u1eadm.), Nguy\u1ec5n Gia Phan, Phan Huy \u00cdch \u0111\u1ebfn h\u00e0nh t\u1ea1i ch\u1ecbu t\u1ed9i. Vua cho l\u00e0 s\u1eafp c\u00f3 cu\u1ed9c bang giao m\u00e0 b\u1ecdn Nh\u1eadm v\u1ed1n l\u00e0 b\u1ea7y t\u00f4i c\u0169 c\u1ee7a tri\u1ec1u L\u00ea, \u0111\u00e3 quen c\u00f4ng vi\u1ec7c, Huy \u00cdch l\u1ea1i t\u1eebng l\u00e0m s\u1ee9 th\u1ea7n c\u1ee7a gi\u1eb7c \u0111i sang n\u01b0\u1edbc Thanh, b\u00e8n h\u1ea1 l\u1ec7nh cho \u1edf ngo\u00e0i \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng h\u1ecfi \u0111\u1ebfn.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua n\u01b0\u1edbc Nam Ch\u01b0\u1edfng (m\u1ed9t t\u00ean l\u00e0 L\u00e0o Lung) l\u00e0 Chi\u00eau \u00d4n M\u00e3nh (t\u1ee5c ng\u01b0\u1eddi Man g\u1ecdi qu\u1ed1c tr\u01b0\u1edfng l\u00e0 chi\u00eau) \u0111\u1ebfn m\u1eebng. \u00d4n M\u00e3nh l\u00e0 ch\u00e1u Chi\u00eau S\u00e2m v\u00e0 con Chi\u00eau Phong. N\u0103m m\u1edbi l\u00ean 3 tu\u1ed5i th\u00ec ng\u01b0\u1eddi b\u00e1c (anh m\u1eb9 t\u1ee5c Man g\u1ecdi l\u00e0 b\u00e1c) l\u00e0 Chi\u00eau X\u00e0 Vinh chi\u1ebfm gi\u1eef n\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ebfn khi l\u1edbn ch\u1ea1y v\u00e0o V\u00e2n Nam, t\u1ed1 c\u00e1o v\u1edbi nh\u00e0 Thanh, vua Thanh ban cho s\u1eafc v\u00e0 \u1ea5n, phong l\u00e0m vua n\u01b0\u1edbc Nam Ch\u01b0\u1edfng. (Vi\u1ec7c \u1edf n\u0103m Thanh C\u00e0n Long th\u1ee9 60), \u00d4n M\u00e3nh \u0111\u01b0\u01a1ng l\u00fac b\u00f4n ba, kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7n tr\u1ee3, ch\u01b0a d\u00e1m v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc, c\u00f9ng v\u1edbi b\u1ed9 thu\u1ed9c \u0111i l\u1ea1i \u1edf kho\u1ea3ng M\u01b0\u1eddng M\u00e2n, M\u01b0\u1eddng L\u1ef1 (thu\u1ed9c t\u1ec9nh V\u00e2n Nam n\u01b0\u1edbc Thanh), kh\u00f4ng c\u00f3 n\u01a1i \u1edf nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh. Sau l\u1ea1i t\u1ef1 mang s\u1eafc \u1ea5n d\u1eddi ng\u1ee5 \u1edf ch\u00e2u Chi\u00eau T\u1ea5n. \u0110\u1ebfn nay nghe \u0111\u1ea1i binh \u0111\u00e3 l\u1ea5y th\u00e0nh Th\u0103ng Long, b\u00e8n do tr\u1ea5n m\u1ee5c H\u01b0ng H\u00f3a d\u1eabn t\u1edbi h\u00e0nh t\u1ea1i l\u1ea1y m\u1eebng. Vua cho r\u1eb1ng trong n\u01b0\u1edbc m\u1edbi y\u00ean ch\u01b0a r\u1ed7i x\u1eed tr\u00ed, l\u1ea1i khi\u1ebfn cho v\u1ec1 ng\u1ee5 \u1edf ch\u00e2u Chi\u00eau T\u1ea5n.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u01b0\u1edbc Ch\u00e2n L\u1ea1p sai \u1ed1c nha Th\u01b0, tri\u1ec7u b\u1ed3n nha Di\u1ec7t \u0111\u1ebfn hi\u1ebfn ph\u1ea9m v\u1eadt \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng (c\u00e1nh ki\u1ebfn, s\u01a1n \u0111en, v\u1ea3i tr\u1eafng, th\u00f3c). Vua cho ti\u1ec1n g\u1ea1o r\u1ed3i cho v\u1ec1.<\/p>\n\n\n\n<p>[\u1ed0c nha l\u00e0 ch\u1ee9c quan Ch\u00e2n L\u1ea1p. Ng\u01b0\u1eddi trong ho\u00e0ng t\u1ed9c thay v\u00ec g\u1ecdi <a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/wiki\/%E1%BB%90c_nha#C%C3%A1c_ch%E1%BB%A9c_danh_kh%C3%A1c_trong_tri%E1%BB%81u_%C4%91%C3%ACnh_Ch%C3%A2n_L%E1%BA%A1p\">\u1ed1c nha<\/a>, s\u1ebd g\u1ecdi l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t l\u00e0: b\u1ed3n nha (\u76c6\u7259 , \u1796\u1789\u17b6 Ponhea), chi\u00eau b\u1ed3n nha (tri\u1ec7u b\u1ed3n nha \u53ec\u76c6\u7259 , \u1785\u17c5\u1796\u1789\u17b6 Chao Ponhea), tham \u0111\u00edch chi\u00eau b\u1ed3n nha ( \u179f\u1798\u17d2\u178a\u17c1\u1785\u1785\u17c5\u1796\u1789\u17b6 Samdech Chao Ponhea).]<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Binh b\u1ed9 Ph\u1ea1m Ng\u1ecdc U\u1ea9n ki\u00eam H\u1ed9 b\u1ed9.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua th\u1ea5y n\u01b0\u1edbc m\u1edbi y\u00ean \u0111\u1ecbnh, s\u1ed5 s\u00e1ch t\u1ea3n m\u00e1t, t\u00f4 dung thu\u1ebf kh\u00f3a ch\u01b0a c\u00f3 \u0111\u1ecbnh chu\u1ea9n, nghe T\u01b0 m\u00e3 gi\u1eb7c l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n D\u1ea1ng t\u1eebng coi vi\u1ec7c h\u1ed9, b\u00e8n sai t\u01b0\u1eddng k\u00ea c\u00e1c ng\u1ea1ch thu\u1ebf, do H\u1ed9 b\u1ed9 t\u00e2u l\u00ean t\u1eebng \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ec3 tham ch\u01b0\u1edbc thi h\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Nguy\u1ec5n Th\u1ebf Tr\u1ef1c l\u00e0m Tham tri H\u00ecnh b\u1ed9.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Nguy\u1ec5n V\u0103n Tr\u01b0\u01a1ng chia khi\u1ebfn th\u1ee7y binh ch\u1edf ti\u1ec1n kho \u1edf hai tr\u1ea5n H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng v\u00e0 S\u01a1n Nam h\u1ea1 \u0111\u1ebfn [B\u1eafc] th\u00e0nh \u0111\u1ec3 chi ph\u00e1t.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho \u0111\u1ea1i th\u1ea7n l\u01b0u kinh r\u1eb1ng ph\u00e0m thuy\u1ec1n ch\u1edf \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh \u0111\u1ebfn Kinh, g\u1ea1o l\u01b0\u01a1ng th\u00ec chuy\u1ec3n l\u00ean kho kinh, c\u00f2n s\u00fang \u0111\u1ed3ng th\u00ec gi\u1ea3i v\u1ec1 Ngh\u1ec7 An \u0111\u1ec3 d\u00f9ng vi\u1ec7c binh.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Hu\u1ef3nh V\u0103n \u0110i\u1ec3m l\u00e0m Ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng Trung qu\u00e2n.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Ng\u00f4 Huy Vi\u00ean l\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n ch\u1ebf c\u00e1o. Huy Vi\u00ean ng\u01b0\u1eddi Ngh\u1ec7 An, \u0111\u1ed7 H\u01b0\u01a1ng c\u1ed1ng tri\u1ec1u L\u00ea, c\u00f3 h\u1ecdc th\u1ee9c h\u1ea1nh ki\u1ec3m, \u0110\u1eb7ng Tr\u1ea7n Th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec1 c\u1eed, n\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u00e9n b\u1ecdn th\u1ecb h\u00e0n n\u1ed9i h\u00e0n Phan H\u1eefu Nh\u01b0\u1ee3ng c\u1ed9ng 28 ng\u01b0\u1eddi, sung v\u00e0o Th\u1ecb th\u01b0 vi\u1ec7n.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Th\u1ed1ng ch\u1ebf dinh Trung th\u1ee7y l\u00e0 T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc Ch\u00e2u, Cai c\u01a1 l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Ch\u1ea5t ch\u1edf s\u00fang \u1ed1ng kh\u00ed gi\u1edbi v\u00e0 g\u1ea1o l\u01b0\u01a1ng v\u1ec1 Kinh.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00ednh bi\u00ean<\/p>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\"><a>\u0110\u1ec7 nh\u1ea5t k\u1ef7 &#8211; Quy\u1ec3n XVIII &#8211; Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u1ec1 Th\u1ebf t\u1ed5 cao ho\u00e0ng \u0111\u1ebf<\/a><\/h1>\n\n\n\n<p>Nh\u00e2m tu\u1ea5t, n\u0103m Gia Long th\u1ee9 1 [1802], m\u00f9a thu, th\u00e1ng 7, ban \u1ea5n \u0111\u1ed3ng cho c\u00e1c tr\u1ea5n t\u1eeb Ngh\u1ec7 An ra B\u1eafc.<\/p>\n\n\n\n<p>Tri\u1ec7u \u0110\u1eb7ng Tr\u1ea7n Th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn h\u00e0nh t\u1ea1i. Sai \u0111\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf H\u1eadu dinh qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch l\u00e0 Hu\u1ef3nh Vi\u1ebft To\u1ea3n l\u00e3nh ch\u1ee9c Tr\u1ea5n th\u1ee7 Ngh\u1ec7 An, Tham tri H\u1ed9 b\u1ed9 l\u00e0 H\u1ed3 Th\u1ebf H\u1ecdc l\u00e3nh ch\u1ee9c Hi\u1ec7p tr\u1ea5n.<\/p>\n\n\n\n<p>Chi\u1ebfu d\u1ee5 b\u1ecdn c\u1ef1u th\u1ea7n nh\u00e0 L\u00ea v\u00e0 nh\u1eefng h\u01b0\u01a1ng c\u1ed1ng h\u1ecdc tr\u00f2. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng : \u201cM\u1edbi \u0111\u00e2y gi\u1eb7c T\u00e2y S\u01a1n can ph\u1ea1m \u0111\u1ea1o th\u01b0\u1eddng, l\u00e0m cho tr\u1eddi \u0111\u1ea5t t\u1ed1i \u0111en trong l\u00fac \u1ea5y c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi \u1ea9n n\u00e1u, kh\u00f4ng mu\u1ed1n l\u00e0m quan cho gi\u1eb7c, m\u00e0 \u00f4m \u0111\u1ee9c gi\u1eef t\u00e0i l\u00e0 \u0111\u1ec3 ch\u1edd th\u1eddi. Nay \u0111\u1ea3ng gi\u1eb7c d\u1eb9p y\u00ean, v\u00f5 c\u00f4ng c\u1ea3 \u0111\u1ecbnh, ch\u00ednh l\u00e0 bu\u1ed5i ch\u1ea5n h\u01b0ng v\u0103n h\u00f3a, x\u00e2y d\u1ef1ng tr\u1ecb b\u00ecnh. Nh\u00e2n t\u00e0i trong \u0111\u1eddi h\u00e1 ch\u1ecbu c\u00f9ng v\u1edbi c\u1ecf c\u00e2y m\u1ee5c n\u00e1t sao ? V\u1eady n\u00ean b\u00e1o c\u00e1o cho nhau, \u0111\u1ec1u \u0111\u1ebfn h\u00e0nh t\u1ea1i \u0111\u1ec3 cho b\u1ecdn Ch\u01b0\u1edfng Ti\u1ec1n qu\u00e2n Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00e0nh, L\u1ec5 b\u1ed9 \u0110\u1eb7ng \u0110\u1ee9c Si\u00eau, T\u00e1n l\u00fd \u0110\u1eb7ng Tr\u1ea7n Th\u01b0\u1eddng, Tham tri Ph\u1ea1m Nh\u01b0 \u0110\u0103ng, H\u1ecdc s\u0129 Nguy\u1ec5n Vi\u00ean, l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t d\u1eabn v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn. Ta s\u1ebd nghe l\u1eddi n\u00f3i th\u1eed vi\u1ec7c l\u00e0m, t\u00f9y t\u00e0i b\u1ed5 d\u1ee5ng, cho ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f3 v\u1ecb, ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f3 ch\u1ee9c, h\u1ecdp l\u00f2ng ngh\u0129, chia m\u01b0u l\u00e0m, \u0111\u1ec3 c\u00f9ng n\u00ean \u0111\u1ea1o tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc\u201d. Do \u0111\u00f3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1ea9n d\u1eadt \u1edf B\u1eafc H\u00e0 tranh nhau ra gi\u00fap vi\u1ec7c.<\/p>\n\n\n\n<p>Ghi ch\u00e9p c\u00e1c b\u1ec1 t\u00f4i trung ngh\u0129a \u1edf B\u1eafc H\u00e0. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng : \u201cKhen th\u01b0\u1edfng ng\u01b0\u1eddi trung ngh\u0129a l\u00e0 vi\u1ec7c \u0111\u1ea7u c\u1ee7a nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc. M\u1edbi \u0111\u00e2y gi\u1eb7c T\u00e2y S\u01a1n x\u01b0\u1edbng lo\u1ea1n, h\u00e3m h\u1ea1i nh\u00e2n d\u00e2n, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi trung ngh\u0129a ai c\u0169ng c\u0103m gi\u1eadn, ho\u1eb7c \u0111\u01b0\u01a1ng thu\u1edf nh\u00e0 L\u00ea suy y\u1ebfu li\u1ec1u m\u00ecnh \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c, \u0111\u1ebfn khi vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 h\u1ecfng m\u00e0 c\u00f2n c\u1ea7m qu\u00e2n ch\u1ed1ng gi\u1eb7c, h\u1ebft l\u00f2ng h\u1ebft s\u1ee9c, kh\u00f4ng k\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c thua. Khi tr\u1eabm m\u1edbi thu ph\u1ee5c Gia \u0110\u1ecbnh, quy\u1ebft ch\u00ed di\u1ec7t th\u00f9, c\u0169ng \u0111\u00e3 bi\u1ebft r\u00f5 m\u1ed9t t\u1ea5m trung th\u00e0nh c\u1ee7a b\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi, d\u00f9 mu\u00f4n d\u1eb7m non s\u00f4ng, c\u0169ng ch\u1eb3ng cho l\u00e0 xa c\u00e1ch, h\u1eb1ng th\u00f4ng tin s\u1ee9, \u1ee9ng ngh\u0129a c\u0169ng nhi\u1ec1u. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi nh\u00f3m h\u1ecdp binh s\u0129 h\u0103ng h\u00e1i ch\u1ed1ng gi\u1eb7c, nh\u01b0ng s\u1ee3i t\u00f3c kh\u00f3 mang n\u1ed5i ngh\u00ecn c\u00e2n, th\u1ebf l\u1ef1c kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ecbch n\u1ed5i, h\u1eb1ng \u0111\u00e1nh v\u1eabn h\u1eb1ng thua. C\u0169ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u1edbi ch\u1ed1n qu\u00e2n m\u1ea1c, v\u00e2ng ch\u1ecbu m\u1ec7nh l\u1ec7nh, nh\u01b0ng khi l\u00e0m kh\u00f4ng k\u00edn \u0111\u00e1o, l\u1ea1i m\u1eafc tai v\u1ea1. L\u00f2ng ta r\u1ea5t th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t. Nay \u0111\u00e3 di\u1ec7t qu\u00e2n hung \u00e1c, c\u1ea3 \u0111\u1ecbnh v\u00f5 c\u00f4ng, ngh\u0129 \u0111\u1ebfn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi trung ngh\u0129a \u1ea5y ch\u00ednh n\u00ean khen th\u01b0\u1edfng. V\u00e2y h\u1ea1 l\u1ec7nh cho c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc Th\u00e0nh v\u00e0 Thanh Ngh\u1ec7, x\u00e9t tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u00f3 ai theo ngh\u0129a b\u1ecf m\u00ecnh th\u00ec cho con ch\u00e1u h\u1ecd h\u00e0ng \u0111em vi\u1ec7c b\u00e0y t\u00e2u, x\u00e9t ban tu\u1ea5t \u0111i\u1ec3n\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi d\u00f2ng d\u00f5i h\u1ecd Tr\u1ecbnh \u0111\u1ec3 gi\u1eef vi\u1ec7c th\u1edd c\u00fang h\u1ecd Tr\u1ecbnh. Tr\u01b0\u1edbc l\u00e0 khi \u0111\u1ea1i gi\u00e1 B\u1eafc ph\u1ea1t, ng\u01b0\u1eddi h\u1ecd Tr\u1ecbnh ai ai c\u0169ng s\u1ee3 b\u1ecb gi\u1ebft. Vua th\u1ea5u r\u00f5 t\u00e2m t\u00ecnh, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu d\u1ee5 r\u1eb1ng : \u201cTi\u00ean th\u1ebf ta v\u1edbi h\u1ecd Tr\u1ecbnh v\u1ed1n l\u00e0 ngh\u0129a th\u00f4ng gia. Trung gian Nam B\u1eafc chia \u0111\u00f4i, d\u1ea7n n\u00ean ng\u0103n c\u00e1ch, \u0111\u00f3 l\u00e0 vi\u1ec7c \u0111\u00e3 qua c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi tr\u01b0\u1edbc, kh\u00f4ng n\u00ean n\u00f3i n\u1eefa. Ng\u00e0y nay trong ngo\u00e0i m\u1ed9t nh\u00e0, ngh\u0129 l\u1ea1i m\u1ed1i t\u00ecnh th\u00edch thu\u1ed9c bao \u0111\u1eddi, th\u01b0\u01a1ng ng\u01b0\u1eddi c\u00f2n s\u1ed1ng, nh\u1edb ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 m\u1ea5t, n\u00ean l\u1ea5y t\u00ecnh h\u1eadu m\u00e0 \u0111\u1ed1i x\u1eed. V\u1eady n\u00ean c\u00f9ng b\u00e1o cho nhau, h\u1ecdp ch\u1ecdn l\u1ea5y m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi tr\u01b0\u1edfng h\u1ecd gi\u1eef vi\u1ec7c th\u1edd c\u00fang, \u0111\u1ec3 gi\u1eef t\u00ecnh ngh\u0129a \u0111\u1eddi \u0111\u1eddi\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Nguy\u1ec5n Duy H\u1ee3p l\u00e0m Th\u1ecb trung tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, l\u00e3nh ch\u1ee9c Hi\u1ec7p tr\u1ea5n Kinh B\u1eafc, L\u00ea Duy \u0110\u1ea3n l\u00e0m Kim hoa \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, l\u00e3nh ch\u1ee9c Hi\u1ec7p tr\u1ea5n L\u1ea1ng S\u01a1n, L\u00ea Huy Tr\u1ea7m, Ng\u00f4 Xi\u00eam v\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh T\u1ee9 l\u00e0m Th\u00e1i h\u00f2a \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129, Nguy\u1ec5n \u0110\u01b0\u1eddng l\u00e0m Kim hoa \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129, Ph\u1ea1m Th\u00edch, V\u0169 Trinh l\u00e0m Th\u1ecb trung h\u1ecdc s\u0129, V\u00f5 \u0110\u00ecnh T\u1eed, Nguy\u1ec5n Huy Th\u1ea3ng l\u00e0m C\u1ea7n ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129. B\u1ecdn Duy H\u1ee3p \u0111\u1ec1u l\u00e0 c\u1ef1u th\u1ea7n nh\u00e0 L\u00ea (V\u0169 Trinh l\u00e0 h\u01b0\u01a1ng c\u1ed1ng, c\u00f2n \u0111\u1ec1u l\u00e0 ti\u1ebfn s\u0129), khi nh\u00e0 L\u00ea m\u1ea5t, kh\u00f4ng l\u00e0m quan v\u1edbi gi\u1eb7c, tr\u1ed1n \u1edf d\u00e2n gian, \u0111\u1ebfn nay v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn, vua cho ng\u1ed3i v\u00e0 y\u00ean \u1ee7i h\u1ecfi th\u0103m, ban cho h\u1eadu, r\u1ed3i c\u00f3 m\u1ec7nh \u1ea5y.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ecdc tr\u00f2 B\u1eafc H\u00e0 d\u00e2ng phong b\u00ec k\u00edn tr\u00ecnh b\u00e0y c\u00f4ng vi\u1ec7c. \u0110\u01b0\u1ee3c tr\u00fang c\u00f3 32 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 b\u1ecdn Phan Ch\u00ednh Th\u1ec3, Nh\u1eef C\u00f4ng Thi\u1ec7u, Nguy\u1ec5n Duy Cung, B\u00f9i Ph\u1ed5. Vua sai ghi t\u00ean \u0111\u1ec3 b\u1ed5 d\u1ee5ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai H\u1ed9 b\u1ed9 ch\u1ebf c\u00e1c ki\u1ec3u ph\u01b0\u01a1ng th\u0103ng b\u00e1t m\u1edbi d\u00f9ng v\u00e0o vi\u1ec7c thu chi l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c.<\/p>\n\n\n\n<p>Mi\u1ec5n thu\u1ebf v\u1ee5 h\u1ea1 n\u0103m nay cho B\u1eafc Th\u00e0nh, Ngh\u1ec7 An v\u00e0 Thanh Hoa ngo\u1ea1i tr\u1ea5n. Vua cho r\u1eb1ng v\u00f5 c\u00f4ng m\u1edbi \u0111\u1ecbnh, nh\u00e2n d\u00e2n ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i h\u01a1i, n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t xu\u1ed1ng l\u1ec7nh tha thu\u1ebf v\u1ee5 h\u1ea1. Ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o \u0111\u00e3 n\u1ed9p r\u1ed3i th\u00ec \u0111\u1ebfn m\u00f9a \u0111\u00f4ng s\u1ebd tr\u1eeb. Duy huy\u1ec7n Ch\u00ed Linh tr\u1ea5n H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng b\u1ecb t\u00e0n t\u1ec7 qu\u00e1 nhi\u1ec1u n\u00ean thu\u1ebf v\u1ee5 \u0111\u00f4ng c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u1ea5n th\u1ea7n H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng t\u00e2u r\u1eb1ng V\u0103n mi\u1ebfu c\u1ee7a tr\u1ea5n tr\u01b0\u1edbc c\u00f3 t\u1ef1 \u0111i\u1ec1n h\u01a1n b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i m\u1eabu, xin tha thu\u1ebf \u0111\u1ec3 cung v\u00e0o vi\u1ec7c c\u00fang t\u1ebf. Vua chu\u1ea9n y.<\/p>\n\n\n\n<p>Tha thu\u1ebf quan t\u00e2n n\u0103m nay cho tr\u1ea5n L\u1ea1ng S\u01a1n, c\u00f2n nh\u1eefng thu\u1ebf s\u1ea3n v\u1eadt th\u00ec \u0111\u1ecbnh m\u1ed7i n\u0103m chia l\u00e0m b\u1ed1n qu\u00fd \u0111\u1ec3 n\u1ed9p.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua th\u00e2n y\u1ebft mi\u1ebfu L\u00ea Th\u00e1i T\u1ed5. Sai L\u1ec5 b\u1ed9 \u0111\u1eb7t \u0111\u00e0n t\u1ebf c\u00e1c th\u1ea7n n\u00fai s\u00f4ng.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00e0n vi\u1ec7c th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng nh\u1eefng x\u00e3 d\u00e2n b\u1eaft gi\u1eb7c : D\u00e2n Kinh B\u1eafc b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c Nguy\u1ec5n Quang To\u1ea3n, th\u01b0\u1edfng 200 m\u1eabu ru\u1ed9ng, d\u00e2n Thanh Hoa b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c V\u00f5 V\u0103n D\u0169ng, th\u01b0\u1edfng 30 m\u1eabu ru\u1ed9ng, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tha dao d\u1ecbch.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea1i r\u0103n c\u00e1c qu\u00e2n th\u1ee7y b\u1ed9, chi\u1ebfu r\u1eb1ng : \u201cNay d\u00e2n m\u1edbi theo v\u1ec1, l\u00f2ng&nbsp; c\u00f2n s\u1ee3 h\u00e3i, ta \u0111\u01b0\u01a1ng ngh\u0129 c\u00e1ch v\u1ed7 v\u1ec1. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 r\u0103n b\u1ea3o c\u00e1c qu\u00e2n, \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u01b0\u1edbp b\u00f3c, m\u00e0 c\u00f2n nghe c\u00f3 k\u1ebb tr\u00e1i ph\u1ea1m, th\u00ec l\u1ea5y g\u00ec \u0111\u1ec3 th\u1ecfa l\u00f2ng mong mu\u1ed1n c\u1ee7a d\u00e2n ? T\u1eeb nay qu\u00e2n nh\u00e2n \u0111\u1ec1u n\u00ean k\u00ednh tu\u00e2n l\u1ec7nh c\u1ea5m. N\u1ebfu ai quen th\u00f3i tr\u00e1i ph\u00e9p, qu\u1ea5y r\u1ed1i d\u00e2n gian, b\u1ecb l\u00ednh tu\u1ea7n b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c, ho\u1eb7c b\u1ecb d\u00e2n s\u1edf t\u1ea1i b\u1eaft gi\u1eb7c, th\u00ec x\u1eed theo qu\u00e2n ph\u00e1p. Quan cai qu\u1ea3n c\u0169ng b\u1ecb x\u1eed n\u1eb7ng\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u01b0\u1edfng cho c\u00e1c qu\u00e2n 25.000 quan ti\u1ec1n. Th\u1ea3 l\u00ednh \u1ed1m \u1edf c\u00e1c dinh v\u1ec7 thu\u1ed9c c\u00e1c qu\u00e2n v\u1ec1 Kinh. H\u1ea1 l\u1ec7nh cho c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng t\u1eeb S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng tr\u1edf v\u1ec1 Nam ph\u1ea3i c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng \u0103n \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng h\u00e0ng ng\u00e0y.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai \u0110\u1eb7ng Tr\u1ea7n Th\u01b0\u1eddng l\u00e3nh vi\u1ec7c Binh b\u1ed9.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y qu\u1ea3n dinh Ti\u00ean phong l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n T\u00e1nh l\u00e0m Ch\u01b0\u1edfng dinh h\u00e0nh ch\u1ee9c \u00e1n tr\u1ea5n th\u00e0nh Di\u00ean Kh\u00e1nh, c\u00e1c dinh B\u00ecnh Khang, Di\u00ean Kh\u00e1nh, B\u00ecnh Thu\u1eadn \u0111\u1ec1u l\u1ec7 theo ph\u00e0m c\u00f3 vi\u1ec7c qu\u00e2n kh\u1ea9n y\u1ebfu, trong th\u00ec theo tr\u1ea5n Gia \u0110\u1ecbnh, ngo\u00e0i th\u00ec theo tr\u1ea5n Quy Nh\u01a1n, \u0111\u1ec3 l\u00e0m s\u00e1ch \u1ee9ng l\u1eabn nhau.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Th\u01b0 k\u00fd Nguy\u1ec5n V\u0103n Ng\u1eef l\u00e0m Cai b\u1ea1 B\u00ecnh Khang, Tri b\u1ea1 H\u1ed3 Ti\u1ebfn Ch\u00e2n l\u00e0m K\u00fd l\u1ee5c B\u00ecnh Thu\u1eadn.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc L\u01b0\u01a1ng v\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u00e2n \u0111\u00e1nh ph\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eb7c bi\u1ec3n \u1edf ch\u00e2u V\u1ea1n Ninh. Tr\u01b0\u1edbc l\u00e0 gi\u1eb7c bi\u1ec3n T\u1ec1 Ng\u00f4i l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng \u00e1 L\u1ed9c ng\u1ee5y x\u01b0ng l\u00e0 th\u1ed1ng binh, t\u1ee5 \u0111\u1ea3ng \u1edf ngo\u00e0i kh\u01a1i, c\u01b0\u1edbp b\u00f3c thuy\u1ec1n bu\u00f4n, gi\u1eb7c T\u00e2y S\u01a1n t\u1eebng m\u01b0\u1ee3n s\u1ee9c \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng c\u1ef1 quan qu\u00e2n. T\u1eeb tr\u1eadn thua \u1edf c\u1eeda bi\u1ec3n Nh\u1eadt L\u1ec7, n\u00f3 ng\u1ea7m tr\u1ed1n ra ngo\u00e0i bi\u1ec3n V\u1ea1n Ninh, ho\u00e0nh h\u00e0nh c\u01b0\u1edbp b\u00f3c. Tr\u1ea5n th\u1ea7n Y\u00ean Qu\u1ea3ng \u0111em vi\u1ec7c b\u00e1o l\u00ean. Vua sai Ph\u01b0\u1edbc L\u01b0\u01a1ng v\u00e0 V\u0103n V\u00e2n \u0111em th\u1ee7y qu\u00e2n \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh. Qu\u00e2n \u0111\u1ebfn c\u1eeda bi\u1ec3n V\u00e2n \u0110\u1ed3n, g\u1eb7p 15 chi\u1ebfc thuy\u1ec1n gi\u1eb7c, \u0111\u00e1nh ph\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c t\u01b0\u1edbng gi\u1eb7c l\u00e0 Tr\u1ecbnh Th\u1ea5t v\u00e0 b\u00e8 \u0111\u1ea3ng r\u1ea5t nhi\u1ec1u, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ecdn Tr\u01b0\u01a1ng \u00e1i L\u1ed9c 11 ng\u01b0\u1eddi. D\u01b0 \u0111\u1ea3ng nghe tin ch\u1ea1y tr\u1ed1n.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua th\u1ea5y m\u00f9a gi\u00f3 m\u00f9a n\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 mu\u1ed9n, cho r\u00fat qu\u00e2n v\u1ec1, h\u1ea1 l\u1ec7nh cho c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng duy\u00ean h\u1ea3i ph\u00f2ng b\u1ecb nghi\u00eam th\u00eam, r\u1ed3i sai tr\u1ea5n Y\u00ean Qu\u1ea3ng \u0111\u01b0a b\u1ecdn gi\u1eb7c b\u1ecb b\u1eaft gi\u1ea3i giao cho Kh\u00e2m Ch\u00e2u n\u01b0\u1edbc Thanh.<\/p>\n\n\n\n<p>Tri\u1ec7u Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c Xuy\u00ean v\u00e0 V\u00f5 Danh Trung \u0111\u1ebfn h\u00e0nh t\u1ea1i.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y \u0110\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf H\u1eefu dinh qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch l\u00e0 T\u00f4n Th\u1ea5t Ch\u01b0\u01a1ng l\u00e3nh ch\u1ee9c \u0110\u1ed1c tr\u1ea5n Thanh Hoa, Ph\u00f3 \u0111\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf T\u1ea3 dinh l\u00e0 V\u00f5 Do\u00e3n V\u0103n l\u00e3nh ch\u1ee9c Ph\u00f3 tr\u1ea5n, T\u1ea3 tham tri Binh b\u1ed9 l\u00e0 L\u00ea Vi\u1ebft Ngh\u0129a l\u00e3nh ch\u1ee9c Hi\u1ec7p tr\u1ea5n.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua cho r\u1eb1ng gi\u1eb7c T\u00e2y S\u01a1n \u0111\u00e3 di\u1ec7t, sai g\u1eedi th\u01b0 sang T\u1ed5ng \u0111\u1ed1c L\u01b0\u1ee1ng Qu\u1ea3ng n\u01b0\u1edbc Thanh h\u1ecfi v\u1ec1 vi\u1ec7c bang giao n\u00ean l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o ; sai Thi\u00eam s\u1ef1 L\u1ea1i b\u1ed9 l\u00e0 L\u00ea Ch\u00ednh L\u1ed9, Thi\u00eam s\u1ef1 Binh b\u1ed9 l\u00e0 Tr\u1ea7n Minh Ngh\u0129a \u0111\u1ee3i m\u1ec7nh \u1edf Nam Quan. L\u1ea1i cho r\u1eb1ng n\u01b0\u1edbc nh\u00e0 m\u1edbi d\u1ef1ng, mu\u1ed1n ti\u1ebfp s\u1ee9 nh\u00e0 Thanh \u1edf c\u1eeda \u1ea3i, \u0111\u1ec3 l\u00e0m l\u1ec5 tuy\u00ean phong cho \u0111\u1ee1 phi\u1ec1n ph\u00ed, \u0111em vi\u1ec7c \u1ea5y h\u1ecfi Ng\u00f4 Nh\u1eadm v\u00e0 Phan Huy \u00cdch, h\u1ecd \u0111\u1ec1u n\u00f3i vi\u1ec7c nh\u01b0 th\u1ebf t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc ch\u01b0a nghe bao gi\u1edd. B\u00e8n th\u00f4i.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Tham tri L\u1ea1i b\u1ed9 Ph\u1ea1m Nh\u01b0 \u0110\u0103ng l\u00e0m H\u00ecnh b\u1ed9.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Th\u01b0\u1ee3ng B\u1ea3o khanh Tr\u01b0\u01a1ng Minh Th\u00e0nh l\u00e0m Cai b\u1ea1 Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh v\u00e0 Ph\u00fa Y\u00ean d\u1ef1ng mi\u1ebfu c\u00f4ng th\u1ea7n. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng ; \u201cKho\u1ea3ng c\u00e1c n\u0103m K\u1ef7 m\u00f9i Canh th\u00e2n, tr\u1ea3i bao n\u0103m d\u1ee5ng binh, c\u00e1c t\u01b0\u1edbng s\u0129 theo tr\u1eabm \u1edf Ph\u00fa Y\u00ean v\u00e0 B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh, ho\u1eb7c c\u00f3 k\u1ebb gi\u1eef c\u00f4 th\u00e0nh m\u00e0 ch\u1ebft v\u00ec ti\u1ebft ngh\u0129a, ho\u1eb7c c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ra tr\u1eadn \u0111\u00e1nh m\u1ea1nh m\u00e0 b\u1ecf m\u00ecnh, m\u1ed9t l\u00f2ng ngh\u0129a kh\u00ed c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ed1i v\u1edbi th\u1ea7n minh, trong bu\u1ed5i v\u1ed9i v\u00e0ng ch\u01b0a k\u1ecbp n\u00eau th\u01b0\u1edfng. Nay v\u00f5 c\u00f4ng \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh, b\u1ed1n bi\u1ec3n l\u1eb7ng trong, s\u1ef1 s\u00f9ng b\u00e1o ( S\u00f9ng b\u00e1o : T\u00f4n ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 \u0111\u1ee9c, b\u00e1o ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 c\u00f4ng.) l\u00e0 vi\u1ec7c r\u1ea5t n\u00ean l\u00e0m tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft. V\u1eady h\u1ea1 l\u1ec7nh cho hai dinh l\u1eadp mi\u1ebfu \u0111\u1ec3 th\u1edd\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh d\u1ef1ng hai ng\u00f4i mi\u1ebfu. M\u1ed9t mi\u1ebfu \u1edf tr\u01b0\u1edbc l\u1ea7u B\u00e1t gi\u00e1c trong th\u00e0nh, th\u1edd V\u00f5 T\u00e1nh, Ng\u00f4 T\u00f9ng Ch\u00e2u v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft tr\u1eadn ch\u1ebft b\u1ec7nh \u1edf trong th\u00e0nh, c\u1ea3 th\u1ea3y 260 ng\u01b0\u1eddi (\u1edf ch\u00ednh gi\u1eefa th\u1edd hai ng\u01b0\u1eddi : Ch\u01b0\u1edfng H\u1eadu qu\u00e2n b\u00ecnh T\u00e2y tham th\u1eb7ng \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n t\u1eb7ng th\u00e1i \u00fay qu\u1ed1c c\u00f4ng V\u00f5 T\u00e1nh, L\u1ec5 b\u1ed9 t\u1eb7ng th\u00e1i t\u1eed th\u00e1i s\u01b0 qu\u1eadn c\u00f4ng Ng\u00f4 T\u00f9ng Ch\u00e2u. Gian b\u00ean t\u1ea3 th\u1edd<\/p>\n\n\n\n<p>6 ng\u01b0\u1eddi : Ng\u1ef1 l\u00e2m qu\u00e2n Ti\u1ec1n \u0111\u1ed3n \u0110\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 \u0110o\u00e0n V\u0103n C\u00e1t, Trung \u0111\u1ed3n ph\u00f3 th\u1ed1ng ch\u1ebf t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Hu\u1ef3nh C\u00f4ng Th\u00e0nh, H\u1eadu qu\u00e2n Trung k\u00edch v\u1ec7 V\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng dinh Th\u1ecbnh, Ngh\u1ecb v\u00f5 v\u1ec7 V\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n C\u00f4ng Giao, H\u00f9ng phong v\u1ec7 V\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Ph\u1ea1m V\u0103n Tr\u01b0\u1eddng, Chi\u00eau v\u00f5 v\u1ec7 V\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Ph\u1ee5ng. Gian b\u00ean h\u1eefu th\u1edd \u1ee9ng ngh\u0129a \u0111\u1ea1o Th\u1ed1ng binh cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n T\u1ea5n Huy\u00ean. Nh\u00e0 b\u00ean t\u1ea3 th\u1edd 131 ng\u01b0\u1eddi : H\u1eadu qu\u00e2n Thi\u00ean tr\u01b0\u1eddng v\u1ec7 V\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n T\u01b0\u1eddng, Th\u1ea7n s\u00e1ch qu\u00e2n Uy v\u00f5 v\u1ec7 V\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng dinh Hu\u1ef3nh Ph\u01b0\u1edbc B\u1ea3o, Trung v\u00f5 v\u1ec7 V\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng dinh Tr\u1ea7n V\u0103n Xung, H\u1eadu qu\u00e2n ti\u00ean phong Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n Ch\u1eed, Ph\u00f3 h\u1eadu chi cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n C\u1ea9n, Trung k\u00edch v\u1ec7 Cai c\u01a1 Ph\u1ea1m Ch\u1eed, D\u1ef1c v\u00f5 v\u1ec7 Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Ho\u00e0ng Th\u1eadn, Thu\u1ed9c vi\u00ean \u0111\u1ed9i cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n Thi\u1ec7u, H\u00f9ng phong v\u1ec7 Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng V\u1ec7 \u00fay Nguy\u1ec5n V\u0103n S\u0129, Nhu\u1ec7 phong v\u1ec7 Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng V\u1ec7 \u00fay Ph\u1ea1m V\u0103n H\u01b0\u01a1ng v\u00e0 D\u01b0\u01a1ng V\u0103n L\u1ed9c, Chi\u00eau v\u00f5 v\u1ec7 Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng V\u1ec7 \u00fay Nguy\u1ec5n V\u0103n \u0110\u1ea1o, Tuy\u00ean v\u00f5 v\u1ec7 Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng V\u1ec7 \u00fay V\u00f5 V\u0103n To\u00e1n v\u00e0 V\u00f5 H\u1ea1o, Ti\u1ec1n chi ph\u00f3 tr\u01b0\u1edfng chi t\u1eb7ng Ch\u00e1nh chi Ph\u1ea1m V\u0103n Kh\u00e1nh, H\u1eefu chi ph\u00f3 tr\u01b0\u1edfng chi t\u1eb7ng Ch\u00e1nh chi Nguy\u1ec5n V\u0103n C\u1ea7n, Tr\u01b0\u1edfng hi\u1ec7u t\u1eb7ng ch\u00e1nh chi \u0110\u1ed7 Hi\u1ebfn, \u0110\u1ed7 L\u00e2n, Nguy\u1ec5n Ti\u00eau, Tr\u01b0\u01a1ng L\u00e2n, Tr\u1ea7n L\u1ee3i, L\u00ea Nguy v\u00e0 Ho\u00e0ng Thung, Cai \u0111\u1ed9i t\u1eb7ng Cai c\u01a1 Tr\u01b0\u01a1ng Di\u1ec5n, \u0110\u1ed7 C\u01b0\u1eddng, Ph\u1ea1m Ngh\u0129a, Nguy\u1ec5n Ngh\u1ecb, Nguy\u1ec5n Khoa, V\u00f5 Ch\u1eed, Phan Hi\u1ebfn, Nguy\u1ec5n H\u00e1n, Ho\u00e0ng Nh\u1ecb, V\u00f5 Ph\u00fa, Nguy\u1ec5n Trung, Nguy\u1ec5n S\u0129, V\u00f5 Nguy\u1ec7t, Ho\u00e0ng Ph\u1ee5ng, Nguy\u1ec5n Trang, L\u00ea \u0110i\u1ec3n, Nguy\u1ec5n V\u00e2n, L\u00ea Qu\u00fd, Nguy\u1ec5n Ti\u1ec7n, Nguy\u1ec5n L\u00fd, Tr\u1ea7n T\u1ef1, \u0110\u00e0o Ngo\u1ea1n, Nguy\u1ec5n Th\u1eadn, Tr\u1ea7n Tri\u1ec7u, V\u00f5 Ngh\u0129a, Nguy\u1ec5n Th\u00e1i v\u00e0 H\u1ed3 Thu, T\u1ed5ng nhung t\u1eb7ng Cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n Kh\u01b0\u01a1ng, Ph\u00f3 \u0111\u1ed9i t\u1eb7ng Kh\u00e2m sai cai \u0111\u1ed9i Nguy\u1ec5n Linh, L\u00ea Ngh\u0129a, Nguy\u1ec5n T\u1ea7n, L\u00ea T\u01b0\u1eddng, Mai Thi\u1ec7u, Tr\u1ea7n H\u01b0\u01a1ng, Mai T\u1ee9, Ho\u00e0ng Hanh, Nguy\u1ec5n Ph\u1ea5n v\u00e0 L\u00ea Th\u1ea3o. \u0110\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng t\u1eb7ng Cai \u0111\u1ed9i Nguy\u1ec5n Ph\u1ea5n, Nguy\u1ec5n \u0110\u1ed5, Phan Ti\u1ec7n, Ho\u00e0ng An v\u00e0 Tr\u1ea7n Nguy\u00ean. Nh\u00e0 b\u00ean h\u1eefu th\u1edd 120 ng\u01b0\u1eddi : H\u1eefu qu\u00e2n V\u00f5 l\u01b0\u01a1ng v\u1ec7 V\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Phan V\u0103n Th\u1ecbnh, Ng\u1ef1 l\u00e2m qu\u00e2n Trung \u0111\u1ed3n ch\u00e1nh t\u1ea3 chi t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Hi\u1ec1n, H\u1eadu qu\u00e2n Ngh\u1ecb v\u00f5 v\u1ec7 Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 B\u00f9i Tu\u1ea5n, B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh dinh cai b\u1ea1 t\u1eb7ng Tham m\u01b0u Nguy\u1ec5n V\u0103n T\u01b0\u1eddng, Cai \u0111\u1ed9i t\u1eb7ng Cai c\u01a1 Ch\u1ebf Danh S\u00e1ch, Phan Minh, Phan Xuy\u00ean, Nguy\u1ec5n Ng\u00f4n, Nguy\u1ec5n Th\u1ee7, B\u00f9i C\u1eedu, Nguy\u1ec5n Th\u00e0nh, V\u00f5 Lao, L\u00ea Thu\u1eadn, Nguy\u1ec5n Qu\u00fd, L\u00ea Th\u00e1i, V\u00f5 Tr\u1ecb, Nguy\u1ec5n L\u00fd, Ho\u00e0ng H\u1ea1nh, Nguy\u1ec5n C\u1ee7a, L\u00ea L\u1ef1u, Nguy\u1ec5n B\u00ecnh, V\u00f5 H\u01b0ng, Nguy\u1ec5n B\u1ec9nh, Nguy\u1ec5n \u0110\u1ea1t, Nguy\u1ec5n L\u1ed9c, L\u00ea Khi\u00eam, Nguy\u1ec5n Ph\u01b0\u1ee3ng, Ph\u1ea1m H\u1ea1c, V\u0103n L\u0169y, Nguy\u1ec5n \u00c1nh, Nguy\u1ec5n Kinh, \u0110\u1eb7ng Xuy\u00ean, B\u00f9i L\u01b0u, Tr\u01b0\u01a1ng Thu\u1eadn, Nguy\u1ec5n Qu\u00fd, Nguy\u1ec5n Gi\u00e1o, Nguy\u1ec5n Chi\u00eau, Tr\u1ea7n Ti\u1ebfn, Nguy\u1ec5n Chi\u00eam, Nguy\u1ec5n Thi\u1ec7n, Tr\u1ea7n L\u00e2n, Ho\u00e0ng Ngh\u0129a v\u00e0 Nguy\u1ec5n Th\u1ecbnh, Th\u01b0 k\u00fd t\u1eb7ng Tham lu\u1eadn L\u00ea Ch\u00e2u, Ph\u00f3 \u0111\u1ed9i t\u1eb7ng Kh\u00e2m sai cai \u0111\u1ed9i Ph\u1ea1m T\u1ea1o, L\u00ea Nh\u01b0, Tr\u1ea7n Th\u1ea9m, Mai V\u1ef5 v\u00e0 Nguy\u1ec5n Quy\u1ec1n, \u0110\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng t\u1eb7ng Cai \u0111\u1ed9i Tr\u1ecbnh H\u1ea3o, L\u00ea Ph\u01b0\u1ee3ng, L\u00ea Ni\u00ean, Ph\u1ea1m T\u1ea7n v\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n). M\u1ed9t mi\u1ebfu \u1edf n\u00fai \u0110\u1ed9c S\u01a1n c\u1eeda Th\u1ecb N\u1ea1i, th\u1edd V\u00f5 Di Nguy, T\u1ed1ng Vi\u1ebft Ph\u01b0\u1edbc v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft b\u1ec7nh ch\u1ebft tr\u1eadn t\u1eeb Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i \u0111\u1ebfn Th\u1ecb N\u1ea1i, c\u1ea3 th\u1ea3y 619 ng\u01b0\u1eddi. \u1edf ch\u00ednh gi\u1eefa th\u1edd 2 ng\u01b0\u1eddi : Trung th\u1ee7y dinh cai c\u01a1 qu\u1ea3n thu\u1ed9c N\u1ed9i th\u1ee7y Trung th\u1ee7y thuy\u1ec1n t\u1eb7ng Thi\u1ebfu b\u1ea3o qu\u1eadn c\u00f4ng V\u00f5 Di Nguy, Th\u1ea7n s\u00e1ch qu\u00e2n Trung dinh \u0111\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf t\u1eb7ng Thi\u1ebfu b\u1ea3o qu\u1eadn c\u00f4ng T\u1ed1ng Vi\u1ebft Ph\u01b0\u1edbc. Gian b\u00ean t\u1ea3 th\u1edd 28 ng\u01b0\u1eddi : Ti\u1ec1n qu\u00e2n ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n Hu\u1ec7, Ti\u1ec1n qu\u00e2n T\u00edn v\u00f5 v\u1ec7 V\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 L\u00ea V\u0103n L\u1ec5, Th\u1ea7n s\u00e1ch qu\u00e2n Trung v\u00f5 v\u1ec7 V\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng dinh Tr\u1ea7n V\u0103n Xung, Ban tr\u1ef1c Tuy\u1ec3n phong ti\u1ec1n v\u1ec7 V\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng dinh Nguy\u1ec5n V\u0103n H\u1ef1u, Ti\u00ean phong dinh Ti\u1ec1n hi\u1ec7u Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n Hy, H\u1eadu hi\u1ec7u cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 \u0110\u1eb7ng Ph\u01b0\u1ee3ng, D\u1ef1c v\u00f5 H\u1eadu chi Ti\u1ec1n hi\u1ec7u cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n T\u00e2n, Trung qu\u00e2n Trung chi H\u1eadu hi\u1ec7u cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 V\u00f5 \u00c2n, T\u1ec1 v\u00f5 v\u1ec7 Tr\u01b0\u1edfng hi\u1ec7u cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Tr\u1ea7n V\u0103n Hu\u1ec1, H\u1eefu qu\u00e2n V\u00f5 l\u01b0\u01a1ng v\u1ec7 Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n Qu\u00fd, Th\u1ea7n v\u00f5 qu\u00e2n H\u00f9ng phong v\u1ec7 Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng V\u1ec7 \u00fay Tr\u1ea7n V\u0103n \u1ea5t, Th\u1ea7n s\u00e1ch qu\u00e2n T\u01b0\u1ee3ng dinh H\u00f9ng v\u00f5 v\u1ec7 Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng V\u1ec7 \u00fay Tr\u1ea7n V\u0103n T\u1ea1i, T\u01b0\u1ee3ng dinh Ph\u1ea5n uy v\u1ec7 Ph\u00f3 v\u1ec7 t\u1eb7ng V\u1ec7 \u00fay H\u1ed3 V\u0103n Hu\u1ec7, Th\u1ea7n s\u00e1ch qu\u00e2n T\u00edn uy v\u1ec7 Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng V\u1ec7 \u00fay Nguy\u1ec5n V\u0103n Thu\u1eadn, Long v\u00f5 v\u1ec7 Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng V\u1ec7 \u00fay L\u00ea Quang \u00c2n v\u00e0 Tr\u1ea7n V\u0103n Kh\u00e1nh, Ng\u1ef1 l\u00e2m qu\u00e2n Th\u1eafng v\u00f5 v\u1ec7 Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng V\u1ec7 \u00fay Ch\u00e2u Trung, C\u01b0\u1eddng uy v\u1ec7 Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng V\u1ec7 \u00fay Nguy\u1ec5n Tho\u1ea1i, T\u1ea3 qu\u00e2n Th\u1ea7n l\u01b0\u1ee3c v\u1ec7 Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng V\u1ec7 \u00fay Phan \u0110\u0103ng H\u00e0o, Ng\u1ef1 l\u00e2m qu\u00e2n T\u1ea3 \u0111\u1ed3n T\u1ea3 chi Ph\u00f3 tr\u01b0\u1edfng chi t\u1eb7ng Ch\u00e1nh chi Man \u0110\u1ee9c Duy\u00ean, H\u1eadu \u0111\u1ed3n H\u1eadu chi Ph\u00f3 tr\u01b0\u1edfng chi t\u1eb7ng Ch\u00e1nh chi Nguy\u1ec5n V\u0103n Ch\u1ea5n, Ti\u1ec1n qu\u00e2n Th\u1eafng v\u00f5 Ti\u1ec1n du chi Ph\u00f3 chi t\u1eb7ng Ch\u00e1nh chi Tr\u1ea7n V\u0103n Duy\u00ean, Tr\u01b0\u1edfng hi\u1ec7u t\u1eb7ng Ch\u00e1nh chi Ho\u00e0ng H\u01b0\u01a1ng, H\u1ed3 Ngo\u1ea1n, Nguy\u1ec5n Tr\u1ecb v\u00e0 Nguy\u1ec5n T\u1ea7n, Cai \u0111\u1ed9i t\u1eb7ng Cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n Ti\u1ebfn v\u00e0 H\u1ed3 T\u01b0\u1eddng. Gian b\u00ean h\u1eefu th\u1edd 38 ng\u01b0\u1eddi : Ng\u1ef1 l\u00e2m qu\u00e2n H\u1eadu \u0111\u1ed3n Th\u1ed1ng ch\u1ebf t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Ph\u00e1t, Ti\u1ec1n qu\u00e2n L\u01b0\u01a1ng v\u00f5 v\u1ec7 V\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n C\u00f4ng Tr\u1ecdng, Ti\u1ec7p v\u00f5 v\u1ec7 V\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n S\u1ef1, Th\u1ea7n s\u00e1ch qu\u00e2n D\u0169ng v\u00f5 v\u1ec7 V\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng dinh Tr\u01b0\u01a1ng V\u0103n Ho\u1ea3ng, Uy v\u00f5 v\u1ec7 V\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng dinh Hu\u1ef3nh Ph\u01b0\u1edbc B\u1ea3o, To\u00e0n v\u00f5 v\u1ec7 V\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh B\u1ea3o, Ban tr\u1ef1c t\u1ea3 v\u1ec7 V\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 V\u00f5 V\u0103n T\u00e0i, H\u1eadu qu\u00e2n Chi\u00eau v\u00f5 v\u1ec7 Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Tr\u01b0\u01a1ng V\u0103n Ch\u1eed, Trung qu\u00e2n Ch\u1ea5n phong v\u1ec7 Th\u1ed1ng binh II cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n Khoa, Ti\u1ec1n th\u1ee7y dinh Ph\u00f3 dinh th\u1ed1ng binh cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Hu\u1ef3nh V\u0103n \u0110\u1ecbnh, Ti\u00ean phong dinh th\u00fac uy T\u1ea3 chi Th\u1ed1ng binh cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng, Ti\u1ec1n du hi\u1ec7u Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n C\u1ee7a, T\u1ea3 hi\u1ec7u Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n Ch\u00ednh, Trung hi\u1ec7u Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Ho\u00e0ng Hu\u00e2n, H\u1eefu hi\u1ec7u Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n Ba, Th\u1eafng v\u00f5 Ti\u1ec1n chi Tr\u01b0\u1edfng hi\u1ec7u cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 L\u00ea V\u00e3ng, Trung qu\u00e2n Trung chi Ti\u1ec1n hi\u1ec7u Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Tr\u01b0\u1eddng, H\u1eefu hi\u1ec7u Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n \u0110\u1ea1o, T\u1ea3 qu\u00e2n Ti\u1ec1n chi Ch\u00e1nh tr\u01b0\u1edfng chi cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 V\u00f5 V\u0103n C\u1ea9n, Th\u1ea7n v\u00f5 v\u1ec7 V\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n S\u1eed, Th\u1ea7n l\u01b0\u1ee3c v\u1ec7 V\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Mai V\u0103n B\u1ea3o, H\u1eefu qu\u00e2n Ti\u1ec1n chi Ti\u1ec1n hi\u1ec7u Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Phan Ngh\u1ecb, H\u1eadu chi h\u1eadu hi\u1ec7u Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n T\u1ef1, Ng\u1ef1 l\u00e2m qu\u00e2n Th\u1eafng v\u00f5 v\u1ec7 Ti\u1ec1n k\u00edch chi Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n Oai, Th\u1ea7n s\u00e1ch qu\u00e2n Cung v\u1ec7 v\u00f5 v\u1ec7 Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng V\u1ec7 \u00fay V\u00f5 Ch\u00e2u, Th\u1ea7n v\u00f5 qu\u00e2n Ti\u1ec1n k\u00edch v\u1ec7 Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng V\u1ec7 \u00fay Ngy\u1ec5n V\u0103n H\u00e1n, Th\u1ea7n s\u00e1ch qu\u00e2n T\u01b0\u1ee3ng dinh H\u00f9ng uy v\u1ec7 Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng V\u1ec7 \u00fay L\u00ea C\u00f4ng Th\u00e0nh, Ti\u1ec1n qu\u00e2n L\u01b0\u01a1ng v\u00f5 v\u1ec7 Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng V\u1ec7 \u00fay Nguy\u1ec5n V\u0103n Y\u00ean, Th\u1ea7n s\u00e1ch qu\u00e2n Ban tr\u1ef1c ti\u1ec1n v\u1ec7 Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng V\u1ec7 \u00fay \u0110inh C\u00f4ng \u0110\u00f4ng, D\u01b0\u01a1ng v\u00f5 v\u1ec7 Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng dinh Nguy\u1ec5n V\u0129nh H\u1ed9, Th\u00e0nh v\u00f5 v\u1ec7 Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng V\u1ec7 \u00fay L\u01b0\u01a1ng V\u0103n T\u00ecnh, Trung th\u1ee7y dinh ph\u00f3 H\u1eadu chi t\u1eb7ng Cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Li\u1ec5u, Tr\u01b0\u1edfng hi\u1ec7u t\u1eb7ng Ch\u00e1nh chi Ho\u00e0ng Chi\u00eau, Cai \u0111\u1ed9i t\u1eb7ng Cai c\u01a1 H\u1ed3 Khoa, \u0110inh L\u1eabm, Ph\u1ea1m T\u00ecnh, Nguy\u1ec5n Ho\u00e0nh v\u00e0 Nguy\u1ec5n Ng\u0169. Nh\u00e0 b\u00ean t\u1ea3 th\u1edd 276 ng\u01b0\u1eddi: Cai \u0111\u1ed9i t\u1eb7ng Cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n Vi\u00ean, Nguy\u1ec5n Ch\u00e2u, T\u1ed1ng \u0110\u00ecnh, Nguy\u1ec5n Tr\u1eadn, Nguy\u1ec5n Quy\u1ec1n, Nguy\u1ec5n M\u00e2n, L\u00ea T\u00ednh. \u0110inh B\u00ecnh, Nguy\u1ec5n B\u00ecnh, Nguy\u1ec5n Vinh, Phan N\u1ea1i, Nguy\u1ec5n Phong, Ph\u1ea1m B\u00e1, Nguy\u1ec5n M\u1ef9, Tr\u1ea7n Ch\u00e2u, Nguy\u1ec5n Huy\u00ean, Nguy\u1ec5n Minh, Nguy\u1ec5n B\u00f4i, Ho\u00e0ng L\u00e2n, Nguy\u1ec5n Nh\u1ea1n, Ng\u00f4 Th\u00e2n, Ho\u00e0ng Ph\u00fa, Nguy\u1ec5n Tuy, H\u1ed3 Th\u00e2n, Tr\u1ea7n Khoa, Nguy\u1ec5n Th\u01a1m, Nguy\u1ec5n H\u00f2a, Nguy\u1ec5n H\u01b0\u01a1ng, Ho\u00e0ng Th\u1ea3o, Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c, Ho\u00e0ng Tu\u1ea5n, L\u00ea Th\u1ee7, Tr\u1ea7n \u0110\u1ed1ng, Ph\u1ea1m Giao, Ph\u1ea1m Kh\u1ea3, Nguy\u1ec5n \u0110\u01b0\u1eddng, B\u00f9i Ng\u00e2n, L\u00ea Xuy\u00ean, Ch\u00e2u L\u01b0\u1ee3c, Tr\u1ea7n \u0110\u1ea3o, V\u0169 Thi\u1ec7n, Nguy\u1ec5n H\u1ea1nh, B\u00f9i Li\u00ean, L\u00ea Kh\u01b0\u01a1ng, Nguy\u1ec5n Nhu\u1ec7, Tr\u1ea7n H\u01b0ng, Nguy\u1ec5n Khoa, Phan Ch\u00e2u, Nguy\u1ec5n Th\u1ea3o, Tr\u1ea7n Thu\u1eadn, Nguy\u1ec5n T\u00e2m, Nguy\u1ec5n Ng\u0169, Nguy\u1ec5n C\u00e0n, L\u00ea Ch\u00e2n, L\u00fd Khu\u00f4ng, Nguy\u1ec5n T\u1ea1i, L\u00ea Quy\u1ec1n, Nguy\u1ec5n Ti\u1ebfn, Nguy\u1ec5n Lao, V\u00f5 Th\u1eadn, Nguy\u1ec5n S\u0129, Ng\u00f4 Xu\u00e2n, L\u00ea C\u01b0\u1eddng, Nguy\u1ec5n Nh\u01a1n, V\u00f5 L\u00fd, Ph\u1ea1m Huy\u00ean, Nguy\u1ec5n H\u00f2a, Ph\u1ea1m L\u00fd, Ch\u00e2u S\u00e1ch, Nguy\u1ec5n Di\u1ec7p v\u00e0 Tr\u1ea7n Th\u01b0, Tham lu\u1eadn t\u1eb7ng Tham m\u01b0u Ph\u1ea1m V\u0103n H\u1ecdc, Cai \u00e1n t\u1eb7ng Tham lu\u1eadn L\u00ea Nhi\u1ec5m, Ph\u00f3 \u0111\u1ed9i t\u1eb7ng Kh\u00e2m sai cai \u0111\u1ed9i Ph\u1ea1m Nh\u00e0n, Nguy\u1ec5n \u0110\u00e0m, Tr\u1ea7n Y\u00ean, L\u00ea T\u00e2n, Ph\u1ea1m Khoan,&nbsp; Nguy\u1ec5n T\u00ecnh, \u0110inh Chung, Tr\u1ea7n Ng\u00f4n, Mai Di\u1ec7u v\u00e0 Tr\u1ea7n Qu\u00fd, Th\u1ee7 h\u1ee3p t\u1eb7ng Tham lu\u1eadn Nguy\u1ec5n Minh v\u00e0 Nguy\u1ec5n Trang, \u0110\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng t\u1eb7ng Cai \u0111\u1ed9i Nguy\u1ec5n L\u1ee3i, Nguy\u1ec5n B\u00edch, Nguy\u1ec5n L\u00fd, \u0110o\u00e0n Hoan v\u00e0 Nguy\u1ec5n Gi\u00e1o. Nh\u00e0 b\u00ean h\u1eefu th\u1edd 275 ng\u01b0\u1eddi : Xi\u00eam binh \u0111\u1ed3n Cai \u0111\u1ed9i t\u1eb7ng Cai c\u01a1 \u1ed1c, Cai \u0111\u1ed9i t\u1eb7ng Cai c\u01a1 Tr\u1ea7n Mai, Tr\u1ea7n Thi\u00eam, Nguy\u1ec5n Th\u00f4ng, Phan Tr\u00ed, Phan B\u1ea3n, Nguy\u1ec5n H\u01b0ng, Nguy\u1ec5n L\u01b0u, Tr\u1ea7n Khu\u00f4ng, Nguy\u1ec5n V\u0169, B\u00f9i An, Ph\u1ea1m V\u0129nh, Nguy\u1ec5n H\u00e1n, Nguy\u1ec5n Th\u1ecbnh, Ng\u00f4 L\u1ec5, Ph\u1ea1m Kh\u00e1ch, Nguy\u1ec5n Nh\u01b0, D\u01b0\u01a1ng Ni\u00ean, V\u00f5 Huy\u00ean, L\u00ea Nguy\u00ean, Nguy\u1ec5n An, Nguy\u1ec5n Thi, Nguy\u1ec5n \u0110\u00f4ng, Ph\u00f9ng Th\u1ecbnh, Nguy\u1ec5n Trung, Tr\u1ecbnh Quy\u1ec1n, V\u00f5 Ngh\u1ecb, Phan Tri, Phan L\u1ed9c, V\u00f5 Nho, Phan Th\u1ecd, Tr\u1ea7n Ho\u00e0ng, Nguy\u1ec5n Tr\u01b0\u1eddng, L\u00ea Ph\u01b0\u1ee3ng, Tri\u1ec7u S\u0129, Cao Ngoan, Ho\u00e0ng Th\u1ee5y, L\u00ea Duy\u00ean, Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng, L\u00ea Anh, B\u00f9i Quan, Nguy\u1ec5n Hi\u1ec1n, Nguy\u1ec5n Hu\u1ef3nh, V\u00f5 Khoa, Tr\u1ea7n \u0110\u1ed3ng, Phan V\u00f5, L\u00ea Tuy\u1ec3n, Ho\u00e0ng H\u01b0\u01a1ng, Ho\u00e0ng \u00fd, L\u00ea Ngh\u0129a, V\u00f5 Ni\u00ean, Nguy\u1ec5n H\u00f2a, V\u00f5 Ngh\u0129a, Phan \u0110\u1eb7ng, V\u00f5 L\u00e2n, Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c, Ng\u00f4 T\u01b0\u1eddng, Nguy\u1ec5n C\u0103n, Ph\u1ea1m Th\u1ecbnh, Nguy\u1ec5n Tri\u1ec7u, v\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u1ef9, Ph\u00f3 \u0111\u1ed9i t\u1eb7ng Kh\u00e2m sai cai \u0111\u1ed9i Tr\u1ea7n Quy\u00ean, Nguy\u1ec5n Tu\u1ea5n, Nguy\u1ec5n Hi\u1ebfn, Nguy\u1ec5n C\u1ea9m, Nguy\u1ec5n To\u00e1i, Ho\u00e0ng Chi\u00eau, Tr\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u, Nguy\u1ec5n \u0110\u1ea1o, Ho\u00e0ng Th\u00e1i v\u00e0 Nguy\u1ec5n Th\u00e0nh, \u0110\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng t\u1eb7ng&nbsp; Cai \u0111\u1ed9i B\u00f9i D\u0169ng, Nguy\u1ec5n L\u00e2n, L\u00ea H\u00f3a, Nguy\u1ec5n Nguy\u00ean, Nguy\u1ec5n Ph\u1ee5ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u1ea5n Ph\u00fa Y\u00ean d\u1ef1ng mi\u1ebfu \u1edf H\u00f2n Nan [v\u1ee5ng] C\u00f9 M\u00f4ng \u0111\u1ec3 th\u1edd Mai \u0110\u1ee9c Ngh\u1ecb v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft tr\u1eadn v\u00e0 ch\u1ebft b\u1ec7nh, t\u1eeb Th\u1ecb D\u00e3 \u0111\u1ebfn Ph\u00fa Y\u00ean, c\u1ea3 th\u1ea3y 526 ng\u01b0\u1eddi. \u1edf ch\u00ednh gi\u1eefa th\u1edd 5 ng\u01b0\u1eddi : Th\u1ea7n s\u00e1ch qu\u00e2n H\u1eadu dinh \u0110\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf t\u1eb7ng Thi\u1ebfu b\u1ea3o qu\u1eadn c\u00f4ng Mai \u0110\u1ee9c Ngh\u1ecb, Th\u1ea7n s\u00e1ch qu\u00e2n H\u1eadu dinh Ph\u00f3 \u0111\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 T\u00f4n Th\u1ecd Vinh, Ng\u1ef1 l\u00e2m qu\u00e2n T\u1ea3 \u0111\u1ed3n Ph\u00f3 th\u1ed1ng ch\u1ebf t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 V\u00f5 \u0110\u00ecnh Nhai, T\u1ea3 th\u1ee7y dinh Ch\u00e1nh dinh thu\u1ed9c n\u1ed9i c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng dinh Nguy\u1ec5n H\u1eefu Ngh\u1ecb, Ti\u1ec1n th\u1ee7y dinh Ch\u00e1nh Ti\u1ec1n chi Th\u1ed1ng binh cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng dinh Nguy\u1ec5n V\u0103n C\u1ea9m. Gian t\u1ea3 nh\u1ea5t th\u1edd 57 ng\u01b0\u1eddi : Th\u1ea7n s\u00e1ch qu\u00e2n Di\u1ec7u v\u00f5 v\u1ec7 V\u1ec7 \u00fay thu\u1ed9c n\u1ed9i cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Tr\u01b0\u01a1ng V\u0103n B\u1ec9nh, T\u1ea3 qu\u00e2n Th\u1ea7n v\u00f5 v\u1ec7 Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng V\u1ec7 \u00fay Nguy\u1ec5n V\u0103n Thu\u1eadn, Th\u1ea7n s\u00e1ch qu\u00e2n Qu\u1ea3ng v\u00f5 v\u1ec7 V\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Tri\u1ec7u, H\u1eefu qu\u00e2n H\u1eefu chi Ch\u00e1nh tr\u01b0\u1edfng chi cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 D\u01b0\u01a1ng C\u00f4ng B\u1ea3o, Th\u1ea7n s\u00e1ch qu\u00e2n Uy v\u00f5 v\u1ec7 Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng V\u1ec7 \u00fay Nguy\u1ec5n C\u00f4ng Nh\u1eadt, T\u00fac v\u00f5 v\u1ec7 Cai \u0111\u1ed9i t\u1eb7ng Cai c\u01a1 D\u01b0\u01a1ng V\u0103n \u00fd, T\u01b0\u1ee3ng dinh An v\u00f5 v\u1ec7 Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 L\u00ea V\u0103n L\u01b0\u01a1ng, Tr\u1ea5n \u0110\u1ecbnh dinh su\u1ea5t Uy b\u00ecnh thuy\u1ec1n Cai \u0111\u1ed9i t\u1eb7ng Cai c\u01a1 Tr\u01b0\u01a1ng C\u00f4ng \u0110\u1ee9c, Ti\u00ean phong dinh Tr\u00e1ng v\u00f5 Ti\u1ec1n chi Ph\u00f3 tr\u01b0\u1edfng chi cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n T\u1ea1i, Th\u1ea7n s\u00e1ch qu\u00e2n T\u01b0\u1ee3ng dinh H\u00f9ng uy v\u1ec7 Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng V\u1ec7 \u00fay Tr\u1ea7n V\u0103n Ph\u01b0\u1ee3ng, Ph\u1ea5n uy v\u1ec7 Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng V\u1ec7 \u00fay Phan V\u0103n D\u0169ng, T\u00fac uy v\u1ec7 Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng V\u1ec7 \u00fay Nguy\u1ec5n Ti\u1ebfn, Ng\u1ef1 l\u00e2m qu\u00e2n Trung chi Tr\u01b0\u1edfng hi\u1ec7u t\u1eb7ng Ph\u00f3 chi V\u00f5 V\u0103n \u0110\u00e0m, Th\u1ea7n s\u00e1ch qu\u00e2n To\u00e0n v\u00f5 v\u1ec7 Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng V\u1ec7 \u00fay Tr\u1ea7n V\u0103n Th\u00e0nh, Ki\u00ean uy v\u1ec7 Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng V\u1ec7 \u00fay V\u00f5 V\u0103n Nh\u00e0n, T\u00fac v\u00f5 v\u1ec7 Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng V\u1ec7 \u00fay Nguy\u1ec5n V\u0103n H\u00e1n, Ban tr\u1ef1c tuy\u1ec3n phong h\u1eefu v\u1ec7 Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng V\u1ec7 \u00fay Nguy\u1ec5n V\u0103n Uy, Ng\u1ef1 l\u00e2m qu\u00e2n H\u1eefu chi Tr\u01b0\u1edfng hi\u1ec7u cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 H\u1ed3 V\u0103n S\u0129, Thu\u1ed9c n\u1ed9i cai \u0111\u1ed9i su\u1ea5t Ch\u1ea5n uy nh\u1ecb \u0111\u1ed9i t\u1eb7ng Cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c Hu\u00e2n, Ti\u1ec1n qu\u00e2n Ti\u1ec7p v\u00f5 v\u1ec7 Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng V\u1ec7 \u00fay Hu\u1ef3nh \u0110\u1ee9c, Th\u1ea7n s\u00e1ch qu\u00e2n Thu\u1eadn v\u00f5 v\u1ec7 Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng V\u1ec7 \u00fay Ph\u1ea1m V\u0103n T\u01b0\u1eddng, Ti\u1ec1n qu\u00e2n T\u00edn v\u00f5 Trung chi Tr\u01b0\u1edfng hi\u1ec7u t\u1eb7ng Ph\u00f3 chi L\u00ea V\u0103n Gi\u1ea3ng v\u00e0 Mai V\u0103n Tri\u00eam, Ti\u00ean phong dinh Tr\u00e1ng v\u00f5 Ti\u1ec1n chi Ch\u00e1nh Tr\u01b0\u1edfng hi\u1ec7u t\u1eb7ng Ph\u00f3 chi Nguy\u1ec5n Thu\u1eadn, D\u1ef1c v\u00f5 H\u1eadu chi Ch\u00e1nh tr\u01b0\u1edfng hi\u1ec7u t\u1eb7ng Ph\u00f3 chi Nguy\u1ec5n Th\u00e0nh, Th\u1ea7n s\u00e1ch qu\u00e2n l\u1ea1c t\u00f2ng \u0111\u1ed9i Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 \u0110\u1eb7ng Di\u00ean, Trung th\u1ee7y dinh Trung chi Cai \u0111\u1ed9i t\u1eb7ng Cai c\u01a1&nbsp; Ho\u00e0ng M\u1eabn, Trung qu\u00e2n b\u00ecnh T\u00e2y Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n Th\u00e1i, Th\u1ea7n s\u00e1ch qu\u00e2n Tr\u00e1ng v\u00f5 v\u1ec7 V\u1ec7 \u00fay cai \u0111\u1ed9i t\u1eb7ng Cai c\u01a1 Mai V\u0103n Ngh\u1ecb, Cai \u0111\u1ed9i t\u1eb7ng Cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n C\u1eedu, Tr\u1ea7n Trung, V\u00f5 Linh, Ho\u00e0ng Tuy, L\u00ea \u00c2n, L\u00ea Di, Nguy\u1ec5n Minh, Tr\u1ea7n M\u1eadu, Nguy\u1ec5n Li\u00eam, Tr\u1ea7n T\u0129nh, Tr\u1ea7n Nh\u1eadt, Nguy\u1ec5n H\u1eadu, Nguy\u1ec5n V\u0103n, Nguy\u1ec5n Qu\u00fd, Nguy\u1ec5n Uy, Nguy\u1ec5n Nho, Phan An, Mai H\u1ed3, Nguy\u1ec5n Tr\u1ea1o, B\u00f9i H\u1ecda, Nguy\u1ec5n L\u1ed9c, Nguy\u1ec5n T\u00e0i, L\u00ea Th\u1ecd v\u00e0 Ph\u1ea1m Xu\u00e2n, \u0110\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng t\u1eb7ng Cai \u0111\u1ed9i H\u1ed3 Ch\u1eed. Gian h\u1eefu nh\u1ea5t th\u1edd 57 ng\u01b0\u1eddi : Ti\u1ec1n qu\u00e2n Tr\u00e1ng v\u00f5 v\u1ec7 V\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 T\u00f4n Th\u1ea5t L\u00e2n, Th\u1ea7n s\u00e1ch qu\u00e2n N\u1ed9i d\u1ef1c v\u1ec7 V\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n Hi\u00ean, Tuy\u1ec3n phong H\u1eadu v\u1ec7 Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng V\u1ec7 \u00fay \u0110o\u00e0n Ph\u01b0\u1edbc T\u00e2n, Th\u00e0nh v\u00f5 v\u1ec7 Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 B\u00f9i V\u0103n \u1ecfn, Ban tr\u1ef1c H\u1eadu v\u1ec7 Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng V\u1ec7 \u00fay Nguy\u1ec5n Huy, T\u01b0\u1ee3ng dinh T\u00fac uy v\u1ec7 Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng V\u1ec7 \u00fay H\u1ed3 V\u0103n Di\u1ec7n, Th\u1ea7n s\u00e1ch qu\u00e2n Ti\u1ec1n dinh Ph\u1ea5n v\u00f5 v\u1ec7 Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng V\u1ec7 \u00fay Th\u00e1i V\u0103n Qu\u00fd, Ng\u1ef1 l\u00e2m qu\u00e2n H\u1eefu hi\u1ec7u Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 H\u1ed3 V\u0103n T\u0129nh, H\u1eefu chi Ch\u00e1nh tr\u01b0\u1edfng chi t\u1eb7ng Cai c\u01a1 H\u1ed3 V\u0103n Thi\u00eam, T\u1ea3 qu\u00e2n Th\u1ea7n v\u00f5 v\u1ec7 Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng V\u1ec7 \u00fay Nguy\u1ec5n V\u0103n Kh\u00e1ch, Ti\u1ec1n qu\u00e2n Ban tr\u1ef1c v\u1ec7 Tham qu\u00e2n t\u1eb7ng Tham m\u01b0u Nguy\u1ec5n Duy H\u00e0n, Qu\u1ea3ng Nam T\u1ea3 t\u01b0\u1ee3ng c\u01a1 Ch\u00e1nh tr\u01b0\u1edfng chi t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n Di\u00ean, Th\u1ea7n s\u00e1ch qu\u00e2n T\u01b0\u1ee3ng dinh Ph\u1ea5n uy v\u1ec7 Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng V\u1ec7 \u00fay L\u00ea Nho Can, Ti\u1ec1n th\u1ee7y dinh Trung chi Cai \u0111\u1ed9i t\u1eb7ng Cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n L\u01b0\u01a1ng, Ng\u1ef1 l\u00e2m qu\u00e2n H\u1eadu chi H\u1eefu hi\u1ec7u Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u00e2n, H\u1eefu qu\u00e2n h\u1eefu chi Ph\u00f3 tr\u01b0\u1edfng chi cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 L\u00ea V\u0103n T\u00fa, Th\u1ea7n s\u00e1ch qu\u00e2n qu\u1ea3n T\u00fac v\u00f5 v\u1ec7 t\u1eb7ng V\u1ec7 \u00fay L\u00ea V\u0103n Tr\u1ecbnh, Thu\u1ed9c n\u1ed9i cai \u0111\u1ed9i qu\u1ea3n Ti\u1ec3u sai \u0111\u1ed9i ki\u00eam qu\u1ea3n Trung h\u1ea7u c\u00e1c thuy\u1ec1n t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n K\u1ef7, Th\u1ea7n s\u00e1ch qu\u00e2n To\u00e0n v\u00f5 v\u1ec7 Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng V\u1ec7 \u00fay H\u1ed3 V\u0103n L\u0169, Ti\u1ec1n qu\u00e2n H\u1eefu d\u1ef1c chi Ph\u00f3 chi t\u1eb7ng Ch\u00e1nh tr\u01b0\u1edfng chi H\u00e0 V\u0103n T\u00e0i, H\u1eefu qu\u00e2n V\u00f5 l\u01b0\u01a1ng v\u1ec7 Tham lu\u1eadn t\u1eb7ng Tham m\u01b0u Ng\u00f4 V\u0103n Th\u00e0nh, Ti\u1ec1n th\u1ee7y dinh Minh v\u00f5 v\u1ec7 Tham lu\u1eadn t\u1eb7ng Tham m\u01b0u V\u00f5 C\u00f4ng T\u01b0\u1eddng, Th\u1ea7n s\u00e1ch qu\u00e2n T\u01b0\u1ee3ng dinh An v\u00f5 chi Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n S\u1edf, Ph\u1ea5n v\u00f5 v\u1ec7 Tham lu\u1eadn t\u1eb7ng Tham m\u01b0u L\u00ea V\u0103n Gi\u1ea3ng, Minh v\u00f5 v\u1ec7 Tham lu\u1eadn t\u1eb7ng Tham m\u01b0u \u0110\u1eb7ng Huy Chi\u00eau, Cai \u0111\u1ed9i t\u1eb7ng Cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n Nghi\u1ec5m, \u0110\u1ed7 Chi\u00eau, Nguy\u1ec5n Quang, Nguy\u1ec5n Tr\u01b0\u1eddng, Nguy\u1ec5n S\u00e1ch, D\u01b0\u01a1ng L\u01b0\u1ee3ng, Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n, Nguy\u1ec5n Phong, Tr\u1ea7n Tr\u1ea1ch, Nguy\u1ec5n My, Nguy\u1ec5n Ph\u00fa, T\u1ed1ng Th\u1eadn, Nguy\u1ec5n Khi\u00eam, Nguy\u1ec5n \u0110\u1ea1t, T\u1ed1ng Ch\u00e2n, Nguy\u1ec5n Danh Kim, Nguy\u1ec5n V\u0103n, Tr\u1ea7n H\u1ea3o, L\u00ea Ngh\u0129a, V\u00f5 \u0110\u1ea1o, L\u00ea Ng\u1eef, Tr\u1ea7n Nghi\u1ec5m, Nguy\u1ec5n L\u1ee3i, Mai Tri\u00eam, Phan T\u0129nh, B\u00f9i Th\u01b0\u1eddng, Tr\u1ea7n Duy\u1ec7t v\u00e0 Nguy\u1ec5n Danh Li\u00eam. Gian t\u1ea3 nh\u1ecb th\u1edd 70 ng\u01b0\u1eddi : Cai \u0111\u1ed9i t\u1eb7ng Cai c\u01a1 Tr\u1ea7n D\u01b0\u01a1ng, T\u00f4 H\u00f2a, Nguy\u1ec5n Ng\u1ecdc, T\u00fac uy v\u1ec7 Ch\u00e1nh tr\u01b0\u1edfng chi t\u1eb7ng Cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Nam, Ng\u1ef1 l\u00e2m qu\u00e2n Ti\u1ec1n chi Tr\u01b0\u1edfng hi\u1ec7u t\u1eb7ng Ph\u00f3 chi Tr\u01b0\u01a1ng V\u0103n S\u1ef1, Cai \u0111\u1ed9i t\u1eb7ng Cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n T\u1eeb, Nguy\u1ec5n U\u1ea9n, H\u00e0 Chu\u1ea9n, \u0110\u1ed7 Ti\u00ean, Nguy\u1ec5n Ti\u1ebfn, Nguy\u1ec5n T\u00f4, \u0110inh Th\u00e0nh, Tr\u1ea7n Thanh, Nguy\u1ec5n Nhi\u00ean, Tr\u1ea7n H\u1ea1c, Nguy\u1ec5n C\u1ea9m, Nguy\u1ec5n H\u1ef1u, \u0110\u1eb7ng Ngh\u0129a, Nguy\u1ec5n Di\u00ean, L\u00ea \u0110i\u1ec1n, Nguy\u1ec5n Danh H\u1eefu, Nguy\u1ec5n Thanh, Ho\u00e0ng \u00e1i, Ho\u00e0ng Thu\u1ed9c, Phan V\u00e2n, V\u00f5 Tr\u01b0\u01a1ng, Nguy\u1ec5n \u0110i\u1ec3u, L\u00ea To\u1ea1i, Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 Nguy\u1ec5n H\u1ea1nh, Ph\u00f3 \u0111\u1ed9i t\u1eb7ng Cai \u0111\u1ed9i L\u00ea Qu\u1ea3ng, Ng\u00f4 Giao, Nguy\u1ec5n Ti\u1ebfu, L\u00ea Ph\u01b0\u1ee3ng, Nguy\u1ec5n V\u1ea1n, Tr\u1ecbnh S\u1ef1, Nguy\u1ec5n B\u00e0i, Tr\u01b0\u01a1ng Duy\u00ean, Nguy\u1ec5n Ph\u1eabn, Ho\u00e0ng Hi\u1ebfn, Nguy\u1ec5n Qu\u1ebf, L\u00ea T\u1ed1, L\u00ea Th\u1ee5y, Nguy\u1ec5n L\u1ef1u, L\u00ea V\u0169, Nguy\u1ec5n H\u00f2a, Tr\u1ea7n T\u1ef1, Tr\u1ea7n An, Nguy\u1ec5n T\u00ecnh, Nguy\u1ec5n Tu\u1ea5n, Nguy\u1ec5n Linh, V\u00f5 V\u00e2n, Ph\u1ea1m \u01af\u1edbc, L\u00ea T\u00ecnh, Tr\u1ea7n Ngh\u0129a, H\u00e0 Ph\u00e1i, Nguy\u1ec5n B\u1ebf, V\u00f5 Ng\u1eef v\u00e0 Tr\u1ea7n Thanh, \u0110\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng t\u1eb7ng Cai \u0111\u1ed9i \u0110\u00e0o Xu\u00e2n, H\u00e0 Lai, Nguy\u1ec5n \u0110\u1ea3ng, Tr\u1ea7n Trung, Ho\u00e0ng Thi\u00eam, Nguy\u1ec5n Ti\u00eau, Nguy\u1ec5n Ph\u01b0\u1ee3ng, V\u00f5 L\u1ed9c v\u00e0 Nguy\u1ec5n Ch\u1ec9nh. Gian h\u1eefu nh\u1ecb th\u1edd 70 ng\u01b0\u1eddi : Cai \u0111\u1ed9i t\u1eb7ng Cai c\u01a1 L\u01b0\u01a1ng L\u1ed9c, Nguy\u1ec5n Th\u1ecd, Nguy\u1ec5n S\u00e1ch, L\u00ea Ph\u01b0\u1ee3ng, Ho\u00e0ng Ngh\u1ecb, B\u00f9i Du, L\u00ea Trung, Nguy\u1ec5n Ti\u1ebfn, Nguy\u1ec5n Giai, L\u00ea Nguy\u1ec7t, Phan Sinh, L\u01b0\u01a1ng Trung, Ph\u1ea1m N\u01b0\u1edbc, Mai Th\u00f4ng, Nguy\u1ec5n Nghi, Nguy\u1ec5n Thu\u1eadn, L\u00ea To\u1ea3n, V\u00f5 T\u1ea7m, Nguy\u1ec5n Thanh, Nguy\u1ec5n An, Phan Trinh, Tr\u1ea7n Quy\u1ec1n, Nguy\u1ec5n S\u0129, Nguy\u1ec5n Thuy\u00ean, L\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ea1i, L\u00ea \u0110\u1eb7ng v\u00e0 Nguy\u1ec5n Khoa, Ph\u00f3 \u0111\u1ed9i t\u1eb7ng Cai \u0111\u1ed9i Ho\u00e0ng Nghi\u00eam, Tr\u1ecbnh Nghi, L\u01b0\u01a1ng Ti\u1ec7p, H\u1ed3 L\u01b0u, L\u00ea C\u01b0, Nguy\u1ec5n \u00fd, Phan H\u00f9ng, Tr\u1ea7n C\u1eedu, H\u1ed3 Thi\u00eam, Nguy\u1ec5n D\u01b0\u1ee1ng, Nguy\u1ec5n M\u1eabn, Nguy\u1ec5n S\u01a1n, Cao Qu\u1ef3nh, Nguy\u1ec5n Truy\u1ec1n, Ph\u1ea1m Ph\u1ea7n, Tr\u01b0\u01a1ng Phong, Tr\u1ea7n Th\u1eafng, Nguy\u1ec5n Huy\u00ean, Ph\u1ea1m Th\u1ecbnh, V\u00f5 Ngh\u0129a, Cao H\u00e0n, L\u00ea Th\u01b0\u1edbc, Nguy\u1ec5n Th\u00e0nh, H\u1ed3 \u0110\u00f4i, Nguy\u1ec5n H\u1ed9, Tr\u01b0\u01a1ng Phong v\u00e0 L\u00ea Th\u1ef1c, Cai \u00e1n t\u1eb7ng Tham lu\u1eadn L\u00ea T\u01b0\u1edbc, Ph\u1ea1m Do\u00e3n, Nguy\u1ec5n B\u1ea3n, v\u00e0 Tr\u1ea7n \u0110\u1ee9c, \u0110\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng t\u1eb7ng Cai \u0111\u1ed9i V\u00f5 S\u00e1ch, Nguy\u1ec5n Trung, Th\u00e1i C\u00f4ng, Ng\u00f4 Ch\u1ea5n, L\u00ea Lao, Tr\u1ea7n Th\u1ea1c, L\u00ea L\u1ef1c, Nguy\u1ec5n V\u1ea1n v\u00e0 L\u00ea Huy\u00ean. Nh\u00e0 b\u00ean \u0111\u00f4ng th\u1edd 134 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 b\u1ecdn \u0110\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng t\u1eb7ng Cai \u0111\u1ed9i Nguy\u1ec5n Ho\u1ea3ng, H\u1ed3 C\u1ea9m, B\u00f9i S\u00e2m, Nguy\u1ec5n \u0110\u1ed1c ; Nh\u00e0 b\u00ean t\u00e2y th\u1edd 133 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 b\u1ecdn \u0110\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng t\u1eb7ng Cai \u0111\u1ed9i Ho\u00e0ng Th\u1eafng, \u0110\u1eb7ng \u0110\u1ee9c, V\u00f5 V\u00e2n, Nguy\u1ec5n Nhi\u00ean).<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1eadp th\u00eam n\u0103m chi qu\u00e2n Tr\u1ea5n v\u00f5 \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh. L\u01b0u tr\u1ea5n th\u1ea7n l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Nh\u01a1n cho r\u1eb1ng qu\u00e2n trong tr\u1ea5n c\u00f3 \u00edt, t\u00e2u xin th\u00eam, vua theo l\u1eddi xin.<\/p>\n\n\n\n<p>Thu c\u00e1c thu\u1ebf quan t\u00e2n \u0111\u1ea7m m\u1ecf \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh. Vua th\u1ea5y bu\u1ed5i \u0111\u1ea7u \u0111\u1ea1i \u0111\u1ecbnh c\u1ea7n ti\u1ec1n r\u1ea5t nhi\u1ec1u, b\u00e8n sai chi\u1ebfu theo l\u1ec7 c\u0169 m\u00e0 thu ti\u1ec1n thu\u1ebf n\u1eeda n\u0103m t\u1eeb th\u00e1ng 7 v\u1ec1 sau \u0111\u1ec3 sung vi\u1ec7c chi d\u00f9ng c\u1ee7a nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc, L\u1ea1i sai quan l\u1ea1i \u1edf c\u00e1c s\u1edf quan t\u00e2n \u0111\u1ea7m m\u1ecf h\u1eb1ng n\u0103m thu thu\u1ebf, c\u1ee9 m\u1ed9t tr\u0103m quan th\u00ec l\u1ea5y m\u1ed9t quan l\u00e0m ti\u1ec1n ng\u1ee5 l\u1ed9c, c\u00e1c kho\u1ea3n ngo\u1ea1i l\u1ec7 \u0111\u1ec1u c\u1ea5m. (Gi\u1eb7c T\u00e2y S\u01a1n ngo\u00e0i thu\u1ebf ch\u00ednh c\u00f2n c\u00f3 ti\u1ec1n tr\u1ea7u v\u00e0 ti\u1ec1n b\u1eb1ng c\u1ea5p).<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u1ea5n th\u1ee7 Y\u00ean Qu\u1ea3ng l\u00e0 Nguy\u1ec5n H\u1eefu \u0110\u1ea1o b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c T\u01b0 l\u1ec7 gi\u1eb7c l\u00e0 \u0110inh C\u00f4ng Tuy\u1ebft \u1edf ch\u00e2u V\u00e2n \u0110\u1ed3n, \u0111\u00f3ng c\u0169i \u0111\u01b0a v\u1ec1 nh\u00e0 tr\u1ea1m. Tuy\u1ebft l\u00e0 t\u00f4i y\u00eau c\u1ee7a gi\u1eb7c T\u00e2y S\u01a1n. Vua cho l\u00e0 t\u01b0\u1edbng gi\u1eb7c v\u00f4 danh n\u00ean kh\u00f4ng n\u1ee1 gi\u1ebft m\u00e0 tha cho.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u1ea5n th\u1ea7n Thanh Hoa, t\u00e2u r\u1eb1ng ba ph\u1ee7 H\u00e0 Trung, Thi\u1ec7u Thi\u00ean, T\u0129nh Gia tr\u01b0\u1edbc c\u00f3 v\u0103n mi\u1ebfu \u1edf \u0111\u00e2y, xin theo l\u1ec7 c\u0169 tri\u1ec1u L\u00ea, h\u1eb1ng n\u0103m m\u00f9a xu\u00e2n m\u00f9a thu \u0111\u1ebfn t\u1ebf. Vua b\u1ea3o L\u1ec5 b\u1ed9 r\u1eb1ng : \u201cK\u00ednh, ngh\u0129a l\u00e0 ch\u1ee7 m\u1ed9t, m\u1ed9t th\u00ec ph\u1ea3i chuy\u00ean, nhi\u1ec1u th\u00ec nh\u00e0m. V\u1eady b\u00e0n b\u1edbt \u0111i\u201d. H\u1ea1 l\u1ec7nh ch\u1ec9 l\u1eadp m\u1ed9t mi\u1ebfu \u1edf dinh tr\u1ea5n \u0111\u1ec3 chuy\u00ean th\u1edd.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00e1c th\u1ed5 t\u00f9 \u1edf Tuy\u00ean Quang, H\u01b0ng H\u00f3a v\u00e0 Th\u00e1i Nguy\u00ean ph\u1ea7n nhi\u1ec1u c\u00f2n mang l\u00f2ng ch\u1edd xem. Vua mu\u1ed1n d\u00f9ng v\u0103n c\u00e1o \u0111\u1ec3 v\u1ed7 y\u00ean, sai tuy\u00ean b\u1ed1 l\u1eddi d\u1ee5 b\u1ea3o cho nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u h\u1ecda Ph\u01b0\u1edbc, do \u0111\u00f3 h\u1ecd k\u1ebf nhau \u0111\u1ebfn h\u00e0nh t\u1ea1i tri\u1ec1u ki\u1ebfn.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u1ea5n th\u1ea7n Thanh Hoa ngo\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng kho v\u1ef1a \u1edf tr\u1ea5n m\u1ed7i n\u0103m xu\u1ea5t ra kh\u00f4ng m\u1ea5y, thu\u1ebf ru\u1ed9ng m\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m nay n\u01a1i n\u00e0o \u0111\u01b0\u1eddng xa xin cho l\u1ea5y ti\u1ec1n n\u1ed9p thay th\u00f3c. Vua y l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ea5n B\u1eedu l\u00e0m Ch\u01b0\u1edfng dinh l\u00e3nh ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng Ti\u1ec1n qu\u00e2n.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Tr\u1ea7n V\u0103n N\u0103ng \u0111em chi\u1ebfn thuy\u1ec1n gi\u1ea3i b\u1ecdn gi\u1eb7c b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ec1 Kinh.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00e1nh tr\u1ea5n Thu\u1eadn Th\u00e0nh l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Ch\u1ea5n d\u00e2ng s\u1edb c\u1eed quan phi\u00ean l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n T\u01b0\u1eddng l\u00e0m Cai c\u01a1 \u0111\u1ec3 gi\u00fap vi\u1ec7c tr\u1ea5n. Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 8, ng\u00e0y m\u1ed3ng 1, K\u1ef7 h\u1ee3i, c\u00f3 nh\u1eadt th\u1ef1c.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai \u0111\u1ea1i th\u1ea7n l\u01b0u kinh t\u1ea1m d\u1ef1ng nh\u00e0 Th\u00e1i mi\u1ebfu \u1edf ph\u00eda t\u1ea3 ho\u00e0ng th\u00e0nh. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng : \u201cNg\u00e0y nay m\u1ed9t tr\u1eadn d\u1eb9p y\u00ean thi\u00ean h\u1ea1, b\u1ed1n bi\u1ec3n l\u1eb7ng trong, \u0111\u1ebfn ng\u00e0y kh\u1ea3i ho\u00e0n th\u00ec c\u00f3 l\u1ec5 c\u00e1o mi\u1ebfu. Nh\u01b0ng vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng T\u00f4n mi\u1ebfu c\u00f4ng tr\u00ecnh to l\u1edbn ch\u01b0a c\u00f3 th\u1ec3 trong tu\u1ea7n nh\u1eadt m\u00e0 xong. Nay n\u00ean t\u1ea1m d\u1ef1ng nh\u00e0 Th\u00e1i mi\u1ebfu \u1edf ph\u00eda t\u1ea3 ho\u00e0ng th\u00e0nh \u0111\u1ec3 ng\u00e0y h\u1ed3i loan l\u00e0m l\u1ec5 chi\u00eau c\u00e1o th\u00e0nh c\u00f4ng. Nh\u1eefng l\u00ednh v\u00e0 th\u1ee3 ph\u1ee5c d\u1ecbch th\u00ec ph\u00e1t ti\u1ec1n th\u01b0\u1edfng cho\u201d, L\u1ea1i s\u1eafc cho l\u01b0u tr\u1ea5n th\u1ea7n Gia \u0110\u1ecbnh r\u1eb1ng : \u201cCh\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169 c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc ta c\u00e1c ph\u1ee7 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111\u1ec1n mi\u1ebfu \u0111\u1ec3 th\u1edd li\u1ec7t th\u00e1nh. Hu\u1ed1ng chi Gia \u0110\u1ecbnh l\u00e0 \u0111\u1ea5t trung h\u01b0ng, mi\u1ebfu c\u0169 \u1edf \u0111\u00e2y, ph\u00e0m m\u1ecdi \u0111i\u1ec7n l\u1ec5 c\u00e1c khanh thay ta m\u00e0 l\u00e0m\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua s\u1eafp x\u00e2y d\u1ef1ng Th\u00e1i mi\u1ebfu, h\u1ea1 l\u1ec7nh cho \u0111\u1ed9i M\u1ed9c \u0111\u0129nh \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh v\u00e0 d\u00e2n bi\u1ec7t n\u1ea1p g\u1ed7 lim \u1edf Ngh\u1ec7 An t\u00ecm tr\u01b0\u1edbc g\u1ed7 v\u00e1n \u0111\u1ec3 n\u1ed9p.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai k\u00e9n 30 d\u00e2n l\u00e0ng Qu\u00fd h\u01b0\u01a1ng b\u1ed5 v\u00e0o hai huy\u1ec7n An L\u00e3o \u0111\u1ec3 tr\u1ef1c \u1edf l\u0103ng mi\u1ebfu n\u00fai Thi\u00ean T\u00f4n, l\u1ea5y 100 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n \u1edf 11 trang thu\u1ed9c t\u1ed5ng Th\u01b0\u1ee3ng B\u1ea1n sung l\u00e0m vi\u1ec7c.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1eb7t ch\u1ee9c \u1ea3i m\u1ee5c \u1edf L\u1ea1ng S\u01a1n. C\u00e1c \u1ea3i Nam Quan v\u00e0 Du Th\u00f4n \u1edf L\u1ea1ng S\u01a1n (Ph\u00e0m c\u00f3 s\u1ee9 b\u1ed9 qua l\u1ea1i th\u00ec do \u1ea3i Nam Quan \u0111\u01b0a \u0111i, ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i v\u00e0 d\u00e2n b\u1ecb b\u00e3o xi\u00eau d\u1ea1t th\u00ec do \u1ea3i Du Th\u00f4n, \u0111\u1ec1u thu\u1ed9c ch\u00e2u V\u0103n Uy\u00ean) th\u1eddi L\u00ea c\u0169 c\u00f3 \u0111\u1eb7t hai hi\u1ec7u Th\u1ee7 \u1ea3i t\u1ea3 h\u1eefu (Ch\u00e1nh ph\u00f3 th\u1ee7 hi\u1ec7u \u0111\u1ec1u 2 ng\u01b0\u1eddi, \u1ea5n kh\u1eafc ch\u1eef \u201cV\u0103n Uy\u00ean ch\u00e2u qu\u1ea3ng \u00fay s\u1ee9 ty chi \u1ea5n\u201d, ph\u00e0m khi ti\u1ebfp l\u00e3nh c\u00f4ng v\u0103n c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Thanh th\u00ec \u0111\u00f3ng \u1ea5n \u1ea5y l\u00e0m tin). \u0110\u1ebfn nay tr\u1ea5n th\u1ea7n L\u1ea1ng S\u01a1n xin d\u00f9ng th\u1ee7 \u1ea3i c\u0169 l\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh Minh v\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh Gi\u00e1p cho l\u00e0m ch\u1ee9c \u1ea5y. B\u00e8n cho \u0110\u00ecnh Minh l\u00e0m Th\u1ee7 hi\u1ec7u gi\u1eef \u1ea3i Nam Quan, \u0110\u00ecnh Gi\u00e1p l\u00e0m ph\u00f3 th\u1ee7 hi\u1ec7u gi\u1eef \u1ea3i Du Th\u00f4n, c\u1ea5p cho \u1ea5n \u0111\u1ed3ng (Kh\u1eafc ch\u1eef tri\u1ec7n \u201cV\u0103n Uy\u00ean ch\u00e2u th\u1ee7 hi\u1ec7u chi ch\u01b0\u01a1ng\u201d).<\/p>\n\n\n\n<p>Cho Ph\u00f3 \u0111\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf T\u01b0\u1ee3ng dinh l\u00e0 L\u00ea C\u00f4ng C\u00fac l\u00e0m Kh\u00e2m sai thu\u1ed9c n\u1ed9i ch\u01b0\u1edfng c\u01a1.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Cai \u0111\u1ed9i Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u1edbc \u0110\u1eb7ng l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay V\u1ec7 Ki\u00ean d\u0169ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai H\u1ed9 b\u1ed9 Nguy\u1ec5n K\u1ef3 K\u1ebf t\u00ednh g\u1ed9p s\u1ed1 chi thu ti\u1ec1n th\u00f3c \u1edf kho kinh l\u00e0m s\u1ed5 t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Ph\u1ea1m V\u0103n L\u00fd l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 T\u00edn tr\u1ef1c.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua \u0111\u1ebfn V\u0103n Mi\u1ebfu (mi\u1ebfu \u1edf ph\u00eda t\u00e2y nam th\u00e0nh Th\u0103ng Long, do nh\u00e0 L\u00ea d\u1ef1ng) l\u00e0m l\u1ec5 t\u1ebf thu.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00e8n \u0111\u1eb7t ph\u1ee7 huy\u1ec7n \u1edf B\u1eafc H\u00e0. \u0110\u1eddi L\u00ea c\u0169 c\u00e1c tr\u1ea5n \u0111\u1ec1u \u0111\u1eb7t ph\u1ee7 huy\u1ec7n, \u0111\u1ebfn \u0111\u1eddi gi\u1eb7c T\u00e2y S\u01a1n kh\u00f4ng \u0111\u1eb7t ph\u1ee7, ch\u1ec9 \u0111\u1eb7t v\u0103n th\u00ec ph\u00e2n chi, v\u00f5 th\u00ec ph\u00e2n su\u1ea5t, chia l\u00e0m vi\u1ec7c huy\u1ec7n. Vua cho r\u1eb1ng \u0111\u1ea5t B\u1eafc H\u00e0 \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh, sai chia \u0111\u1eb7t quan ch\u1ee9c. Ph\u1ee7 Ph\u1ee5ng Thi\u00ean (t\u1ee9c ph\u1ee7 Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c ng\u00e0y nay) thu\u1ed9c B\u1eafc Th\u00e0nh \u0111\u1eb7t m\u1ed9t \u00e1n ph\u1ee7 s\u1ee9 v\u00e0 m\u1ed9t Tuy\u00ean ph\u1ee7 s\u1ee9 th\u1ed1ng tr\u1ecb hai huy\u1ec7n. C\u00e1c tr\u1ea5n S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng h\u1ea1, Kinh B\u1eafc, H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng, S\u01a1n T\u00e2y, Thanh Hoa n\u1ed9i ngo\u1ea1i, Ngh\u1ec7 An, m\u1ed7i ph\u1ee7 \u0111\u1eb7t m\u1ed9t qu\u1ea3n ph\u1ee7, m\u1ed9t tri ph\u1ee7, ki\u00eam l\u00fd m\u1ed9t huy\u1ec7n, m\u1ed7i huy\u1ec7n \u0111\u1eb7t m\u1ed9t tri huy\u1ec7n, l\u1ea5y c\u00e1c ch\u1ee9c cai c\u01a1, tham qu\u00e2n v\u00e0 h\u01b0\u01a1ng c\u1ed1ng tri\u1ec1u L\u00ea c\u0169 v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng phong b\u00ec tr\u00ecnh vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00fang tuy\u1ec3n b\u1ed5 v\u00e0o. Nh\u1eefng ph\u1ee7 huy\u1ec7n ch\u00e2u th\u1ed5 d\u00e2n \u1edf Y\u00ean Qu\u1ea3ng, Th\u00e1i Nguy\u00ean, H\u01b0ng H\u00f3a, Tuy\u00ean Quang, L\u1ea1ng S\u01a1n, Cao B\u1eb1ng v\u00e0 Thanh Ngh\u1ec7 th\u00ec l\u1ea5y quan ng\u01b0\u1eddi th\u1ed5 cho qu\u1ea3n l\u00e3nh.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho Cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n B\u00e1 Xuy\u1ebfn l\u00e0m Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 l\u00e3nh ch\u1ee9c \u00e1n ph\u1ee7 s\u1ee9 ph\u1ee7 Ph\u1ee5ng Thi\u00ean, Tham qu\u00e2n L\u00ea V\u0103n Minh l\u00e0m Tuy\u00ean ph\u1ee7 s\u1ee9.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u1ef1ng h\u00e0nh cung \u1edf d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng (t\u1eeb Th\u0103ng Long \u0111\u1ebfn Ngh\u1ec7 An). Tr\u1ea5n S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng nh\u00e2n vi\u1ec7c b\u1eaft d\u00e2n g\u00f3p ti\u1ec1n ri\u00eang, vua nghe tin, sai Binh b\u1ed9 x\u00e9t h\u1ecfi v\u00e0 th\u00f4ng d\u1ee5 cho c\u00e1c tr\u1ea5n r\u1eb1ng : \u201c\u0110\u1eb7t h\u00e0nh cung ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 t\u1ea1m ngh\u1ec9, \u0111\u1eebng n\u00ean l\u00e0m ph\u00ed qu\u00e1\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00e1c n\u01b0\u1edbc Xi\u00eam La, Ch\u00e2n L\u1ea1p, V\u1ea1n T\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec1u sai s\u1ee9 \u0111em qu\u1ed1c th\u01b0 \u0111\u1ebfn m\u1eebng.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua c\u00f9ng b\u1ea7y t\u00f4i b\u00e0n vi\u1ec7c tr\u1ecb d\u00e2n, n\u00f3i t\u1edbi gi\u00e1o h\u00f3a, v\u00e0 h\u00ecnh ph\u1ea1t, d\u1ee5 r\u1eb1ng : \u201c\u0110\u1ea1o tr\u1ecb d\u00e2n gi\u00e1o h\u00f3a v\u1eabn n\u00ean l\u00e0m tr\u01b0\u1edbc. Nh\u01b0ng nay d\u00e2n m\u1edbi tr\u1ea3i qua th\u1eddi lo\u1ea1n, nhi\u1ec5m th\u00f3i x\u1ea5u \u0111\u00e3 l\u00e2u, ch\u01b0a tin gi\u00e1o h\u00f3a m\u1edbi, trong ph\u00e9p tr\u1ecb m\u1ed1i lo\u1ea1n, h\u00ecnh ph\u1ea1t kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c. C\u1ea7n ph\u1ea3i l\u1ea5y l\u00f2ng k\u00ednh th\u01b0\u01a1ng m\u00e0 l\u00e0m c\u1ea9n th\u1eadn th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u00f3 th\u00f4i\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ecd L\u00ea h\u1ecd Tr\u1ecbnh c\u00f9ng c\u00e1c c\u1ef1u th\u1ea7n v\u0103n v\u00f5 v\u00e0 phi\u00ean t\u00f9 nh\u00e0 L\u00ea d\u00e2ng bi\u1ec3u xin vua l\u00ean ng\u00f4i ho\u00e0ng \u0111\u1ebf. Vua khi\u00eam nh\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng nh\u1eadn : Chi\u1ebfu r\u1eb1ng \u201cT\u1eeb x\u01b0a c\u00e1c \u0111\u1eddi d\u1ea5y l\u00ean, x\u01b0ng \u0111\u1ebf x\u01b0ng v\u01b0\u01a1ng danh hi\u1ec7u c\u00f3 kh\u00e1c, m\u00e0 l\u00e0m vua trong n\u01b0\u1edbc coi d\u00e2n nh\u01b0 con c\u00e1i th\u00ec ngh\u0129a l\u00e0 m\u1ed9t. M\u1edbi r\u1ed3i T\u00e2y S\u01a1n l\u1ea5n c\u01b0\u1edbp, ng\u00f4i nh\u00e0 L\u00ea m\u1ea5t, h\u01a1n ch\u1ee5c n\u0103m qu\u1ed1c th\u1ed1ng r\u1ed1i ren. Bu\u1ed5i \u0111\u1ea7u tr\u1eabm \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh, ngh\u0129 \u0111\u1ebfn X\u00e3 T\u1eafc nh\u00e2n d\u00e2n, tr\u01b0\u1edbc l\u00ean ng\u00f4i v\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 r\u00e0ng bu\u1ed9c l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi. \u0110\u1ebfn khi l\u1ea5y l\u1ea1i \u0111\u00f4 c\u0169 th\u00ec h\u1ea1 chi\u1ebfu \u0111\u1eb7t ni\u00ean hi\u1ec7u, c\u0169ng \u0111\u1ee7 r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 \u0111\u1ed5i m\u1edbi. Nay gi\u1eb7c \u0111\u1ea7u s\u1ecf \u0111\u00e3 b\u1ecb b\u1eaft, v\u00f5 c\u00f4ng \u0111\u00e3 xong, b\u1ecdn ng\u01b0\u01a1i d\u00e2ng s\u1edb xin l\u00ean ng\u00f4i ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, m\u1ed1i t\u00ecnh n\u00e2ng \u0111\u1ed9i th\u1eadt l\u00e0 kh\u1ea9n thi\u1ebft. V\u1ea3 n\u01b0\u1edbc ta t\u1eeb th\u1eddi Tri\u1ec7u V\u00f5 cho \u0111\u1ebfn \u0110inh &#8211; L\u00ea &#8211; L\u00fd &#8211; Tr\u1ea7n \u0111\u1ec1u x\u01b0ng \u0111\u1ebf hi\u1ec7u, c\u00f2n ghi \u0111\u1ee7 trong s\u1eed s\u00e1ch. Nh\u01b0ng ngh\u0129 n\u01b0\u1edbc nh\u00e0 m\u1edbi x\u00e2y d\u1ef1ng, k\u1ebb th\u01b0\u01a1ng t\u1eadt ch\u01b0a d\u1eady \u0111\u01b0\u1ee3c, ng\u01b0\u1eddi b\u1ec7nh kh\u1ed5 ch\u01b0a l\u1ea1i h\u1ed3n, phong t\u1ee5c ki\u00eau ngoa ch\u01b0a thay \u0111\u1ed5i h\u1ebft, ng\u01b0\u1ee3c ch\u00ednh t\u1ec7 \u0111oan ch\u01b0a s\u1eeda ch\u1eefa h\u1ebft, m\u1ecdi vi\u1ec7c d\u00e2n t\u00ecnh qu\u1ed1c k\u1ebf tr\u00f9 ho\u1ea1ch \u0111\u01b0\u01a1ng b\u1eadn, n\u1ebfu c\u1ee9 y\u00ean l\u1eb7ng m\u00e0 ng\u1ed3i th\u00ec kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u00fd tr\u1eabm nh\u01b0 th\u1ebf\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y Canh tu\u1ea5t, \u0111\u00fac \u1ea5n \u201cTr\u1ecb l\u1ecbch minh th\u1eddi\u201d (1. Tr\u1ecb l\u1ecbch minh th\u1eddi : L\u00e0m l\u1ecbch ghi r\u00f5 th\u1eddi ti\u1ebft.).<\/p>\n\n\n\n<p>Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00e0nh d\u00e2ng 10 quy\u1ec3n s\u00e1ch Trinh qu\u00e1n ch\u00ednh y\u1ebfu (2. S\u00e1ch ghi ch\u00e9p y\u1ebfu \u01b0\u1edbc ch\u00ednh s\u00e1ch \u0111\u1eddi Trinh Qu\u00e1n nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1eddi vua th\u1ecbnh tr\u1ecb.). Vua th\u00edch xem c\u1ed5 s\u1eed, th\u01b0\u1eddng khen ch\u00ednh s\u00e1ch t\u1ed1t \u0111\u1eb9p c\u1ee7a \u0110\u01b0\u1eddng V\u0103n ho\u00e0ng, ph\u00e1p \u0111\u1ed9 \u0111\u00e1ng xem, cho n\u00ean V\u0103n Th\u00e0nh l\u1ea5y s\u00e1ch n\u00e0y d\u00e2ng l\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 ki\u1ec7n t\u1ee5ng. Sai \u0111\u00ecnh th\u1ea7n tham ch\u01b0\u1edbc h\u00ecnh lu\u1eadt \u0111\u1eddi L\u00ea H\u1ed3ng \u0110\u1ee9c (ni\u00ean hi\u1ec7u c\u1ee7a Th\u00e1nh T\u00f4ng), \u0111\u1ecbnh l\u00e0m 15 \u0111i\u1ec1u :<\/p>\n\n\n\n<p>1. Ph\u00e0m ng\u01b0\u1eddi ki\u1ec7n ph\u1ea3i c\u00e1o th\u1ef1c, ki\u1ec7n vu th\u00ec l\u1ea5y t\u1ed9i vu \u0111\u00f3 m\u00e0 x\u1eed cho, l\u1ea1i thu ti\u1ec1n t\u1ed5n ph\u00ed \u0111\u1ec3 tr\u1ea3 cho ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb vu.<\/p>\n\n\n\n<p>2. Ph\u00e0m ng\u01b0\u1eddi nguy\u00ean c\u00e1o kh\u00f4ng bi\u1ebft ch\u1eef m\u01b0\u1ee3n ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft gi\u00fap \u0111\u01a1n, ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft \u0111\u01a1n thay c\u1ee9 th\u1ef1c m\u00e0 vi\u1ebft, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00eam b\u1edbt, n\u1ebfu xui gi\u1ee5c ng\u01b0\u1eddi ki\u1ec7n v\u00e0 th\u00eau d\u1ec7t l\u1eddi l\u1ebd trong \u0111\u01a1n \u0111\u1ec3 l\u1eeba d\u1ed1i ki\u1ebfm l\u1ee3i th\u00ec x\u1eed \u0111\u1ed3 3 n\u0103m.<\/p>\n\n\n\n<p>3. Ph\u00e0m ki\u1ec7n v\u1eb7t, nh\u01b0 ch\u1eedi nhau, \u0111\u00f2i n\u1ee3, th\u00ec l\u00fd tr\u01b0\u1edfng ph\u00e2n x\u1eed, n\u1ebfu c\u00f2n b\u1ecb \u1ee9c th\u00ec cho theo th\u1ee9 t\u1ef1 m\u00e0 k\u00eau x\u00e9t l\u1ea1i.<\/p>\n\n\n\n<p>4. Ph\u00e0m ki\u1ec7n v\u1ec1 ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, h\u1ed9 h\u00f4n, c\u1edd b\u1ea1c, \u0111\u00e1nh nhau, th\u00ec \u0111\u01b0a \u0111\u01a1n \u1edf huy\u1ec7n, n\u1ebfu c\u00f2n b\u1ecb \u1ee9c th\u00ec theo th\u1ee9 t\u1ef1 k\u00eau x\u00e9t l\u1ea1i \u1edf ph\u1ee7, r\u1ed3i \u1edf tr\u1ea5n. N\u1ebfu ba nha x\u1eed \u0111o\u00e1n kh\u00e1c nhau th\u00ec k\u00eau x\u00e9t l\u1ea1i \u1edf th\u00e0nh. Quan tr\u01b0\u1edbc x\u00e9t x\u1eed kh\u00f4ng c\u00f4ng b\u1eb1ng th\u00ec chi\u1ebfu theo nh\u1eb9 n\u1eb7ng m\u00e0 ngh\u1ecb ph\u1ea1t, ph\u1ea1t \u0111\u1ebfn ba l\u1ea7n th\u00ec x\u1eed bi\u1ebfm hay b\u00e3i.<\/p>\n\n\n\n<p>5. Ph\u00e0m ki\u1ec7n tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp th\u00ec \u0111\u1ea7u \u0111\u01a1n t\u1ea1i ph\u1ee7. Ph\u1ee7 nha tra h\u1ecfi r\u1ed3i th\u00ec b\u1ea9m l\u00ean tr\u1ea5n quan x\u00e9t x\u1eed. T\u1ed9i \u0111\u1ebfn x\u1eed t\u1eed th\u00ec b\u1ea9m l\u00ean th\u00e0nh quan x\u00e9t duy\u1ec7t. C\u00f2n nh\u1eefng vi\u1ec7c tr\u1ed9m c\u1eafp tang v\u1eadt \u00edt th\u00ec huy\u1ec7n nha s\u1edf t\u1ea1i x\u00e9t x\u1eed.<\/p>\n\n\n\n<p>6. Ph\u00e0m ki\u1ec7n v\u1ec1 nh\u00e2n m\u1ea1ng, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft ch\u1ea1y xin l\u00e0ng t\u1ed5ng b\u1eaft gi\u1eef ph\u1ea1m nh\u00e2n r\u1ed3i \u0111\u1ea7u \u0111\u01a1n k\u00eau t\u1ea1i ph\u1ee7. Ph\u1ee7 nha h\u1ed9i \u0111\u1ed3ng v\u1edbi huy\u1ec7n nha kh\u00e1m nghi\u1ec7m v\u00e0 l\u00e0m bi\u00ean \u00e1n, b\u1eaft th\u1ee7 ph\u1ea1m ph\u1ea3i n\u1ed9p ti\u1ec1n t\u1ea1m mai t\u00e1ng l\u00e0<\/p>\n\n\n\n<p>36 quan, c\u1ea5p cho th\u00e2n nh\u00e2n ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft nh\u1eadn v\u1ec1 mai t\u00e1ng. N\u1ebfu ph\u1ea1m nh\u00e2n kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00e0i s\u1ea3n th\u00ec b\u1eaft h\u1ecd h\u00e0ng ph\u1ea1m nh\u00e2n ph\u1ea3i n\u1ed9p. Ph\u00e0m gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi, kh\u00f4ng h\u1ecfi th\u1ee7 ph\u1ea1m hay t\u00f2ng ph\u1ea1m, \u0111\u1ec1u x\u1eed ch\u00e9m, gia s\u1ea3n c\u1ee7a ph\u1ea1m nh\u00e2n \u0111\u1ec1u c\u1ea5p cho th\u00e2n nh\u00e2n ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft. N\u1ebfu ph\u1ee7 \u1edf xa th\u00ec k\u00eau \u1edf huy\u1ec7n, theo th\u1ee9 t\u1ef1 k\u00eau chuy\u1ec3n l\u00ean. \u0110\u1ebfn nh\u01b0 x\u00e1c ch\u1ebft \u0111\u01b0\u1eddng th\u00ec d\u00e2n s\u1edf t\u1ea1i t\u01b0\u1eddng tr\u00ecnh v\u1edbi huy\u1ec7n nha kh\u00e1m nghi\u1ec7m cho ch\u00f4n r\u1ed3i l\u00e0m th\u1ebb ti\u00eau \u0111\u1ec1 \u0111\u1ec3 \u0111\u1ee3i th\u00e2n nh\u00e2n ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft \u0111\u1ebfn nh\u1eadn.<\/p>\n\n\n\n<p>7. Ph\u00e0m ng\u01b0\u1eddi nguy\u00ean c\u00e1o k\u00eau x\u00e9t l\u1ea1i th\u00ec ph\u1ea3i c\u00f3 l\u1eddi th\u1ea9m c\u1ee7a quan x\u1eed tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00ednh v\u00e0o sau \u0111\u01a1n ; n\u1ebfu kh\u00f4ng theo th\u1ee9 t\u1ef1 m\u00e0 k\u00eau v\u01b0\u1ee3t th\u00ec \u0111\u00e1nh m\u1eafng m\u00e0 b\u00e1c \u0111\u01a1n tr\u1ea3 v\u1ec1.<\/p>\n\n\n\n<p>8. Ph\u00e0m quan x\u00e9t x\u1eed nh\u1eadn b\u1eeba \u0111\u01a1n k\u00eau v\u01b0\u1ee3t th\u00ec quan ph\u1ee7 b\u1ecb ph\u1ea1t m\u1ed9t con tr\u00e2u, chi\u1ebft th\u00e0nh ti\u1ec1n 5 quan, quan tr\u1ea5n b\u1ecb ph\u1ea1t 2 con tr\u00e2u, chi\u1ebft th\u00e0nh ti\u1ec1n 10 quan, \u0111\u1ec1u n\u1ed9p v\u00e0o nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc.<\/p>\n\n\n\n<p>9. Ph\u00e0m x\u00e9t h\u1ecfi ki\u1ec7n t\u1ee5ng c\u1ea7n ph\u1ea3i nhanh ch\u00f3ng ; n\u1ebfu t\u00ecnh l\u00fd c\u00f3 quan ng\u1ea1i th\u00ec m\u1edbi c\u00f3 k\u1ef3 h\u1ea1n : vi\u1ec7c nh\u00e2n m\u1ea1ng tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp h\u1ea1n 3 th\u00e1ng, vi\u1ec7c h\u1ed9 h\u00f4n, ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, ti\u1ec1n c\u1ee7a, \u0111\u00e1nh nhau, h\u1ea1n 2 th\u00e1ng, c\u00f2n vi\u1ec7c ki\u1ec7n v\u1eb7t th\u00ec h\u1ea1n m\u1ed9t th\u00e1ng, \u0111\u1ec1u l\u1ea5y ng\u00e0y ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb c\u00e1o \u0111\u1ebfn h\u1ea7u x\u00e9t l\u00e0m \u0111\u1ea7u, n\u1ebfu \u0111\u1ec3 qu\u00e1 k\u1ef3, \u0111\u1ebfn n\u1ed7i nguy\u00ean c\u00e1o ph\u1ea3i k\u00eau th\u00ec ki\u1ec7n l\u1edbn ph\u1ea1t 2 tr\u00e2u, ki\u1ec7n nh\u1ecf ph\u1ea1t 1 tr\u00e2u, \u0111\u1ec1u chi\u1ebft n\u1ed9p b\u1eb1ng ti\u1ec1n v\u00e0o nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc. \u00e1n \u1ea5y \u0111\u1ec7 l\u00ean ty tr\u00ean x\u00e9t x\u1eed.<\/p>\n\n\n\n<p>10. Nh\u1eefng thu\u1ed9c vi\u00ean theo kh\u00e1m, vi\u1ec7c ki\u1ec7n l\u1edbn th\u00ec 2 ng\u01b0\u1eddi, vi\u1ec7c ki\u1ec7n nh\u1ecf th\u00ec 1 ng\u01b0\u1eddi, ti\u1ec1n c\u01a1m m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi m\u1ed7i ng\u00e0y l\u00e0 2 ti\u1ec1n ; vi\u1ec7c ki\u1ec7n l\u1edbn \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ec1n c\u01a1m 1 th\u00e1ng, vi\u1ec7c ki\u1ec7n nh\u1ecf \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ec1n c\u01a1m 15 ng\u00e0y.<\/p>\n\n\n\n<p>11. Ng\u01b0\u1eddi sai \u0111i \u0111\u00f2i b\u1eaft, \u00e1n m\u1ea1ng v\u00e0 tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp th\u00ec sai 3 ng\u01b0\u1eddi, c\u00f2n ki\u1ec7n kh\u00e1c th\u00ec 1 ng\u01b0\u1eddi, ti\u1ec1n h\u00e0nh l\u00fd m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi m\u1ed7i ng\u00e0y 2 ti\u1ec1n. Khi c\u00f3 n\u00e3 b\u1eaft \u0111\u1ea3ng c\u01b0\u1edbp th\u00ec l\u01b0\u1ee3ng ph\u00e1i binh l\u00ednh kh\u00f4ng theo s\u1ed1 \u1ea5y, t\u1eeb 5 ng\u01b0\u1eddi tr\u1edf xu\u1ed1ng th\u00ec theo l\u1ec7 c\u1ea5p ti\u1ec1n h\u1eb1ng ng\u00e0y, ngo\u00e0i s\u1ed1 \u1ea5y th\u00ec \u0111\u1ec1u t\u1ef1 bi\u1ec7n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00eau s\u00e1ch.<\/p>\n\n\n\n<p>12. Ki\u1ec7n t\u1ee5ng l\u1ec7 ph\u1ea3i n\u1ed9p ti\u1ec1n l\u1ec5 tra, \u1edf huy\u1ec7n nha th\u00ec ki\u1ec7n l\u1edbn n\u1ed9p<\/p>\n\n\n\n<p>3 quan, ki\u1ec7n nh\u1ecf 2 quan. Huy\u1ec7n nha m\u00e0 b\u1ecb ki\u1ec7n t\u1ea1i ph\u1ee7 th\u00ec ki\u1ec7n l\u1edbn n\u1ed9p<\/p>\n\n\n\n<p>4 quan, ki\u1ec7n nh\u1ecf 2 quan 5 ti\u1ec1n, l\u1ea1i truy thu s\u1ed1 ti\u1ec1n l\u1ec7 ki\u1ec7n \u0111\u00e3 n\u1ed9p cho huy\u1ec7n nha. Nh\u01b0 huy\u1ec7n nha [b\u1ecb ki\u1ec7n] m\u00e0 x\u1eed \u0111\u00fang l\u1ebd th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n thu, v\u00e0 thu \u1edf k\u1ebb vu kh\u1ed1ng 5 quan ti\u1ec1n t\u1ea1 huy\u1ec7n nha. Ph\u1ee7 nha b\u1ecb ki\u1ec7n t\u1ea1i tr\u1ea5n, ki\u1ec7n l\u1edbn n\u1ed9p 5 quan, ki\u1ec7n nh\u1ecf 3 quan, l\u1ea1i truy thu s\u1ed1 ti\u1ec1n l\u1ec7 ki\u1ec7n \u0111\u00e3 n\u1ed9p \u1edf ph\u1ee7 nha. Nh\u01b0 ph\u1ee7 nha [b\u1ecb ki\u1ec7n] m\u00e0 x\u1eed \u0111\u00fang l\u1ebd th\u00ec mi\u1ec5n thu v\u00e0 thu \u1edf k\u1ebb vu kh\u1ed1ng 10 quan ti\u1ec1n t\u1ea1 ph\u1ee7 nha. Tr\u1ea5n quan b\u1ecb ki\u1ec7n t\u1ea1i th\u00e0nh, ki\u1ec7n l\u1edbn n\u1ed9p<\/p>\n\n\n\n<p>6 quan, ki\u1ec7n nh\u1ecf n\u1ed9p 4 quan, l\u1ea1i truy thu s\u1ed1 ti\u1ec1n l\u1ec7 ki\u1ec7n \u0111\u00e3 n\u1ed9p \u1edf tr\u1ea5n, ph\u1ee7, huy\u1ec7n, nh\u01b0 tr\u1ea5n nha x\u1eed \u0111\u00fang l\u1ebd, th\u00ec thu \u1edf k\u1ebb vu kh\u1ed1ng 15 quan ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 t\u1ea1 tr\u1ea5n quan. Ti\u1ec1n l\u1ec5 tra th\u00ec cho thu\u1ed9c vi\u1ec7n theo kh\u00e1m chi\u1ebfu thu m\u00e0 chi d\u00f9ng. Nh\u1eefng ti\u1ec1n l\u1ec5 tra, ti\u1ec1n c\u01a1m, ti\u1ec1n h\u00e0nh l\u00fd n\u00f3i tr\u00ean \u0111\u1ec1u thu \u1edf hai b\u00ean. Sau khi x\u00e9t \u0111o\u00e1n xong s\u1ebd thu \u1edf b\u00ean thua m\u00e0 ho\u00e0n l\u1ea1i cho b\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c. C\u00e1c th\u1ee9 ti\u1ec1n l\u1ec7 v\u1ec1 vi\u1ec7c \u00e1n m\u1ea1ng v\u00e0 tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp th\u00ec thu \u1edf ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb c\u00e1o. Nh\u01b0 nguy\u00ean c\u00e1o m\u00e0 vu th\u00ec b\u1ecb ph\u1ea3n t\u1ecda, ph\u1ea3i n\u1ed9p c\u00e1c th\u1ee9 ti\u1ec1n l\u1ec7 \u0111\u1ec3 tr\u1ea3 l\u1ea1i cho b\u1ecb c\u00e1o.<\/p>\n\n\n\n<p>13. Nh\u1eefng vi\u1ec7c ki\u1ec7n l\u1edbn th\u00ec cho thu \u1edf ph\u1ea1m nh\u00e2n ti\u1ec1n gi\u00e1m th\u1ee7 v\u00e0 ti\u1ec1n c\u00f9m xi\u1ec1ng d\u1ea7u \u0111\u00e8n l\u00e0 3 quan. \u0110\u00e0n b\u00e0 con g\u00e1i b\u1ecb giam th\u00ec thu m\u1ed9t n\u1eeda ; nh\u00e0 ng\u1ee5c ph\u1ea3i c\u00f3 n\u01a1i c\u00e1ch bi\u1ec7t, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ed7n t\u1ea1p. \u0110\u00e0n b\u00e0 con g\u00e1i t\u1ed9i kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn ch\u1ebft th\u00ec cho l\u00e0ng h\u1ecd b\u1ea3o l\u00e3nh \u0111\u1ec3 ch\u1edd x\u00e9t x\u1eed.<\/p>\n\n\n\n<p>14. Nh\u1eefng ti\u1ec1n l\u1ec5 tra, ti\u1ec1n c\u01a1m, ti\u1ec1n h\u00e0nh l\u00fd, \u0111\u1ec1u chi\u1ebfu y l\u1ec7 \u0111\u1ecbnh, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ea1m thu. N\u1ebfu l\u1ea1m thu t\u1eeb 1 quan \u0111\u1ebfn 10 quan th\u00ec x\u1eed 100 roi v\u00e0 b\u00e3i d\u1ecbch ; t\u1eeb 11 quan \u0111\u1ebfn 20 quan th\u00ec x\u1eed \u0111\u1ed3 3 n\u0103m, 30 quan tr\u1edf l\u00ean th\u00ec x\u1eed t\u1eed. Quan x\u00e9t x\u1eed kh\u00f4ng s\u1ee9c b\u1ea3o r\u00f5 c\u0169ng b\u1ecb nghi x\u00e9t. N\u1ebfu quan x\u00e9t x\u1eed, d\u1ee5ng t\u00ecnh tham nh\u0169ng, x\u00e9t qu\u1ea3 th\u1ef1c th\u00ec x\u1eed t\u1eed.<\/p>\n\n\n\n<p>15. Huy\u1ec7n m\u00e0 c\u00f3 ph\u1ee7 vi\u00ean ki\u00eam l\u00fd th\u00ec nh\u1eefng vi\u1ec7c ki\u1ec7n l\u1edbn nh\u1ecf \u0111\u1ec1u c\u00e1o \u1edf ph\u1ee7, c\u00e1c th\u1ee9 ti\u1ec1n l\u1ec7 nh\u01b0 ti\u1ec1n l\u1ec5 tra, c\u0169ng nh\u01b0 c\u00e1c huy\u1ec7n nha kh\u00e1c.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua s\u1eafp k\u00e9n l\u1ea5y binh l\u00ednh \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh, ngh\u0129 r\u1eb1ng c\u00e1c qu\u00e2n hi\u1ec7u thu\u1eadn \u1edf B\u1eafc H\u00e0 theo vi\u1ec7c chinh chi\u1ebfn \u0111\u00e3 l\u00e2u, c\u00f3 nhi\u1ec1u c\u00f4ng lao m\u00e0 ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00eau th\u01b0\u1edfng, b\u00e8n sai quan cai qu\u1ea3n t\u00f9y theo c\u00f4ng tr\u1ea1ng \u0111\u1ec1u c\u1ea5p b\u1eb1ng cho, \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn tuy\u1ec3n k\u1ef3 (1. K\u1ef3 k\u00e9n l\u00ednh.) tr\u00ecnh x\u00e9t, quan kh\u00e2m sai m\u1ea1ng xem c\u00f4ng lao cao th\u1ea5p, ghi l\u00e0m danh s\u00e1ch t\u00e2u l\u00ean, s\u1ebd l\u01b0\u1ee3ng cho quan ch\u1ee9c giao cho su\u1ea5t l\u00e3nh binh m\u1edbi k\u00e9n \u0111\u1ec3 r\u00f5 khuy\u1ebfn kh\u00edch.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh ph\u00e9p k\u00e9n l\u00ednh. Tr\u01b0\u1edbc kia gi\u1eb7c T\u00e2y S\u01a1n k\u00e9n l\u00ednh, c\u1ee9 chi\u1ebfu theo s\u1ed1 \u0111inh, 7 ng\u01b0\u1eddi l\u1ea5y 1. M\u1ed7i khi c\u00f3 vi\u1ec7c tr\u01b0ng ph\u00e1t l\u1ea1i l\u00f9a h\u1ebft d\u00e2n l\u00e0m l\u00ednh, d\u00e2n b\u1ecb kh\u1ed5 qu\u00e1. \u0110\u1ebfn nay vua sai b\u1ea7y t\u00f4i l\u00e0m b\u00e0n \u0111\u1ecbnh quy ch\u1ebf. Sai Nguy\u1ec5n V\u0103n Tr\u01b0\u01a1ng, L\u00ea V\u0103n Duy\u1ec7t, L\u00ea Ch\u1ea5t, Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c Xuy\u00ean, Nguy\u1ec5n Quang Di\u1ec7u chia nhau \u0111i k\u00e9n \u1edf c\u00e1c tr\u1ea5n Kinh B\u1eafc, S\u01a1n T\u00e2y, H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng, S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng h\u1ea1, Thanh Hoa ngo\u1ea1i, chi\u1ebfu theo s\u1ed5 th\u01b0\u1eddng h\u00e0nh n\u0103m Gi\u00e1p d\u1ea7n, c\u1ee9 7 \u0111inh l\u1ea5y 1 \u0111\u1ec3 b\u1ed5 v\u00e0o n\u0103m qu\u00e2n v\u00e0 c\u00e1c c\u01a1 \u0111\u1ed9i c\u1ee7a Ph\u1ea5n d\u1ef1c dinh v\u00e0 T\u01b0\u1ee3ng dinh. (Trung qu\u00e2n 10 c\u01a1 : Trung \u0111\u1ed3n 2 c\u01a1 Trung k\u00ednh v\u00e0 Trung ti\u1ec7p, Ti\u1ec1n \u0111\u1ed3n 2 c\u01a1 Ti\u1ec1n k\u00ednh v\u00e0 Ti\u1ec1n ti\u1ec7p, H\u1eefu \u0111\u1ed3n 2 c\u01a1 H\u1eefu k\u00ednh v\u00e0 H\u1eefu ti\u1ec7p, T\u1ea3 \u0111\u1ed3n 2 c\u01a1 T\u1ea3 k\u00ednh v\u00e0 T\u1ea3 ti\u1ec7p, H\u1eadu \u0111\u1ed3n 2 c\u01a1 H\u1eadu k\u00ednh v\u00e0 H\u1eadu ti\u1ec7p. Ti\u1ec1n qu\u00e2n 10 c\u01a1 Trung \u0111\u1ed3n 2 c\u01a1 Trung ch\u1ea5n v\u00e0 Trung \u0111\u1ecbnh, Ti\u1ec1n \u0111\u1ed3n 2 c\u01a1 Ti\u1ec1n ch\u1ea5n v\u00e0 Ti\u1ec1n \u0111\u1ecbnh, T\u1ea3 \u0111\u1ed3n 2 c\u01a1 T\u1ea3 ch\u1ea5n v\u00e0 T\u1ea3 \u0111\u1ecbnh, H\u1eefu \u0111\u1ed3n 2 c\u01a1 H\u1eefu ch\u1ea5n v\u00e0 H\u1eefu \u0111\u1ecbnh, H\u1eadu \u0111\u1ed3n 2 c\u01a1 H\u1eadu ch\u1ea5n v\u00e0 H\u1eadu \u0111\u1ecbnh. T\u1ea3 qu\u00e2n 10 c\u01a1 :&nbsp; Trung \u0111\u1ed3n 2 c\u01a1 Trung ki\u00ean v\u00e0 Trung nhu\u1ec7, T\u1ea3 \u0111\u1ed3n 2 c\u01a1 T\u1ea3 ki\u00ean v\u00e0 T\u1ea3 nhu\u1ec7, H\u1eefu \u0111\u1ed3n<\/p>\n\n\n\n<p>2 c\u01a1 H\u1eefu ki\u00ean v\u00e0 H\u1eefu nhu\u1ec7. H\u1eadu \u0111\u1ed3n 2 c\u01a1 H\u1eadu ki\u00ean v\u00e0 H\u1eadu nhu\u1ec7. Th\u1ea7n v\u00f5 qu\u00e2n 10 c\u01a1 : Trung \u0111\u1ed3n 2 c\u01a1 Trung h\u00f9ng v\u00e0 Trung d\u0169ng, Ti\u1ec1n \u0111\u1ed3n 2 c\u01a1 Ti\u1ec1n h\u00f9ng v\u00e0 Ti\u1ec1n d\u0169ng, T\u1ea3 \u0111\u1ed3n 2 c\u01a1 T\u1ea3 h\u00f9ng v\u00e0 T\u1ea3 d\u0169ng, H\u1eefu \u0111\u1ed3n 2 c\u01a1 H\u1eefu h\u00f9ng v\u00e0 H\u1eefu d\u0169ng, H\u1eadu \u0111\u1ed3n 2 c\u01a1 H\u1eadu h\u00f9ng v\u00e0 H\u1eadu d\u0169ng. H\u1eadu qu\u00e2n<\/p>\n\n\n\n<p>10 c\u01a1 : Trung \u0111\u1ed3n 2 c\u01a1 Trung uy v\u00e0 Trung th\u1eafng, Ti\u1ec1n \u0111\u1ed3n 2 c\u01a1 Ti\u1ec1n uy v\u00e0 Ti\u1ec1n th\u1eafng, T\u1ea3 \u0111\u1ed3n 2 c\u01a1 T\u1ea3 uy v\u00e0 T\u1ea3 th\u1eafng, H\u1eefu \u0111\u1ed3n 2 c\u01a1 H\u1eefu uy v\u00e0 H\u1eefu th\u1eafng, H\u1eadu \u0111\u1ed3n 2 c\u01a1 H\u1eadu uy v\u00e0 H\u1eadu th\u1eafng. Th\u1ea7n s\u00e1ch qu\u00e2n Ph\u1ea5n d\u1ef1c dinh<\/p>\n\n\n\n<p>4 c\u01a1 : Ti\u1ec1n d\u1ef1c, T\u1ea3 d\u1ef1c, H\u1eefu d\u1ef1c, H\u1eadu d\u1ef1c. T\u01b0\u1ee3ng dinh 5 c\u01a1 : Trung k\u00edch, Ti\u1ec1n k\u00edch, T\u1ea3 k\u00edch, H\u1eefu k\u00edch, H\u1eadu k\u00edch).<\/p>\n\n\n\n<p>S\u00e1u tr\u1ea5n Tuy\u00ean Quang, H\u01b0ng H\u00f3a, Cao B\u1eb1ng, L\u1ea1ng S\u01a1n, Th\u00e1i Nguy\u00ean, Y\u00ean Qu\u1ea3ng th\u00ec \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ra l\u1ec7nh cho tr\u1ea5n quan k\u00e9n \u0111i\u1ec3m, c\u1ee9 10 \u0111inh l\u1ea5y 1, \u0111\u1eb7t l\u00e0m c\u00e1c c\u01a1 \u0111\u1ed9i th\u1ed5 binh, l\u1ea5y c\u00e1c th\u1ed5 m\u1ee5c chia cho cai qu\u1ea3n, theo tr\u1ea5n quan sai ph\u00e1i.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai \u0110\u1eb7ng Tr\u1ea7n Th\u01b0\u1eddng k\u00e9n l\u00ednh \u1edf ph\u1ee7 Ph\u1ee5ng Thi\u00ean, sau th\u1ea5y ph\u1ee7 Ph\u1ee5ng Thi\u00ean l\u00e0 ngo\u1ea1i th\u00e0nh c\u1ee7a Th\u0103ng Long, c\u00f3 nhi\u1ec1u t\u1ea1p d\u1ecbch n\u00ean l\u1ea1i mi\u1ec5n.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 \u0111i\u1ec1n c\u1ea5p binh l\u00ednh \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh. D\u1ee5 r\u1eb1ng : \u201cGi\u1eef n\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng c\u00f3 qu\u00e2n. Ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a \u0111\u1eb7t ph\u1ee7 v\u1ec7 \u0111\u1ec3 l\u00ednh \u1edf trong ngh\u1ec1 n\u00f4ng, c\u1ed1t \u0111\u1ec3 gi\u1eef d\u00e2n. Ta nay k\u00ednh theo m\u1ec7nh tr\u1eddi l\u1ea5y l\u1ea1i n\u01b0\u1edbc c\u0169, t\u00ecm h\u1ecdc ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a, v\u1ec1 vi\u1ec7c qu\u00e2n d\u00e2n r\u1ea5t l\u00e0 ch\u00fa \u00fd. M\u1edbi r\u1ed3i h\u1ea1 l\u1ec7nh cho \u0111\u00ecnh th\u1ea7n b\u00e0n b\u1ea1c, chi\u1ebfu theo s\u1ed5 th\u01b0\u1eddng h\u00e0nh n\u0103m Gi\u00e1p d\u1ea7n, c\u1ee9 7 \u0111inh l\u1ea5y 1, chia l\u1eadp c\u00e1c chi, hi\u1ec7u \u0111\u1ed9i c\u1ee7a c\u00e1c qu\u00e2n, c\u1ee9 nh\u1eefng n\u01a1i g\u1ea7n m\u00e0 thay nhau \u0111\u00f3ng gi\u1eef, \u1ea5y l\u00e0 \u0111\u1ec3 cho quen th\u1ee7y th\u1ed5 m\u00e0 gi\u1eef l\u1ea5y l\u00e0ng nh\u00e0 c\u1ee7a m\u00ecnh. Nh\u00e2n ngh\u0129 t\u1eeb khi T\u00e2y S\u01a1n tr\u1ed9m chi\u1ebfm c\u1ee9, l\u1ea5y binh kh\u00f4ng c\u00f3 quy ch\u1ebf, m\u00e0 nh\u1eefng k\u1ebb qu\u1ea3n l\u00e3nh th\u00ec nh\u0169ng nhi\u1ec5u nhi\u1ec1u b\u1ec1, \u0111\u1ebfn n\u1ed7i ti\u1ec3u d\u00e2n quen th\u00f3i d\u1ed1i tr\u00e1, c\u1ea9u th\u1ea3 cho xong vi\u1ec7c. Bu\u1ed5i \u0111\u1ea7u th\u00e1i b\u00ecnh \u0111\u00e3 t\u1eebng s\u1ee9c b\u1ea3o c\u1eb7n k\u1ebd, nh\u01b0ng c\u00f2n lo d\u00e2n ngu th\u00f3i gian ch\u01b0a \u0111\u1ed5i, n\u1ebfu \u0111\u1ed9ng l\u00e0 d\u00f9ng h\u00ecnh ph\u1ea1t, kh\u00f4ng d\u1ea1y m\u00e0 gi\u1ebft, th\u1ef1c l\u00e0 kh\u00f4ng n\u1ee1. V\u1eady \u0111\u1ecbnh ra 9 \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 c\u1ea5m \u0111\u1ec3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft m\u00e0 t\u1ef1 r\u0103n :<\/p>\n\n\n\n<p>1. K\u00e9n b\u1ed5 binh l\u00ednh n\u00ean ch\u1ecdn nh\u1eefng nh\u00e0 nhi\u1ec1u \u0111inh gi\u00e0u m\u1ea1nh, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u1ee9c b\u1eaft nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ki\u1ec1u ng\u1ee5 (1. Ki\u1ec1u ng\u1ee5 l\u00e0 \u1edf ng\u1ee5 l\u00e0ng kh\u00e1c.) c\u00f4 \u0111\u01a1n ngh\u00e8o c\u00f9ng, l\u00e0m tr\u00e1i th\u00ec x\u1eed theo qu\u00e2n ph\u00e1p.<\/p>\n\n\n\n<p>2. Ph\u00e9p tr\u1ecb binh ph\u1ea3i luy\u1ec7n t\u1eadp l\u00e2u ng\u00e0y th\u1eddi \u0111\u1ed3 tr\u1eadn (2. \u0110\u1ed3 l\u00e0 \u0111\u1ecba \u0111\u1ed3, tr\u1eadn l\u00e0 th\u1ebf tr\u1eadn.&nbsp; ) m\u1edbi tinh thu\u1ed9c, b\u1ed9 ng\u0169 m\u1edbi ch\u1ec9nh t\u1ec1. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y trong d\u00e2n x\u00e3 c\u1ee9 kho\u00e1n \u01b0\u1edbc ri\u00eang nhau ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m l\u00ednh l\u1ea5y 3, 4 n\u0103m ho\u1eb7c 5, 6 n\u0103m l\u00e0m m\u1ed9t kh\u00f3a, con em nh\u00e0 gi\u00e0u \u0111\u00e3 t\u00f2ng qu\u00e2n r\u1ed3i c\u0169ng t\u00ecm c\u00e1ch \u0111\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i, \u0111\u1ebfn n\u1ed7i s\u00e1ng b\u1ed5 chi\u1ec1u thay, vi\u1ec7c binh kh\u00f4ng tinh luy\u1ec7n. T\u1eeb nay, ph\u00e0m binh l\u00ednh \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c sung \u0111\u1ed9i ng\u0169 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c thay \u0111\u1ed5i n\u1eefa. Nh\u01b0 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi tu\u1ed5i t\u1edbi 50, hay b\u1ecb b\u1ec7nh n\u1eb7ng, ho\u1eb7c tr\u1ed1n, ho\u1eb7c ch\u1ebft, th\u00ec qu\u1ea3n quan b\u00e1o cho b\u1ed9, h\u1ea1 l\u1ec7nh cho d\u00e2n x\u00e3 ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c sung b\u1ed5. N\u1ebfu v\u00f4 c\u1edb m\u00e0 ri\u00eang l\u1ea5y gi\u1ea5y phi\u1ebfu c\u1ee7a qu\u1ea3n quan \u0111\u1ec3 thay \u0111i\u1ec1n th\u00ec qu\u1ea3n quan v\u00e0 binh l\u00ednh x\u00e3 tr\u01b0\u1edfng \u0111\u1ec1u b\u1ecb x\u1eed theo qu\u00e2n ph\u00e1p.<\/p>\n\n\n\n<p>3. Binh l\u00ednh t\u1ea1i ng\u0169 m\u00e0 tr\u1ed1n, \u0111\u00f2i b\u1eaft kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c, t\u1ee9c b\u1eaft cha con, anh em, h\u1ecd h\u00e0ng \u0111\u1ec3 sung \u0111i\u1ec1n, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 ai th\u00ec m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c.<\/p>\n\n\n\n<p>4. Binh l\u00ednh tr\u1ed1n m\u00e0 n\u00e3 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec l\u1ea7n th\u1ee9 nh\u1ea5t \u0111\u00e1nh 90 roi, tru\u1ea5t l\u00e0m qu\u00e2n n\u1ea5u b\u1ebfp, t\u00e1i ph\u1ea1m th\u00ec x\u1eed ch\u00e9m ngay, kh\u00f4ng b\u1eaft \u0111i\u1ec1n c\u1ea5p.<\/p>\n\n\n\n<p>5. Binh l\u00ednh tr\u1ed1n v\u1ec1 qu\u00e2n b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi c\u00e1o gi\u00e1c ra, th\u00ec binh l\u00ednh tr\u1ed1n v\u00e0 x\u00e3 tr\u01b0\u1edfng \u0111\u1ec1u x\u1eed theo qu\u00e2n ph\u00e1p. N\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi c\u00e1o gi\u00e1c l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi trong \u0111\u1ed9i th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n tr\u1eeb binh dao tr\u1ecdn \u0111\u1eddi, h\u1ea1 l\u1ec7nh x\u00e3 d\u00e2n ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111i\u1ec1n thay ; n\u1ebfu l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ngo\u00e0i \u0111\u1ed9i th\u00ec thu l\u1ea5y 50 quan ti\u1ec1n \u1edf l\u00fd d\u1ecbch l\u00e0ng qu\u00ea [ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh tr\u1ed1n] \u0111\u1ec3 th\u01b0\u1edfng cho.<\/p>\n\n\n\n<p>6. Binh l\u00ednh c\u00e1c x\u00e3 tr\u01b0\u1edbc b\u1ecb gi\u1eb7c T\u00e2y S\u01a1n k\u00e9n b\u1ed5, gi\u00e1n ho\u1eb7c c\u00f3 k\u1ebb \u0111\u1ea7u h\u00e0ng v\u00e0 do quan qu\u00e2n b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c, hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u01a1ng t\u1ea1i ng\u0169, th\u00ec \u0111\u1ec1u cho v\u1ec1 qu\u00ea \u1ee9ng tuy\u1ec3n, chi\u1ebfu s\u1ed1 tr\u1eeb \u0111i \u0111\u1ec3 cho d\u00e2n x\u00e3 kh\u1ecfi ph\u1ea3i ch\u1ecbu hai l\u1ea7n. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e2u th\u1ecb cho l\u00e0m cai \u0111\u1ed9i ph\u00f3 \u0111\u1ed9i tr\u1edf l\u00ean th\u00ec kh\u00f4ng \u1edf l\u1ec7 n\u00e0y.<\/p>\n\n\n\n<p>7. Binh l\u00ednh m\u1edbi \u0111i\u1ec1n th\u00ec x\u00e3 d\u00e2n n\u00ean d\u1ef1 b\u1ecb cho m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t c\u00e1i<\/p>\n\n\n\n<p>bao v\u1ea3i d\u00e0i 3 th\u01b0\u1edbc 5 t\u1ea5c, m\u1ed9t c\u00e1i \u00e1o tr\u1eadn hai l\u1ea7n v\u1ea3i, ngo\u00e0i m\u00e0u th\u00e2m trong m\u00e0u v\u00e0ng \u0111\u1ec1u 8 th\u01b0\u1edbc, m\u1ed9t c\u00e1i qu\u1ea7n m\u00e0u g\u1ed7 vang 6 th\u01b0\u1edbc t\u01a1 g\u1ed1c v\u00e0 1 th\u01b0\u1edbc v\u1ea3i c\u1ea1p, ti\u1ec1n c\u00fac ch\u1ec9 v\u00e0 c\u00f4ng may 5 ti\u1ec1n, n\u1ed9p \u1edf quan th\u00e0nh \u0111\u1ec3 t\u00f9y ti\u1ec7n<\/p>\n\n\n\n<p>may ph\u00e1t.<\/p>\n\n\n\n<p>8. Ph\u00e0m binh l\u00ednh m\u1edbi \u0111\u00e3 c\u00f3 l\u01b0\u01a1ng, d\u00e2n x\u00e3 ph\u1ea3i ph\u1ee5 nu\u00f4i, m\u1ed7i th\u00e1ng c\u1ea5p 1 quan ti\u1ec1n, m\u1ed7i n\u0103m m\u1ed9t c\u00e1i kh\u0103n v\u1ea3i th\u00e2m d\u00e0i 4 th\u01b0\u1edbc 5 t\u1ea5c, 2 c\u00e1i \u00e1o \u0111\u01a1n v\u1ea3i th\u00e2m, m\u1ed7i c\u00e1i 10 th\u01b0\u1edbc v\u1ea3i, 2 c\u00e1i qu\u1ea7n m\u1ed7i c\u00e1i 7 th\u01b0\u1edbc v\u1ea3i. N\u1ebfu trong x\u00e3 c\u00f3 ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t c\u00f4ng, th\u00ec cho chi\u1ebfu c\u1ea5p kh\u1ea9u ph\u1ea7n, ru\u1ed9ng n\u01b0\u01a1ng v\u00e0 \u0111\u1ea5t b\u00e3i chi\u1ebfm ri\u00eang ngo\u00e0i l\u1ec7 \u0111\u1ec1u c\u1ea5m.<\/p>\n\n\n\n<p>9. Nh\u1eefng binh l\u00ednh m\u1edbi k\u00e9n sau khi sung \u0111\u1ed9i ng\u0169 m\u00e0 quan cai qu\u1ea3n l\u1ea1i b\u1eaft \u0111\u00f3ng g\u00f3p l\u00e0m l\u1ee3i ri\u00eang th\u00ec c\u00f3 t\u1ed9i ; x\u00e3 d\u00e2n h\u00f9a theo, t\u1ed9i c\u0169ng nh\u01b0 th\u1ebf\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea1i \u0111\u1eb7t l\u1ea1i 5 \u0111i\u1ec1u l\u1ec7nh c\u1ea5m \u1edf c\u00e1c dinh qu\u00e2n ;<\/p>\n\n\n\n<p>1. Binh l\u00ednh tu\u1ed5i \u0111\u1ebfn 50, c\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb b\u1ec7nh kh\u00f4ng ch\u1ecbu n\u1ed5i vi\u1ec7c qu\u00e2n ng\u0169 v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi tr\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft th\u00ec quan cai qu\u1ea3n b\u00e1o v\u1ec1 b\u1ed9, \u0111\u1ec3 h\u1ea1 l\u1ec7nh cho d\u00e2n ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi \u0111i\u1ec1n th\u1ebf, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ri\u00eang t\u01b0 \u0111\u00f2i b\u1eaft, c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c&nbsp; nh\u1eadn c\u1ee7a d\u00e2n \u0111\u00fat l\u00f3t \u0111\u1ec3 ri\u00eang cho thay \u0111\u1ed5i. L\u00e0m tr\u00e1i th\u00ec x\u1eed theo qu\u00e2n ph\u00e1p.<\/p>\n\n\n\n<p>2. \u0110\u1ea1o l\u00e0m t\u01b0\u1edbng, ph\u1ea3i r\u00f5 qu\u00e2n lu\u1eadt, c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00f2ng qu\u00e2n. Binh l\u00ednh th\u00ec ch\u1ec9 n\u00ean thao di\u1ec5n v\u00e0 sai ph\u00e1i ; n\u1ebfu t\u1ef1 ti\u1ec7n sai bu\u00f4n b\u00e1n ki\u1ebfm l\u1eddi, ho\u1eb7c<\/p>\n\n\n\n<p>ri\u00eang cho v\u1ec1 ngh\u1ec9, sai l\u00e0m vi\u1ec7c ri\u00eang, th\u00ec \u0111\u1ec1u x\u1eed theo qu\u00e2n ph\u00e1p. L\u1ea1i theo qu\u00e2n ch\u00ednh m\u00e0 b\u1eaft t\u1ed9i li\u00ean can, nh\u01b0 ng\u0169 tr\u01b0\u1edfng ph\u1ea1m t\u1ed9i th\u00ec t\u1ed9i l\u00e2y \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng, \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng ph\u1ea1m t\u1ed9i th\u00ec l\u00e2y cai \u0111\u1ed9i. Ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o bi\u1ebft m\u00e0 ph\u00e1t gi\u00e1c th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n.<\/p>\n\n\n\n<p>3. Binh l\u00ednh m\u1edbi b\u1ed5 \u0111\u00e3 c\u00f3 l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng, x\u00e3 d\u00e2n ph\u1ee5 d\u01b0\u1ee1ng, m\u1ed7i th\u00e1ng ch\u1ec9 c\u1ea5p 1 quan v\u00e0 v\u1ea3i kh\u0103n \u00e1o qu\u1ea7n nh\u01b0 l\u1ec7, ngo\u00e0i ra \u0111\u1ec1u c\u1ea5m h\u1ebft. N\u1ebfu x\u00e3 d\u00e2n kh\u00f4ng ph\u1ee5 d\u01b0\u1ee1ng v\u00e0 binh l\u00ednh \u0111\u00f2i h\u1ecfi ngo\u00e0i l\u1ec7, th\u00ec \u0111\u1ec1u \u0111\u1ea7u \u0111\u01a1n k\u00eau \u1edf b\u1ed9, quan cai qu\u1ea3n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00f2i ri\u00eang.<\/p>\n\n\n\n<p>4. Binh l\u00ednh m\u1edbi sung \u0111\u1ed9i ng\u0169, v\u1ec1 \u00e1o qu\u1ea7n v\u00e0 bao v\u1ea3i x\u00e3 d\u00e2n s\u1eafm s\u1eeda cho \u0111\u00e3 c\u00f3 \u0111\u1ecbnh l\u1ec7, quan cai qu\u1ea3n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eb9 d\u1ea1 nghe l\u00ednh m\u00e0 b\u1eaft d\u00e2n ph\u1ee5 th\u00eam ; l\u00e0m tr\u00e1i th\u00ec x\u1eed t\u1ed9i n\u1eb7ng.<\/p>\n\n\n\n<p>5. Theo binh ph\u00e1p t\u01b0\u1edbng kh\u00f4ng ra kh\u1ecfi dinh. Qu\u00e2n th\u00fa \u1edf \u0111\u00e2u cho l\u1ea5y binh l\u00ednh d\u1ef1ng nh\u00e0 c\u00f4ng s\u1ea3nh, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c sai l\u00e0m nh\u00e0 ri\u00eang ; l\u00e0m tr\u00e1i th\u00ec c\u00f3 t\u1ed9i\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Mi\u1ec5n t\u00f4 thu\u1ebf cho d\u00e2n xi\u00eau d\u1ea1t \u1edf tr\u1ea5n Ngh\u1ec7 An v\u00e0 tr\u1ea5n Thanh Hoa ngo\u1ea1i. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t m\u00e0 T\u00e2y S\u01a1n chi\u1ebfm l\u00e0m ru\u1ed9ng quan tr\u1ea1i v\u00e0 ru\u1ed9ng ng\u1ee5 l\u1ed9c, \u0111\u1ee3i d\u00e2n \u1ea5y tr\u1edf v\u1ec1 th\u00ec tr\u1ea3 l\u1ea1i h\u1ebft.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea1i cho ph\u1ee7 Kinh M\u00f4n theo v\u1ec1 H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng. Kinh M\u00f4n tr\u01b0\u1edbc thu\u1ed9c H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng, gi\u1eb7c T\u00e2y S\u01a1n cho l\u1ec7 v\u00e0o Y\u00ean Qu\u1ea3ng, \u0111\u1ebfn nay tr\u1edf v\u1ec1. L\u1ea1i th\u1ea5y Y\u00ean Qu\u1ea3ng s\u1ed1 \u0111inh \u0111i\u1ec1n \u00edt, h\u1ea1 l\u1ec7nh cho 7 huy\u1ec7n \u1edf trong ph\u1ee7 \u1ea5y ch\u1edf n\u1ed9p l\u01b0\u01a1ng ti\u1ec1n \u1edf Y\u00ean Qu\u1ea3ng.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1eb7t l\u1ea1i d\u1ecbch \u1edf c\u00e1c tr\u1ea5n, ph\u1ee7, huy\u1ec7n. N\u0103m n\u1ed9i tr\u1ea5n \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh (S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng, h\u1ea1, H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng, Kinh B\u1eafc, T\u00e2y S\u01a1n \u0111\u1ec1u l\u00e0 d\u00e2n H\u00e1n (1. Ng\u00e0y nay g\u1ecdi l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Kinh.), g\u1ecdi l\u00e0 n\u0103m n\u1ed9i tr\u1ea5n) m\u1ed7i tr\u1ea5n hai ty T\u1ea3 th\u1eeba H\u1eefu th\u1eeba, m\u1ed7i ty \u0111\u1eb7t 1 c\u00e2u k\u00ea, 1 cai h\u1ee3p, 1 th\u1ee7 h\u1ee3p v\u00e0 22 ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c ty ; m\u1ed7i ph\u1ee7 \u0111\u1eb7t 2 \u0111\u1ec1 l\u1ea1i, 10 th\u00f4ng l\u1ea1i ; m\u1ed7i huy\u1ec7n \u0111\u1eb7t 2 \u0111\u1ec1 l\u1ea1i, 8 th\u00f4ng l\u1ea1i ; m\u1ed7i ph\u1ee7 huy\u1ec7n \u0111\u1ec1u 50 ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh l\u1ec7 ; m\u1ed7i t\u1ed5ng \u0111\u1eb7t 1 t\u1ed5ng tr\u01b0\u1edfng v\u00e0 1 ph\u00f3 t\u1ed5ng. C\u00e1c tr\u1ea5n Ngh\u1ec7 An v\u00e0 Thanh Hoa n\u1ed9i, ngo\u1ea1i c\u0169ng th\u1ebf. S\u00e1u ngo\u1ea1i tr\u1ea5n c\u1ee7a B\u1eafc Th\u00e0nh (Th\u00e1i Nguy\u00ean, L\u1ea1ng S\u01a1n, Tuy\u00ean Quang, H\u01b0ng H\u00f3a, Cao B\u1eb1ng, Y\u00ean Qu\u1ea3ng, ng\u01b0\u1eddi N\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi Th\u1ed5 \u1edf l\u1eabn g\u1ecdi l\u00e0 s\u00e1u ngo\u1ea1i tr\u1ea5n), m\u1ed7i ty T\u1ea3 th\u1eeba H\u1eefu th\u1eeba \u0111\u1ec1u \u0111\u1eb7t 1 cai h\u1ee3p, 1 th\u1ee7 h\u1ee3p v\u00e0 13 ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c ty.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u00e9n l\u00ednh \u1edf Ngh\u1ec7 An v\u00e0 Thanh Hoa, chi\u1ec3u theo s\u1ed5 \u0111inh, 7 ng\u01b0\u1eddi l\u1ea5y 1 b\u1ed5 v\u00e0o c\u00e1c dinh v\u1ec7 qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch. (4 v\u1ec7 Ban tr\u1ef1c tuy\u1ec3n phong ti\u1ec1n, Trung v\u00f5, Uy v\u00f5, T\u00edn uy thu\u1ed9c Trung dinh, 4 v\u1ec7 Long v\u00f5, Ph\u1ea5n v\u00f5, Minh v\u00f5, Ki\u00ean uy thu\u1ed9c Ti\u1ec1n dinh, 4 v\u1ec7 Ban tr\u1ef1c tuy\u1ec3n phong h\u1eefu, \u0110\u1ecbnh v\u00f5, D\u01b0\u01a1ng v\u00f5, To\u00e0n v\u00f5 thu\u1ed9c T\u1ea3 dinh, 4 v\u1ec7 Ban tr\u1ef1c tuy\u1ec3n phong t\u1ea3, T\u00fac v\u00f5, H\u1ed5 uy thu\u1ed9c H\u1eefu dinh, 4 v\u1ec7 Ban tr\u1ef1c tuy\u1ec3n phong h\u1eadu, Qu\u1ea3ng v\u00f5, Tr\u00e1ng v\u00f5, C\u01b0\u1eddng uy thu\u1ed9c H\u1eadu dinh).<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 9, phong cho d\u00f2ng d\u00f5i nh\u00e0 L\u00ea l\u00e0 L\u00ea Duy Ho\u00e1n l\u00e0m Di\u00ean T\u1ef1 c\u00f4ng. Tr\u01b0\u1edbc kia trong th\u1eddi T\u00e2y S\u01a1n, Duy Ho\u00e1n theo cha l\u00e0 Duy Chi ch\u1ea1y \u0111\u1ebfn B\u1ea3o L\u1ea1c, Duy Chi b\u1ecb gi\u1eb7c gi\u1ebft, Duy Ho\u00e1n l\u1ea9n n\u1ea5p n\u01b0\u01a1ng nh\u1edd b\u1ecdn phi\u00ean th\u1ea7n Th\u00e1i Nguy\u00ean l\u00e0 Ma Th\u1ebf C\u1ed1. \u0110\u1ebfn nay vua sai h\u1ecfi d\u00f2ng d\u00f5i nh\u00e0 L\u00ea, Th\u1ebf C\u1ed1 \u0111em vi\u1ec7c \u1ea5y t\u00e2u l\u00ean. B\u00e8n tri\u1ec7u [L\u00ea Duy Ho\u00e1n] m\u00e0 phong cho. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: \u201cV\u01b0\u01a1ng gi\u1ea3 d\u1ef1ng n\u01b0\u1edbc, suy t\u00f4n d\u00f2ng d\u00f5i \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc l\u00e0 gi\u1eef h\u1eadu \u0111\u1ea1o. Nh\u00e0 L\u00ea t\u1eeb khi m\u1edf n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn l\u00fac trung h\u01b0ng, \u0111\u1eddi \u0111\u1eddi n\u1ed1i nhau h\u01a1n 300 n\u0103m, tr\u01b0\u1edbc sau 25 vua. Qu\u00e3ng gi\u1eefa tuy l\u00e0 kh\u00f4ng quy\u1ec1n nh\u1eefng v\u1eabn l\u00e0 vua chung c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc. K\u1ecbp khi T\u00e2y S\u01a1n n\u1ed5i lo\u1ea1n, mi\u1ebfu th\u1edd b\u1ecf n\u00e1t. Nay ta v\u00e2ng \u0111em uy tr\u1eddi, th\u1ed1ng nh\u1ea5t b\u1edd c\u00f5i, ngh\u0129 t\u00f4n \u0111i\u1ec3n l\u1ec5 \u0111\u1ec3 gi\u1eef th\u1edd c\u00fang cho h\u1ecd L\u00ea. L\u00ea Duy K\u1ef3 tuy l\u00e0 d\u00f2ng \u0111\u00edch ph\u00e1i c\u1ee7a Hi\u1ec3n t\u00f4ng, m\u00e0 kh\u00f4ng gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c n\u01b0\u1edbc, ch\u1ea1y sang n\u01b0\u1edbc Thanh, m\u00e0 cha ng\u01b0\u01a1i l\u00e0 Duy Chi trong khi \u0111i\u00ean b\u00e1i \u0111\u00e3 b\u1ecf m\u00ecnh v\u00ec n\u01b0\u1edbc, t\u1ecf r\u1eb1ng con ch\u00e1u nh\u00e0 L\u00ea c\u00f2n c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi, tr\u1eabm r\u1ea5t khen ng\u1ee3i. V\u1eady \u0111\u1eb7c phong cho ng\u01b0\u01a1i l\u00e0m Di\u00ean T\u1ef1 c\u00f4ng, cho th\u1ebf t\u1eadp t\u01b0\u1edbc v\u1ecb, \u0111\u1ec3 v\u00e2ng gi\u1eef vi\u1ec7c th\u1edd c\u00fang \u1edf mi\u1ebfu nh\u00e0 L\u00ea, c\u1ea5p cho t\u1ef1 d\u00e2n 1.016 ng\u01b0\u1eddi, t\u01b0 \u0111i\u1ec1n 10.000 m\u1eabu. Ng\u01b0\u01a1i n\u00ean k\u00ednh s\u1eeda l\u1ec5 ti\u1ebft, th\u1edd c\u00fang l\u00e2u \u0111\u1eddi \u0111\u1ec3 gi\u1eef Ph\u01b0\u1edbc chung\u201d. (D\u00e2n t\u1ea1o l\u1ec7 100 ng\u01b0\u1eddi, d\u00e2n ng\u1ee5 l\u1ed9c 916 ng\u01b0\u1eddi, h\u1eb1ng n\u0103m thu ti\u1ec1n t\u00f4 dung h\u01a1n<\/p>\n\n\n\n<p>2.600 quan ti\u1ec1n, l\u1ea1i th\u00eam ti\u1ec1n kho 370 quan \u0111\u1ec3 cung vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1 ; ru\u1ed9ng 10.000 m\u1eabu, h\u1eb1ng n\u0103m thu th\u00f3c t\u00f4 h\u01a1n 6.000 h\u1ed9c, chia c\u1ea5p cho ng\u01b0\u1eddi trong h\u1ecd l\u00e0m l\u1ed9c th\u01b0\u1eddng). C\u00e1c chi h\u1ecd L\u00ea \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n binh dao v\u00e0 th\u00e2n thu\u1ebf. Duy Ho\u00e1n v\u00e0o t\u1ea1, ban cho m\u00e3ng b\u00e0o v\u00e0 m\u0169 \u00e1o.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u1ea5p ru\u1ed9ng th\u1edd cho h\u1ecd Tr\u1ecbnh, sai Tr\u1ecbnh T\u01b0 coi gi\u1eef vi\u1ec7c th\u1edd c\u00fang. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng : \u201cTi\u00ean t\u1ed5 nh\u00e0 ng\u01b0\u01a1i v\u1ed1n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u00f4ng gia. Trung gian Nam B\u1eafc chia \u0111\u00f4i b\u1edd c\u00f5i, \u0111\u1ec1u l\u00e0 c\u00f4ng vi\u1ec7c \u0111\u00e3 qua. T\u1eeb khi nh\u00e0 L\u00ea m\u1ea5t ng\u00f4i, n\u01a1i th\u1edd h\u1ecd Tr\u1ecbnh b\u1ecf n\u00e1t. Nay ta m\u1ed9t tr\u1eadn d\u1eb9p y\u00ean, b\u1ed1n bi\u1ec3n trong l\u1eb7ng, n\u00f3i \u0111\u1ebfn t\u00ecnh th\u00e2n qua c\u00e1t (1. Qua c\u00e1t : C\u00e2y d\u01b0a c\u00e2y s\u1eafn, lo\u00e0i c\u00e2y b\u00f2n lan, c\u00e2y n\u1ecd qu\u1ea5n qu\u00fdt c\u00e2y kia.), ngh\u0129 c\u0169ng n\u00ean th\u01b0\u01a1ng. V\u1eady cho ng\u01b0\u01a1i coi gi\u1eef vi\u1ec7c th\u1edd t\u1ef1 h\u1ecd Tr\u1ecbnh, c\u1ea5p cho ru\u1ed9ng 500 m\u1eabu \u0111\u1ec3 th\u1edd c\u00fang\u201d. (H\u1eb1ng n\u0103m thu t\u00f4 \u0111\u01b0\u1ee3c 333 h\u1ed9c l\u00faa, 75 quan ti\u1ec1n). L\u1ea1i tha binh dao, v\u00e0 th\u00e2n thu\u1ebf cho 247 ng\u01b0\u1eddi h\u1ecd Tr\u1ecbnh.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho con ch\u00e1u c\u00e1c c\u00f4ng th\u1ea7n khai qu\u1ed1c v\u00e0 trung h\u01b0ng \u0111\u1eddi L\u00ea tr\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u00eau \u1ea5m. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng : \u201cH\u1ecd L\u00ea t\u1eeb \u0111\u1eddi Th\u00e1i t\u1ed5 b\u00ecnh Ng\u00f4 m\u1edf n\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ebfn Trang t\u00f4ng di\u1ec7t M\u1ea1c trung h\u01b0ng, trong kho\u1ea3ng \u1ea5y c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi c\u00f4ng to gi\u00fap n\u01b0\u1edbc, t\u01b0\u1edbc \u1ea5m n\u1ed1i \u0111\u1eddi. \u0110\u1ebfn sau v\u1eadn nh\u00e0 L\u00ea suy, T\u00e2y S\u01a1n n\u1ed5i lo\u1ea1n, con ch\u00e1u c\u00f4ng th\u1ea7n b\u1ecb h\u1ea1 xu\u1ed1ng nh\u01b0 d\u00e2n th\u01b0\u1eddng. Ta nay quy\u1ebft ch\u00ed gi\u1ebft th\u00f9, d\u1eb9p b\u1eb1ng k\u1ebb lo\u1ea1n, ngh\u0129 l\u1ea1i c\u00f4ng th\u1ea7n \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc, b\u00e0n n\u00ean h\u1ecfi han gi\u00fap \u0111\u1ee1 \u0111\u1ec3 r\u1ed9ng \u0111i\u1ec3n l\u1ec5 b\u00e1o c\u00f4ng. V\u1eady sai l\u1ee5c 33 ng\u01b0\u1eddi c\u00f4ng th\u1ea7n khai qu\u1ed1c, v\u00e0 15 ng\u01b0\u1eddi c\u00f4ng th\u1ea7n trung h\u01b0ng \u0111\u1eddi L\u00ea tr\u01b0\u1edbc, x\u00e9t c\u00f4ng x\u1ebfp l\u00e0m b\u1ef1c nh\u1ea5t, b\u1ef1c nh\u00ec, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi c\u00f4ng th\u1ea7n cho m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi con ch\u00e1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n phu d\u1ecbch, \u0111\u1eddi \u0111\u1eddi gi\u1eef vi\u1ec7c th\u1edd t\u1ef1 ; c\u00f4ng th\u1ea7n b\u1ef1c nh\u1ea5t th\u00ec th\u00eam cho 2 ng\u01b0\u1eddi trong h\u1ecd l\u00e0m s\u00e1i phu, mi\u1ec5n cho dao d\u1ecbch\u201d. (C\u00f4ng th\u1ea7n b\u00ecnh Ng\u00f4 khai qu\u1ed1c, b\u1ef1c nh\u1ea5t l\u00e0 Th\u00e1i \u00fay Ph\u01b0\u1edbc qu\u1ed1c c\u00f4ng L\u00ea Lai, Th\u00e1i ph\u00f3 \u0110\u1ea1t qu\u1ed1c c\u00f4ng L\u00ea V\u0103n Linh, Th\u00e1i s\u01b0 C\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c c\u00f4ng Nguy\u1ec5n X\u00ed, Th\u00e1i b\u1ea3o Khu\u00ea qu\u1ed1c c\u00f4ng Nguy\u1ec5n Tr\u00e3i ; B\u1eadc nh\u00ec l\u00e0 Th\u00e1i s\u01b0 D\u1ee5 qu\u1ed1c c\u00f4ng Nguy\u1ec5n L\u00fd, Th\u00e1i \u00fay Khang qu\u1ed1c c\u00f4ng Ph\u1ea1m V\u0103n Li\u00eau, Th\u00e1i ph\u00f3 Trang qu\u1ed1c c\u00f4ng B\u00f9i Qu\u1ed1c H\u01b0ng, Th\u00e1i s\u01b0 L\u00e2n qu\u1ed1c c\u00f4ng \u0110inh Li\u1ec7t, Th\u00e1i \u00fay H\u1ea1o qu\u1ed1c c\u00f4ng L\u00ea B\u1ed3i, Th\u00e1i ph\u00f3 Th\u00e2n qu\u1ed1c c\u00f4ng Tr\u1ea7n L\u1ea1n, T\u01b0 qu\u1ed1c c\u00f4ng L\u00ea Kh\u1ea3 L\u00e3ng, Th\u00e1i \u00fay Vinh qu\u1ed1c c\u00f4ng L\u00ea Sao, Di\u00ean \u00fd d\u1ee5 v\u01b0\u01a1ng Ng\u00f4 T\u1eeb, Th\u00e1i s\u01b0 \u0110\u1ecbnh qu\u1ed1c c\u00f4ng L\u00ea Khuy\u1ec3n, Th\u00e1i ph\u00f3 Ch\u00f9 qu\u1ed1c c\u00f4ng L\u00ea Cu\u1ed1ng, Th\u00e1i \u00fay Ph\u1ea5n qu\u1ed1c c\u00f4ng L\u00ea Lu\u00e2n, Th\u00e1i ph\u00f3 Tuy qu\u1ed1c c\u00f4ng Nguy\u1ec5n Nh\u1eef So\u1ea1n, Th\u00e1i \u00fay Kh\u00e1c qu\u1ed1c c\u00f4ng L\u00ea V\u0103n An, Khang qu\u1ed1c c\u00f4ng L\u00ea L\u1ed9ng, Trang qu\u1ed1c c\u00f4ng L\u00ea Th\u00e0nh, Th\u00e1i b\u1ea3o H\u00f9ng qu\u1ed1c c\u00f4ng L\u00ea Hi\u1ec3m, Th\u00e1i \u00fay Gi\u1edbi qu\u1ed1c c\u00f4ng L\u01b0u Trung, Thi\u1ec7u qu\u1ed1c c\u00f4ng L\u00ea L\u1ec5, Th\u00e1i b\u1ea3o \u0110\u00f4n qu\u1eadn c\u00f4ng L\u00ea Ngang, Th\u00e1i \u00fay L\u00fd qu\u1eadn c\u00f4ng L\u00ea Chi\u1ebfn, Hi\u1ec7p qu\u1ed1c c\u00f4ng L\u00ea V\u0103n L\u1ec5, An qu\u1ed1c c\u00f4ng L\u00ea Kh\u1eafc Ph\u1ee5c, Th\u00e1i ph\u00f3 Khu\u00f4ng qu\u1ed1c c\u00f4ng \u0110\u1ed7 B\u00ed, Thi\u1ebfu \u00fay Tuy qu\u1ed1c c\u00f4ng V\u00f5 Uy, Th\u00e1i \u00fay L\u0169ng qu\u1ed1c c\u00f4ng L\u01b0u Nh\u01a1n Ch\u00fa, Li\u1ec7t qu\u1ed1c c\u00f4ng Tr\u1ecbnh Kh\u1ea3, Th\u00e1i b\u1ea3o Hi\u1ebfn qu\u1ed1c c\u00f4ng Nguy\u1ec5n Ch\u00edch, Th\u00e1i ph\u00f3 V\u0129 qu\u1ed1c c\u00f4ng L\u00ea N\u00e1o. C\u00f4ng th\u1ea7n di\u1ec7t M\u1ea1c trung h\u01b0ng, b\u1ef1c<\/p>\n\n\n\n<p>nh\u1ea5t l\u00e0 T\u1ea3 t\u01b0\u1edbng th\u01b0\u1ee3ng t\u1ec3 Di\u1ec5n qu\u1ed1c c\u00f4ng L\u00ea B\u00e1 Ly, Th\u00e1i \u00fay T\u0129nh qu\u1ed1c c\u00f4ng Ph\u1ea1m \u0110\u1ed1c, Th\u00e1i t\u1ec3 Vinh qu\u1ed1c c\u00f4ng Ho\u00e0ng \u0110\u00ecnh \u00e1i, Th\u00e1i \u00fay D\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c c\u00f4ng Nguy\u1ec5n H\u1eefu Li\u00eau, Ngh\u0129a qu\u1ed1c c\u00f4ng \u0110\u1eb7ng Hu\u1ea5n ; b\u1ef1c nh\u00ec l\u00e0 Th\u00e1i ph\u00f3 Khi\u00eam qu\u1ed1c c\u00f4ng L\u1ea1i Th\u1ebf Khanh, Th\u00e1i \u00fay Ch\u00ed qu\u1eadn c\u00f4ng H\u1ed3 V\u0103n Khu, Th\u00e1i ph\u00f3 Qu\u1ebf qu\u1eadn c\u00f4ng Nguy\u1ec5n H\u1eefu \u0110\u1ee9c, Th\u00e1i b\u1ea3o Ph\u00fa qu\u1eadn c\u00f4ng B\u00f9i Kh\u1eafc Nh\u1ea5t, Ph\u1ed5 qu\u1eadn c\u00f4ng Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng, Mai qu\u1eadn c\u00f4ng Ph\u00f9ng Kh\u1eafc Khoan, H\u1ed9 b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 L\u01b0\u01a1ng Tr\u00ed, Thi\u1ebfu \u00fay Ph\u00fa qu\u1eadn c\u00f4ng Ho\u00e0ng Ngh\u0129a L\u00e3ng Th\u00e1i \u00fay Gia qu\u1ed1c c\u00f4ng V\u00f5 C\u00f4ng M\u1eadt, Tr\u00ecnh qu\u1eadn c\u00f4ng L\u00ea Ph\u01b0\u1edbc Tr\u1eadt).<\/p>\n\n\n\n<p>Sai c\u00e1c quan tr\u1ea5n Thanh Hoa n\u1ed9i l\u00e0 b\u1ecdn T\u00f4n Th\u1ea5t Ch\u01b0\u01a1ng ki\u00eam l\u00e3nh tr\u1ea5n Thanh Hoa ngo\u1ea1i.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua th\u1ea5y Thanh Hoa n\u1ed9i v\u00e0 ngo\u1ea1i tr\u01b0\u1edbc v\u1eabn l\u00e0 m\u1ed9t tr\u1ea5n, trung gian m\u1edbi chia l\u00e0m hai, b\u00e8n sai b\u1ecdn T\u00f4n Th\u1ea5t Ch\u01b0\u01a1ng ki\u00eam l\u00e3nh cho c\u00f3 th\u1ed1ng thu\u1ed9c. Ph\u00e0m vi\u1ec7c binh d\u00e2n ki\u1ec7n t\u1ee5ng \u1edf ngo\u1ea1i tr\u1ea5n c\u00f3 vi\u1ec7c quan tr\u1ecdng \u0111\u1ec1u do quan n\u1ed9i tr\u1ea5n x\u00e9t \u0111\u1ecbnh, duy c\u00f3 t\u00f4 dung thu\u1ebf kh\u00f3a th\u00ec thu n\u1ed9p \u1edf ngo\u1ea1i tr\u1ea5n th\u00f4i.<\/p>\n\n\n\n<p>Ban quan t\u01b0\u1edbc cho c\u00e1c th\u1ed5 t\u00f9 \u1edf B\u1eafc H\u00e0. Vua cho r\u1eb1ng th\u1ed1ng l\u00e3nh th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ea1o Thanh Hoa l\u00e0 H\u00e0 C\u00f4ng Th\u00e1i t\u1eadp h\u1ecdp c\u00e1c th\u1ed5 m\u1ee5c \u1ee9ng ngh\u0129a c\u00f3 c\u00f4ng n\u00ean phong cho t\u01b0\u1edbc qu\u1eadn c\u00f4ng ; c\u00e1c phi\u00ean th\u1ea7n \u1edf Tuy\u00ean Quang, H\u01b0ng H\u00f3a, Th\u00e1i Nguy\u00ean l\u00e0 N\u00f4ng Ph\u01b0\u1edbc Li\u00eam, Ma Th\u1ebf C\u1ed1 l\u00e0m Tuy\u00ean \u00fay \u0111\u1ea1i s\u1ee9, Ma S\u0129 Tr\u1ea1ch, Nguy\u1ec5n Qu\u1ea3ng Chi\u1ebfu, Nguy\u1ec5n Kh\u1eafc Tr\u01b0\u01a1ng, Ma Th\u1ebf Nhi, \u0110inh C\u00f4ng V\u01b0\u1ee3ng, \u0110inh C\u00f4ng Trinh l\u00e0m Tuy\u00ean \u00fay s\u1ee9, \u0110inh C\u00f4ng Ki\u00eam l\u00e0m Chi\u00eau th\u1ea3o s\u1ee9, Phan B\u00e1 Ph\u1ee5ng l\u00e0m Kh\u00e2m sai cai \u0111\u1ed9i, \u0111\u1ec1u phong t\u01b0\u1edbc h\u1ea7u, C\u1ea7m Nh\u01a1n Nguy\u00ean l\u00e0m Ph\u00f2ng ng\u1ef1 \u0111\u1ed3ng tri, L\u00ea Kim C\u00f4ng l\u00e0m Ph\u00f2ng ng\u1ef1 thi\u00eam s\u1ef1, \u0111\u1ec1u phong t\u01b0\u1edbc b\u00e1.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai B\u1eafc Th\u00e0nh \u0111\u00f3ng g\u00f4ng \u0111\u01b0a 7 t\u00ean gi\u1eb7c b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0 b\u1ecdn D\u01b0\u01a1ng Th\u1ea5t Nguy\u00ean, Ng\u00f4 Tam \u0110\u1ed3ng sang n\u01b0\u1edbc Thanh.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua c\u00f9ng b\u1ea7y t\u00f4i b\u00e0n ph\u00e9p khoa c\u1eed, d\u1ee5 r\u1eb1ng : \u201cKhoa m\u1ee5c l\u00e0 con \u0111\u01b0\u1eddng b\u1eb1ng ph\u1eb3ng c\u1ee7a h\u1ecdc tr\u00f2, th\u1ef1c kh\u00f4ng thi\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c. Ph\u1ea3i n\u00ean gi\u00e1o d\u1ee5c th\u00e0nh t\u00e0i, r\u1ed3i sau thi H\u01b0\u01a1ng thi H\u1ed9i l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t c\u1eed h\u00e0nh, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n t\u00e0i s\u1ebd n\u1ed1i nhau l\u00ean gi\u00fap vi\u1ec7c\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1eb7t ch\u1ee9c \u0111\u1ed1c h\u1ecdc \u1edf c\u00e1c tr\u1ea5n B\u1eafc Th\u00e0nh, l\u1ea5y h\u1ecdc s\u0129 Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh T\u1ee9 l\u00e0m \u0111\u1ed1c h\u1ecdc ph\u1ee7 Ph\u1ee5ng Thi\u00ean, L\u00ea Huy S\u1ea7m l\u00e0m \u0111\u1ed1c h\u1ecdc Kinh B\u1eafc, Ng\u00f4 Xi\u00eam l\u00e0m \u0111\u1ed1c h\u1ecdc T\u00e2y S\u01a1n, V\u00f5 \u0110\u00ecnh T\u1eed l\u00e0m \u0111\u1ed1c h\u1ecdc S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng, Nguy\u1ec5n Huy Th\u1ea3ng l\u00e0m \u0111\u1ed1c h\u1ecdc S\u01a1n Nam h\u1ea1. (\u0110\u1ed1c h\u1ecdc Kinh B\u1eafc ki\u00eam \u0111\u1ed1c h\u1ecdc Th\u00e1i Nguy\u00ean, L\u1ea1ng S\u01a1n, Cao B\u1eb1ng ; \u0111\u1ed1c h\u1ecdc S\u01a1n T\u00e2y ki\u00eam \u0111\u1ed1c h\u1ecdc H\u01b0ng H\u00f3a, Tuy\u00ean Quang, \u0111\u1ed1c h\u1ecdc H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng ki\u00eam \u0111\u1ed1c h\u1ecdc Y\u00ean Qu\u1ea3ng).<\/p>\n\n\n\n<p>[ K\u1ebft th\u00fac <a href=\"https:\/\/gallica.bnf.fr\/ark:\/12148\/btv1b54100439h\/\">b\u1ea3n Duy Minh Th\u1ecb 1873<\/a> ]<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Nguy\u1ec5n Gia C\u00e1t l\u00e0m C\u1ea7n ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129 ki\u00eam ch\u1ebf c\u00e1o l\u1ec7nh, c\u00f9ng v\u1edbi Ph\u1ea1m Th\u00edch h\u1ecdp l\u00e0m c\u00f4ng vi\u1ec7c t\u1eeb ch\u01b0\u01a1ng \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho B\u00f9i Huy B\u00edch 200 quan ti\u1ec1n. Huy B\u00edch ng\u01b0\u1eddi l\u00e0ng Th\u1ecbnh Li\u1ec7t, huy\u1ec7n Thanh Tr\u00ec, \u0111\u1ed7 ti\u1ebfn s\u0129 tri\u1ec1u L\u00ea, c\u00f3 ti\u1ebfng v\u0103n h\u1ecdc, l\u00e0m quan \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c Tham t\u1ee5ng. N\u0103m B\u00ednh ng\u1ecd T\u00e2y S\u01a1n c\u01b0\u1edbp mi\u1ec1n B\u1eafc, vua L\u00ea gh\u00e9t v\u00ec c\u1ea7m ch\u00ednh quy\u1ec1n m\u00e0 kh\u00f4ng n\u00ean g\u00ec, \u0111\u1ed5i ra l\u00e0m gi\u00e1m qu\u00e2n. Qu\u00e2n tan v\u1ee1, nh\u00e0 L\u00ea m\u1ea5t, Huy B\u00edch \u1ea9n n\u1ea5p \u1edf ch\u1ed1n d\u00e2n gian, kh\u00f4n kh\u00e9o gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00ecnh. \u0110\u1ebfn nay nh\u1edd Nguy\u1ec5n Hu\u00e2n t\u00e2u xin \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o b\u00e1i ki\u1ebfn. Vua th\u1ea5y gi\u00e0 y\u1ebfu, cho ng\u1ed3i h\u1ecfi chuy\u1ec7n, ban cho h\u1eadu r\u1ed3i cho v\u1ec1.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Cai b\u1ea1 B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Khi\u00eam l\u00e0m H\u1ed9 b\u1ed9.<\/p>\n\n\n\n<p>Tri\u1ec7u K\u00fd l\u1ee5c Quang Binh l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Qu\u00fd \u0111\u1ebfn h\u00e0nh t\u1ea1i. Vua h\u1ecfi v\u1ec1 m\u00f9a m\u00e0ng t\u1ed1t x\u1ea5u th\u1ebf n\u00e0o v\u00e0 v\u1ec1 t\u00ecnh tr\u1ea1ng d\u00e2n gian. Th\u01b0a r\u1eb1ng : \u201cT\u1eeb s\u00f4ng Gianh v\u1ec1 Nam, th\u00f3c l\u00faa \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a, d\u00e2n \u0111\u1ec1u ca ng\u1ee3i \u01a1n tr\u1ea1ch nh\u00e0 vua\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Hi\u1ec7p tr\u1ea5n Kinh B\u1eafc l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n L\u1ec5 l\u00e0m H\u1eefu tham tri Binh b\u1ed9, K\u00fd l\u1ee5c Qu\u1ea3ng Nam l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Ph\u01b0\u01a1ng l\u00e0m Hi\u1ec7p tr\u1ea5n Thanh Hoa.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u1ea5n th\u1ee7 H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng l\u00e0 Tr\u1ea7n C\u00f4ng Hi\u1ebfn v\u00e0 Hi\u1ec7p tr\u1ea5n l\u00e0 Ng\u00f4 \u0110\u1ee9c Tu\u1ea5n \u1ee9c hi\u1ebfp ng\u01b0\u1eddi bu\u00f4n l\u1ea5y ti\u1ec1n c\u1ee7a, vi\u1ec7c ph\u00e1t gi\u00e1c, vua cho r\u1eb1ng C\u00f4ng Hi\u1ebfn l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi v\u00f5 bi\u1ec1n ch\u1ec9 \u0111\u00e1nh roi, cho \u0110\u1ee9c Tu\u1ea5n l\u00e0 quan v\u0103n m\u00e0 khinh nh\u1eddn ph\u00e1p lu\u1eadt n\u00ean b\u1ecb mi\u1ec5n. L\u1ea5y Nguy\u1ec5n V\u0103n Qu\u00fd l\u00e0m Hi\u1ec7p tr\u1ea5n H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua c\u00f9ng b\u1ea7y t\u00f4i b\u00e0n \u0111\u1ebfn ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u0111inh \u0111i\u1ec1n. D\u1ee5 r\u1eb1ng : \u201c\u0110\u1eddi x\u01b0a l\u1ea5y thu\u1ebf \u1edf d\u00e2n c\u00f3 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 cho n\u00ean c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1ecb y\u00ean l\u00e2u d\u00e0i. Gi\u1eb7c T\u00e2y S\u01a1n \u0111\u00e1nh thu\u1ebf kh\u00f4ng c\u00f3 chu\u1ea9n \u0111\u00edch, ch\u00ednh l\u1ec7nh b\u1ea5t th\u01b0\u1eddng, kh\u00f4ng th\u1ea5t b\u1ea1i sao \u0111\u01b0\u1ee3c ? Nay n\u00ean \u0111\u1ed5i t\u1ec7 \u1ea5y \u0111i, l\u1eadp l\u00e0m ph\u00e9p gi\u1ea3n d\u1ecb b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng, khi\u1ebfn quan c\u00f3 ch\u1ed7 gi\u1eef, d\u00e2n c\u00f3 ch\u1ed7 theo, th\u00ec m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e2u m\u00e0 kh\u00f4ng sinh t\u1ec7\u201d. B\u1ea7y t\u00f4i \u0111\u1ec1u n\u00f3i r\u1eb1ng: \u201cNh\u00e0 vua ngh\u0129 \u0111\u1ebfn th\u1ebf, th\u1ef1c l\u00e0 Ph\u01b0\u1edbc cho sinh d\u00e2n trong n\u01b0\u1edbc\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh b\u1ecf th\u1ea7u v\u1ec1 c\u00e1c quan t\u00e2n \u0111\u1ea7m m\u1ecf \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh. Ph\u00e0m ng\u01b0\u1eddi l\u00e3nh tr\u01b0ng h\u1eb1ng n\u0103m c\u1ee9 \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i m\u00f9a \u0111\u00f4ng th\u00ec \u0111\u1ea5u gi\u00e1, b\u1ed9 H\u1ed9 v\u00e0 b\u1ed9 Binh h\u1ecdp l\u1ea1i cho th\u1ea7u. Ai b\u1ecf gi\u00e1 cao h\u01a1n th\u00ec c\u1ea5p b\u1eb1ng cho (b\u1eb1ng \u0111\u00f3ng \u1ea5n \u201cSinh t\u00e0i h\u1eefu \u0111\u1ea1o chi \u1ea5n\u201d (1. Sinh t\u00e0i h\u1eefu \u0111\u1ea1o : L\u00e0m ra c\u1ee7a c\u1ea3i ph\u1ea3i c\u00f3 \u0111\u1ea1o.). Ng\u01b0\u1eddi l\u00e3nh tr\u01b0ng chia t\u1eebng k\u1ef3 m\u00e0 n\u1ed9p.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho Nguy\u1ec5n V\u0103n Tr\u01b0\u01a1ng 500 quan ti\u1ec1n, L\u00ea V\u0103n Duy\u1ec7t v\u00e0 L\u00ea Ch\u1ea5t m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 1.500 h\u1ed9c th\u00f3c.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 \u0110\u1ecbch v\u00f5 l\u00e0 Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n l\u00e0m Kh\u00e2m sai ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 ph\u00f3 th\u1ed1ng Ti\u1ec1n \u0111\u1ed3n Ti\u1ec1n qu\u00e2n.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y L\u00ea Th\u1ebf Khoan l\u00e0m Cai \u0111\u1ed9i, sai m\u1ed9 d\u00e2n ngo\u1ea1i t\u1ecbch l\u1eadp l\u00e0m c\u01a1 Thi\u00ean h\u00f9ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho Ng\u00f4 H\u1eefu Du l\u00e0 con H\u00ecnh b\u1ed9 Ng\u00f4 H\u1eefu H\u1ef1u \u0111\u01b0\u1ee3c \u1ea5m th\u1ee5 ch\u1ee9c h\u00e0m Cai h\u1ee3p.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00e0n \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c T\u1ed5ng tr\u1ea5n B\u1eafc Th\u00e0nh. Vua s\u1eafp h\u1ed3i loan, d\u1ee5 b\u1ea7y t\u00f4i r\u1eb1ng : \u201cNay v\u00f5 c\u00f4ng \u0111\u00e3 y\u00ean m\u00e0 ta ch\u01b0a b\u00e1i y\u1ebft Th\u00e1i mi\u1ebfu ; hu\u1ed1ng chi hai ba n\u0103m nay xa c\u00e1ch T\u1eeb cung, m\u1ed1i t\u00ecnh qu\u1ea1t n\u1ed3ng \u1ea5p l\u1ea1nh, canh c\u00e1nh b\u00ean l\u00f2ng. N\u1ebfu c\u1ee9 \u1edf ngo\u00e0i m\u00e3i \u0111\u1ec3 \u0111\u1ee3i \u0111\u1ea1i \u0111i\u1ec3n bang giao th\u00ec l\u00f2ng ta c\u00f3 ch\u1ed7 kh\u00f4ng y\u00ean. V\u1eady n\u00ean b\u00e0n vi\u1ec7c h\u1ed3i loan. Duy \u0111\u1ea5t B\u1eafc H\u00e0 v\u1eeba d\u1eb9p y\u00ean, d\u00e2n v\u1eadt \u0111\u1ec1u m\u1edbi, m\u00e0 th\u00e0nh Th\u0103ng Long l\u1ea1i l\u00e0 n\u01a1i quan tr\u1ecdng c\u1ee7a B\u1eafc H\u00e0, c\u1ea7n c\u00f3 tr\u1ecdng th\u1ea7n \u0111\u1ec3 tr\u1ea5n gi\u1eef m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00e0nh l\u00e0m T\u1ed5ng tr\u1ea5n B\u1eafc Th\u00e0nh, ban cho s\u1eafc \u1ea5n, 11 tr\u1ea5n n\u1ed9i ngo\u1ea1i \u0111\u1ec1u l\u1ec7 thu\u1ed9c. Ph\u00e0m nh\u1eefng vi\u1ec7c c\u1ea5t b\u00e3i quan l\u1ea1i, x\u1eed quy\u1ebft ki\u1ec7n t\u1ee5ng, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f9y m\u00e0 l\u00e0m r\u1ed3i sau m\u1edbi t\u00e2u. L\u1ea1i \u0111\u1eb7t ba t\u00e0o H\u1ed9 Binh H\u00ecnh \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh, H\u1ed9 b\u1ed9 Nguy\u1ec5n V\u0103n Khi\u00eam, Binh b\u1ed9 \u0110\u1eb7ng Tr\u1ea7n Th\u01b0\u1eddng, H\u00ecnh b\u1ed9 Ph\u1ea1m Nh\u01b0 \u0110\u0103ng l\u00e3nh c\u00e1c t\u00e0o \u1ea5y, theo quan T\u1ed5ng tr\u1ea5n \u0111\u1ec3 x\u00e9t bi\u1ec7n c\u00f4ng vi\u1ec7c.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai c\u00e1c qu\u00e2n \u1edf l\u1ea1i \u0111\u00f3ng gi\u1eef B\u1eafc Th\u00e0nh. L\u1ea5y Ch\u01b0\u1edfng dinh l\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh \u0110\u1eafc qu\u1ea3n 3 v\u1ec7 Nghi\u00eam d\u0169ng, Ki\u00ean d\u0169ng, Hi\u1ebfn d\u0169ng qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch, Ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng Hu\u1ef3nh V\u0103n \u0110i\u1ec3m qu\u1ea3n 10 c\u01a1 ng\u0169 K\u00ednh ng\u0169 Ti\u1ec7p Trung qu\u00e2n, Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Tho\u1ea1i qu\u1ea3n 10 c\u01a1 ng\u0169 Ch\u1ea5n ng\u0169 \u0110\u1ecbch Ti\u1ec1n qu\u00e2n, Tr\u1ea7n Quang Kh\u01b0\u01a1ng qu\u1ea3n 10 c\u01a1 ng\u0169 Ki\u00ean ng\u0169 Nhu\u1ec7 T\u1ea3 qu\u00e2n, Ng\u00f4 V\u0103n Ng\u1eef qu\u1ea3n 10 c\u01a1 ng\u0169 Uy ng\u0169 Th\u1eafng H\u1eadu qu\u00e2n, Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh Tuy\u1ec3n qu\u1ea3n 10 c\u01a1 ng\u0169 H\u00f9ng, ng\u0169 D\u0169ng qu\u00e2n Th\u1ea7n v\u00f5, Th\u1ed1ng binh cai c\u01a1 H\u1ed3 V\u0103n Tho\u1ea1i qu\u1ea3n 4 c\u01a1 t\u1ee9 D\u1ef1c dinh Ph\u1ea5n d\u1ef1c.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y 3 c\u01a1 Ti\u1ec1n h\u00f9ng, T\u1ea3 h\u00f9ng, H\u1eefu h\u00f9ng T\u01b0\u1ee3ng dinh cho \u0111\u00f3ng gi\u1eef B\u1eafc Th\u00e0nh, 3 c\u01a1 Ti\u1ec1n k\u00edch, Trung k\u00edch, T\u1ea3 k\u00edch cho \u0111\u00f3ng gi\u1eef tr\u1ea5n S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng, 2 c\u01a1 H\u1eefu k\u00edch, H\u1eadu k\u00edch cho \u0111\u00f3ng gi\u1eef tr\u1ea5n Thanh Hoa ngo\u1ea1i.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh \u0110\u1ee9c l\u00e0m Tham tri H\u1ed9 b\u1ed9 gi\u00fap c\u00f4ng vi\u1ec7c H\u1ed9 t\u00e0o B\u1eafc Th\u00e0nh, Tr\u1ea7n \u0110\u1ea1i Lu\u1eadt l\u00e0m Tr\u1ea5n th\u1ee7 S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng, Phan T\u1ea5n Hu\u1ef3nh l\u00e0m Tr\u1ea5n th\u1ee7 Kinh B\u1eafc.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai C\u00f4ng b\u1ed9 Tr\u1ea7n V\u0103n Th\u00e1i ki\u00eam qu\u1ea3n c\u00f4ng vi\u1ec7c Tr\u01b0\u1eddng \u0110\u00e0. V\u0103n Th\u00e1i nh\u00e2n c\u1eed Tr\u1ea7n V\u0103n \u0110\u1ee9c l\u00e0m Cai \u0111\u1ed9i, coi nh\u1eefng \u0111\u00e0 c\u00f4ng [tay l\u00e1i] v\u00e0 th\u1ee7y th\u1ee7 [ch\u00e2n ch\u00e8o] \u1edf c\u00e1c \u0111\u1ed9i Tr\u01b0\u1eddng \u0110\u00e0, Thu\u1eadn Th\u1ee7y, M\u00e3 H\u1ea3i, K\u1ef5 H\u1ea3i, Tr\u01b0\u1eddng Th\u1ecd, h\u1eb1ng n\u0103m v\u1eadn ch\u1edf th\u00f3c thu\u1ebf \u1edf c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng v\u1ec1 Kinh. Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00e0nh l\u01b0\u1ee3ng c\u1eaft binh l\u00ednh m\u1edbi k\u00e9n c\u1ea5p cho c\u00e1c tr\u1ea1m, m\u1ed7i tr\u1ea1m 150 ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ec3 sung v\u00e0o vi\u1ec7c \u0111\u00e0i \u0111\u1ec7. L\u1ea1i sai dinh th\u1ea7n Qu\u1ea3ng B\u00ecnh ch\u1ec9nh b\u1ecb ghe thuy\u1ec1n ch\u1edd \u1edf b\u1ebfn \u0111\u00f2 Th\u01b0\u1ee3ng L\u1eadp.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y B\u00ednh th\u00e2n, xa gi\u00e1 \u0111i t\u1eeb th\u00e0nh Th\u0103ng Long. D\u1ee5 Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00e0nh r\u1eb1ng : \u201cC\u00f4ng vi\u1ec7c B\u1eafc Th\u00e0nh, \u1ee7y h\u1ebft cho khanh, khanh n\u00ean c\u1ed1 g\u1eafng\u201d. V\u0103n Th\u00e0nh l\u1ea1y xin v\u00e2ng m\u1ec7nh, nh\u00e2n \u0111\u00f3 t\u00e2u r\u1eb1ng : \u201cVi\u1ec7c binh vi\u1ec7c d\u00e2n v\u00e0 vi\u1ec7c l\u00fd t\u00e0i \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh ba \u0111i\u1ec1u \u1ea5y r\u1ea5t quan tr\u1ecdng, ph\u1ea3i x\u1ebfp \u0111\u1eb7t r\u1ea5t nhi\u1ec1u, th\u1ea7n xin ng\u00e0y ghi t\u1eebng vi\u1ec7c, m\u1ed7i th\u00e1ng \u0111\u00f3ng th\u00e0nh t\u1eadp \u0111\u1ec7 t\u00e2u m\u1ed9t l\u1ea7n\u201d. Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Nguy\u1ec5n V\u0103n Tr\u01b0\u01a1ng, L\u00ea V\u0103n Duy\u1ec7t, L\u00ea Ch\u1ea5t, T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc L\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec1u \u0111em th\u1ee7y qu\u00e2n b\u1ed9 qu\u00e2n \u0111i tr\u01b0\u1edbc, b\u1ecdn Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c Xuy\u00ean v\u00e0 Tr\u1ea7n V\u0103n T\u00edn \u0111i theo h\u1ea7u.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00ednh bi\u00ean<\/p>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\"><a>\u0110\u1ec7 nh\u1ea5t k\u1ef7 &#8211; Quy\u1ec3n XIX &#8211; Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u1ec1 Th\u1ebf t\u1ed5 cao ho\u00e0ng \u0111\u1ebf<\/a><\/h1>\n\n\n\n<p>Nh\u00e2m tu\u1ea5t, n\u0103m Gia Long th\u1ee9 1 [1802], m\u00f9a \u0111\u00f4ng, th\u00e1ng 10, ng\u00e0y K\u1ef7 h\u1ee3i, m\u1ed3ng 1, xa gi\u00e1 \u0111\u1ebfn Thanh Hoa y\u1ebft l\u0103ng mi\u1ebfu \u1edf n\u00fai Thi\u00ean T\u00f4n.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y Nh\u00e2m t\u00fd, xa gi\u00e1 \u0111\u1ebfn H\u00e0nh cung Th\u01b0\u1ee3ng L\u1eadp, ra l\u1ec7nh \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng s\u00f4ng. Ng\u00e0y Qu\u00fd s\u1eedu \u0111\u1ebfn Kinh s\u01b0. Ng\u00e0y \u0110inh m\u00e3o, vua th\u00e2n y\u1ebft Th\u00e1i mi\u1ebfu r\u1ed3i \u0111\u1ebfn th\u0103m s\u1ee9c kh\u1ecfe c\u1ee7a T\u1eeb cung. \u0110\u1eb7t y\u1ebfn l\u1edbn \u0111\u00e3i b\u1ea7y t\u00f4i.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u01b0\u1edbc V\u1ea1n T\u01b0\u1ee3ng sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng. Ban cho 100 quan ti\u1ec1n r\u1ed3i cho v\u1ec1.<\/p>\n\n\n\n<p>Gia \u0110\u1ecbnh b\u1ecb \u0111\u00f3i. Chi\u1ebfu cho l\u01b0u tr\u1ea5n th\u1ea7n ph\u00e1t m\u1ed9t v\u1ea1n h\u1ed9c th\u00f3c cho d\u00e2n ngh\u00e8o vay. Nh\u1eefng nh\u00e2n vi\u00ean h\u01b0u d\u01b0\u1ee1ng v\u00e0 c\u00e1c quan kinh c\u00f3 v\u1ee3 con \u1edf qu\u00ea qu\u00e1n c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c vay.<\/p>\n\n\n\n<p>Tri\u1ec7u L\u01b0u th\u1ee7 B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh l\u00e0 L\u00ea V\u0103n L\u00e2n v\u1ec1 Kinh, l\u1ea5y Kh\u00e2m sai cai c\u01a1 Mai Ti\u1ebfn Hu\u1ec7 l\u00e0m L\u01b0u th\u1ee7 B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua th\u1ea5y tr\u1ea5n H\u00e0 Ti\u00ean t\u1eeb sau khi g\u1eb7p cu\u1ed9c binh lo\u1ea1n, d\u00e2n ch\u01b0a tr\u1edf v\u1ec1 \u0111\u1ee7, b\u00e8n sai Tr\u1ea5n th\u1ee7 M\u1ea1c T\u1eed Thi\u00eam chi\u00eau ph\u1ee7 d\u00e2n v\u1ec1, khi\u1ebfn cho y\u00ean h\u1ecdp, h\u1ebft th\u1ea3y ph\u00fa thu\u1ebf dao d\u1ecbch \u0111\u1ec1u mi\u1ec5n c\u1ea3.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho Tr\u1ea7n \u0110\u00ecnh Ho\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u00eau \u1ea5m. \u0110\u00ecnh Ho\u00e1n l\u00e0 ch\u00e1u g\u1ecdi Cai \u0111\u1ed9i Tr\u1ea7n \u0110\u00ecnh \u00e1i b\u1eb1ng ch\u00fa b\u00e1c. \u0110\u00ecnh \u00e1i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Thanh Ch\u01b0\u01a1ng, \u0111i \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c b\u1ecb ch\u1ebft tr\u1eadn. Vua th\u01b0\u01a1ng v\u00ec kh\u00f4ng ng\u01b0\u1eddi k\u1ebf t\u1ef1, cho \u0110\u00ecnh Ho\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u00eau \u1ea5m \u0111\u1ec3 gi\u1eef vi\u1ec7c th\u1edd c\u00fang.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai tr\u1ea5n Gia \u0110\u1ecbnh x\u00e9t t\u00ecnh h\u00ecnh \u0111\u1ed9ng t\u0129nh c\u1ee7a d\u00e2n gian v\u00e0 t\u00ecnh h\u00ecnh m\u00f9a m\u00e0ng t\u1ed1t x\u1ea5u, m\u1ed7i th\u00e1ng \u0111\u00f3ng th\u00e0nh t\u1eadp \u0111\u1ec3 t\u00e2u.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u00e1u ngo\u1ea1i tr\u1ea5n B\u1eafc Th\u00e0nh k\u00e9n \u0111i\u1ec3m th\u1ed5 binh, nh\u00e2n d\u00e2n nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ng\u1edd s\u1ee3. Vua nghe tin, sai tuy\u00ean d\u1ee5 c\u00e1c phi\u00ean th\u1ea7n r\u1eb1ng : \u201cTh\u1ed5 binh 10 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 l\u1ea5y 1 ng\u01b0\u1eddi, so v\u1edbi 5 n\u1ed9i tr\u1ea5n th\u1ebf l\u00e0 \u0111\u00e3 r\u1ed9ng r\u00e3i r\u1ed3i. Hu\u1ed1ng chi th\u1ed5 binh l\u1ea1i do quan th\u1ed5 tr\u00f4ng nom. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u1eadp ph\u00e1p r\u1ea5t ti\u1ec7n cho d\u00e2n, \u0111\u1eebng nghi ng\u1edd n\u1eefa\u201d. T\u1eeb \u0111\u00f3 d\u00e2n th\u1ed5 m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean l\u00f2ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua th\u1ea5y t\u1eeb Ngh\u1ec7 An ra B\u1eafc ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t b\u1ecb b\u1ecf hoang nhi\u1ec1u, s\u1ed5 s\u00e1ch ghi ch\u00e9p l\u1ea1i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c, b\u00e8n sai quan s\u1edf t\u1ea1i, ph\u00e0m c\u00e1c n\u01a1i c\u00f3 b\u00e3i n\u1ed5i ch\u01b0a th\u00e0nh th\u1ed5 v\u00e0 ru\u1ed9ng hoang ch\u01b0a khai kh\u1ea9n h\u1ebft th\u00ec kh\u00e1m x\u00e9t r\u00f5 r\u00e0ng, l\u00e0m s\u1ed5 \u0111\u1ec7 l\u00ean cho H\u1ed9 b\u1ed9 b\u00e0n \u0111\u1ecbnh thu\u1ebf kh\u00f3a.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh l\u1ec7 thu\u1ebf quan t\u00e2n \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh. Ph\u00e0m thuy\u1ec1n bu\u00f4n \u0111i l\u1ea1i th\u00ec chi\u1ebfu h\u00e0ng h\u00f3a 40 ph\u1ea7n \u0111\u00e1nh thu\u1ebf 1 ph\u1ea7n. L\u1ea1i d\u1ee5 kh\u1eafp cho c\u00e1c x\u00e3 d\u00e2n c\u00e1c tr\u1ea5n, thu t\u00f4 nh\u1eefng ru\u1ed9ng ph\u1ee5 canh, ngo\u00e0i thu\u1ebf ch\u00ednh cung kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00f2i h\u1ecfi g\u00ec kh\u00e1c.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u00e9n 50 ng\u01b0\u1eddi gi\u00e1o ph\u01b0\u1eddng \u1edf Thanh Ngh\u1ec7 \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i m\u00f9a \u0111\u00f4ng v\u00e0o Kinh \u0111\u1ec3 d\u00e2ng ca nh\u1ea1c t\u1ebf Th\u00e1i mi\u1ebfu.<\/p>\n\n\n\n<p>Khai m\u1ecf v\u00e0ng, b\u1ea1c, \u0111\u1ed3ng, k\u1ebdm \u1edf Tuy\u00ean Quang v\u00e0 H\u01b0ng H\u00f3a, sai b\u1ecdn th\u1ed5 m\u1ee5c Ma Do\u00e3n \u0110i\u1ec1n, Ho\u00e0ng Phong B\u00fat v\u00e0 C\u1ea7m Nh\u01a1n Nguy\u00ean l\u00e3nh tr\u01b0ng. (Ma Do\u00e3n \u0110i\u1ec1n khai m\u1ecf ch\u00ec Kim T\u01b0\u01a1ng, Ho\u00e0ng Phong B\u00fat khai m\u1ecf \u0111\u1ed3ng T\u1ee5 Long, m\u1ecf b\u1ea1c Nam \u0110\u01b0\u01a1ng, m\u1ecf v\u00e0ng T\u00fa S\u01a1n, C\u1ea7m Nh\u01a1n Nguy\u00ean khai m\u1ecf v\u00e0ng M\u1eabn Tuy\u1ec1n, m\u1ecf ch\u00ec T\u00fa Dung), \u0111\u1ecbnh sang n\u0103m b\u1eaft \u0111\u1ea7u tr\u01b0ng thu\u1ebf. L\u1ea1i th\u1ea5y d\u00e2n Man c\u00e1c t\u1ed9c S\u01a1n T\u1eed, S\u01a1n Trang v\u00e0 S\u01a1n Man c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi b\u1ecf tr\u1ed1n, sai c\u00e1c th\u1ed5 m\u1ee5c v\u1eddi g\u1ecdi v\u1ec1, \u0111\u1ee3i khi \u0111\u00e3 h\u1ed3i ph\u1ee5c l\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh thu\u1ebf kh\u00f3a.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 11 l\u00e0m l\u1ec5 tuy\u00ean c\u00e1o v\u00f5 c\u00f4ng. Ng\u00e0y Qu\u00fd d\u1eadu t\u1ebf thi\u00ean \u0111\u1ecba th\u1ea7n k\u1ef3. Ng\u00e0y Gi\u00e1p tu\u1ea5t hi\u1ebfn ph\u00f9 (1. Hi\u1ebfn ph\u00f9 : D\u00e2ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c trong chi\u1ebfn tranh.) \u1edf Th\u00e1i mi\u1ebfu.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Nguy\u1ec5n V\u0103n Khi\u00eam l\u00e0 \u0110\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf dinh T\u00fac tr\u1ef1c, Nguy\u1ec5n \u0110\u0103ng H\u1ef1u l\u00e0 Tham tri H\u00ecnh b\u1ed9 \u00e1p d\u1eabn Nguy\u1ec5n Quang To\u1ea3n v\u00e0 em l\u00e0 Quang Duy, Quang Thi\u1ec7u, Quang B\u00e0n ra ngo\u00e0i c\u1eeda th\u00e0nh, x\u1eed \u00e1n l\u0103ng tr\u00ec cho 5 voi x\u00e9 x\u00e1c (D\u00f9ng 5 con voi chia bu\u1ed9c v\u00e0o \u0111\u1ea7u v\u00e0 hai tay hai ch\u00e2n, r\u1ed3i cho voi x\u00e9, \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t th\u1ee9 c\u1ef1c h\u00ecnh), \u0111em h\u00e0i c\u1ed1t c\u1ee7a Nguy\u1ec5n V\u0103n Nh\u1ea1c v\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Hu\u1ec7 gi\u00e3 n\u00e1t r\u1ed3i v\u1ea5t \u0111i, c\u00f2n x\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea7u l\u00e2u c\u1ee7a Nh\u1ea1c, Hu\u1ec7, To\u1ea3n v\u00e0 m\u1ed9c ch\u1ee7 c\u1ee7a v\u1ee3 ch\u1ed3ng Hu\u1ec7 th\u00ec \u0111\u1ec1u giam \u1edf Nh\u00e0 \u0111\u1ed3 Ngo\u1ea1i (2. Ngo\u1ea1i \u0111\u1ed3 gia : Sau \u0111\u1ed5i l\u00e0 V\u0169 kh\u1ed5.) (n\u0103m Minh M\u1ec7nh th\u1ee9 2 \u0111\u1ed5i giam v\u00e0o ng\u1ee5c th\u1ea5t c\u1ea5m c\u1ed1 m\u00e3i m\u00e3i). C\u00f2n \u0111\u1ed3 \u0111\u1ea3ng l\u00e0 b\u1ecdn Tr\u1ea7n Quang Di\u1ec7u, V\u00f5 V\u0103n D\u0169ng \u0111\u1ec1u x\u1eed tr\u1ecb h\u1ebft ph\u00e9p, b\u00eau \u0111\u1ea7u cho m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft. Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu b\u1ed1 c\u00e1o trong ngo\u00e0i.<\/p>\n\n\n\n<p>Chi\u1ebfu r\u1eb1ng : \u201cTr\u1eabm nghe, v\u00ec ch\u00edn \u0111\u1eddi m\u00e0 tr\u1ea3 th\u00f9 (1. Xu\u00e2n Thu, C\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng truy\u1ec7n, Trang c\u00f4ng n\u0103m th\u1ee9 4 ch\u00e9p : T\u1ec1 T\u01b0\u1edbng c\u00f4ng gi\u1ebft n\u01b0\u1edbc K\u1ef7, v\u00ec \u00f4ng t\u1ed5 xa \u0111\u1eddi l\u00e0 Ai c\u00f4ng m\u00e0 ph\u1ee5c th\u00f9, \u0111\u1eddi g\u1ecdi l\u00e0 m\u1ed1i th\u00f9 ch\u00edn \u0111\u1eddi.) l\u00e0 ngh\u0129a l\u1edbn kinh Xu\u00e2n Thu ; th\u01b0\u01a1ng mu\u00f4n d\u00e2n m\u00e0 \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c l\u00e0 l\u00f2ng nh\u00e2n c\u1ee7a v\u01b0\u01a1ng gi\u1ea3. Tru\u00e2n hanh (2. Tr\u1ea3i qua kh\u00f3 nh\u1ecdc m\u00e0 \u0111\u1ebfn th\u00e0nh c\u00f4ng l\u00e0 qu\u1ebb tru\u00e2n m\u00e0 \u0111\u1ebfn h\u00e0o hanh.) m\u1edbi r\u00f5 c\u00f4ng to ; ho\u00e1n h\u00e3n (3. Ch\u1ec9 hi\u1ec7u l\u1ec7nh c\u1ee7a vua.) \u0111\u1ec3 ban hi\u1ec7u l\u1ec7nh. Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc ta, T\u1ed1ng S\u01a1n \u0111\u00fac kh\u00ed thi\u00eang, Gia Mi\u00eau g\u00e2y \u0111i\u1ec1m t\u1ed1t. T\u1eeb Ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng c\u1ea3 g\u00e2y n\u1ec1n l\u1edbn, nh\u00e2n h\u1eadu m\u1ed9t m\u1ea1ch c\u00f9ng truy\u1ec1n. \u0110\u1ebfn Li\u1ec7t th\u00e1nh v\u00e2ng n\u1ed1i c\u00f4ng to, th\u00e1i b\u00ecnh hai tr\u0103m n\u0103m l\u1ebb. Ch\u1ee3t n\u1eeda ch\u1eebng g\u1eb7p l\u00fac gian tru\u00e2n, \u0111\u1ec3 ngoan d\u00e2n g\u00e2y n\u00ean bi\u1ebfn lo\u1ea1n. Chi\u1ebfm gi\u1eef th\u00e0nh \u1ea5p ta ; t\u00e0n ng\u01b0\u1ee3c sinh d\u00e2n ta. T\u1eeb Nh\u1ea1c, Hu\u1ec7 v\u1ec1 sau, \u0111\u1ebfn Quang To\u1ea3n v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc, ch\u1ee9a t\u1ed9i \u00e1c kh\u00f4ng ph\u1ea3i m\u1ed9t ng\u00e0y ; T\u1eeb Thu\u1eadn Qu\u1ea3ng v\u00e0o Nam, \u0111\u1ebfn Linh Giang ra B\u1eafc, g\u00e2y tai h\u1ecda kh\u1eafp c\u1ea3 m\u1ecdi ph\u01b0\u01a1ng. Tr\u1eabm nghi\u1ebfn r\u0103ng v\u00ec th\u00f9 n\u01b0\u1edbc, \u0111au ru\u1ed9t b\u1edfi \u00e1ch d\u00e2n. D\u1eddi \u0111\u1ed5i kh\u00f4ng th\u01b0\u1eddng h\u00e1 nh\u01b0 Thi\u1ebfu Khang nh\u00e0 H\u1ea1 \u1edf H\u1eefu Nh\u01b0ng (4. Vua nh\u00e0 H\u1ea1 l\u00e0 Thi\u1ebfu Khang sinh \u1edf H\u1eefu Nh\u01b0ng, r\u1ed3i sau d\u1eb9p y\u00ean lo\u1ea1n H\u1eadu Ngh\u1ec7 m\u00e0 trung h\u01b0ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00e0 H\u1ea1) ; Lo l\u1eafng ph\u1ee5c h\u1ed3i, c\u00f2n h\u01a1n Quang V\u0169 nh\u00e0 H\u00e1n \u1edf B\u1ea1ch Th\u1ee7y (5. H\u00e1n Quang V\u0169 d\u1ea5y qu\u00e2n \u1edf qu\u1eadn B\u1ea1ch Th\u1ee7y, \u0111\u00e1nh V\u01b0\u01a1ng M\u00e3ng m\u00e0 d\u1ef1ng nghi\u1ec7p trung h\u01b0ng). B\u1edfi tr\u1eddi mu\u1ed1n th\u1eed th\u00e1ch \u0111\u1ec3 trao m\u1ec7nh l\u1edbn, n\u00ean tr\u1eabm ph\u1ea3i \u1ea9n nh\u1eabn \u0111\u1ec3 ch\u1edd th\u1eddi c\u01a1. V\u1eadn h\u1ed9i l\u00fac \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn trung h\u01b0ng. Qu\u00e2n \u0111\u00e1nh d\u1eb9p ng\u00e0y c\u00e0ng ch\u1ec9nh \u0111\u1ed1n. N\u0103m M\u1eadu th\u00e2n m\u1edbi t\u1eeb Xi\u00eam La tr\u1edf v\u1ec1 Gia \u0110\u1ecbnh. N\u0103m K\u1ef7 m\u00f9i ti\u1ebfn l\u1ea5y Quy Nh\u01a1n ; n\u0103m T\u00e2n d\u1eadu \u0111\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c Ph\u00fa Xu\u00e2n. B\u1ecdn gi\u1eb7c v\u1ed9i v\u00e0ng ; m\u1ed9t ng\u1ef1a b\u1ecf ch\u1ea1y. T\u1eeb \u0111\u00f3, Ho\u00e0nh S\u01a1n m\u1ed9t gi\u1ea3i, c\u00f5i x\u01b0a thu v\u1ec1. Duy c\u00f2n gi\u1eb7c Di\u1ec7u qu\u00e2n c\u00f4, l\u0169y c\u0169 v\u1eabn \u0111\u00f3ng. Ngh\u0129 tr\u1eeb \u00e1c tr\u01b0\u1edbc n\u00ean tr\u1eeb m\u1ed1ng, m\u00e0 c\u0103m th\u00f9 ta ph\u1ea3i m\u00e0i g\u01b0\u01a1m. Qu\u00e2n gi\u00e1p \u0111\u00e1nh v\u1eeba qua l\u0169y m\u1ea1nh, gi\u1eb7c tr\u1ed1n \u0111i b\u1ecf m\u1ea5t th\u00e0nh B\u00e0n. N\u00f3 \u0111\u00e3 nh\u1ee5t kh\u00ed ph\u1ea3i ch\u1ea1y \u0111\u00eam, ta b\u00e8n \u0111em qu\u00e2n \u0111\u00e1nh ra B\u1eafc. Th\u00e1ng 5 n\u0103m nay ta \u0111em \u0111\u1ea1i ch\u00fang th\u1eb3ng v\u01b0\u1ee3t s\u00f4ng Gianh. Theo gi\u00f3 ph\u00f3ng l\u1eeda, m\u1ea1nh t\u1ef1a \u0111\u1ed1t l\u00f4ng ; h\u1eb9n ng\u00e0y th\u00e0nh c\u00f4ng, d\u1ec5 nh\u01b0 ch\u1ebb tr\u00fac. C\u00e1c \u0111\u1ea1o Hoan \u00e1i, ch\u1ed1c \u0111\u00e3 ph\u00e1 tan. Gi\u1eb7c Di\u1ec7u gi\u1eb7c D\u0169ng, c\u00f9ng \u0111\u01b0\u1eddng sa h\u1ed1. Th\u1eb3ng m\u1ed9t l\u1ed1i s\u1ea5m vang ch\u1edbp gi\u1eadt ; kh\u1eafp m\u1ecdi th\u00e0nh ng\u00f3i l\u1ed1c tro bay. Gi\u1ed1ng gi\u1eb7c b\u1eaft xong ; t\u1ed9i nh\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ebft. M\u00e2y t\u1ed1i qu\u00e9t s\u1ea1ch, c\u1ea3 g\u1ea7m tr\u1eddi b\u1edd c\u00f5i s\u00e1ng trong ; ng\u1ef1a bay kh\u1ea3i ho\u00e0n, bao s\u00f4ng n\u00fai \u0111\u1ea7y \u0111\u01b0\u1eddng t\u01b0\u01a1i \u0111\u1eb9p. \u0110\u00f3 th\u1ef1c l\u00e0 nh\u1edd \u0111\u01b0\u1ee3c Tr\u1eddi cao gi\u00fap \u0111\u1ee1, ch\u00edn mi\u1ebfu(6. Ch\u00edn mi\u1ebfu \u1edf \u0111\u00e2y l\u00e0 mi\u1ebfu th\u1edd ch\u00edn \u0111\u1eddi ch\u00faa Nguy\u1ec5n tr\u01b0\u1edbc Gia Long.&nbsp; 6) thi\u00eang li\u00eang, c\u00e1c t\u01b0\u1edbng g\u1eafng c\u00f4ng, ba qu\u00e2n \u0111ua s\u1ee9c, n\u00ean m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ebf. Ng\u00e0y m\u1ed3ng 6 th\u00e1ng n\u00e0y, t\u1ebf c\u00e1o Tr\u1eddi \u0110\u1ea5t ; ng\u00e0y m\u1ed3ng 7 y\u1ebft t\u1ebf Th\u00e1i mi\u1ebfu, l\u00e0m l\u1ec5 hi\u1ebfn ph\u00f9, b\u1ecdn Nguy\u1ec5n Quang To\u1ea3n v\u00e0 ng\u1ee5y th\u00e1i t\u1ec3 Quang Duy Nguy\u00ean s\u00fay Quang Thi\u1ec7u, \u0110\u1ed1c tr\u1ea5n Quang B\u00e0n, Thi\u1ebfu ph\u00f3 Tr\u1ea7n Quang Di\u1ec7u, T\u01b0 \u0111\u1ed3 V\u00f5 V\u0103n D\u0169ng, T\u01b0 m\u00e3 Nguy\u1ec5n V\u0103n T\u1ee9 ; \u0110\u1ed5ng l\u00fd Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u1eadn, \u0110\u00f4 ngu Nguy\u1ec5n V\u0103n Gi\u00e1p, Th\u1ed1ng t\u01b0\u1edbng L\u00ea V\u0103n H\u01b0ng, c\u00f9ng v\u1edbi b\u00e8 l\u0169 \u0111\u1ea7u s\u1ecf \u0111\u1ec1u \u0111\u00e3 b\u1eaft giam, \u0111\u1ec1u \u0111em gi\u1ebft c\u1ea3, b\u00eau \u0111\u1ea7u b\u1ea3o cho d\u00e2n ch\u00fang. Nh\u1ea1c Hu\u1ec7 tr\u1eddi \u0111\u00e3 gi\u1ebft r\u1ed3i, c\u0169ng \u0111em phanh x\u00e1c tan x\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1ec3 tr\u1ea3 th\u00f9 cho Mi\u1ebfu X\u00e3, r\u1eeda h\u1eadn cho th\u1ea7n nh\u00e2n. \u00d4i ! T\u00e0n t\u1eb7c d\u1eb9p y\u00ean, \u0111\u00e3 th\u00e0nh c\u00f4ng \u0111\u1ea1i \u0111\u1ecbnh ; xa th\u01b0 m\u1ed9t m\u1ed1i, h\u01b0\u1edfng chung Ph\u01b0\u1edbc th\u00e1i b\u00ecnh\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u01b0\u1edfng cho c\u00e1c qu\u00e2n th\u1ee7y b\u1ed9.<\/p>\n\n\n\n<p>Chi\u1ebfu r\u1eb1ng : \u201cT\u1eeb khi kh\u1eafc ph\u1ee5c kinh \u0111\u00f4, gi\u1ed1ng gi\u1eb7c ch\u1ea1y ra B\u1eafc, tr\u1eabm th\u1ea5y gi\u1eb7c n\u01b0\u1edbc ch\u01b0a tr\u1eeb, c\u1ea7n ph\u1ea3i d\u1ea5y binh ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh. T\u01b0\u1edbng s\u0129 th\u1ee7y b\u1ed9 c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i c\u00f9ng l\u00f2ng c\u0103m gi\u1eadn, th\u1ec1 di\u1ec7t c\u1eebu th\u00f9. Cu\u1ed1i c\u00f9ng tr\u1eeb h\u1ebft gi\u1ed1ng gi\u1eb7c, c\u1ea3 \u0111\u1ecbnh v\u00f5 c\u00f4ng, \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1edd \u1edf s\u1ee9c c\u1ee7a t\u01b0\u1edbng s\u0129 c\u1ea3. Nay t\u1edbi cu\u1ed9c m\u1eebng kh\u1ea3i ho\u00e0n, th\u01b0\u1edfng cho 5 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n, chia c\u1ea5p c\u00f9ng nhau y\u1ebfn h\u01b0\u1edfng, \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p s\u1ef1 kh\u00f3 nh\u1ecdc \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>\u01afu c\u1ea5p cho c\u00e1c c\u00f4ng th\u1ea7n v\u1ec1 h\u01b0u. Vua b\u1ea3o b\u1ea7y t\u00f4i r\u1eb1ng : \u201cTr\u1eabm t\u1eeb khi&nbsp; v\u1eadn n\u01b0\u1edbc suy vi, b\u00f4n ba nhi\u1ec1u ch\u1ed7, c\u00e1c t\u01b0\u1edbng s\u0129 \u0111i theo gi\u00fap \u0111\u1ee1, khi tr\u00fa ng\u1ee5 \u1edf th\u00e0nh V\u1ecdng C\u00e1c, n\u1ebfm \u0111\u1ee7 gian kh\u1ed5, ho\u1eb7c n\u0103m M\u1eadu th\u00e2n m\u1edbi l\u1ea5y Gia \u0110\u1ecbnh, \u1ee9ng ngh\u0129a c\u1ea7n v\u01b0\u01a1ng. Sau c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi nh\u00e2n \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng ho\u1eb7c gi\u00e0 \u1ed1m m\u00e0 ph\u1ea3i v\u1ec1 qu\u00ea qu\u00e1n ngh\u1ec9 ng\u01a1i. Hi\u1ec7n nay n\u01b0\u1edbc nh\u00e0 \u0111\u00e3 y\u00ean, tr\u1eabm nh\u1edb l\u1ea1i c\u00f4ng tr\u01b0\u1edbc, n\u00ean b\u00e0n vi\u1ec7c \u0111\u00e1p \u0111\u1ec1n\u201d. B\u00e8n chu\u1ea9n \u0111\u1ecbnh nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi theo \u0111i V\u1ecdng C\u00e1c, h\u1eb1ng th\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u qu\u00e2n t\u1eeb sau n\u0103m M\u1eadu th\u00e2n tr\u01b0\u1edbc n\u0103m Canh th\u00e2n, cho l\u1eadp thu\u1ed9c binh, \u0111\u1ec1u chia l\u00e0m ba h\u1ea1ng, ban c\u1ea5p theo b\u1ef1c kh\u00e1c nhau. (Ph\u00e0m ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 d\u1ef1 theo \u0111i V\u1ecdng C\u00e1c, th\u00ec bi\u1ec1n binh v\u1ec1 h\u01b0u m\u00e0 \u0111\u00e1nh tr\u1eadn b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng l\u00e0 h\u1ea1ng nh\u1ea5t, ng\u01b0\u1eddi b\u1ec7nh kh\u1ecfi \u0111\u1ee3i d\u00f9ng, c\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi tu\u1ed5i gi\u00e0 \u1ed1m y\u1ebfu l\u00e0 h\u1ea1ng nh\u00ec. Ng\u01b0\u1eddi can ph\u1ea1m k\u1ef7 lu\u1eadt \u0111\u00e3 x\u00e1 mi\u1ec5n l\u00e0 h\u1ea1ng ba. Ch\u00e1nh v\u1ec7, ch\u00e1nh chi th\u00ec h\u1ea1ng nh\u1ea5t m\u1ed7i th\u00e1ng c\u1ea5p<\/p>\n\n\n\n<p>12 quan ti\u1ec1n, 12 ph\u01b0\u01a1ng g\u1ea1o, h\u1ea1ng nh\u00ec 6 quan ti\u1ec1n, 6 ph\u01b0\u01a1ng g\u1ea1o, h\u1ea1ng ba 3 quan ti\u1ec1n 3 ph\u01b0\u01a1ng g\u1ea1o ; ph\u00f3 v\u1ec7 ph\u00f3 chi th\u00ec h\u1ea1ng nh\u1ea5t 10 quan ti\u1ec1n<\/p>\n\n\n\n<p>10 ph\u01b0\u01a1ng g\u1ea1o, h\u1ea1ng nh\u00ec 5 quan ti\u1ec1n 5 ph\u01b0\u01a1ng g\u1ea1o, h\u1ea1ng ba 2 quan 5 ti\u1ec1n<\/p>\n\n\n\n<p>2 ph\u01b0\u01a1ng 15 uy\u1ec3n g\u1ea1o ; tr\u01b0\u1edfng hi\u1ec7u cai c\u01a1, cai \u0111\u1ed9i th\u00ec h\u1ea1ng nh\u1ea5t 8 quan ti\u1ec1n 8 ph\u01b0\u01a1ng g\u1ea1o, h\u1ea1ng nh\u00ec 4 quan ti\u1ec1n 4 ph\u01b0\u01a1ng g\u1ea1o, h\u1ea1ng ba 2 quan ti\u1ec1n<\/p>\n\n\n\n<p>2 ph\u01b0\u01a1ng g\u1ea1o ; ph\u00f3 \u0111\u1ed9i th\u00ec h\u1ea1ng nh\u1ea5t 6 quan ti\u1ec1n 6 ph\u01b0\u01a1ng g\u1ea1o, h\u1ea1ng nh\u00ec<\/p>\n\n\n\n<p>3 quan ti\u1ec1n 3 ph\u01b0\u01a1ng g\u1ea1o, h\u1ea1ng ba 1 quan 5 ti\u1ec1n, 1 ph\u01b0\u01a1ng 15 uy\u1ec3n g\u1ea1o ; \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng th\u00ec h\u1ea1ng nh\u1ea5t 4 quan ti\u1ec1n, 4 ph\u01b0\u01a1ng g\u1ea1o, h\u1ea1ng nh\u00ec 2 quan ti\u1ec1n,<\/p>\n\n\n\n<p>2 ph\u01b0\u01a1ng g\u1ea1o, h\u1ea1ng ba 1 quan ti\u1ec1n 1 ph\u01b0\u01a1ng g\u1ea1o ; binh \u0111inh th\u00ec h\u1ea1ng nh\u1ea5t 2 quan ti\u1ec1n 2 ph\u01b0\u01a1ng g\u1ea1o, h\u1ea1ng nh\u00ec 1 quan ti\u1ec1n 1 ph\u01b0\u01a1ng g\u1ea1o, h\u1ea1ng ba<\/p>\n\n\n\n<p>5 ti\u1ec1n 15 uy\u1ec3n g\u1ea1o. T\u1eeb n\u0103m M\u1eadu th\u00e2n v\u1ec1 sau, n\u0103m Canh th\u00e2n v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc, bi\u1ec1n binh v\u1ec1 h\u01b0u v\u00e0 \u0111\u00e1nh tr\u1eadn b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng l\u00e0 h\u1ea1ng nh\u1ea5t ; ng\u01b0\u1eddi b\u1ec7nh kh\u1ecfi \u0111\u1ee3i d\u00f9ng l\u00e0 h\u1ea1ng nh\u00ec ; ng\u01b0\u1eddi tu\u1ed5i gi\u00e0 \u1ed1m y\u1ebfu l\u00e0 h\u1ea1ng ba. Ch\u00e1nh v\u1ec7 th\u00ec h\u1ea1ng nh\u1ea5t cho l\u1eadp thu\u1ed9c binh 8 ng\u01b0\u1eddi, h\u1ea1ng nh\u00ec 6 ng\u01b0\u1eddi, h\u1ea1ng ba 5 ng\u01b0\u1eddi ; ph\u00f3 v\u1ec7 ch\u00e1nh chi th\u00ec h\u1ea1ng nh\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eadp thu\u1ed9c binh 7 ng\u01b0\u1eddi, h\u1ea1ng nh\u00ec 5 ng\u01b0\u1eddi, h\u1ea1ng ba<\/p>\n\n\n\n<p>4 ng\u01b0\u1eddi. Ph\u00f3 chi th\u00ec h\u1ea1ng nh\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eadp thu\u1ed9c binh 6 ng\u01b0\u1eddi, h\u1ea1ng nh\u00ec<\/p>\n\n\n\n<p>4 ng\u01b0\u1eddi, h\u1ea1ng ba 3 ng\u01b0\u1eddi ; tr\u01b0\u1edfng hi\u1ec7u, cai c\u01a1, cai \u0111\u1ed9i th\u00ec h\u1ea1ng nh\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eadp thu\u1ed9c binh 3 ng\u01b0\u1eddi, h\u1ea1ng nh\u00ec v\u00e0 ba \u0111\u1ec1u 2 ng\u01b0\u1eddi ; ph\u00f3 \u0111\u1ed9i th\u00ec h\u1ea1ng nh\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eadp thu\u1ed9c binh 2 ng\u01b0\u1eddi, h\u1ea1ng nh\u00ec h\u1ea1ng ba \u0111\u1ec1u 1 ng\u01b0\u1eddi. Nh\u1eefng thu\u1ed9c binh \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n dao d\u1ecbch.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00e0nh k\u00e9n d\u00f9ng 600 ng\u01b0\u1eddi gi\u1ea3n binh \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh l\u1eadp l\u00e0m \u0111\u1ed9i Uy ch\u1ea5n, \u0111\u1ec3 luy\u1ec7n t\u1eadp ph\u00e9p b\u1eafn s\u00fang, l\u1ea5y cai \u0111\u1ed9i t\u00f2ng qu\u00e2n l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Huy\u00ean l\u00e0m cai \u0111\u1ed9i, \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng T\u00f4 V\u0103n Ch\u1ea5p l\u00e0m ph\u00f3 \u0111\u1ed9i \u0111\u1ec3 tr\u00f4ng coi.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00e0n th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng b\u1eaft gi\u1eb7c. Th\u0103ng Ph\u00f3 \u0111\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf T\u1ea3 dinh l\u00e0 V\u00f5 Do\u00e3n V\u0103n l\u00e0m Ch\u01b0\u1edfng dinh, Ph\u00f3 th\u1ed1ng Ti\u1ec1n \u0111\u1ed3n l\u00e0 Hu\u1ef3nh \u0110\u0103ng L\u00fd l\u00e0m Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1, Cai c\u01a1 Phan Long V\u00e2n v\u00e0 Ph\u00f3 v\u1ec7 Nguy\u1ec5n V\u0103n M\u1eabn l\u00e0m Kh\u00e2m sai th\u1ed1ng binh cai c\u01a1, Ch\u00e1nh th\u1ed1ng ti\u1ec1n \u0111\u1ed3n l\u00e0 L\u00ea \u0110\u1ee9c \u0110\u1ecbnh l\u00e0m T\u1ed5ng nhung cai c\u01a1, Ch\u00e1nh v\u1ec7 Nguy\u1ec5n V\u0103n C\u01b0\u1eddng l\u00e0m T\u1ed5ng binh cai c\u01a1, Cai \u0111\u1ed9i Ph\u1ea1m Nh\u1eef Qu\u00e1 l\u00e0m Cai c\u01a1. L\u1ea1i th\u01b0\u1edfng l\u1ed9c \u0111i\u1ec1n v\u00e0 thu\u1ed9c binh, chi\u1ebft c\u1ea5p b\u1eb1ng ti\u1ec1n theo th\u1ee9 b\u1eadc (Ru\u1ed9ng h\u1ecdp 200 m\u1eabu chi\u1ebft c\u1ea5p ti\u1ec1n 10.000 quan ; thu\u1ed9c binh 200 ng\u01b0\u1eddi chi\u1ebft c\u1ea5p ti\u1ec1n 6.000 quan).<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00e9p c\u00f4ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi theo \u0111i V\u1ecdng C\u00e1c.<\/p>\n\n\n\n<p>Chi\u1ebfu r\u1eb1ng : \u201cB\u1ecdn ng\u01b0\u01a1i theo \u0111\u00f2i b\u00ean c\u01b0\u01a1ng ng\u1ef1a n\u1ebfm \u0111\u1ee7 m\u1ecdi s\u1ef1 gian nan. Nay gi\u1eb7c n\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 tr\u1eeb, v\u00f5 c\u00f4ng c\u1ea3 \u0111\u1ecbnh, tr\u1eabm nh\u1edb l\u1ea1i nh\u1eefng c\u00f4ng lao bu\u1ed5i tr\u01b0\u1edbc, th\u1ef1c r\u1ea5t ch\u00fa t\u00e2m. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 \u1ed1m v\u1ec1 h\u01b0u th\u00ec t\u1eebng \u0111\u00e3 \u01b0u c\u1ea5p ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 ch\u1ee9c tr\u00e1ch qu\u1ea3n su\u1ea5t \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c k\u00e9n d\u00f9ng. Duy \u1edf h\u00e0ng ng\u0169 trong Kinh nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u01b0a c\u00f3 ch\u1ee9c vi\u1ec7c c\u00f2n nhi\u1ec1u, ch\u01b0a l\u1ee5c ch\u00e9p t\u1edbi. V\u1eady h\u1ea1 l\u1ec7nh cho quan tr\u01b0\u1edfng l\u00e3nh ghi l\u1ea5y s\u1ed1 \u0111\u1ec3 c\u1ea5t d\u00f9ng\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua ngh\u0129 t\u01b0\u1edbng s\u0129 \u0111i theo h\u00e0ng tr\u1eadn \u0111\u00e3 l\u00e2u, th\u1ec3 t\u1ea5t t\u00e2m t\u00ecnh, m\u1edbi d\u1ee5 r\u1eb1ng : \u201cC\u00e1c ng\u01b0\u01a1i l\u00eca th\u00e2n th\u00edch b\u1ecf m\u1ed3 m\u1ea3 theo ta trong ch\u1ed1n t\u00ean \u0111\u1ea1n, tr\u1ea3i qua h\u00e0ng tr\u0103m tr\u1eadn \u0111\u00e1nh, m\u1edbi c\u00f3 ng\u00e0y nay, ch\u00ednh l\u00e0 l\u00fac c\u00f9ng h\u01b0\u1edfng vui v\u1edbi n\u01b0\u1edbc. C\u00e1c ng\u01b0\u01a1i l\u00e0 nanh vu\u1ed1t c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc, tr\u1eabm v\u1ed1n mu\u1ed1n l\u01b0u \u1edf hai b\u00ean t\u1ea3 h\u1eefu d\u00f9ng l\u00e0m can th\u00e0nh (1. C\u00e1i m\u1ed9c v\u00e0 c\u00e1i th\u00e0nh, \u0111\u1ec1u l\u00e0 v\u1eadt \u0111\u1ec3 che gi\u1eef ch\u1ed1ng gi\u1eb7c.), nh\u01b0ng l\u1ea1i ngh\u0129 l\u00e2u ng\u00e0y nh\u1edb nh\u00e0, nh\u00e2n t\u00ecnh kh\u00f4ng ai kh\u1ecfi \u0111\u01b0\u1ee3c, m\u00e0 trong \u1ea5y th\u00ec c\u0169ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi vui theo vi\u1ec7c vua, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi mong v\u1ec1 l\u00e0ng c\u0169, t\u00ecnh kh\u00f4ng gi\u1ed1ng nhau, c\u0169ng kh\u00f4ng n\u00ean c\u01b0\u1ee1ng \u00e9p. \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t h\u1ea1 l\u1ec7nh cho c\u00e1c dinh v\u1ec7 c\u01a1 hi\u1ec7u \u0111\u1ed9i thuy\u1ec1n c\u00e1c qu\u00e2n th\u1ee7y b\u1ed9, t\u1eeb \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng tr\u1edf xu\u1ed1ng, ph\u00e0m nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi qu\u00e1n \u1edf c\u00e1c dinh Gia \u0110\u1ecbnh, B\u00ecnh Thu\u1eadn, B\u00ecnh Khang, ai t\u00ecnh nguy\u1ec7n \u1edf l\u1ea1i qu\u00e2n ng\u0169 th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed9i c\u1ea5p ti\u1ec1n g\u1ea1o l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng \u0111\u1ec3 gi\u00fap cho nu\u00f4i cha m\u1eb9 v\u1ee3 con, ai t\u00ecnh nguy\u1ec7n v\u1ec1 qu\u00ea ngh\u1ec9 ng\u01a1i th\u00ec cho \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 do. Nh\u01b0 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111au \u1ed1m v\u00e0 ch\u1ebft th\u00ec quan s\u1edf t\u1ea1i ph\u1ea3i gia t\u00e2m ph\u1ee7 tu\u1ea5t (1. V\u1ed7 v\u1ec1 th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t.). T\u1eeb ph\u00f3 \u0111\u1ed9i tr\u1edf l\u00ean, \u0111\u00e3 c\u00f3 ch\u1ee9c vi\u1ec7c th\u00ec v\u1eabn \u1edf Kinh h\u1ea7u h\u1ea1, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o xin v\u1ec1 th\u0103m nh\u00e0 th\u00ec c\u1ea5p gi\u1ea5y cho h\u1ea1n. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi qu\u00ea \u1edf Ph\u00fa Y\u00ean tr\u1edf ra B\u1eafc th\u00ec cho \u0111\u01b0\u1ee3c chia phi\u00ean thay \u0111\u1ed5i nhau, khi\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c ngh\u1ec9 vai\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c Xuy\u00ean k\u00e9n \u0111i\u1ec3m binh \u1edf ch\u00e2u B\u1ed1 Ch\u00ednh ngo\u1ea1i, bi\u00ean th\u00e0nh \u0111\u1ed9i ng\u0169, l\u1ec7 theo T\u01b0\u1ee3ng dinh.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1eb7t v\u1ec7 T\u01b0\u01a1ng v\u00f5, l\u1ea5y Kh\u00e2m sai cai \u0111\u1ed9i l\u00e0 Phan B\u00e1 Ph\u1ee5ng l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay, Nguy\u1ec5n V\u0103n L\u1eabm v\u00e0 L\u00ea V\u0103n B\u1ea3n l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay.<\/p>\n\n\n\n<p>Mi\u1ec5n binh dao v\u00e0 thu\u1ebf th\u00e2n cho d\u00e2n An Du. An Du l\u00e0 l\u00e0ng c\u0169 c\u1ee7a Qu\u1ed1c m\u1eabu. Vua nh\u1edb \u01a1n Th\u00edch l\u00fd (2. Th\u00edch l\u00fd : L\u00e0ng h\u1ecd ngo\u1ea1i) n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t mi\u1ec5n cho. Ph\u00e0m nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi binh \u0111inh l\u1ec7 thu\u1ed9c c\u00e1c dinh c\u01a1 v\u1ec7 hi\u1ec7u \u0111\u1ed9i c\u00e1c qu\u00e2n \u0111\u1ec1u cho v\u1ec1 d\u00e2n. L\u1ea1i cho ng\u01b0\u1eddi h\u1ecd ngo\u1ea1i l\u00e0 Ph\u00f9ng Th\u1ebf Thanh ch\u1ee9c h\u00e0m kh\u00e1m l\u00fd.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Tham tri Binh b\u1ed9 l\u00e0 L\u00ea Quang \u0110\u1ecbnh l\u00e0m Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 Binh b\u1ed9 sung Ch\u00e1nh s\u1ee9 sang n\u01b0\u1edbc Thanh, Thi\u00eam s\u1ef1 L\u1ea1i b\u1ed9 l\u00e0 L\u00ea Ch\u00ednh L\u1ed9 v\u00e0 \u0110\u00f4ng c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129 l\u00e0 Nguy\u1ec5n Gia C\u00e1t sung Gi\u00e1p \u1ea5t ph\u00f3 s\u1ee9. Tr\u01b0\u1edbc l\u00e0 khi vua \u0111\u00e3 l\u1ea5y l\u1ea1i B\u1eafc Th\u00e0nh g\u1eedi th\u01b0 cho t\u1ed5ng \u0111\u1ed1c L\u01b0\u1ee1ng Qu\u1ea3ng \u0111em vi\u1ec7c \u1ea5y chuy\u1ec3n \u0111\u1ea1t l\u00ean vua Thanh, vua Thanh sai ph\u1ee5c th\u01b0 n\u00f3i n\u01b0\u1edbc ta \u0111\u00e3 v\u1ed7 y\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c to\u00e0n c\u00f5i An Nam th\u00ec n\u00ean l\u00e0m bi\u1ec3u sai s\u1ee9 xin phong. C\u00f2n s\u1ee9 b\u1ed9 tr\u01b0\u1edbc l\u00e0 b\u1ecdn Tr\u1ecbnh Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c th\u00ec cho chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn Qu\u1ea3ng T\u00e2y, \u0111\u1ee3i s\u1ee9 b\u1ed9 xin phong \u0111\u1ebfn th\u00ec \u0111\u1ec1u ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn Y\u00ean Kinh \u0111\u1ee3i l\u1ec7nh. B\u1ecdn Ch\u00ednh L\u1ed9 \u0111em vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Vua h\u1ea1 l\u1ec7nh cho b\u1ecdn Quang \u0110\u1ecbnh \u0111em qu\u1ed1c th\u01b0 v\u00e0 ph\u1ea9m v\u1eadt (k\u1ef3 nam 2 c\u00e2n, ng\u00e0 voi 2 c\u1eb7p, s\u1eebng t\u00ea 4 t\u00f2a, tr\u1ea7m h\u01b0\u01a1ng 100 c\u00e2n, t\u1ed1c h\u01b0\u01a1ng 200 c\u00e2n v\u00e0 tr\u1eebu, the, v\u1ea3i \u0111\u1ec1u 200 t\u1ea5m) \u0111i xin phong v\u00e0 xin \u0111\u1ed5i qu\u1ed1c hi\u1ec7u l\u00e0m Nam Vi\u1ec7t.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai B\u1eafc Th\u00e0nh s\u1eeda d\u1ef1ng h\u00e0nh cung v\u00e0 S\u1ee9 qu\u00e1n.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua cho s\u1ef1 th\u1ec3 bang giao l\u00e0 m\u1ed9t vi\u1ec7c quan tr\u1ecdng, h\u1ea1 l\u1ec7nh cho quan B\u1eafc Th\u00e0nh noi theo vi\u1ec7c c\u0169 c\u1ee7a tri\u1ec1u L\u00ea, x\u00e2y th\u00eam \u0111i\u1ec7n v\u0169 (\u0110\u1eb7t \u0111i\u1ec7n C\u1ea7n ch\u00e1nh \u1edf b\u00ean trong n\u0103m c\u1eeda tr\u01b0\u1edbc \u0111i\u1ec7n K\u00ednh Thi\u00ean, ngo\u00e0i c\u1eeda \u0111i\u1ec7n C\u1ea7n ch\u00e1nh d\u1ef1ng m\u1ed9t c\u00e1i r\u1ea1p d\u00e0i, \u0111\u1eb1ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1eb7t c\u1eeda Ch\u00e2u T\u01b0\u1edbc) v\u00e0 nh\u00e0 ti\u1ebfp s\u1ee9 \u1edf b\u00ean s\u00f4ng. L\u1ea1i h\u1ea1 l\u1ec7nh cho L\u1ea1ng S\u01a1n s\u1eeda \u0111\u00e0i Ng\u01b0\u1ee1ng \u0110\u1ee9c. (\u0110\u00e0i \u1edf Nam Quan thu\u1ed9c L\u1ea1ng S\u01a1n, l\u00e0m t\u1eeb \u0111\u1eddi L\u00ea c\u0169). T\u1eeb s\u00f4ng Nh\u1ecb H\u00e0 \u0111\u1ebfn L\u1ea1ng S\u01a1n t\u00ednh \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1eb7t b\u1ea3y s\u1edf nh\u00e0 tr\u1ea1m (Gia Qu\u1ea5t, C\u1ea7u Lim, M\u1ef9 C\u1ea7u, C\u1ea7n Dinh, H\u00f2a L\u1ea1c, Nh\u01a1n L\u00fd, Mai Pha), \u1edf \u0111\u00f3 \u0111\u1ec1u \u0111\u1eb7t c\u00f4ng qu\u00e1n.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho Nguy\u1ec5n V\u0103n T\u1ed3n \u0111em qu\u00e2n Xi\u00eam s\u1edf thu\u1ed9c v\u1ec1 qu\u00ea ngh\u1ec9 ng\u01a1i. V\u0103n T\u1ed3n chi\u00eau t\u1eadp binh \u0111inh, theo vi\u1ec7c binh nhung \u0111\u00e3 l\u00e2u. Vua th\u01b0\u01a1ng t\u00ecnh kh\u00f3 nh\u1ecdc, b\u00e8n cho th\u1ea3 v\u1ec1. Sai \u0111\u1eb7t \u0111\u1ed3n Tr\u00e0 \u00d4n \u1edf Tr\u1ea5n Giang cho T\u1ed3n ki\u00eam qu\u1ea3n c\u1ea3 hai ph\u1ee7 Tr\u00e0 Vinh v\u00e0 M\u00e2n Th\u00edt, l\u1ec7 v\u00e0o dinh V\u0129nh Tr\u1ea5n.<\/p>\n\n\n\n<p>Hi\u1ec7p tr\u1ea5n S\u01a1n Nam h\u1ea1 l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n \u0110\u1ea3ng v\u00e0 Tham hi\u1ec7p l\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u0103ng C\u01a1 c\u00f3 t\u1ed9i \u0111\u1ec1u b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Hi\u1ec7p tr\u1ea5n Tuy\u00ean Quang l\u00e0 Nguy\u1ec5n Tr\u00ed H\u00f2a l\u00e0m Hi\u1ec7p tr\u1ea5n S\u01a1n Nam h\u1ea1, Tham lu\u1eadn Ti\u1ec1n qu\u00e2n l\u00e0 L\u00ea \u0110\u00ecnh \u0110i\u1ec1n l\u00e0m Tham hi\u1ec7p. L\u1ea1i l\u1ea5y Tri ph\u1ee7 Th\u01b0\u1eddng T\u00edn l\u00e0 Nguy\u1ec5n Nhu l\u00e0m Hi\u1ec7p tr\u1ea5n Tuy\u00ean Quang.<\/p>\n\n\n\n<p>Ban ti\u1ec1n tu\u1ea5t cho c\u00e1c t\u01b0\u1edbng s\u0129 ch\u1ebft b\u1ec7nh v\u00e0 ch\u1ebft tr\u1eadn. Ph\u00e0m nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111em h\u00e0i c\u1ed1t v\u1ec1 t\u00e1ng [\u1edf l\u00e0ng] th\u00ec quan \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng ph\u1ea3i theo l\u1ec7 m\u00e0 c\u1ea5p ti\u1ec1n tu\u1ea5t cho nh\u00e0.<\/p>\n\n\n\n<p>Cai \u0111\u1ed9i Ti\u1ec1n hi\u1ec7u Trung qu\u00e2n l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n L\u00e2n l\u1ea5y c\u1edb cha gi\u00e0, xin v\u1ec1 Gia \u0110\u1ecbnh theo tr\u1ea5n sai ph\u00e1i, nh\u1edd \u1edf g\u1ea7n \u0111\u1ec3 ti\u1ec7n th\u0103m nu\u00f4i. Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110i\u1ec3n qu\u00e2n th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ea1o L\u01b0u Ph\u01b0\u1edbc T\u01b0\u1eddng t\u00e2u r\u1eb1ng : \u201c\u0110\u1ea7u n\u0103m K\u1ef7 m\u00f9i v\u00e2ng m\u1ec7nh \u0111i theo vi\u1ec7c qu\u00e2n \u1edf th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ea1o, s\u1edf thu\u1ed9c vi\u00ean bi\u00ean l\u00e0 b\u1ecdn Nguy\u1ec5n Vinh Xi\u00eam, Tr\u1ea7n V\u0103n C\u1ea3m t\u1ea5t c\u1ea3 98 ng\u01b0\u1eddi, theo vi\u1ec7c sai ph\u00e1i \u0111\u00e3 l\u00e2u, xin l\u01b0\u1ee3ng x\u00e9t c\u00f4ng lao, th\u01b0\u1edfng cho quan ch\u1ee9c, \u0111\u1ec3 khen ch\u00fat c\u00f4ng kh\u00f3 nh\u1ecdc\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua sai cho c\u00e1c ch\u1ee9c tham m\u01b0u, tham lu\u1eadn, cai c\u01a1, cai \u0111\u1ed9i, cai h\u1ee3p, th\u1ee7 h\u1ee3p theo th\u1ee9 b\u1eadc kh\u00e1c nhau.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai H\u1ed3 V\u0103n Th\u1ea5t l\u00e0 Cai c\u01a1 \u0111\u1ed3n Xi\u00eam binh qu\u1ea3n ba \u0111\u1ea1o Quang H\u00f3a, X\u1ec9 Kh\u00ea v\u00e0 Giao D\u1ecbch. V\u0103n Th\u1ea5t v\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c binh Man \u1edf ba \u0111\u1ea1o \u1ea5y tin ph\u1ee5c, Nguy\u1ec5n V\u0103n T\u1ed3n t\u00e2u l\u00ean n\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh \u1ea5y.<\/p>\n\n\n\n<p>Quan B\u1eafc Th\u00e0nh t\u00e2u n\u00f3i :<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cRu\u1ed9ng \u0111\u1ea5t c\u00f4ng t\u01b0 \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh nh\u00e0 L\u00ea tr\u01b0\u1edbc c\u00f3 \u0111\u1eb7t l\u00e0m ru\u1ed9ng ng\u1ee5 l\u1ed9c, ru\u1ed9ng th\u01b0\u1edfng l\u1ed9c, ru\u1ed9ng ch\u1ebf l\u1ed9c (1. Ru\u1ed9ng ng\u1ee5 l\u1ed9c, c\u1ea5p cho quan v\u0103n, th\u01b0\u1edfng l\u1ed9c, c\u1ea5p cho quan h\u01b0u tr\u00ed, Ch\u1ebf l\u1ed9c, c\u1ea5p cho quan v\u00f5 (Vi\u1ec7t S\u1eed Th\u00f4ng Gi\u00e1m C\u01b0\u01a1ng M\u1ee5c quy\u1ec3n XXXV, t\u1edd 14).). T\u00e2y S\u01a1n l\u1ea5y nh\u1eefng ru\u1ed9ng \u1ea5y l\u00e0m ru\u1ed9ng bi\u1ec7t c\u1ea5p. Nay xin gi\u1ea3 h\u1ebft cho d\u00e2n. C\u00f2n ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t t\u01b0 c\u1ee7a ng\u1ee5y quan v\u00e0 nh\u1eefng quan \u0111i\u1ec1n quan tr\u1ea1i quan th\u1ed5 c\u1ee7a L\u00ea Tr\u1ecbnh m\u00e0 b\u1ecb b\u00e1 chi\u1ebfm \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i sung v\u00e0o nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc\u201d. Vua y theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n\n\n\n<p>Mi\u1ec5n thu\u1ebf th\u00e2n n\u0103m nay cho th\u1ee3 t\u01b0\u1ee3ng cu\u1ed9c \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh, v\u00ec c\u1edb v\u00e0o Kinh l\u00e0m vi\u1ec7c. Tr\u1ea5n th\u1ee7 L\u1ea1ng S\u01a1n l\u00e0 L\u00ea \u0110\u00ecnh Ch\u00ednh b\u1ecb t\u1ed9i tham tang ph\u1ea3i c\u00e1ch ch\u1ee9c. L\u1ea5y Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Tho\u1ea1i l\u00e3nh tr\u1ea5n th\u1ee7 L\u1ea1ng S\u01a1n.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Tr\u1ea7n \u0110\u00ecnh Tr\u01b0ng l\u00e0m Th\u01b0\u1ee3ng b\u1ea3o khanh.<\/p>\n\n\n\n<p>Tha gi\u1ea3m thu\u1ebf cho Gia \u0110\u1ecbnh.<\/p>\n\n\n\n<p>Chi\u1ebfu r\u1eb1ng : \u201cTr\u1eabm ngh\u0129 Gia \u0110\u1ecbnh l\u00e0 \u0111\u1ea5t d\u1ea5y nghi\u1ec7p, t\u1eeb khi d\u1ea5y qu\u00e2n t\u1edbi nay, binh l\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec1u l\u1ea5y \u1edf \u0111\u1ea5y, m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i ri\u00eang ch\u1ecbu n\u1eb7ng n\u1ec1 \u0111\u00e3 l\u00e2u. V\u1eady cho tha gi\u1ea3m thu\u1ebf l\u1ec7 theo th\u1ee9 b\u1eadc kh\u00e1c nhau.\u201d L\u1ea1i sai l\u01b0u tr\u1ea5n th\u1ea7n x\u00e9t c\u00e1c th\u1ee9 thu\u1ebf t\u1ea1p ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 v\u00e0o ng\u1ea1ch gi\u1ea3m th\u00ec t\u00e2u l\u00ean \u0111\u1ec3 gi\u1ea3m cho. (B\u1ed1n huy\u1ec7n ch\u00e2u Ph\u01b0\u1edbc Long, T\u00e2n B\u00ecnh, Ki\u1ebfn An v\u00e0 \u0110\u1ecbnh Vi\u1ec5n, thu\u1ebf ru\u1ed9ng c\u00e1c ru\u1ed9ng n\u00fai ru\u1ed9ng c\u1ecf l\u1ec7 n\u1ed9p b\u1eb1ng th\u00f3c v\u00e0 ru\u1ed9ng n\u00fai n\u1ed9p thay b\u1eb1ng ti\u1ec1n, c\u00f9ng b\u00e3i d\u00e2u v\u01b0\u1eddn m\u00eda v\u01b0\u1eddn tr\u1ea7u, v\u1ec1 3 n\u0103m Qu\u00fd h\u1ee3i, Gi\u00e1p t\u00ed, \u1ea5t s\u1eedu, \u0111\u1ec1u gi\u1ea3m 2 ph\u1ea7n 10. Nh\u1eefng ru\u1ed9ng n\u00fai ru\u1ed9ng c\u1ecf ph\u1ea3i n\u1ed9p thay v\u1ecf \u0111ay, v\u01b0\u1eddn cau ph\u1ea3i n\u1ed9p qu\u1ea3 cau th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n c\u1ea3. V\u1ec1 c\u00e1c h\u1ea1ng d\u00e2n \u1edf b\u1ed1n huy\u1ec7n ch\u00e2u v\u00e0 \u0111\u1ea1o Long Xuy\u00ean, c\u00e1c l\u1eadu phu bi\u1ec7t n\u1ea1p c\u00e1c th\u00f4n thu\u1ed9c v\u1ec1 x\u00e3 Minh H\u01b0\u01a1ng v\u00e0 \u0111\u1ea1o Thanh Ch\u00e2u, d\u00e2n \u0111\u1ed3n \u0111i\u1ec1n, n\u1eadu \u0111\u1ed3n \u0111i\u1ec1n ng\u01b0\u1eddi Thanh, \u0111\u1ed9i ch\u0103n b\u00f2, \u0111\u1ed9i th\u1ee3 \u0111\u00f3ng thuy\u1ec1n, ty th\u1ee3 l\u00e0m l\u01b0\u1ee3c, ty gi\u00e1o ph\u01b0\u1eddng, \u0111\u1ed9i th\u00f4ng ng\u00f4n, l\u1ec5 sinh \u1edf ph\u1ee7, thu\u1ed9c qu\u00e2n \u1edf ph\u1ee7, thu\u1ed9c qu\u00e2n c\u00e1c nha, thu\u1ed9c binh \u1edf dinh \u0111\u1ea1o, c\u00e1c thu\u1ed9c d\u00e2n s\u1ed5 m\u1edbi \u00e1n m\u1edbi \u1edf c\u00e1c thuy\u1ec1n, ban h\u00e1t \u1edf c\u00e1c ty tr\u1eebu nam, l\u0129nh tr\u1eafng, l\u0129nh th\u00e2m, l\u0129nh l\u00e1ng thu\u1ed9c N\u1ed9i vi\u00ean, c\u00e1c \u0111\u1ed9i n\u1eadu ty c\u1ee5c bi\u1ec7t n\u1ea1p s\u00e1p ong, v\u1ea3i tr\u1eafng, d\u1ea7u l\u1ea1c, chi\u1ebfu c\u00f3i, than g\u1ed7, m\u00e2y n\u01b0\u1edbc, m\u00e2y s\u1eaft, d\u1ea7u r\u00e1i, l\u00e1 bu\u1ed3m tr\u1eafng, th\u1ee3 gi\u1ea5y, tr\u01b0\u1eddng s\u1eaft, th\u1ee3 s\u1eaft, ngh\u1ec1 s\u1eaft, c\u00e1c th\u00f4n gi\u00e1p Th\u00e1i H\u00f2a, T\u00e2n An, T\u00e2n C\u01a1, An T\u1ecbch, Thanh Tuy\u1ec1n, th\u00ec ti\u1ec1n thu\u1ebf th\u00e2n d\u00f9ng t\u1eeb Qu\u00fd h\u1ee3i v\u1ec1 sau 5 n\u0103m \u0111\u1ec1u mi\u1ec5n, c\u00f2n d\u00e2n \u0111\u1ed3n \u0111i\u1ec1n l\u1ec7 n\u1ed9p th\u00f3c t\u1eeb nay tr\u1edf v\u1ec1 sau gi\u1ea3m 4 ph\u1ea7n 6, n\u1eadu \u0111\u1ed3n \u0111i\u1ec1n ng\u01b0\u1eddi Thanh l\u1ec7 n\u1ed9p th\u00f3c v\u00e0 n\u1ed9p thay b\u1eb1ng ti\u1ec1n gi\u1ea3m 5 ph\u1ea7n 10, \u0111\u1ed9i d\u1ea7u r\u00e1i, \u0111\u1ed9i than g\u1ed7 l\u1ec7 n\u1ed9p v\u1ea3i tr\u1eafng, s\u00e1p ong, n\u1ebfn tr\u00e1m, hai th\u00f4n Ph\u00fa H\u00f2a, T\u00e2n An l\u1ec7 n\u1ed9p gi\u1ea5y, s\u1eaft, d\u1ea7u r\u00e1i, than g\u1ed7, m\u00e2y n\u01b0\u1edbc, m\u00e2y s\u1eaft l\u00e1 bu\u1ed3m, hai th\u00f4n gi\u00e1p T\u00e2n C\u01a1, An T\u1ecbch, l\u1ec7 n\u1ed9p chi\u1ebfu, th\u00f4n Thanh Tuy\u1ec1n l\u1ec7 n\u1ed9p g\u1ed7 mu\u1ed3ng, c\u00e1c ty thu\u1ed9c N\u1ed9i vi\u00ean l\u1ec7 n\u1ed9p t\u01a1 l\u1ee5a nam \u0111\u1ec1u gi\u1ea3m 5 ph\u1ea7n 10, duy v\u1ec1 d\u1ea7u l\u1ea1c th\u00ec gi\u1ea3m 1 ph\u1ea7n 3, v\u00f4i gi\u1ea3m 4 ph\u1ea7n 5, ban h\u00e1t l\u1ec7 n\u1ed9p ti\u1ec1n thu\u1ebf sai thuy\u1ec1n gi\u1ea3m 5 ph\u1ea7n 6 ; ti\u1ec1n thu\u1ebf thuy\u1ec1n bu\u00f4n Nam Vang, h\u1ea1ng nh\u1ea5t 300 quan, h\u1ea1ng nh\u00ec 200 quan, h\u1ea1ng ba 100 quan, \u0111\u1ec1u gi\u1ea3m 3 ph\u1ea7n 10 ; ti\u1ec1n thu\u1ebf thuy\u1ec1n \u0111\u00e1nh c\u00e1 h\u1ea1ng nh\u1ea5t nh\u00ec ba \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n, ti\u1ec1n thu\u1ebf thuy\u1ec1n Tr\u01b0\u1eddng \u0110\u00e0, \u0111\u1ed9i thuy\u1ec1n \u0110\u1ea1i L\u00ea, \u0111\u1ec1u gi\u1ea3m 5 ph\u1ea7n 10).<\/p>\n\n\n\n<p>Gi\u1ea3m 2 ph\u1ea7n 10 thu\u1ebf th\u00e2n 5 n\u0103m cho d\u00e2n c\u00e1c dinh B\u00ecnh Thu\u1eadn v\u00e0 B\u00ecnh H\u00f2a.<\/p>\n\n\n\n<p>Quan B\u1eafc Th\u00e0nh t\u00e2u r\u1eb1ng : \u201cC\u00e1c tr\u1ea5n \u1ea9n l\u1eadu ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t v\u00e0 ch\u00e2u th\u1ed5 kh\u00e1 nhi\u1ec1u. Xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho c\u00e1c x\u00e3 d\u00e2n tr\u01b0ng theo th\u1ef1c s\u1ed1, c\u00f3 k\u1ebb gian \u1ea9n th\u00ec cho \u1ea5p l\u00e1ng gi\u1ec1ng tr\u01b0ng\u201d. Vua y theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Tr\u1ecbnh Ng\u1ecdc L\u01b0\u1ee3ng l\u00e0m cai \u0111\u1ed9i qu\u1ea3n n\u0103m \u0111\u1ed9i b\u1ea3 canh \u1edf Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb. (T\u1ed5ng B\u00e1i \u00c2n dinh Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb c\u00f3 5 \u0111\u1ed9i b\u1ea3 canh, c\u00e0y c\u1ea5y ru\u1ed9ng quan \u0111i\u1ec1n), h\u1eb1ng n\u0103m thu thu\u1ebf \u0111\u1ec7 n\u1ed9p.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u1ea3 l\u1ea1i ti\u1ec1n cho c\u00e1c d\u00e2n nh\u00e0 gi\u00e0u \u1edf c\u00e1c dinh Gia \u0110\u1ecbnh, B\u00ecnh Thu\u1eadn. Tr\u01b0\u1edbc kia d\u1ea5y binh, ti\u00eau d\u00f9ng m\u1ed7i ng\u00e0y ph\u00ed \u0111\u1ebfn ngh\u00ecn v\u00e0ng, d\u00e2n gi\u00e0u c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi b\u1ecf c\u1ee7a ra \u0111\u1ec3 gi\u00fap vi\u1ec7c qu\u00e2n. Vua sai \u0111em tr\u1ea3 h\u1ebft s\u1ed1 \u1ea5y.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Ph\u00f9ng Th\u1ebf H\u00f2a l\u00e0m cai \u0111\u1ed9i gi\u1eef c\u1eeda S\u00f3t [Lu\u1eadt H\u1ea3i kh\u1ea9u]. Th\u1ebf H\u00f2a l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi An Du huy\u1ec7n Minh Linh. Tr\u01b0\u1edbc kia qu\u1ed1c m\u1eabu ph\u1ea3i \u1ea9n l\u00e1nh, Th\u1ebf H\u00f2a th\u1edd ph\u1ee5ng r\u1ea5t k\u00ednh c\u1ea9n, vua ngh\u0129 c\u00f4ng n\u00ean cho ch\u1ee9c n\u00e0y.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Ch\u00e1nh \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng thuy\u1ec1n L\u00e3o s\u00fang l\u00e0 T\u00f4n Th\u1ea5t Di coi gi\u1eef Th\u00e1i mi\u1ebfu, T\u1ed1ng V\u0103n S\u0129 coi gi\u1eef c\u00e1c l\u0103ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Th\u1ea7n v\u00f5 l\u00e0 Ph\u1ea1m V\u0103n Tr\u00ed l\u00e0m Kh\u00e2m sai ch\u01b0\u1edfng c\u01a1, Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u1edbc C\u1ea9n l\u00e0m Kh\u00e2m sai cai c\u01a1.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Trung chi \u0111\u1ea1o \u1ee9ng ngh\u0129a l\u00e0 Nguy\u1ec5n Th\u1ebf L\u1ec5 l\u00e0m Cai c\u01a1, theo l\u00e0m vi\u1ec7c c\u00f4ng \u1edf Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Kh\u00e2m sai t\u1ed5ng binh cai c\u01a1 Tr\u1ea7n V\u0103n Tr\u01b0\u1eddng qu\u1ea3n ngu\u1ed3n H\u00e0 L\u00f4i \u1edf Ph\u00fa Y\u00ean \u0111\u1ec3 ng\u0103n gi\u1eef \u00e1c man.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 12, ban c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng h\u1eb1ng n\u0103m cho cung t\u1ea7n, ho\u00e0ng t\u1eed, ho\u00e0ng n\u1eef, theo th\u1ee9 b\u1eadc.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai l\u00e0m t\u00f4n th\u1ea5t ph\u1ea3.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai hai b\u1ed9 H\u1ed9 Binh t\u00ednh k\u00ea s\u1ed1 \u0111inh \u0111i\u1ec1n, ch\u00e2m ch\u01b0\u1edbc ng\u1ea1ch thu\u1ebf \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ecbnh b\u00e0n thi h\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u1ee5 r\u1eb1ng : \u201cTr\u1ecb n\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng lo \u00edt, m\u00e0 lo kh\u00f4ng \u0111\u1ec1u. Gi\u1eb7c T\u00e2y S\u01a1n l\u1ea5y c\u1ee7a d\u00e2n kh\u00f4ng c\u00f3 nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh, tr\u0103m h\u1ecd kh\u1ed5 s\u1edf. Nay n\u00ean \u0111\u1ed5i \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i \u0111\u1ec3 kh\u1ecfi \u0111au kh\u1ed5 cho d\u00e2n. B\u1ecdn ng\u01b0\u01a1i n\u00ean ngh\u0129 k\u1ef9 m\u00e0 b\u00e0n \u0111\u1ecbnh\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Nguy\u1ec5n Vi\u1ebft Hu\u1ec1 l\u00e0m \u0110\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng coi gi\u1eef t\u00f4n l\u0103ng \u1edf Chi\u00eam S\u01a1n (t\u00ean x\u00e3 thu\u1ed9c huy\u1ec7n Duy Xuy\u00ean dinh Qu\u1ea3ng Nam) (t\u1ee9c l\u00e0 l\u0103ng V\u0129nh Di\u1ec5n) (1. L\u0103ng Hi\u1ebfu v\u0103n ho\u00e0ng h\u1eadu h\u1ecd Nguy\u1ec5n.).<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u1edf g\u1ea1o B\u1eafc Th\u00e0nh. Sai ph\u00f3 qu\u1ea3n t\u00e0u (bu\u1ed5i qu\u1ed1c s\u01a1 l\u00e0 t\u00ean quan, sau \u0111\u1ed5i) l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n An tr\u00f4ng coi vi\u1ec7c v\u1eadn t\u1ea3i, l\u00ednh v\u1eadn t\u1ea3i th\u00ec c\u1ea5p cho 2 th\u00e1ng l\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh l\u1ec7 ph\u1ee5 hao cho vi\u1ec7c v\u1eadn t\u1ea3i (g\u1ea1o ch\u1edf 100 ph\u01b0\u01a1ng, ph\u1ee5 hao 2 ph\u01b0\u01a1ng).<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Tr\u1ea7n \u0110\u1eafc Xi\u00eam l\u00e0m B\u00ecnh nhung cai c\u01a1, qu\u1ea3n vi\u1ec7c thu thu\u1ebf ngu\u1ed3n Chi\u00ean \u0110\u00e0n.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Nguy\u1ec5n H\u1eefu Kh\u00e1nh l\u00e0m th\u1ee7 ng\u1ef1 c\u1eeda bi\u1ec3n \u0110\u1ea1i Chi\u00eam.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1, qu\u1ea3n t\u00e0u Ph\u01b0\u1ee3ng phi l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Ch\u1ea5n ch\u1edf s\u00fang \u0111\u1ed3ng \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh \u0111\u1ebfn Kinh.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Nguy\u1ec5n \u0110\u0103ng T\u00e0i v\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u0103ng Vinh l\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n sung ch\u1ee9c ho\u00e0ng t\u1eed t\u01b0 gi\u1ea3ng. \u0110\u00f3 l\u00e0 do Tham tri L\u1ec5 b\u1ed9 Tr\u1ea7n H\u01b0ng \u0110\u1ea1t ti\u1ebfn c\u1eed.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u01b0\u1edbc Ch\u00e2n L\u1ea1p sai Tr\u1ea7n Quang Qu\u1ef3nh \u0111em hi\u1ebfn ph\u1ea9m v\u1eadt \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng. Quang Qu\u1ef3nh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n [ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t] \u1edf dinh La B\u00edch, bi\u1ebft n\u00f3i ti\u1ebfng phi\u00ean, vua nh\u00e2n cho qu\u1ea3n Th\u00f4ng ng\u00f4n s\u1ee9 ty \u1edf Ch\u00e2n L\u1ea1p.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Kh\u00e2m sai cai \u0111\u1ed9i Nguy\u1ec5n Th\u1ecbnh l\u00e0m Kh\u00e2m sai cai c\u01a1 qu\u1ea3n t\u00e0u Tho\u1ea1i ph\u01b0\u1ee3ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Tri\u1ec7u L\u01b0u th\u1ee7 B\u00ecnh Khang l\u00e0 L\u00ea V\u0103n V\u1ea1n v\u1ec1 Kinh. L\u1ea5y Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay qu\u00e2n Th\u1ea7n v\u00f5 l\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u1eafc l\u00e0m L\u01b0u th\u1ee7 B\u00ecnh Khang.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Ph\u1ea1m V\u0103n Nh\u01a1n ki\u00eam gi\u00e1m qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ed5i qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch c\u0169 l\u00e0m v\u1ec7 Th\u1ea7n tr\u1ef1c, trong v\u1ec7 \u0111\u1eb7t 7 thuy\u1ec1n l\u00e0 Trung b\u00ednh, Ti\u1ec1n b\u00ednh, T\u1ea3 b\u00ednh, H\u1eefu b\u00ednh, H\u00f9ng b\u00ednh, Ki\u00ean b\u00ednh v\u00e0 Uy b\u00ednh, 6 \u0111\u1ed9i l\u00e0 V\u00f5 t\u00edn, V\u00f5 ti\u1ec7p, V\u00f5 k\u1ef7, V\u00f5 ki\u1ebfm, V\u00f5 k\u00edch v\u00e0 An ngh\u0129a, l\u1ea5y b\u1ecdn V\u1ec7 \u00fay Hu\u1ef3nh V\u0103n \u0110\u1ec7 cai qu\u1ea3n, l\u1ec7 theo l\u01b0u tr\u1ea5n th\u1ea7n Gia \u0110\u1ecbnh sai khi\u1ebfn.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho Thu\u1ed9c n\u1ed9i cai \u0111\u1ed9i Tr\u1ea7n \u0110\u0103ng Long l\u00e0m Kh\u00e2m sai thu\u1ed9c n\u1ed9i cai c\u01a1, qu\u1ea3n v\u1ec7 Cung v\u00f5, Thu\u1ed9c n\u1ed9i cai c\u01a1 Ho\u00e0ng Ng\u1ecdc V\u0103n l\u00e0m Kh\u00e2m sai thu\u1ed9c n\u1ed9i cai c\u01a1, qu\u1ea3n Nh\u00e0 \u0111\u1ed3 n\u1ed9i.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua c\u00f9ng b\u1ea7y t\u00f4i b\u00e0n v\u1ec1 phong t\u1ee5c, n\u00f3i : \u201cD\u00e2n Nam H\u00e0 v\u1ed1n th\u00f3i t\u1eb1n ti\u1ec7n, t\u1eeb th\u1eddi Ng\u1ee5y T\u00e2y quen chu\u1ed9ng xa x\u1ec9, ti\u00eau d\u00f9ng kh\u00f4ng c\u00f3 ti\u1ebft \u0111\u1ed9, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi b\u1eaft ch\u01b0\u1edbc, l\u01b0u t\u1ec7 t\u1eeb \u0111\u1ea5y sinh ra. D\u00e2n B\u1eafc H\u00e0 th\u00ec ki\u1ec3u qu\u1ea7n \u00e1o c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u1eb9p. Ph\u1ea3i n\u00ean m\u1ed9t phen s\u1eeda \u0111\u1ecbnh m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ed3ng nh\u1ea5t phong t\u1ee5c. Nh\u01b0ng s\u1eeda \u0111\u1ed5i phong t\u1ee5c c\u0169ng ph\u1ea3i d\u1ea7n d\u1ea7n\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u1ea5m \u0111\u00fac tr\u1ed9m ti\u1ec1n. Vua cho r\u1eb1ng t\u1eeb khi T\u00e2y S\u01a1n l\u00e0m lo\u1ea1n, trong d\u00e2n c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00fac tr\u1ed9m ti\u1ec1n, \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n m\u1ecfng qu\u00e1, b\u00e8n h\u1ea1 l\u1ec7nh c\u1ea5m. K\u1ebb n\u00e0o ph\u1ea1m c\u1ea5m th\u00ec b\u1eaft sung t\u01b0\u1ee3ng ph\u01b0\u1eddng, t\u00e0i s\u1ea3n t\u1ecbch thu v\u00e0o quan, ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o c\u00e1o ph\u00e1t \u0111\u00fang th\u1ef1c th\u00ec th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n 100 quan, l\u00e0m l\u1ec7nh m\u00e3i m\u00e3i.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00e1c quan B\u1eafc Th\u00e0nh t\u00e2u r\u1eb1ng : \u201cB\u1eafc H\u00e0 tr\u1ea3i qua lo\u1ea1n l\u1ea1c, d\u00e2n nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi xi\u00eau t\u00e1n. Binh c\u00f3 thi\u1ebfu ng\u1ea1ch th\u00ec qu\u1ea3n quan th\u01b0\u1eddng th\u01b0\u1eddng b\u1eaft l\u00e0ng l\u00e2n c\u1eadn c\u1ea5p th\u1ebf. V\u00ec th\u1ebf ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t c\u1ee7a d\u00e2n xi\u00eau t\u00e1n b\u1ecb l\u00e0ng l\u00e2n c\u1eadn chi\u1ebfm l\u1ea5y \u0111\u1ec3 b\u00f9 l\u1ea1i. Xin s\u1eeda \u0111\u1ed5i th\u00f3i t\u1ec7 \u1ea5y\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua b\u00e8n h\u1ea1 l\u1ec7nh cho c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng t\u1eeb Ngh\u1ec7 An ra B\u1eafc, ph\u00e0m ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t c\u1ee7a d\u00e2n xi\u00eau t\u00e1n, quan s\u1edf t\u1ea1i ph\u1ea3i l\u1eadp gi\u1edbi h\u1ea1n r\u00f5 r\u00e0ng, chia c\u1ea5p cho quan qu\u00e2n c\u00e0y c\u1ea5y m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c tha thu\u1ebf, l\u00e0ng l\u00e2n c\u1eadn kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e0y c\u1ea5y. Ai tr\u00f3t \u0111\u00e3 c\u00e0y c\u1ea5y r\u1ed3i th\u00ec t\u1ea1m th\u1eddi chi\u1ebfu theo h\u1ea1ng ru\u1ed9ng c\u00f4ng t\u01b0 m\u00e0 thu thu\u1ebf tr\u01b0\u1edbc (ru\u1ed9ng c\u00f4ng m\u1ed7i m\u1eabu, h\u1ea1ng nh\u1ea5t thu ti\u1ec1n 4 quan, h\u1ea1ng nh\u00ec 2 quan 5 ti\u1ec1n, h\u1ea1ng ba 1 quan 5 ti\u1ec1n, ru\u1ed9ng t\u01b0, m\u1ed7i m\u1eabu h\u1ea1ng nh\u1ea5t thu 1 quan 5 ti\u1ec1n, h\u1ea1ng nh\u00ec 1 quan 2 ti\u1ec1n, h\u1ea1ng ba 1 quan). L\u00faa ch\u00edn cho \u0111\u01b0\u1ee3c thu g\u1eb7t, n\u1ebfu ai \u1ea9n l\u00e1nh th\u00ec quan qu\u00e2n g\u1eb7t m\u00e0 n\u1ed9p thu\u1ebf v\u00e0o kho. C\u00f2n binh thi\u1ebfu ng\u1ea1ch \u0111\u00e3 \u0111i\u1ec1n th\u1ebf th\u00ec tha v\u1ec1, ch\u01b0a \u0111i\u1ec1n th\u1ebf th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n, \u0111\u1ec3 kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00e1i kh\u1ed5 ch\u1ecbu ng\u1ea1ch n\u1eb7ng h\u01a1n. \u0110\u1ee3i khi d\u00e2n xi\u00eau t\u00e1n tr\u1edf v\u1ec1 th\u00ec \u0111em nh\u1eefng ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t \u1ea5y c\u1ea5p tr\u1ea3 v\u00e0 thu thu\u1ebf nh\u01b0 l\u1ec7.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u00e9n 32 ng\u01b0\u1eddi n\u1ed9i gi\u00e1m tri\u1ec1u L\u00ea c\u0169 sung vi\u1ec7c qu\u00e9t d\u1ecdn trong cung, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi n\u1ed9i gi\u00e1m th\u00ec tr\u1eeb cho d\u00e2n m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi binh, c\u1ea5p ti\u1ec1n ph\u1ee5 d\u01b0\u1ee1ng c\u0169ng nh\u01b0 binh l\u00ednh.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Trung nh\u1ea5t Th\u1ecb trung dinh T\u00fac tr\u1ef1c l\u00e0 Tr\u1ea7n V\u0103n Tr\u00ed, V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 T\u1ea3 nh\u1ea5t l\u00e0 H\u1ed3 V\u0103n B\u00f4i, V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 N\u1ed9i tr\u1ef1c l\u00e0 L\u00ea V\u0103n T\u00edn l\u00e0m Kh\u00e2m sai thu\u1ed9c n\u1ed9i ch\u01b0\u1edfng c\u01a1.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Tr\u1ecbnh Ng\u1ecdc Tr\u00ed l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Ti\u1ec1n nh\u1ea5t Th\u1ecb trung dinh T\u00fac tr\u1ef1c, Nguy\u1ec5n V\u0103n Uy l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Ban tr\u1ef1c h\u1eefu qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch, \u0111\u1ec1u cho ch\u1ee9c Kh\u00e2m sai thu\u1ed9c n\u1ed9i ch\u01b0\u1edfng c\u01a1.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y \u0110inh t\u1ef5, vua r\u01b0\u1edbc T\u1eeb cung y\u1ebft l\u0103ng Ho\u00e0ng kh\u1ea3o.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y M\u1eadu ng\u1ecd t\u1ebf Ch\u1ea1p, vua \u0111\u1ebfn Th\u00e1i mi\u1ebfu l\u00e0m l\u1ec5.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y Nh\u00e2m tu\u1ea5t phong \u1ea5n (m\u1ed7i n\u0103m l\u1ea5y ng\u00e0y 25 th\u00e1ng ch\u1ea1p th\u00ec phong \u1ea5n, sang n\u0103m ch\u1ecdn ng\u00e0y t\u1ed1t v\u00e0o th\u01b0\u1ee3ng tu\u1ea7n th\u00e1ng gi\u00eang khai \u1ea5n. \u1edf c\u00e1c nha c\u0169ng l\u1ea5y nh\u1eefng ng\u00e0y \u1ea5y phong hay khai \u1ea5n tri\u1ec7n).<\/p>\n\n\n\n<p>Vua \u0111\u1ebfn Th\u00e1i mi\u1ebfu, d\u00e2ng l\u1ecbch v\u1ea1n to\u00e0n n\u0103m Qu\u00fd h\u1ee3i. L\u00e0m l\u1ec5 xong, vua ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n, ban l\u1ecbch m\u1edbi cho trong ngo\u00e0i.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00ednh bi\u00ean<\/p>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\"><a>\u0110\u1ec7 nh\u1ea5t k\u1ef7 &#8211; Quy\u1ec3n XX &#8211; Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u1ec1 Th\u1ebf t\u1ed5 cao ho\u00e0ng \u0111\u1ebf<\/a><\/h1>\n\n\n\n<p>Qu\u00fd h\u1ee3i, Gia Long n\u0103m th\u1ee9 2 [1803] (Thanh Gia Kh\u00e1nh n\u0103m th\u1ee9 8), m\u00f9a xu\u00e2n, th\u00e1ng gi\u00eang, m\u1ed3ng 1, vua th\u00e2n \u0111\u1ebfn Th\u00e1i mi\u1ebfu l\u00e0m l\u1ec5. L\u1ec5 xong, ng\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n, nh\u1eadn l\u1ec5 ch\u1ea7u m\u1eebng.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y K\u1ef7 t\u1ef5 m\u1edf \u1ea5n.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai th\u1ee7y qu\u00e2n thao di\u1ec5n ph\u00e9p ch\u00e8o thuy\u1ec1n. (Ph\u00e9p di\u1ec5n, \u0111\u1eb7t \u0111\u1ed3 b\u01a1i ch\u00e8o \u1edf tr\u00ean c\u1ea1n, ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi ch\u00e8o gi\u1ecfi v\u00e0i tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi khi\u1ebfn di\u1ec5n t\u1eadp, y nh\u01b0 d\u00e1ng \u0111i thuy\u1ec1n. Bu\u1ed5i qu\u1ed1c s\u01a1 trong vi\u1ec7c d\u1ee5ng binh th\u1ee7y chi\u1ebfn r\u1ea5t gi\u1ecfi, cho n\u00ean \u0111\u1ea7u m\u00f9a xu\u00e2n th\u01b0\u1eddng sai di\u1ec5n t\u1eadp). Vua ng\u1ef1 xem, th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n cho c\u00e1c qu\u00e2n, m\u1ed7i thuy\u1ec1n \u0111\u1ec1u 80 quan.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y \u1ea5t h\u1ee3i duy\u1ec7t binh. (B\u1ed9 binh, th\u1ee7y binh, t\u01b0\u1ee3ng m\u00e3 binh \u0111\u1ec1u theo h\u01b0\u1edbng m\u00e0 b\u00e0y d\u00e0n. Vua m\u1eb7c \u00e1o tr\u1eadn, \u0111eo g\u01b0\u01a1m, ban ph\u00e1t hi\u1ec7u l\u1ec7nh. B\u1eaft \u0111\u1ea7u duy\u1ec7t b\u1ed9 binh. \u0110\u1ed9i Trung h\u1ea7u b\u1eafn s\u00fang l\u1edbn, c\u00e1c qu\u00e2n b\u1eafn s\u00fang tay \u0111\u1ec1u 3 ti\u1ebfng. Th\u1ee9 \u0111\u1ebfn duy\u1ec7t th\u1ee7y binh. \u0110\u1ed9i Trung h\u1ea7u b\u1eafn s\u00fang l\u1edbn 3 ti\u1ebfng. Th\u1ee7y binh khai thuy\u1ec1n \u0111ua ch\u00e8o. R\u1ed3i k\u1ebf \u0111\u1ebfn qu\u00e2n voi ng\u1ef1a c\u0169ng ra nh\u01b0 th\u1ebf). T\u1eeb \u0111\u00f3 c\u1ee9 \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u n\u0103m th\u00ec duy\u1ec7t binh, th\u00e0nh l\u1ec7 m\u00e3i m\u00e3i.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u1ea5m qu\u00e2n d\u00e2n v\u00f4 c\u1edb kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00ean th\u00e0nh. Khi xe ki\u1ec7u vua \u0111i, ai ph\u1ea1m t\u1ea5t [\u0111\u01b0\u1eddng vua \u0111i] th\u00ec b\u1ecb t\u1ed9i.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u00fac ch\u00edn kh\u1ea9u s\u00fang l\u1edbn b\u1eb1ng \u0111\u1ed3ng. (L\u1ea5y b\u1ed1n m\u00f9a, v\u00e0 n\u0103m h\u00e0nh m\u00e0 \u0111\u1eb7t t\u00ean, c\u00e1i th\u1ee9 nh\u1ea5t l\u00e0 Xu\u00e2n, n\u1eb7ng h\u01a1n 17.700 c\u00e2n, c\u00e1i th\u1ee9 hai l\u00e0 H\u1ea1, n\u1eb7ng h\u01a1n 17.200 c\u00e2n, c\u00e1i th\u1ee9 ba l\u00e0 Thu, n\u1eb7ng h\u01a1n 18.400 c\u00e2n, c\u00e1i th\u1ee9 t\u01b0 l\u00e0 \u0110\u00f4ng, n\u1eb7ng h\u01a1n 17.800 c\u00e2n, c\u00e1i th\u1ee9 n\u0103m l\u00e0 M\u1ed9c, n\u1eb7ng h\u01a1n 17.100 c\u00e2n, c\u00e1i th\u1ee9 s\u00e1u l\u00e0 H\u1ecfa, n\u1eb7ng h\u01a1n 17.200 c\u00e2n, c\u00e1i th\u1ee9 b\u1ea3y l\u00e0 Th\u1ed5, n\u1eb7ng h\u01a1n 17.800 c\u00e2n, c\u00e1i th\u1ee9 t\u00e1m l\u00e0 Kim, n\u1eb7ng h\u01a1n 17.600 c\u00e2n, c\u00e1i th\u1ee9 ch\u00edn l\u00e0 Th\u1ee7y, n\u1eb7ng h\u01a1n 17.200 c\u00e2n).<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u00fac xong, l\u00e0m b\u00e0i minh \u0111\u1ec3 ghi.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00e0i minh r\u1eb1ng : \u201cN\u0103m Gi\u00e1p ng\u1ecd sang mi\u1ec1n \u0110\u00f4ng, n\u0103m M\u1eadu th\u00e2n \u0111em qu\u00e2n v\u1ec1 Gia \u0110\u1ecbnh, n\u0103m T\u00e2n d\u1eadu, th\u00e1ng tr\u1ecdng h\u1ea1, l\u1ea5y l\u1ea1i kinh \u0111\u00f4, n\u0103m Nh\u00e2m tu\u1ea5t, th\u00e1ng tr\u1ecdng h\u1ea1, \u0111\u1ea1i qu\u00e2n ra mi\u1ec1n B\u1eafc, \u0111\u1ebfn th\u00e1ng b\u1ea3y th\u1eafng tr\u1eadn, n\u0103m \u1ea5y \u0111em qu\u00e2n v\u1ec1, c\u00e1o y\u1ebft Th\u00e1i mi\u1ebfu, l\u00e0m l\u1ec5 hi\u1ebfn ph\u00f9, gi\u1eb7c n\u01b0\u1edbc qu\u00e9t thanh. M\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m Qu\u00fd h\u1ee3i sai n\u1ea5u nh\u1eefng th\u1ee9 \u0111\u1ed3ng \u0111\u00e3 thu b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00fac ch\u00edn kh\u1ea9u s\u00fang l\u1edbn, \u0111\u00f3 l\u00e0 t\u1eeb kh\u1ea9u th\u1ee9 nh\u1ea5t \u0111\u1ebfn kh\u1ea9u th\u1ee9 ch\u00edn n\u00e0y, th\u00e1ng ch\u1ea1p c\u00f4ng th\u1ee3 ho\u00e0n th\u00e0nh, \u0111\u1eb7c m\u1ec7nh kh\u1eafc minh v\u0103n n\u00e0y \u0111\u1ec3 ghi\u201d. N\u0103m Gia Long th\u1ee9 15 [1816] \u0111\u1eb7t t\u00ean s\u00fang l\u00e0 Th\u1ea7n oai v\u00f4 \u0111\u1ecbnh th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u00e9n nh\u1eefng v\u0103n th\u1ea7n c\u00f3 tu\u1ed5i v\u00e0 c\u00f3 \u0111\u1ee9c sung vi\u1ec7c d\u1ea1y b\u1ea3o ho\u00e0ng t\u1eed v\u00e0 ho\u00e0ng t\u00f4n.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y L\u00ea V\u0103n Ph\u00fa v\u00e0 Ph\u1ea1m Nh\u1eef Phong l\u00e0m Th\u01b0\u1ee3ng b\u1ea3o thi\u1ebfu khanh.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Mai H\u1eefu Th\u1eadn l\u00e0m th\u1ee7 ng\u1ef1 ngu\u1ed3n \u00d4 Da, Ph\u1ea1m C\u00f4ng Nhu\u1eadn l\u00e0m th\u1ee7 ng\u1ef1 ngu\u1ed3n Tr\u00e0 Dinh, Nguy\u1ec5n V\u0103n Kim l\u00e0m th\u1ee7 ng\u1ef1 ngu\u1ed3n \u00d4 Li\u00eam, Tr\u1ea7n Tu\u1ea5n Tho\u1ea1i l\u00e0m th\u1ee7 ng\u1ef1 c\u1eeda \u0110\u1ec1 Di, Hu\u1ef3nh V\u0103n H\u01b0ng l\u00e0m th\u1ee7 ng\u1ef1 c\u1eeda \u0110\u1ea1i Chi\u00eam. (\u00d4 Da, \u0110\u1ea1i Chi\u00eam \u0111\u1ec1u thu\u1ed9c Qu\u1ea3ng Nam, Tr\u00e0 Dinh, \u0110\u1ec1 Di v\u00e0 \u00d4 Li\u00eam \u0111\u1ec1u thu\u1ed9c B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh).<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00e1c t\u01b0\u1edbng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi cho r\u1eb1ng L\u00ea Ch\u1ea5t l\u00e0 t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ea7u h\u00e0ng m\u00e0 danh v\u1ecb l\u1ea1i \u1edf tr\u00ean m\u00ecnh, \u0111em l\u00f2ng th\u1eafc m\u1eafc. Ch\u1ea5t kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean l\u00f2ng, b\u00e8n d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i r\u1eb1ng : \u201cTh\u1ea7n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi b\u1ea5t t\u00e0i, m\u1edbi theo v\u1ec1, so v\u1edbi c\u00e1c b\u1ec1 t\u00f4i kh\u00f3 nh\u1ecdc mu\u00f4n ph\u1ea7n ch\u01b0a k\u1ecbp m\u1ed9t. Nay \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c phong t\u01b0\u1edbc qu\u1eadn c\u00f4ng, l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c Ch\u01b0\u1edfng H\u1eadu qu\u00e2n, l\u1ea1m \u1edf ng\u00f4i cao sang, kh\u00f4ng d\u00e1m \u0111\u01b0\u01a1ng n\u1ed5i. Xin cho xu\u1ed1ng c\u00f9ng h\u00e0ng v\u1edbi \u0110\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf\u201d. Vua kh\u00f4ng nghe, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t khi\u1ebfn cung ch\u1ee9c nh\u01b0 c\u0169.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00e2n c\u00e1c ngo\u1ea1i tr\u1ea5n Cao B\u1eb1ng v\u00e0 L\u1ea1ng S\u01a1n \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi \u0111em vi\u1ec7c ch\u1ecbu kh\u1ed1ng gi\u1ea3n binh t\u1ed1 c\u00e1o \u1edf th\u00e0nh. Th\u00e0nh th\u1ea7n \u0111em vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Vua ban chi\u1ebfu tr\u1ea3 l\u1eddi r\u1eb1ng : \u201cC\u00e1c ngo\u1ea1i tr\u1ea5n ng\u01b0\u1eddi Th\u1ed5 ng\u01b0\u1eddi N\u00f9ng \u1edf l\u1eabn, Ng\u1ee5y T\u00e2y kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t, thu thu\u1ebf \u0111i\u1ec3m binh c\u00f9ng m\u1ed9t lo\u1ea1t. Nay d\u00e2n N\u00f9ng xi\u00eau t\u00e1n, d\u00e2n Th\u1ed5 kh\u00f4ng kh\u1ecfi ch\u1ecbu ri\u00eang g\u00e1nh v\u00e1c n\u1eb7ng, n\u00ean h\u1ea1 l\u1ec7nh cho c\u00e1c tr\u1ea5n th\u1ea7n x\u00e9t r\u00f5 s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi N\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi Th\u1ed5, t\u00e2u l\u00ean \u0111\u1ec3 s\u1eeda \u0111\u1ed5i\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Nguy\u1ec5n V\u0103n Tr\u01b0\u01a1ng xin v\u1ec1 ngh\u1ec9 v\u00ec tu\u1ed5i gi\u00e0. Vua kh\u00f4ng cho.<\/p>\n\n\n\n<p>Duy\u1ec7t tuy\u1ec3n \u1edf c\u00e1c dinh Qu\u1ea3ng B\u00ecnh tr\u1edf v\u1ec1 Nam.<\/p>\n\n\n\n<p>Khi m\u1edbi l\u1ea5y l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c Gia \u0110\u1ecbnh \u0111\u00e3 thi h\u00e0nh ngay ph\u00e9p duy\u1ec7t tuy\u1ec3n. Sau v\u00ec li\u1ec1n n\u0103m chinh chi\u1ebfn n\u00ean ph\u1ea3i ho\u00e3n l\u1ea1i. \u0110\u1ebfn nay m\u1edbi ngh\u1ecb \u0111\u1ecbnh cho c\u00e1c dinh t\u1eeb Qu\u1ea3ng B\u00ecnh \u0111\u1ebfn Gia \u0110\u1ecbnh \u0111\u1ec1u thi h\u00e0nh ph\u00e9p duy\u1ec7t tuy\u1ec3n, l\u1ea5y n\u0103m M\u1eadu v\u00e0 n\u0103m Qu\u00fd l\u00e0m kh\u00f3a, m\u1ed7i dinh \u0111\u1eb7t m\u1ed9t tr\u01b0\u1eddng, quan v\u0103n quan v\u00f5 kh\u00e2m sai \u0111\u1ec1u m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi, t\u00f9y bi\u1ec7n cai \u00e1n m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi. B\u00e8n sai Ch\u01b0\u1edfng qu\u00e2n Nguy\u1ec5n V\u0103n Tr\u01b0\u01a1ng v\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Nh\u01a1n, \u0110\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf Phan V\u0103n Tri\u1ec7u, H\u1ed9 b\u1ed9 Nguy\u1ec5n K\u1ef3 K\u1ebf, C\u00f4ng b\u1ed9 Tr\u1ea7n V\u0103n Th\u00e1i, H\u00ecnh b\u1ed9 Nguy\u1ec5n T\u1eed Ch\u00e2u, Tham tri Nguy\u1ec5n Quang Di\u1ec7u, Nguy\u1ec5n Ho\u00e0i Qu\u1ef3nh v\u00e0 L\u00ea C\u1ea9n, chia \u0111i c\u00e1c dinh.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1eddi d\u1ee5 r\u1eb1ng :<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cPh\u00e9p duy\u1ec7t tuy\u1ec3n l\u00e0 \u0111\u1ec3 th\u1ea3i ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 \u0111i\u1ec1n ng\u01b0\u1eddi tr\u00e1ng, ph\u00e2n bi\u1ec7t n\u01a1i \u0111\u00f4ng \u0111\u00fac n\u01a1i th\u01b0a th\u1edbt. Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 c\u00f3 ph\u00e9p th\u01b0\u1eddng. Nay v\u00f5 c\u00f4ng \u0111\u00e3 xong, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t sai c\u1eed h\u00e0nh vi\u1ec7c duy\u1ec7t tuy\u1ec3n, b\u1ecdn ng\u01b0\u01a1i \u0111\u1ec1u n\u00ean theo l\u1ebd c\u00f4ng, gi\u1eef ph\u00e9p n\u01b0\u1edbc, c\u1ed1t sao cho \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u00e2n b\u00ecnh, \u0111\u1ec3 x\u1ee9ng v\u1edbi s\u1ef1 \u1ee7y th\u00e1c\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Ti\u1ebft V\u1ea1n th\u1ecd, cho b\u1ea7y t\u00f4i \u0103n y\u1ebfn. T\u1eeb \u0111\u00f3 l\u00e0m l\u1ec7 th\u01b0\u1eddng.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y \u1ea5t d\u1eadu, \u0111\u1eb7t \u0111\u00e0n \u1edf \u0111\u1ed3ng An Ninh h\u1ee3p t\u1ebf tr\u1eddi \u0111\u1ea5t. Vua b\u1ea3o L\u1ec5 b\u1ed9 r\u1eb1ng : \u201cT\u1ebf tr\u1eddi l\u00e0 l\u1ec5 l\u1edbn, sao c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01a1n gi\u1ea3n \u0111\u01b0\u1ee3c\u201d. B\u00e8n sai c\u00e1c quan L\u1ec5 b\u1ed9 kh\u1ea3o k\u1ef9 l\u1ec5 t\u1ebf Giao, ch\u00e2m ch\u01b0\u1edbc b\u00e0n \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ec3 thi h\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00e3i l\u1ec5 t\u1ebf chay. L\u1ec7 c\u0169 h\u00e0ng n\u0103m c\u1ee9 \u0111\u1ea7u xu\u00e2n \u0111\u1eb7t \u0111\u00e0n l\u00e0m l\u1ec5 t\u1ebf chay. Vua b\u1ea3o h\u1ecdc s\u0129 Nguy\u1ec5n Vi\u00ean r\u1eb1ng : \u201cVi\u1ec7c t\u1ebf chay r\u1ea5t l\u00e0 v\u00f4 v\u1ecb, n\u00ean \u0111\u1ed5i th\u00f3i h\u1ee7 \u1ea5y \u0111i\u201d. B\u00e8n b\u00e3i.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai quan \u0111i B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh t\u1ebf c\u00e1c t\u01b0\u1edbng s\u0129 tr\u1eadn vong.<\/p>\n\n\n\n<p>Mi\u1ec5n ti\u1ec1n kho\u00e1n kho [kho\u00e1n kh\u1ed1] cho Gia \u0110\u1ecbnh. (\u1edf c\u00e1c dinh Gia \u0110\u1ecbnh, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m \u0111\u1ed3n \u0111i\u1ec1n, l\u00e0 d\u00e2n trong dinh th\u00ec m\u1ed7i n\u0103m thu ti\u1ec1n 1 quan, l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Thanh th\u00ec thu ti\u1ec1n 2 quan, \u0111\u1ec3 d\u00f9ng v\u00e0o vi\u1ec7c s\u1eeda ch\u1eefa kho c\u00f4ng, g\u1ecdi l\u00e0 ti\u1ec1n kho\u00e1n kh\u1ed1).<\/p>\n\n\n\n<p>S\u1eafc cho t\u1eeb Qu\u1ea3ng B\u00ecnh tr\u1edf v\u1ec1 Nam ph\u00e0m ru\u1ed9ng b\u1ecf hoang m\u00e0 Ng\u1ee5y T\u00e2y chi\u1ebfm l\u00e0m quan \u0111i\u1ec1n trang \u0111\u1ec1u tr\u1ea3 h\u1ebft cho d\u00e2n, chi\u1ebfu theo t\u1eebng h\u1ea1ng c\u00f4ng t\u01b0 m\u00e0 thu thu\u1ebf.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u1ebf xe voi, xe ng\u1ef1a.<\/p>\n\n\n\n<p>X\u00e2y th\u00e0nh Th\u0103ng Long. Vua th\u1ea5y quy ch\u1ebf c\u1ee7a th\u00e0nh ch\u1eadt h\u1eb9p, mu\u1ed1n m\u1edf r\u1ed9ng th\u00eam. Sai th\u00e0nh th\u1ea7n v\u1ebd \u0111\u1ed3 d\u00e2ng l\u00ean, sai c\u00e1c dinh qu\u00e2n \u0111\u1eafp, nh\u1eefng v\u1eadt li\u1ec7u c\u1ea7n d\u00f9ng th\u00ec do quan tr\u1ea3 ti\u1ec1n theo gi\u00e1. K\u1ebb n\u00e0o s\u00e1ch nhi\u1ec5u ti\u1ec1n c\u1ee7a d\u00e2n th\u00ec b\u1ecb t\u1ed9i, truy tang tr\u1ea3 l\u1ea1i cho d\u00e2n.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai L\u00ea V\u0103n Duy\u1ec7t \u0111em qu\u00e2n \u0111\u00e1nh M\u1ecdi Th\u1ea1ch B\u00edch [\u0110\u00e1 V\u00e1ch]. Ng\u01b0\u1eddi M\u1ecdi \u1edf gi\u00e1p gi\u1edbi \u0111\u1ea7u ngu\u1ed3n Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i, h\u1eb1ng n\u0103m qu\u1ea5y nhi\u1ec5u l\u00e0m kh\u1ed5 d\u00e2n bi\u00ean th\u00f9y. Vua c\u00f9ng b\u1ea7y t\u00f4i b\u00e0n k\u1ebf \u0111\u00e1nh. Tr\u01b0\u1edbc sai xu\u1ed1ng d\u1ee5 cho \u00e1n tr\u1ea5n l\u00e0 Nguy\u1ec5n Hu\u1ef3nh \u0110\u1ee9c r\u1eb1ng : \u201cNg\u01b0\u01a1i n\u00ean truy\u1ec1n b\u00e1 uy \u0111\u1ee9c c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, v\u1ed7 v\u1ec1 d\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi, qu\u00e2n b\u00ecnh man \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh ng\u00e0y \u0111\u1ebfn\u201d. \u0110\u1ebfn nay sai V\u0103n Duy\u1ec7t \u0111i, cho H\u00e0n l\u00e2m th\u1ecb th\u01b0 Tr\u1ea7n V\u0103n L\u1ed9c theo \u0111i l\u00e0m vi\u1ec7c t\u1eeb ch\u01b0\u01a1ng \u1edf trong qu\u00e2n.<\/p>\n\n\n\n<p>Tha thu\u1ebf s\u00e1p ong t\u1eeb n\u0103m Nh\u00e2m tu\u1ea5t tr\u1edf v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc cho ng\u01b0\u1eddi Man [M\u1ecdi] \u0110\u1ed3ng H\u01b0\u01a1ng dinh B\u00ecnh Khang. Ng\u01b0\u1eddi Man vui m\u1eebng, \u0111em s\u1ea3n v\u1eadt \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn d\u00e2ng.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Ki\u1ec7n v\u00f5 l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n \u0110i\u1ec7u th\u00fa \u1edf Ngh\u1ec7 An t\u1ef1 ti\u1ec7n \u0111em v\u1ec7 binh v\u1ec1 Kinh, xin v\u1ec1 Gia \u0110\u1ecbnh. Vua th\u1ea5y t\u1ef1 ti\u1ec7n l\u00eca b\u1ecf n\u01a1i th\u00fa, d\u00f9ng roi \u0111\u00e1nh m\u1eafng.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1eafc Th\u00e0nh \u0111\u00f3ng g\u00f4ng gi\u1ea3i s\u1ee9 th\u1ea7n c\u1ee7a gi\u1eb7c T\u00e2y S\u01a1n l\u00e0 b\u1ecdn L\u00ea \u0110\u1ee9c Th\u1eadn, Nguy\u1ec5n \u0110\u0103ng S\u1edf v\u00e0 V\u00f5 Duy Nghi v\u1ec1 Kinh. Tr\u01b0\u1edbc kia Nguy\u1ec5n Quang To\u1ea3n sai b\u1ecdn \u0110\u1ee9c Th\u1eadn \u0111i s\u1ee9 sang n\u01b0\u1edbc Thanh, ch\u01b0a t\u1edbi Y\u00ean Kinh, ng\u01b0\u1eddi Thanh nghe tin Quang To\u1ea3n \u0111\u00e3 b\u1ecb di\u1ec7t, cho s\u1ee9 tr\u1edf v\u1ec1. Th\u00e0nh th\u1ea7n ph\u00e1i ng\u01b0\u1eddi gi\u1ea3i v\u1ec1 Kinh. Vua tha t\u1ed9i v\u00e0 cho v\u1ec1. V\u1ee3 l\u1ebd c\u1ee7a Ng\u1ee5y Nh\u1ea1c v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi h\u1ecd l\u00e0 t\u00ean \u0110\u1ea1i t\u00ean V\u1ea1n c\u0169ng b\u1ecb b\u1eaft \u0111\u1ebfn b\u1ed9 H\u00ecnh. T\u00e2u xin \u0111\u1ecbnh \u0111o\u1ea1t. Vua n\u00f3i: \u201cV\u1ee3 l\u1ebd Nh\u1ea1c l\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n b\u00e0 th\u00f4i. B\u1ecdn \u0110\u1ea1i tuy l\u00e0 th\u00e2n \u0111\u1ea3ng c\u1ee7a Nh\u1ea1c m\u00e0 kh\u00f4ng d\u1ef1 binh quy\u1ec1n, nay Nh\u1ea1c ch\u1ebft r\u1ed3i, gi\u1ebft \u0111i th\u00ec c\u00f3 \u00edch g\u00ec ?\u201d. \u0110\u1ec1u tha c\u1ea3.<\/p>\n\n\n\n<p>Ban c\u1ea5p qu\u1ea7n \u00e1o cho c\u00e1c qu\u00e2n th\u1ee7y b\u1ed9 v\u00e0 binh th\u00fa \u1edf c\u00e1c th\u00e0nh c\u00e1c tr\u1ea5n.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho Tr\u1ea7n C\u00f4ng Hi\u1ebfn l\u00e0m Kh\u00e2m sai ch\u01b0\u1edfng c\u01a1, v\u1eabn h\u00e0nh ch\u1ee9c Tr\u1ea5n th\u1ee7 H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng gi\u00eang nhu\u1eadn, l\u1ea5y Tri b\u1ea1 Ch\u00ednh dinh l\u00e0 Hu\u1ef3nh V\u0103n Di\u1ec5n l\u00e0m Cai b\u1ea1 Qu\u1ea3ng Nam.<\/p>\n\n\n\n<p>X\u00e9t h\u1ea1ch nh\u1eefng vi\u00ean th\u1ecb h\u00e0n, n\u1ed9i h\u00e0n l\u1ea5y 25 ng\u01b0\u1eddi b\u1ed5 v\u00e0o Th\u1ecb th\u01b0 vi\u1ec7n.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Tr\u1ea7n V\u0103n Ph\u01b0\u1edbc l\u00e0m Kh\u00e2m sai ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 ph\u00f3 qu\u1ea3n dinh H\u1eefu th\u1ee7y.<\/p>\n\n\n\n<p>Quan B\u1eafc Th\u00e0nh t\u00e2u r\u1eb1ng : \u201c\u0110\u1ea5t Th\u00e1i Nguy\u00ean nhi\u1ec1u lam ch\u01b0\u1edbng, nh\u1eefng nh\u00e2n vi\u00ean c\u00f4ng sai kh\u00f4ng quen th\u1ee7y th\u1ed5, xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho tr\u1ea5n th\u1ea7n ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi th\u1ed5 tr\u01b0\u1edbc h\u01a1i bi\u1ebft ch\u1eef sai l\u00e0m cai tri \u0111\u1ec3 l\u00e0m c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u00e1c ph\u1ee7 huy\u1ec7n\u201d. Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>Gi\u1ea3m b\u1edbt nh\u1eefng quan l\u1ea1i vi\u00ean d\u1ecbch c\u00e1c ph\u1ee7 huy\u1ec7n t\u1ed5ng thu\u1ed9c dinh B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh. Vua cho r\u1eb1ng \u1edf B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1eb7t danh s\u1eafc quan l\u1ea1i qu\u00e1 nhi\u1ec1u, b\u00e8n chu\u1ea9n \u0111\u1ecbnh cho hai ty X\u00e1 l\u1ea1i \u1edf dinh, m\u1ed7i ty 50 ng\u01b0\u1eddi, t\u1ecbch s\u0129 15 ng\u01b0\u1eddi. S\u1edf thu\u1ed9c, c\u00f3 m\u1ed9t ph\u1ee7 (Quy Nh\u01a1n), ba huy\u1ec7n (Ph\u00f9 Ly, Tuy Vi\u1ec5n, B\u1ed3ng S\u01a1n), ch\u00edn t\u1ed5ng v\u00e0 ba thu\u1ed9c. Ph\u1ee7 \u0111\u1eb7t kh\u00e1m l\u00fd, ch\u00e1nh \u0111\u1ec1 \u0111\u1ed1c, \u0111\u1ec1 l\u00e3nh, ph\u1ee7 k\u00fd l\u1ee5c, m\u1ed7i ch\u1ee9c m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi ; huy\u1ec7n \u0111\u1eb7t cai huy\u1ec7n, k\u00fd huy\u1ec7n \u0111\u1ec1u m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi, ch\u00e1nh l\u1ea1i, tr\u1ef1c sai \u0111\u1ec1u 15 ng\u01b0\u1eddi, t\u1ed5ng \u0111\u1eb7t cai t\u1ed5ng m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi, ph\u00f3 t\u1ed5ng m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi, thu\u1ed9c \u0111\u1eb7t cai thu\u1ed9c m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi, k\u00fd thu\u1ed9c m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi. C\u00f2n bao nhi\u1ec1u th\u00ec b\u00e3i h\u1ebft.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh l\u1ec5 t\u1ebf xu\u00e2n thu \u1edf mi\u1ebfu c\u0169 t\u1ea1i Gia \u0110\u1ecbnh.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u01b0\u1edbc l\u00e0 khi Th\u00e1i mi\u1ebfu \u0111\u00e3 l\u00e0m xong, vua d\u1ee5 cho l\u01b0u tr\u1ea5n th\u1ea7n r\u1eb1ng: \u201cTh\u1ea5p \u0111\u1eebng vin cao, h\u00e8n \u0111\u1eebng th\u1edd qu\u00fd, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1ec5 v\u1eady. Nay Th\u00e1i mi\u1ebfu \u1edf Kinh \u0111\u00e3 l\u00e0m xong, vi\u1ec7c th\u1edd c\u0169ng \u0111\u00e3 c\u00f3 ch\u1ed7. C\u00f2n mi\u1ebfu c\u0169 \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh th\u00ec nh\u1eefng ng\u00e0y t\u1ebft Nguy\u00ean \u0111\u00e1n, Thanh minh, \u0110oan d\u01b0\u01a1ng th\u00ec s\u1eafm l\u1ec5 d\u00e2ng c\u00fang, c\u00e1c ti\u1ebft kh\u00e1c th\u00ec th\u00f4i, kh\u00f4ng n\u00ean b\u00e0y ra phi\u1ec1n\u201d. \u0110\u1ebfn b\u1ea5y gi\u1edd l\u1ec5 th\u1ea7n l\u1ea1i t\u00e2u xin m\u1ed7i n\u0103m t\u1ebf hai l\u1ea7n v\u00e0o th\u00e1ng \u0111\u1ea7u m\u00f9a xu\u00e2n v\u00e0 m\u00f9a thu, c\u00f2n c\u00e1c ti\u1ebft tam nguy\u00ean (1. Tam nguy\u00ean : Nh\u1eefng ng\u00e0y r\u1eb1m th\u00e1ng gi\u00eang, th\u00e1ng 7 v\u00e0 th\u00e1ng 10, g\u1ecdi l\u00e0 th\u01b0\u1ee3ng nguy\u00ean, trung nguy\u00ean, h\u1ea1 nguy\u00ean.) th\u00ec d\u00f9ng h\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e8n m\u00e0 b\u00e1i, \u0111\u1ec3 t\u1ecf l\u00f2ng nghi\u00eam k\u00ednh. Vua y l\u1eddi t\u00e2u. H\u1ea1 chi\u1ebfu cho l\u01b0u tr\u1ea5n th\u1ea7n thi h\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai th\u1ed1ng l\u00e3nh th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ea1o Thanh Hoa l\u00e0 H\u00e0 C\u00f4ng Th\u00e1i coi qu\u1ebf h\u1ed9 [h\u1ed9 t\u00ecm qu\u1ebf]. Sau h\u1ea1 l\u1ec7nh cho tr\u1ea5n th\u1ea7n \u1ee7y ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed1c su\u1ea5t. Ai b\u00f3c tr\u1ed9m qu\u1ebf l\u00e0 b\u1ecb t\u1ed9i. (Ng\u01b0\u1eddi b\u00f3c qu\u1ebf m\u1ed9t n\u1eeda ph\u1ea3i n\u1ed9p v\u00e0o quan, m\u1ed9t n\u1eeda tr\u1ea3 v\u1ec1 c\u00f4ng b\u00f3c).<\/p>\n\n\n\n<p>Khai m\u1ecf b\u1ea1c \u1edf Tuy\u00ean Quang. B\u1ecdn \u0110\u00e0m K\u1ef3 Tr\u00e2n, Vi Chuy\u1ec3n Ba ng\u01b0\u1eddi Thanh l\u00e3nh khai, m\u1ed7i n\u0103m n\u1ed9p 80 l\u1ea1ng b\u1ea1c.<\/p>\n\n\n\n<p>Tha vi\u1ec7c binh dao cho d\u00e2n x\u00e3 An Qu\u00e1n (thu\u1ed9c huy\u1ec7n Di\u00ean Ph\u01b0\u1edbc) dinh Qu\u1ea3ng Nam, cho l\u1ec7 v\u00e0o N\u1ed9i ph\u1ee7 \u0111\u1ec3 l\u00e0m vi\u1ec7c. An Qu\u00e1n l\u00e0 l\u00e0ng qu\u00ea c\u1ee7a Nguy\u00ean phi T\u1ed1ng th\u1ecb cho n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t gia \u01a1n \u1ea5y.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00e0n l\u1eadp Nguy\u00ean mi\u1ebfu \u1edf Thanh Hoa. \u0110\u00ecnh th\u1ea7n t\u00e2u r\u1eb1ng : \u201cNguy\u00ean mi\u1ebfu tr\u01b0\u1edbc h\u1ee3p th\u1edd T\u0129nh v\u01b0\u01a1ng, Th\u00e1i v\u01b0\u01a1ng, Tr\u1eebng qu\u1ed1c c\u00f4ng, L\u1ef5 Nh\u01a1n c\u00f4ng v\u00e0 Oai qu\u1ed1c c\u00f4ng. Nay xin l\u1eadp m\u1ed9t t\u00f2a mi\u1ebfu ch\u00ednh, gian gi\u1eefa th\u1edd T\u0129nh v\u01b0\u01a1ng, gian t\u1ea3 th\u1edd Th\u00e1i v\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1ec1u tr\u00f4ng h\u01b0\u1edbng nam. L\u1ea1i \u1edf b\u00ean t\u1ea3 mi\u1ebfu ch\u00ednh d\u1ef1ng ri\u00eang m\u1ed9t mi\u1ebfu, gian gi\u1eefa th\u1edd Tr\u1eebng qu\u1ed1c c\u00f4ng, h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 nam, gian t\u1ea3 th\u1edd L\u1ef5 Nh\u01a1n c\u00f4ng T\u00f4n Th\u1ea5t H\u00e1n, h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 t\u00e2y. Duy Oai qu\u1ed1c c\u00f4ng Nguy\u1ec5n \u01af D\u0129 ng\u01b0\u1eddi h\u1ecd ngo\u1ea1i, th\u1ebf \u0111\u1ea1i \u0111\u00e3 l\u00e2u xin n\u00ean b\u1edbt \u0111i. L\u1ea1i m\u1ed7i n\u0103m hai k\u1ef3 t\u1ebf xu\u00e2n thu v\u00e0 c\u00e1c ti\u1ebft Nguy\u00ean \u0111\u00e1n, \u0110oan d\u01b0\u01a1ng, t\u1ebf Ch\u1ea1p (hai k\u1ef3 t\u1ebf xu\u00e2n thu, d\u00f9ng c\u1ed7 x\u00f4i l\u1ee3n, c\u00e1c ti\u1ebft kh\u00e1c d\u00f9ng c\u1ed7 n\u1ea5u), tr\u1ea5n th\u1ea7n \u0111em nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f4ng t\u00ednh (2. C\u00f4ng t\u00ednh : Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi h\u1ecd nh\u00e0 vua v\u1ec1 d\u00f2ng d\u00f5i xa kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u1ec1 tr\u1ef1c h\u1ec7 c\u1ee7a c\u00e1c ch\u00faa v\u00e0 c\u00e1c vua.) t\u1edbi \u0111\u00f3 l\u00e0m l\u1ec5 cho r\u00f5 ngu\u1ed3n g\u1ed1c\u201d. Vua theo l\u1eddi, ch\u00e9p l\u00e0m l\u1ec7. (T\u00f4n Th\u1ea5t H\u00e1n l\u00e0 con th\u1ee9 hai Th\u00e1i t\u1ed5, l\u00e0m quan \u1edf tri\u1ec1u L\u00ea \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c T\u1ea3 \u0111\u00f4 \u0111\u1ed1c, \u0111\u00e1nh M\u1ea1c ch\u1ebft tr\u1eadn, nh\u00e0 L\u00ea phong l\u00e0 L\u1ef5 Nh\u01a1n c\u00f4ng ; Nguy\u1ec5n \u01af D\u0129, anh c\u1ee7a T\u0129nh ho\u00e0ng h\u1eadu, l\u00e0m quan \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c Th\u00e1i ph\u00f3, phong Oai qu\u1ed1c c\u00f4ng, l\u00e0 c\u00f4ng th\u1ea7n khai qu\u1ed1c b\u1ef1c nh\u1ea5t. N\u0103m Thi\u1ec7u Tr\u1ecb th\u1ee9 5, truy t\u1eb7ng Trung qu\u00e2n \u0111\u00f4 th\u1ed1ng ph\u1ee7 \u0111\u00f4 th\u1ed1ng ch\u01b0\u1edfng ph\u1ee7 s\u1ef1 th\u00e1i s\u01b0, v\u1eabn phong Oai qu\u1ed1c c\u00f4ng, \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f2ng t\u1ef1 \u1edf Th\u00e1i mi\u1ebfu).<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1eb7t l\u1ec5 sinh \u1edf V\u0103n mi\u1ebfu 50 ng\u01b0\u1eddi, gi\u00e1m hi\u1ec7u 1 ng\u01b0\u1eddi, \u0111i\u1ec3n hi\u1ec7u 2 ng\u01b0\u1eddi, mi\u1ebfu phu 30 ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai c\u00e1c dinh tr\u1ea5n \u0111\u1ec1u l\u1eadp nh\u00e0 V\u0103n mi\u1ebfu, m\u1ed7i mi\u1ebfu \u0111\u1eb7t 2 ng\u01b0\u1eddi \u0111i\u1ec3n hi\u1ec7u, l\u1ec5 sinh v\u00e0 mi\u1ebfu phu \u0111\u1ec1u 30 ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u01afu tu\u1ea5t nh\u1eefng bi\u1ec1n binh b\u1ecb n\u1ea1n b\u00e3o. M\u00f9a thu n\u0103m ngo\u00e1i nh\u1eefng bi\u1ec1n binh c\u00e1c v\u1ec7 Th\u1ea7n s\u00e1ch l\u00e0m vi\u1ec7c v\u1eadn t\u1ea3i \u0111\u01b0\u1eddng bi\u1ec3n t\u1eeb B\u1eafc Th\u00e0nh \u0111\u1ebfn Thanh Hoa, g\u1eb7p b\u00e3o, ch\u1ebft \u0111u\u1ed1i h\u01a1n 500 ng\u01b0\u1eddi. \u0110\u1ed1c tr\u1ea5n T\u00f4n Th\u1ea5t Ch\u01b0\u01a1ng t\u00e2u l\u00ean. Vua th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t, h\u1ea1 l\u1ec7nh c\u1ea5p tu\u1ea5t nh\u01b0 \u0111\u1ed1i v\u1edbi binh ch\u1ebft tr\u1eadn (v\u1ec7 \u00fay ti\u1ec1n tu\u1ea5t 100 quan, ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay 50 quan, cai \u0111\u1ed9i 30 quan, c\u00f2n th\u00ec theo th\u1ee9 b\u1ef1c m\u00e0 gi\u1ea3m d\u1ea7n). L\u1ea1i sai \u0111\u1eb7t \u0111\u00e0n \u1edf ch\u00f9a Thi\u00ean M\u1ee5 \u0111\u1ec3 t\u1ebf.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u01b0\u1eddi Man [M\u1ecdi] \u1edf b\u1ea3y s\u00e1ch M\u01b0\u1eddng Vanh, Cha B\u00f4n, Th\u01b0\u1ee3ng K\u1ebf, Tr\u1ea7m B\u1ed3n, L\u00e0ng Th\u00ecn, X\u01b0\u01a1ng C\u1ee5m v\u00e0 Ph\u00e1 B\u0103ng thu\u1ed9c \u0111\u1ea1o Cam L\u1ed9 \u0111em s\u1ea3n v\u1eadt \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng v\u00e0o c\u1ed1ng (voi \u0111\u1ef1c 4 th\u1edbt, tr\u00e2u \u0111en 4 con, ng\u00e0 voi 2 chi\u1ebfc, s\u1eebng t\u00ea 7 t\u00f2a, tr\u1ed1ng \u0111\u1ed3ng 3 chi\u1ebfc, s\u00e1p ong c\u00e2n n\u1eb7ng 33 quan ti\u1ec1n, v\u1ea3i hoa m\u1ecdi 2 t\u1ea5m, v\u1ea3i tr\u1eafng 72 \u0111o\u1ea1n, dao l\u1eeda 90 c\u00e1i, \u0111\u00e1 l\u1eeda 6 th\u00f9ng). Vua cho tri\u1ec7u v\u00e0o, h\u1ecfi m\u00f9a m\u00e0ng t\u1ed1t x\u1ea5u th\u1ebf n\u00e0o, sai quan kho\u1ea3n \u0111\u00e3i r\u1ea5t h\u1eadu, cho chi\u1ebfu chi\u00eau an v\u00e0 b\u1ea3o v\u1ec1. T\u1eeb \u0111\u1ea5y c\u1ee9 hai n\u0103m c\u1ed1ng m\u1ed9t l\u1ea7n.<\/p>\n\n\n\n<p>Tha thu\u1ebf th\u00e2n n\u0103m n\u0103m cho c\u00e1c th\u1ee3 v\u00e0 binh d\u00e2n \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh. (Nh\u1eefng th\u1ee3 \u1edf c\u00e1c ty X\u00e1 l\u1ea1i v\u00e0 Chi\u00eam h\u1eadu b\u1ed1n dinh, l\u1ec5 sinh b\u1ea3n ph\u1ee7, binh coi kho, l\u1ec7nh s\u1ee9 c\u00e1c \u0111\u1ea1o c\u00e1c th\u1ee7, ng\u01b0\u1eddi Thanh \u1edf Tr\u00e0 Vinh, Tr\u1ea5n Giang v\u00e0 C\u1ea7n Gi\u1edd, c\u00e1c v\u1ec7 \u0111\u1ed9i Tu\u1ea7n th\u00e0nh, H\u00f9ng di\u00eam v\u00e0 An c\u00f4ng, d\u00e2n c\u00e1c \u0111\u1ed9i n\u1eadu bi\u1ec7t n\u1ea1p c\u1ee7i b\u00f3 v\u00e0 v\u1ecf c\u00e2y).<\/p>\n\n\n\n<p>Tha thu\u1ebf mu\u1ed1i cho thuy\u1ec1n bu\u00f4n Ba Th\u1eafc.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Gia \u0110\u1ecbnh l\u1ee5c ghi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi bi\u1ec1n binh theo sang V\u1ecdng C\u00e1c m\u00e0 ch\u1ebft tr\u1eadn hay ch\u1ebft b\u1ec7nh, \u0111\u1ec1u cho b\u00e0 con \u0111em th\u1ef1c tr\u1ea1ng t\u00e2u b\u00e0y \u0111\u1ec3 c\u1ea5p tu\u1ea5t. R\u1ed3i h\u1ea1 l\u1ec7nh x\u00e9t h\u1ecfi ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o c\u00f3 con \u0111\u00e3 l\u1edbn th\u00ec k\u00ea t\u00ean t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho binh m\u1edbi k\u00e9n B\u1eafc Th\u00e0nh thao di\u1ec5n tr\u1eadn ph\u00e1p, m\u1ed9t th\u00e1ng m\u1edbi th\u00f4i, r\u1ed3i chia&nbsp; ban cho ngh\u1ec9 ng\u01a1i.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Cai c\u01a1 L\u00ea V\u0103n L\u00e2n l\u00e0m L\u01b0u th\u1ee7 Phi\u00ean Tr\u1ea5n.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u1ea5p th\u00eam l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng cho c\u00e1c t\u01b0\u1edbng s\u0129 b\u00ecnh man. D\u1ee5 r\u1eb1ng : \u201cQu\u1ea3ng Ng\u00e3i th\u00f3c m\u1ea5t m\u00f9a, ng\u01b0\u1eddi thi\u1ebfu \u0103n. C\u00e1c t\u01b0\u1edbng s\u0129 \u1edf ngo\u00e0i, l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng d\u1ea7u \u0111\u00e3 c\u00f3 \u0111\u1ecbnh l\u1ec7, m\u00e0 tr\u00e8o \u0111\u00e8o l\u1eb7n su\u1ed1i kh\u00f3 nh\u1ecdc, tr\u1eabm r\u1ea5t th\u01b0\u01a1ng, v\u1eady c\u1ea5p th\u00eam g\u1ea1o th\u00e1ng cho m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 2, X\u00ed X\u01b0\u01a1ng M\u00e3 \u1edf L\u1ea1c Ho\u00e0n sai \u1ea5p Ma H\u1ea1t v\u00e0o c\u1ed1ng (voi \u0111\u1ef1c 2 th\u1edbt, ng\u00e0 voi 1 c\u1eb7p, s\u1eebng t\u00ea 2 t\u00f2a, s\u00e1p ong 40 b\u00e1t). Vua v\u1eddi v\u00e0o y\u00ean \u1ee7i h\u1ecfi han. Sai H\u1ed9 b\u1ed9 kho\u1ea3n \u0111\u00e3i v\u00e0 ban cho nhi\u1ec1u h\u01a1n \u0111\u1ed1i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi Man Cam L\u1ed9. Khi v\u1ec1, sai Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb c\u1ea5p cho 30 ph\u01b0\u01a1ng g\u1ea1o, 100 quan ti\u1ec1n. Qu\u00e2n Man l\u01b0u \u1edf \u0111\u1ea1o Cam L\u1ed9 c\u0169ng cho 100 ph\u01b0\u01a1ng g\u1ea1o.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1ebf xu\u00e2n \u1edf V\u0103n mi\u1ebfu. Vua th\u00e2n h\u00e0nh \u0111\u1ebfn l\u00e0m l\u1ec5.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y T\u00e2n m\u00f9i, vua r\u01b0\u1edbc T\u1eeb cung v\u1ec1 ch\u01a1i qu\u00ea c\u0169 l\u00e0 l\u00e0ng An Du. Sai \u0111\u1ed9i Tr\u01b0\u1eddng xu\u00e2n di\u1ec5n tu\u1ed3ng cho d\u00e2n ch\u00fang xem. H\u00f4m sau xa gi\u00e1 \u0111\u1ebfn H\u1ed3 X\u00e1. Cho v\u1eddi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn h\u1ecfi \u0111\u01b0\u1eddng th\u1ee7y n\u01a1i n\u00e0o c\u00f3 th\u1ec3 v\u1eadn t\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c. Sai dinh th\u1ea7n Qu\u1ea3ng B\u00ecnh d\u1ef1ng \u0111\u00e0i l\u1eeda hi\u1ec7u \u1edf c\u1ea7u Th\u1ee7y Li\u00ean \u0111\u1ec3 tr\u00f4ng kho Lai C\u00e1ch. R\u1ed3i vua \u0111\u1ebfn kho An Tr\u1ea1ch, c\u00f9ng c\u00e1c quan \u0111i theo b\u00e0n ch\u1ebf xe tr\u00e2u xe ng\u1ef1a \u0111\u1ec3 ti\u1ec7n vi\u1ec7c v\u1eadn t\u1ea3i tr\u00ean c\u1ea1n.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00e2n Qu\u1ea3ng B\u00ecnh, Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng l\u1ec5 m\u1eebng, vua cho ti\u1ec1n, b\u1ea3o \u0111\u1eebng d\u00e2ng n\u1eefa. Ai c\u00f3 s\u1ef1 g\u00ec oan khu\u1ea5t th\u00ec cho \u0111\u1ebfn h\u00e0nh t\u1ea1i t\u00e2u b\u00e0y. Vua th\u00e2n t\u1ef1 x\u00e9t \u0111\u1ecbnh. Nh\u00e2n d\u00e2n kh\u00f4ng ai l\u00e0 kh\u00f4ng vui m\u1eebng.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y Canh th\u00ecn, vua r\u01b0\u1edbc T\u1eeb cung tr\u1edf v\u1ec1 Kinh.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u1ef1ng nh\u00e0 th\u1ee7y c\u00e1c. Th\u01b0\u1edfng 400 quan ti\u1ec1n cho th\u1ee7y qu\u00e2n.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u00f3ng g\u00f4ng gi\u1ea3i b\u1ecdn Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 T\u00e2y S\u01a1n l\u00e0 Ng\u00f4 Nh\u1eadm (1. Ng\u00f4 Nh\u1eadm : Ch\u00ednh l\u00e0 Ng\u00f4 Th\u00ec Nh\u1eadm ho\u1eb7c Ng\u00f4 Th\u1eddi Nhi\u1ec7m, v\u00ec ki\u00eang t\u00ean h\u00fay T\u1ef1 \u0110\u1ee9c n\u00ean vi\u1ebft l\u00e0 Ng\u00f4 Nh\u1eadm.), Phan Huy \u00cdch v\u00e0 Nguy\u1ec5n Gia Phan \u0111\u1ebfn B\u1eafc Th\u00e0nh. Tr\u01b0\u1edbc l\u00e0 b\u1ecdn Nh\u1eadm th\u00fa t\u1ed9i, vua kh\u00f4ng n\u1ee1 gi\u1ebft, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t h\u1ea1 l\u1ec7nh cho gi\u1ea3i v\u1ec1 Kinh. \u0110\u1eb7ng Tr\u1ea7n Th\u01b0\u1eddng d\u00e2ng bi\u1ec3u n\u00f3i : \u201cB\u1ecdn Nh\u1eadm th\u00e2n l\u00e0m t\u00f4i nh\u00e0 L\u00ea m\u00e0 cam t\u00e2m theo gi\u1eb7c, b\u00e0y l\u1eddi n\u00f3i d\u1ed1i \u0111\u1ec3 l\u1eeba nh\u00e0 Thanh, h\u00e3m \u0111\u1ed3ng lo\u1ea1i v\u00e0o ch\u1ed7 b\u1ea5t ngh\u0129a, x\u00e9t t\u1ed9i \u00e1c ch\u1ebb h\u1ebft tre c\u0169ng kh\u00f3 bi\u00ean h\u1ebft, th\u1ef1c l\u00e0 k\u1ebb c\u00f3 t\u1ed9i nh\u1ea5t trong danh gi\u00e1o. N\u1ebfu k\u1ebb n\u00e0y m\u00e0 kh\u00f4ng gi\u1ebft th\u00ec r\u0103n b\u1ea3o ng\u01b0\u1eddi sau sao \u0111\u01b0\u1ee3c ?\u201d Vua b\u00e8n h\u1ea1 l\u1ec7nh \u0111\u01b0a ra B\u1eafc Th\u00e0nh \u0111\u1ec3 ngh\u1ecb t\u1ed9i. Th\u00e0nh th\u1ea7n b\u00e0n cho l\u00e0 t\u1ed9i b\u1ecdn Nh\u1eadm \u0111\u00e1ng ph\u1ea3i gi\u1ebft, nh\u01b0ng \u0111\u00e3 c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00f3i r\u00f5 ng\u1ee5y quan ra th\u00fa th\u00ec \u0111\u1ec1u mi\u1ec5n t\u1ed9i, v\u1eady xin tha b\u1ecdn Nh\u1eadm t\u1ed9i ch\u1ebft, ch\u1ec9 \u0111\u00e1nh \u0111\u1ec3 l\u00e0m nh\u1ee5c. Vua y cho. H\u1ea1 l\u1ec7nh k\u1ec3 t\u1ed9i \u1edf h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng ph\u1ee7 Ph\u1ee5ng Thi\u00ean (T\u1ee9c l\u00e0 Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m nh\u00e0 L\u00ea c\u0169) m\u00e0 \u0111\u00e1nh \u0111au. Nh\u1eadm b\u1ecb \u0111\u00e1nh ch\u1ebft.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh \u0111i\u1ec1u c\u1ea5m v\u1ec1 thuy\u1ec1n bu\u00f4n. Ph\u00e0m thuy\u1ec1n bu\u00f4n n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i \u0111\u1ebfn bu\u00f4n, th\u00ec tr\u1ea7m h\u01b0\u01a1ng, k\u1ef3 nam \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c mua. Nh\u01b0 c\u00f3 mua c\u1ed9t bu\u1ed3m v\u00e0 b\u00e1nh l\u00e1i th\u00ec ph\u1ea3i do quan s\u1edf t\u1ea1i ph\u00ea chu\u1ea9n m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c. Khi thuy\u1ec1n tr\u1edf v\u1ec1, mua g\u1ea1o \u0111\u1ec3 \u0103n, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00f3ng 100 th\u01b0ng l\u00e0m h\u1ea1n. L\u00e0m tr\u00e1i th\u00ec b\u1ecb t\u1ed9i.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua th\u1ea5y trong tr\u1eadn \u0111\u00e1nh Th\u1ecb N\u1ea1i ng\u00e0y n\u1ecd, s\u00fang \u0111\u1ea1n c\u1ee7a T\u00e2y S\u01a1n b\u1ecb ch\u00ecm \u0111\u1eafm nhi\u1ec1u, b\u00e8n sai Ph\u00f3 \u0111\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf binh dinh T\u1ea3 th\u1ee7y l\u00e0 \u0110\u00e0o V\u0103n L\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1c su\u1ea5t binh d\u00e2n l\u1eb7n m\u00f2, \u0111\u01b0\u1ee3c 160 c\u1ed7 s\u00fang v\u00e0 h\u01a1n 500 h\u00f2n \u0111\u1ea1n, \u0111\u01b0a v\u1ec1 Kinh.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Ti\u1ec1n nh\u1ea5t Th\u1ecb trung dinh T\u00fac tr\u1ef1c l\u00e0 Tr\u1ecbnh Ng\u1ecdc Tr\u00ed l\u00e0m Ph\u00f3 \u0111\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf T\u1ea3 dinh qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch, Ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng H\u1eefu qu\u00e2n l\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c Th\u00e0nh l\u00e0m Ph\u00f3 \u0111\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf H\u1eefu dinh.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u1ea5n th\u1ee7 S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 Tr\u1ea7n \u0110\u1ea1i Lu\u1eadt v\u00ec b\u1ec7nh \u0111\u01b0\u1ee3c ngh\u1ec9. Sai Ch\u01b0\u1edfng dinh l\u00e3nh Ph\u00f3 tr\u1ea5n Thanh Hoa l\u00e0 V\u00f5 Do\u00e3n V\u0103n l\u00e0m Tr\u1ea5n th\u1ee7 S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng, Ph\u00f3 \u0111\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c Th\u00e0nh l\u00e3nh Ph\u00f3 tr\u1ea5n Thanh Hoa. \u0110\u1ea1i Lu\u1eadt ch\u1ebft, t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng dinh.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 H\u1ed5 uy l\u00e0 Phan V\u0103n Th\u00fay \u0111em qu\u00e2n \u0111i th\u00fa Thanh Hoa.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u01b0\u1eddi Thi\u1ec1u Ch\u00e2u n\u01b0\u1edbc Thanh l\u00e0 L\u00fd H\u00f2a Nguy\u00ean h\u1ecdp b\u1ecdn \u0111\u00e1nh c\u01b0\u1edbp m\u1ecf Ph\u01b0\u1edbc Tinh \u1edf Th\u00e1i Nguy\u00ean. T\u1ed5ng tr\u1ea5n B\u1eafc Th\u00e0nh Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00e0nh \u0111em qu\u00e2n \u0111\u00e1nh d\u1eb9p. L\u00fd H\u00f2a Nguy\u00ean tr\u1ed1n. B\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed3 \u0111\u1ea3ng l\u00e0 Tr\u00e2u T\u00f4n, L\u00fd A T\u1ee9 v\u00e0 Tr\u1ea7n A Nh\u1ecb \u0111\u1ec1u ch\u00e9m c\u1ea3.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho m\u1eb9 L\u00ea Ch\u1ea5t l\u00e0 \u0110\u00e0o Th\u1ecb Th\u00f4n m\u1ed7i th\u00e1ng 40 ph\u01b0\u01a1ng g\u1ea1o, sai dinh th\u1ea7n B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh c\u1ea5p cho h\u1eb1ng th\u00e1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho nh\u00e0 tr\u1ea1m c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng m\u1ed7i khi ti\u1ebfp \u0111\u1ec7 c\u00f4ng v\u0103n, ph\u1ea3i ghi r\u00f5 ng\u00e0y gi\u1edd, \u0111\u1ec3 nghi\u1ec7m ch\u00f3ng hay ch\u1eadm.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00e1c qu\u1ea3n qu\u00e2n \u1edf Thanh Ngh\u1ec7 v\u00e0 B\u1eafc Th\u00e0nh c\u00f3 nhi\u1ec1u k\u1ebb s\u00e1ch nhi\u1ec5u qu\u00e2n nh\u00e2n. Vua nghe t\u1ec7 \u1ea5y, h\u1ea1 chi\u1ebfu c\u1ea5m. L\u1eddi chi\u1ebfu n\u00f3i : \u201cN\u0103m ngo\u00e1i k\u00e9n l\u00ednh, chia \u0111\u1eb7t ng\u01b0\u1eddi th\u1ed1ng qu\u1ea3n, m\u1ecdi \u0111i\u1ec1u r\u0103n d\u1ea1y c\u00f2n v\u0103ng v\u1eb3ng b\u00ean tai. Th\u1ebf m\u00e0 qu\u1ea3n qu\u00e2n l\u1ea1i c\u00f3 nhi\u1ec1u k\u1ebb b\u00f2n l\u1ea5n qu\u00e2n l\u00ednh ph\u00e0m nh\u1eefng c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u01b0\u1edbi v\u1ee3 l\u1ea5y l\u1ebd, cho \u0111\u1ebfn l\u00e0m nh\u00e0 c\u1eeda, m\u1ecdi v\u1eadt c\u1ea7n d\u00f9ng \u0111\u1ec1u l\u1ea5y \u1edf qu\u00e2n l\u00ednh, k\u1ebb n\u00e0o kh\u00f4ng theo th\u00ec m\u01b0\u1ee3n c\u1edb vi\u1ec7c c\u00f4ng, th\u1eb3ng tay \u0111\u00e1nh \u0111\u1eadp, khinh th\u01b0\u1eddng ph\u00e1p lu\u1eadt nh\u01b0 th\u1ebf, th\u1ef1c kh\u00f4ng th\u1ec3 tha \u0111\u01b0\u1ee3c. Nh\u01b0ng ngh\u0129 b\u1ecdn ng\u01b0\u01a1i theo h\u1ea7u l\u00e2u ng\u00e0y, mu\u1ed1n gi\u1eef cho \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ecdn v\u1eb9n n\u00ean kh\u00f4ng n\u1ee1 v\u1ed9i gia t\u1ed9i. T\u1eeb nay n\u00ean g\u00ecn gi\u1eef ph\u00e9p c\u00f4ng, \u0111\u1eebng noi th\u00f3i c\u0169. Kh\u00f4ng th\u1ebf th\u00ec nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc c\u00f3 h\u00ecnh ph\u1ea1t, ta c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u00ec c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 che ch\u1edf \u0111\u01b0\u1ee3c\u201d. L\u1ea1i chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan th\u00e0nh v\u00e0 tr\u1ea5n \u0111\u1ec3 \u00fd xem x\u00e9t, n\u1ebfu c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi c\u1ed1 \u00fd sai ph\u1ea1m th\u00ec ph\u1ea3i tham h\u1eb7c, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c dung t\u00fang.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh ph\u00e9p thu\u1ebf t\u00f4 dung. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng : \u201cNh\u00e0 \u0111\u1ee7 \u0103n kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00ec tr\u1ed1n thu\u1ebf. N\u01b0\u1edbc \u0111\u1ee7 d\u00f9ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00ec \u0111\u00e1nh thu\u1ebf n\u1eb7ng. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ta t\u1eeb Th\u00e1i v\u01b0\u01a1ng d\u1ef1ng nghi\u1ec7p t\u1edbi nay, ph\u00e9p \u0111\u00e1nh thu\u1ebf kh\u00f4ng n\u1eb7ng kh\u00f4ng nh\u1eb9. Ru\u1ed9ng th\u00ec chia l\u00e0m ba h\u1ea1ng, h\u1ed9 th\u00ec ph\u00e2n bi\u1ec7t ch\u00ednh h\u1ed9 v\u00e0 kh\u00e1ch h\u1ed9, v\u00ec r\u1eb1ng \u0111\u1ea5t c\u00f3 ch\u1ed7 t\u1ed1t ch\u1ed7 x\u1ea5u, ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 k\u1ebb gi\u00e0u k\u1ebb ngh\u00e8o, cho n\u00ean t\u00f9y h\u1ea1ng tr\u01b0ng thu cho kh\u00e1c nhau. V\u1eeba \u0111\u00e2y T\u00e2y S\u01a1n n\u1ed5i lo\u1ea1n, khinh b\u1ecf ph\u00e9p c\u0169, cho r\u1eb1ng ru\u1ed9ng d\u00e2n h\u1ea1ng nh\u1ea5t h\u1ea1ng nh\u00ec th\u00ec \u00edt m\u00e0 h\u1ea1ng ba th\u00ec nhi\u1ec1u, b\u00e8n kh\u00f4ng chia \u0111\u1eb3ng h\u1ea1ng, \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec3 c\u1ee9 thu m\u1ed7i m\u1eabu th\u00f3c t\u00f4 35 th\u0103ng. \u0110\u1ebfn nh\u01b0 ti\u1ec1n thu\u1ebf th\u00e2n dung th\u00ec c\u0169ng kh\u00f4ng chia ra ch\u00ednh h\u1ed9 kh\u00e1ch h\u1ed9 m\u00e0 thu g\u1ed3m l\u00e0m m\u1ed9t. Thu\u1ebf m\u00e1 n\u1eb7ng n\u1ec1 \u0111\u1ebfn th\u1ebf l\u00e0 c\u00f9ng. \u0110\u00e3 v\u00e0i m\u01b0\u01a1i n\u0103m nay d\u00e2n b\u1ecb h\u00e0 ng\u01b0\u1ee3c. Ta nay \u0111\u00e3 thu l\u1ea1i d\u01b0 \u0111\u1ed3, xa th\u01b0 (1. Xa th\u01b0 : Xa \u0111\u1ed3ng qu\u1ef9, th\u01b0 \u0111\u1ed3ng v\u0103n, ngh\u0129a l\u00e0 : Xe \u0111i c\u00f9ng m\u1ed9t c\u1ee1 b\u00e1nh, ch\u1eef vi\u1ebft c\u00f9ng m\u1ed9t l\u1ed1i. N\u00f3i n\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 th\u1ed1ng nh\u1ea5t.) m\u1ed9t m\u1ed1i, bi\u1ebft r\u00f5 n\u1ed7i \u0111au kh\u1ed5 c\u1ee7a d\u00e2n, tr\u1eeb b\u1ecf m\u1ed1i t\u1ec7, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t h\u1ea1 l\u1ec7nh cho \u0111\u00ecnh th\u1ea7n theo r\u1ed9ng r\u00e3i m\u00e0 s\u1eeda \u0111\u1ecbnh, khi\u1ebfn cho d\u00e2n c\u00f3 thu\u1ebf ch\u00ednh cung (1. Ch\u00ednh cung : Thu\u1ebf ch\u00ednh.), n\u01b0\u1edbc c\u00f3 ph\u00e9p nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh, d\u00f9ng m\u00e3i l\u00e0m l\u1ec7 th\u01b0\u1eddng. (Thu\u1ebf ru\u1ed9ng th\u00ec c\u00e1c ph\u1ee7 Qu\u1ea3ng B\u00ecnh, Tri\u1ec7u Phong, \u0110i\u1ec7n B\u00e0n, Th\u0103ng Hoa, Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i, Quy Nh\u01a1n, Ph\u00fa Y\u00ean, B\u00ecnh H\u00f2a, Di\u00ean Kh\u00e1nh, ru\u1ed9ng c\u00f4ng v\u00e0 t\u01b0 h\u1ea1ng nh\u1ea5t m\u1ed7i m\u1eabu n\u1ed9p th\u00f3c 40 th\u0103ng, h\u1ea1ng nh\u00ec 30 th\u0103ng, h\u1ea1ng ba 20 th\u0103ng, ru\u1ed9ng m\u00f9a thu v\u00e0 \u0111\u1ea5t m\u00eda m\u1ed7i m\u1eabu 10 th\u0103ng. C\u00e1c h\u1ea1ng ti\u1ec1n v\u1ec1 th\u1ebb tre, kho\u00e1n kh\u1ed1, \u0111i\u1ec1n m\u1eabu, th\u01b0\u1eddng t\u00e2n v\u00e0 cung \u0111\u1ed1n, kh\u00f4ng c\u1ee9 c\u00f4ng hay t\u01b0, m\u1ed7i m\u1eabu n\u1ed9p 3 ti\u1ec1n. T\u1eeb B\u00ecnh Thu\u1eadn \u0111\u1ebfn Gia \u0110\u1ecbnh v\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ea1o Long Xuy\u00ean, Ki\u00ean Giang, \u0111\u1ec1u chi\u1ebfu theo l\u1ec7 thu\u1ebf n\u0103m tr\u01b0\u1edbc m\u00e0 thu n\u1ed9p. Ngh\u1ec7 An, Thanh Hoa, S\u01a1n T\u00e2y, Kinh B\u1eafc, H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng, S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng h\u1ea1 v\u00e0 ph\u1ee7 Ph\u1ee5ng Thi\u00ean, ru\u1ed9ng c\u00f4ng m\u1ed7i m\u1eabu h\u1ea1ng nh\u1ea5t n\u1ed9p th\u00f3c 120 b\u00e1t \u0111\u1ed3ng quan, h\u1ea1ng nh\u00ec 84 b\u00e1t, h\u1ea1ng ba 50 b\u00e1t ; ru\u1ed9ng t\u01b0 h\u1ea1ng nh\u1ea5t 40 b\u00e1t, h\u1ea1ng nh\u00ec 30 b\u00e1t, h\u1ea1ng ba 20 b\u00e1t. S\u00e1u tr\u1ea5n Y\u00ean Qu\u1ea3ng, H\u01b0ng H\u00f3a, Th\u00e1i Nguy\u00ean, L\u1ea1ng S\u01a1n, Tuy\u00ean Quang v\u00e0 Cao B\u1eb1ng, ru\u1ed9ng c\u00f4ng h\u1ea1ng nh\u00ec m\u1ed7i m\u1eabu n\u1ed9p th\u00f3c 42 b\u00e1t, h\u1ea1ng ba 25 b\u00e1t, ru\u1ed9ng t\u01b0 h\u1ea1ng nh\u1ea5t m\u1ed7i m\u1eabu 20 b\u00e1t, h\u1ea1ng nh\u00ec 15 b\u00e1t, h\u1ea1ng ba 10 b\u00e1t. S\u01a1n T\u00e2y, Kinh B\u1eafc, H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng, S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng h\u1ea1 v\u00e0 ph\u1ee7 Ph\u1ee5ng Thi\u00ean, th\u00ec tr\u1ea1i \u0111\u1ed3n \u0111i\u1ec1n c\u00f4ng, ru\u1ed9ng t\u1ebf c\u00f4ng l\u1eadp l\u00e0m quan tr\u1ea1i, m\u1ed7i m\u1ed9t m\u1eabu n\u1ed9p 100 b\u00e1t, ru\u1ed9ng b\u00e3i ph\u00f9 sa c\u1ed1ng tr\u1ed3ng l\u00faa m\u1ed7i m\u1eabu 120 b\u00e1t, ph\u00f9 sa c\u00f4ng th\u00e0nh \u0111i\u1ec1n m\u1ed7i m\u1eabu 84 b\u00e1t, ru\u1ed9ng ph\u00f9 sa m\u1ed7i m\u1eabu 60 b\u00e1t, ru\u1ed9ng ph\u00f9 sa c\u01b0\u1ee1ng gi\u00e1 m\u1ed7i m\u1eabu 50 b\u00e1t, \u0111\u1ea5t b\u00e3i c\u00f4ng tr\u1ed3ng l\u00faa m\u1ed7i m\u1eabu 120 b\u00e1t. Ngh\u1ec7 An, ru\u1ed9ng tr\u1ea1i L\u1ea1p C\u1ea7u m\u1ed7i m\u1eabu 52 b\u00e1t r\u01b0\u1ee1i, \u0111\u1ea5t b\u00e3i c\u00f4ng th\u00e0nh \u0111i\u1ec1n m\u1ed7i m\u1eabu 120 b\u00e1t, ru\u1ed9ng ph\u00f9 sa th\u00e0nh \u0111i\u1ec1n m\u1ed7i m\u1eabu 60 b\u00e1t. Thanh Hoa, ru\u1ed9ng th\u1ea7n t\u1eeb ph\u1eadt t\u1ef1 m\u1ed7i m\u1eabu 30 b\u00e1t, ru\u1ed9ng ph\u00f9 sa th\u00e0nh \u0111i\u1ec1n m\u1ed7i m\u1eabu 84 b\u00e1t.<\/p>\n\n\n\n<p>Thu\u1ebf th\u00e2n th\u00ec c\u00e1c x\u00e3, th\u00f4n, ph\u01b0\u1eddng t\u1eeb Qu\u1ea3ng B\u00ecnh \u0111\u1ebfn Gia \u0110\u1ecbnh, tr\u00e1ng h\u1ea1ng, ch\u00ednh h\u1ed9 ti\u1ec1n th\u00e2n dung 1 quan 6 ti\u1ec1n, kh\u00e1ch h\u1ed9 1 quan 4 ti\u1ec1n, qu\u00e2n h\u1ea1ng, ch\u00ednh h\u1ed9 1 quan 4 ti\u1ec1n, kh\u00e1ch h\u1ed9 1 quan 2 ti\u1ec1n, d\u00e2n h\u1ea1ng, ch\u00ednh h\u1ed9 1 quan 2 ti\u1ec1n, kh\u00e1ch h\u1ed9 1 quan, ti\u1ec1n d\u1ea7u \u0111\u00e8n v\u00e0 ti\u1ec1n chu\u1ed7i m\u00e2y \u0111\u1ec1u 1 ti\u1ec1n, h\u1ea1ng d\u00e2n \u0111inh v\u00e0 l\u00e3o t\u1eadt, ch\u00ednh h\u1ed9 8 ti\u1ec1n, kh\u00e1ch h\u1ed9 7 ti\u1ec1n, ti\u1ec1n d\u1ea7u \u0111\u00e8n v\u00e0 chu\u1ed7i m\u00e2y \u0111\u1ec1u 30 \u0111\u1ed3ng ; ba h\u1ea1ng c\u1ed1, c\u00f9ng, \u0111\u00e0o \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n. Ph\u00e0m d\u00e2n h\u1ed9 kh\u00f4ng k\u1ec3 ch\u00ednh hay kh\u00e1ch, c\u1ee9 10 su\u1ea5t th\u00ec chu\u1ea9n cho 1 su\u1ea5t l\u00e0m c\u1ed1 h\u1ea1ng hay c\u00f9ng h\u1ea1ng \u0111\u00e0o h\u1ea1ng, c\u00f2n d\u01b0 9 su\u1ea5t th\u00ec chia l\u00e0m ba h\u1ea1ng tr\u00e1ng qu\u00e2n d\u00e2n. N\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 10 su\u1ea5t th\u00ec kh\u00f4ng \u1edf l\u1ec7 n\u00e0y, nh\u01b0ng c\u0169ng chia l\u00e0m ba h\u1ea1ng tr\u00e1ng qu\u00e2n d\u00e2n. Nh\u01b0 c\u00f3 9 su\u1ea5t th\u00ec m\u1ed7i h\u1ea1ng 3 ng\u01b0\u1eddi ; 8 su\u1ea5t th\u00ec h\u1ea1ng qu\u00e2n 2 ng\u01b0\u1eddi, tr\u00e1ng v\u00e0 d\u00e2n \u0111\u1ec1u 3 ng\u01b0\u1eddi ; 7 su\u1ea5t th\u00ec h\u1ea1ng qu\u00e2n 3 ng\u01b0\u1eddi, tr\u00e1ng v\u00e0 d\u00e2n \u0111\u1ec1u 2 ng\u01b0\u1eddi ; 6 su\u1ea5t th\u00ec m\u1ed7i h\u1ea1ng 2 ng\u01b0\u1eddi ; 5 su\u1ea5t th\u00ec h\u1ea1ng qu\u00e2n 1 ng\u01b0\u1eddi, tr\u00e1ng v\u00e0 d\u00e2n \u0111\u1ec1u 2 ng\u01b0\u1eddi ; 4 su\u1ea5t th\u00ec h\u1ea1ng qu\u00e2n 2 ng\u01b0\u1eddi ; tr\u00e1ng v\u00e0 d\u00e2n \u0111\u1ec1u 1 ng\u01b0\u1eddi ; 3 su\u1ea5t th\u00ec m\u1ed7i h\u1ea1ng 1 ng\u01b0\u1eddi ; 2 su\u1ea5t th\u00ec tr\u00e1ng d\u00e2n \u0111\u1ec1u 1 ng\u01b0\u1eddi ; 1 su\u1ea5t l\u00e0 h\u1ea1ng qu\u00e2n. C\u00e1c \u0111\u1ed9i n\u1eadu d\u00e2n bi\u1ec7t n\u1ea1p v\u00e0 bi\u1ec7t t\u00ednh, ti\u1ec1n th\u00e2n dung c\u1ee7a h\u1ea1ng tr\u00e1ng th\u00ec coi nh\u01b0 h\u1ea1ng qu\u00e2n, h\u1ea1ng l\u00e3o t\u1eadt th\u00ec n\u1ed9p m\u1ed9t n\u1eeda. M\u1ed7i n\u0103m th\u01b0\u1ee3ng tu\u1ea7n th\u00e1ng 4 th\u00ec thu, h\u1ea1 tu\u1ea7n th\u00e1ng 7 th\u00ec \u0111\u1ee7, \u0111\u1ebfn k\u1ef3 th\u00e1ng 10 th\u00ec s\u1eeda l\u1ea1i s\u1ed5. Ph\u00e0m ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft th\u00ec n\u0103m \u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00f3a s\u1ed5 mi\u1ec5n thu\u1ebf; ng\u01b0\u1eddi tr\u1ed1n th\u00ec chua s\u1ed5 thu \u0111\u1ebfn m\u1ed9t n\u0103m, n\u0103m sau m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00f3a s\u1ed5. T\u1eeb Ngh\u1ec7 An ra B\u1eafc, t\u1ea1m y theo l\u1ec7 n\u0103m T\u00e2n d\u1eadu m\u00e0 thu n\u1ed9p).<\/p>\n\n\n\n<p>Gi\u1ea3m thu\u1ebf t\u00f4 ru\u1ed9ng n\u0103m nay cho t\u1eeb Ngh\u1ec7 An ra B\u1eafc. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng : \u201cRu\u1ed9ng ph\u1ea3i n\u1ed9p t\u00f4, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1ebd th\u01b0\u1eddng x\u01b0a nay, m\u00e0 l\u00e0m cho dao d\u1ecbch \u0111\u1ec1u, ph\u00fa thu\u1ebf gi\u1ea3m, c\u0169ng l\u00e0 \u0111i\u1ec1u ch\u00ednh s\u00e1ch nh\u00e0 vua ph\u1ea3i l\u00e0m tr\u01b0\u1edbc. N\u0103m ngo\u00e1i \u0111\u00e1nh d\u1eb9p mi\u1ec1n B\u1eafc, chi ph\u00ed vi\u1ec7c qu\u00e2n r\u1ea5t nhi\u1ec1u, t\u1ea1m thu thu\u1ebf nh\u01b0 th\u1ebf. Nay thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u00e3 b\u00ecnh, \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc y\u00ean \u1ed5n, v\u1eady t\u00f4 ru\u1ed9ng n\u0103m nay l\u01b0\u1eddng gi\u1ea3m nh\u1eb9 b\u1edbt, khi\u1ebfn cho d\u00e2n mong cu\u1ed9c tr\u1ecb b\u00ecnh \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ea3 h\u01a1i. (Ngh\u1ec7 An, Thanh Hoa n\u1ed9i ngo\u1ea1i v\u00e0 n\u0103m n\u1ed9i tr\u1ea5n B\u1eafc Th\u00e0nh, th\u00f3c t\u00f4 m\u1ed7i m\u1eabu b\u1edbt 5 b\u00e1t, c\u00f2n s\u00e1u ngo\u1ea1i tr\u1ea5n th\u00ec gi\u1ea3m m\u1ed9t n\u1eeda).<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y Qu\u00fd t\u1ef5, s\u1eeda l\u1ea1i c\u00e1c l\u0103ng li\u1ec7t th\u00e1nh, sai Ph\u1ea1m V\u0103n Nh\u01a1n tr\u00f4ng coi c\u00f4ng vi\u1ec7c.<\/p>\n\n\n\n<p>Gia \u0110\u1ecbnh g\u1ea1o k\u00e9m, d\u00e2n \u0111\u00f3i. Sai t\u1ea5n th\u1ee7 (1. Quan tr\u00f4ng nom c\u00e1c t\u1ea5n \u1edf c\u1eeda bi\u1ec3n c\u1eeda quan.) c\u00e1c dinh xem x\u00e9t thuy\u1ec1n bu\u00f4n, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1edf tr\u1ed9m th\u00f3c g\u1ea1o ra ngo\u00e0i n\u01b0\u1edbc.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai b\u1ecdn Cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Hu\u1ea5n v\u00e0 Cai \u0111\u1ed9i Mai V\u0103n Hi\u1ebfn sang n\u01b0\u1edbc Xi\u00eam t\u1eb7ng cho vua Xi\u00eam v\u00e0 vua th\u1ee9 hai c\u00f9ng b\u1ec1 t\u00f4i l\u00e0 b\u1ecdn Phi Nh\u00e3, theo th\u1ee9 b\u1eadc kh\u00e1c nhau. (T\u1eb7ng Ph\u1eadt v\u01b0\u01a1ng 100 l\u1ea1ng v\u00e0ng t\u1ed1t, 1.000 l\u1ea1ng b\u1ea1c, 1 c\u00e2y thanh long \u0111ao, 600 c\u00e2n s\u00e1p ong, 1.500 c\u00e2n \u0111\u01b0\u1eddng c\u00e1t, 250 t\u1ea5m l\u1ee5a. Cho vua th\u1ee9 hai 50 l\u1ea1ng v\u00e0ng t\u1ed1t, 500 l\u1ea1ng b\u1ea1c, 400 c\u00e2n s\u00e1p ong, 1.400 c\u00e2n \u0111\u01b0\u1eddng c\u00e1t. Th\u01b0\u1edfng cho Phi Nh\u00e3 Ch\u1ea5t Tri, Phi Nh\u00e3 Ph\u1ea1t L\u0103ng 25 t\u1ea5m the, s\u00e1p v\u00e0ng \u0111\u1ec1u 100 c\u00e2n, \u0111\u01b0\u1eddng c\u00e1t \u0111\u1ec1u 500 c\u00e2n, Phi Nh\u00e3 Phi Bi\u1ec7t 20 t\u1ea5m the, 50 c\u00e2n s\u00e1p ong, 300 c\u00e2n \u0111\u01b0\u1eddng c\u00e1t). L\u1ea1i cho v\u1ee3 vua Xi\u00eam l\u00e0 Ng\u1ecdc Th\u00f4ng 100 l\u1ea1ng b\u1ea1c (Ng\u1ecdc Th\u00f4ng l\u00e0 con g\u00e1i T\u00f4n Th\u1ea5t Xu\u00e2n, tr\u01b0\u1edbc theo Xu\u00e2n sang Xi\u00eam, r\u1ed3i l\u1ea5y vua n\u01b0\u1edbc \u1ea5y).<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 3, ti\u1ebft Thanh minh, vua th\u00e2n \u0111\u1ebfn Th\u00e1i mi\u1ebfu l\u00e0m l\u1ec5.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh l\u1ec7 cho kinh \u0111\u00f4 v\u00e0 ngo\u00e0i cung ti\u1ebfn l\u1ec5 ph\u1ea9m ng\u00e0y k\u1ef5 Ho\u00e0ng kh\u1ea3o, theo th\u1ee9 b\u1eadc kh\u00e1c nhau.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh tr\u00ecnh h\u1ea1n ph\u00e1i ng\u01b0\u1eddi ch\u1ea1y tr\u1ea1m t\u1eeb Gia \u0110\u1ecbnh \u0111\u1ebfn Kinh, l\u1ea5y ch\u00f3ng ch\u1eadm \u0111\u1ec3 th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t. (\u0110i 12 ng\u00e0y l\u00e0 ch\u00f3ng b\u1eadc nh\u1ea5t, 13 ng\u00e0y l\u00e0 b\u1eadc nh\u00ec, 14 ng\u00e0y l\u00e0 b\u1eadc ba. Cho th\u01b0\u1edfng kh\u00e1c nhau. \u0110i 15 ng\u00e0y th\u00ec \u0111\u00ecnh th\u01b0\u1edfng ; 16, 17, 18 ng\u00e0y l\u00e0 ch\u1eadm, ph\u00e2n bi\u1ec7t ph\u1ea1t roi ; ch\u1eadm \u0111\u1ebfn 19 ng\u00e0y th\u00ec x\u1eed t\u1eed).<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1eaft \u0111\u1ea7u \u0111\u1ecbnh l\u1ec5 t\u1ebf h\u01b0\u1edfng \u1edf c\u00e1c mi\u1ebfu. B\u1ed9 L\u1ec5 t\u00e2u r\u1eb1ng : \u201c\u0110\u1eddi x\u01b0a th\u00e1nh nh\u00e2n l\u1ea5y nh\u00e2n \u0111\u1ec3 x\u1eed vi\u1ec7c l\u1ec5, cho n\u00ean l\u1ec5 kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn n\u1ed7i phi\u1ec1n ph\u1ee9c, l\u1ea5y ngh\u0129a \u0111\u1ec3 x\u1eed vi\u1ec7c l\u1ec5 cho n\u00ean l\u1ec5 kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn n\u1ed7i th\u01b0a tr\u1ec5. Ni\u1ec1m th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t n\u1ea3y ra t\u1eeb l\u00fac m\u01b0a xu\u00e2n sa xu\u1ed1ng ; ni\u1ec1m run r\u1ea9y sinh ra t\u1eeb l\u00fac s\u01b0\u01a1ng m\u00f3c \u01b0\u1edbt \u0111\u1ea7m ; kh\u00f4ng tr\u1ec5 n\u1ea3i, kh\u00f4ng phi\u1ec1n ph\u1ee9c, do th\u1ebf m\u00e0 c\u00f3 l\u1ec5 t\u1ebf h\u01b0\u1edfng \u1edf b\u1ed1n m\u00f9a. Nh\u01b0ng l\u1ec5 t\u1ebf h\u01b0\u1edfng b\u1ed1n m\u00f9a, t\u1eeb \u0110\u01b0\u1eddng T\u1ed1ng tr\u1edf l\u00ean \u0111\u1ec1u ch\u1ecdn ng\u00e0y, t\u1eeb Minh Thanh tr\u1edf xu\u1ed1ng th\u00ec t\u1ebf h\u01b0\u1edfng m\u00f9a xu\u00e2n v\u00e0o th\u01b0\u1ee3ng tu\u1ea7n th\u00ec ch\u1ecdn ng\u00e0y, c\u00f2n m\u00f9a h\u1ea1 m\u00f9a thu m\u00f9a \u0111\u00f4ng th\u00ec d\u00f9ng ng\u00e0y m\u1ed3ng m\u1ed9t th\u00e1ng m\u1ea1nh [th\u00e1ng \u0111\u1ea7u m\u00f9a], v\u00ec cho r\u1eb1ng t\u1ebf kh\u00f4ng \u0111\u1ecbnh ng\u00e0y s\u1ee3 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh th\u1ef1c v\u1eady. L\u1ea1i t\u1ebf Ch\u1ea1p, nh\u00e0 Minh th\u00ec d\u00f9ng ng\u00e0y cu\u1ed1i n\u0103m, nh\u00e0 Thanh th\u00ec d\u00f9ng ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc ng\u00e0y cu\u1ed1i n\u0103m \u0111\u1ec1u c\u1ea5p b\u00e1ch qu\u00e1 ! Xin t\u1eeb nay xu\u00e2n t\u1ebf th\u00ec d\u00f9ng ng\u00e0y m\u1ed3ng 8 th\u00e1ng gi\u00eang, h\u1ea1, thu, \u0111\u00f4ng t\u1ebf th\u00ec \u0111\u1ec1u d\u00f9ng ng\u00e0y m\u1ed3ng 1 th\u00e1ng m\u1ea1nh, c\u00f2n t\u1ebf Ch\u1ea1p th\u00ec d\u00f9ng th\u00e1ng ch\u1ea1p m\u00e0 ph\u1ea3i ch\u1ecdn ng\u00e0y cho h\u1ee3p v\u1edbi \u00fd ngh\u0129a vi\u1ec7c l\u1ec5\u201d. Vua theo l\u1eddi. T\u1eeb \u0111\u1ea5y, t\u1ebf h\u01b0\u1edfng \u1edf Th\u00e1i mi\u1ebfu vua th\u00e2n h\u00e0nh \u0111\u1ebfn l\u00e0m l\u1ec5. T\u1ebf \u1edf li\u1ec7t mi\u1ebfu th\u00ec cho ho\u00e0ng t\u1eed ho\u00e0ng th\u00e2n \u0111\u1ebfn t\u1ebf thay.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai b\u1ed9 L\u1ec5 k\u00ednh g\u1edfi ch\u1eef h\u00fay cho kh\u1eafp trong ngo\u00e0i. Ph\u00e0m t\u00ean ng\u01b0\u1eddi t\u00ean \u0111\u1ea5t c\u00f3 gi\u1ed1ng ch\u1eef th\u00ec \u0111\u1ed5i \u0111i, h\u00e0nh v\u0103n th\u00ec t\u00f9y theo \u00fd ngh\u0129a m\u00e0 thay ch\u1eef kh\u00e1c.<\/p>\n\n\n\n<p>[\u300a\u6b3d\u5b9a\u5927\u5357\u6703\u5178\u4e8b\u4f8b\u300b\u5377\u4e00\u767e\u4e8c\u5341\u4e00 &nbsp;\u300a\u79ae\u90e8\u00b7\u7981\u689d\u00b7\u656c\u907f\u8af1\u5b57&gt;\u8a18\u8f09\uff0c\u5609\u9686\u516d\u5e74\uff081807\u5e74\uff09\u898f\u5b9a\u300c\u81e8\u8b80\u907f\u97f3\u3001\u81e8\u6587\u6539\u7528\u300d6\u5b57\u5206\u5225\u662f\u300c\u6696\u300d\u3001\u300c\u6620\u300d\u3001\u300c\u7a2e\u300d\u3001\u300c\u3afb\u300d\u3001\u300c\u74b0\u300d\u3001\u300c\u862d\u300d\u300b<\/p>\n\n\n\n<p>Kh\u00e2m \u0111\u1ecbnh \u0110\u1ea1i Nam h\u1ed9i \u0111i\u1ec3n s\u1ef1 l\u1ec7, quy\u1ec3n 121 ghi 6 ch\u1eef h\u00fay No\u00e3n\u300c\u6696\u300d\u3001\u00c1nh\u300c\u6620\u300d\u3001Ch\u1ee7ng \u300c\u7a2e\u300d[t\u00ean c\u1ee7a Gia Long]\u3001Lu\u00e2n \u300c\u3afb\u300d[cha c\u1ee7a Gia Long]\u3001Ho\u00e0n\u300c\u74b0\u300d[m\u1eb9 c\u1ee7a Gia Long]\u3001Lan\u300c\u862d\u300d[v\u1ee3 c\u1ea3 c\u1ee7a Gia Long].<\/p>\n\n\n\n<p>]<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y Nh\u00e2m d\u1ea7n, vua \u0111em b\u1ea7y t\u00f4i d\u00e2ng kim s\u00e1ch t\u00f4n qu\u1ed1c m\u1eabu V\u01b0\u01a1ng Th\u00e1i phi l\u00e0m V\u01b0\u01a1ng Th\u00e1i h\u1eadu. L\u1eddi s\u00e1ch n\u00f3i : \u201cM\u1ea3ng nghe \u0111\u1ee9c l\u1edbn \u0111\u1ea1o ch\u00ednh c\u1ee7a \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng, kh\u00f4ng g\u00ec b\u1eb1ng hi\u1ebfu. Cho n\u00ean \u1edf trong nh\u00e0 m\u00e0 y\u00eau k\u00ednh th\u00ec phong h\u00f3a tr\u00e0n kh\u1eafp c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc, th\u1ebf g\u1ecdi l\u00e0 \u0111\u1ea1t hi\u1ebfu. K\u00ednh ngh\u0129 Th\u00e1nh m\u1eabu b\u1ec7 h\u1ea1, c\u1eeda \u0111\u1ee9c s\u00e1ng t\u01b0\u01a1i, bu\u1ed3ng th\u01a1m t\u1ed1t \u0111\u1eb9p. Th\u1edd \u0111\u1ee9c Nh\u01a1n kh\u1ea3o, s\u1eeda sang vi\u1ec7c nh\u00e0, d\u1eabu l\u00fac gian nguy, c\u0169ng kh\u00f4ng tr\u1ec5 n\u1ea3i. Nu\u00f4i n\u1ea5ng con nh\u1ecf, cho \u0111\u1ebfn tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh. K\u1ebf g\u1eb7p n\u1ea1n n\u01b0\u1edbc, g\u1eafng s\u1ee9c si\u00eang n\u0103ng, ngo\u00e0i c\u00f5i quan h\u00e0, kh\u00f4ng t\u1eebng \u1edf r\u1ed7i. T\u1ea5m l\u00f2ng lo nh\u00e0 lo n\u01b0\u1edbc, s\u1edbm khuya canh c\u00e1nh, n\u00ean m\u1edbi c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u00e0y nay. Ng\u1eeda \u0111\u1ed9i uy thi\u00eang c\u1ee7a li\u1ec7t th\u00e1nh tr\u00ean tr\u1eddi gi\u00fap \u0111\u1ee1 m\u1edbi n\u00ean, m\u00e0 c\u0169ng nh\u1edd Th\u00e1nh m\u1eabu sinh \u0111\u1ebb d\u1ea1y nu\u00f4i n\u00ean m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ebf. Nh\u00e2n to \u0111\u1ee9c l\u1edbn, kh\u00f3 h\u00ecnh dung \u0111\u01b0\u1ee3c. Tham kh\u1ea3o \u0111i\u1ec3n ch\u01b0\u01a1ng vi\u1ec7c t\u00f4n x\u01b0ng kh\u00f4ng d\u00e1m \u0111\u1ec3 tr\u1ec5. V\u1eady xin k\u00ednh b\u01b0ng kim s\u00e1ch, d\u00e2ng t\u00f4n hi\u1ec7u l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Th\u00e1i h\u1eadu, \u0111\u1ec3 b\u00e0y c\u00f4ng cao m\u00e0 t\u1ecf th\u00eam \u0111\u1ee9c t\u1ed1t, \u0111\u1ec3 tr\u1ecdng hi\u1ebfu k\u00ednh m\u00e0 b\u00e1o \u0111\u00e1p \u01a1n t\u1eeb. \u00d4i ! T\u00f4n tr\u1ecdng ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n, ng\u1eeda th\u1ea5y \u0111\u1ee9c kh\u00f4n nguy\u00ean (1. Kh\u00f4n nguy\u00ean : \u0110\u1ee9c c\u1ee7a \u0111\u1ea5t \u0111\u1ed1i v\u1edbi mu\u00f4n v\u1eadt, v\u00ed \u0111\u1ee9c c\u1ee7a m\u1eb9.) l\u00e0 l\u1edbn ; n\u1ed1i th\u00eam nhi\u1ec1u Ph\u01b0\u1edbc, h\u01b0\u1edfng b\u1ec1n l\u00e2u l\u1ea5y m\u1ecdi t\u1ed1t l\u00e0nh\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y Gi\u00e1p th\u00ecn, vua ng\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n. B\u1ea7y t\u00f4i d\u00e2ng bi\u1ec3u khen m\u1eebng. Ban y\u1ebfn theo th\u1ee9 b\u1ef1c. Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu b\u1ed1 c\u00e1o trong ngo\u00e0i.<\/p>\n\n\n\n<p>Chi\u1ebfu r\u1eb1ng : \u201cTr\u1eabm ngh\u0129 \u0111\u1ee9c d\u1ea7y ch\u1edf v\u1eadt, n\u00ean kh\u00f4n nguy\u00ean m\u1edbi g\u1ecdi l\u00e0 m\u1eb9 ; hi\u1ebfu l\u1edbn t\u00f4n th\u00e2n, th\u00ec nh\u00e2n \u0111\u1ea1o m\u1edbi h\u1ebft lu\u00e2n th\u01b0\u1eddng. T\u1eeb c\u00e1c \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng x\u01b0a, n\u1ed1i th\u1ec3 th\u1ed1ng v\u00e0 ch\u1ee7 t\u1ebf t\u1ef1, kh\u00f4ng \u0111\u00e2u l\u00e0 kh\u00f4ng t\u00f4n d\u00e2ng danh hi\u1ec7u \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p l\u1ea1i c\u00e1i \u01a1n cao r\u1ed9ng t\u1ed9t v\u1eddi. Ta khi nh\u1ecf g\u1eb7p l\u00fac v\u1eadn n\u01b0\u1edbc gian nan, vin cung th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t (1. Ch\u1ec9 c\u1ea3nh cha ch\u1ebft.), nh\u1edd \u0111\u01b0\u1ee3c Th\u00e1nh m\u1eabu s\u0103n s\u00f3c v\u1ed7 nu\u00f4i. Trong b\u01b0\u1edbc g\u1eadp gh\u1ec1nh, m\u1ed9t th\u00e0nh m\u1ed9t l\u1eef, c\u00f9ng ta kh\u00f3 nh\u1ecdc, g\u00f3c bi\u1ec3n ch\u00e2n r\u1eebng, ch\u1ec9 v\u00ec ta m\u1edbi ph\u1ea3i nh\u01b0 th\u1ebf. \u0110\u00e1nh d\u1eb9p b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng, kh\u00f4ng khi n\u00e0o r\u1ed7i, ng\u00e0y ba l\u1ea7n ch\u1ea7u b\u1ecf c\u1ea3 l\u1ec5 th\u01b0\u1eddng ; qu\u1ea1t n\u1ed3ng \u1ea5p l\u1ea1nh ta r\u1ea5t c\u00f2n thi\u1ebfu. May nh\u1edd Ph\u01b0\u1edbc thi\u00eang, g\u00e2y l\u1ea1i b\u1edd c\u00f5i, th\u1ef1c nh\u1edd Th\u00e1nh m\u1eabu d\u1ea1y d\u1ed7 t\u00e1c th\u00e0nh m\u1edbi c\u00f3 ng\u00e0y nay. C\u00e1i Ph\u01b0\u1edbc ch\u1ee9a thi\u1ec7n, r\u1ed9ng \u0111\u1ebfn m\u00ecnh ta ; l\u1ea5y th\u00e2n m\u1ecfng m\u1ea3nh ng\u1ed3i tr\u00ean th\u1ea7n d\u00e2n m\u00e0 h\u01b0\u1edfng t\u00f4n vinh, \u0111\u00e2u d\u00e1m nh\u00e3ng \u0111\u1ee9c sinh th\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u00f2ng k\u00ednh y\u00eau tr\u01b0\u1edbc ph\u1ea3i l\u00e0m v\u1ebb vang cho cha m\u1eb9. X\u00e9t theo \u0111i\u1ec3n l\u1ec5, d\u01b0\u1edbi h\u1ee3p l\u00f2ng d\u00e2n, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u nh\u1eadn r\u1eb1ng \u0111\u1ee9c ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c danh, c\u00f4ng th\u1ef1c l\u00e0 l\u1edbn, t\u1ea5t d\u00e2ng t\u00f4n hi\u1ec7u, k\u00ednh t\u1ecf l\u1ec5 s\u00f9ng. Ta \u0111\u00e3 c\u00e1o y\u1ebft li\u1ec7t th\u00e1nh, ph\u00f4 b\u00e0y \u0111\u1ee9c t\u1ed1t, \u0111\u1ecbnh ng\u00e0y m\u1ed3ng 8 th\u00e1ng n\u00e0y, t\u00f4n Qu\u1ed1c m\u1eabu l\u00e0m V\u01b0\u01a1ng Th\u00e1i h\u1eadu \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p \u01a1n s\u00e2u, \u0111\u1ec3 n\u00eau \u0111\u1ee9c t\u1ed1t. \u00d4i ! cao sang th\u1ecfa l\u00f2ng cha m\u1eb9, \u0111\u1ec3 t\u1ecf l\u00f2ng th\u00e0nh k\u1ebb l\u00e0m vua l\u00e0m con ; \u0111\u1ea1o hi\u1ebfu \u0111\u1ea7y kh\u1eafp c\u1ea3 tr\u1eddi, \u0111\u1ec3 l\u00e0m khu\u00f4n m\u1eabu kh\u1eafp ph\u01b0\u01a1ng nam ph\u01b0\u01a1ng b\u1eafc\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ed5i dinh B\u00ecnh Khang l\u00e0m dinh B\u00ecnh H\u00f2a, ph\u1ee7 B\u00ecnh Khang l\u00e0m ph\u1ee7 B\u00ecnh H\u00f2a, huy\u1ec7n Y\u00ean Khang \u1edf Thanh Hoa ngo\u1ea1i l\u00e0m huy\u1ec7n Y\u00ean Kh\u00e1nh.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y \u1ea5t t\u1ef5, x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111\u00f4 th\u00e0nh. Vua cho r\u1eb1ng thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh, mu\u1ed1n m\u1edf r\u1ed9ng \u0111\u00f4 th\u00e0nh \u0111\u1ec3 l\u00e0m n\u01a1i b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng ch\u1ea7u h\u1ed9i. B\u00e8n \u0111\u1ebfn x\u00e3 Kim Long, ph\u00eda \u0111\u00f4ng \u0111\u1ebfn x\u00e3 Thanh H\u00e0, xem kh\u1eafp h\u00ecnh th\u1ebf c\u00e1c n\u01a1i. Sai gi\u00e1m th\u00e0nh l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Y\u1ebfn ra b\u1ed1n m\u1eb7t ngo\u00e0i \u0111\u00f4 th\u00e0nh c\u0169 Ph\u00fa Xu\u00e2n \u0111o c\u1eafm \u0111\u1ec3 m\u1edf r\u1ed9ng th\u00eam. Vua th\u00e2n \u0111\u1ecbnh c\u00e1ch th\u1ee9c x\u00e2y th\u00e0nh, s\u1eafc cho b\u1ed9 L\u1ec5 ch\u1ecdn ng\u00e0y l\u00e0nh t\u1ebf tr\u1eddi \u0111\u1ea5t, c\u00e1o vi\u1ec7c kh\u1edfi c\u00f4ng, ph\u00e1i c\u00e1c qu\u00e2n m\u1edf \u0111\u01b0\u1eddng s\u00e1, l\u00e0m \u0111\u1ea5t c\u00e1t, sai b\u1ecdn Ph\u1ea1m V\u0103n Nh\u01a1n, L\u00ea Ch\u1ea5t v\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Khi\u00eam tr\u00f4ng coi c\u00f4ng vi\u1ec7c. Qu\u00e2n nh\u00e2n m\u1ed7i th\u00e1ng c\u1ea5p ti\u1ec1n m\u1ed9t quan, g\u1ea1o m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng. D\u00e2n c\u01b0 t\u00e1m x\u00e3 Ph\u00fa Xu\u00e2n, V\u1ea1n Xu\u00e2n, Di\u1ec5n Ph\u00e1i, An V\u00e2n, An H\u00f2a, An M\u1ef9, An B\u1ea3o, Th\u1ebf L\u1ea1i, c\u00f3 ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t b\u1ecb m\u1edf v\u00e0o th\u00ec theo gi\u00e1 v\u0103n t\u1ef1 tr\u1ea3 ti\u1ec1n l\u1ea1i, nh\u00e0 c\u1eeda th\u00ec m\u1ed7i h\u1ed9 c\u1ea5p 3 quan, uynh m\u1ed9 th\u00ec m\u1ed7i ng\u00f4i 2 quan, c\u00f2n nh\u00e2n d\u00e2n th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n d\u1ecbch. L\u1ea1i th\u1ea5y r\u1eb1ng m\u1ed9t x\u00e3 Ph\u00fa Xu\u00e2n, ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t g\u1ea7n h\u1ebft, d\u1eddi d\u00e2n x\u00e3 \u1ea5y sang x\u00e3 V\u1ea1n Xu\u00e2n, c\u1ea5p ru\u1ed9ng c\u00f4ng \u0111\u1ea5t c\u00f4ng cho \u1edf (\u0111\u1ea5t c\u00f4ng 3 kho\u1ea3nh, ru\u1ed9ng c\u00f4ng h\u01a1n 30 m\u1eabu), l\u1ea1i cho vay ti\u1ec1n 1.000 quan \u0111\u1ec3 gi\u00fap vi\u1ec7c chuy\u1ec3n d\u1eddi.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua s\u1eafp x\u00e2y d\u1ef1ng mi\u1ebfu \u0111i\u1ec7n. Sai c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec1u ch\u1edf v\u1eadt li\u1ec7u \u0111\u00e1 g\u1ed7 s\u1ea3n \u1edf \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn n\u1ed9p (Ngh\u1ec7 An th\u00ec g\u1ed7 lim, Gia \u0110\u1ecbnh th\u00ec v\u00e1n g\u1ed7, Thanh Hoa th\u00ec \u0111\u00e1 l\u00e1t, Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i th\u00ec m\u1eadt b\u1ecdt, Qu\u1ea3ng Nam th\u00ec g\u1ea1ch ng\u00f3i, B\u1eafc Th\u00e0nh th\u00ec son, s\u01a1n v\u00e0 v\u00e0ng qu\u1ef3).<\/p>\n\n\n\n<p>Cho Th\u1ed1ng nhung th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ea1o l\u00e0 Nguy\u1ec5n Long l\u00e0m Kh\u00e2m sai ch\u01b0\u1edfng dinh.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y B\u00ednh th\u00ecn, l\u1eadp Nguy\u00ean phi T\u1ed1ng th\u1ecb l\u00e0m v\u01b0\u01a1ng h\u1eadu. Vua tr\u01b0\u1edbc \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh, h\u1eadu th\u1edd th\u00e1i h\u1eadu \u0111\u1ee7 m\u1ecdi gian kh\u1ed5, hi\u1ebfu k\u00ednh c\u1ea7n ki\u1ec7m, hi\u1ec1n h\u1eadu y\u00eau ng\u01b0\u1eddi, th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 tay k\u00e9o d\u1ec7t v\u00e0 may c\u1eaft qu\u1ea7n \u00e1o \u0111\u1ec3 c\u1ea5p cho c\u00e1c t\u01b0\u1edbng s\u0129. M\u1ed9t h\u00f4m \u0111i thuy\u1ec1n g\u1eb7p gi\u1eb7c, vua li\u1ec1n \u0111\u1ed1c qu\u00e2n ra s\u1ee9c chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u, h\u1eadu c\u0169ng c\u1ea7m d\u00f9i th\u00fac tr\u1ed1ng. Qu\u00e2n s\u0129 n\u1ee9c l\u00f2ng, tranh nhau ph\u1ea5n \u0111\u1ea5u, b\u00e8n \u0111\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eb7c. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 ti\u1ebfn phong l\u00e0m v\u01b0\u01a1ng phi. T\u1edbi \u0111\u00e2y s\u00e1ch l\u1eadp l\u00e0m v\u01b0\u01a1ng h\u1eadu. L\u1eddi s\u00e1ch r\u1eb1ng : \u201c\u0110\u1ea1o tr\u1eddi nh\u1edd c\u00f4ng \u00e2m d\u01b0\u1ee1ng m\u00e0 h\u00f3a sinh mu\u00f4n v\u1eadt, th\u00e1nh nh\u00e2n \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c n\u1ed9i ph\u1ee5 \u0111\u1ec3 n\u00eau g\u01b0\u01a1ng s\u00e1u cung. X\u1ee9ng \u0111\u00e1ng v\u1ebb vang, v\u1ec1 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee9c t\u1ed1t. M\u1ebfn ngh\u0129 Nguy\u00ean phi T\u1ed1ng th\u1ecb, n\u1ec1n n\u1ebfp nh\u01b0 ng\u1ecdc c\u01b0 ng\u1ecdc ho\u00e0ng, dung d\u00e1ng nh\u01b0 ng\u1ecdc uy\u1ec3n ng\u1ecdc di\u1ec5m. Bu\u1ed5i ti\u1ec1m long, s\u1edbm n\u1ed1i duy\u00ean l\u00e0nh, trinh t\u0129nh n\u1ed5i ti\u1ebfng t\u0103m th\u1ebf t\u1ed9c ; ng\u00e0y m\u01b0\u1ee3n t\u1ed5 (1. Ch\u1ec9 l\u00fac l\u00e1nh n\u1ea1n ng\u1ee5 \u1edf ngo\u00e0i.) gi\u1eef ni\u1ec1m h\u00f2a th\u1ee5c, ki\u1ec7m c\u1ea7n g\u00e2y v\u01b0\u01a1ng h\u00f3a ch\u1ed1n ghe thuy\u1ec1n. Qu\u1ea3 ti\u00eau sai, m\u00e0 Ph\u01b0\u1edbc r\u1ee7 t\u1edbi \u0111\u00e0n con ; b\u00f3ng c\u00f9 m\u00e1t, m\u00e0 y\u00eau chung bao h\u1ea7u thi\u1ebfp. K\u1ecbp g\u1eb7p b\u01b0\u1edbc nguy, vui c\u00f9ng b\u1ea1n t\u1ed1t. Quanh qu\u1ea9n d\u01b0\u1edbi ng\u1ecdn c\u1edd Thang V\u00f5, c\u00f9ng ta t\u00e1m ch\u00edn \u0111\u1eddi th\u00f9 s\u1ec9 c\u1ee7a ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng ; gieo neo trong \u0111\u01b0\u1eddng hi\u1ec3m Th\u1ee5c T\u1ea7n (2. \u0110\u01b0\u1eddng v\u00e0o Ba Th\u1ee5c c\u00f3 \u0111\u01b0\u1eddng s\u1ea1n \u0111\u1ea1o c\u1ee7a vua nh\u00e0 T\u1ea7n l\u00e0m, \u0111i r\u1ea5t hi\u1ec3m tr\u1edf.), theo ta ba ch\u1ee5c n\u0103m phong tr\u1ea7n n\u01a1i n\u01b0\u1edbc b\u1ea1n. Gian tru\u00e2n c\u00e0ng t\u1ecf n\u1ebft ki\u00ean trinh ; m\u1ec1m m\u1ea1i v\u1ed1n quen chi\u1ec1u l\u1ec5 \u0111\u1ed9. Gi\u00fap vi\u1ec7c hi\u1ebfu \u1edf cung Tr\u01b0\u1eddng L\u1ea1c (3. Cung vua Hu\u1ec7 \u0111\u1ebf nh\u00e0 H\u00e1n l\u00e0m \u0111\u1ec3 nu\u00f4i m\u1eb9), d\u00e2ng c\u01a1m h\u1ea7u t\u1eebng \u0111\u1ee7 v\u1ecb tr\u00e2n cam ; chia n\u1ed7i kh\u1ed5 \u1edf n\u00fai C\u1ed1i K\u00ea (4. Qu\u1ea3 n\u00fai C\u00e2u Ti\u1ec5n n\u01b0\u1edbc Vi\u1ec7t \u1edf \u0111\u1ec3 t\u00ecm k\u1ebf ph\u1ee5c th\u00f9 n\u01b0\u1edbc.), tay d\u1ec7t v\u1ea3i \u0111\u1ec3 gi\u00fap cho t\u01b0\u1edbng s\u0129. C\u1edfi tr\u00e2m n\u01a1i V\u0129nh H\u1ea1ng (5. L\u1ea5y t\u00edch b\u00e0 Kh\u01b0\u01a1ng h\u1eadu v\u1ee3 Ch\u00e2u Tuy\u00ean v\u01b0\u01a1ng r\u00fat tr\u00e2m, v\u00e0o \u1edf V\u0129nh H\u1ea1ng l\u00e0 n\u01a1i giam cung n\u1eef \u0111\u1ec3 can vua), v\u00e1 cho \u00e1o c\u1ed5n l\u1ea1i l\u00e0nh ; tr\u00f4ng \u0111u\u1ed1c ch\u1ed1n minh \u0111\u00ecnh, t\u00ecm \u00e1o gi\u00fap vua d\u1eady s\u1edbm. Ta nh\u1edb l\u1ec5 ch\u01b0ng th\u01b0\u1eddng d\u00e2ng ch\u00edn mi\u1ebfu, v\u1ebft gi\u1ea5y th\u01a1m c\u00f9ng d\u1eb5m tr\u00ean s\u01b0\u01a1ng ; ta th\u01b0\u01a1ng t\u00ecnh lao kh\u1ed5 c\u1ee7a s\u00e1u qu\u00e2n, v\u1ebb m\u00e0y ng\u00e0i c\u0169ng cau v\u00ec ti\u1ebfng tr\u1ed1ng. \u0110\u1ea7y lo ngh\u0129 m\u00e0 c\u1ea7m l\u00f2ng v\u1eefng ch\u1eafc ; g\u1eb7p v\u1eadn \u0111en m\u00e0 t\u1ecf \u0111\u1ee9c nhu h\u00f2a. \u0110\u00f3n g\u1ea5u gi\u1eef vua H\u00e1n, k\u00e9m chi Ph\u00f9ng c\u01a1 (6. Vua Th\u00e0nh \u0111\u1ebf nh\u00e0 H\u00e1n, khi ra ch\u01a1i v\u01b0\u1eddn Th\u01b0\u1ee3ng l\u00e2m, g\u1eb7p con g\u1ea5u ch\u1ea1y ra. L\u00fac \u0111\u00f3 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi cung nh\u00e2n l\u00e0 Ph\u00f9ng C\u01a1 \u0111\u1ee9ng \u0111\u00f3n con g\u1ea5u cho vua kh\u1ecfi b\u1ecb h\u1ea1i) ; ch\u1ea1y ng\u1ef1a d\u1ef1ng nghi\u1ec7p Chu, s\u00e1nh v\u1edbi Kh\u01b0\u01a1ng n\u1eef (7. Vua Th\u00e1i v\u01b0\u01a1ng nh\u00e0 Chu, khi d\u1eddi b\u1ecf \u1ea5p M\u00e2n sang d\u01b0\u1edbi n\u00fai K\u1ef3 S\u01a1n, v\u1ee3 l\u00e0 Kh\u01b0\u01a1ng th\u1ecb theo \u0111i \u0111\u1ec3 gi\u00fap vi\u1ec7c.). Non s\u00f4ng d\u1ef1ng l\u1ea1i \u0111\u00e3 c\u00f9ng nhau g\u00e1nh v\u00e1c gian nan ; nh\u1eadt nguy\u1ec7t s\u00e1ng c\u00f9ng, n\u00ean chung h\u01b0\u1edfng l\u1ea5y n\u1ec1n ph\u00fa qu\u00fd. Noi theo l\u1ec5 tr\u01b0\u1edbc, cho \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfng th\u01a1m. V\u00e2ng t\u1eeb m\u1ec7nh c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Th\u00e1i h\u1eadu, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t sai Ch\u01b0\u1edfng qu\u00e2n Th\u1ea7n v\u00f5 Ph\u1ea1m V\u0103n Nh\u01a1n v\u00e0 L\u1ec5 b\u1ed9 \u0110\u1eb7ng \u0110\u1ee9c Si\u00eau b\u01b0ng s\u00e1ch v\u00e0ng v\u00e0 ng\u1ecdc t\u00f4ng (1. M\u1ed9t th\u1ee9 ng\u1ecdc gi\u1eefa tr\u00f2n c\u00f3 l\u1ed7, xung quanh c\u00f3 t\u00e1m g\u00f3c.) l\u1eadp l\u00e0m v\u01b0\u01a1ng ch\u00e1nh h\u1eadu. \u00d4i ! Duy c\u00f3 c\u00e1ch nghi\u00eam k\u00ednh m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 th\u1edd b\u1ec1 tr\u00ean, c\u00f3 n\u1ebft nh\u00e2n t\u1eeb m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 ti\u1ebfp k\u1ebb d\u01b0\u1edbi. H\u1eadu hay si\u00eang n\u0103ng th\u00ec ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng d\u00e1m l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng ; h\u1eadu hay t\u1ea7n ti\u1ec7n th\u00ec ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng d\u00e1m xa hoa. H\u1eadu n\u00ean ngh\u0129 \u0111\u00f3, \u0111\u1ec3 n\u1ed1i Ph\u01b0\u1edbc cho t\u00f4ng mi\u1ebfu, \u0111\u1ec3 th\u00eam vui cho ch\u00e1u con. \u00d4i ! Sao th\u1ee9 hai \u0111\u1ebf t\u00f2a, s\u00e1nh v\u1edbi vua l\u00e0 h\u1eadu, ch\u00ednh t\u1eeb trong b\u00e0y t\u1ecf di lu\u00e2n ; h\u00e0o \u0111\u1ea7u qu\u1ebb gia nh\u00e2n, tr\u1ecdn \u0111\u1ea1o nh\u00e0 l\u00e0 hay, tr\u1ecb vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc c\u1ea3 xem \u0111\u1ee9c h\u00f3a. K\u00ednh thay, ch\u1edb coi th\u01b0\u1eddng s\u1eafc m\u1ec7nh n\u00e0y !\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y T\u00e2n d\u1eadu, vua ng\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n, b\u1ea7y t\u00f4i d\u00e2ng bi\u1ec3u khen m\u1eebng. Ban y\u1ebfn theo th\u1ee9 b\u1ef1c. Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu b\u1ed1 c\u00e1o trong ngo\u00e0i.<\/p>\n\n\n\n<p>Chi\u1ebfu r\u1eb1ng : \u201cTa ngh\u0129 : Th\u00e1nh nh\u00e2n d\u1ef1ng \u0111\u1eb7t ng\u00f4i n\u1ed9i ph\u1ee5 (2. N\u1ed9i ph\u1ee5 : Gi\u00fap vi\u1ec7c \u1edf trong.), c\u1ed1t \u0111\u1ec3 t\u1ecf r\u00f5 ch\u00ednh s\u00e1ch \u1edf trong, gi\u00fap vua tuy\u00ean truy\u1ec1n \u0111\u1ee9c h\u00f3a. Cho n\u00ean Kinh D\u1ecbch khen ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee7 \u0103n u\u1ed1ng gi\u00fap \u0111\u1ee1 nh\u00e0 vua, Kinh Thi khen vi\u1ec7c \u0111\u00f3ng ghe thuy\u1ec1n \u0111\u1ec3 \u0111\u00f3n em tr\u1eddi. Nguy\u00ean phi T\u1ed1ng th\u1ecb tu\u1ed5i c\u1eb7p k\u00ea th\u00ec v\u1ec1 v\u1edbi ta, gi\u1eef \u0111\u1ee9c thu\u1eadn theo, kh\u00f3 nh\u1ecdc m\u00e0 ki\u00ean trinh, cao sang m\u00e0 nh\u0169n nh\u1eb7n, nh\u00e2n hi\u1ebfu c\u1ea7n ki\u1ec7m, theo l\u1eddi th\u1ea7y d\u1eady, h\u01a1n v\u00e0i m\u01b0\u01a1i n\u0103m, th\u1ef1c \u0111\u00e3 gi\u00fap tr\u1eabm nhi\u1ec1u vi\u1ec7c. Trong khi \u0111\u01b0\u1eddng l\u1edbn ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1eb1ng ph\u1eb3ng, vi\u1ec7c qu\u00e2n l\u1eef c\u00f2n b\u1eadn r\u1ed9n, tuy ch\u00ednh v\u1ecb c\u0169ng \u0111\u00e3 l\u00e2u n\u0103m, nh\u01b0ng ch\u01b0a t\u00f4n x\u01b0ng hi\u1ec7u. Nay nh\u1edd tr\u1eddi gi\u00fap, ta \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ed1i s\u00e1ng c\u00f4ng nghi\u1ec7p t\u1ed5 ti\u00ean, l\u00e0m ch\u1ee7 t\u1ebf tr\u1eddi, s\u00e2u ngh\u0129 phong h\u00f3a tr\u01b0\u1edbc t\u1ef1 bu\u1ed3ng khe, tham x\u00e9t ph\u00e9p x\u01b0a, l\u1ec5 ph\u1ea3i theo v\u1ec1 b\u1ef1c qu\u00fd. Ta \u0111\u00e3 tr\u00ean tu\u00e2n \u00fd T\u1eeb cung, d\u01b0\u1edbi theo l\u1eddi \u0111\u1ec1 th\u1ec9nh c\u1ee7a c\u00e1c quan, \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ebfn ng\u00e0y 21 th\u00e1ng n\u00e0y, k\u00ednh c\u00e1o Th\u00e1i mi\u1ebfu, ng\u00e0y 22 s\u00e1ch l\u1eadp l\u00e0m V\u01b0\u01a1ng ch\u00ednh h\u1eadu, k\u00ednh t\u1ecf \u0111\u1ee9c cao, \u0111\u1ec3 ch\u00ednh danh t\u1ed1t. \u00d4i ! Theo ph\u00e9p ki\u1ec1n kh\u00f4n, \u0111\u00e3 thu\u1eadn c\u01b0\u01a1ng nhu m\u00e0 \u0111\u1ecbnh v\u1ecb ; t\u1eeb nh\u00e0 \u0111\u1ebfn n\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ee3i xem khu\u00f4n ph\u00e9p \u0111\u1ec3 l\u00e0m tin\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Nguy\u1ec5n V\u0103n Toan v\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u1ecb l\u00e0m Kh\u00e2m sai cai c\u01a1. N\u0103m K\u1ef7 m\u00f9i [1799] b\u1ecdn V\u0103n Toan ph\u1ee5ng m\u1eadt d\u1ee5 \u0111i Thanh Hoa c\u00f9ng v\u1edbi th\u1ed1ng l\u00e3nh th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ea1o H\u00e0 C\u00f4ng Th\u00e1i chi\u00eau m\u1ed9 qu\u00e2n ngh\u0129a d\u0169ng \u0111\u1ec3 l\u00e0m s\u00e1ch \u1ee9ng cho quan qu\u00e2n. Vua truy ngh\u0129 c\u00f4ng \u0111\u00f3, n\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00e1c qu\u00e2n \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh \u0111i th\u00fa \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh, nh\u1edb nh\u00e0 tr\u1ed1n \u0111i r\u1ea5t nhi\u1ec1u. C\u00e1c c\u1eeda \u1ea3i c\u1eeda bi\u1ec3n x\u00e9t h\u1ecfi b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i v\u1ec1 Kinh. Vua \u0111\u1ec1u tha kh\u00f4ng b\u1eaft t\u1ed9i, c\u1ea5p cho ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng v\u00e0 qu\u1ea7n \u00e1o r\u1ed3i th\u1ea3 v\u1ec1, v\u00e0 r\u0103n b\u1ea3o r\u1eb1ng : \u201cB\u1ecdn c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i \u0111i th\u00fa \u1edf ngo\u00e0i \u0111\u00e3 l\u00e2u, xa c\u00e1ch gia h\u01b0\u01a1ng, m\u1ed1i t\u00ecnh nh\u1edb nh\u00e0, kh\u00f4ng ai kh\u1ecfi \u0111\u01b0\u1ee3c. Nay \u0111\u01b0\u1ee3c tha t\u1ed9i m\u00e0 v\u1ec1, \u0111\u1ec1u n\u00ean si\u00eang n\u0103ng sinh nghi\u1ec7p, ch\u1edb c\u00f3 l\u00e0m c\u00e0n, m\u00e0 n\u00ean t\u1ed9i l\u1ec7\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Khai kh\u1ea9n th\u00eam ru\u1ed9ng hoang \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh. Sai l\u01b0u tr\u1ea5n th\u1ea7n chi\u00eau t\u1eadp c\u00f9ng d\u00e2n, c\u1ea5p cho th\u00f3c c\u1ee7a nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 cho \u0111i kh\u1ea9n tr\u1ecb. L\u1ea1i sai c\u00e1c dinh th\u1ea7n chia nhau \u0111i \u0111\u00f4n \u0111\u1ed1c, xem ch\u1ea5t \u0111\u1ea5t n\u00ean tr\u1ed3ng g\u00ec th\u00ec tr\u1ed3ng th\u1ee9c \u1ea5y. C\u00f3 ru\u1ed9ng b\u1ecf kh\u00f4ng c\u00e0y th\u00ec c\u00f3 t\u1ed9i.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 T\u1ea3 d\u1ef1c dinh Ph\u1ea5n d\u1ef1c l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n H\u1ea1nh v\u1eadn ch\u1edf g\u1ea1o kho B\u1eafc Th\u00e0nh b\u00e1o con s\u1ed1 kh\u00f4ng \u0111\u00fang th\u1ef1c. Vua gi\u1eadn mu\u1ed1n ch\u00e9m. B\u1ecdn Ph\u1ea1m V\u0103n Nh\u01a1n, L\u00ea Ch\u1ea5t v\u00e0 Tr\u1ea7n V\u0103n Tr\u1ea1c h\u1ebft s\u1ee9c xin cho. L\u00f2ng vua ngu\u00f4i, V\u0103n H\u1ea1nh b\u00e8n \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1ecfi.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai c\u00e1c quan B\u1eafc Th\u00e0nh b\u00e0n v\u1ec1 vi\u1ec7c v\u1eadn t\u1ea3i \u0111\u01b0\u1eddng k\u00eanh. Nh\u1eefng \u0111\u01b0\u1eddng k\u00eanh \u1edf Thanh Ngh\u1ec7 c\u00f3 ch\u1ed7 b\u1ecb l\u1ea5p t\u1eafc. Sai c\u00e1c quan hai tr\u1ea5n \u1ea5y theo th\u1ebf m\u00e0 kh\u01a1i \u0111\u00e0o cho \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00f4ng.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00e1c quan B\u1eafc Th\u00e0nh l\u00e0 b\u1ecdn Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00e0nh, Nguy\u1ec5n V\u0103n Khi\u00eam, \u0110\u1eb7ng Tr\u1ea7n Th\u01b0\u1eddng, Ph\u1ea1m Nh\u01b0 \u0110\u0103ng, Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh \u0110\u1ee9c d\u00e2ng s\u1edb r\u1eb1ng : \u201cB\u1eafc Th\u00e0nh t\u1eeb cu\u1ed1i \u0111\u1eddi L\u00ea t\u1edbi \u0111\u00e2y, quy\u1ec1n c\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea3o l\u1ed9n, ch\u00ednh s\u1ef1 tr\u1ec5 tr\u00e0ng, b\u1ecdn h\u00e0o h\u1eefu v\u0169 \u0111o\u00e1n trong l\u00e0ng x\u00f3m, d\u00e2n phong ng\u00e0y th\u00eam \u0111i\u00eau b\u1ea1c, ki\u1ec7n t\u1ee5ng r\u1ed1i b\u1eddi, tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp t\u1ee9 tung. L\u1ea1i b\u1ecb T\u00e2y S\u01a1n b\u1ea1o ng\u01b0\u1ee3c, nh\u01b0 l\u1eeda n\u00f3ng n\u01b0\u1edbc s\u00e2u, ch\u00ednh tr\u1ecb phong t\u1ee5c c\u00e0ng ng\u00e0y c\u00e0ng th\u00eam th\u1ed1i n\u00e1t. Nay th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng ban \u0111\u1ee9c th\u00e1nh v\u00f5, c\u00f3 c\u1ea3 B\u1eafc H\u00e0, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ed9t phen s\u1eeda sang d\u1eddi \u0111\u1ed5i phong t\u1ee5c, th\u00ec t\u1ec7 s\u1ebd kh\u00f4ng n\u00f3i xi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c. B\u1ecdn th\u1ea7n tr\u1ed9m ngh\u0129 r\u1eb1ng nh\u00e0 vua ph\u00e1t ch\u00ednh thi nh\u00e2n, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft l\u00e0 \u1edf vi\u1ec7c chia ru\u1ed9ng c\u1ea5p l\u1ed9c. \u0110i\u1ec1u ch\u1ebf c\u00f3 thi h\u00e0nh th\u00ec quan m\u1edbi c\u00f3 th\u01b0\u1eddng l\u1ed9c, d\u00e2n m\u1edbi c\u00f3 th\u01b0\u1eddng s\u1ea3n, s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00e1i lo v\u1ec1 b\u1ecdn h\u00e0o h\u1eefu ki\u00eam t\u00ednh n\u1eefa. Xin tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft h\u1ea1 chi\u1ebfu v\u0103n l\u1ea5y vi\u1ec7c \u0111\u1ed5i c\u0169 theo m\u1edbi m\u00e0 d\u1ee5 r\u1eb1ng v\u1ed1n mu\u1ed1n lo t\u00ednh sinh k\u1ebf cho d\u00e2n, l\u1ea1i l\u01b0\u1ee3ng gi\u1ea3m b\u1edbt t\u00f4 dung, \u0111\u1ec3 t\u1ecf \u00e2n t\u00edn, khi\u1ebfn l\u00f2ng d\u00e2n m\u1eebng ph\u1ee5c, r\u1ed3i sau m\u1edbi c\u1eed h\u00e0nh. Nay xin tr\u00ecnh b\u00e0y 3 \u0111i\u1ec1u :<\/p>\n\n\n\n<p>1. S\u1eeda \u0111\u00fang s\u1ed5 ru\u1ed9ng \u0111\u1ec3 cho ti\u1ec7n vi\u1ec7c qu\u00e2n c\u1ea5p. Ph\u00e9p chia ru\u1ed9ng t\u1eeb \u0111\u1eddi H\u00e1n tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u mu\u1ed1n thi h\u00e0nh m\u00e0 nh\u1eefng nh\u00e0 th\u1ebf gia quen th\u00f3i cho l\u00e0 kh\u00f4ng ti\u1ec7n, r\u1ed3i vi\u1ec7c ph\u1ea3i th\u00f4i. \u0110\u1ebfn cu\u1ed1i \u0111\u1eddi L\u00ea th\u00ec b\u1ecdn c\u01b0\u1eddng h\u00e0o ki\u00eam t\u00ednh m\u1ed7i ng\u00e0y m\u1ed9t qu\u00e1. Nay xin ph\u00e0m \u0111i\u1ec1n th\u1ed5 c\u00f4ng t\u01b0 \u0111\u1ec1u d\u1ed3n c\u1ea3 v\u1ec1 s\u1ed5 d\u00e2n, ai c\u00f3 t\u01b0 \u0111i\u1ec1n th\u00ec \u0111\u1ec3 l\u1ea1i 3 ph\u1ea7n 10, c\u00f2n 7 ph\u1ea7n giao cho x\u00e3 d\u00e2n qu\u00e2n c\u1ea5p. L\u1ea1i \u1edf trong s\u1ed1 qu\u00e2n c\u1ea5p th\u00ec \u0111\u1ec3 l\u1ea1i 2 ph\u1ea7n 10 ch\u1edd c\u1ea5p&nbsp; cho d\u00e2n m\u1edbi t\u1ee5c sau.<\/p>\n\n\n\n<p>2. X\u00e9t s\u1ed5 \u0111inh \u0111\u1ec3 r\u00f5 s\u1ed1 d\u00e2n. Ph\u00e0m ch\u00ednh h\u1ed9, kh\u00e1ch h\u1ed9, c\u00e1c h\u1ea1ng qu\u00e2n, d\u00e2n, l\u00e3o, t\u1eadt, c\u00f9ng, \u0111\u00e0o, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i bi\u00ean v\u00e0o s\u1ed5, \u1ea9n l\u1eadu th\u00ec b\u1ecb t\u1ed9i. Ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n l\u1eadu th\u00ec b\u1ecb thu l\u00e0m quan n\u00f4, hay b\u1eaft l\u00e0m thu\u1ed9c binh \u1edf c\u00e1c nha, cho b\u1ed9 Binh c\u1ea5p b\u1eb1ng, \u0111\u01b0a v\u1ec1 d\u00e2n \u0111\u1ec3 ghi v\u00e0o s\u1ed5.<\/p>\n\n\n\n<p>3. Ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n t\u00e0i \u0111\u1ec3 trao quan ch\u1ee9c. Nh\u00e2n t\u00e0i kh\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c, c\u0169ng kh\u00f3 bi\u1ebft. C\u00e1c quan ch\u0103n nu\u00f4i gi\u00e1o h\u00f3a, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng ch\u1ecdn. Xin t\u1eeb nay cho v\u0103n v\u00f5 \u0111\u1ec1u c\u1eed nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi m\u00ecnh bi\u1ebft, quan nh\u1ea5t ph\u1ea9m m\u1ed7i n\u0103m c\u1eed 5 ng\u01b0\u1eddi, quan nh\u1ecb ph\u1ea9m 4 ng\u01b0\u1eddi, quan tam ph\u1ea9m 3 ng\u01b0\u1eddi, cho \u0111\u1ebfn c\u00e1c tr\u1ea5n c\u00e1c ph\u1ee7 v\u00e0 c\u00e1c h\u1ecdc quan c\u00f9ng \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i ti\u1ebfn c\u1eed. Ai kh\u00f4ng x\u1ee9ng ch\u1ee9c th\u00ec ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed b\u1ecb ph\u1ea1t. Nh\u01b0 th\u1ebf th\u00ec ngo\u00e0i d\u00e2n gian kh\u00f4ng s\u00f3t ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n, trong tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ee9c tr\u1ed1ng, thi\u00ean h\u1ea1 lo g\u00ec m\u00e0 kh\u00f4ng tr\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u1edb \u1ea5y d\u00e2ng l\u00ean. Vua b\u1ea3o b\u1ea7y t\u00f4i r\u1eb1ng : \u201cC\u00e1i vi\u1ec7c qu\u00e2n \u0111i\u1ec1n, th\u1ef1c l\u00e0 \u0111i\u1ec1u c\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean trong ch\u00ednh s\u00e1ch c\u1ee7a v\u01b0\u01a1ng gi\u1ea3, ng\u00e0y nay l\u00e0m th\u00ec th\u1ebf n\u00e0o ?\u201d B\u1ea7y t\u00f4i \u0111\u1ec1u n\u00f3i : Ch\u01b0a n\u00ean. B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu b\u00e1o cho c\u00e1c th\u00e0nh th\u1ea7n r\u1eb1ng : \u201cB\u1ecdn c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i tr\u00ecnh b\u00e0y, ta kh\u00f4ng ph\u1ea3i cho l\u00e0 kh\u00f4ng ph\u1ea3i. Duy ng\u00e0y nay v\u00f5 c\u00f4ng m\u1edbi \u0111\u1ecbnh, vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u01a1ng b\u1eadn, m\u00e0 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u00e0m vi\u1ec7c n\u00ean c\u00f3 th\u1ee9 t\u1ef1 ho\u00e3n c\u1ea5p. Ta s\u1ebd b\u00e0n d\u1ea7n \u0111\u1ec3 l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t thi h\u00e0nh\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ecdn \u0111\u1ec1 \u0111\u1ed1c Nh\u00e0 \u0111\u1ed3 n\u1ed9i l\u00e0 L\u01b0\u01a1ng v\u00e0 th\u1ee7 h\u1ee3p l\u00e0 Nho l\u1ea5y tr\u1ed9m c\u1ee7a c\u00f4ng, cai \u0111\u1ed9i Ho\u00e0ng H\u1eefu To\u00e1n d\u00f9ng roi \u0111\u00e1nh ch\u1ebft. Vi\u1ec7c \u1ea5y \u0111\u1ebfn tai vua. B\u1eaft giam v\u00e0o ng\u1ee5c T\u1ea3 v\u1ec7. Tri b\u1ea1 Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng V\u00e2n v\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Ngh\u0129a l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed3ng s\u1ef1 m\u00e0 kh\u00f4ng bi\u1ebft can ng\u0103n, \u0111\u1ec1u b\u1ecb t\u1ed9i ph\u1ea1t.<\/p>\n\n\n\n<p>Hai n\u01b0\u1edbc Th\u1ee7y X\u00e1 H\u1ecfa X\u00e1, sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn quy ph\u1ee5c, s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn Ph\u00fa Y\u00ean. Dinh th\u1ea7n t\u00e2u l\u00ean, vua sai ban \u00e1o g\u1ea5m v\u00e0 xuy\u1ebfn ng\u00e0 r\u1ed3i cho v\u1ec1.<\/p>\n\n\n\n<p>Truy t\u1eb7ng Ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng Ti\u1ec1n qu\u00e2n l\u00e0 Nguy\u1ec5n Hu\u1ec7 l\u00e0m Ch\u01b0\u1edfng dinh, V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 L\u01b0\u01a1ng v\u00f5 dinh Ti\u00ean phong l\u00e0 Nguy\u1ec5n C\u00f4ng Tr\u1ecdng, V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Ban tr\u1ef1c t\u1ea3 qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch l\u00e0 V\u00f5 V\u0103n T\u00e0i, Kh\u00e2m sai cai c\u01a1 tr\u01b0\u1edfng hi\u1ec7u H\u1eadu hi\u1ec7u Trung chi Trung qu\u00e2n l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n T\u01b0\u1eddng l\u00e0m Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 (4 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u ch\u1ebft tr\u1eadn).<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ed9 L\u1ec5 d\u00e2ng nghi ch\u00fa v\u1ec1 l\u1ec5 h\u01b0\u1edfng c\u00e1c mi\u1ebfu. (Tr\u01b0\u1edbc 3 ng\u00e0y \u0103n chay. Tr\u01b0\u1edbc 1 ng\u00e0y h\u1eefu ty b\u00e0y \u0111\u1ed3 t\u1ebf. \u0110\u00eam h\u00f4m \u1ea5y ti\u1ec3u h\u1ea7u ch\u1ea7u h\u00e1t. \u0110\u1ebfn ng\u00e0y, s\u00e1ng s\u1edbm, b\u00e0y nghi tr\u01b0\u1ee3ng \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng t\u00e2y tr\u01b0\u1edbc s\u00e2n Th\u00e1i mi\u1ebfu, \u0111\u1eb7t nh\u1ea1c b\u00e1t \u00e2m \u1edf d\u01b0\u1edbi th\u1ec1m v\u00e0 \u0111\u1eb7t chi\u00eang tr\u1ed1ng v\u00e0o ch\u1ed7. C\u00e1c quan m\u1eb7c \u00e1o ch\u1ea7u \u0111\u1ee9ng ch\u1ef1c. \u0110\u1ebfn gi\u1edd, vua \u0111\u1ed9i m\u0169 c\u1eedu long, m\u1eb7c \u00e1o b\u00e0o v\u00e0ng \u0111\u00f3ng \u0111ai ng\u1ecdc, l\u00e0m l\u1ec5. Quan coi chi\u00eang tr\u1ed1ng \u0111\u00e1nh chi\u00eang tr\u1ed1ng. Nh\u1ea1c sinh theo t\u1eebng<\/p>\n\n\n\n<p>ti\u1ebft m\u00e0 t\u1ea5u nh\u1eefng kh\u00fac nh\u1ea1c nh\u1ecf. L\u1ec5 xong. Ti\u1ec3u h\u1ea7u ch\u1ea7u h\u00e1t, ch\u00fac Ph\u01b0\u1edbc l\u1ed9c th\u1ecd).<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00ednh bi\u00ean<\/p>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\"><a>\u0110\u1ec7 nh\u1ea5t k\u1ef7 &#8211; Quy\u1ec3n XXI &#8211; Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u1ec1 Th\u1ebf t\u1ed5 cao ho\u00e0ng \u0111\u1ebf<\/a><\/h1>\n\n\n\n<p>Qu\u00fd h\u1ee3i, n\u0103m Gia Long th\u1ee9 2 [1803], m\u00f9a h\u1ea1, th\u00e1ng 4 ng\u00e0y m\u1ed3ng 1, t\u1ebf h\u1ea1 h\u01b0\u1edfng.<\/p>\n\n\n\n<p>Truy t\u1eb7ng cha th\u00e1i h\u1eadu l\u00e0 Cai c\u01a1 Ch\u00ednh dinh Nguy\u1ec5n Ph\u01b0\u1edbc Trung (H\u1ecd Nguy\u1ec5n, ho\u1eb7c \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb t\u00ednh, ho\u1eb7c d\u00f9ng ch\u1eef Ph\u01b0\u1edbc Trung l\u00e0m m\u1ef9 t\u1ef1, kh\u00f4ng kh\u1ea3o \u1edf \u0111\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c) l\u00e0m T\u00e1n tr\u1ecb c\u00f4ng th\u1ea7n \u0111\u1eb7c ti\u1ebfn khai ph\u1ee7 ph\u1ee5 qu\u1ed1c th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Th\u01b0\u1ee3ng tr\u1ee5 qu\u1ed1c Trung qu\u00e2n \u0111\u00f4 \u0111\u1ed1c ph\u1ee7 ch\u01b0\u1edfng ph\u1ee7 s\u1ef1 th\u00e1i b\u1ea3o Mi\u00ean qu\u1ed1c c\u00f4ng, th\u1ee5y l\u00e0 Ch\u00ednh tr\u1ef1c ; m\u1eb9 l\u00e0 Ph\u00f9ng th\u1ecb l\u00e0m Qu\u1ed1c th\u00e1i phu nh\u00e2n, th\u1ee5y l\u00e0 Trang th\u1ee5c ; \u00f4ng t\u1ed5 l\u00e0 Cai c\u01a1 Ch\u00ednh dinh Nguy\u1ec5n Ph\u01b0\u1edbc Ki\u00eam l\u00e0m D\u01b0\u01a1ng v\u00f5 c\u00f4ng th\u1ea7n khai ph\u1ee7 ph\u1ee5 qu\u1ed1c quang ti\u1ebfn tr\u1ea5n qu\u1ed1c \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n C\u1ea9m y v\u1ec7 \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 ty \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, Thi\u1ebfu \u00fay Ki\u00eam qu\u1eadn c\u00f4ng, th\u1ee5y l\u00e0 \u0110\u00f4n h\u1eadu ; b\u00e0 l\u00e0 T\u1ed1ng th\u1ecb l\u00e0m Qu\u1eadn phu nh\u00e2n, th\u1ee5y l\u00e0 \u0110oan th\u1ee5c. (N\u0103m Minh M\u1ec7nh th\u1ee9 13 gia t\u1eb7ng Nguy\u1ec5n Ph\u01b0\u1edbc Trung l\u00e0m \u0110\u1eb7c ti\u1ebfn tr\u00e1ng v\u00f5 \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Trung qu\u00e2n \u0111\u00f4 th\u1ed1ng ph\u1ee7 ch\u01b0\u1edfng ph\u1ee7 s\u1ef1 th\u00e1i b\u1ea3o phong Di\u1ec5n qu\u1ed1c c\u00f4ng, Ph\u00f9ng th\u1ecb l\u00e0m Di\u1ec5n qu\u1ed1c nh\u1ea5t ph\u1ea9m phu nh\u00e2n).<\/p>\n\n\n\n<p>Tri\u1ec7u Cai b\u1ea1 Tr\u1ea5n \u0110\u1ecbnh l\u00e0 Nguy\u1ec5n Th\u00e0nh Ch\u1ea9n, K\u00fd l\u1ee5c Phi\u00ean Tr\u1ea5n l\u00e0 Nguy\u1ec5n Duy H\u00f2a v\u1ec1 Kinh.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Tham lu\u1eadn v\u1ec7 Tuy\u1ec3n phong h\u1eefu l\u00e0 B\u00f9i \u0110\u1ee9c M\u00e2n l\u00e0m Cai b\u1ea1 Tr\u1ea5n \u0110\u1ecbnh, H\u00e0n l\u00e2m th\u1ecb h\u1ecdc Ph\u1ea1m Quang Tri\u1ec7t l\u00e0m K\u00fd l\u1ee5c Phi\u00ean Tr\u1ea5n.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Tham tri Binh b\u1ed9 l\u00e0 L\u00ea C\u00f4ng Xu\u00e2n ki\u00eam coi vi\u1ec7c Binh b\u1ed9 Gia \u0110\u1ecbnh, H\u00e0n l\u00e2m th\u1ecb h\u1ecdc Ph\u1ea1m V\u0103n D\u01b0\u1ee1ng l\u00e0m B\u1ed3i s\u1ef1, \u0110o\u00e0n C\u00f4ng Nghi qu\u1ea3n tri Nh\u00e0 \u0111\u1ed3 Gia \u0110\u1ecbnh.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai c\u00e1c dinh ph\u1ee7 \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh c\u1ea5m d\u00e2n gian kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee9a ri\u00eang \u0111\u1ed3 binh kh\u00ed. C\u00e1c nh\u00e0 d\u00e2n trong h\u1ea1t v\u00e0 \u0111\u1ebfn c\u1ea3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng [Trung Qu\u1ed1c], ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Cao Mi\u00ean \u1edf l\u1ed9n, ai c\u00f3 s\u00fang tay v\u00e0 kh\u00ed gi\u1edbi ph\u1ea3i \u0111em h\u1ebft n\u1ed9p quan. Nh\u1eefng kh\u00ed gi\u1edbi \u1edf qu\u00e2n tr\u1ea1i c\u00e1c \u0111\u1ed3n \u0111i\u1ec1n c\u0169ng b\u1eaft ti\u00eau h\u1ee7y \u0111\u1ec3 r\u00e8n \u0111\u00fac \u0111\u1ed3 \u0111i\u1ec1n kh\u00ed. Qu\u00e2n nh\u00e2n kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111i b\u1eaft tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp v\u00e0 \u0111i c\u00f4ng sai th\u00ec khi \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c mang m\u1ed9t t\u00fd binh kh\u00ed. L\u00e0m tr\u00e1i \u0111\u1ec1u b\u1ecb t\u1ed9i.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Ng\u00f4 \u0110\u00ecnh Gi\u1edbi, Nguy\u1ec5n H\u1eefu Th\u1eadn, Ng\u00f4 V\u1ecb, Nguy\u1ec5n V\u0103n Linh l\u00e0m Thi\u00eam s\u1ef1 L\u1ea1i b\u1ed9, V\u00f5 S\u1ea3ng l\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m ch\u1ebf c\u00e1o, B\u00f9i \u0110\u00ecnh Long sung H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u1ea5n th\u1ea7n Thanh Hoa t\u00e2u r\u1eb1ng nh\u1eefng l\u00ednh m\u1edbi k\u00e9n \u1edf tr\u1ea5n \u0111\u1ec1u \u0111\u00e3 bi\u00ean th\u00e0nh v\u1ec7 \u0111\u1ed9i, ch\u01b0a c\u00f3 qu\u1ea3n su\u1ea5t th\u00ec xin l\u1ea5y b\u1ecdn ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u00e0 cai \u0111\u1ed9i ng\u1ea1ch th\u1eeba sung b\u1ed5. Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Nguy\u1ec5n V\u0103n Y\u00ean l\u00e0m Thu\u1ed9c n\u1ed9i cai c\u01a1 l\u00e3nh gi\u00e1m th\u00e0nh s\u1ee9.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho h\u1ecdc s\u0129 Nguy\u1ec5n Vi\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c chi l\u01b0\u01a1ng theo h\u00e0m t\u00f2ng nh\u1ecb ph\u1ea9m.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho b\u1ecdn T\u1ed1ng Vi\u1ebft Tr\u00ec v\u00e0 T\u1ed1ng Vi\u1ebft Thi\u1ebft l\u00e0 con \u0110\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf Trung dinh qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch T\u1ed1ng Vi\u1ebft Ph\u01b0\u1edbc ti\u1ec1n g\u1ea1o \u0111\u1ee7 d\u00f9ng (m\u1ed7i th\u00e1ng m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 4 quan ti\u1ec1n, 3 ph\u01b0\u01a1ng g\u1ea1o).<\/p>\n\n\n\n<p>L\u00ea V\u0103n Duy\u1ec7t \u0111\u00e1nh Man [M\u1ecdi] Th\u1ea1ch B\u00edch ph\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111u\u1ed5i \u0111\u1ebfn T\u1eed Kh\u00ea, Nhi\u00eau Th\u1ee7y r\u1ed3i v\u1ec1. Tin th\u1eafng tr\u1eadn b\u00e1o. Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i r\u1eb1ng : \u201c\u00e1c man t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc c\u1eady ch\u1ed7 \u1edf hi\u1ec3m kh\u00f4ng ch\u1ecbu th\u1ea7n ph\u1ee5c. Nay khanh ph\u1ee5ng m\u1ec7nh ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh \u0111\u00e3 th\u1eb3ng t\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ngu\u1ed3n n\u00fai, \u0111\u00e1nh v\u00e0o s\u00e0o huy\u1ec7t, th\u1ef1c do t\u01b0\u1edbng s\u0129 v\u00e2ng l\u1ec7nh, d\u00f5ng d\u01b0\u1ee3c x\u00f4ng t\u1edbi, kh\u00f4ng t\u1eeb kh\u00f3 nh\u1ecdc nguy hi\u1ec3m, cho n\u00ean m\u1edbi c\u00f3 c\u00f4ng l\u1ea1 n\u00e0y\u201d. B\u00e8n ph\u00e1t ti\u1ec1n 5.000 quan, khi\u1ebfn chi\u1ebfu theo c\u00f4ng tr\u1ea1ng m\u00e0 th\u01b0\u1edfng c\u1ea5p. L\u1ea1i cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Man \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, g\u1ea5m, \u0111o\u1ea1n, nhi\u1ec5u theo th\u1ee9 b\u1eadc.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh thu\u1ebf li\u00eam h\u1ed9 [h\u1ed9 \u0111\u00e3i v\u00e0ng] \u1edf Qu\u1ea3ng Nam. (Tr\u00e1ng h\u1ea1ng m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t n\u0103m n\u1ed9p v\u00e0ng 2 \u0111\u1ed3ng 2 ly 2 h\u00e0o, ti\u1ec1n thu\u1ebf th\u00e2n 1 quan 5 ti\u1ec1n, d\u00e2n \u0111inh v\u00e0 l\u00e3o t\u1eadt n\u1ed9p m\u1ed9t n\u1eeda).<\/p>\n\n\n\n<p>Sai B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh x\u00e9t xem ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t c\u1ee7a x\u00e3 d\u00e2n c\u00f3 b\u1ecb n\u01b0\u1edbc l\u1edf c\u00e1t b\u1ed3i th\u00ec \u0111\u1ec1u cho mi\u1ec5n thu\u1ebf.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ecf thu\u1ebf m\u00e2y cho hai ngu\u1ed3n \u00d4 Giang v\u00e0 C\u1ed5 L\u00e2m thu\u1ed9c Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb. Theo l\u1ec7 c\u0169, d\u00e2n \u1edf ngu\u1ed3n ch\u1ec9 ph\u1ea3i n\u1ed9p thu\u1ebf th\u00e2n th\u00f4i (m\u1ed7i n\u0103m m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi n\u1ed9p 1 quan 1 ti\u1ec1n) ; T\u00e2y S\u01a1n m\u1edbi thu thu\u1ebf m\u00e2y, d\u00e2n kh\u1ed5 l\u1eafm. Dinh th\u1ea7n t\u00e2u xin mi\u1ec5n tr\u1eeb. Vua theo l\u1eddi. Ch\u1ec9 khi\u1ebfn m\u1ed7i n\u0103m n\u1ed9p ti\u1ec1n thu\u1ebf th\u00e2n v\u00e0 60.000 s\u1ee3i m\u00e2y n\u01b0\u1edbc th\u00f4i.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh \u0111i\u1ec1u c\u1ea5m v\u1ec1 tr\u01b0\u1eddng thu\u1ebf \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh. Th\u00e0nh th\u1ea7n t\u00e2u r\u1eb1ng : \u201cT\u1eeb tr\u01b0\u1edbc thu n\u1ed9p \u1edf tr\u01b0\u1eddng thu\u1ebf, nh\u1eefng b\u1ecdn l\u1ea1i s\u00e2u l\u00ednh m\u1ecdt nh\u00e2n \u0111\u00f3 l\u00e0m gian, d\u00e2n b\u1ecb h\u1ea1i nhi\u1ec1u m\u00e0 thu\u1ebf nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn kh\u00f4ng \u0111\u1ee7. Xin n\u00eau r\u00f5 \u0111i\u1ec1u c\u1ea5m, \u0111\u1ec3 tr\u1eeb t\u1ec7 c\u0169. Ph\u00e0m \u0111\u00f4ng h\u1ea1 hai m\u00f9a thu\u1ebf \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i hai th\u00e1ng th\u00ec xong. Nh\u00e2n d\u00e2n \u0111\u1ebfn n\u1ed9p, c\u1ee9 20 ng\u00e0y l\u00e0 m\u1ed9t k\u1ef3. Bao nhi\u1ec1u kho\u1ea3n ngo\u1ea1i ng\u1ea1ch l\u1ea1m thu v\u00e0 \u0111\u00f2i ri\u00eang \u0111\u1ec1u c\u1ea5m. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi cai tr\u01b0ng v\u00e0 coi kho c\u00f3 ai nh\u1eadn kho\u00e1n b\u00e1n ri\u00eang, m\u01b0\u1ee3n c\u1edb l\u00e0m kh\u00f3 d\u1ec5, th\u00ec b\u1ecb t\u1ed9i\u201d, Vua y l\u1eddi&nbsp; t\u00e2u.<\/p>\n\n\n\n<p>Tri\u1ec7u L\u00ea V\u0103n Phong v\u1ec1 Kinh. Tr\u01b0\u1edbc kia vua cho \u0111\u1ea5t Gia \u0110\u1ecbnh l\u00e0 n\u01a1i c\u0103n b\u1ea3n, sai V\u0103n Phong v\u00e0 Ph\u00f3 th\u1ed1ng \u0111\u1ed3n H\u1eadu qu\u00e2n l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Hi\u00ean qu\u1ea3n \u0111em binh v\u00e0 voi \u0111i th\u00fa. \u0110\u1ebfn nay \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng y\u00ean \u1ed5n, l\u01b0u tr\u1ea5n Nguy\u1ec5n V\u0103n Nh\u01a1n t\u00e2u l\u00ean, b\u00e8n l\u01b0u Hi\u00ean \u1edf l\u1ea1i m\u00e0 tri\u1ec7u Phong v\u1ec1.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u01b0\u1edbc Nam Ch\u01b0\u1edfng xin n\u1ed9i ph\u1ee5. Tr\u01b0\u1edbc l\u00e0 H\u01b0ng H\u00f3a d\u1ecbch th\u01b0 b\u1eb1ng l\u00e1 c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc Nam Ch\u01b0\u1edfng n\u00f3i r\u1eb1ng Nam Ch\u01b0\u1edfng v\u1edbi V\u1ea1n T\u01b0\u1ee3ng \u01b0\u1edbc nhau&nbsp; c\u00f9ng c\u1eed binh \u0111\u00e1nh M\u01b0\u1eddng Then, d\u1ee5 m\u01b0\u1eddi hai ch\u00e2u H\u01b0ng H\u00f3a c\u00f9ng hi\u1ec7p l\u1ef1c. Quan B\u1eafc Th\u00e0nh \u0111em vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean v\u00e0 n\u00f3i : \u201cNam Ch\u01b0\u1edfng th\u00ec c\u00e1ch \u1edf c\u00f5i xa, V\u1ea1n T\u01b0\u1ee3ng th\u00ec l\u00e0m t\u00f4i th\u1edd b\u1ea3n tri\u1ec1u, cho n\u00ean ch\u01b0a c\u00f3 th\u1ec3 to\u00e0n tin v\u00e0o l\u1eddi d\u1ecbch m\u00e0 v\u1ed9i g\u00e2y h\u1ea5n kh\u00edch ngo\u00e0i bi\u00ean. Xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho Tr\u1ea5n th\u1ea7n H\u01b0ng H\u00f3a, \u1ee7y ng\u01b0\u1eddi d\u00f2 x\u00e9t v\u00e0 g\u1eedi th\u01b0 cho Nam Ch\u01b0\u1edfng b\u00e0y t\u1ecf uy \u0111\u1ee9c c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ec3 xem t\u00ecnh h\u00ecnh \u0111\u1ed9ng t\u0129nh\u201d. Vua theo l\u1eddi. \u0110\u1ebfn nay Nam Ch\u01b0\u1edfng sai b\u1ecdn N\u1ea1i Khai d\u00e2ng th\u01b0 xin theo \u0111\u01b0\u1eddng ch\u00e2u Ninh Bi\u00ean v\u00e0o c\u1ed1ng. Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho quan B\u1eafc Th\u00e0nh ti\u1ebfp \u0111\u00e3i s\u1ee9 gi\u1ea3 tr\u1ecdng h\u1eadu, v\u00e0 vi\u1ebft th\u01b0 tr\u1ea3 l\u1eddi cho v\u00e0o c\u1ed1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1eafc Th\u00e0nh b\u1ecb h\u1ea1n. Tha h\u01a1n 20 ng\u01b0\u1eddi t\u00f9.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 5, l\u1ea5y K\u00fd l\u1ee5c Qu\u1ea3ng Nam l\u00e0 Hu\u1ef3nh V\u0103n Di\u1ec5n l\u00e0m Cai b\u1ea1 B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh, Tham lu\u1eadn \u0110o\u00e0n Vi\u1ebft Nguy\u00ean l\u00e0m K\u00fd l\u1ee5c Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i, Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n Th\u1ee5c l\u00e0m Tham hi\u1ec7p Ngh\u1ec7 An, Th\u01b0 k\u00fd Ng\u00f4 \u0110\u0129nh Si\u00eau l\u00e0m K\u00fd l\u1ee5c Qu\u1ea3ng Nam, H\u00e0n l\u00e2m L\u00ea \u0110\u1ea1i Ngh\u0129a l\u00e0m K\u00fd l\u1ee5c Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb. Khi b\u1ec7 t\u1eeb vua d\u1ee5 r\u1eb1ng : \u201cB\u1ecdn ng\u01b0\u01a1i l\u00e0m vi\u1ec7c \u0111\u00e3 l\u00e2u ng\u00e0y, nay \u1ee7y cho tr\u00e1ch nhi\u1ec7m m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng th\u00ec n\u00ean thanh li\u00eam c\u1ea7n c\u00e1n m\u00e0 gi\u1eef m\u00ecnh, noi theo \u0111i\u1ec3n th\u01b0\u1eddng c\u1ee7a nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc, ng\u00f5 h\u1ea7u kh\u00f4ng ph\u1ee5 ch\u1ee9c m\u00ecnh\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Hi\u1ec7p tr\u1ea5n Th\u00e1i Nguy\u00ean l\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c T\u01b0 v\u00e0 Tham hi\u1ec7p l\u00e0 Ho\u00e0ng \u0110\u01b0\u1eddng c\u00f3 t\u1ed9i b\u1ecb b\u00e3i. L\u1ea5y Hi\u1ec7p tr\u1ea5n H\u01b0ng H\u00f3a l\u00e0 L\u00ea Nguy\u00ean v\u00e0 Tham hi\u1ec7p l\u00e0 Nguy\u1ec5n Th\u1ebf Trung thay. L\u1ea5y \u0110\u1ed1c h\u1ecdc Ph\u1ee5ng Thi\u00ean l\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh T\u1ee9 l\u00e0m Hi\u1ec7p tr\u1ea5n H\u01b0ng H\u00f3a. H\u00e0n l\u00e2m V\u00f5 Xu\u00e2n C\u1ea9n l\u00e0 Tham hi\u1ec7p, Th\u1ecb trung h\u1ecdc s\u0129 Ph\u1ea1m Th\u00edch l\u00e3nh \u0110\u1ed1c h\u1ecdc Ph\u1ee5ng Thi\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>Thu thu\u1ebf hai m\u1ecf ch\u00ec V\u00f5 Ch\u1ea5n v\u00e0 Kh\u00f4n Hi\u1ec3n thu\u1ed9c Th\u00e1i Nguy\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh l\u1ec7 \u0111\u00ecnh ngh\u1ecb. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng : \u201cN\u01b0\u1edbc nh\u00e0 m\u1edbi \u0111\u1ecbnh y\u00ean, c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u00f2n b\u1ec1 b\u1ed9n, ta m\u1ed9t ng\u00e0y mu\u00f4n vi\u1ec7c, s\u1ee3 kh\u00f4ng th\u1ec3 chu t\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3. B\u1ecdn khanh \u0111\u1ec1u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi g\u1ea7n g\u0169i, n\u00ean s\u00e1ng su\u1ed1t g\u1eafng l\u00e0m \u0111\u1ec3 c\u00f3 \u00edch cho ch\u00ednh tr\u1ecb. T\u1eeb nay, quan v\u00f5 t\u1eeb th\u1ed1ng ch\u1ebf, ph\u00f3 \u0111\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf v\u00e0 ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng tr\u1edf l\u00ean, quan v\u0103n t\u1eeb tham tri tr\u1edf l\u00ean, m\u1ed7i th\u00e1ng c\u1ee9 b\u1ed1n ng\u00e0y m\u1ed3ng 1, m\u1ed3ng 8, 15, 23 th\u00ec h\u1ecdp b\u00e0n \u1edf t\u1ea3 vu, ph\u00e0m nh\u1eefng vi\u1ec7c m\u00e0 c\u00e1c ty kh\u00f4ng gi\u1ea3i quy\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec ph\u1ea3i b\u00e0n nhau m\u00e0 x\u1eed \u0111\u1ecbnh. \u0110\u1ebfn nh\u01b0 s\u1ef1 th\u1ec3 quan tr\u1ecdng th\u00ec c\u0169ng ch\u01b0\u1edbc l\u01b0\u1ee3ng b\u00e0n b\u1ea1c tr\u01b0\u1edbc, r\u1ed3i sau t\u00e2u xin quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho Mai Ti\u1ebfn V\u1ea1n v\u00e0 Nguy\u1ec5n Tho\u1ea1i l\u00e0m Kh\u00e2m sai ch\u01b0\u1edfng c\u01a1, Nguy\u1ec5n V\u0103n T\u1ec9nh l\u00e0m Thu\u1ed9c n\u1ed9i cai c\u01a1.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n K\u00ednh Loan coi hai ngu\u1ed3n T\u1ea3 Tr\u1ea1ch v\u00e0 H\u1eefu Tr\u1ea1ch.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ed5i T\u01b0\u1ee3ng dinh l\u00e0m T\u01b0\u1ee3ng qu\u00e2n, T\u01b0\u1ee3ng chi l\u00e0m T\u01b0\u1ee3ng c\u01a1.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh \u0111i\u1ec1u c\u1ea5m v\u1ec1 vi\u1ec7c \u1ea9n l\u1eadu su\u1ea5t \u0111inh. Vua th\u1ea5y ph\u00e9p c\u0169 b\u1ecf l\u00e2u, trong d\u00e2n nhi\u1ec1u k\u1ebb gi\u1ea3 m\u1ea1o, c\u00f3 ch\u1ed7 l\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi s\u1ed1ng l\u00e0m ch\u1ebft, l\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi \u1edf l\u00e0m tr\u1ed1n, b\u00e8n chu\u1ea9n \u0111\u1ecbnh ph\u00e0m l\u1eadu 1 \u0111inh th\u00ec x\u00e3 tr\u01b0\u1edfng b\u1ecb 100 roi v\u00e0 \u0111i h\u00e0nh d\u1ecbch m\u1ed9t n\u0103m, ng\u01b0\u1eddi c\u00e1o ra \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n 30 quan ; l\u1eadu t\u1eeb 2 \u0111inh tr\u1edf l\u00ean cho \u0111\u1ebfn 10 \u0111inh, th\u00ec c\u1ee9 theo s\u1ed1 m\u00e0 gia th\u00eam h\u1ea1n h\u00e0nh d\u1ecbch, ng\u01b0\u1eddi c\u00e1o ra \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n 300 quan hay \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n dao d\u1ecbch 10 n\u0103m ; t\u1eeb 11 \u0111inh \u0111\u1ebfn 15 \u0111inh th\u00ec x\u00e3 tr\u01b0\u1edfng \u0111i h\u00e0nh d\u1ecbch v\u0129nh vi\u1ec5n, ng\u01b0\u1eddi c\u00e1o ra \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n dao d\u1ecbch su\u1ed1t \u0111\u1eddi ; t\u1eeb 16 \u0111inh tr\u1edf l\u00ean, th\u00ec x\u00e3 tr\u01b0\u1edfng b\u1ecb t\u1ed9i ch\u1ebft, ng\u01b0\u1eddi c\u00e1o ra c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n binh dao su\u1ed1t \u0111\u1eddi. Vu c\u00e1o th\u00ec b\u1ecb ph\u1ea3n t\u1ecda.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng chi\u1ebfu c\u00e1c s\u1edf th\u1ee7y l\u1ee3i ngu\u1ed3n v\u00e0 \u0111\u1ea7m cho d\u00e2n \u0111\u1ea5u gi\u00e1 l\u00e3nh tr\u01b0ng. Quan l\u1ea1i \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c mua tranh c\u1ee7a d\u00e2n. N\u1ebfu tr\u00e1i l\u1ec7nh c\u1ea5m m\u00e0 c\u1ea7u l\u1ee3i v\u00e0 thi\u00ean v\u1ecb cho ri\u00eang th\u00ec \u0111\u1ec1u x\u1eed theo lu\u1eadt vi ch\u1ebf.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea1i \u0111\u1ecbnh \u0111i\u1ec1u c\u1ea5m v\u1ec1 vi\u1ec7c mua b\u00e1n ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t c\u00f4ng. Theo l\u1ec7 c\u0169 th\u00ec c\u00f4ng \u0111i\u1ec1n c\u00f4ng th\u1ed5 cho d\u00e2n qu\u00e2n c\u1ea5p, \u0111em b\u00e1n ri\u00eang l\u00e0 c\u00f3 t\u1ed9i, do \u0111\u00f3 nh\u00e2n d\u00e2n \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ee3i c\u1ea3. T\u1eeb lo\u1ea1n T\u00e2y S\u01a1n b\u1ecf h\u1ebft lu\u1eadt c\u0169, d\u00e2n gian nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed5i ru\u1ed9ng c\u00f4ng l\u00e0m ru\u1ed9ng t\u01b0, c\u0169ng c\u00f3 k\u1ebb t\u1ea1 s\u1ef1 vi\u1ec7c c\u00f4ng m\u00e0 c\u1ea7m b\u00e1n ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t c\u00f4ng. Vua mu\u1ed1n ch\u1eefa c\u00e1i t\u1ec7 \u1ea5y, b\u00e8n s\u1eafc \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng ph\u00e0m x\u00e3 d\u00e2n c\u00f3 c\u00f4ng \u0111i\u1ec1n c\u00f4ng th\u1ed5 \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c mua b\u00e1n ri\u00eang, l\u00e0m tr\u00e1i l\u00e0 c\u00f3 t\u1ed9i. Ai mua nh\u1ea7m th\u00ec m\u1ea5t ti\u1ec1n. N\u1ebfu nh\u00e2n c\u00f3 vi\u1ec7c m\u00e0 cho ng\u01b0\u1eddi m\u01b0\u1edbn \u0111\u1ec3 chi d\u00f9ng vi\u1ec7c c\u00f4ng trong x\u00e3 th\u00f4n th\u00ec ch\u1ec9 h\u1ea1n cho ba n\u0103m, qu\u00e1 h\u1ea1n th\u00ec x\u1eed t\u1ed9i n\u1eb7ng. Ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o t\u1ed1 c\u00e1o \u0111\u00fang th\u1ef1c th\u00ec th\u01b0\u1edfng cho ru\u1ed9ng nh\u1ea5t \u0111\u1eb3ng m\u1ed9t m\u1eabu, c\u00e0y c\u1ea5y ba n\u0103m, h\u1ebft h\u1ea1n tr\u1ea3 v\u1ec1 d\u00e2n.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng g\u1ea1o k\u00e9m nh\u00e2n d\u00e2n thi\u1ebfu \u0103n, nh\u1ea5t l\u00e0 Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i. H\u1ea1 chi\u1ebfu tha 4 ph\u1ea7n 10 thu\u1ebf \u0111i\u1ec1n n\u0103m nay cho Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i, ho\u00e3n thu 5 ph\u1ea7n 10 cho Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c, Qu\u1ea3ng Nam, Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb, Qu\u1ea3ng B\u00ecnh. Thu\u1ebf v\u1ee5 chi\u00eam \u1edf c\u00e1c tr\u1ea5n B\u1eafc Th\u00e0nh th\u00ec n\u1ed9p thay m\u1ed9t n\u1eeda b\u1eb1ng ti\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua ngh\u0129 t\u1edbi Th\u1ed1ng nhung qu\u1eadn c\u00f4ng Nguy\u1ec5n V\u0103n Hu\u1ef3nh c\u00f3 c\u00f4ng n\u00ean mi\u1ec5n dao d\u1ecbch cho 18 ng\u01b0\u1eddi ch\u00e1u g\u1ecdi b\u1eb1ng ch\u00fa b\u00e1c.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u1ea5n th\u00e0nh Thanh Hoa t\u00e2u r\u1eb1ng : \u201cNh\u1eefng th\u1ee3 thuy\u1ec1n \u1edf b\u1ed1n x\u00e3 th\u00f4n Kim Tr\u00ec, \u0110am Kh\u00ea, Lan Kh\u00ea v\u00e0 \u0110\u1edbi S\u01a1n thu\u1ed9c huy\u1ec7n Y\u00ean M\u00f4 l\u1ec7 theo B\u1eafc Th\u00e0nh l\u00e0m vi\u1ec7c, v\u00e0 x\u00e3 Thi\u1ec7n Tr\u1ea1o thu\u1ed9c huy\u1ec7n Y\u00ean Kh\u00e1nh bi\u1ec7t n\u1ea1p v\u1ea3i tr\u1eafng v\u00e0 chi\u1ebfu tr\u01a1n c\u0169ng do B\u1eafc Th\u00e0nh m\u00e0 n\u1ed9p, \u0111\u01b0\u1eddng s\u00e1 xa c\u00e1ch, xin cho theo v\u1ec1 tr\u1ea5n \u0111\u1ec3 ti\u1ec7n d\u00e2n\u201d. Vua y l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00e1c \u1ed1c nha \u1edf hai ph\u1ee7 Tr\u00e0 Vinh v\u00e0 M\u00e2n Th\u00edt th\u1ea5y d\u00e2n Man \u1edf l\u1eabn \u1edf Lam Kh\u00ea (thu\u1ed9c huy\u1ec7n Long Xuy\u00ean), ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t nhi\u1ec1u ch\u1ed7 b\u1ecb d\u00e2n H\u00e1n [Vi\u1ec7t] b\u00e1 chi\u1ebfm, b\u00e8n k\u00eau \u1edf L\u01b0u tr\u1ea5n th\u1ea7n Gia \u0110\u1ecbnh, L\u01b0u tr\u1ea5n th\u1ea7n sai K\u00fd l\u1ee5c V\u0129nh Tr\u1ea5n l\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c H\u1ed9i \u0111\u1ebfn ph\u00e2n ho\u1ea1ch gi\u1edbi h\u1ea1n, c\u00f3 ai x\u00e2m chi\u1ebfm th\u00ec ph\u1ea3i tr\u1ea3 l\u1ea1i h\u1ebft.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1eadp \u0111\u00e0n \u1edf ch\u00f9a H\u00e0 Kh\u00ea, \u0111\u1ec3 t\u1ebf t\u01b0\u1edbng s\u0129 tr\u1eadn vong.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua \u0111\u1ebfn xem l\u1ec5, sai l\u1ec5 th\u1ea7n \u0111\u1ecdc s\u1eafc t\u1eb7ng \u1edf \u0111\u00e0n, ng\u01b0\u1eddi nghe kh\u00f4ng ai l\u00e0 kh\u00f4ng c\u1ea3m kh\u00edch.<\/p>\n\n\n\n<p>Quan B\u1eafc Th\u00e0nh t\u00e2u r\u1eb1ng : \u201cTh\u1ebf n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng Nh\u1ecb H\u00e0 r\u1ea5t m\u1ea1nh, \u0111\u00ea b\u00ean t\u1ea3 b\u00ean h\u1eefu ven s\u00f4ng thu\u1ed9c S\u01a1n T\u00e2y, Kinh B\u1eafc, S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng, h\u1ea1 nhi\u1ec1u ch\u1ed7 v\u1ee1 l\u1edf, xin thu\u00ea d\u00e2n s\u1eeda \u0111\u1eafp \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng l\u1ee5t m\u00f9a thu. L\u1ea1i th\u1ee7y \u0111\u1ea1o c\u00e1c tr\u1ea5n nhi\u1ec1u n\u01a1i \u1ee9 t\u1eafc, xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho tr\u1ea5n th\u1ea7n t\u00f9y th\u1ebf kh\u01a1i v\u00e9t\u201d. Vua theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1eafp b\u1ea3y \u0111o\u1ea1n \u0111\u00ea m\u1edbi \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh. (M\u1ed9t \u0111o\u1ea1n \u1edf x\u00e3 N\u1ea1i T\u1eed Ch\u00e2u huy\u1ec7n Y\u00ean L\u1ea1c tr\u1ea5n S\u01a1n T\u00e2y, d\u00e0i h\u01a1n 220 tr\u01b0\u1ee3ng, m\u1ed9t \u0111o\u1ea1n \u1edf x\u00e3 Kim X\u00e0, huy\u1ec7n Y\u00ean L\u00e3ng, d\u00e0i h\u01a1n 298 tr\u01b0\u1ee3ng, m\u1ed9t \u0111o\u1ea1n \u1edf x\u00e3 Th\u1ed5 Kh\u1ed1i huy\u1ec7n Gia L\u00e2m tr\u1ea5n Kinh B\u1eafc, d\u00e0i h\u01a1n 400 tr\u01b0\u1ee3ng, m\u1ed9t \u0111o\u1ea1n \u1edf x\u00e3 T\u00e0o Nha huy\u1ec7n Nam Xang tr\u1ea5n S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng, d\u00e0i h\u01a1n 513 tr\u01b0\u1ee3ng, m\u1ed9t \u0111o\u1ea1n \u1edf th\u00f4n Ng\u1ecd X\u00e1 huy\u1ec7n S\u01a1n Minh, d\u00e0i h\u01a1n 178 tr\u01b0\u1ee3ng, m\u1ed9t \u0111o\u1ea1n \u1edf x\u00e3 M\u1ec5 Tr\u01b0\u1eddng huy\u1ec7n Thanh Li\u00eam, d\u00e0i 53 tr\u01b0\u1ee3ng, m\u1ed9t \u0111o\u1ea1n \u1edf x\u00e3 L\u1ea1i Tr\u00ec huy\u1ec7n Th\u01b0 Tr\u00ec tr\u1ea5n S\u01a1n Nam h\u1ea1, d\u00e0i h\u01a1n 42 tr\u01b0\u1ee3ng) ; l\u1ea1i b\u1ed3i \u0111\u1eafp m\u1ed9t \u0111o\u1ea1n h\u01b0u \u0111\u00ea (1. H\u01b0u \u0111\u00ea : \u0110\u00ea c\u0169 \u0111\u00e3 b\u1ecf.) c\u0169 (\u1edf x\u00e3 V\u0129nh Th\u00e1i huy\u1ec7n Ph\u00fa Xuy\u00ean tr\u1ea5n S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng, d\u00e0i h\u01a1n 65 tr\u01b0\u1ee3ng). Chi ti\u1ec1n h\u01a1n 80.400 quan.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Ho\u00e0ng Trung \u0110\u1ed3ng l\u00e0m Ch\u00e1nh Tu\u1ea7n h\u1ea3i \u0111\u00f4 dinh.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ed9 b\u1ed9 B\u1eafc Th\u00e0nh l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Khi\u00eam v\u00e0o ch\u1ea7u. Nh\u00e2n n\u00f3i b\u1ea1c thoi c\u1ee7a Ng\u1ee5y T\u00e2y pha nhi\u1ec1u thi\u1ebfc k\u1ebdm th\u1eadm ch\u00ed c\u00f3 thoi kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 ph\u00e2n l\u1ea1ng, xin t\u1eeb nay c\u00f3 \u0111\u00fac b\u1ea1c th\u00ec kh\u1eafc ch\u1eef \u0111\u1ec3 l\u00e0m tin. Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i. D\u1ee5 cho qu\u1ea3n \u0110\u1ed3 gia B\u1eafc Th\u00e0nh l\u00e0 Tr\u1ea7n B\u00ecnh Ng\u0169 r\u1eb1ng : \u201cC\u00e1c tr\u1ea5n \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh l\u00e0 n\u01a1i s\u1ea3n xu\u1ea5t v\u00e0ng b\u1ea1c, d\u00e2n hay tr\u00e0 tr\u1ed9n l\u00e0m gian, ch\u1ec9 tr\u1ed9n ch\u00fat \u00edt m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ee3i r\u1ea5t to : T\u1ec7 gi\u1ea3 m\u1ea1o nh\u01b0 th\u1ebf ph\u1ea3i tr\u1eeb. Nay cho ng\u01b0\u01a1i l\u00e0m Trung b\u00ecnh h\u1ea7u, ph\u00e0m v\u00e0ng thoi b\u1ea1c thoi c\u00f4ng hay t\u01b0, c\u00f3 d\u1ea5u trung b\u00ecnh c\u1ee7a ng\u01b0\u01a1i th\u00ec m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00f4ng d\u1ee5ng. Ng\u01b0\u01a1i n\u00ean c\u1ea9n th\u1eadn. K\u1ebb l\u00e0m gian x\u1ea3o th\u00ec tr\u1ecb t\u1ed9i\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u0103n Khi\u00eam l\u1ea1i n\u00f3i sau vi\u1ec7c binh c\u00e1ch d\u00e2n gian thi\u1ebfu ti\u1ec1n, xin \u0111\u00fac th\u00eam \u0111\u1ec3 nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ee7 d\u00f9ng, nh\u01b0ng quy\u1ec1n \u0111\u00fac ti\u1ec1n th\u00ec \u1edf tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, n\u00ean c\u00f3 ti\u1ec1n m\u1eabu th\u00ec m\u1edbi kh\u1ecfi t\u1ec7.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua theo l\u1eddi. T\u1eebng h\u1ea1 l\u1ec7nh cho b\u1ea7y t\u00f4i b\u00e0n v\u1ec1 ti\u1ec1n ch\u1ebf. C\u00e1c quan \u0111\u1ec1u n\u00f3i : \u201cNg\u00e0y x\u01b0a c\u00e1c ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng t\u00ednh ti\u1ec1n c\u1ee7a m\u00e0 \u0111\u1ecbnh n\u1eb7ng nh\u1eb9, nh\u00e0 Ch\u00e2u \u0111\u00fac ti\u1ec1n l\u1edbn, nh\u00e0 T\u1ea7n \u0111\u00fac ti\u1ec1n b\u00e1n l\u1ea1ng, nh\u00e0 H\u00e1n l\u00e0m ti\u1ec1n du gi\u00e1p (1. Du gi\u00e1p: Ti\u1ec1n d\u00e1ng nh\u01b0 l\u00e1 du (b\u01b0\u1edfi) l\u00e1 gi\u00e1p (ch\u1ea7m k\u1ebft).), \u0111\u1ebfn V\u0103n \u0111\u1ebf l\u1ea1i \u0111\u00fac ti\u1ec1n t\u1ee9 th\u00f9 (2. T\u1ee9 th\u00f9: Ti\u1ec1n n\u1eb7ng 4 th\u00f9, th\u00f9 l\u00e0 1\/24 c\u1ee7a l\u1ea1ng.), \u0111\u1eddi sau l\u1ea1i l\u00e0m ti\u1ec1n y\u00eau (3. \u0110\u1ed3ng ti\u1ec1n n\u1eb7ng 7 ph\u00e2n 3 th\u00f9 g\u1ecdi l\u00e0 ti\u1ec1n y\u00eau.) ti\u1ec1n \u1ea5u(4. \u0110\u1ed3ng ti\u1ec1n n\u1eb7ng 4 ph\u00e2n 5 th\u00f9 g\u1ecdi l\u00e0 ti\u1ec1n \u1ea5u.) ho\u1eb7c nh\u00e2n nh\u1eb9 m\u00e0 l\u00e0m ra n\u1eb7ng, ho\u1eb7c nh\u00e2n n\u1eb7ng m\u00e0 l\u00e0m ra nh\u1eb9, \u0111\u1ec1u l\u00e0 t\u00f9y ti\u1ec7n \u0111\u1ec3 \u1ee9ng ph\u00f3 v\u1edbi s\u1ef1 c\u1ea7n k\u00edp c\u1ee7a d\u00e2n m\u00e0 th\u00f4i. Nay xin \u0111\u00fac \u0111\u1ed3ng l\u00e0m ti\u1ec1n, v\u00e0nh n\u00ean m\u1ecfng \u0111\u1ec3 ti\u1ec7n cho d\u00e2n d\u00f9ng\u201d. Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 chi\u1ebfu d\u1ee5 L\u00ea V\u0103n Duy\u1ec7t v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng s\u0129 b\u00ecnh Man r\u1eb1ng : \u201cB\u1ecdn \u00e1c Man g\u00e2y v\u1ea1, d\u00e2n ngo\u00e0i bi\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean. T\u01b0\u1edbng s\u0129 c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i ph\u1ea3i kh\u00f3 nh\u1ecdc, l\u1eb7n su\u1ed1i tr\u00e8o non, th\u1ef1c l\u00e0 v\u00ec vi\u1ec7c nh\u00e0 vua m\u00e0 ph\u1ea3i th\u1ebf. C\u00e1c ng\u01b0\u01a1i theo chinh chi\u1ebfn \u0111\u00e3 l\u00e2u, ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c ngh\u1ec9 ng\u01a1i, nay \u0111\u1ebfn ti\u1ebft tr\u1eddi n\u00f3ng b\u1ee9c, lam ch\u01b0\u1edbng l\u1ea1i th\u1ecbnh, th\u1ea5y c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i kh\u00f3 nh\u1ecdc, l\u00f2ng ta r\u1ea5t th\u01b0\u01a1ng. V\u1eady cho 5.000 quan ti\u1ec1n \u1ee7y cho V\u0103n Duy\u1ec7t chia c\u1ea5p. T\u1ef1u trung ai c\u00f3 c\u00f4ng tr\u1ea1ng kh\u00e1c n\u1eefa th\u00ec l\u00e0m bi\u1ec3u b\u00e1o l\u00ean. Thu\u1ed1c thang \u1edf trong qu\u00e2n c\u0169ng t\u00e2u ngay xin g\u1edfi ph\u00e1t\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua \u0111\u1ebfn c\u1eeda Eo, theo s\u00f4ng Nghi Giang, qua Thai D\u01b0\u01a1ng l\u00ean b\u1edd tr\u00f4ng l\u0169y c\u0169 \u1edf Quy S\u01a1n, quay l\u1ea1i b\u1ea3o c\u00e1c b\u1ea7y t\u00f4i \u0111i theo r\u1eb1ng : \u201cN\u00fai n\u00e0y ph\u00eda \u0111\u00f4ng gi\u00e1p bi\u1ec3n, ph\u00eda t\u00e2y c\u00f3 ph\u00e1 H\u00e0 Trung, c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t n\u01a1i h\u00ecnh th\u1eafng. T\u00e2y S\u01a1n \u0111\u1eafp l\u0169y \u1edf \u0111\u1ea5y, toan mu\u1ed1n \u0111\u1eb7t hi\u1ec3m \u0111\u1ec3 t\u1ef1 ch\u1ee7, kh\u00f4ng bao l\u00e2u b\u1ecb qu\u00e2n ta \u0111\u00e1nh thua, m\u1edbi bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c thua l\u00e0 \u1edf \u0111\u1ee9c ch\u1ee9 kh\u00f4ng \u1edf hi\u1ec3m\u201d. L\u1ea1i xu\u1ed1ng thuy\u1ec1n \u0111i xem h\u00ecnh th\u1ec3 n\u00fai Kh\u00fac T\u01b0\u1ee3ng, h\u00f4m sau m\u1edbi v\u1ec1.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 6, vua xem T\u00f4n Th\u1ea5t ph\u1ea3. Sai h\u1ecdc s\u0129 Nguy\u1ec5n Vi\u00ean x\u00e9t r\u00f5 c\u00e1c ph\u00e1i h\u1ec7 xa g\u1ea7n, ph\u00e1t 3.000 ph\u01b0\u01a1ng g\u1ea1o l\u01b0\u01a1ng chia c\u1ea5p cho c\u00f4ng t\u1ed9c v\u00e0 c\u00f4ng t\u00ednh theo th\u1ee9 b\u1eadc kh\u00e1c nhau. (C\u00f4ng t\u1ed9c(5, 6. C\u00f4ng t\u1ed9c l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi v\u1ec1 d\u00f2ng c\u00e1c ch\u00faa &#8211; C\u00f4ng t\u00ednh l\u00e0 d\u00f2ng h\u1ecd xa h\u01a1n.) 2.100 ph\u01b0\u01a1ng, c\u00f4ng t\u00ednh(6) 900 ph\u01b0\u01a1ng).<\/p>\n\n\n\n<p>D\u1ef1ng c\u00e2y \u0111o b\u00f3ng \u1edf s\u00e2n \u0111i\u1ec7n.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c Xuy\u00ean ki\u00eam qu\u1ea3n T\u00e0u v\u1ee5. (Ph\u00e0m thuy\u1ec1n bu\u00f4n n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i \u0111\u1ebfn Kinh v\u00e0 Qu\u1ea3ng Nam th\u00ec \u1ee7y ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn kh\u00e1m m\u00e0 chi\u1ebfu thu thu\u1ebf. C\u00f2n \u1edf c\u00e1c th\u00e0nh v\u00e0 dinh tr\u1ea5n th\u00ec cho quan \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng c\u1ee9 th\u1ef1c t\u00e2u l\u00ean, y l\u1ec7 thu thu\u1ebf, v\u1eabn do quan qu\u1ea3n T\u00e0u v\u1ee5 l\u00e0m s\u1ed5 d\u00e2ng l\u00ean).<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Nguy\u1ec5n T\u0103ng \u0110\u1ecbch l\u00e0m Hi\u1ec7p tr\u1ea5n Thanh Hoa, Tr\u1ea7n V\u0103n \u0110\u1ea1i l\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m c\u00e1o ch\u1ebf, L\u01b0\u01a1ng Ti\u1ebfn T\u01b0\u1eddng, Nguy\u1ec5n H\u1eefu Ph\u01b0\u1ee3ng l\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m th\u1ecb th\u01b0, Tr\u1ea7n Ng\u1ecdc Th\u00e0nh, Tr\u1ea7n V\u0103n Ph\u00fa, Nguy\u1ec5n V\u0103n Khi\u00eam sung H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00ednh bi\u00ean<\/p>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\"><a>\u0110\u1ec7 nh\u1ea5t k\u1ef7 &#8211; Quy\u1ec3n XXI &#8211; Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u1ec1 Th\u1ebf t\u1ed5 cao ho\u00e0ng \u0111\u1ebf<\/a><\/h1>\n\n\n\n<p>B\u1eaft \u0111\u1ea7u \u0111\u00fac ti\u1ec1n Gia Long th\u00f4ng b\u1ea3o. Sai cai \u0111\u1ed9i C\u00e1p V\u0103n C\u1ea9n tr\u00f4ng coi c\u00f4ng vi\u1ec7c. \u0110\u00fac xong \u0111\u01b0a 1.000 \u0111\u1ed3ng ra B\u1eafc Th\u00e0nh \u0111\u1ec3 \u0111\u00fac theo cho c\u00f3 quy th\u1ee9c nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh. (M\u1eabu ti\u1ec1n, m\u1ed7i \u0111\u1ed3ng \u0111\u01b0\u1eddng k\u00ednh 5 ph\u00e2n 5 ly, m\u1ed7i quan ti\u1ec1n n\u1eb7ng 2 c\u00e2n 4 l\u1ea1ng).<\/p>\n\n\n\n<p>Sai c\u00e1c dinh \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh chi\u00eau t\u1eadp qu\u00e2n d\u00e2n xi\u00eau t\u00e1n, D\u1ee5 r\u1eb1ng : \u201cGia \u0110\u1ecbnh t\u1eeb khi d\u1ea5y binh, h\u1eb1ng n\u0103m chinh chi\u1ebfn, \u0111i ph\u1ea3i mang theo, \u1edf th\u00ec ph\u1ea3i \u0111\u01b0a ti\u1ec5n, d\u00e2n c\u0169ng m\u1ec7t nh\u1ecdc. Trong l\u00fac nhi\u1ec1u vi\u1ec7c, ho\u1eb7c c\u00f3 k\u1ebb ch\u1ea1y \u0111\u00f4ng ch\u1ea1y t\u00e2y, tr\u1ed1n tr\u00e1nh v\u00e0o r\u1eebng n\u00fai \u0111\u1ec3 t\u1ea1m l\u00e1nh phu d\u1ecbch. Nay ngh\u1ecbch t\u1eb7c \u0111\u00e3 tr\u1eeb, binh c\u00e1ch \u0111\u00e3 d\u1ee9t, n\u00ean d\u1ee5 b\u1ea3o r\u1ed9ng r\u00e3i, khi\u1ebfn cho ng\u01b0\u1eddi ta vui v\u1ebb quay v\u1ec1. N\u1ebfu c\u00f3 k\u1ebb t\u00ecnh nguy\u1ec7n \u0111\u1ea7u qu\u00e2n, cho quan s\u1edf t\u1ea1i l\u00e0m s\u00e1ch t\u00e2u l\u00ean, kh\u00f4ng th\u00ec c\u0169ng \u0111\u1ec1u c\u1ee9 tr\u1edf v\u1ec1 h\u01b0\u01a1ng l\u00fd \u0111\u1ec3 c\u00f9ng h\u01b0\u1edfng Ph\u01b0\u1edbc th\u00e1i b\u00ecnh\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea1i sai l\u01b0u tr\u1ea5n th\u1ea7n \u0111\u01b0a th\u01b0 sang Ch\u00e2n L\u1ea1p n\u00f3i ph\u00e0m c\u00f3 d\u00e2n H\u00e1n [Vi\u1ec7t] ng\u1ee5 c\u01b0 \u1edf \u0111\u00f3 th\u00ec \u0111\u01b0a tr\u1ea3 v\u1ec1 h\u1ebft.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u00fac ba c\u00e1i tri\u1ec7n nh\u1ecf b\u1eb1ng b\u1ea1c. M\u1ed9t c\u00e1i kh\u1eafc b\u1ed1n ch\u1eef \u201cV\u0103n l\u00fd m\u1eadt s\u00e1t (1. V\u0103n l\u00fd m\u1eadt s\u00e1t : L\u1eddi l\u1ebd v\u0103n x\u00e9t k\u1ef9.)\u201d, ph\u00e0m chi\u1ebfu v\u0103n, s\u1edb s\u00e1ch th\u00ec d\u00f9ng \u0111\u1ec3 \u0111\u00f3ng ch\u1ed7 gi\u00e1p l\u1ec1, m\u1ed9t c\u00e1i kh\u1eafc \u201cB\u1ea3o\u201d, khi gi\u1ea5y t\u1edd c\u00f3 t\u1ea9y c\u1ea3i g\u00ec th\u00ec d\u00f9ng, m\u1ed9t c\u00e1i kh\u1eafc b\u1ed1n ch\u1eef \u201c\u0110\u1ed3ng di hi\u1ec7p cung\u201d (2. \u0110\u1ed3ng di hi\u1ec7p cung ; C\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ec1u th\u1ecfa thu\u1eadn.), ph\u00e0m C\u00f4ng \u0111\u1ed3ng truy\u1ec1n th\u1ecb vi\u1ec7c g\u00ec th\u00ec d\u00f9ng \u0111\u00f3ng \u1edf ch\u1ed7 gi\u00e1p l\u1ec1 ; t\u1ea9y c\u1ea3i c\u0169ng d\u00f9ng. H\u1ea1 l\u1ec7nh m\u1ed3ng 1 th\u00e1ng 7 th\u00ec b\u1eaft \u0111\u1ea7u d\u00f9ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho Ph\u00f3 th\u1ed1ng H\u1eadu \u0111\u1ed3n qu\u00e2n Th\u1ea7n v\u00f5 l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Kh\u00e1nh l\u00e0m Kh\u00e2m sai cai c\u01a1.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u00f3ng c\u00e1c thuy\u1ec1n h\u1ea3i \u0111\u1ea3o, th\u1ee7 quy\u1ec3n, sam b\u1ea3n (3. Thuy\u1ec1n \u0111i bi\u1ec3n, thuy\u1ec1n \u0111\u1ea7u cong, thuy\u1ec1n v\u00e1n sam.), sai C\u00f4ng b\u1ed9 Tr\u1ea7n V\u0103n Th\u00e1i tr\u00f4ng coi c\u00f4ng vi\u1ec7c.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c1n th\u1ee7 H\u00e0 Trung l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Thu\u1eadn s\u1eeda sang \u0111\u01b0\u1eddng qu\u00e1n, l\u1ea5y ri\u00eang c\u1ee7a d\u00e2n h\u01a1n m\u1ed9t v\u1ea1n quan ti\u1ec1n, r\u1ed3i b\u1eaft qu\u00e2n l\u00e0m thay. Vi\u1ec7c ph\u00e1t ra, Thu\u1eadn b\u1ecb gi\u1ebft, t\u1ecbch thu gia t\u00e0i. H\u1ea1 l\u1ec7nh cho tr\u1ea5n th\u1ea7n ph\u00e1t h\u01a1n 3.800 quan ti\u1ec1n c\u00f4ng c\u1ea5p cho nh\u1eefng l\u00ednh l\u00e0m thay.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea1i tha ba n\u0103m t\u00f4 thu\u1ebf cho d\u00e2n xi\u00eau d\u1ea1t \u1edf Thanh Hoa. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u01b0u t\u00e1n ch\u01b0a th\u00e0nh \u00e1n c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c ho\u00e3n thu thu\u1ebf. Sai tr\u1ea5n th\u1ea7n x\u00e9t t\u00e2u \u0111\u1ec3 tha. Tr\u1ea5n th\u1ea7n l\u1ea1i n\u00f3i: \u201cBa \u0111\u1ed9i th\u1ee7y du (4. Th\u1ee7y du : D\u1ea7u n\u01b0\u1edbc), v\u00e2n \u0111\u1eb1ng (5. V\u00e2n \u0111\u1eb1ng : M\u00e2y c\u00f3 v\u00e2n. ) v\u00e0 di\u00eam ti\u00eau d\u00e2n s\u1ed1 \u0111i\u00eau hao nhi\u1ec1u, xin ho\u00e3n thu\u1ebf cho\u201d. Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh t\u1eeb Ngh\u1ec7 An tr\u1edf ra B\u1eafc ph\u00e0m ng\u1ee5y qu\u00e2n theo v\u1ec1 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ee5c d\u1ee5ng r\u1ed3i th\u00ec \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tha thu\u1ebf th\u00e2n.<\/p>\n\n\n\n<p>Quan B\u1eafc Th\u00e0nh t\u00e2u r\u1eb1ng : \u201cC\u00e1c \u0111\u1ed9ng s\u00e1ch T\u00e2y Nghi\u1ec5n, Ng\u01b0u \u0110\u1ea7u, B\u1ea1ch Sa v\u00e0 Ng\u01b0 Ch\u00e2u thu\u1ed9c ch\u00e2u V\u0129nh An tr\u01b0\u1edbc kia ch\u00ednh h\u00f3a c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u01b0a t\u1edbi, nay tr\u1ea5n th\u1ea7n Y\u00ean Qu\u1ea3ng tuy\u00ean d\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ee9c \u00fd, r\u1ed9ng \u0111i chi\u00eau d\u1ee5 v\u1ed7 v\u1ec1, nh\u00e2n d\u00e2n \u0111\u1ec1u vui v\u1ebb quy ph\u1ee5. Xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho l\u00e0m s\u1ed5 s\u00e1ch \u0111inh \u0111i\u1ec1n, \u0111\u1ee3i sau b\u00e0n \u0111\u1ecbnh thu\u1ebf kh\u00f3a\u201d. Vua y theo.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u00ea V\u0103n Duy\u1ec7t th\u1ea5y qu\u00e2n Man tr\u1ed1n ch\u1ea1y v\u00e0o n\u00fai s\u00e2u, ch\u01b0a c\u00f3 th\u1ec3 ti\u1ec5u tr\u1eeb h\u1ebft, xin \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf \u0111\u1ea5t Tr\u00e0 Kh\u00fac r\u1ed3i s\u1ebd t\u00ednh d\u1ea7n ph\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3c. Vua chi\u1ebfu b\u1ea3o r\u1eb1ng : \u201cNay tr\u1eddi h\u00e8 m\u01b0a l\u1ee5t, t\u01b0\u1edbng s\u0129 l\u0103n l\u1ed9n n\u01a1i lam ch\u01b0\u1edbng, b\u1ecb \u1ed1m nhi\u1ec1u, ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh th\u1ef1c l\u00e0 ch\u01b0a ti\u1ec7n. G\u1ea7n \u0111\u00e2y g\u1ecdi binh B\u1eafc Th\u00e0nh, \u0111\u1ecbnh sai \u0111\u1ebfn theo \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c, nh\u01b0ng v\u00ec ngh\u0129 vi\u1ec7c v\u1eadn t\u1ea3i l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c trong qu\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 n\u00ean t\u1ea1m l\u01b0u \u1edf Kinh, nay c\u0169ng d\u1ea7n sinh t\u1eadt b\u1ec7nh r\u1ed3i. Ph\u00e0m h\u00e0nh binh c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u00f3 m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c, vi\u1ec7c binh man \u0111\u00e3 \u1ee7y th\u00e1c cho khanh, khanh n\u00ean l\u01b0\u1ee3ng t\u00ednh s\u1ef1 th\u1ebf, n\u1ebfu c\u01a1 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00e0 n\u00ean th\u00eam qu\u00e2n, th\u00ec t\u00e2u ngay xin \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n ; b\u1eb1ng ch\u01b0a c\u00f3 c\u01a1 \u0111\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c, th\u00ec n\u00ean d\u00e2ng bi\u1ec3u t\u00e2u l\u00ean, \u0111\u1ec3 th\u1ea3 nh\u1eefng l\u00ednh \u0111\u00e3 g\u1ecdi cho v\u1ec1, \u0111\u1ec3 kh\u1ecfi t\u1ed1n l\u01b0\u01a1ng\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ed3ng Mao sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn hi\u1ebfn ph\u01b0\u01a1ng v\u1eadt, d\u00e2ng bi\u1ec3u xin l\u1eadp ph\u1ed1 bu\u00f4n \u1edf Tr\u00e0 S\u01a1n dinh Qu\u1ea3ng Nam. Vua n\u00f3i r\u1eb1ng : \u201cH\u1ea3i c\u01b0\u01a1ng l\u00e0 n\u01a1i quan y\u1ebfu, sao l\u1ea1i cho ng\u01b0\u1eddi ngo\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c !\u201d Kh\u00f4ng cho. Sai tr\u1ea3 v\u1eadt l\u1ea1i m\u00e0 b\u1ea3o v\u1ec1.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00ednh bi\u00ean<\/p>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\"><a>\u0110\u1ec7 nh\u1ea5t k\u1ef7 &#8211; Quy\u1ec3n XXII &#8211; Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u1ec1 Th\u1ebf t\u1ed5 cao ho\u00e0ng \u0111\u1ebf<\/a><\/h1>\n\n\n\n<p>Qu\u00fd h\u1ee3i, Gia Long n\u0103m th\u1ee9 2 [1803], m\u00f9a thu, th\u00e1ng 7, ng\u00e0y m\u1ed3ng 1, l\u1ec5 thu h\u01b0\u1edfng.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh Tuy\u1ec3n l\u00e3nh ch\u1ee9c Tr\u1ea5n th\u1ee7 Th\u00e1i Nguy\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u1ef1ng nh\u00e0 \u0111\u1ed1c h\u1ecdc \u1edf Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m. L\u1ea5y Phan \u0110\u0103ng \u01afng l\u00e0m \u0110\u1ed1c h\u1ecdc ch\u00ednh \u0111\u01b0\u1eddng, Nguy\u1ec5n Vi\u1ebft \u01afng l\u00e0m \u0110\u1ed1c h\u1ecdc gi\u00e1p ph\u00f3 \u0111\u01b0\u1eddng, Tr\u01b0\u01a1ng Ch\u00ed L\u00fd l\u00e0m \u0110\u1ed1c h\u1ecdc \u1ea5t ph\u00f3 \u0111\u01b0\u1eddng. \u0110\u1ecbnh ph\u00e9p kh\u1ea3o kh\u00f3a h\u1ecdc tr\u00f2.<\/p>\n\n\n\n<p>Chi\u1ebfu r\u1eb1ng : \u201cV\u1eeba \u0111\u00e2y T\u00e2y S\u01a1n n\u1ed5i lo\u1ea1n, dao d\u1ecbch n\u1eb7ng n\u1ec1, ngh\u1ec1 h\u1ecdc tr\u1ec5 n\u1ea3i. Nay v\u00f5 c\u00f4ng \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh, v\u0103n gi\u00e1o m\u1edf mang. V\u1eady \u0111\u1ecbnh l\u1ea5y hai th\u00e1ng tr\u1ecdng m\u00f9a xu\u00e2n v\u00e0 m\u00f9a thu l\u00e0m k\u1ef3 kh\u1ea3o kh\u00f3a. Ph\u00e0m ai c\u00f3 theo vi\u1ec7c c\u1eed nghi\u1ec7p, kh\u00f4ng k\u1ef3 qu\u00e2n hay d\u00e2n, cho n\u1ed9p quy\u1ec3n \u1edf hai h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 \u1ee9ng kh\u1ea3o. Ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o th\u00f4ng v\u0103n l\u00fd th\u00ec cho mi\u1ec5n binh dao m\u1ed9t n\u0103m, ho\u1eb7c n\u1eeda n\u0103m, m\u00e3n h\u1ea1n th\u00ec kh\u1ea3o l\u1ea1i. Ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o h\u1ecdc ti\u1ebfn th\u00ec l\u1ea1i cho mi\u1ec5n binh dao nh\u01b0 c\u0169, kh\u00f4ng ti\u1ec1n th\u00ec tru\u1ea5t \u0111i, \u0111\u1ec3 t\u1ecf s\u1ef1 khuy\u1ebfn kh\u00edch. H\u1ecdc tr\u00f2 c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i \u0111\u1ec1u n\u00ean gi\u1eef th\u00e0nh th\u1ef1c m\u00e0 c\u1ed1 g\u1eafng \u0111\u1ec3 h\u1ecdc ti\u1ebfn l\u00ean, \u0111\u1ee3i khoa thi m\u00e0 d\u1ef1 tr\u00fang th\u00ec s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ee5c d\u1ee5ng\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y L\u00ea V\u0103n Nguy\u00ean sung H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n, Tr\u1ea7n L\u1ee3i Trinh v\u00e0 L\u00ea Phong sung C\u1ed1ng s\u0129 vi\u1ec7n. B\u1ed5 Nguy\u1ec5n Khoa H\u1ea3o l\u00e0 con Tham ch\u00ednh Nguy\u1ec5n Khoa Thuy\u00ean v\u00e0 Tr\u1ea7n Ph\u01b0\u1edbc Hi\u1ec3n l\u00e0 con Tham m\u01b0u Tr\u1ea7n Ph\u01b0\u1edbc Nh\u00e0n l\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n th\u1ecb th\u01b0, Ho\u00e0ng Minh Tri\u1ebft l\u00e0 con Ph\u00f3 \u0111\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf Hu\u1ef3nh C\u00f4ng Th\u00e0nh sung H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho Ph\u00f3 th\u1ed1ng Ti\u1ec1n \u0111\u1ed3n H\u1eadu qu\u00e2n l\u00e0 \u0110\u1eb7ng \u0110\u1ee9c B\u00ednh l\u00e0m Kh\u00e2m sai ch\u01b0\u1edfng c\u01a1.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Cai c\u01a1 V\u00f5 V\u0103n Ph\u00fa l\u00e0m Th\u1ee7 ng\u1ef1 c\u1eeda bi\u1ec3n Sa K\u1ef3, sai m\u1ed9 d\u00e2n ngo\u1ea1i t\u1ecbch l\u1eadp l\u00e0m \u0111\u1ed9i Ho\u00e0ng Sa.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Thu\u1ed9c n\u1ed9i cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n \u0110\u1ee9c qu\u1ea3n gi\u1eef ba \u0111\u1ea1o C\u1ea7n Gi\u1edd, V\u0169ng T\u00e0u v\u00e0 \u0110\u1ed3ng Tranh. V\u0103n \u0110\u1ee9c t\u00e2u r\u1eb1ng : \u201cC\u1ea7n Gi\u1edd tr\u01b0\u1edbc c\u00f3 qu\u00e2n ba \u0111\u1ed9i B\u00ecnh h\u1ea3i, g\u1ea7n \u0111\u00e2y tr\u1ed1n \u0111i g\u1ea7n h\u1ebft. Xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho cai \u0111\u1ed9i Ti\u1ec1n th\u1ee7y l\u00e0 B\u00f9i V\u0103n H\u1ea1nh m\u1ed9 d\u00e2n ngo\u1ea1i t\u1ecbch l\u1eadp l\u00e0m \u0111\u1ed9i B\u00ecnh h\u1ea3i cho l\u1ec7 theo \u0111\u1ec3 sai khi\u1ebfn\u201d. Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua nh\u1edb th\u1ed5 m\u1ee5c s\u00e1ch Qu\u1ea3ng \u0110\u1ecba \u1edf Thanh Hoa l\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh Ba \u1ee9ng ngh\u0129a c\u00f3 c\u00f4ng, truy t\u1eb7ng qu\u1eadn c\u00f4ng.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Nguy\u1ec5n Quang Huy\u00ean v\u00e0 Nguy\u1ec5n Ng\u1ecdc C\u01a1 l\u00e0m Thi\u00eam s\u1ef1 H\u1ed9 b\u1ed9.<\/p>\n\n\n\n<p>Ti\u1ebft Th\u00e1nh th\u1ecd (ng\u00e0y 19 th\u00e1ng n\u00e0y l\u00e0 ng\u00e0y sinh nh\u1eadt c\u1ee7a Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu), vua \u0111em b\u1ea7y t\u00f4i \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng. H\u1eb1ng n\u0103m l\u1ea5y l\u00e0m l\u1ec7 th\u01b0\u1eddng.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1ed5ng binh cai c\u01a1 h\u00e0nh L\u01b0u th\u1ee7 Tr\u1ea5n Bi\u00ean l\u00e0 V\u00f5 Ti\u1ebfn \u0110\u1ea9u ch\u1ebft. Ti\u1ebfn \u0110\u1ea9u c\u00f3 c\u00f4ng theo \u0111i V\u1ecdng C\u00e1c, t\u1eb7ng ch\u1ee9c Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1, cho ti\u1ec1n tu\u1ea5t 300 quan. L\u1ea5y Cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Tri\u00eam l\u00e0m L\u01b0u th\u1ee7 Tr\u1ea5n Bi\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf l\u00e3nh Tr\u1ea5n th\u1ee7 Kinh B\u1eafc l\u00e0 Phan T\u1ea5n Hu\u1ef3nh, Hi\u1ec7p tr\u1ea5n l\u00e0 Nguy\u1ec5n Duy H\u1ee3p, Tham hi\u1ec7p l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Hu\u1ef3nh, v\u00ec x\u00e9t h\u1ecfi vi\u1ec7c h\u00ecnh kh\u00f4ng \u0111\u00fang, \u0111\u1ec1u b\u1ecb t\u1ed9i b\u00e3i ch\u1ee9c. Cho L\u01b0u th\u1ee7 Ph\u00fa Y\u00ean l\u00e0 Ph\u1ea1m Ti\u1ebfn Tu\u1ea5n l\u00e0m Kh\u00e2m sai ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 l\u00e3nh Tr\u1ea5n th\u1ee7 Kinh B\u1eafc, Cai \u00e1n Ti\u1ec1n qu\u00e2n l\u00e0 Th\u00e1i V\u0103n Minh l\u00e0m Hi\u1ec7p tr\u1ea5n, Nguy\u1ec5n V\u0103n Hu\u1ef3nh l\u00e0m Tham hi\u1ec7p.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111i xem Kinh th\u00e0nh. Nh\u00e2n d\u00e2n \u0111em vi\u1ec7c \u0111\u00f3n k\u00eau, l\u00ednh ti\u1ec1n \u0111\u1ea1o \u0111u\u1ed5i \u0111i. Vua nh\u00e2n d\u1ee5 qu\u1ea3n \u0111\u1ed9i Ti\u1ec3u sai l\u00e0 V\u00f5 Vi\u1ebft B\u1ea3o r\u1eb1ng : \u201cVi\u1ec7c ng\u1ee5c t\u1ee5ng \u0111\u1ec1u c\u00f3 n\u01a1i ph\u1ee5 tr\u00e1ch, th\u1ebf m\u00e0 d\u00e2n ph\u1ea3i k\u00eau ca kh\u00f4ng th\u00f4i th\u00ec \u1edf trong \u1eaft c\u00f3 duy\u00ean c\u1edb, n\u00ean nh\u1eadn cho \u0111\u1ec3 bi\u1ebft h\u1ebft th\u1ef1c h\u01b0\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh t\u1eeb nay c\u00e1c dinh tr\u1ea5n \u0111\u1ec7 d\u00e2ng \u00e1n t\u1ed9i n\u1eb7ng th\u00ec tr\u01b0\u1edbc ph\u1ea3i do b\u1ed9 H\u00ecnh th\u1ea9m duy\u1ec7t, \u0111\u00ecnh th\u1ea7n x\u00e9t l\u1ea1i, r\u1ed3i sau m\u1edbi t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua \u0111\u1ebfn kho Th\u1ecd Khang, tri\u1ec7u H\u1ed9 b\u1ed9 h\u1ecfi s\u1ed1 th\u00f3c g\u1ea1o xu\u1ea5t nh\u1eadp. Nguy\u1ec5n K\u1ef3 K\u1ebf l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t t\u00e2u th\u01b0a, nh\u00e2n \u0111\u00f3 xin th\u00eam l\u00ednh kho. Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u1ea5p ti\u1ec1n g\u1ea1o cho c\u00e1c bi\u1ec1n binh Gia \u0110\u1ecbnh ngh\u1ec9 v\u1ec1 qu\u00ea qu\u00e1n. Vua b\u1ea3o b\u1ea7y t\u00f4i r\u1eb1ng : \u201cBi\u1ec1n binh Gia \u0110\u1ecbnh theo ta chinh chi\u1ebfn, bao n\u0103m kh\u00f3 nh\u1ecdc, nay v\u1ec1 qu\u00ea ngh\u1ec9, trong \u0111\u00f3 ho\u1eb7c c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111i\u1ec1n s\u1ea3n th\u00ec l\u1ea5y g\u00ec chi d\u00f9ng cho \u0111\u1ee7\u201d. Sai ngay l\u01b0u tr\u1ea5n th\u1ea7n ph\u00e1t ti\u1ec1n kho 30.000 quan v\u00e0 30.000 ph\u01b0\u01a1ng g\u1ea1o \u0111\u1ec3 chia c\u1ea5p cho. (Chia l\u00e0m n\u0103m h\u1ea1ng : Ch\u00e1nh v\u1ec7, ch\u00e1nh chi, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 7 quan ti\u1ec1n v\u00e0 7 ph\u01b0\u01a1ng g\u1ea1o ; ph\u00f3 v\u1ec7, ph\u00f3 chi, cai c\u01a1, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 6 quan ti\u1ec1n, 6 ph\u01b0\u01a1ng g\u1ea1o ; tr\u01b0\u1edfng hi\u1ec7u, cai \u0111\u1ed9i, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 5 quan ti\u1ec1n v\u00e0 5 ph\u01b0\u01a1ng g\u1ea1o ; ph\u00f3 \u0111\u1ed9i, tham lu\u1eadn, tri b\u1ea1, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 4 quan ti\u1ec1n v\u00e0 4 ph\u01b0\u01a1ng g\u1ea1o, \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng, cai \u00e1n, cai h\u1ee3p, th\u1ee7 h\u1ee3p v\u00e0 qu\u00e2n nh\u00e2n, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 3 quan ti\u1ec1n v\u00e0 3 ph\u01b0\u01a1ng g\u1ea1o).<\/p>\n\n\n\n<p>Ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Ch\u1ea5n v\u00f5 l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n L\u1ee3i ch\u1ebft. L\u1ee3i c\u00f3 c\u00f4ng theo \u0111i V\u1ecdng C\u00e1c, t\u1eb7ng ch\u1ee9c Ch\u01b0\u1edfng dinh v\u00e0 cho 500 quan ti\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1eafp \u0111\u1ed3n H\u00e0 Trung. Vua th\u1ea5y kho c\u0169 H\u00e0 Trung c\u00e1ch s\u00f4ng h\u01a1i xa, v\u1eadn chuy\u1ec3n kh\u00f4ng ti\u1ec7n, b\u00e8n sai gi\u00e1m th\u00e0nh Nguy\u1ec5n V\u0103n Y\u00ean \u0111\u1ebfn xem \u0111\u1ea5t \u1edf g\u1ea7n s\u00f4ng, ph\u00e1i qu\u00e2n d\u00e2n x\u00e2y \u0111\u1eafp \u0111\u1ed3n m\u1edbi, d\u1eddi d\u1ef1ng kho t\u00e0ng. Nh\u00e0 d\u00e2n n\u00e0o ph\u1ea3i d\u1eddi \u0111i, m\u1ed7i h\u1ed9 c\u1ea5p cho 5 ph\u01b0\u01a1ng g\u1ea1o ; \u0111\u1ea5t ru\u1ed9ng th\u00ec tr\u1ea3 theo gi\u00e1 ; ru\u1ed9ng \u0111\u00e3 gieo c\u1ea5y r\u1ed3i th\u00ec m\u1ed7i m\u1eabu c\u1ea5p cho 7 h\u1ed9c 20 b\u00e1t th\u00f3c.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1eafc Th\u00e0nh n\u01b0\u1edbc to, \u0111\u00ea v\u1ee1, l\u00faa ru\u1ed9ng ng\u1eadp m\u1ea5t, nh\u00e0 d\u00e2n b\u1ecb tr\u00f4i m\u1ea5t nhi\u1ec1u. H\u1ea1 chi\u1ebfu cho th\u00e0nh th\u1ea7n v\u1eadn ch\u1edf ti\u1ec1n g\u1ea1o chia \u0111i ch\u1ea9n c\u1ea5p. L\u1ea1i sai c\u00e1c tr\u1ea5n th\u1ea7n kh\u00e1m x\u00e9t ph\u00e2n s\u1ed1 l\u00faa ru\u1ed9ng t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea1i \u0111\u1ecbnh \u0111i\u1ec1u c\u1ea5m v\u1ec1 thuy\u1ec1n bu\u00f4n. Ph\u00e0m thuy\u1ec1n bu\u00f4n n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c mua ri\u00eang v\u00e0ng b\u1ea1c, ch\u1edf tr\u1ed9m ti\u1ec1n \u0111\u1ed3ng. L\u00e0m tr\u00e1i th\u00ec tang h\u00f3a thu h\u1ebft v\u00e0o quan, k\u1ebb b\u00e1n v\u00e0ng b\u1ea1c th\u00ec b\u1ecb t\u1ed9i \u0111\u1ed3.<\/p>\n\n\n\n<p>Qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 H\u1eefu uy l\u00e0 H\u1ed3 V\u0103n Ho\u1ea1ch v\u00e0 Ph\u00f3 qu\u1ea3n c\u01a1 l\u00e0 H\u1ed3 V\u0103n \u0110i\u1ec1m l\u1ea1m l\u1ea5y ti\u1ec1n c\u1ee7a qu\u00e2n. Vi\u1ec7c ph\u00e1t, b\u1ecb gi\u1ebft.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 8, sai L\u1ec5 b\u1ed9 \u0111\u1ecbnh ph\u00e9p th\u1edd c\u00fang \u1edf mi\u1ebfu L\u00ea Th\u00e1nh T\u00f4ng (mi\u1ebfu \u1edf x\u00e3 Ph\u00fa Xu\u00e2n, d\u1ef1ng \u1edf bu\u1ed5i qu\u1ed1c s\u01a1), m\u1ed7i n\u0103m hai th\u00e1ng tr\u1ecdng m\u00f9a xu\u00e2n m\u00f9a thu, sai quan \u0111\u1ebfn t\u1ebf.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng h\u1eb1ng n\u0103m cho c\u00e1c th\u00e1i tr\u01b0\u1edfng c\u00f4ng ch\u00faa v\u00e0 tr\u01b0\u1edfng c\u00f4ng ch\u00faa (1. Th\u00e1i tr\u01b0\u1edfng c\u00f4ng ch\u00faa l\u00e0 c\u00f4 vua ; tr\u01b0\u1edfng c\u00f4ng ch\u00faa l\u00e0 ch\u1ecb em v\u1edbi vua.) theo th\u1ee9 b\u1eadc kh\u00e1c nhau.<\/p>\n\n\n\n<p>Cha L\u00ea V\u0103n Duy\u1ec7t l\u00e0 L\u00ea V\u0103n To\u1ea1i v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn. Vua y\u00ean \u1ee7i v\u00e0 h\u1ecfi th\u0103m : \u201cDuy\u1ec7t c\u00f3 m\u1ea5y em?\u201d. Th\u01b0a : \u201cN\u0103m em\u201d. L\u1ea1i h\u1ecfi : \u201cNh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y c\u00f3 con ch\u01b0a?\u201d. Th\u01b0a : \u201cEm Duy\u1ec7t l\u00e0 Phong \u0111\u00e3 c\u00f3 2 con, \u0111\u1ee9a l\u1edbn t\u00ean l\u00e0 Y\u00ean, Duy\u1ec7t nu\u00f4i l\u00e0m con.\u201d Vua b\u1ea3o : \u201cCon c\u1ee7a anh em c\u0169ng nh\u01b0 con c\u1ee7a m\u00ecnh, Duy\u1ec7t th\u1ebf l\u00e0 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi k\u1ebf h\u1eadu r\u1ed3i\u201d. Nh\u00e2n n\u00f3i chuy\u1ec7n c\u0169 gi\u1edd l\u00e2u, ban cho \u00e1o kh\u0103n r\u1ed3i cho v\u1ec1.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 qu\u1ea3n v\u1ec7 N\u1ed9i tr\u1ef1c l\u00e0 L\u00ea V\u0103n T\u00edn ch\u1ebft. V\u0103n T\u00edn c\u00f3 c\u00f4ng theo \u0111i V\u1ecdng C\u00e1c, t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng dinh.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua th\u1ea5y Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c \u00edt th\u00f3c, h\u1ea1 l\u1ec7nh cho c\u00e1c thuy\u1ec1n c\u1ee7a quan v\u00e0 d\u00e2n \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh t\u1edbi Kinh \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1edf g\u1ea1o \u0111\u1ec3 b\u00e1n. Do \u0111\u00f3 ch\u1ed7 c\u00f3 ch\u1ed7 kh\u00f4ng trao \u0111\u1ed5i \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1edbi nhau, l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c c\u1ee7a d\u00e2n th\u00eam nhi\u1ec1u.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh l\u1ec7 t\u1ebf t\u1ef1. B\u1ed9 L\u1ec5 t\u00e2u r\u1eb1ng : \u201cVi\u1ec7c th\u1edd c\u00f4ng th\u1ea7n, theo thi\u00ean \u201cB\u00e0n canh\u201d s\u00e1ch Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 ch\u00e9p th\u00ec cho t\u00f2ng t\u1ef1 \u1edf l\u1ec5 \u0110\u1ea1i ch\u01b0ng, theo s\u00e1ch Ch\u00e2u l\u1ec5 thi\u00ean \u201cT\u01b0 hu\u00e2n\u201d th\u00ec c\u0169ng ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng l\u1ec5 \u0110\u1ea1i ch\u01b0ng, \u0111\u1ec1u d\u00f9ng th\u00e1ng qu\u00fd \u0111\u00f4ng. T\u1eeb H\u00e1n Ng\u1ee5y tr\u1edf l\u00ean th\u00ec ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng \u1edf l\u1ec5 \u0110\u1ebf, d\u00f9ng th\u00e1ng m\u1ea1nh h\u1ea1. T\u1eeb \u0110\u01b0\u1eddng T\u1ed1ng tr\u1edf xu\u1ed1ng, th\u00ec ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng \u1edf l\u1ec5 \u0110\u1ea1i c\u00e1p, c\u0169ng trong th\u00e1ng qu\u00fd \u0111\u00f4ng. \u0110\u1ec1u l\u00e0 t\u00f2ng t\u1ef1 \u1edf s\u00e2n mi\u1ebfu, ch\u01b0a l\u1eadp mi\u1ebfu, m\u1ed7i n\u0103m \u0111\u1ec1u t\u1ebf m\u1ed9t l\u1ea7n. \u0110i\u1ec3n l\u1ec5 nh\u00e0 Minh th\u00ec \u0111\u00e3 ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng \u1edf mi\u1ebfu, l\u1ea1i l\u1eadp mi\u1ebfu kh\u00e1c \u1edf n\u00fai K\u00ea Minh, \u0111\u1ee3i khi t\u1ebf mi\u1ebfu h\u01b0\u1edfng r\u1ed3i l\u1ea1i sai quan \u0111\u1ebfn mi\u1ebfu \u1ea5y \u0111\u1ec3 t\u1ebf. \u0110\u1ec1u l\u00e0 t\u00f4n \u0111\u1ee9c b\u00e1o c\u00f4ng \u0111\u1ec3 khuy\u1ebfn kh\u00edch nh\u1eefng b\u1ea7y t\u00f4i sau n\u00e0y. Nay noi theo l\u1ec7 tr\u01b0\u1edbc, c\u1ee9 b\u1ed1n th\u00e1ng qu\u00fd t\u1ebf c\u00f4ng th\u1ea7n th\u00ec \u0111em l\u1eabn c\u1ea3 l\u1ecbch \u0111\u1ea1i \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng c\u00f9ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 th\u1edd \u0111\u1ec3 t\u1ebf chung \u1edf \u0111\u00f3, nh\u01b0 th\u1ebf th\u00ec l\u1ec5 ch\u01b0a y\u00ean. Xin \u0111\u1ec1u l\u1eadp mi\u1ebfu ri\u00eang \u0111\u1ec3 t\u1ebf. Nay \u1edf Kinh ch\u01b0a c\u00f3 mi\u1ebfu c\u00f4ng th\u1ea7n, h\u00e3y t\u1ea1m d\u00f9ng \u0111\u00e0n Ti\u00ean s\u01a1n \u0111\u1ec3 t\u1ebf. C\u00f2n \u1edf ngo\u00e0i th\u00ec mi\u1ebfu Hi\u1ec3n trung Gia \u0110\u1ecbnh, mi\u1ebfu H\u00e0 Ra s\u01a1n \u1edf Di\u00ean Kh\u00e1nh, mi\u1ebfu B\u00e1t Gi\u00e1c \u0111\u01b0\u1eddng v\u00e0 mi\u1ebfu Th\u1ecb N\u1ea1i \u1edf B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh, mi\u1ebfu C\u00f9 M\u00f4ng \u1edf Ph\u00fa Y\u00ean, \u0111\u1ec1u l\u1ea5y ng\u00e0y canh hai th\u00e1ng tr\u1ecdng xu\u00e2n v\u00e0 tr\u1ecdng thu \u0111\u1ec3 t\u1ebf. L\u1ea1i thi\u00ean \u201cT\u1ebf ph\u00e1p\u201d s\u00e1ch L\u1ec5 k\u00fd ch\u00e9p r\u1eb1ng : \u201cNh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thi ph\u00e1p l\u1ec7nh cho d\u00e2n th\u00ec n\u00ean th\u1edd, ch\u1ebft v\u00ec si\u00eang vi\u1ec7c th\u00ec n\u00ean th\u1edd, kh\u00f3 nh\u1ecdc \u0111\u1ec3 y\u00ean n\u01b0\u1edbc th\u00ec n\u00ean th\u1edd, ch\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ea1n l\u1edbn th\u00ec n\u00ean th\u1edd, ng\u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ecda l\u1edbn th\u00ec n\u00ean th\u1edd\u201d. Nay c\u00e1c \u0111\u1ec1n t\u1ea1p nh\u1ea1p, h\u1ee3p v\u1edbi t\u1ef1 \u0111i\u1ec3n x\u01b0a th\u00ec \u00edt, gi\u00e1n ho\u1eb7c c\u00f3 t\u1ee5c truy\u1ec1n l\u00e0 linh d\u1ecb th\u00ec ph\u01b0\u01a1ng d\u00e2n t\u00f9y x\u1ee9 l\u1eadp \u0111\u1ec1n, noi theo \u0111\u00e3 l\u00e2u. Ph\u00e0m vi\u1ec7c t\u1ebf th\u00ec n\u00ean chuy\u00ean, kh\u00f4ng n\u00ean chia, v\u00ec chuy\u00ean th\u00ec k\u00ednh, chia th\u00ec nh\u00e0m. V\u1eady xin \u1edf Kinh v\u00e0 c\u00e1c n\u01a1i l\u1ef5 s\u1edf dinh tr\u1ea5n, \u0111\u1ec1u l\u1eadp mi\u1ebfu H\u1ed9i \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ec3 h\u1ee3p th\u1edd nh\u1eefng v\u1ecb trong c\u00f5i n\u00ean th\u1edd. C\u1ee9 \u0111\u1ebfn ng\u00e0y nh\u00e2m hai th\u00e1ng tr\u1ecdng xu\u00e2n tr\u1ecdng thu th\u00ec sai quan \u0111\u1ebfn t\u1ebf \u0111\u1ec3 t\u1ecf chuy\u00ean nh\u1ea5t. L\u1ea1i vi\u1ec7c t\u1ebf L\u1ec7 (1. L\u1ec7 : T\u1ebf tr\u1eeb \u00f4n d\u1ecbch.) g\u1ecdi l\u00e0 t\u1ebf Na, d\u00f9ng th\u00e1ng qu\u00fd xu\u00e2n, th\u00e1ng tr\u1ecdng thu v\u00e0 th\u00e1ng qu\u00fd \u0111\u00f4ng. Ti\u1ec1n H\u00e1n th\u00ec g\u1ecdi l\u00e0 t\u1ebf B\u1ea1t tr\u1eeb, H\u1eadu H\u00e1n th\u00ec g\u1ecdi l\u00e0 t\u1ebf Kh\u1ebf t\u1eeb, \u0111\u1ec1u d\u00f9ng ng\u00e0y m\u1ed3ng 3 th\u00e1ng 3, ng\u00e0y m\u1ed3ng 5 th\u00e1ng 5 v\u00e0 th\u00e1ng 12 tr\u01b0\u1edbc Ch\u1ea1p m\u1ed9t ng\u00e0y ; nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng th\u00ec g\u1ecdi l\u00e0 t\u1ebf L\u1ec7, t\u1ebf v\u00e0o ng\u00e0y Thanh minh th\u00e1ng 3 m\u00f9a xu\u00e2n, ng\u00e0y r\u1eb1m th\u00e1ng 7 m\u00f9a thu v\u00e0 ng\u00e0y m\u1ed3ng 1 th\u00e1ng 10 m\u00f9a \u0111\u00f4ng, t\u1eeb Kinh cho \u0111\u1ebfn ngo\u00e0i \u0111\u00fang ng\u00e0y \u0111\u1eb7t t\u1ebf. \u0110\u1ec1u l\u00e0 \u0111\u1ec3 \u0111u\u1ed5i \u00f4n d\u1ecbch, tr\u1eeb tai \u00e1c, m\u00e0 vi\u1ec7c t\u1ebf th\u00ec th\u01b0a nh\u1eb7t kh\u00f4ng gi\u1ed1ng nhau. Nay xin ch\u00e2m ch\u01b0\u1edbc \u0111\u1ecbnh l\u00e0m m\u1ed7i n\u0103m hai l\u1ea7n t\u1ebf, \u1edf Kinh v\u00e0 \u1edf c\u00e1c dinh tr\u1ea5n, m\u00f9a xu\u00e2n th\u00ec l\u1ea5y th\u00e1ng 3, m\u00f9a \u0111\u00f4ng th\u00ec l\u1ea5y th\u00e1ng ch\u1ea1p. \u0110\u1ebfn k\u1ef3 t\u1ebf th\u00ec 3 ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc d\u1ef1 c\u00e1o, \u0111\u1ebfn ng\u00e0y th\u00ec t\u1ebf. T\u1ebf xong th\u00ec n\u1ed5 s\u00fang \u0111\u1ec3 t\u1ed1ng \u0111i\u201d. Vua cho l\u1eddi t\u00e2u l\u00e0 ph\u1ea3i. Sai ch\u00e9p l\u00e0m l\u1ec7.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 qu\u1ea3n v\u1ec7 Th\u1ea7n v\u00f5 l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n K\u1ef7 ch\u1ebft. V\u0103n K\u1ef7 c\u00f3 c\u00f4ng theo \u0111i V\u1ecdng C\u00e1c, t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng dinh.<\/p>\n\n\n\n<p>Mi\u1ec5n dao d\u1ecbch cho d\u00e2n \u1edf \u0111\u1ea1o C\u00f4n L\u00f4n thu\u1ed9c Gia \u0110\u1ecbnh, cho l\u1ec7 thu\u1ed9c v\u00e0o t\u1ea5n th\u1ee7 C\u1ea7n Gi\u1edd \u0111\u1ec3 \u0111i tu\u1ea7n x\u00e9t.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh thu thu\u1ebf \u0111\u1ea7m ngu\u1ed3n nh\u01b0 l\u1ec7. Tr\u01b0\u1edbc l\u00e0 vua th\u1ea5y B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh g\u1eb7p n\u1ea1n binh l\u1eeda l\u00e2u ng\u00e0y, nh\u1eefng n\u01a1i \u0111\u1ea7m ngu\u1ed3n \u0111\u1ec1u cho thu gi\u1ea3m thu\u1ebf. Vua n\u00f3i : \u201cVi\u1ec7c thu gi\u1ea3m thu\u1ebf l\u00e0 do \u01a1n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, sao \u0111\u01b0\u1ee3c vin v\u00e0o \u0111\u00f3 m\u00e0 n\u00e0i xin. V\u1eady h\u1ea1 l\u1ec7nh c\u1ee9 chi\u1ec3u l\u1ec7 m\u00e0 thu\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00e2n Qu\u1ea3ng Nam \u0111\u00f3i. Sai ph\u00e1t h\u01a1n 5.000 ph\u01b0\u01a1ng g\u1ea1o kho \u0111\u1ec3 ch\u1ea9n c\u1ea5p.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u01b0u tr\u1ea5n th\u1ea7n Gia \u0110\u1ecbnh t\u00e2u xin \u0111\u1eb7t th\u00eam thu\u1ed9c vi\u00ean \u0111\u1ec3 coi vi\u1ec7c thu thu\u1ebf thuy\u1ec1n bu\u00f4n. Vua n\u00f3i : \u201cThu\u1ebf bu\u00f4n \u0111\u00e3 c\u00f3 c\u00e1c dinh th\u1ea7n chuy\u00ean gi\u1eef, n\u1ebfu \u0111\u1eb7t th\u00eam n\u1eefa ch\u1ec9 th\u00eam phi\u1ec1n nhi\u1ec5u th\u00f4i\u201d. Vua kh\u00f4ng cho.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u01b0u tr\u1ea5n th\u1ea7n l\u1ea1i n\u00f3i : \u201cRu\u1ed9ng quan \u0111i\u1ec1n \u1edf c\u00e1c dinh tr\u01b0\u1edbc b\u1ecb T\u00e2y S\u01a1n b\u00e1 chi\u1ebfm, sau khi qu\u00e2n nh\u00e0 vua \u0111\u00e3 l\u1ea5y l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c Gia \u0110\u1ecbnh th\u00ec \u0111\u00e3 \u0111em h\u1ebft tr\u1ea3 d\u00e2n, m\u00e0 ngo\u00e0i ch\u00ednh ng\u1ea1ch t\u00f4 ru\u1ed9ng, l\u1ea1i thu b\u1ed9i m\u1ed9t ph\u1ea7n \u0111\u1ec3 gi\u00fap qu\u00e2n ph\u00ed. Nay binh c\u00e1ch \u0111\u00e3 y\u00ean, xin mi\u1ec5n s\u1ed1 thu ngo\u1ea1i \u1ea5y\u201d. Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i.<\/p>\n\n\n\n<p>Tha s\u1ed1 thu\u1ebf s\u1eaft thi\u1ebfu cho \u0111\u1ea1o Ki\u00ean Giang.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua b\u00e0n vi\u1ec7c \u0111i B\u1eafc tu\u1ea7n. (Ng\u01b0\u1eddi Thanh \u0111\u01b0a th\u01b0 n\u00f3i s\u1ee9 th\u1ea7n ta l\u00e0 b\u1ecdn L\u00ea Quang \u0110\u1ecbnh, Tr\u1ecbnh Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn Y\u00ean Kinh, vua Thanh sai \u00e1n s\u00e1t s\u1ee9 Qu\u1ea3ng T\u00e2y l\u00e0 T\u1ec1 B\u1ed1 S\u00e2m sang tuy\u00ean phong).<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Ph\u1ea1m V\u0103n Nh\u01a1n, Nguy\u1ec5n V\u0103n Khi\u00eam v\u00e0 Tr\u1ea7n V\u0103n Th\u00e1i l\u01b0u gi\u1eef kinh th\u00e0nh, T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc L\u01b0\u01a1ng v\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0129nh Th\u1ecb \u0111em qu\u00e2n th\u1ee7y b\u1ed9 ti\u1ebfn tr\u01b0\u1edbc.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y B\u00ednh d\u1ea7n, xa gi\u00e1 t\u1eeb Kinh s\u01b0 \u0111i ra. Nguy\u1ec5n V\u0103n Tr\u01b0\u01a1ng, L\u00ea Ch\u1ea5t, Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c Xuy\u00ean \u0111\u1ec1u \u0111em qu\u00e2n s\u1edf b\u1ed9 v\u00e0 c\u00e1c qu\u00e2n Th\u1ecb trung, Th\u1ecb n\u1ed9i, T\u00fac tr\u1ef1c, Th\u1ea7n s\u00e1ch \u0111i theo h\u1ea7u.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y Canh ng\u1ecd \u0111\u1ebfn Qu\u1ea3ng B\u00ecnh.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00e2u B\u1ed1 Ch\u00ednh ngo\u1ea1i \u0111\u00f3i, sai ph\u00e1t 1.500 ph\u01b0\u01a1ng g\u1ea1o kho \u0111\u1ec3 ch\u1ea9n c\u1ea5p.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y Qu\u00fd d\u1eadu, xa gi\u00e1 \u0111\u1ebfn Ngh\u1ec7 An, \u0111\u00f3ng l\u1ea1i \u1edf h\u00e0nh cung H\u00e0 Trung. Tr\u1ea5n th\u1ee7 Hu\u1ef3nh Vi\u1ebft To\u1ea3n v\u00e0 Hi\u1ec7p tr\u1ea5n H\u1ed3 Th\u1ebf H\u1ecdc v\u00e0o l\u1ea1y ra m\u1eaft. Vua h\u1ecfi th\u0103m d\u00e2n t\u00ecnh \u0111au kh\u1ed5 th\u1ebf n\u00e0o, v\u00e0 s\u1eafc r\u1eb1ng d\u00e2n s\u1edf t\u1ea1i s\u1eeda \u0111\u1eafp \u0111\u01b0\u1eddng quan m\u1ed7i 15.000 tr\u01b0\u1ee3ng th\u00ec c\u1ea5p cho 10.000 ph\u01b0\u01a1ng g\u1ea1o, ng\u01b0\u1eddi cung \u1ee9ng c\u1ecf r\u01a1m cho voi ng\u1ef1a th\u00ec m\u1ed7i ng\u00e0y c\u1ea5p 15 ph\u01b0\u01a1ng g\u1ea1o ; c\u1ea7u c\u1ed1ng c\u00f3 g\u00e3y n\u00e1t th\u00ec d\u00f9ng qu\u00e2n l\u00ednh m\u00e0 s\u1eeda ch\u1eefa, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed9ng d\u1ee5ng s\u1ee9c d\u00e2n.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua th\u1ea5y d\u00e2n Ngh\u1ec7 An \u0111\u00f3i, sai ph\u00e1t ch\u1ea9n. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng :<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cTr\u1ea5n c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i sau c\u01a1n binh l\u1eeda, m\u00e0 g\u00e1nh v\u00e1c dao d\u1ecbch ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c ngh\u1ec9 ng\u01a1i. N\u0103m nay l\u1ea1i m\u1ea5t m\u00f9a, m\u1eb7t d\u00e2n xanh nh\u01b0 rau c\u1ea3, l\u00f2ng tr\u1eabm r\u1ea5t th\u01b0\u01a1ng. V\u1eady ph\u00e1t g\u1ea1o kho 35.000 ph\u01b0\u01a1ng g\u1ea1o \u0111\u1ec3 ch\u1ea9n c\u1ea5p, t\u1ed5ng tr\u01b0\u1edfng, x\u00e3 tr\u01b0\u1edfng k\u1ebb n\u00e0o x\u00e9n b\u1edbt th\u00ec x\u1eed t\u1ed9i ch\u1ebft\u201d. L\u1ea1i ho\u00e3n thu 5 ph\u1ea7n 10 thu\u1ebf bi\u1ec7t n\u1ea1p n\u0103m nay.<\/p>\n\n\n\n<p>Tha thu\u1ebf tr\u1ea7m h\u01b0\u01a1ng n\u0103m nay c\u00f2n thi\u1ebfu cho d\u00e2n x\u00e3 Chi Quan. (D\u00e2n x\u00e3 Chi Quan m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi h\u1eb1ng n\u0103m ph\u1ea3i n\u1ed9p tr\u1ea7m h\u01b0\u01a1ng v\u00e0 t\u1ed1c h\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec1u m\u1ed9t c\u00e2n. N\u0103m nay thi\u1ebfu thu\u1ebf tr\u1ea7m h\u01b0\u01a1ng h\u01a1n 30 c\u00e2n).<\/p>\n\n\n\n<p>S\u1eafc cho c\u00e1c x\u00e3 d\u00e2n t\u1eeb Ngh\u1ec7 An ra B\u1eafc, ai c\u00f3 vi\u1ec7c \u0111au kh\u1ed5 oan khu\u1ea5t g\u00ec th\u00ec cho \u0111\u1ebfn h\u00e0nh t\u1ea1i t\u00e2u b\u00e0y. Sai v\u0103n th\u1ea7n l\u00e0 b\u1ecdn Nguy\u1ec5n Vi\u00ean thu nh\u1eadn c\u00e1c \u0111\u01a1n k\u00eau, t\u00e2u l\u00ean xin x\u00e9t \u0111o\u00e1n. K\u1ebb n\u00e0o vu c\u00e1o th\u00eau d\u1ec7t th\u00ec b\u1ecb t\u1ed9i. C\u1ea5m b\u1ecdn \u0111i\u00eau ho\u1ea1t, ch\u1eb7n b\u1ecdn h\u00e0o c\u01b0\u1eddng. N\u01a1i n\u00e0o c\u00f3 \u0111\u1eb7t nh\u1eefng danh s\u1eafc ri\u00eang (nh\u01b0 lo\u1ea1i th\u00f4ng huy\u1ec7n, th\u00f4ng x\u1ee9) \u0111\u1ec1u c\u1ea5m. L\u00f2ng d\u00e2n vui m\u1eebng.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y B\u00ednh tu\u1ea5t, tr\u00fa t\u1ea1i h\u00e0nh cung Ngh\u1ec7 An.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u01b0\u1eddi huy\u1ec7n Nghi Xu\u00e2n l\u00e0 Nguy\u1ec5n C\u00f4ng Tr\u1ee9 \u0111i\u1ec1u tr\u1ea7n m\u01b0\u1eddi vi\u1ec7c. Sai b\u1ed9 L\u1ea1i duy\u1ec7t k\u1ef9 \u0111\u1ec3 t\u00e2u.<\/p>\n\n\n\n<p>Ban \u00e1o m\u0169 cho b\u1ecdn Hu\u1ef3nh Vi\u1ebft To\u1ea3n, Tr\u1ecbnh Ng\u1ecdc Tr\u00ed, H\u1ed3 V\u0103n B\u00f4i, Nguy\u1ec5n V\u0103n Khi\u00eam v\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh \u0110\u1ee9c.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Thanh Hoa v\u00e0 c\u00e1c tr\u1ea5n B\u1eafc Th\u00e0nh x\u00e9t l\u00faa ru\u1ed9ng v\u00e0 gi\u00e1 g\u1ea1o \u1edf s\u1edf t\u1ea1i, c\u1ee9 th\u1ef1c t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 9, sai B\u1eafc Th\u00e0nh ch\u1ebf qu\u00e2n ph\u1ee5c c\u1ea5p cho c\u00e1c qu\u00e2n, chi ti\u1ec1n h\u01a1n 26.800 quan.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho 600 ng\u01b0\u1eddi qu\u00e2n Ngh\u1ec7 An h\u1ed9 d\u1eabn thuy\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng \u1edf k\u00eanh S\u1eaft. Khi thuy\u1ec1n \u0111\u1ebfn L\u00e3nh Kh\u00ea, b\u1ed1c l\u00ean 1.000 ph\u01b0\u01a1ng g\u1ea1o ch\u1ee9a t\u1ea1i \u0111\u1ed3n Th\u1ed5 S\u01a1n \u0111\u1ec3 c\u1ea5p cho qu\u00e2n.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ed5i \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i l\u1ec7 thu\u1ebf bi\u1ec7t n\u1ea1p g\u1ed7 lim \u1edf Ngh\u1ec7 An. Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169 th\u00ec c\u00f3 24 x\u00e3 th\u00f4n bi\u1ec7t n\u1ea1p g\u1ed7 lim, m\u1ed7i n\u0103m thu ho\u00e0nh g\u1ed7 lim m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t phi\u1ebfn d\u00e0i 30 th\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ebfn nay d\u00e2n cho thu\u1ebf \u1ea5y l\u00e0 n\u1eb7ng xin b\u1edbt. B\u00e8n s\u1eafc \u0111\u1ed5i n\u1ed9p b\u1eb1ng g\u1ed7 lim, c\u00f2n thu\u1ebf g\u1ed7 v\u00e1n t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc c\u00f2n thi\u1ebfu c\u0169ng mi\u1ec5n. (L\u1ec7 \u0111\u1ecbnh l\u1ea5y 20 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m m\u1ed9t n\u1eadu, m\u1ed7i n\u0103m n\u1ed9p g\u1ed7 lim 23 c\u00e2y, trong \u1ea5y tr\u01b0\u1eddng 30 th\u01b0\u1edbc 2 c\u00e2y, tr\u01b0\u1eddng 25 th\u01b0\u1edbc v\u00e0 20 th\u01b0\u1edbc m\u1ed7i th\u1ee9 4 c\u00e2y, tr\u01b0\u1eddng 15 th\u01b0\u1edbc 6 c\u00e2y, tr\u01b0\u1eddng 7 th\u01b0\u1edbc 5 c\u00e2y, tr\u01b0\u1eddng 5 th\u01b0\u1edbc 2 c\u00e2y. Kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 20 ng\u01b0\u1eddi th\u00ec l\u1ea5y 10 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m m\u1ed9t n\u1eadu, m\u1ed7i n\u0103m n\u1ed9p 10 c\u00e2y g\u1ed7 lim, trong \u1ea5y tr\u01b0\u1eddng 30 th\u01b0\u1edbc 1 c\u00e2y, tr\u01b0\u1eddng 25 th\u01b0\u1edbc v\u00e0 15 th\u01b0\u1edbc m\u1ed7i th\u1ee9 2 c\u00e2y, tr\u01b0\u1eddng 20 th\u01b0\u1edbc 4 c\u00e2y, tr\u01b0\u1eddng 5 th\u01b0\u1edbc 1 c\u00e2y. C\u00f2n 9 ng\u01b0\u1eddi tr\u1edf xu\u1ed1ng th\u00ec c\u1ee9 2 ng\u01b0\u1eddi m\u1ed7i n\u0103m n\u1ed9p 5 c\u00e2y g\u1ed7 lim, \u0111\u1ec1u d\u00e0i h\u01a1n 7 th\u01b0\u1edbc, 1 ng\u01b0\u1eddi th\u00ec m\u1ed7i n\u0103m n\u1ed9p 2 c\u00e2y g\u1ed7 lim, \u0111\u1ec1u d\u00e0i 7 th\u01b0\u1edbc. C\u00f3 c\u00e2y n\u00e0o ch\u01b0a h\u1ee3p l\u1ec7 th\u00ec ho\u1eb7c l\u1ea5y 4 c\u00e2y l\u00e0m 3 c\u00e2y, l\u1ea5y 3 c\u00e2y l\u00e0m 2 c\u00e2y, l\u1ea5y 2 c\u00e2y l\u00e0m 1 c\u00e2y).<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Tuy\u00ean \u00fay s\u1ee9 Th\u00e1i Nguy\u00ean l\u00e0 Ma Th\u1ebf C\u1ed1 coi thu thu\u1ebf b\u1ea1c c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Thanh v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi N\u00f9ng.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u01b0\u1edbc Ch\u00e2n L\u1ea1p sai s\u1ee9 sang c\u1ed1ng. Kinh th\u1ea7n t\u00e2u l\u00ean cho nh\u00e0 vua hay. Sai c\u00e1c tr\u1ea5n t\u1eeb Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb tr\u1edf ra B\u1eafc, h\u1eadu ti\u1ebfp s\u1ee9 gi\u1ea3, \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn h\u00e0nh t\u1ea1i.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai L\u00ea V\u0103n Duy\u1ec7t r\u00fat qu\u00e2n v\u1ec1. Vua cho r\u1eb1ng b\u1ecdn \u00e1c man \u1edf Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i \u0111\u00e3 tr\u1ed1n v\u00e0o hang n\u00fai, kh\u00f4ng ph\u1ea3i lo n\u1eefa, b\u00e8n v\u1eddi Duy\u1ec7t v\u1ec1 l\u01b0u th\u1ee7 Kinh th\u00e0nh, m\u00e0 ra l\u1ec7nh chia qu\u00e2n \u0111\u00f3ng \u1edf nh\u1eefng n\u01a1i y\u1ebfu h\u1ea1i \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng b\u1ecb.<\/p>\n\n\n\n<p>Tri\u1ec7u b\u1ecdn Ph\u1ea1m V\u0103n Nh\u01a1n, Nguy\u1ec5n V\u0103n Khi\u00eam v\u00e0 L\u00ea V\u0103n Phong \u0111\u1ebfn h\u00e0nh t\u1ea1i.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y T\u00e2n s\u1eedu, xa gi\u00e1 \u0111i t\u1eeb Ngh\u1ec7 An. Ng\u00e0y \u1ea5t t\u1ef5, d\u1eebng l\u1ea1i \u1edf h\u00e0nh cung Thanh Hoa. Sai \u0110\u1eb7ng \u0110\u1ee9c Si\u00eau \u0111\u1ebfn Nguy\u00ean mi\u1ebfu l\u00e0m l\u1ec5 y\u1ebft c\u00e1o.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 chi\u1ebfu l\u1ea5y Gia Mi\u00eau ngo\u1ea1i trang l\u00e0m Qu\u00fd h\u01b0\u01a1ng, T\u1ed1ng S\u01a1n l\u00e0m Qu\u00fd huy\u1ec7n, cho Nguy\u1ec5n H\u1eefu Tri\u00eam l\u00e0m Cai \u0111\u1ed9i, Nguy\u1ec5n H\u1eefu K\u1ef7 l\u00e0m \u0110\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng coi hai thuy\u1ec1n an v\u00e0 l\u00e3o v\u00e0 d\u00e2n l\u1ec7 thu\u1ed9c \u0111\u1ec3 ph\u1ee5ng gi\u1eef vi\u1ec7c th\u1edd c\u00fang \u1edf Nguy\u00ean mi\u1ebfu.<\/p>\n\n\n\n<p>Ban b\u1eb1ng ch\u00e2u thi cho c\u00e1c x\u00e3 tr\u01b0\u1edfng t\u1ed5ng tr\u01b0\u1edfng huy\u1ec7n T\u1ed1ng S\u01a1n.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho d\u00e2n B\u00f9i X\u00e1 1.000 quan ti\u1ec1n. B\u00f9i X\u00e1 l\u00e0 l\u00e0ng c\u0169 c\u1ee7a ho\u00e0ng h\u1eadu, n\u00ean gia \u01a1n cho s\u1ed1 ti\u1ec1n \u1ea5y. Ng\u01b0\u1eddi Qu\u1ea3ng X\u01b0\u01a1ng l\u00e0 L\u00ea \u0110\u00ecnh Hi\u1ec7u v\u00e0 L\u00ea \u0110\u00ecnh Ch\u00ed d\u00e2ng th\u01b0 k\u00edn ch\u00ea bai t\u1ec7 ch\u00ednh. Vua b\u1ea3o \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea5y. S\u1eafc r\u1eb1ng : \u201cAi mu\u1ed1n n\u00f3i vi\u1ec7c g\u00ec c\u1ee9 th\u1ef1c tr\u00ecnh b\u00e0y, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00f3i phi\u1ebfm b\u00e0n nh\u1ea3m, t\u1ef1 g\u00e2y t\u1ed9i l\u1ec7\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1eb7t Tr\u1ee3 gi\u00e1o ph\u1ee7 Ph\u1ee5ng Thi\u00ean, l\u1ea5y C\u1ef1u hu\u1ea5n \u0111\u1ea1o Ph\u1ea1m H\u1eefu Kh\u00e1nh cho l\u00e0m.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Tham hi\u1ec7p Y\u00ean Qu\u1ea3ng l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Kim l\u00e0m Hi\u1ec7p tr\u1ea5n Tuy\u00ean Quang.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u01a1n tr\u0103m chi\u1ebfc thuy\u1ec1n c\u1ee7a gi\u1eb7c bi\u1ec3n T\u1ec1 Ng\u00f4i ra v\u00e0o \u1edf kho\u1ea3ng Ti\u00ean Y\u00ean v\u00e0 V\u00e2n \u0110\u1ed3n, x\u00e2m b\u1ee9c b\u1ea3o C\u1ed7 D\u0169ng, l\u1ea1i v\u00e0o c\u1ea3 s\u00f4ng B\u1ea1ch \u0110\u1eb1ng, c\u01b0\u1edbp b\u00f3c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng Kinh M\u00f4n. Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00e0nh sai Ch\u01b0\u1edfng dinh Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh \u0110\u1eafc, \u0110\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf Phan T\u1ea5n Hu\u1ef3nh, T\u00e1n l\u00fd ki\u00eam Binh b\u1ed9 \u0110\u1eb7ng Tr\u1ea7n Th\u01b0\u1eddng \u0111em qu\u00e2n \u0111\u00e1nh d\u1eb9p.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua nghe b\u00e1o, sai Nguy\u1ec5n V\u0103n Tr\u01b0\u01a1ng l\u00e3nh qu\u00e2n th\u1ee7y b\u1ed9 \u0111\u1ebfn c\u00f9ng V\u0103n Th\u00e0nh \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9 bi\u1ec1n binh ph\u00e1i th\u00eam \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng tri\u1ec7t nh\u1eefng \u0111\u01b0\u1eddng tr\u1ecdng y\u1ebfu. H\u01b0\u01a1ng c\u1ed1ng c\u0169 tri\u1ec1u L\u00ea l\u00e0 B\u00f9i Huy Ng\u1ecdc v\u00e0 Nguy\u1ec5n Huy Khu\u00ea ng\u01b0\u1eddi Y\u00ean Qu\u1ea3ng h\u1ecdp \u0111em th\u1ed5 h\u00e0o \u1edf hai t\u1ed5ng H\u00e0 Nam v\u00e0 H\u00e0 B\u1eafc \u0111i theo quan binh, \u0111\u00e1nh ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c 6 \u0111\u1ea7u gi\u1eb7c, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ebfu \u00fay gi\u1eb7c l\u00e0 t\u00ean V\u00e2n. Th\u1ed5 h\u00e0o ba huy\u1ec7n Kim Th\u00e0nh, Th\u1ee7y \u0110\u01b0\u1eddng v\u00e0 Gi\u00e1p S\u01a1n (1. Th\u1ee7y \u0110\u01b0\u1eddng b\u00e2y gi\u1edd l\u00e0 huy\u1ec7n Th\u1ee7y Nguy\u00ean (H\u1ea3i Ph\u00f2ng), Gi\u00e1p S\u01a1n b\u00e2y gi\u1edd l\u00e0 huy\u1ec7n Kinh M\u00f4n (H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng).) thu\u1ed9c H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng c\u0169ng \u0111\u1ec1u h\u1ecdp qu\u00e2n \u0111\u00f3n \u0111\u00e1nh, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c 2 \u0111\u1ea7u gi\u1eb7c, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n 60 ng\u01b0\u1eddi. Thuy\u1ec1n gi\u1eb7c ch\u1ea1y ra bi\u1ec3n v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng. V\u0103n Th\u00e0nh \u0111em t\u00ecnh tr\u1ea1ng t\u00e2u l\u00ean. Vua cho Huy Ng\u1ecdc l\u00e0m Tham hi\u1ec7p Y\u00ean Qu\u1ea3ng, Huy Khu\u00ea l\u00e0m Tri huy\u1ec7n H\u1eefu L\u0169ng. C\u00e1c th\u1ed5 h\u00e0o \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng th\u1ee5 cai \u0111\u1ed9i, \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng, cai thu\u1ed9c, k\u00fd thu\u1ed9c, cai t\u1ed5ng, ph\u00f3 t\u1ed5ng kh\u00e1c nhau.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n L\u00e2n l\u00e0m Ph\u00f3 th\u1ed1ng Trung \u0111\u1ed3n Ti\u1ec1n qu\u00e2n.<\/p>\n\n\n\n<p>Qu\u1ea3ng Nam v\u00e0 Thanh Hoa c\u00f3 s\u00e2u keo. Vua nghe b\u00e1o, sai c\u00e1c quan \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng kh\u00e1m th\u1ef1c t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho \u0110i\u1ec3n qu\u00e2n th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ea1o L\u01b0u Ph\u01b0\u1edbc T\u01b0\u1eddng l\u00e0m Kh\u00e2m sai ch\u01b0\u1edfng c\u01a1.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 T\u1ea3 nh\u1ea5t Th\u1ecb trung dinh T\u00fac tr\u1ef1c l\u00e0 L\u00ea Ph\u01b0\u1edbc \u0110i\u1ec3n l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Ban tr\u1ef1c tuy\u1ec3n phong ti\u1ec1n qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch, Thu\u1ed9c n\u1ed9i cai \u0111\u1ed9i \u0111\u1ed9i Ho\u00e0ng ki\u1ebfm l\u00e0 Tr\u1ea7n Ph\u01b0\u1edbc Trung l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay, Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 N\u1ed9i tr\u1ef1c l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng V\u0103n Ph\u01b0\u1ee3ng l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 N\u1ed9i tr\u1ef1c, Tr\u01b0\u01a1ng V\u0103n C\u01b0\u1eddng l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00f9a \u0111\u00f4ng, th\u00e1ng 10, sai c\u00e1c dinh th\u1ea7n t\u1eeb Qu\u1ea3ng B\u00ecnh v\u1ec1 Nam x\u00e9t h\u1ecfi t\u00ecnh h\u00ecnh th\u00f3c l\u00faa \u1edf d\u00e2n gian \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a m\u1ea5t m\u00f9a th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y Canh ng\u1ecd, thuy\u1ec1n ng\u1ef1 ph\u00e1t t\u1ef1 L\u01b0\u01a1ng giang (1. T\u1ee9c s\u00f4ng Chu.), sai \u0110\u1ed1c tr\u1ea5n Thanh Hoa l\u00e0 T\u00f4n Th\u1ea5t Ch\u01b0\u01a1ng theo h\u1ea7u, cho Ph\u00f3 \u0111\u1ed1c tr\u1ea5n Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c Th\u00e0nh thay l\u00e3nh vi\u1ec7c tr\u1ea5n. Sai Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c Xuy\u00ean \u0111em qu\u00e2n b\u1ed9 \u0111i tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn B\u1eafc Th\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho c\u00e1c binh \u1ed1m qu\u00ea \u1edf Thanh Hoa v\u00e0 Ngh\u1ec7 An v\u1ec1 qu\u00ea an d\u01b0\u1ee1ng ; nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi qu\u00ea \u1edf Qu\u1ea3ng B\u00ecnh v\u1ec1 Nam th\u00ec l\u01b0u \u1edf Thanh Hoa \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y Qu\u00fd d\u1eadu, vua \u0111i ch\u01a1i n\u00fai D\u1ee5c Th\u00fay (thu\u1ed9c t\u1ec9nh Ninh B\u00ecnh), xem ng\u1eafm h\u00ecnh th\u1ebf. Sai l\u1ea5y hai huy\u1ec7n \u0110\u1ea1i An v\u00e0 V\u1ecdng Doanh tr\u1ea5n S\u01a1n Nam h\u1ea1 l\u1ec7 v\u00e0o Thanh Hoa ngo\u1ea1i.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y \u0110inh s\u1eedu, xa gi\u00e1 \u0111\u1ebfn h\u00e0nh cung th\u00e0nh Th\u0103ng Long.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00e0nh v\u00e0 \u0110\u1eb7ng Tr\u1ea7n Th\u01b0\u1eddng kinh l\u01b0\u1ee3c c\u00e1c tr\u1ea5n \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh, l\u1ea5y Nguy\u1ec5n V\u0103n Tr\u01b0\u01a1ng quy\u1ec1n l\u00e3nh vi\u1ec7c th\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho quan l\u1ea1i s\u0129 th\u1ee9 \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh \u0111i\u1ec1u tr\u1ea7n v\u1ec1 l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a vi\u1ec7c \u0111\u00ea. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng : \u201cL\u00e0m l\u1ee3i b\u1ecf h\u1ea1i l\u00e0 vi\u1ec7c tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean c\u1ee7a ch\u00ednh tr\u1ecb. X\u00e9t x\u01b0a s\u00e1nh nay, ph\u1ea3i sao cho \u0111\u00fang l\u1ebd. Nh\u1eefng huy\u1ec7n \u1edf ven s\u00f4ng trong \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 l\u1eadp \u0111\u00ea \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng n\u01b0\u1edbc l\u1ee5t. Song nh\u00e2n tu\u1ea7n \u0111\u00e3 l\u00e2u, h\u1ec5 \u0111\u1ebfn m\u00f9a l\u1ee5t th\u00ec \u0111\u00ea \u0111i\u1ec1u v\u1ee1 l\u1edf, l\u00faa ru\u1ed9ng b\u1ecb ng\u1eadp, ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 s\u00fac v\u1eadt c\u0169ng b\u1ecb h\u1ea1i. B\u1ecdn ng\u01b0\u01a1i, ng\u01b0\u1eddi th\u00ec sinh \u1edf n\u01a1i \u0111\u00f3, ng\u01b0\u1eddi th\u00ec l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf n\u01a1i \u0111\u00f3, th\u1ebf \u0111\u1ea5t t\u00ecnh ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 t\u1eebng am thu\u1ed9c. V\u1eady \u0111\u1eafp \u0111\u00ea v\u00e0 b\u1ecf \u0111\u00ea, c\u00e1ch n\u00e0o l\u1ee3i, c\u00e1ch n\u00e0o h\u1ea1i, cho \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ecf b\u00e0y \u00fd ki\u1ebfn. L\u1eddi n\u00f3i m\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ef1c h\u00e0nh s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00eau th\u01b0\u1edfng\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Di\u1ec5n tr\u1eadn ph\u00e1p c\u1ee7a c\u00e1c qu\u00e2n. Vua ng\u1ef1 tr\u00ean l\u1ea7u c\u1eeda \u0111\u00f4ng c\u1ee7a th\u00e0nh \u0111\u1ec3 xem.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai c\u00e1c quan \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng t\u1eeb ch\u00e2u B\u1ed1 Ch\u00ednh ngo\u1ea1i ra B\u1eafc th\u00f4ng s\u1ee9c cho c\u00e1c x\u00e3 d\u00e2n bi\u1ebft r\u1eb1ng nh\u1eefng n\u1ee3 ri\u00eang t\u1eeb n\u0103m Canh th\u00e2n tr\u1edf v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc th\u00ec \u0111\u00ecnh ch\u1ec9 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00f2i h\u1ecfi, t\u1eeb n\u0103m T\u00e2n d\u1eadu \u0111\u1ebfn m\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m nay th\u00ec cho ho\u00e3n \u0111\u00f2i m\u1ed9t n\u0103m.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua \u0111i th\u0103m x\u00e3 Thanh Kh\u00fac (thu\u1ed9c huy\u1ec7n Thanh Tr\u00ec), xem \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u00ea, quan d\u00e2n \u0111\u1ec1u d\u00e2ng phong th\u01b0, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i \u0111\u1eafp \u0111\u00ea th\u00ec l\u1ee3i, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i b\u1ecf \u0111\u00ea th\u00ec l\u1ee3i. Vua cho r\u1eb1ng d\u01b0 lu\u1eadn ph\u00e2n v\u00e2n, ch\u01b0a bi\u1ebft th\u1ebf n\u00e0o l\u00e0 \u0111\u00fang. B\u00e8n sai H\u1ed9 b\u1ed9 Nguy\u1ec5n V\u0103n Khi\u00eam \u0111i kh\u1eafp c\u00e1c \u0111\u01b0\u1eddng xem d\u00f2ng s\u00f4ng u\u1ed1n kh\u00fac, th\u1ebf n\u00e0o, n\u01b0\u1edbc ph\u00e2n h\u1ee3p th\u1ebf n\u00e0o, v\u1ebd th\u00e0nh \u0111\u1ed3 b\u1ea3n \u0111\u1ec3 d\u00e2ng.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho \u0110\u1ed3 gia n\u1ed9i ngo\u1ea1i li\u1ec7u \u0111\u1ec3 l\u1ea1i 500 ng\u01b0\u1eddi th\u1ee3 \u0111\u1ec3 l\u00e0m vi\u1ec7c, c\u00f2n th\u00ec ph\u00f3ng cho v\u1ec1, v\u1eabn tha cho thu\u1ebf th\u00e2n n\u0103m nay.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c1n&nbsp; tr\u1ea5n Quy Nh\u01a1n l\u00e0 Nguy\u1ec5n Hu\u1ef3nh \u0110\u1ee9c xin k\u00e9n l\u00ednh \u1edf B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua n\u00f3i : \u201cB\u00ecnh \u0110\u1ecbnh sau khi binh l\u1eeda, d\u00e2n ch\u01b0a l\u1ea1i h\u01a1i, vi\u1ec7c k\u00e9n l\u00ednh c\u0169ng ch\u01b0a ph\u1ea3i c\u1ea7n\u201d. Kh\u00f4ng cho.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai quan B\u1eafc Th\u00e0nh h\u1ed9i ch\u00e9p th\u00e0nh s\u1ed5 t\u1ed5ng s\u1ed1 ti\u1ec1n th\u00f3c \u1edf c\u00e1c tr\u1ea5n.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ecdn Nguy\u1ec5n Th\u01b0\u1eddng Hi\u1ebfn t\u1eeb n\u01b0\u1edbc Xi\u00eam tr\u1edf v\u1ec1. Vua h\u1ecfi vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc Xi\u00eam, b\u1ecdn Hi\u1ebfu t\u00e2u tr\u00ecnh h\u1ebft. Vua khen.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Ch\u01b0\u1edfng dinh Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ea5n B\u1eedu v\u00e0 Tham tri Nguy\u1ec5n V\u0103n L\u1ec5 l\u1ea5y tr\u01b0\u1ee3ng \u0111o t\u1eeb th\u00e0nh Th\u0103ng Long \u0111\u1ebfn c\u1eeda Nam Quan xem s\u1ed1 d\u1eb7m \u0111\u01b0\u1eddng xa g\u1ea7n th\u1ebf n\u00e0o.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u1edf c\u1ee5c \u0110\u00fac ti\u1ec1n B\u1eafc Th\u00e0nh, l\u1ea5y Cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n An l\u00e0m Gi\u00e1m \u0111\u1ed1c, L\u00ea Duy \u0110\u1ea1t l\u00e0m ph\u00f3. Sai nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u1ee3 \u0111\u00fac ti\u1ec1n \u0111\u1ec1u mua s\u1eafm \u0111\u1ed3ng ri\u00eang d\u1ef1ng l\u00f2 \u0111\u1ec3 \u0111\u00fac, y theo ki\u1ec3u m\u1eabu \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n m\u1edbi \u0111\u00fac m\u00e0 \u0111\u00fac (m\u1ed7i l\u00f2 thu thu\u1ebf 1 quan). \u0110\u00fac ri\u00eang \u0111\u00fac tr\u1ed9m th\u00ec c\u1ea5m. \u0110\u1ed3ng ti\u1ec1n l\u00e0m m\u1ecfng m\u1ea3nh v\u00e0 pha t\u1ea1p th\u00ec c\u00f3 t\u1ed9i.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua b\u1ea3o b\u1ea7y t\u00f4i r\u1eb1ng : \u201cNay \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u00fac ti\u1ec1n m\u00e0 gi\u00e1 \u0111\u1ed3ng cao v\u1ecdt l\u00e0 do nh\u00e2n d\u00e2n h\u00e1m l\u1ee3i v\u00e9t mua m\u1edbi n\u00ean n\u1ed7i th\u1ebf. Th\u1ef1c mu\u1ed1n c\u1ea5m \u0111i, nh\u01b0ng ph\u1ea3i n\u1eafm \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ed7 c\u1ed1t y\u1ebfu. Ph\u00e0m r\u1ea3i \u0111\u1ed3ng \u1edf d\u01b0\u1edbi [\u1edf d\u00e2n] th\u00ec \u0111\u1ed3ng \u0111\u1eaft, thu \u0111\u1ed3ng \u1edf tr\u00ean th\u00ec \u0111\u1ed3ng r\u1ebb, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1ebd t\u1ea5t nhi\u00ean\u201d. B\u00e8n s\u1eafc r\u1eb1ng t\u1eeb nay ai c\u00f3 \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ecf hay \u0111\u1ed3ng t\u1ea1p \u0111\u1ec1u cho \u0111em \u0111\u1ebfn c\u1ee5c \u0110\u00fac ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 b\u00e1n, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c mua b\u00e1n ri\u00eang v\u1edbi nhau. Sai vi\u00ean gi\u00e1m \u0111\u1ed1c xem c\u00e1c l\u00f2 \u1edf c\u1ee5c, ai kh\u00f4ng c\u00f3 ti\u1ec1n v\u1ed1n th\u00ec cho l\u00e3nh ti\u1ec1n c\u00f4ng \u0111\u1ec3 mua \u0111\u1ed3ng m\u00e0 \u0111\u00fac, sau khi th\u00e0nh ti\u1ec1n \u0111em n\u1ed9p th\u00ec thu ti\u1ec1n ngo\u1ea1i ph\u1ee5. (Ti\u1ec1n v\u1ed1n c\u00f4ng 100 quan th\u00ec thu ti\u1ec1n ngo\u1ea1i ph\u1ee5 2 quan).<\/p>\n\n\n\n<p>Binh b\u1ed9 Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c Thi\u1ec7n ch\u1ebft, t\u1eb7ng Tham ch\u00ednh.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 11, l\u1ea5y l\u00ednh c\u01a1 m\u1edbi k\u00e9n \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh chia cho l\u1ec7 theo c\u00e1c tr\u1ea5n \u0111\u1ec3 sai ph\u00e1i tu\u1ea7n ph\u00f2ng, c\u00f2n l\u00ednh kinh \u0111i th\u00fa th\u00ec ch\u1ec9 coi gi\u1eef tr\u1ea5n th\u00e0nh th\u00f4i.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1eb7t mi\u1ebfu ph\u1ee5 cho c\u00e1c mi\u1ebfu l\u1ecbch \u0111\u1ea1i \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1ec1u l\u1ea5y x\u00e3 d\u00e2n s\u1edf t\u1ea1i sung v\u00e0o : mi\u1ebfu \u0110inh Ti\u00ean Ho\u00e0ng 40 ng\u01b0\u1eddi (l\u1ea5y x\u00e3 Tr\u01b0\u1eddng Y\u00ean th\u01b0\u1ee3ng, huy\u1ec7n Gia Vi\u1ec5n, tr\u1ea5n Thanh Hoa ngo\u1ea1i), mi\u1ebfu L\u00ea \u0110\u1ea1i H\u00e0nh 50 ng\u01b0\u1eddi (x\u00e3 Trung L\u1eadp, huy\u1ec7n Th\u1ee5y Nguy\u00ean, tr\u1ea5n Thanh Hoa), mi\u1ebfu c\u00e1c vua tri\u1ec1u Tr\u1ea7n 43 ng\u01b0\u1eddi (x\u00e3 T\u1ee9c M\u1eb7c, huy\u1ec7n M\u1ef9 L\u1ed9c, tr\u1ea5n S\u01a1n Nam h\u1ea1), mi\u1ebfu H\u00f9ng v\u01b0\u01a1ng 52 ng\u01b0\u1eddi (x\u00e3 Hy S\u01a1n, huy\u1ec7n S\u01a1n Vi, tr\u1ea5n S\u01a1n T\u00e2y), mi\u1ebfu c\u00e1c vua tri\u1ec1u L\u00fd 243 ng\u01b0\u1eddi (x\u00e3 \u0110\u00ecnh B\u1ea3ng, huy\u1ec7n \u0110\u00f4ng Ng\u00e0n, tr\u1ea5n Kinh B\u1eafc), mi\u1ebfu Th\u1ee5c An D\u01b0\u01a1ng V\u01b0\u01a1ng 79 ng\u01b0\u1eddi (x\u00e3 C\u1ed5 Loa, huy\u1ec7n \u0110\u00f4ng Ng\u00e0n, tr\u1ea5n Kinh B\u1eafc), mi\u1ebfu L\u00ea Th\u00e1i T\u1ed5 56 ng\u01b0\u1eddi (x\u00e3 Na L\u1eef, huy\u1ec7n Th\u1ea1ch L\u00e2m, tr\u1ea5n Cao B\u1eb1ng).<\/p>\n\n\n\n<p>Sai c\u00e1c tr\u1ea5n t\u1eeb Ngh\u1ec7 An ra B\u1eafc \u0111\u1ec1u x\u00e9t h\u00ecnh th\u1ebf tr\u1ea5n l\u1ef5, v\u1ebd \u0111\u1ed3 b\u1ea3n d\u00e2ng l\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>Phi\u00ean th\u1ea7n c\u00e1c tr\u1ea5n S\u01a1n T\u00e2y, Th\u00e1i Nguy\u00ean, Tuy\u00ean Quang, Cao B\u1eb1ng l\u00e0 b\u1ecdn \u0110inh C\u00f4ng Th\u1ec3, Ma Th\u1ebf C\u1ed1 v\u00e0o b\u00e1i y\u1ebft \u1edf h\u00e0nh t\u1ea1i. Vua sai \u0111\u00ecnh th\u1ea7n b\u00e0n \u0111\u1ecbnh cho quan ch\u1ee9c theo th\u1ee9 b\u1eadc kh\u00e1c nhau.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y th\u00f4ng ng\u00f4n \u1edf dinh La B\u00edch (1. Thu\u1ed9c n\u01b0\u1edbc Cao Mi\u00ean.) l\u00e0 Hu\u1ef3nh V\u0103n Linh l\u00e0m cai \u0111\u1ed9i, theo tr\u1ea5n Gia \u0110\u1ecbnh m\u00e0 th\u00f4ng d\u1ecbch ti\u1ebfng Phi\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua nghe tin Xi\u00eam La c\u00f9ng Mi\u1ebfn \u0110i\u1ec7n n\u1ed5i binh \u0111\u00e1nh nhau, sai l\u01b0u tr\u1ea5n th\u1ea7n Gia \u0110\u1ecbnh d\u00f2 h\u1ecfi t\u00ecnh h\u00ecnh \u0111\u1ec3 t\u00e2u.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u01b0u tr\u1ea5n th\u1ea7n Gia \u0110\u1ecbnh l\u00e0 b\u1ecdn Nguy\u1ec5n V\u0103n Nh\u01a1n t\u00e2u r\u1eb1ng : \u201cTr\u1ecb n\u01b0\u1edbc th\u00ec g\u1ed1c \u1edf nh\u00e2n t\u00e0i, h\u00e0nh ch\u00ednh th\u00ec tr\u01b0\u1edbc l\u1ea5y gi\u00e1o h\u00f3a. V\u1eeba r\u1ed3i tr\u1eddi g\u00e2y \u0111en t\u1ed1i, ng\u01b0\u1eddi \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh nghi\u00ean b\u00fat b\u1ecf hoang. Nay non s\u00f4ng d\u1ef1ng l\u1ea1i, \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc l\u1eb7ng trong, ch\u00ednh l\u00e0 l\u00fac h\u1ecdc gi\u1ea3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh nghi\u1ec7p. V\u1eady xin \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i gi\u00e1o \u0111i\u1ec1u, khi\u1ebfn cho h\u1ecdc tr\u00f2 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1eddng ti\u1ebfn t\u1edbi \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p l\u1ea1i t\u1ea5m l\u00f2ng th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng mu\u1ed1n x\u1ebfp qua \u0111\u1ec3 gi\u1ea3ng h\u1ecdc\u201d. Vua khen r\u1ea5t ph\u1ea3i. (Ph\u00e9p h\u1ecdc, m\u1ed7i x\u00e3 ch\u1ecdn m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh v\u0103n h\u1ecdc, \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n dao d\u1ecbch, khi\u1ebfn d\u1ea1y b\u1ea3o con em trong \u1ea5p. Ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb 8 tu\u1ed5i tr\u1edf l\u00ean th\u00ec v\u00e0o ti\u1ec3u h\u1ecdc r\u1ed3i \u0111\u1ebfn h\u1ecdc s\u00e1ch Hi\u1ebfu kinh, Trung kinh ; 12 tu\u1ed5i tr\u1edf l\u00ean, tr\u01b0\u1edbc h\u1ecdc Lu\u1eadn ng\u1eef, M\u1ea1nh T\u1eed, r\u1ed3i t\u1edbi Trung dung, \u0110\u1ea1i h\u1ecdc; 15 tu\u1ed5i tr\u1edf l\u00ean, tr\u01b0\u1edbc h\u1ecdc Thi Th\u01b0, sau h\u1ecdc D\u1ecbch L\u1ec5, Xu\u00e2n thu, h\u1ecdc k\u00e8m Ch\u01b0 t\u1eed v\u00e0 s\u1eed. Ai d\u00e1m u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u \u0111\u00e1nh b\u1ea1c v\u00e0 h\u00e1t x\u01b0\u1edbng th\u00ec c\u00e1o v\u1edbi quan tr\u1eebng tr\u1ecb, \u0111\u1ec3 r\u0103n b\u1ea3o k\u1ebb l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng).<\/p>\n\n\n\n<p>M\u1ea1c C\u00f4ng T\u00e0i \u0111\u1ebfn b\u00e1i y\u1ebft \u1edf h\u00e0nh t\u1ea1i, nh\u00e2n xin tha dao d\u1ecbch cho 5 ng\u01b0\u1eddi con ch\u00e1u c\u1ee7a C\u00f4ng B\u00ednh. Vua ngh\u0129 \u0111\u1ebfn cha con Thi\u00ean T\u1ee9 c\u00f3 c\u00f4ng v\u1edbi n\u01b0\u1edbc y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>Ban m\u0169 \u00e1o cho Tr\u1ea5n th\u1ee7 S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 V\u00f5 Do\u00e3n V\u0103n v\u00e0 Th\u01b0\u1ee3ng b\u1ea3o khanh l\u00e0 Tr\u1ea7n \u0110\u00ecnh Tr\u01b0ng.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u1ea5p ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng cho nh\u1eefng bi\u1ec1n binh Thanh Ngh\u1ec7 theo h\u1ea7u. C\u00e1c qu\u00e2n c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u1ed1m \u0111au th\u00ec sai xu\u1ea5t thu\u1ed1c c\u1ee7a nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho Cai \u0111\u1ed9i Ti\u1ec1n chi t\u1eb7ng Cai c\u01a1 l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Hi\u1ec1n (cha Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00e0nh) 9 ng\u01b0\u1eddi phu m\u1ed9, mi\u1ec5n cho dao d\u1ecbch.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u1ee5y \u0111\u00f4 \u0111\u1ed1c l\u00e0 Tr\u1ea7n V\u0103n An \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0 n\u1eb7c danh, trong th\u01b0 n\u00f3i con ch\u00e1u nh\u00e0 L\u00ea m\u01b0u n\u1ed5i lo\u1ea1n, sai v\u1ee3 \u0111em th\u01b0 \u1ea5y \u0111\u1ebfn L\u00ea Duy Ho\u00e1n \u0111\u00f2i l\u1ea5y ti\u1ec1n chu\u1ed9c. Duy Ho\u00e1n trong l\u00f2ng kh\u00f4ng y\u00ean, \u0111em vi\u1ec7c b\u00e1o c\u1ea3 v\u1edbi V\u0103n Th\u00e0nh. V\u0103n Th\u00e0nh t\u00e2u l\u00ean. Vua n\u00f3i : \u201c\u0110\u00f3 ch\u1eafc l\u00e0 t\u00ean An t\u1ea1o ra \u0111\u1ec3 d\u1ecda ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m ti\u1ec1n, ch\u1ee9 con ch\u00e1u nh\u00e0 L\u00ea h\u1eb3n kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c \u1ea5y\u201d. Sai b\u1ed9 H\u00ecnh b\u1eaft An tr\u1ecb t\u1ed9i.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u01b0\u1edbc Xi\u00eam La sai b\u1ecdn S\u00e1 Ph\u1ea5t Ba Ni \u0111\u1ebfn hi\u1ebfn ph\u01b0\u01a1ng v\u1eadt. Vua sai c\u00e1c dinh tr\u1ea5n t\u1eeb Di\u00ean Kh\u00e1nh ra B\u1eafc h\u1eadu ti\u1ebfp s\u1ee9 gi\u1ea3, \u0111\u01b0a t\u1edbi h\u00e0nh t\u1ea1i, r\u1ed3i cho v\u1ec1.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua th\u1ea5y n\u0103m g\u1ea7n h\u1ebft, sai T\u00f4n Th\u1ea5t Th\u0103ng v\u1ec1 Kinh l\u00e0m l\u1ec5 y\u1ebft Th\u00e1i mi\u1ebfu v\u00e0 t\u00f4n l\u0103ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 12, l\u1ea5y Cai c\u01a1 Cao Kh\u1ea3 C\u1eadn l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 To\u00e0n v\u00f5 qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi Thanh l\u00e0 Tr\u1ecbnh Du l\u00e0m Cai ph\u1ee7 t\u00e0u B\u1eafc Th\u00e0nh, coi thu thu\u1ebf thuy\u1ec1n bu\u00f4n.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh ng\u1ea1ch l\u00ednh l\u01b0u th\u00fa \u1edf B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh v\u00e0 Ph\u00fa Y\u00ean, B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh<\/p>\n\n\n\n<p>600 ng\u01b0\u1eddi, Ph\u00fa Y\u00ean 200 ng\u01b0\u1eddi, theo l\u1ec7 chi c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng, c\u00f2n d\u01b0 \u0111\u1ec1u cho v\u1ec1 ngh\u1ec9.<\/p>\n\n\n\n<p>Chi\u00eau N\u1ed9i \u1edf Tr\u1ea5n Ninh xin n\u1ed9i thu\u1ed9c. Tr\u01b0\u1edbc kia vua t\u1eeb th\u00e0nh Gia \u0110\u1ecbnh ra \u0111\u00e1nh mi\u1ec1n B\u1eafc, qu\u1ed1c tr\u01b0\u1edfng n\u01b0\u1edbc V\u1ea1n T\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 Chi\u00eau \u1ea4n nhi\u1ec1u l\u1ea7n cho binh theo quan qu\u00e2n \u1edf mi\u1ec1n th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ea1o \u0111i \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c. Khi B\u1eafc H\u00e0 \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh, vua l\u1ea5y \u0111\u1ea5t Tr\u1ea5n Ninh ban cho. \u0110\u1ebfn nay t\u00f9 tr\u01b0\u1edfng Tr\u1ea5n Ninh l\u00e0 Chi\u00eau Xanh ch\u1ebft, Chi\u00eau \u1ea4n l\u1eadp ng\u01b0\u1eddi anh h\u1ecd l\u00e0 X\u00e0 C\u01b0\u01a1ng thay gi\u1eef d\u00e2n ch\u00fang. Con Chi\u00eau Xanh l\u00e0 Chi\u00eau N\u1ed9i kh\u00f4ng ph\u1ee5c, \u0111em \u0111\u1ed3 \u0111\u1ea3ng 600 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ea1y \u0111\u1ebfn Tr\u00e0 L\u00e2n (t\u1ee9c l\u00e0 T\u01b0\u01a1ng D\u01b0\u01a1ng). Vi\u1ec7c \u1ea5y b\u00e1o l\u00ean. Vua sai Tr\u1ea5n th\u1ea7n Ngh\u1ec7 An ph\u00e1t h\u01a1n 200 ph\u01b0\u01a1ng g\u1ea1o c\u1ea5p cho.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00e1c dinh Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i, B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh v\u00e0 Ph\u00fa Y\u00ean g\u1ea1o k\u00e9m, dinh th\u1ea7n t\u00e2u xin l\u1ea1i c\u1ea5m n\u1ea5u r\u01b0\u1ee3u. Vua n\u00f3i : \u201cT\u1ebf l\u1ec5 v\u00e0 thu\u1ed1c thang t\u1ea5t c\u1ea7n c\u00f3 r\u01b0\u1ee3u. Nh\u01b0ng n\u00ean h\u1ea1n ch\u1ebf cho c\u00f3 ch\u1eebng, ch\u1ee9 kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecf h\u1eb3n \u0111\u01b0\u1ee3c\u201d. B\u00e8n h\u1ea1 l\u1ec7nh \u1edf hai dinh Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i, B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh v\u00e0 \u1edf c\u00e1c huy\u1ec7n l\u1ef5 \u0111\u1ec1u \u0111\u1eb7t m\u1ed9t l\u00f2, \u1edf dinh Ph\u00fa Y\u00ean \u0111\u1eb7t m\u1ed9t l\u00f2, c\u1ed1t cung cho t\u1ebf t\u1ef1 v\u00e0 thu\u1ed1c thang, thu\u1ebf r\u01b0\u1ee3u \u0111\u1ec1u mi\u1ec5n. Ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n m\u00e0 n\u1ea5u ri\u00eang b\u00e1n ri\u00eang th\u00ec b\u1ecb t\u1ed9i.<\/p>\n\n\n\n<p>Thuy\u1ec1n bu\u00f4n c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Xi\u00eam l\u00e0 Ng\u00f4 M\u00e2n Quan b\u1ecb b\u00e3o, \u0111\u1eadu v\u00e0o c\u1eeda bi\u1ec3n C\u00f9 M\u00f4ng. Tr\u1ea5n th\u1ea7n Ph\u00fa Y\u00ean b\u00e1o l\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua s\u1eafc r\u1eb1ng : \u201cT\u1eeb nay ng\u01b0\u1eddi bu\u00f4n Xi\u00eam b\u1ecb n\u1ea1n th\u00ec s\u1ed1 g\u1ea1o nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc b\u00e1n chi\u1ebfu theo nh\u00e2n kh\u1ea9u, v\u1eeba \u0111\u1ee7 th\u00ec th\u00f4i, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e1n nhi\u1ec1u. Thuy\u1ec1n c\u00f3 h\u00e0ng h\u00f3a c\u0169ng \u0111\u00e1nh thu\u1ebf\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh l\u1ec7 l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng cho quan v\u00e0 qu\u00e2n \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh. (Binh b\u1ed9, H\u1ed9 b\u1ed9, H\u00ecnh b\u1ed9 \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u ti\u1ec1n 30 quan, g\u1ea1o 20 ph\u01b0\u01a1ng, Tham tri ti\u1ec1n 30 quan, g\u1ea1o 10 ph\u01b0\u01a1ng, Thi\u00eam s\u1ef1 ti\u1ec1n 6 quan, g\u1ea1o 6 ph\u01b0\u01a1ng, Tr\u1ea5n th\u1ee7, Hi\u1ec7p tr\u1ea5n c\u00e1c tr\u1ea5n v\u00e0 \u00e1n ph\u1ee7 ph\u1ee7 Ph\u1ee5ng Thi\u00ean, m\u1ed7i th\u00e1ng ti\u1ec1n 10 quan, g\u1ea1o 10 ph\u01b0\u01a1ng, Tham hi\u1ec7p ti\u1ec1n 8 quan, g\u1ea1o 8 ph\u01b0\u01a1ng, Tuy\u00ean ph\u1ee7 ti\u1ec1n 7 quan, g\u1ea1o 7 ph\u01b0\u01a1ng. \u0110\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf c\u00e1c qu\u00e2n tr\u1edf xu\u1ed1ng, h\u00e0n l\u00e2m, c\u1ed1ng s\u0129, c\u00e1c cai quan ty quan t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee5c, chia l\u00e0m 5 h\u1ea1ng : nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m vi\u1ec7c t\u1eeb n\u0103m M\u1eadu th\u00e2n, K\u1ef7 d\u1eadu, Canh tu\u1ea5t, T\u00e2n h\u1ee3i l\u00e0m h\u1ea1ng nh\u1ea5t, t\u1eeb n\u0103m Nh\u00e2m t\u00fd, Qu\u00fd s\u1eedu, Gi\u00e1p d\u1ea7n l\u00e0m h\u1ea1ng nh\u00ec, t\u1eeb n\u0103m \u1ea5t m\u00e3o, B\u00ednh th\u00ecn, \u0110inh t\u1ef5 l\u00e0m h\u1ea1ng ba, t\u1eeb n\u0103m M\u1eadu ng\u1ecd, K\u1ef7 m\u00f9i, Canh th\u00e2n l\u00e0m h\u1ea1ng t\u01b0, t\u1eeb n\u0103m T\u00e2n d\u1eadu, Nh\u00e2m tu\u1ea5t, Qu\u00fd h\u1ee3i l\u00e0m h\u1ea1ng n\u0103m. \u0110\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf v\u00e0 ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng h\u1ea1ng nh\u1ea5t, \u0111\u1ec1u ti\u1ec1n 30 quan 4 ti\u1ec1n, g\u1ea1o 20 ph\u01b0\u01a1ng 12 b\u00e1t, h\u1ea1ng nh\u00ec \u0111\u1ec1u ti\u1ec1n 30 quan 3 ti\u1ec1n, g\u1ea1o 20 ph\u01b0\u01a1ng 9 b\u00e1t,&nbsp; h\u1ea1ng ba \u0111\u1ec1u ti\u1ec1n 30 quan 2 ti\u1ec1n, g\u1ea1o 20 ph\u01b0\u01a1ng 6 b\u00e1t, h\u1ea1ng t\u01b0 \u0111\u1ec1u ti\u1ec1n 30 quan 1 ti\u1ec1n, g\u1ea1o 20 ph\u01b0\u01a1ng 3 b\u00e1t, h\u1ea1ng n\u0103m \u0111\u1ec1u ti\u1ec1n 30 quan, g\u1ea1o 20 ph\u01b0\u01a1ng. Ph\u00f3 \u0111\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng h\u1ea1ng nh\u1ea5t \u0111\u1ec1u ti\u1ec1n 20 quan 4 ti\u1ec1n, g\u1ea1o 15 ph\u01b0\u01a1ng 12 b\u00e1t, h\u1ea1ng nh\u00ec ti\u1ec1n 20 quan 3 ti\u1ec1n, g\u1ea1o 15 ph\u01b0\u01a1ng 9 b\u00e1t, h\u1ea1ng ba ti\u1ec1n 20 quan 2 ti\u1ec1n, g\u1ea1o 15 ph\u01b0\u01a1ng 6 b\u00e1t, h\u1ea1ng t\u01b0 ti\u1ec1n 20 quan 1 ti\u1ec1n, g\u1ea1o 15 ph\u01b0\u01a1ng 3 b\u00e1t, h\u1ea1ng n\u0103m ti\u1ec1n 20 quan, g\u1ea1o<\/p>\n\n\n\n<p>15 ph\u01b0\u01a1ng. Ch\u00e1nh th\u1ed1ng \u0111\u1ed3n v\u00e0 ch\u00e1nh qu\u1ea3n m\u01b0\u1eddi c\u01a1 l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng h\u1ea1ng nh\u1ea5t ti\u1ec1n 13 quan 3 ti\u1ec1n, g\u1ea1o 10 ph\u01b0\u01a1ng 9 b\u00e1t, h\u1ea1ng nh\u00ec ti\u1ec1n 13 quan 2 ti\u1ec1n, g\u1ea1o 10 ph\u01b0\u01a1ng 6 b\u00e1t, h\u1ea1ng ba ti\u1ec1n 13 quan 1 ti\u1ec1n, g\u1ea1o 10 ph\u01b0\u01a1ng 3 b\u00e1t, h\u1ea1ng t\u01b0 ti\u1ec1n 13 quan, g\u1ea1o 10 ph\u01b0\u01a1ng, h\u1ea1ng n\u0103m ti\u1ec1n 10 quan, g\u1ea1o 5 ph\u01b0\u01a1ng. Ph\u00f3&nbsp; th\u1ed1ng \u0111\u1ed3n, ph\u00f3 qu\u1ea3n m\u01b0\u1eddi c\u01a1, ch\u00e1nh qu\u1ea3n c\u00e1c t\u01b0\u1ee3ng c\u01a1, ch\u00e1nh qu\u1ea3n T\u1ee9 d\u1ef1c c\u01a1 l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng h\u1ea1ng nh\u1ea5t ti\u1ec1n 10 quan 2 ti\u1ec1n, g\u1ea1o 7 ph\u01b0\u01a1ng 6 b\u00e1t, h\u1ea1ng nh\u00ec ti\u1ec1n 10 quan 1 ti\u1ec1n 20 \u0111\u1ed3ng, g\u1ea1o 7 ph\u01b0\u01a1ng 4 b\u00e1t, h\u1ea1ng ba ti\u1ec1n 10 quan 40 \u0111\u1ed3ng, g\u1ea1o 7 ph\u01b0\u01a1ng 2 b\u00e1t, h\u1ea1ng t\u01b0 ti\u1ec1n 10 quan, g\u1ea1o 7 ph\u01b0\u01a1ng, h\u1ea1ng n\u0103m ti\u1ec1n 8 quan, g\u1ea1o 3 ph\u01b0\u01a1ng. Ch\u00e1nh v\u1ec7 \u00fay kh\u00e2m sai thu\u1ed9c n\u1ed9i cai \u0111\u1ed9i qu\u1ea3n B\u1eafc Th\u00e0nh \u0110\u1ed3 gia v\u00e0 qu\u1ea3n c\u00e1c \u0111\u1ed9i Uy ch\u1ea5n, l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng h\u1ea1ng nh\u1ea5t ti\u1ec1n 10 quan 2 ti\u1ec1n, g\u1ea1o 7 ph\u01b0\u01a1ng 6 b\u00e1t, h\u1ea1ng nh\u00ec ti\u1ec1n 10 quan 1 ti\u1ec1n 20 \u0111\u1ed3ng, g\u1ea1o 7 ph\u01b0\u01a1ng 4 b\u00e1t, h\u1ea1ng ba ti\u1ec1n 10 quan 40 \u0111\u1ed3ng, g\u1ea1o 7 ph\u01b0\u01a1ng 2 b\u00e1t, h\u1ea1ng t\u01b0 ti\u1ec1n 10 quan, g\u1ea1o 7 ph\u01b0\u01a1ng, h\u1ea1ng n\u0103m ti\u1ec1n 8 quan, g\u1ea1o 3 ph\u01b0\u01a1ng. Ch\u00e1nh v\u1ec7 \u00fay kh\u00e2m sai thu\u1ed9c n\u1ed9i cai c\u01a1, qu\u1ea3n \u0111\u1ed3 gia B\u1eafc Th\u00e0nh v\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ed9i qu\u1ea3n uy ch\u1ea5n, l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng h\u1ea1ng nh\u1ea5t ti\u1ec1n 10 quan 2 ti\u1ec1n, g\u1ea1o 7 ph\u01b0\u01a1ng 6 b\u00e1t, h\u1ea1ng hai ti\u1ec1n 10 quan 1 ti\u1ec1n 20 \u0111\u1ed3ng, g\u1ea1o 7 ph\u01b0\u01a1ng 4 b\u00e1t, h\u1ea1ng ba, ti\u1ec1n 10 quan 40 \u0111\u1ed3ng, g\u1ea1o 7 ph\u01b0\u01a1ng 2 b\u00e1t, h\u1ea1ng t\u01b0 ti\u1ec1n 10 quan, g\u1ea1o 7 ph\u01b0\u01a1ng, h\u1ea1ng n\u0103m ti\u1ec1n 8 quan, g\u1ea1o 4 ph\u01b0\u01a1ng. Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng h\u1ea1ng nh\u1ea5t ti\u1ec1n 8 quan 2 ti\u1ec1n, g\u1ea1o 5 ph\u01b0\u01a1ng 6 b\u00e1t, h\u1ea1ng nh\u00ec ti\u1ec1n 8 quan 1 ti\u1ec1n 20 \u0111\u1ed3ng, g\u1ea1o 5 ph\u01b0\u01a1ng 4 b\u00e1t, h\u1ea1ng ba ti\u1ec1n 8 quan 40 \u0111\u1ed3ng, g\u1ea1o<\/p>\n\n\n\n<p>5 ph\u01b0\u01a1ng 2 b\u00e1t, h\u1ea1ng t\u01b0 ti\u1ec1n 8 quan, g\u1ea1o 5 ph\u01b0\u01a1ng, h\u1ea1ng n\u0103m ti\u1ec1n 5 quan, g\u1ea1o 2 ph\u01b0\u01a1ng. Ch\u00e1nh tr\u01b0\u1edfng chi, ch\u00e1nh qu\u1ea3n c\u01a1, ph\u00f3 qu\u1ea3n T\u1ee9 d\u1ef1c c\u00f3 l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng h\u1ea1ng nh\u1ea5t ti\u1ec1n 8 quan 2 ti\u1ec1n, g\u1ea1o 5 ph\u01b0\u01a1ng 6 b\u00e1t, h\u1ea1ng nh\u00ec ti\u1ec1n 8 quan 1 ti\u1ec1n 20 \u0111\u1ed3ng, g\u1ea1o 5 ph\u01b0\u01a1ng 4 b\u00e1t, h\u1ea1ng ba ti\u1ec1n 8 quan 40 \u0111\u1ed3ng, g\u1ea1o 5 ph\u01b0\u01a1ng 2 b\u00e1t, h\u1ea1ng t\u01b0 ti\u1ec1n 8 quan, g\u1ea1o 5 ph\u01b0\u01a1ng, h\u1ea1ng n\u0103m ti\u1ec1n 7 quan, g\u1ea1o 4 ph\u01b0\u01a1ng. Tham qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng h\u1ea1ng nh\u1ea5t ti\u1ec1n 8 quan 1 ti\u1ec1n 30 \u0111\u1ed3ng, g\u1ea1o 3 ph\u01b0\u01a1ng 3 b\u00e1t, h\u1ea1ng nh\u00ec ti\u1ec1n 8 quan 1 ti\u1ec1n, g\u1ea1o 3 ph\u01b0\u01a1ng 2 b\u00e1t, h\u1ea1ng ba ti\u1ec1n 8 quan 30 \u0111\u1ed3ng, g\u1ea1o 3 ph\u01b0\u01a1ng 1 b\u00e1t, h\u1ea1ng t\u01b0 ti\u1ec1n 8 quan, g\u1ea1o 3 ph\u01b0\u01a1ng, h\u1ea1ng n\u0103m ti\u1ec1n 5 quan, g\u1ea1o 2 ph\u01b0\u01a1ng. Ph\u00f3 tr\u01b0\u1edfng chi, ph\u00f3 qu\u1ea3n c\u01a1 l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng h\u1ea1ng nh\u1ea5t ti\u1ec1n 5 quan 2 ti\u1ec1n, g\u1ea1o 3 ph\u01b0\u01a1ng 6 b\u00e1t, h\u1ea1ng nh\u00ec ti\u1ec1n 5 quan 1 ti\u1ec1n 20 \u0111\u1ed3ng, g\u1ea1o 3 ph\u01b0\u01a1ng 4 b\u00e1t, h\u1ea1ng ba ti\u1ec1n 5 quan 40 \u0111\u1ed3ng, g\u1ea1o 3 ph\u01b0\u01a1ng 2 b\u00e1t, h\u1ea1ng t\u01b0 ti\u1ec1n 5 quan, g\u1ea1o 3 ph\u01b0\u01a1ng, h\u1ea1ng n\u0103m ti\u1ec1n 4 quan, g\u1ea1o 3 ph\u01b0\u01a1ng. Tham m\u01b0u l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng h\u1ea1ng nh\u1ea5t ti\u1ec1n 5 quan 1 ti\u1ec1n 30 \u0111\u1ed3ng, g\u1ea1o 2 ph\u01b0\u01a1ng 3 b\u00e1t, h\u1ea1ng nh\u00ec ti\u1ec1n 5 quan 1 ti\u1ec1n, g\u1ea1o 2 ph\u01b0\u01a1ng 2 b\u00e1t, h\u1ea1ng ba ti\u1ec1n 5 quan 30 \u0111\u1ed3ng, g\u1ea1o 2 ph\u01b0\u01a1ng 1 b\u00e1t, h\u1ea1ng t\u01b0 ti\u1ec1n 5 quan, g\u1ea1o 2 ph\u01b0\u01a1ng, h\u1ea1ng n\u0103m ti\u1ec1n 4 quan, g\u1ea1o 2 ph\u01b0\u01a1ng. Tr\u01b0\u1edfng hi\u1ec7u l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng h\u1ea1ng nh\u1ea5t ti\u1ec1n 4 quan 1 ti\u1ec1n 30 \u0111\u1ed3ng, g\u1ea1o 3 ph\u01b0\u01a1ng 3 b\u00e1t, h\u1ea1ng nh\u00ec ti\u1ec1n 4 quan 1 ti\u1ec1n, g\u1ea1o 3 ph\u01b0\u01a1ng 2 b\u00e1t, h\u1ea1ng ba ti\u1ec1n 4 quan 30 \u0111\u1ed3ng, g\u1ea1o 3 ph\u01b0\u01a1ng 1 b\u00e1t, h\u1ea1ng t\u01b0 ti\u1ec1n 4 quan, g\u1ea1o 3 ph\u01b0\u01a1ng, h\u1ea1ng n\u0103m ti\u1ec1n 3 quan, g\u1ea1o 2 ph\u01b0\u01a1ng. Cai c\u01a1, cai \u0111\u1ed9i, su\u1ea5t \u0111\u1ed9i l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng h\u1ea1ng nh\u1ea5t ti\u1ec1n 4 quan 1 ti\u1ec1n 30 \u0111\u1ed3ng, g\u1ea1o 3 ph\u01b0\u01a1ng 3 b\u00e1t, h\u1ea1ng nh\u00ec ti\u1ec1n 4 quan 1 ti\u1ec1n, g\u1ea1o 3 ph\u01b0\u01a1ng 2 b\u00e1t, h\u1ea1ng ba ti\u1ec1n 4 quan 30 \u0111\u1ed3ng, g\u1ea1o 3 ph\u01b0\u01a1ng 1 b\u00e1t, h\u1ea1ng t\u01b0 ti\u1ec1n 4 quan, g\u1ea1o 3 ph\u01b0\u01a1ng, h\u1ea1ng n\u0103m ti\u1ec1n 2 quan, g\u1ea1o 2 ph\u01b0\u01a1ng. Tham lu\u1eadn l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng h\u1ea1ng nh\u1ea5t ti\u1ec1n 4 quan 1 ti\u1ec1n 30 \u0111\u1ed3ng, g\u1ea1o 2 ph\u01b0\u01a1ng 3 b\u00e1t, h\u1ea1ng nh\u00ec ti\u1ec1n 4 quan 1 ti\u1ec1n, g\u1ea1o 2 ph\u01b0\u01a1ng 2 b\u00e1t, h\u1ea1ng ba ti\u1ec1n 4 quan 30 \u0111\u1ed3ng, g\u1ea1o 2 ph\u01b0\u01a1ng 1 b\u00e1t, h\u1ea1ng t\u01b0 ti\u1ec1n 4 quan, g\u1ea1o 2 ph\u01b0\u01a1ng, h\u1ea1ng n\u0103m ti\u1ec1n 2 quan, g\u1ea1o 2 ph\u01b0\u01a1ng. Cai \u0111\u1ed9i, ph\u00f3 \u0111\u1ed9i, ch\u00e1nh \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng, ph\u00f3 su\u1ea5t \u0111\u1ed9i l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng h\u1ea1ng nh\u1ea5t ti\u1ec1n 3 quan 1 ti\u1ec1n 30 \u0111\u1ed3ng, g\u1ea1o 2 ph\u01b0\u01a1ng 18 b\u00e1t, h\u1ea1ng nh\u00ec ti\u1ec1n 3 quan 1 ti\u1ec1n, g\u1ea1o<\/p>\n\n\n\n<p>2 ph\u01b0\u01a1ng 17 b\u00e1t, h\u1ea1ng ba ti\u1ec1n 3 quan 30 \u0111\u1ed3ng, g\u1ea1o 2 ph\u01b0\u01a1ng 16 b\u00e1t, h\u1ea1ng t\u01b0 ti\u1ec1n 3 quan, g\u1ea1o 2 ph\u01b0\u01a1ng 15 b\u00e1t, h\u1ea1ng n\u0103m ti\u1ec1n 1 quan, g\u1ea1o 1 ph\u01b0\u01a1ng. V\u1ec1 thu\u1ed9c binh, ch\u00e1nh v\u1ec7 l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng h\u1ea1ng nh\u1ea5t ti\u1ec1n 5 quan 2 ti\u1ec1n, g\u1ea1o<\/p>\n\n\n\n<p>3 ph\u01b0\u01a1ng 4 b\u00e1t, h\u1ea1ng nh\u00ec ti\u1ec1n 5 quan 1 ti\u1ec1n 30 \u0111\u1ed3ng, g\u1ea1o 3 ph\u01b0\u01a1ng 3 b\u00e1t, h\u1ea1ng ba ti\u1ec1n 5 quan 1 ti\u1ec1n, g\u1ea1o 3 ph\u01b0\u01a1ng 2 b\u00e1t, h\u1ea1ng t\u01b0 ti\u1ec1n 5 quan<\/p>\n\n\n\n<p>30 \u0111\u1ed3ng, g\u1ea1o 3 ph\u01b0\u01a1ng 1 b\u00e1t, h\u1ea1ng n\u0103m ti\u1ec1n 5 quan, g\u1ea1o 3 ph\u01b0\u01a1ng. Ph\u00f3 v\u1ec7 l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng h\u1ea1ng nh\u1ea5t ti\u1ec1n 4 quan 1 ti\u1ec1n 30 \u0111\u1ed3ng, g\u1ea1o 2 ph\u01b0\u01a1ng 3 b\u00e1t, h\u1ea1ng nh\u00ec 4 quan 1 ti\u1ec1n, g\u1ea1o 2 ph\u01b0\u01a1ng 2 b\u00e1t, h\u1ea1ng ba ti\u1ec1n 4 quan 30 \u0111\u1ed3ng, g\u1ea1o 2 ph\u01b0\u01a1ng 1 b\u00e1t, h\u1ea1ng t\u01b0 ti\u1ec1n 4 quan, g\u1ea1o 2 ph\u01b0\u01a1ng, h\u1ea1ng n\u0103m ti\u1ec1n<\/p>\n\n\n\n<p>3 quan, g\u1ea1o 2 ph\u01b0\u01a1ng. Cai c\u01a1, cai \u0111\u1ed9i v\u1ec1 thu\u1ed9c binh l\u1ea1c t\u00f2ng, l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng h\u1ea1ng nh\u1ea5t ti\u1ec1n 3 quan 1 ti\u1ec1n 30 \u0111\u1ed3ng, g\u1ea1o 2 ph\u01b0\u01a1ng 3 b\u00e1t, h\u1ea1ng nh\u00ec ti\u1ec1n<\/p>\n\n\n\n<p>3 quan 1 ti\u1ec1n, g\u1ea1o 2 ph\u01b0\u01a1ng 2 b\u00e1t, h\u1ea1ng ba ti\u1ec1n 3 quan 30 \u0111\u1ed3ng, g\u1ea1o<\/p>\n\n\n\n<p>2 ph\u01b0\u01a1ng 1 b\u00e1t, h\u1ea1ng t\u01b0 ti\u1ec1n 3 quan, g\u1ea1o 2 ph\u01b0\u01a1ng, h\u1ea1ng n\u0103m ti\u1ec1n 2 quan, g\u1ea1o 2 ph\u01b0\u01a1ng. Ph\u00f3 \u0111\u1ed9i, ch\u00e1nh \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng h\u1ea1ng nh\u1ea5t ti\u1ec1n 2 quan 6 ti\u1ec1n 30 \u0111\u1ed3ng, g\u1ea1o 2 ph\u01b0\u01a1ng 3 b\u00e1t, h\u1ea1ng nh\u00ec 2 quan 6 ti\u1ec1n, g\u1ea1o 2 ph\u01b0\u01a1ng<\/p>\n\n\n\n<p>2 b\u00e1t, h\u1ea1ng ba ti\u1ec1n 2 quan 5 ti\u1ec1n 30 \u0111\u1ed3ng, g\u1ea1o 2 ph\u01b0\u01a1ng 1 b\u00e1t, h\u1ea1ng t\u01b0 ti\u1ec1n 2 quan 5 ti\u1ec1n, g\u1ea1o 2 ph\u01b0\u01a1ng, h\u1ea1ng n\u0103m ti\u1ec1n 1 quan, g\u1ea1o 1 ph\u01b0\u01a1ng. Th\u01b0 k\u00fd, tri b\u1ea1, cai \u00e1n, c\u00e2u k\u00ea, cai h\u1ee3p, th\u1ee7 h\u1ee3p c\u00f9ng l\u01b0\u01a1ng y, t\u01b0\u1ee3ng ty, l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng h\u1ea1ng nh\u1ea5t ti\u1ec1n 2 quan 1 ti\u1ec1n 30 \u0111\u1ed3ng, g\u1ea1o 2 ph\u01b0\u01a1ng 3 b\u00e1t, h\u1ea1ng nh\u00ec ti\u1ec1n<\/p>\n\n\n\n<p>2 quan 1 ti\u1ec1n, g\u1ea1o 2 ph\u01b0\u01a1ng 2 b\u00e1t, h\u1ea1ng ba ti\u1ec1n 2 quan 30 \u0111\u1ed3ng, g\u1ea1o<\/p>\n\n\n\n<p>2 ph\u01b0\u01a1ng 1 b\u00e1t, h\u1ea1ng t\u01b0 ti\u1ec1n 2 quan, g\u1ea1o 2 ph\u01b0\u01a1ng, h\u1ea1ng n\u0103m ti\u1ec1n 1 quan, g\u1ea1o 1 ph\u01b0\u01a1ng. Tham lu\u1eadn v\u1ec1 thu\u1ed9c binh l\u1ea1c t\u00f2ng l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng h\u1ea1ng nh\u1ea5t ti\u1ec1n 2 quan 1 ti\u1ec1n 30 \u0111\u1ed3ng, g\u1ea1o 2 ph\u01b0\u01a1ng 3 b\u00e1t, h\u1ea1ng nh\u00ec ti\u1ec1n 2 quan 1 ti\u1ec1n, g\u1ea1o 2 ph\u01b0\u01a1ng 2 b\u00e1t, h\u1ea1ng ba ti\u1ec1n 2 quan 30 \u0111\u1ed3ng, g\u1ea1o 2 ph\u01b0\u01a1ng 1 b\u00e1t, h\u1ea1ng t\u01b0 ti\u1ec1n 2 quan, g\u1ea1o 2 ph\u01b0\u01a1ng h\u1ea1ng n\u0103m ti\u1ec1n 1 quan 5 ti\u1ec1n, g\u1ea1o 1 ph\u01b0\u01a1ng<\/p>\n\n\n\n<p>15 b\u00e1t. Th\u01b0 k\u00fd, tri b\u1ea1, cai \u00e1n, c\u00e2u k\u00ea, cai h\u1ee3p, th\u1ee7 h\u1ee3p v\u1ec1 thu\u1ed9c binh l\u1ea1c t\u00f2ng, l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng h\u1ea1ng nh\u1ea5t ti\u1ec1n 1 quan 2 ti\u1ec1n, g\u1ea1o 1 ph\u01b0\u01a1ng 4 b\u00e1t, h\u1ea1ng nh\u00ec ti\u1ec1n 1 quan 1 ti\u1ec1n 30 \u0111\u1ed3ng, g\u1ea1o 1 ph\u01b0\u01a1ng 3 b\u00e1t, h\u1ea1ng ba ti\u1ec1n 1 quan<\/p>\n\n\n\n<p>1 ti\u1ec1n, g\u1ea1o 1 ph\u01b0\u01a1ng 2 b\u00e1t, h\u1ea1ng t\u01b0 ti\u1ec1n 1 quan 30 \u0111\u1ed3ng, g\u1ea1o 1 ph\u01b0\u01a1ng<\/p>\n\n\n\n<p>1 b\u00e1t, h\u1ea1ng n\u0103m ti\u1ec1n 1 quan, g\u1ea1o 1 ph\u01b0\u01a1ng. H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n, l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng h\u1ea1ng nh\u1ea5t ti\u1ec1n 4 quan, g\u1ea1o 3 ph\u01b0\u01a1ng, h\u1ea1ng nh\u00ec ti\u1ec1n 3 quan 5 ti\u1ec1n, g\u1ea1o<\/p>\n\n\n\n<p>2 ph\u01b0\u01a1ng 18 b\u00e1t, h\u1ea1ng ba ti\u1ec1n 3 quan, g\u1ea1o 2 ph\u01b0\u01a1ng 7 b\u00e1t, h\u1ea1ng t\u01b0 ti\u1ec1n<\/p>\n\n\n\n<p>2 quan 5 ti\u1ec1n, g\u1ea1o 1 ph\u01b0\u01a1ng 20 b\u00e1t, h\u1ea1ng n\u0103m ti\u1ec1n 2 quan, g\u1ea1o 1 ph\u01b0\u01a1ng<\/p>\n\n\n\n<p>16 b\u00e1t. C\u1ed1ng s\u0129 vi\u00ean, l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng h\u1ea1ng nh\u1ea5t ti\u1ec1n 3 quan, g\u1ea1o 2 ph\u01b0\u01a1ng<\/p>\n\n\n\n<p>15 b\u00e1t, h\u1ea1ng nh\u00ec ti\u1ec1n 2 quan 7 ti\u1ec1n 30 \u0111\u1ed3ng, g\u1ea1o 2 ph\u01b0\u01a1ng 7 b\u00e1t, h\u1ea1ng ba ti\u1ec1n 2 quan 5 ti\u1ec1n, g\u1ea1o 2 ph\u01b0\u01a1ng, h\u1ea1ng t\u01b0 ti\u1ec1n 2 quan 2 ti\u1ec1n 30 \u0111\u1ed3ng, g\u1ea1o<\/p>\n\n\n\n<p>1 ph\u01b0\u01a1ng 22 b\u00e1t, h\u1ea1ng n\u0103m ti\u1ec1n 2 quan, g\u1ea1o 1 ph\u01b0\u01a1ng 15 b\u00e1t. Cai quan \u1edf t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee5c, l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng h\u1ea1ng nh\u1ea5t ti\u1ec1n 1 quan 6 ti\u1ec1n 30 \u0111\u1ed3ng, g\u1ea1o 1 ph\u01b0\u01a1ng 18 b\u00e1t, h\u1ea1ng nh\u00ec ti\u1ec1n 1 quan 6 ti\u1ec1n, g\u1ea1o 1 ph\u01b0\u01a1ng 17 b\u00e1t, h\u1ea1ng ba ti\u1ec1n<\/p>\n\n\n\n<p>1 quan 5 ti\u1ec1n 30 \u0111\u1ed3ng, g\u1ea1o 1 ph\u01b0\u01a1ng 16 b\u00e1t, h\u1ea1ng t\u01b0 ti\u1ec1n 1 quan 5 ti\u1ec1n, g\u1ea1o 1 ph\u01b0\u01a1ng 15 b\u00e1t, h\u1ea1ng n\u0103m ti\u1ec1n 1 quan, g\u1ea1o 1 ph\u01b0\u01a1ng. Ty quan, l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng h\u1ea1ng nh\u1ea5t ti\u1ec1n 1 quan 2 ti\u1ec1n, g\u1ea1o 1 ph\u01b0\u01a1ng 4 b\u00e1t, h\u1ea1ng nh\u00ec ti\u1ec1n<\/p>\n\n\n\n<p>1 quan 1 ti\u1ec1n 30 \u0111\u1ed3ng, g\u1ea1o 1 ph\u01b0\u01a1ng 3 b\u00e1t, h\u1ea1ng ba ti\u1ec1n 1 quan 1 ti\u1ec1n, g\u1ea1o<\/p>\n\n\n\n<p>1 ph\u01b0\u01a1ng 2 b\u00e1t, h\u1ea1ng t\u01b0 ti\u1ec1n 1 quan 30 \u0111\u1ed3ng, g\u1ea1o 1 ph\u01b0\u01a1ng 1 b\u00e1t, h\u1ea1ng n\u0103m ti\u1ec1n 1 quan, g\u1ea1o 1 ph\u01b0\u01a1ng. \u0110\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng, bi\u1ec7n l\u1ea1i c\u00e1c qu\u00e2n v\u00e0 qu\u00e2n thu\u1ed9c binh l\u1ea1c t\u00f2ng v\u1edbi binh l\u00ednh th\u00ec chia l\u00e0m ba h\u1ea1ng : nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m vi\u1ec7c t\u1eeb n\u0103m M\u1eadu th\u00e2n \u0111\u1ebfn n\u0103m Gi\u00e1p d\u1ea7n l\u00e0 h\u1ea1ng nh\u1ea5t, t\u1eeb n\u0103m \u1ea5t m\u00e3o \u0111\u1ebfn Canh th\u00e2n l\u00e0 h\u1ea1ng nh\u00ec, t\u1eeb T\u00e2n d\u1eadu \u0111\u1ebfn Qu\u00fd h\u1ee3i l\u00e0 h\u1ea1ng ba. \u0110\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng, bi\u1ec7n l\u1ea1i c\u00e1c qu\u00e2n v\u00e0 binh l\u00ednh l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng h\u1ea1ng nh\u1ea5t ti\u1ec1n 2 quan, g\u1ea1o 2 ph\u01b0\u01a1ng, h\u1ea1ng nh\u00ec ti\u1ec1n 1 quan 5 ti\u1ec1n, g\u1ea1o 1 ph\u01b0\u01a1ng 15 b\u00e1t, h\u1ea1ng ba ti\u1ec1n 1 quan, g\u1ea1o 1 ph\u01b0\u01a1ng. \u0110\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng thu\u1ed9c binh l\u1ea1c t\u00f2ng v\u00e0 binh l\u00ednh, l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng h\u1ea1ng nh\u1ea5t ti\u1ec1n 2 quan, g\u1ea1o 1 ph\u01b0\u01a1ng 15 b\u00e1t, h\u1ea1ng nh\u00ec ti\u1ec1n 1 quan 5 ti\u1ec1n, g\u1ea1o 1 ph\u01b0\u01a1ng 7 b\u00e1t, h\u1ea1ng ba ti\u1ec1n 1 quan, g\u1ea1o 1 ph\u01b0\u01a1ng. V\u1ec1 Xi\u00eam binh cai \u0111\u1ed9i v\u00e0 th\u1ed1ng binh tr\u1edf xu\u1ed1ng chia l\u00e0m m\u1edbi c\u0169 2 h\u1ea1ng : t\u1eeb n\u0103m Canh th\u00e2n tr\u1edf v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc l\u00e0 h\u1ea1ng c\u0169, t\u1eeb n\u0103m T\u00e2n d\u1eadu tr\u1edf v\u1ec1 sau l\u00e0 h\u1ea1ng m\u1edbi. H\u1ea1ng c\u0169 cai \u0111\u1ed9i l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng ti\u1ec1n 3 quan, g\u1ea1o 3 ph\u01b0\u01a1ng, ph\u00f3 \u0111\u1ed9i ti\u1ec1n 2 quan, g\u1ea1o 2 ph\u01b0\u01a1ng, binh l\u00ednh ti\u1ec1n 1 quan 5 ti\u1ec1n, g\u1ea1o 1 ph\u01b0\u01a1ng 15 b\u00e1t. H\u1ea1ng m\u1edbi th\u1ed1ng binh l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng ti\u1ec1n 2 quan, g\u1ea1o 2 ph\u01b0\u01a1ng, cai \u0111\u1ed9i ti\u1ec1n 1 quan 5 ti\u1ec1n, g\u1ea1o 1 ph\u01b0\u01a1ng 15 b\u00e1t, ph\u00f3 \u0111\u1ed9i v\u00e0 binh l\u00ednh \u0111\u1ec1u ti\u1ec1n 1 quan, g\u1ea1o 1 ph\u01b0\u01a1ng. Thu\u1ed9c ki\u00ean qu\u00e2n v\u00e0 t\u01b0\u1ee3ng qu\u00e2n th\u00ec ti\u1ec3u m\u1ee5c, thu\u1ed9c binh, l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng \u0111\u1ec1u m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi g\u1ea1o 1 ph\u01b0\u01a1ng. L\u00ednh kho m\u1ed7i th\u00e1ng c\u1ea5p g\u1ea1o 15 b\u00e1t).<\/p>\n\n\n\n<p>Sai \u0111\u1ed9i Ti\u1ec3u sai mang ph\u01b0\u01a1ng v\u1eadt v\u1ec1 Kinh d\u00e2ng ti\u1ebfn T\u1eeb cung.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Th\u1ecb n\u1ed9i tham lu\u1eadn B\u00f9i C\u00f4ng Kim, H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n vi\u1ec7n tr\u01b0\u1edfng Nguy\u1ec5n C\u01b0 Tu\u1ea5n (con L\u1ea1i b\u1ed9 Nguy\u1ec5n C\u01b0 Trinh), H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n ch\u1ebf c\u00e1o Nguy\u1ec5n Th\u1eeba Th\u00e2n (con tham m\u01b0u Nguy\u1ec5n Th\u1eeba M\u00e2n) v\u00e0 Ho\u00e0ng T\u1eed Cao, H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n \u0110\u1eb7ng V\u0103n \u00c2n v\u00e0 Tr\u1ea7n C\u00f4ng H\u00f2a l\u00e0m Thi\u00eam s\u1ef1 \u0111\u1ec3 tham b\u1ed3i c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u00e1c t\u00e0o H\u1ed9, Binh v\u00e0 H\u00ecnh \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u1eeda \u0111\u1ec1n Hi\u1ec3n trung \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ecdn L\u00ea Quang \u0110\u1ecbnh t\u1eeb n\u01b0\u1edbc Thanh v\u1ec1. Vua h\u1ecfi th\u0103m c\u00f4ng vi\u1ec7c \u0111i s\u1ee9, th\u1eafm thi\u1ebft \u1ee7y l\u1ea1o. B\u00e8n \u0111em c\u00f4ng vi\u1ec7c l\u00e0m bi\u1ec3u t\u00e2u T\u1eeb cung v\u00e0 chi\u1ebfu d\u1ee5 cho c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n l\u01b0u Kinh bi\u1ebft.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai ch\u1ebf m\u0169 v\u00f5 t\u00fa t\u00e0i ban c\u1ea5p cho \u0111\u1ed9i Ti\u1ec3u h\u1ea7u.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y L\u00ea V\u0103n V\u1ea1n l\u00e0m L\u01b0u th\u1ee7 Ph\u00fa Y\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00ednh bi\u00ean<\/p>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\"><a>\u0110\u1ec7 nh\u1ea5t k\u1ef7 &#8211; Quy\u1ec3n XXIII &#8211; Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u1ec1 Th\u1ebf t\u1ed5 cao ho\u00e0ng \u0111\u1ebf<\/a><\/h1>\n\n\n\n<p>Gi\u00e1p t\u00fd, Gia Long n\u0103m th\u1ee9 3 [1804] (Thanh Gia Kh\u00e1nh n\u0103m th\u1ee9 9), m\u00f9a xu\u00e2n, th\u00e1ng gi\u00eang, vua \u1edf h\u00e0nh cung th\u00e0nh Th\u0103ng Long.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u1ee9 nh\u00e0 Thanh l\u00e0 \u00e1n s\u00e1t Qu\u1ea3ng T\u00e2y T\u1ec1 B\u1ed1 S\u00e2m \u0111\u1ebfn c\u1eeda Nam Quan. Tr\u01b0\u1edbc l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Thanh b\u1ecb Nguy\u1ec5n V\u0103n Hu\u1ec7 \u0111\u00e1nh thua, v\u1eabn s\u1ee3 th\u1ebf gi\u1eb7c T\u00e2y S\u01a1n l\u00e0 m\u1ea1nh. K\u1ecbp khi nghe qu\u00e2n ta d\u1eb9p gi\u1eb7c, \u0111\u00e1nh \u0111\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea5y, l\u1ea5y l\u00e0m kinh d\u1ecb. M\u00f9a h\u1ea1 n\u0103m Nh\u00e2m tu\u1ea5t, vua sai b\u1ecdn Tr\u1ecbnh Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c v\u01b0\u1ee3t bi\u1ec3n sang th\u0103m, \u0111\u01b0a nh\u1eefng s\u1eafc \u1ea5n nh\u00e0 Thanh phong cho T\u00e2y S\u01a1n m\u00e0 ta b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c, l\u1ea1i xin nghi\u00eam ph\u00f2ng bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u1ec3 tri\u1ec7t \u0111\u01b0\u1eddng gi\u1eb7c ch\u1ea1y. Vua Thanh b\u00e8n sai T\u1ed5ng \u0111\u1ed1c L\u01b0\u1ee1ng Qu\u1ea3ng \u0111\u00f3ng gi\u1eef \u0111\u1ecba \u0111\u1ea7u \u0111\u1ec3 nghi\u00eam ph\u00f2ng b\u1ecb. Th\u1ebf l\u00e0 T\u00e2y S\u01a1n kh\u00f4ng c\u00f2n \u0111\u1ea5t tr\u1ed1n, \u0111em \u0111\u1ea7u ch\u1ecbu gi\u1ebft. Khi vi\u1ec7c xong, vua l\u1ea1i sai b\u1ecdn L\u00ea Quang \u0110\u1ecbnh sang xin phong v\u00e0 xin \u0111\u1ed5i qu\u1ed1c hi\u1ec7u, trong th\u01b0 l\u01b0\u1ee3c n\u00f3i : \u201cC\u00e1c \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc m\u1edf mang c\u00f5i vi\u00eam bang, m\u1ed7i ng\u00e0y m\u1ed9t r\u1ed9ng, bao g\u1ed3m c\u1ea3 c\u00e1c n\u01b0\u1edbc Vi\u1ec7t Th\u01b0\u1eddng, Ch\u00e2n L\u1ea1p, d\u1ef1ng qu\u1ed1c hi\u1ec7u l\u00e0 Nam Vi\u1ec7t, truy\u1ec1n n\u1ed1i h\u01a1n 200 n\u0103m. Nay \u0111\u00e3 qu\u00e9t s\u1ea1ch mi\u1ec1n Nam, v\u1ed7 y\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c to\u00e0n c\u00f5i Vi\u1ec7t, n\u00ean kh\u00f4i ph\u1ee5c hi\u1ec7u c\u0169 \u0111\u1ec3 ch\u00ednh danh t\u1ed1t\u201d. Vua Thanh tr\u01b0\u1edbc cho r\u1eb1ng ch\u1eef Nam Vi\u1ec7t gi\u1ed1ng ch\u1eef \u0110\u00f4ng T\u00e2y Vi\u1ec7t n\u00ean kh\u00f4ng mu\u1ed1n cho. Vua hai ba l\u1ea7n ph\u1ee5c th\u01b0 \u0111\u1ec3 bi\u1ec7n gi\u1ea3i, l\u1ea1i n\u00f3i n\u1ebfu vua Thanh kh\u00f4ng cho th\u00ec kh\u00f4ng ch\u1ecbu phong. Vua Thanh s\u1ee3 m\u1ea5t l\u00f2ng n\u01b0\u1edbc ta, m\u1edbi d\u00f9ng ch\u1eef Vi\u1ec7t Nam \u0111\u1ec3 \u0111\u1eb7t t\u00ean n\u01b0\u1edbc, g\u1eedi th\u01b0 l\u1ea1i n\u00f3i: \u201cKhi tr\u01b0\u1edbc m\u1edbi c\u00f3 Vi\u1ec7t Th\u01b0\u1eddng \u0111\u00e3 x\u01b0ng Nam Vi\u1ec7t, nay l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c to\u00e0n c\u00f5i An Nam, theo t\u00ean m\u00e0 x\u00e9t th\u1ef1c th\u00ec n\u00ean t\u00f3m c\u1ea3 \u0111\u1ea5t \u0111ai m\u1edf mang tr\u01b0\u1edbc sau, \u0111\u1eb7t cho t\u00ean t\u1ed1t, \u0111\u1ecbnh l\u1ea5y ch\u1eef Vi\u1ec7t m\u00e0o \u1edf tr\u00ean \u0111\u1ec3 t\u1ecf r\u1eb1ng n\u01b0\u1edbc ta nh\u00e2n \u0111\u1ea5t c\u0169 m\u00e0 n\u1ed1i \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfng th\u01a1m \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc, l\u1ea5y ch\u1eef Nam \u0111\u1eb7t \u1edf d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ec3 t\u1ecf r\u1eb1ng n\u01b0\u1edbc ta m\u1edf c\u00f5i Nam giao m\u00e0 ch\u1ecbu m\u1ec7nh m\u1edbi, t\u00ean x\u01b0ng ch\u00ednh \u0111\u1ea1i, ch\u1eef ngh\u0129a t\u1ed1t l\u00e0nh, m\u00e0 \u0111\u1ed1i v\u1edbi t\u00ean g\u1ecdi c\u0169 c\u1ee7a L\u01b0\u1ee1ng Vi\u1ec7t \u1edf n\u1ed9i \u0111\u1ecba [Trung Qu\u1ed1c] l\u1ea1i ph\u00e2n bi\u1ec7t h\u1eb3n\u201d. \u0110\u1ebfn \u0111\u00e2y vua Thanh sai B\u1ed1 S\u00e2m \u0111em c\u00e1o s\u1eafc v\u00e0 qu\u1ed1c \u1ea5n \u0111\u1ebfn phong, l\u1ea1i cho g\u1ea5m \u0111o\u1ea1n v\u00e0 \u0111\u1ed3 kh\u00ed m\u00e3nh. (L\u1ec7 bang giao c\u0169 t\u1eb7ng \u0111o\u1ea1n m\u00e3ng (1. M\u00e3ng \u0111o\u1ea1n : \u0110o\u1ea1n th\u00eau r\u1ed3ng b\u1ed1n m\u00f3ng.) 8 t\u1ea5m, \u0111o\u1ea1n m\u1ee1 8 t\u1ea5m, \u0111\u1ea1o g\u1ea5m 8 t\u1ea5m, nhung d\u00e0i l\u00f4ng 8 t\u1ea5m, \u0111o\u1ea1n b\u00f3ng 8 t\u1ea5m, \u0111o\u1ea1n t\u01a1 27 t\u1ea5m, tr\u1eebu m\u00f9a xu\u00e2n 27 t\u1ea5m. \u0110\u1ebfn nay l\u1ea1i th\u00eam \u0111o\u1ea1n m\u00e3ng, \u0111o\u1ea1n m\u1ee1, \u0111o\u1ea1n b\u00f3ng m\u1ed7i th\u1ee9 4 t\u1ea5m, \u0111\u1ed3 s\u1ee9 4 c\u00e1i, h\u1ed9p qu\u1ea3 \u0111\u00e0o s\u01a1n 4 c\u00e1i, \u0111i\u1ebfu s\u1ee9 h\u00fat thu\u1ed1c 4 c\u00e1i, qu\u1ea3 tr\u1ea7u s\u01a1n kh\u1ea3m \u1ed1c 2 c\u00e1i, l\u00e1 ch\u00e8 4 b\u00ecnh).<\/p>\n\n\n\n<p>Vua nghe tin b\u00e1o, sai Ch\u01b0\u1edfng dinh Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ea5n B\u1eedu, Binh b\u1ed9 \u0110\u1eb7ng Tr\u1ea7n Th\u01b0\u1eddng, Tham tri Binh b\u1ed9 Nguy\u1ec5n V\u0103n L\u1ec5, sung l\u00e0m h\u1eadu m\u1ec7nh s\u1ee9 \u1edf c\u1eeda quan, Ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Th\u1ea7n v\u00f5 Tr\u1ea7n Quang Th\u00e1i, H\u00ecnh b\u1ed9 Ph\u1ea1m Nh\u01b0 \u0110\u0103ng, Tham tri H\u1ed9 b\u1ed9 L\u00ea Vi\u1ebft Ngh\u0129a, sung l\u00e0m h\u1eadu ti\u1ebfp s\u1ee9 \u1edf \u0111\u1ecba \u0111\u1ea7u Kinh B\u1eafc, \u0110\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf Phan T\u1ea5n Hu\u1ef3nh, Tham tri H\u00ecnh b\u1ed9 Nguy\u1ec5n \u0110\u0103ng H\u1ef1u, sung l\u00e0m h\u1eadu ti\u1ebfp s\u1ee9 \u1edf C\u00f4ng qu\u00e1n Gia Qu\u1ea5t. L\u1ea1i ph\u00e1i 3.500 bi\u1ec1n binh v\u00e0 30 th\u1edbt voi theo h\u1eadu m\u1ec7nh s\u1ee9 \u1edf c\u1eeda quan \u0111\u1ec3 nghinh ti\u1ebfp, 1.000 bi\u1ec1n binh theo h\u1eadu ti\u1ebfp s\u1ee9 \u0111\u1ebfn \u0111\u1ecba \u0111\u1ea7u Kinh B\u1eafc \u0111\u1ee9ng ch\u1edd. L\u1ea1i sai \u0111\u00ecnh th\u1ea7n ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi chia \u0111i tr\u1ef1c \u1edf c\u00e1c qu\u00e1n tr\u1ea1m. (S\u00e1u tr\u1ea1m Mai Pha, Nh\u01a1n L\u00fd, H\u00f2a L\u1ea1c, C\u1ea7n Dinh, M\u1ef9 C\u1ea7u, C\u1ea7u Lim m\u1ed7i tr\u1ea1m \u0111\u1eb7t \u0111\u1ed5ng c\u00e1n 2 ng\u01b0\u1eddi, d\u00f9ng qu\u1ea3n c\u01a1, th\u00f9 ph\u1ee5ng 2 ng\u01b0\u1eddi, bi\u1ec7n l\u00fd 2 ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ec1u d\u00f9ng tri ph\u1ee7, tri huy\u1ec7n, th\u01b0 k\u00fd 2 ng\u01b0\u1eddi, d\u00f9ng cai h\u1ee3p, th\u1ee7 h\u1ee3p; c\u00f4ng qu\u00e1n Gia Qu\u1ea5t th\u00ec \u0111\u1ed5ng c\u00e1n 4 ng\u01b0\u1eddi ; nh\u00e0 ti\u1ebfp s\u1ee9 \u1edf b\u1ebfn s\u00f4ng th\u00ec \u0111\u1ed5ng c\u00e1n 2 ng\u01b0\u1eddi, th\u00f9 ph\u1ee5ng 2 ng\u01b0\u1eddi).<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y Qu\u00fd m\u00e3o, l\u00e0m \u0111\u1ea1i l\u1ec5 bang giao. H\u00f4m \u1ea5y s\u00e1ng s\u1edbm, \u0111\u1eb7t l\u1ed7 b\u1ed9 \u0111\u1ea1i gi\u00e1 \u1edf s\u00e2n \u0111i\u1ec7n K\u00ednh Thi\u00ean \u0111\u1ebfn c\u1eeda Ch\u00e2u t\u01b0\u1edbc, ngo\u00e0i c\u1eeda \u0111\u1ebfn b\u1ebfn s\u00f4ng Nh\u1ecb H\u00e0 th\u00ec b\u00e0y nghi v\u1ec7 binh t\u01b0\u1ee3ng ; sai th\u00e2n th\u1ea7n T\u00f4n Th\u1ea5t Ch\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn c\u00f4ng qu\u00e1n Gia Qu\u1ea5t, \u0110\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf Phan V\u0103n Tri\u1ec7u, H\u1ed9 b\u1ed9 Nguy\u1ec5n V\u0103n Khi\u00eam, Tham tri H\u1ed9 b\u1ed9 Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh \u0110\u1ee9c \u0111\u1ebfn nh\u00e0 ti\u1ebfp s\u1ee9 \u1edf b\u1ebfn s\u00f4ng \u0111\u1ec3 nghinh ti\u1ebfp.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua ng\u1ef1 \u1edf c\u1eeda Ch\u00e2u t\u01b0\u1edbc, ho\u00e0ng th\u00e2n v\u00e0 tr\u0103m quan theo h\u1ea7u. S\u1ee9 gi\u1ea3 nh\u00e0 Thanh \u0111\u1ebfn, v\u00e0o \u0111i\u1ec7n K\u00ednh Thi\u00ean l\u00e0m l\u1ec5 tuy\u00ean phong. Ch\u01b0\u1edfng Ti\u1ec1n qu\u00e2n Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00e0nh sung vi\u1ec7c th\u1ee5 s\u1eafc, ch\u01b0\u1edfng Th\u1ea7n v\u00f5 qu\u00e2n Ph\u1ea1m V\u0103n Nh\u01a1n sung vi\u1ec7c th\u1ee5 \u1ea5n. L\u1ec5 xong, m\u1eddi B\u1ed1 S\u00e2m \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n C\u1ea7n Ch\u00e1nh, thong th\u1ea3 m\u1eddi tr\u00e0 r\u1ed3i lui. B\u00e8n \u0111\u1eb7t y\u1ebfn \u1edf c\u00f4ng qu\u00e1n Gia Qu\u1ea5t, t\u1eb7ng bi\u1ebfu ph\u1ea9m v\u1eadt. B\u1ed1 S\u00e2m nh\u1eadn l\u1ea5y the, l\u1ee5a, v\u1ea3i, s\u1eebng t\u00ea, k\u1ef3 nam, c\u00f2n d\u01b0 \u0111\u1ec1u tr\u1ea3 l\u1ea1i, l\u1ea1i ti\u1ebfn m\u1eebng ph\u01b0\u01a1ng v\u1eadt. Vua sai thu nh\u1eadn m\u1ed9t v\u00e0i th\u1ee9 \u0111\u1ec3 y\u00ean l\u00f2ng. B\u1ed1 S\u00e2m t\u1eeb v\u1ec1. Vua sai T\u00f4n Th\u1ea5t Ch\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0a \u0111i m\u1ed9t tr\u1ea1m v\u00e0 quan h\u1eadu m\u1ec7nh h\u1ed9 t\u1ed1ng ra c\u1eeda \u1ea3i.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y L\u00ea B\u00e1 Ph\u1ea9m l\u00e0m Tham tri H\u00ecnh b\u1ed9 sung ch\u00e1nh s\u1ee9 sang Thanh, Tr\u1ea7n Minh Ngh\u0129a v\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u0103ng \u0110\u1ec7 sung Gi\u00e1p \u1ea5t ph\u00f3 s\u1ee9, \u0111em ph\u1ea9m v\u1eadt sang t\u1ea1 (v\u00e0ng t\u1ed1t 200 l\u1ea1ng, b\u1ea1c 1.000 l\u1ea1ng, l\u1ee5a the \u0111\u1ec1u 100 t\u1ea5m, s\u1eebng t\u00ea 2 t\u00f2a, ng\u00e0 voi v\u00e0 nh\u1ee5c qu\u1ebf \u0111\u1ec1u 100 c\u00e2n). L\u1ea1i d\u00e2ng hai l\u1ec5 c\u1ed1ng n\u0103m Qu\u00fd h\u1ee3i v\u00e0 n\u0103m \u1ea5t s\u1eedu (ng\u00e0 voi 2 c\u1eb7p, s\u1eebng t\u00ea 4 t\u00f2a, tr\u1eebu, the, l\u1ee5a, v\u1ea3i \u0111\u1ec1u 200 t\u1ea5m, tr\u1ea7m h\u01b0\u01a1ng 600 l\u1ea1ng, t\u1ed1c h\u01b0\u01a1ng 1.200 l\u1ea1ng, sa nh\u00e2n, cau kh\u00f4 \u0111\u1ec1u 90 c\u00e2n). Theo l\u1ec7 bang giao c\u0169, c\u1ee9 2 n\u0103m th\u00ec c\u1ed1ng m\u1ed9t l\u1ea7n, 4 n\u0103m m\u1ed9t l\u1ea7n sai s\u1ee9 d\u00e2ng hai l\u1ec5 c\u1ed1ng. Tr\u01b0\u1edbc ta g\u1eedi th\u01b0 sang Thanh, ng\u01b0\u1eddi Thanh \u0111\u01b0a th\u01b0 tr\u1ea3 l\u1eddi n\u00f3i vi\u1ec7c tu\u1ebf c\u1ed1ng l\u1ea5y n\u0103m Qu\u00fd h\u1ee3i b\u1eaft \u0111\u1ea7u l\u1ec5 c\u1ed1ng hai n\u0103m Qu\u00fd h\u1ee3i v\u00e0 \u1ea5t s\u1eedu \u0111\u1ec1u cho s\u1ee9 gi\u1ea3 t\u1ea1 \u00e2n c\u00f9ng d\u00e2ng, cho n\u00ean sai b\u1ecdn L\u00ea B\u00e1 Ph\u1ea9m ki\u00eam c\u1ea3.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Ng\u00f4 V\u0103n V\u0129nh l\u00e0m Ch\u00e1nh qu\u1ea3n m\u01b0\u1eddi c\u01a1 Ng\u0169 uy v\u00e0 Ng\u0169 th\u1eafng thu\u1ed9c H\u1eadu qu\u00e2n, Tr\u1ea7n V\u0103n Th\u00ecn l\u00e0m Ch\u00e1nh qu\u1ea3n m\u01b0\u1eddi c\u01a1 Ng\u0169 h\u00f9ng v\u00e0 Ng\u0169 d\u0169ng thu\u1ed9c qu\u00e2n Th\u1ea7n v\u00f5.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u1ea5n th\u1ee7 Cao B\u1eb1ng l\u00e0 L\u00ea V\u0103n T\u1ea5n v\u00e0 Hi\u1ec7p tr\u1ea5n l\u00e0 L\u00ea V\u0103n Ch\u00ednh c\u00f3 t\u1ed9i b\u1ecb b\u00e3i ; l\u1ea5y Tr\u1ea5n th\u1ee7 Y\u00ean Qu\u1ea3ng l\u00e0 Nguy\u1ec5n H\u1eefu \u0110\u1ea1o l\u00e0 Tr\u1ea5n th\u1ee7 Cao B\u1eb1ng, H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n Nguy\u1ec5n V\u0103n Hu\u1ef3nh l\u00e0m Hi\u1ec7p tr\u1ea5n, Ph\u00f3 qu\u1ea3n m\u01b0\u1eddi c\u01a1 H\u1eadu qu\u00e2n l\u00e0 L\u00ea V\u0103n V\u1ecbnh l\u00e0m Tr\u1ea5n th\u1ee7 Y\u00ean Qu\u1ea3ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u1ea5n H\u01b0ng H\u00f3a b\u1ecb ch\u00e1y, lan \u0111\u1ebfn kho c\u00f4ng, m\u1ea5t h\u01a1n 900 quan ti\u1ec1n v\u00e0 h\u01a1n 700 h\u1ed9c th\u00f3c. Th\u00e0nh th\u1ea7n \u0111em vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Vua h\u1ecfi : \u201cC\u00f3 h\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng ?\u201d \u0110\u00e1p r\u1eb1ng kh\u00f4ng. \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t tha t\u1ed9i cho.<\/p>\n\n\n\n<p>Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00e0nh t\u00e2u r\u1eb1ng : \u201cN\u0103m ngo\u00e1i gi\u1eb7c bi\u1ec3n n\u1ed5i d\u1eady, binh kinh \u0111i h\u1ed9i ti\u1ec5u, L\u00ea Ch\u1ea5t l\u1ea5y vi\u1ec7c \u1ea5y ng\u1ea1o th\u1ea7n, n\u00f3i nhi\u1ec1u l\u1eddi l\u00e1o x\u01b0\u1ee3c, Nguy\u1ec5n V\u0103n Tr\u01b0\u01a1ng t\u1eebng n\u00f3i l\u1ea1i v\u1edbi th\u1ea7n\u201d. Vua cho tri\u1ec7u hai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn h\u1ecfi. Hai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u n\u00f3i l\u00e0 kh\u00f4ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua h\u1ecfi V\u0103n Th\u00e0nh: \u201cNg\u01b0\u01a1i c\u00f3 t\u1eebng u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u v\u1edbi V\u0103n Tr\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng?\u201d. \u0110\u00e1p r\u1eb1ng c\u00f3. Vua khuy\u00ean gi\u1ea3i r\u1eb1ng : \u201c\u0110\u00f3 l\u00e0 V\u0103n Tr\u01b0\u01a1ng say r\u01b0\u1ee3u n\u00f3i th\u1ebf. Ng\u01b0\u01a1i v\u00ec r\u01b0\u1ee3u m\u00e0 l\u1ea7m ng\u01b0\u1eddi, V\u0103n Tr\u01b0\u01a1ng l\u1ea1i v\u00ec r\u01b0\u1ee3u m\u00e0 t\u1ef1 l\u1ea7m, t\u1ed9i l\u00e0 \u1edf c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i, Ch\u1ea5t c\u00f3 l\u1ed7i g\u00ec \u0111\u00e2u\u201d. Ba ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u l\u1ea1y t\u1ea1.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y K\u00fd l\u1ee5c Nguy\u1ec5n Duy H\u00f2a l\u00e0m Tham tri H\u00ecnh b\u1ed9, bi\u1ec7n l\u00fd c\u00f4ng vi\u1ec7c t\u00e0o H\u00ecnh \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho L\u00ea Duy Ho\u00e1n 200 quan ti\u1ec1n. Duy Ho\u00e1n c\u00f3 tang b\u00e1c, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t cho s\u1ed1 ti\u1ec1n \u1ea5y.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua b\u00e0n vi\u1ec7c h\u1ed3i loan. Sai L\u00ea Ch\u1ea5t v\u00e0 \u0110\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf c\u00e1c dinh Th\u1ea7n s\u00e1ch \u0111\u1ec1u \u0111em qu\u00e2n s\u1edf b\u1ed9 \u0111i tr\u01b0\u1edbc.<\/p>\n\n\n\n<p>Tri\u1ec7u Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00e0nh b\u1ea3o v\u1ec1 vi\u1ec7c kinh l\u00fd c\u00f4ng vi\u1ec7c \u1edf th\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y T\u00e2n h\u1ee3i, xa gi\u00e1 ph\u00e1t t\u1ef1 th\u00e0nh Th\u0103ng Long.<\/p>\n\n\n\n<p>Ho\u00e3n thu t\u00f4 thu\u1ebf n\u0103m nay cho tr\u1ea5n S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng. N\u0103m ngo\u00e1i n\u01b0\u1edbc l\u1ee5t l\u00faa m\u1ea5t, tr\u1ea5n th\u1ea7n nh\u00e2n xin cho ho\u00e3n thu. Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y L\u00ea Ch\u00ednh H\u00f2a sung Th\u1ecb th\u01b0 vi\u1ec7n.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea1i cho hai huy\u1ec7n \u0110\u1ea1i An v\u00e0 V\u1ecdng Doanh l\u1ec7 v\u00e0o tr\u1ea5n S\u01a1n Nam h\u1ea1.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u1ea5n th\u1ea7n Thanh Hoa ngo\u1ea1i l\u00e0 Ng\u00f4 V\u0103n S\u1edf t\u00e2u n\u00f3i : \u201cHai x\u00e3 V\u0169 Lao v\u00e0 Ch\u00e2n L\u1ed9c (\u0111\u1ec1u thu\u1ed9c huy\u1ec7n L\u1ea1c Th\u1ed5) tr\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng c\u00f3 thu\u1ebf di\u00eam ti\u00eau, gi\u1eb7c T\u00e2y S\u01a1n thu di\u00eam ti\u00eau kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 th\u1ed5 s\u1ea3n, d\u00e2n b\u1ecb kh\u1ed5 s\u1edf\u201d. Vua sai b\u1ecf \u0111i.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y \u1ea5t m\u00e3o, xa gi\u00e1 \u0111\u1ebfn Thanh Hoa. Vua y\u1ebft Nguy\u00ean mi\u1ebfu.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 chi\u1ebfu s\u1eeda l\u1ea1i s\u1ed5 \u0111i\u1ec1n c\u00e1c tr\u1ea5n B\u1eafc H\u00e0. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng : \u201cRu\u1ed9ng l\u1ea5y s\u1ed5 l\u00e0m c\u0103n c\u1ee9 ; thu\u1ebf l\u1ea5y ru\u1ed9ng l\u00e0m sai \u0111\u1eb3ng. S\u1ed5 kh\u00f4ng \u0111\u1ecbnh th\u00ec thu\u1ebf kh\u00f4ng \u0111\u1ec1u, \u0111\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u00fd c\u1ee7a ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng ph\u00e2n bi\u1ec7t ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecbnh ph\u00fa thu\u1ebf. V\u1eady h\u1ea1 l\u1ec7nh ph\u00e0m ru\u1ed9ng c\u1ee7a d\u00e2n, ru\u1ed9ng chi\u00eam ru\u1ed9ng m\u00f9a, s\u1ed1 m\u1eabu, s\u00e0o, th\u01b0\u1edbc, t\u1ea5c, t\u1ecda l\u1ea1c n\u01a1i n\u00e0o, \u0111\u1ec1u \u0111em th\u1ef1c s\u1ed1 bi\u00ean v\u00e0o s\u1ed5\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh l\u1ec7 ti\u1ec1n chi ph\u00ed cho c\u00e1c kho \u1edf Kinh v\u00e0 \u1edf ngo\u00e0i. (V\u1ec1 \u0111inh s\u1ed1 : m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i n\u1ed9p ti\u1ec1n \u0111\u1ea7u quan l\u00e0 1 ti\u1ec1n, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 l\u00ednh coi kho \u1edf Kinh v\u00e0 \u1edf dinh tr\u1ea5n \u0111\u1ec3 chi ti\u1ec1n d\u1ea7u \u0111\u00e8n v\u00e0 ti\u1ec1n l\u00f2i m\u00e2y m\u1ed7i th\u1ee9 1 \u0111\u1ed3ng, ti\u1ec1n s\u1ed5 v\u00e0 gi\u1ea5y 3 \u0111\u1ed3ng, c\u00f2n d\u01b0 55 \u0111\u1ed3ng th\u00ec n\u1ed9p v\u00e0o kho. V\u1ec1 \u0111i\u1ec1n m\u1eabu : m\u1ed7i m\u1eabu n\u1ed9p ti\u1ec1n t\u1ea1p v\u1eadt 1 ti\u1ec1n, cho l\u00ednh coi kho \u1edf dinh tr\u1ea5n \u0111\u1ec3 chi v\u1ec1 ti\u1ec1n th\u1ebb tre 1 \u0111\u1ed3ng, ti\u1ec1n d\u1ea7u \u0111\u00e8n v\u00e0 l\u00f2i m\u00e2y n\u1eeda \u0111\u1ed3ng, cho l\u00ednh kho \u1edf Kinh chi ti\u1ec1n d\u1ea7u \u0111\u00e8n v\u00e0 l\u00f2i m\u00e2y n\u1eeda \u0111\u1ed3ng, ti\u1ec1n s\u1ed5 v\u00e0 gi\u1ea5y n\u1eeda \u0111\u1ed3ng, c\u00f2n d\u01b0 57 \u0111\u1ed3ng r\u01b0\u1ee1i th\u00ec n\u1ed9p v\u00e0o kho).<\/p>\n\n\n\n<p>Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00e0nh t\u00e2u r\u1eb1ng : \u201cNh\u1eefng t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u Ti\u1ec1n qu\u00e2n theo \u0111i th\u00fa \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh m\u00e0 c\u00f3 con em \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh th\u00ec xin cho mi\u1ec5n binh dao\u201d. Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>Tha thu\u1ebf \u0111\u00fac ti\u1ec1n cho B\u1eafc Th\u00e0nh. Tr\u01b0\u1edbc kia m\u1edf c\u1ee5c \u0111\u00fac ti\u1ec1n, nh\u1eefng th\u1ee3 \u0111\u00fac \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng \u0111\u1ed3ng ri\u00eang \u0111\u1ec3 \u0111\u00fac m\u00e0 n\u1ed9p thu\u1ebf cho nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc. Vua ngh\u0129 \u0111\u00fac ti\u1ec1n c\u1ed1t \u0111\u1ec3 nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc ti\u00eau d\u00f9ng cho d\u1ed3i d\u00e0o, h\u1ea1 l\u1ec7nh cho H\u1ed9 b\u1ed9 thu l\u1ea5y nh\u1eefng ti\u1ec1n ki\u1ec3u m\u1edbi c\u1ee7a th\u1ee3 \u0111\u00fac \u0111\u1ec3 n\u1ed9p v\u00e0o kho, ph\u00e1t ti\u1ec1n c\u0169 tr\u1ea3 l\u1ea1i cho v\u00e0 tha thu\u1ebf.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 h\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea3ng cho c\u00e1c x\u00e3 d\u00e2n \u1edf B\u1eafc H\u00e0. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng : \u201cN\u01b0\u1edbc l\u00e0 h\u1ecdp c\u00e1c l\u00e0ng m\u00e0 th\u00e0nh. T\u1eeb l\u00e0ng m\u00e0 \u0111\u1ebfn n\u01b0\u1edbc, d\u1ea1y d\u00e2n n\u00ean t\u1ee5c, v\u01b0\u01a1ng ch\u00ednh l\u1ea5y l\u00e0ng l\u00e0m tr\u01b0\u1edbc. G\u1ea7n \u0111\u00e2y gi\u00e1o d\u1ee5c tr\u1ec5 n\u1ea3i, ch\u00ednh tr\u1ecb suy \u0111\u1ed3i, l\u00e0ng kh\u00f4ng t\u1ee5c hay, noi theo \u0111\u00e3 l\u00e2u, \u0111\u1eafm ch\u00ecm qu\u00e1 \u0111\u1ed7i. Ph\u00e0m ti\u1ebft \u0103n u\u1ed1ng, l\u1ec5 c\u01b0\u1edbi xin, vi\u1ec7c ma chay v\u00e0 th\u1edd th\u1ea7n th\u1edd ph\u1eadt, nhi\u1ec1u vi\u1ec7c qu\u00e1 tr\u1edbn l\u1ea5n l\u1ec5 ; b\u1ecdn h\u00e0o m\u1ee5c nh\u00e2n \u0111\u00f3 m\u00e0 \u0111\u1ee5c kho\u00e9t, ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng d\u00e2n \u0111\u1ebfn n\u1ed7i d\u1ea1t xi\u00eau, th\u1ef1c l\u00e0 b\u1edfi c\u1edb \u1ea5y. Nay tham ch\u01b0\u1edbc th\u00eam b\u1edbt, x\u00e9n ch\u1ed7 qu\u00e1 \u0111\u00e1ng, \u0111\u1ec3 ch\u1ed7 v\u1eeba ph\u1ea3i, l\u1eadp \u0111\u1ecbnh l\u1ec7 cho h\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea3ng, l\u00e0 mu\u1ed1n s\u1eeda \u0111\u1ed5i ngu\u1ed3n t\u1ec7 \u0111\u1ec3 c\u00f9ng v\u1ec1 \u0111\u01b0\u1eddng ch\u00ednh v\u1eady\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>1. V\u1ec1 ti\u1ebft \u0103n u\u1ed1ng. \u0110\u1eddi s\u1ed1ng h\u1eb1ng ng\u00e0y c\u1ee7a d\u00e2n r\u1ea5t l\u00e0 c\u1ea7n thi\u1ebft. S\u00e1ch Kinh n\u00f3i : \u201cD\u00e2n m\u00e0 th\u1ea5t \u0111\u1ee9c l\u00e0 b\u1edfi cho \u0103n c\u01a1m ngu\u1ed9i\u201d. S\u00e1ch Truy\u1ec7n n\u00f3i : \u201cNg\u01b0\u1eddi tham \u0103n u\u1ed1ng th\u00ec ai c\u0169ng khinh\u201d. \u0110\u1ec1u l\u00e0 r\u0103n c\u00e1i h\u1ea1i v\u1ec1 \u0103n u\u1ed1ng. G\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00f3 k\u1ebb m\u01b0\u1ee3n c\u1edb vi\u1ec7c l\u00e0ng, h\u1ecdp nhau ch\u00e8 ch\u00e9n, ti\u00eau ph\u00ed m\u1ed9t b\u1eefa \u00edt l\u00e0 3, 4 quan, nhi\u1ec1u l\u00e0 h\u01a1n 10 quan, n\u1ebfu \u0111\u00f3ng g\u00f3p ch\u01b0a k\u1ecbp th\u00ec b\u1eaft x\u00e3 tr\u01b0\u1edfng th\u00f4n tr\u01b0\u1edfng vay n\u1ee3 c\u1ea7m \u00e1o m\u00e0 \u1ee9ng bi\u1ec7n, \u0111\u1ec3 \u0111\u1ebfn k\u1ef3 thu thu\u1ebf th\u00ec v\u01b0\u1ee3t l\u1ec7 b\u1ed9i thu m\u00e0 b\u00f9 v\u00e0o ph\u00ed tr\u01b0\u1edbc, tr\u00ean th\u00ec quy o\u00e1n cho quan ty, d\u01b0\u1edbi th\u00ec b\u00f3c l\u1ed9t c\u1ee7a d\u00e2n ngh\u00e8o. T\u1eeb nay v\u1ec1 sau, x\u00e3 d\u00e2n nh\u01b0 c\u00f3 vi\u1ec7c c\u00f4ng \u0111\u00e1ng ph\u1ea3i h\u1ecdp b\u00e0n th\u00ec ch\u1ec9 d\u00f9ng tr\u1ea7u cau l\u00e0m l\u1ec5, r\u01b0\u1ee3u th\u1ecbt \u0111\u1ec1u c\u1ea5m. L\u1ea1i nh\u01b0 chu\u00f4ng tr\u1ed1ng l\u00e0 hi\u1ec7u l\u1ec7nh c\u1ee7a nh\u00e0 binh, m\u00e0 d\u00e2n gian l\u1ea5n d\u00f9ng, khi\u1ebfn tai nghe h\u1ed7n lo\u1ea1n. T\u1eeb nay v\u1ec1 sau ph\u00e0m c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec ho\u00e3n c\u1ea5p h\u1ed9i h\u1ecdp th\u00ec cho \u0111\u00e1nh m\u00f5 l\u00e0m hi\u1ec7u, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1nh tr\u1ed1ng nh\u01b0 c\u0169.<\/p>\n\n\n\n<p>2. V\u1ec1 l\u1ec5 vui m\u1eebng. Khi c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u1ef1 tr\u00fang khoa tr\u01b0\u1eddng, hay \u0111\u01b0\u1ee3c ban s\u1eafc m\u1ec7nh, ng\u01b0\u1eddi l\u00e0ng vin t\u1ee5c l\u1ec7, \u0111\u00f2i th\u1ebft \u0111\u00e3i, c\u1ed7 b\u00e0n \u0103n u\u1ed1ng m\u1ea5y phen, sau tr\u01b0\u1edbc theo nhau, g\u1ecdi l\u00e0 n\u1ee3 mi\u1ec7ng. \u0110\u1ec1n xong kho\u00e1n l\u1ec7 c\u1ee7a l\u00e0ng th\u00ec m\u1ea5t h\u1ebft gia t\u00e0i, l\u00e0m \u0103n \u0111\u1ebfn ph\u1ea3i l\u1ee5n b\u1ea1i. T\u1eeb nay v\u1ec1 sau, c\u00e1c l\u1ec5 vui m\u1eebng, vi\u1ec7c l\u1edbn cho d\u00f9ng x\u00f4i l\u1ee3n, kh\u00f4ng c\u00f3 th\u00ec n\u1ed9p thay 3 quan ti\u1ec1n, vi\u1ec7c nh\u1ecf th\u00ec d\u00f9ng x\u00f4i g\u00e0, kh\u00f4ng c\u00f3 th\u00ec n\u1ed9p thay 1 quan 6 ti\u1ec1n. \u0110\u1ebfn nh\u01b0 h\u01b0\u01a1ng tr\u01b0\u1edfng x\u1eed \u0111o\u00e1n vi\u1ec7c l\u00e0ng, c\u1ed1t \u1edf c\u00f4ng b\u1eb1ng h\u1ee3p l\u00fd, l\u1ea7m l\u1ed7i th\u00ec khuy\u00ean nhau, khi\u1ebfn cho trong nh\u00e0 ngo\u00e0i l\u00e0ng, \u0111\u00fac n\u00ean th\u00f3i t\u1ed1t. G\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00f3 k\u1ebb vin v\u00e0o l\u1ec7 l\u00e0ng, b\u1edbi l\u00f4ng t\u00ecm v\u1ebft, b\u1eaft ph\u1ea1t kh\u00f4ng nghe th\u00ec \u0111em giam c\u1ea7m, th\u1ef1c kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t y\u00eau nhau. T\u1eeb nay v\u1ec1 sau d\u00e2n l\u00e0ng nh\u01b0 c\u00f3 l\u1ed7i nh\u1ecf th\u00ec cho x\u00e3 d\u00e2n chi\u1ebfu l\u1ebd m\u00e0 t\u1ecf b\u1ea3o ph\u1ea3i tr\u00e1i, ng\u01b0\u1eddi tr\u00e1i th\u00ec n\u1ed9p ph\u1ea1t tr\u1ea7u r\u01b0\u1ee3u, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ee5c t\u00ecnh th\u00ec cho c\u00e1o \u1edf quan t\u01b0 s\u1edf t\u1ea1i, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c v\u0169 \u0111o\u00e1n trong l\u00e0ng.<\/p>\n\n\n\n<p>3. V\u1ec1 l\u1ec5 gi\u00e1 th\u00fa. Phong h\u00f3a lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi b\u1eaft \u0111\u1ea7u g\u00e2y n\u00ean t\u1eeb \u0111\u00f3. S\u00e1ch Kinh n\u00f3i : \u201cH\u00f4n l\u1ec5 l\u00e0 m\u1ed1i \u0111\u1ea7u c\u1ee7a \u0111\u1ea1o ng\u01b0\u1eddi\u201d. V\u0103n Trung T\u1eed n\u00f3i : \u201cGi\u00e1 th\u00fa m\u00e0 b\u00e0n c\u1ee7a c\u1ea3i l\u00e0 th\u00f3i c\u1ee7a r\u1ee3 m\u1ecdi\u201d. \u0110\u1ea1i ph\u00e0m l\u1ea5y v\u1ee3 l\u1ea5y ch\u1ed3ng, ch\u1eb3ng qua c\u1ed1t \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eb7p \u0111\u00f4i m\u00e0 th\u00f4i, c\u00f2n l\u1ec5 c\u01b0\u1edbi th\u00ec n\u00ean ch\u00e2m ch\u01b0\u1edbc trong s\u00e1u l\u1ec5, l\u01b0\u1ee3ng t\u00f9y nh\u00e0 c\u00f3 hay kh\u00f4ng, ch\u1ee9 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ebft kh\u1ebf c\u1ed1 ru\u1ed9ng. H\u01b0\u01a1ng tr\u01b0\u1edfng thu ti\u1ec1n cheo trong l\u1ec5 c\u01b0\u1edbi th\u00ec ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u 1 quan 2 ti\u1ec1n, ng\u01b0\u1eddi v\u1eeba th\u00ec<\/p>\n\n\n\n<p>6 ti\u1ec1n, ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o 3 ti\u1ec1n, ng\u01b0\u1eddi l\u00e0ng kh\u00e1c th\u00ec g\u1ea5p \u0111\u00f4i. N\u1ebfu c\u00f3 k\u1ebb c\u1ea9u h\u1ee3p ch\u1eeda hoang th\u00ec ph\u1ea1t ng\u01b0\u1eddi gian ph\u1ee5 30 quan v\u00e0 cha anh 3 quan \u0111\u1ec3 gi\u1eef phong h\u00f3a.<\/p>\n\n\n\n<p>4. V\u1ec1 vi\u1ec7c tang t\u1ebf. \u0110\u00f3 l\u00e0 \u0111\u1ea1o th\u01b0\u1eddng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m con, nh\u1edb g\u1ed1c t\u00ecm ngu\u1ed3n, ai c\u0169ng m\u1ed9t l\u00f2ng nh\u01b0 th\u1ebf, l\u00f2ng \u0111\u1ec1u m\u1ed9t l\u1ebd nh\u01b0 th\u1ebf, n\u00ean ph\u1ea3i th\u01b0\u01a1ng nhau gi\u00fap nhau. S\u00e1ch Kinh n\u00f3i : \u201cPh\u00e0m ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 tang ta n\u00ean kh\u00fam n\u00fam gi\u00fap \u0111\u1ee1\u201d. S\u00e1ch Truy\u1ec7n n\u00f3i : \u201cVi\u1ec7c l\u1ec5 xa ph\u00ed qu\u00e1, th\u00e0 ti\u1ebft ki\u1ec7m th\u00ec h\u01a1n. Vi\u1ec7c tang b\u00e0y \u0111\u1eb7t qu\u00e1, th\u00e0 t\u1ecf ni\u1ec1m th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t th\u00ec h\u01a1n\u201d. \u0110\u00f3 \u0111\u1ec1u l\u00e0 n\u00f3i vi\u1ec7c tang vi\u1ec7c t\u1ebf ph\u1ea3i l\u00e0m theo l\u1ec5. G\u1ea7n \u0111\u00e2y d\u00e2n l\u00e0ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eb7t ra kho\u00e1n l\u1ec7 qu\u00e1 n\u1eb7ng, nh\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 tang \u0103n u\u1ed1ng k\u1ec3 \u0111\u1ebfn m\u1ea5y l\u1ea7n, c\u1ed7 b\u00e0n ph\u1ea3i c\u00f3 nhi\u1ec1u m\u00f3n, danh l\u00e0 b\u00e1o hi\u1ebfu, th\u1ef1c l\u00e0 n\u1ee3 mi\u1ec7ng, noi nhau th\u00e0nh th\u00f3i, ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u th\u00ec l\u1ea5n l\u1ec5 v\u01b0\u1ee3t ph\u1eadn \u0111\u1ec3 ph\u00f4 m\u1ebd v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi ta, ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o th\u00ec vay n\u1ee3 \u0111\u1ee3 m\u00ecnh \u0111\u1ebfn n\u1ed7i th\u1ea5t s\u1edf, vi\u1ec7c tang t\u1ebf th\u01b0\u01a1ng nhau l\u1ea1i nh\u01b0 th\u1ebf sao ? T\u1eeb nay d\u00e2n l\u00e0ng c\u00f3 tang th\u00ec l\u00e0ng x\u00f3m gi\u00fap nhau, n\u00ean ngh\u0129 r\u1eb1ng : \u201cm\u1ed9t nh\u00e0 c\u00f3 vi\u1ec7c tr\u0103m nh\u00e0 b\u1eadn\u201d, \u0111\u1eebng b\u1eaft \u201cm\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft m\u00e0 mu\u00f4n ng\u01b0\u1eddi say\u201d. K\u1ebb gi\u00e0u th\u00ec gi\u00fap c\u1ee7a, k\u1ebb t\u00fang th\u00ec gi\u00fap s\u1ee9c, k\u1ebb bi\u1ebft l\u1ebd th\u00ec tr\u00f4ng \u0111\u1ee1 vi\u1ec7c tang. T\u1ebf t\u00e1ng \u0111i\u1ebfu ph\u00fang, h\u1ebft th\u1ea3y theo nh\u01b0 Gia l\u1ec5 c\u1ee7a Ch\u00e2u V\u0103n C\u00f4ng, khi\u1ebfn k\u1ebb gi\u00e0u bi\u1ebft c\u00f3 ph\u1eadn h\u1ea1n, kh\u00f4ng qu\u00e1 xa hoa, k\u1ebb ngh\u00e8o t\u00f9y l\u1ef1c c\u00f3 kh\u00f4ng, kh\u00f4ng g\u1eafng theo t\u1ee5c ; c\u00f2n c\u1ed7 b\u00e0n \u0103n u\u1ed1ng nhi\u1ec1u \u00edt th\u00ec t\u00f9y \u1edf nh\u00e0 tang, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c vin l\u1ec7 \u0111\u00f2i h\u1ecfi. \u0110\u1ebfn nh\u01b0 ch\u1ecdn \u0111\u1ea5t ch\u00f4n c\u1ea5t l\u00e0 vi\u1ec7c quan tr\u1ecdng trong s\u1ef1 b\u00e1o hi\u1ebfu c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m con, l\u00e0m b\u1ec1n quan qu\u00e1ch, \u0111\u1ec3 \u1ea5m \u0111\u1ea5t \u0111ai, l\u00e0 tr\u01b0\u1edbc sau \u0111\u1ec1u c\u1ea9n th\u1eadn, m\u1ed3 m\u1ea3 cho y\u00ean ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft, h\u00e1 n\u00ean coi th\u01b0\u1eddng ? Nh\u01b0ng ch\u1eb3ng qua ch\u1ecdn l\u1ea5y n\u01a1i cao r\u00e1o, l\u00e1nh n\u0103m m\u1ed1i lo l\u00e0 nh\u1eefng n\u01a1i \u0111\u1ea7u non, \u0111u\u00f4i n\u01b0\u1edbc, ch\u00f9a mi\u1ebfu, binh l\u1eeda, th\u1ecb th\u00e0nh, \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean t\u0129nh cho y\u00ean l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m con th\u00f4i. G\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00f3 k\u1ebb t\u00ednh vi\u1ec7c k\u1ebft ph\u00e1t, nh\u1eb9 d\u1ea1 nghe l\u1eddi th\u1ea7y \u0111\u1ecba l\u00fd, s\u00e1ng ch\u00f4n chi\u1ec1u b\u1edbi, di c\u1ea3i kh\u00f4ng th\u01b0\u1eddng, t\u1ea5m l\u00f2ng th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t kh\u00f4ng c\u00f2n g\u00ec n\u1eefa. Ch\u1eb3ng ngh\u0129 t\u1edbi \u0111\u1ea1o l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi duy trung v\u1edbi hi\u1ebfu, m\u00e0 ph\u1eadn s\u1ef1 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi con trai \u0111\u1ec1u n\u00ean y\u00ean nghi\u1ec7p \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecbnh ch\u00ed, gi\u00e0u kh\u00f3 sang h\u00e8n \u0111\u1ec1u do tr\u1eddi \u0111\u1ecbnh, ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u01b0\u1ee1ng \u0111\u01b0\u1ee3c. Th\u1eed xem c\u00e1c th\u1ea7y \u0111\u1ecba l\u00fd c\u00f3 h\u1ecdc thu\u1eadt g\u00ec m\u00e0 s\u1ef1 \u0103n m\u1eb7c trong nh\u00e0 c\u0169ng v\u1eabn thi\u1ebfu th\u1ed1n. T\u1ee9c l\u00e0 Qu\u00e1ch Ph\u00e1c (1. Qu\u00e1ch Ph\u00e1c :&nbsp; Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi T\u1ea5n, l\u00e0 t\u1ed5 \u0111\u1ecba l\u00fd v\u00e0 b\u00f3i to\u00e1n ; b\u1ea5y gi\u1edd c\u00f3 V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n s\u1eafp l\u00e0m lo\u1ea1n, g\u1ecdi Qu\u00e1ch Ph\u00e1c \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec3 b\u00f3i, Qu\u00e1ch Ph\u00e1c n\u00f3i : \u201cMinh c\u00f4ng l\u00e0m vi\u1ec7c \u1ea5y h\u1ecda kh\u00f4ng xa \u0111\u00e2u\u201d. V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n h\u1ecfi : \u201cS\u1ed1 m\u1ec7nh nh\u00e0 ng\u01b0\u01a1i th\u1ebf n\u00e0o?\u201d. \u0110\u00e1p : \u201cS\u1ed1 t\u00f4i ch\u1ebft ng\u00e0y nay\u201d. Qu\u1ea3 nhi\u00ean \u0111\u1ebfn n\u1eeda ng\u00e0y, V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n \u0111em ch\u00e9m Qu\u00e1ch Ph\u00e1c.) m\u00e0 b\u1ecb h\u00ecnh th\u01b0\u01a1ng, Qu\u1ef7 Linh (2. Qu\u1ef7 Linh : C\u00f3 l\u1ebd c\u0169ng l\u00e0 th\u1ea7y \u0111\u1ecba l\u00fd, nh\u01b0ng ch\u01b0a bi\u1ebft r\u00f5 s\u1ef1 t\u00edch.) m\u00e0 b\u1ecb ch\u1ebft y\u1ec3u, th\u00ec c\u00e1c ph\u00e9p thu sa n\u1ea1p th\u1ee7y (3. Thu sa n\u1ea1p th\u1ee7y : Ph\u00e9p \u0111\u1ecba l\u00fd l\u1ea5y g\u00f2 \u0111\u1ea5t \u1edf b\u00ean t\u1ea3, b\u00ean h\u1eefu l\u00e0m thu sa, l\u1ea5y d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc ch\u1ea3y l\u1ea1i g\u1ecdi l\u00e0 n\u1ea1p th\u1ee7y.) l\u1ea1i c\u00f3 \u00edch g\u00ec ? Hu\u1ed1ng chi l\u1ea1i l\u1ea5y l\u00f2ng b\u1ea5t hi\u1ebfu m\u00e0 m\u01b0u c\u1ea7u c\u00e1i Ph\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng \u0111\u00e2u, trong h\u1ea1n ba n\u0103m, Ph\u01b0\u1edbc c\u00f2n ch\u01b0a \u0111\u1ebfn, ngh\u0129 \u00e1c m\u1ed9t ch\u00fat, v\u1ea1 \u0111\u00e3 theo li\u1ec1n. Th\u00f3i t\u1ec7 \u1ea5y c\u1ea7n ph\u1ea3i r\u0103n \u0111\u1ed5i. T\u1eeb nay v\u1ec1 sau nh\u00e0 d\u00e2n nh\u01b0 c\u00f3 ch\u00f4n, th\u00ec ch\u1ed7 \u0111\u1ea5t \u0111\u1ec3 m\u1ed3 kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i t\u00ecm long m\u1ea1ch \u0111\u1ec3 c\u1ea5u k\u1ebft ph\u00e1t. Nh\u01b0 c\u00f3 g\u1eb7p ph\u1ea3i n\u0103m \u0111i\u1ec1u lo \u0111\u00f3 th\u00ec tr\u01b0\u1edbc l\u00e0m \u0111\u01a1n tr\u00ecnh quan s\u1edf t\u1ea1i, x\u00e9t \u0111\u00fang, m\u1edbi cho c\u1ea3i t\u00e1ng. L\u1ea1i g\u1ea7n \u0111\u00e2y nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eb7t ra c\u00e2u s\u1ea5m, t\u1ea1o ra l\u1eddi phao \u0111\u1ec3 c\u1ed5 ho\u1eb7c d\u00e2n ngu, b\u00e0n nh\u1ea3m l\u00e0nh d\u1eef, \u0111\u1ebfn n\u1ed7i c\u00f3 k\u1ebb b\u1ecf c\u1ea3 ngh\u1ec1 nghi\u1ec7p sinh s\u1ed1ng, m\u01b0u toan nh\u1eefng vi\u1ec7c tr\u00e1i ph\u00e9p r\u1ed3i m\u1eafc h\u1ecda. Nay n\u00ean nghi\u00eam c\u1ea5m, ph\u00e0m c\u00f3 k\u1ebb truy\u1ec1n \u0111\u1ecdc s\u00e1ch s\u1ea5m v\u00e0 so\u1ea1n b\u1eady c\u00e2u v\u00e8 th\u00ec ph\u1ea3i t\u1ed9i n\u1eb7ng.<\/p>\n\n\n\n<p>5. Vi\u1ec7c th\u1edd th\u1ea7n th\u1edd ph\u1eadt. Tr\u01b0\u1edbc ph\u1ea3i xem vi\u1ec7c d\u00e2n r\u1ed3i m\u1edbi \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c th\u1ea7n. S\u00e1ch Kinh n\u00f3i : \u201cC\u00fang t\u1ebf nh\u00e0m l\u00e0 b\u1ea5t k\u00ednh\u201d. S\u00e1ch Truy\u1ec7n n\u00f3i : \u201cK\u00ednh qu\u1ef7 th\u1ea7n m\u00e0 n\u00ean \u1edf xa\u201d. L\u1ea1i n\u00f3i : \u201cN\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i ma c\u1ee7a m\u00ecnh m\u00e0 t\u1ebf th\u00ec l\u00e0 si\u1ec3m n\u1ecbnh\u201d. \u0110\u00f3 \u0111\u1ec1u l\u00e0 n\u00f3i vi\u1ec7c th\u1edd c\u00fang qu\u1ef7 th\u1ea7n t\u1ea5t ph\u1ea3i c\u00f3 \u0111\u1ea1o. G\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00f3 nhi\u1ec1u k\u1ebb si\u1ec3m n\u1ecbnh th\u1ea7n k\u1ef3, th\u00e0nh ho\u00e0ng mi\u1ebfu v\u0169 th\u00ec c\u1eeda ng\u0103n n\u00f3c ch\u1ed3ng, ch\u1ea1m x\u00e0 v\u1ebd c\u1ed9t, t\u1ebf kh\u00ed nghi tr\u01b0\u1ee3ng th\u00ec trang s\u1ee9c v\u00e0ng b\u1ea1c, m\u00e0n t\u00e0n c\u1edd qu\u1ea1t th\u00ec th\u00eau th\u00f9a v\u0103n v\u1ebb, t\u1ebf xu\u00e2n t\u1ebf thu, v\u00e0o \u0111\u00e1m h\u00e1t x\u01b0\u1edbng, nhi\u1ec1u th\u00ec v\u00e0i m\u01b0\u01a1i ng\u00e0y \u0111\u00eam, \u00edt th\u00ec t\u00e1m ch\u00edn ng\u00e0y \u0111\u00eam, ch\u00e8o tu\u1ed3ng h\u00e1t h\u1ecfng, th\u01b0\u1edbng l\u00e8o v\u00f4 s\u1ed1, \u0103n u\u1ed1ng xa hoa, ti\u00eau kh\u00f4ng ti\u1ebfc c\u1ee7a. Ngo\u00e0i ra l\u1ea1i \u0111ua thuy\u1ec1n m\u00faa r\u1ed1i, \u0111\u1ee7 m\u1ecdi th\u1ee9 tr\u00f2, l\u1ea1i k\u00e9n l\u1ea5y trai t\u01a1 g\u00e1i tr\u1ebb, \u0111\u00e1nh c\u1edd \u0111\u00e1nh b\u00e0i, ti\u1ebfng l\u00e0 th\u1edd th\u1ea7n, th\u1ef1c \u0111\u1ec3 th\u1ecfa d\u1ee5c. R\u1ed3i l\u1ea1i b\u1eaft \u0111\u00f3ng g\u00f3p, hao c\u1ee7a t\u1ed1n ti\u1ec1n. T\u1eeb nay v\u1ec1 sau, c\u00e1c v\u1ecb th\u1ea7n c\u00f4ng \u0111\u1ee9c n\u00ean t\u1ebf b\u1eb1ng tr\u00e2u b\u00f2 th\u00ec ph\u1ea3i l\u00e0m \u0111\u01a1n xin quan ph\u1ee7 huy\u1ec7n, x\u00e9t \u0111\u00e1ng m\u1edbi cho. C\u00f2n nh\u01b0 mi\u1ebfu v\u0169 n\u1ebfu c\u00f3 tr\u00f9ng tu v\u00e0 l\u00e0m m\u1edbi th\u00ec ch\u1ec9 cho l\u00e0m m\u1ed9t gian n\u1ed9i t\u1eeb v\u00e0 ba gian trung \u0111\u01b0\u1eddng, hai c\u1ed9t nghi m\u00f4n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea1m kh\u1eafc s\u01a1n v\u1ebd. Mi\u1ebfu s\u1edf kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u1ea5n l\u00e0 \u0111i\u1ec7n ; \u0111\u1ed3 t\u1ebf kh\u00ed nghi tr\u01b0\u1ee3ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c s\u01a1n son th\u1ebfp v\u00e0ng ; m\u00e0n t\u00e0n c\u1edd qu\u1ea1t ch\u1ec9 d\u00f9ng v\u1ea3i l\u1ee5a nhu\u1ed9m m\u00f9i, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00eau v\u0103n v\u1ebb. H\u1eb1ng n\u0103m t\u1ebf t\u1ef1, v\u00e0o \u0111\u00e1m h\u00e1t x\u01b0\u1edbng, ch\u1ec9 cho m\u1ed9t ng\u00e0y \u0111\u00eam, th\u01b0\u1edfng l\u00e8o kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u00e1 ph\u00ed. Khi t\u1ebf cho d\u00f9ng chu\u00f4ng tr\u1ed1ng l\u00e0m l\u1ec5, t\u1ebf xong th\u00ec th\u00f4i. C\u00f2n bao nhi\u00eau tr\u00f2 v\u00e8 kh\u00e1c th\u00ec \u0111\u1ec1u c\u1ea5m c\u1ea3. \u0110\u1ebfn nh\u01b0 vi\u1ec7c th\u1edd ph\u1eadt th\u00ec s\u00e1ch Truy\u1ec7n n\u00f3i : \u201cSay m\u00ea d\u1ecb \u0111oan, ch\u1ec9 h\u1ea1i m\u00e0 th\u00f4i\u201d. L\u1ea1i n\u00f3i : \u201cC\u00f3 t\u1ed9i v\u1edbi tr\u1eddi th\u00ec c\u1ea7u \u0111\u1ea3o v\u00e0o \u0111\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c\u201d. Ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1edd ph\u1eadt l\u00e0 c\u1ed1t \u0111\u1ec3 Ph\u01b0\u1edbc b\u00e1o. S\u00e1ch nh\u00e0 ph\u1eadt n\u00f3i : \u201cC\u00f3 duy\u00ean ph\u1eadt \u0111\u1ed9, kh\u00f4ng duy\u00ean ph\u1eadt ch\u1eb3ng \u0111\u1ed9\u201d. L\u1ea1i n\u00f3i : \u201cTh\u1edd cha m\u1eb9 ch\u1eb3ng ra g\u00ec, tuy h\u1eb1ng ng\u00e0y \u0103n chay ni\u1ec7m ph\u1eadt c\u0169ng v\u00f4 \u00edch. Trung v\u1edbi vua m\u00e0 \u0111\u1ebfn th\u1ebf, d\u1eabu kh\u00f4ng c\u00fang ph\u1eadt c\u0169ng kh\u00f4ng sao\u201d. Nh\u01b0 th\u1ebf th\u00ec ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 duy\u00ean c\u1ea7n g\u00ec ph\u1ea3i ph\u1eadt \u0111\u1ed9, m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng duy\u00ean th\u00ec ph\u1eadt \u0111\u1ed9 l\u00e0m sao \u0111\u01b0\u1ee3c ? Th\u1eed xem nh\u1eefng t\u1ed5 \u0111\u00e3 th\u00e0nh ph\u1eadt nh\u01b0 l\u00e0 M\u1ee5c Li\u00ean (1. M\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi tu h\u00e0nh \u0111\u1eafc \u0111\u1ea1o th\u00e0nh ph\u1eadt m\u00e0 m\u1eb9 b\u1ecb xu\u1ed1ng \u0111\u1ecba ng\u1ee5c c\u0169ng kh\u00f4ng c\u1ee9u \u0111\u01b0\u1ee3c.) m\u00e0 c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u1ed9 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eb9, chu\u1ed9ng ph\u1eadt gi\u00e1o nh\u01b0 Ti\u00eau Di\u1ec5n &nbsp;(2. T\u1ee9c L\u01b0\u01a1ng V\u0169 \u0111\u1ebf, r\u1ea5t m\u1ed9 \u0111\u1ea1o ph\u1eadt, sau b\u1ecb ch\u1ebft \u1edf \u0110\u00e0i Th\u00e0nh.) m\u00e0 c\u0169ng kh\u00f4ng gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e2n, hu\u1ed1ng chi nh\u1eefng b\u1ecdn b\u1ea5t trung b\u1ea5t hi\u1ebfu, kh\u00f4ng bi\u1ebft qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng l\u00e0 ph\u1eadt hi\u1ec7n th\u1eddi, b\u1ecf c\u1ea3 cha m\u1eb9 l\u00e0 ph\u1eadt sinh th\u00e0nh, m\u00e0 \u0111i c\u1ea7u ph\u1eadt v\u00f4 h\u00ecnh xa ngo\u00e0i mu\u00f4n d\u1eb7m, \u0111\u1ec3 mong Ph\u01b0\u1edbc may ch\u01b0a \u0111\u1ebfn, c\u00f3 l\u1ebd \u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u0103ng? G\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00f3 k\u1ebb s\u00f9ng ph\u1ee5ng \u0111\u1ea1o ph\u1eadt, x\u00e2y d\u1ef1ng ch\u00f9a chi\u1ec1n qu\u00e1 cao, l\u1ea7u g\u00e1c r\u1ea5t l\u00e0 tr\u00e1ng l\u1ec7, \u0111\u00fac chu\u00f4ng t\u00f4 t\u01b0\u1ee3ng r\u1ea5t \u0111\u1ed7i trang ho\u00e0ng, c\u00f9ng l\u00e0 l\u00e0m chay, ch\u1ea1y \u0111\u00e0n, m\u1edf h\u1ed9i, ph\u00ed t\u1ed5n v\u1ec1 c\u00fang ph\u1eadt nu\u00f4i s\u01b0 kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u00e9p h\u1ebft, \u0111\u1ec3 c\u1ea7u Ph\u01b0\u1edbc b\u00e1o vi\u1ec3n v\u00f4ng, \u0111\u1ebfn n\u1ed7i ti\u00eau hao m\u00e1u m\u1ee1. V\u1eady t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, ch\u00f9a qu\u00e1n c\u00f3 \u0111\u1ed5 n\u00e1t m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c tu b\u1ed5, c\u00f2n l\u00e0m ch\u00f9a m\u1edbi v\u00e0 t\u00f4 t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00fac chu\u00f4ng, \u0111\u00e0n chay h\u1ed9i ch\u00f9a, h\u1ebft th\u1ea3y \u0111\u1ec1u c\u1ea5m. S\u01b0 s\u00e3i c\u00f3 k\u1ebb ch\u00e2n tu th\u00ec l\u00fd tr\u01b0\u1edfng s\u1edf t\u1ea1i ph\u1ea3i khai r\u00f5 t\u00ednh danh qu\u00e1n ch\u1ec9, \u0111em n\u1ed9p \u1edf quan tr\u1ea5n \u0111\u1ec3 bi\u1ebft r\u00f5 s\u1ed1. L\u1ea1i \u0111\u1eddi s\u1ed1ng c\u1ee7a d\u00e2n \u0111\u1ec1u c\u00f3 \u0111\u1ecbnh m\u1ec7nh, tai kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c, Ph\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c, c\u00e1i thu\u1eadt c\u1ea7u \u0111\u1ea3o gi\u1ea3i tr\u1eeb \u0111\u1ec1u v\u00f4 \u00edch c\u1ea3. T\u1eeb x\u01b0a, \u0111\u1ed3ng c\u1ed1t c\u0169ng nh\u1ea3m m\u00e0 h\u1ecd Cao T\u00e2n (1. T\u1ee9c \u0110\u1ebf C\u1ed1c h\u1ecd Cao T\u00e2n, l\u00e0m l\u1ec5 c\u1ea7u th\u1ea7n Cao M\u00f4i.) \u0111\u00e3 b\u00e0y r\u00f5 vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1, t\u1ea3 \u0111\u1ea1o d\u1ed1i d\u00e2n, n\u00ean thi\u00ean V\u01b0\u01a1ng ch\u1ebf (2. Thi\u00ean \u201cV\u01b0\u01a1ng ch\u1ebf\u201d \u1edf Kinh L\u1ec5.) \u0111\u00e3 \u0111\u1eb7t lu\u1eadt gi\u1ebft tr\u1eeb, \u0111\u00f3 \u0111\u1ec1u l\u00e0 \u0111\u1ec3 b\u00e0i b\u1ecf m\u00ea t\u00edn, khi\u1ebfn cho t\u1ee5c d\u00e2n theo v\u1ec1 \u0111\u01b0\u1eddng ch\u00ednh. T\u00e2y M\u00f4n B\u00e1o (3. T\u00e2y M\u00f4n B\u00e1o : Th\u1eddi \u0110\u00f4ng Chu, T\u00e2y M\u00f4n B\u00e1o l\u00e0m Th\u00e1i th\u00fa T\u00e2y H\u00e0, t\u1ee5c d\u00e2n c\u00f3 vi\u1ec7c H\u00e0 b\u00e1 l\u1ea5y v\u1ee3, m\u1ed7i n\u0103m d\u00e2n ph\u1ea3i v\u1ea5t m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi con g\u00e1i xu\u1ed1ng s\u00f4ng, B\u00e1o \u0111\u1ebfn n\u01a1i, b\u1eaft m\u1ee5 \u0111\u1ed3ng ph\u1ea3i xu\u1ed1ng s\u00f4ng m\u1eddi H\u00e0 b\u00e1 l\u00ean, m\u00e3i kh\u00f4ng th\u1ea5y l\u00ean, l\u1ea1i v\u1ea5t h\u1ebft c\u00e1c m\u1ee5 \u0111\u1ed3ng kh\u00e1c xu\u1ed1ng, d\u00e2n l\u00e0ng \u0111\u1ebfn k\u00eau van xin th\u00f4i. T\u1eeb \u0111\u1ea5y m\u1ea5t t\u1ee5c H\u00e0 b\u00e1 l\u1ea5y v\u1ee3.) n\u00e9m m\u1ee5 \u0111\u1ed3ng xu\u1ed1ng s\u00f4ng, \u0110\u1ecbch Nh\u01a1n Ki\u1ec7t (4. \u0110\u1ecbch Nh\u01a1n Ki\u1ec7t : T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, \u0110\u1ecbch Nh\u01a1n Ki\u1ec7t \u0111i tu\u1ea7n Giang Nam, t\u00e2u xin h\u1ee7y h\u01a1n 70 d\u1eb7m t\u1eeb \u1edf n\u01b0\u1edbc Ng\u00f4 n\u01b0\u1edbc S\u1edf.) ph\u00e1 nh\u1eefng \u0111\u1ec1n th\u1edd nh\u1ea3m. Th\u1ef1c l\u00e0 c\u00f3 \u0111\u1ecbnh ki\u1ebfn. Nay th\u00f3i th\u1edd qu\u1ef7 m\u00f9 qu\u00e1ng \u0111\u00e3 s\u00e2u, ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng hay gi\u1eef y\u00ean t\u00ednh m\u1ec7nh, \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ebfn l\u00e0 xin ph\u00f9 ch\u00fa, k\u00eau \u0111\u1ed3ng b\u00f3ng, l\u1eadp \u0111\u00e0n tr\u01b0\u1eddng, khua chu\u00f4ng tr\u1ed1ng, nh\u01b0 chi\u1ec1u gi\u00f3 l\u01b0\u1edbt, t\u1eadp t\u1ee5c theo nhau, l\u00e0m cho m\u00ea ho\u1eb7c. K\u1ebb c\u00f3 t\u00e0 thu\u1eadt \u0111\u1ec1u gi\u1ea3 th\u00e1c \u1ea3o huy\u1ec1n, l\u00e0m r\u1ed1i tai m\u1eaft. Th\u1ed5i b\u00f9a v\u1ebd kho\u00e1n, t\u1ea1 ph\u00e1p \u00e1n \u0111\u1ec3 sinh nhai ; chu\u1ed9c m\u1ec7nh g\u1ecdi h\u1ed3n, xem nh\u00e0 b\u1ec7nh l\u00e0 h\u00e0ng qu\u00fd. Th\u1eadm ch\u00ed ph\u1ee5 \u0111\u1ed3ng thi\u1ebfp t\u00ednh, b\u1ecba \u0111\u1eb7t l\u1eddi th\u1ea7n, c\u1ea5m thu\u1ed1c nh\u1ecbn \u0103n, l\u00e0m cho ng\u01b0\u1eddi b\u1ec7nh kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1eefa \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1eefa. L\u1ea1i c\u00f2n ng\u1ef1a r\u01a1m ng\u01b0\u1eddi gi\u1ea5y, \u0111\u1eadp c\u1eeda \u0111\u1ed1t nh\u00e0, c\u00f9ng v\u1edbi m\u1ecdi th\u1ee9 b\u00f9a thu\u1ed1c m\u00ea ho\u1eb7c, khi\u1ebfn cho v\u1ee3 c\u1ea3 gh\u00e9t ch\u1ed3ng, ch\u1ed3ng say v\u1ee3 l\u1ebd, \u0111\u00e3 d\u1ee5ng thu\u1eadt \u0111\u1ec3 nhi\u1ec5u ng\u01b0\u1eddi, l\u1ea1i g\u00f5 c\u1eeda \u0111\u1ec3 xin ch\u1eefa, l\u1eeba d\u1ed1i tr\u0103m chi\u1ec1u, th\u1ef1c l\u00e0m h\u1ea1i l\u1edbn cho d\u00e2n ch\u00fang. T\u1eeb nay d\u00e2n gian nh\u01b0 c\u00f3 \u0111au \u1ed1m, ch\u1ec9 n\u00ean c\u1ea7u thu\u1ed1c \u0111\u1ec3 tr\u1ecb, c\u1ea9n th\u1eadn s\u1ef1 \u0111i \u0111\u1ee9ng, nh\u1ea5t thi\u1ebft ch\u1edb n\u00ean tin nghe b\u1ecdn y\u00eau t\u00e0 m\u00e0 c\u1ea7u c\u00fang x\u1eb1ng xi\u00ean. Nh\u1eefng b\u1ecdn th\u1ea7y ph\u00e1p c\u00f4 \u0111\u1ed3ng c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c s\u00f9ng ph\u1ee5ng h\u01b0\u01a1ng l\u1eeda \u0111\u1ec3 nh\u01b0\u01a1ng tai tr\u1eeb h\u1ecda. N\u1ebfu quen gi\u1eef th\u00f3i c\u0169, \u1eaft b\u1ecb nghi\u00eam tr\u1ecb. L\u1ea1i nh\u01b0 \u0111\u1ea1o Gia T\u00f4 l\u00e0 t\u00f4n gi\u00e1o n\u01b0\u1edbc kh\u00e1c truy\u1ec1n v\u00e0o n\u01b0\u1edbc ta, b\u1ecba \u0111\u1eb7t ra thuy\u1ebft thi\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecba ng\u1ee5c khi\u1ebfn k\u1ebb ngu phu ngu ph\u1ee5 ch\u1ea1y v\u1ea1y nh\u01b0 \u0111i\u00ean, ti\u00eam nhi\u1ec5m th\u00e0nh quen, m\u00ea m\u00e0 kh\u00f4ng bi\u1ebft. T\u1eeb nay v\u1ec1 sau, d\u00e2n c\u00e1c t\u1ed5ng x\u00e3 n\u00e0o c\u00f3 nh\u00e0 th\u1edd Gia T\u00f4 \u0111\u1ed5 n\u00e1t th\u00ec ph\u1ea3i \u0111\u01b0a \u0111\u01a1n tr\u00ecnh quan tr\u1ea5n m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c tu b\u1ed5, d\u1ef1ng nh\u00e0 th\u1edd m\u1edbi th\u00ec \u0111\u1ec1u c\u1ea5m. Nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u tr\u00ean n\u00e0y, \u0111\u1ec1u l\u00e0 n\u00ean c\u1ed1 \u0111\u1ed5i t\u1ec7 c\u0169, k\u00ednh gi\u1eef gi\u00e1o \u0111i\u1ec1u. N\u1ebfu c\u1ee9 quen theo th\u00f3i l\u00e0ng, can ph\u1ea1m ph\u00e9p n\u01b0\u1edbc, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ph\u00e1t gi\u00e1c th\u00ec x\u00e3 tr\u01b0\u1edfng ph\u1ea3i \u0111\u1ed3 l\u01b0u \u0111i vi\u1ec5n ch\u00e2u, d\u00e2n h\u1ea1ng, n\u1eb7ng th\u00ec sung d\u1ecbch phu, nh\u1eb9 th\u00ec x\u1eed roi hay tr\u01b0\u1ee3ng, \u0111\u1ec3 b\u1edbt t\u1ed5n ph\u00ed cho d\u00e2n, m\u00e0 gi\u1eef phong t\u1ee5c thu\u1ea7n h\u1eadu).<\/p>\n\n\n\n<p>Gi\u1ea3m t\u00f4 thu\u1ebf n\u0103m nay cho t\u1eeb Ngh\u1ec7 An ra B\u1eafc. (Thu\u1ebf ru\u1ed9ng Ngh\u1ec7 An, Thanh Hoa n\u1ed9i ngo\u1ea1i, c\u00e1c tr\u1ea5n B\u1eafc Th\u00e0nh, \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m 1 ph\u1ea7n 10. Ti\u1ec1n th\u00e2n dung, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi gi\u1ea3m 1 ti\u1ec1n, duy s\u00e1u ngo\u1ea1i tr\u1ea5n \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh th\u00ec gi\u1ea3m m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 30 \u0111\u1ed3ng).<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Thu\u1ed9c n\u1ed9i v\u1ec7 \u00fay Nguy\u1ec5n L\u01b0\u1ee3c l\u00e0m qu\u1ea3n ph\u1ee7 Qu\u1ef3 Ch\u00e2u, sai m\u1ed9 d\u00e2n sung l\u00e0m qu\u1ebf h\u1ed9 \u0111\u1ec3 n\u1ed9p thu\u1ebf qu\u1ebf.<\/p>\n\n\n\n<p>Qu\u1ed1c tr\u01b0\u1edfng V\u1ea1n T\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 Chi\u00eau \u1ea4n ch\u1ebft. Em l\u00e0 Chi\u00eau A N\u1ed7 [<a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/wiki\/Anouvong\">Anouvong<\/a>] n\u1ed1i ng\u00f4i. Vua sai Cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n U\u1ea9n, v\u00e0 H\u00e0n l\u00e2m L\u00ea V\u0103n Ph\u00fa sang ph\u00fang.<\/p>\n\n\n\n<p>Khi\u1ebfn Chi\u00eau N\u1ed9i v\u1ec1 Tr\u1ea5n Ninh. V\u1ea1n T\u01b0\u1ee3ng g\u1eedi th\u01b0 n\u00f3i r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi th\u1ed5 \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ph\u1ee5c X\u00e0 C\u01b0\u01a1ng m\u00e0 xin l\u1eadp Chi\u00eau N\u1ed9i. Chi\u00eau N\u1ed9i c\u0169ng xin v\u1ec1. Vua cho r\u1eb1ng v\u01b0\u01a1ng gi\u1ea3 \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i v\u1edbi Di \u0110\u1ecbch, k\u1ebb l\u1ea1i th\u00ec kh\u00f4ng c\u1ef1, k\u1ebb \u0111i th\u00ec kh\u00f4ng n\u00ean \u0111u\u1ed5i theo, b\u00e8n sai Ngh\u1ec7 An l\u01b0\u1ee3ng c\u1ea5p kh\u1ea9u l\u01b0\u01a1ng m\u00e0 cho v\u1ec1.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 2, ng\u00e0y M\u1eadu th\u00ecn, xa gi\u00e1 \u0111\u1ebfn Kinh s\u01b0. Ng\u00e0y Qu\u00fd d\u1eadu vua y\u1ebft Th\u00e1i mi\u1ebfu. L\u1ec5 xong, \u0111\u1ebfn T\u1eeb cung m\u1eebng th\u0103m.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1eb7t qu\u1ed1c hi\u1ec7u l\u00e0 Vi\u1ec7t Nam. Ng\u00e0y \u0110inh s\u1eedu, \u0111em vi\u1ec7c c\u00e1o Th\u00e1i mi\u1ebfu. L\u1ec5 xong vua ng\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n nh\u1eadn l\u1ec5 ch\u1ea7u m\u1eebng. Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu b\u1ed1 c\u00e1o trong ngo\u00e0i. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng : \u201c\u0110\u1ebf v\u01b0\u01a1ng d\u1ef1ng n\u01b0\u1edbc, tr\u01b0\u1edbc ph\u1ea3i tr\u1ecdng qu\u1ed1c hi\u1ec7u \u0111\u1ec3 t\u1ecf r\u00f5 nh\u1ea5t th\u1ed1ng. X\u00e9t t\u1eeb c\u00e1c \u0111\u1ea5ng ti\u00ean th\u00e1nh v\u01b0\u01a1ng ta x\u00e2y n\u1ec1n d\u1ea5y nghi\u1ec7p, m\u1edf \u0111\u1ea5t Vi\u00eam bang, g\u1ed3m c\u1ea3 \u0111\u1ea5t \u0111ai t\u1eeb Vi\u1ec7t Th\u01b0\u1eddng v\u1ec1 Nam, nh\u00e2n \u0111\u00f3 l\u1ea5y ch\u1eef Vi\u1ec7t m\u00e0 \u0111\u1eb7t t\u00ean n\u01b0\u1edbc. H\u01a1n 200 n\u0103m, n\u1ed1i h\u00f2a th\u00eam s\u00e1ng, v\u1eefng \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ec1n th\u1ea7n th\u00e1nh d\u00f5i truy\u1ec1n, gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1eadn trong ngo\u00e0i y\u00ean l\u1eb7ng. Ch\u1ee3t \u0111\u1ebfn gi\u1eefa ch\u1eebng, v\u1eadn n\u01b0\u1edbc kh\u00f3 kh\u0103n, ta l\u1ea5y m\u00ecnh nh\u1ecf, lo d\u1eb9p gi\u1eb7c lo\u1ea1n, n\u00ean nay nh\u1edd \u0111\u01b0\u1ee3c Ph\u01b0\u1edbc l\u1edbn, n\u1ed1i \u0111\u01b0\u1ee3c nghi\u1ec7p x\u01b0a, b\u1edd c\u00f5i Giao Nam, \u0111\u1ec1u v\u00e0o b\u1ea3n t\u1ecbch. Sau ngh\u0129 t\u1edbi m\u01b0u v\u0103n c\u00f4ng v\u00f5, \u1edf ng\u00f4i ch\u00ednh, ch\u1ecbu m\u1ec7nh m\u1edbi, n\u00ean \u0111\u1ecbnh l\u1ea5y ng\u00e0y 17 th\u00e1ng 2 n\u0103m nay, k\u00ednh c\u00e1o Th\u00e1i mi\u1ebfu, c\u1ea3i ch\u00ednh qu\u1ed1c hi\u1ec7u l\u00e0 Vi\u1ec7t Nam, \u0111\u1ec3 d\u1ef1ng n\u1ec1n l\u1edbn, truy\u1ec1n l\u00e2u xa. Ph\u00e0m c\u00f4ng vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc ta vi\u1ec7c g\u00ec quan h\u1ec7 \u0111\u1ebfn qu\u1ed1c hi\u1ec7u v\u00e0 th\u01b0 t\u1eeb b\u00e1o c\u00e1o v\u1edbi n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i, \u0111\u1ec1u l\u1ea5y Vi\u1ec7t Nam l\u00e0m t\u00ean n\u01b0\u1edbc, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c quen x\u01b0ng hi\u1ec7u c\u0169 l\u00e0 An Nam n\u1eefa\u201d. L\u1ea1i h\u1ea1 chi\u1ebfu b\u00e1o c\u00e1c n\u01b0\u1edbc Xi\u00eam La, L\u1eef T\u1ed1ng v\u00e0 c\u00e1c thu\u1ed9c qu\u1ed1c Ch\u00e2n L\u1ea1p, V\u1ea1n T\u01b0\u1ee3ng, khi\u1ebfn \u0111\u1ec1u bi\u1ebft c\u1ea3.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u00fac \u1ea5n s\u00e1u b\u1ed9 (\u1ea5n kh\u1eafc n\u0103m ch\u1eef \u201cM\u1ed7 b\u1ed9 \u0111\u01b0\u1eddng chi \u1ea5n\u201d, tri\u1ec7n nh\u1ecf th\u00ec kh\u1eafc \u201cKh\u00e2m t\u01b0 l\u1ea1i ch\u00ednh\u201d, \u201cKh\u00e2m t\u01b0 h\u1ed9 ch\u00ednh\u201d, \u201cKh\u00e2m t\u01b0 l\u1ec5 \u0111i\u1ec3n\u201d, \u201cKh\u00e2m t\u01b0 binh ch\u00ednh\u201d, \u201cKh\u00e2m t\u01b0 h\u00ecnh ch\u00ednh\u201d, \u201cKh\u00e2m t\u01b0 c\u00f4ng ch\u00ednh\u201d, m\u1ed7i tri\u1ec7n \u0111\u1ec1u b\u1ed1n ch\u1eef).<\/p>\n\n\n\n<p>Quan B\u1eafc Th\u00e0nh t\u00e2u xin phong t\u1eb7ng cho th\u1ea7n thi\u00eang c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng. Sai x\u00e9t h\u1ecfi r\u00f5 linh t\u00edch. Ph\u00e0m v\u1ecb n\u00e0o c\u00f3 c\u00f4ng \u0111\u1ee9c v\u1edbi d\u00e2n, c\u00e1c tri\u1ec1u c\u00f3 phong t\u1eb7ng, th\u00ec l\u00e0m danh s\u00e1ch t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Hu\u1ef3nh \u0110\u0103ng L\u00fd l\u00e0m Tr\u1ea5n th\u1ee7 S\u01a1n T\u00e2y.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u1eddi d\u1ef1ng th\u00e0nh tr\u1ea5n H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn H\u00e0m Giang (t\u00ean x\u00e3, th\u00e0nh c\u0169 \u1edf x\u00e3 Mao \u0110i\u1ec1n, hai x\u00e3 \u0111\u1ec1u thu\u1ed9c huy\u1ec7n C\u1ea9m Gi\u00e0ng), th\u00e0nh tr\u1ea5n Kinh B\u1eafc \u0111\u1ebfn L\u1ed7i \u0110\u00ecnh (t\u00ean x\u00e3, thu\u1ed9c huy\u1ec7n Ti\u00ean Du, th\u00e0nh c\u0169 \u1edf x\u00e3 \u0110\u00e1p C\u1ea7u thu\u1ed9c huy\u1ec7n V\u00f5 Gi\u00e0ng).<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e0nh th\u1ea7n t\u00e2u r\u1eb1ng : \u201cD\u00f2ng n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng H\u00e0m Giang, ph\u00eda \u0111\u00f4ng ch\u1ea3y xu\u1ed1ng Y\u00ean Qu\u1ea3ng, ph\u00eda nam ch\u1ea3y \u0111\u1ebfn S\u01a1n Nam, xin d\u1ef1ng \u0111\u1ed3n th\u1ee7y \u0111\u1ec3 \u0111\u00f3ng th\u1ee7y binh m\u00e0 ph\u00f2ng s\u1ef1 ho\u00e3n c\u1ea5p\u201d. Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>Mi\u1ec5n cho thuy\u1ec1n bu\u00f4n M\u00e3 Cao kh\u1ecfi ti\u1ec1n ba l\u1ec5. (Ba l\u1ec5 th\u01b0\u1ee3ng ti\u1ebfn d\u00e2ng vua, d\u00e2ng cung Tr\u01b0\u1eddng Th\u1ecd, d\u00e2ng cung Kh\u00f4n \u0110\u1ee9c). H\u1ea1 l\u1ec7nh r\u1eb1ng thuy\u1ec1n \u0111\u1ebfn ch\u1edf nhi\u1ec1u k\u1ebdm, nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc mua tr\u1ea3 \u0111\u00fang gi\u00e1.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y \u0110inh h\u1ee3i, vua \u0111\u1ebfn nh\u00e0 Qu\u1ed1c h\u1ecdc, tri\u1ec7u c\u00e1c h\u1ecdc th\u1ea7n b\u00e0n b\u1ea1c v\u1ec1 \u0111i\u1ec1u c\u1ed1t y\u1ebfu trong vi\u1ec7c h\u1ecdc c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 3, ng\u00e0y Canh d\u1ea7n, vua y\u1ebft l\u0103ng li\u1ec7t th\u00e1nh.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y Gi\u00e1p th\u00ecn, d\u1ef1ng Th\u00e1i mi\u1ebfu, mi\u1ebfu Tri\u1ec7u t\u1ed5, mi\u1ebfu Ho\u00e0ng kh\u1ea3o. Tr\u01b0\u1edbc kia, vua l\u1ea5y l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea5t Gia \u0110\u1ecbnh th\u00ec d\u1ef1ng nh\u00e0 Th\u00e1i mi\u1ebfu \u0111\u1ec3 th\u1edd Chi\u00eau hu\u00e2n t\u0129nh v\u01b0\u01a1ng \u1edf gi\u1eefa, b\u00ean t\u1ea3 th\u1edd Gia d\u1ee5 th\u00e1i v\u01b0\u01a1ng, Hi\u1ebfu chi\u00eau v\u01b0\u01a1ng, Hi\u1ebfu ngh\u0129a v\u01b0\u01a1ng, Hi\u1ebfu tuy\u00ean v\u01b0\u01a1ng, Hi\u1ebfu khang v\u01b0\u01a1ng, b\u00ean h\u1eefu th\u1edd Hi\u1ebfu v\u0103n v\u01b0\u01a1ng, Hi\u1ebfu tri\u1ebft v\u01b0\u01a1ng, Hi\u1ebfu minh v\u01b0\u01a1ng, Hi\u1ebfu v\u0169 v\u01b0\u01a1ng, Hi\u1ebfu \u0111\u1ecbnh v\u01b0\u01a1ng, Hi\u1ebfu hu\u1ec7 v\u01b0\u01a1ng (t\u1ee9c l\u00e0 T\u00e2n ch\u00ednh v\u01b0\u01a1ng D\u01b0\u01a1ng, l\u00e0 con Tuy\u00ean v\u01b0\u01a1ng H\u1ea1o, sau \u0111\u1ed5i th\u1ee5y l\u00e0 M\u1ee5c v\u01b0\u01a1ng), ph\u00eda sau l\u00e0m t\u1ea9m mi\u1ebfu \u0111\u1ec3 th\u1edd c\u00e1c b\u00e0 phi c\u1ee7a ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng. K\u1ecbp khi l\u1ea5y l\u1ea1i Kinh th\u00e0nh th\u00ec t\u1ea1m d\u1ef1ng Th\u00e1i mi\u1ebfu, c\u0169ng nh\u00e2n quy ch\u1ebf \u1ea5y m\u00e0 l\u00e0m. \u0110\u1ebfn \u0111\u00e2y vua c\u00f9ng b\u1ea7y t\u00f4i b\u00e0n r\u1eb1ng nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc d\u1ef1ng nghi\u1ec7p \u1edf c\u00f5i Nam, b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb Th\u00e1i v\u01b0\u01a1ng, tr\u1ea3i \u0111\u1eddi truy\u1ec1n nhau \u0111\u1ebfn Hi\u1ebfu \u0111\u1ecbnh v\u01b0\u01a1ng th\u00ec \u0111\u00fang h\u1ee3p v\u1edbi s\u1ed1 ch\u00edn mi\u1ebfu. N\u00ean \u0111\u1ecbnh \u1edf b\u00ean t\u1ea3 trong ho\u00e0ng th\u00e0nh d\u1ef1ng nh\u00e0 Th\u00e1i mi\u1ebfu, noi theo ki\u1ec3u \u0111\u1ed3ng \u0111\u01b0\u1eddng d\u1ecb th\u1ea5t (1. \u0110\u1ed3ng \u0111\u01b0\u1eddng d\u1ecb th\u1ea5t : C\u00f9ng m\u1ed9t nh\u00e0, nh\u01b0ng c\u00f3 nhi\u1ec1u gian, m\u1ed7i gian th\u1edd m\u1ed9t v\u1ecb.) c\u1ee7a nh\u00e0 H\u00e1n nh\u00e0 Minh, th\u1edd Th\u00e1i v\u01b0\u01a1ng l\u00e0m Th\u00e1i t\u1ed5, \u0111\u1eb7t ng\u00f4i \u1edf gian gi\u1eefa, t\u1eeb Hi\u1ebfu v\u0103n v\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn Hi\u1ebfu \u0111\u1ecbnh v\u01b0\u01a1ng th\u00ec chia ra hai b\u00ean 4 chi\u00eau 4 m\u1ee5c, h\u1ee3p th\u00e0nh 9 ; \u0111\u1eb1ng sau Th\u00e1i mi\u1ebfu th\u00ec d\u1ef1ng mi\u1ebfu Tri\u1ec7u t\u1ed5, th\u1edd Chi\u00eau hu\u00e2n t\u0129nh v\u01b0\u01a1ng l\u00e0m Tri\u1ec7u t\u1ed5, \u0111\u1ec3 t\u1ecf r\u1eb1ng Th\u00e1i t\u1ed5 l\u00e0 t\u1ef1 \u0111\u00f3 m\u00e0 ra ; l\u1ea1i \u1edf b\u00ean h\u1eefu ph\u00eda trong ho\u00e0ng th\u00e0nh, d\u1ef1ng mi\u1ebfu Ho\u00e0ng kh\u1ea3o \u0111\u1ec3 t\u1ecf r\u1eb1ng \u0111\u1ebf nghi\u1ec7p l\u00e0 t\u1ef1 \u0111\u00f3 m\u00e0 ra. Tuy\u00ean v\u01b0\u01a1ng v\u00e0 Hu\u1ec7 v\u01b0\u01a1ng, th\u00ec \u0111\u1ee3i c\u00e1c mi\u1ebfu l\u00e0m xong, s\u1ebd l\u00e0m vi\u00ean t\u1ea9m (2. Vi\u00ean t\u1ea9m : Nh\u00e0 th\u1edd \u1edf trong v\u01b0\u1eddn.&nbsp; ) ri\u00eang \u0111\u1ec3 th\u1edd. B\u00e0n xong, s\u1eafc cho b\u1ed9 L\u1ec5 ch\u1ecdn ng\u00e0y l\u00e0nh, l\u1ea5y ng\u00e0y Gi\u00e1p th\u00ecn kh\u1edfi c\u00f4ng. Sai b\u1ecdn Ch\u01b0\u1edfng qu\u00e2n L\u00ea V\u0103n Duy\u1ec7t, Ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng Phan V\u0103n \u0110\u1ee9c, Th\u1ed1ng ch\u1ebf Nguy\u1ec5n C\u00f4ng Nga, Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u1ed1ng, Tham tri Nguy\u1ec5n V\u0103n Ngo\u1ea1n tr\u00f4ng coi c\u00f4ng vi\u1ec7c. Vua th\u01b0\u1eddng ra xem.<\/p>\n\n\n\n<p>Tha thu\u1ebf th\u00e2n v\u00e0 thu\u1ebf di\u00eam ti\u00eau n\u0103m nay cho \u0111\u1ed9i H\u00f9ng di\u00eam B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1eeb Qu\u1ea3ng B\u00ecnh v\u00e0o Nam b\u1ecb h\u1ea1n h\u00e1n, tha b\u1edbt t\u00f4 thu\u1ebf n\u0103m nay theo th\u1ee9 b\u1eadc kh\u00e1c nhau. Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c, Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb th\u00ec thu\u1ebf th\u00e2n v\u00e0 thu\u1ebf ru\u1ed9ng b\u1edbt 5 ph\u1ea7n 10, \u1edf c\u00e1c dinh tr\u1ea5n th\u00ec thu\u1ebf ru\u1ed9ng b\u1edbt 4 ph\u1ea7n 10, ti\u1ec1n thu\u1ebf th\u00e2n, c\u00e1c h\u1ea1ng tr\u00e1ng qu\u00e2n, bi\u1ec7t t\u00ednh v\u00e0 bi\u1ec7t n\u1ea1p \u1edf Qu\u1ea3ng B\u00ecnh m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi b\u1edbt 4 ti\u1ec1n, c\u00e1c h\u1ea1ng d\u00e2n \u0111inh l\u00e3o t\u1eadt th\u00ec b\u1edbt m\u1ed9t n\u1eeda. T\u1eeb Qu\u1ea3ng Nam tr\u1edf v\u00e0o m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi b\u1edbt 2 ti\u1ec1n, d\u00e2n \u0111inh l\u00e3o t\u1eadt c\u0169ng b\u1edbt m\u1ed9t n\u1eeda.<\/p>\n\n\n\n<p>Tha dao d\u1ecbch cho ng\u01b0\u1eddi Minh H\u01b0\u01a1ng \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u1ef1ng \u0111i\u1ec7n C\u1ea7n ch\u00e1nh, cung Tr\u01b0\u1eddng Th\u1ecd, cung Kh\u00f4n \u0110\u1ee9c. Sai b\u1ecdn Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c Xuy\u00ean, L\u00ea Ch\u1ea5t, Tr\u1ea7n V\u0103n N\u0103ng chia nhau tr\u00f4ng coi c\u00f4ng vi\u1ec7c.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1edbt th\u00f3c thu\u1ebf cho qu\u00e2n \u0111\u1ed3n \u0111i\u1ec1n \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh. Gia \u0110\u1ecbnh tr\u01b0\u1edbc c\u00f3 l\u1eadp ri\u00eang 300 ng\u01b0\u1eddi qu\u00e2n \u0111\u1ed3n \u0111i\u1ec1n, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi m\u1ed7i n\u0103m n\u1ed9p 6 h\u1ed9c th\u00f3c \u0111\u1ec3 sung vi\u1ec7c chi d\u00f9ng \u1edf trong cung. \u0110\u1ebfn nay \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t gi\u1ea3m cho, m\u1ed7i n\u0103m m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi n\u1ed9p 2 h\u1ed9c th\u00f3c.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh l\u1ec7 n\u1ed9p v\u00e1n g\u1ed7 cho \u0111\u1ed9i M\u1ed9c \u0111\u0129nh \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh. (\u0110\u1ed9i M\u1ed9c \u0111\u0129nh c\u00f3 5 hi\u1ec7u 500 ng\u01b0\u1eddi, c\u1ee9 100 ng\u01b0\u1eddi, m\u1ed7i n\u0103m ph\u1ea3i n\u1ed9p v\u00e1n g\u1ed7 \u0111\u00f3ng m\u1ed9t thuy\u1ec1n h\u1ea3i \u0111\u1ea1o, l\u1ea5y 50 m\u00e1i ch\u00e8o l\u00e0m h\u1ea1n).<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1eb7t \u0111\u1ed9i Ch\u00e2u t\u01b0\u1ee3ng [th\u1ee3 \u0111\u00f3ng thuy\u1ec1n] \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh, m\u1ed9 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n xi\u00eau t\u00e1n sung v\u00e0o, m\u1ed7i n\u0103m ph\u1ea3i n\u1ed9p v\u00e1n thuy\u1ec1n nh\u01b0 l\u1ec7 \u0111\u1ed9i M\u1ed9c \u0111\u0129nh.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai B\u1eafc Th\u00e0nh ch\u1ebf c\u00e1c th\u1ee9 c\u00e2n, th\u01b0\u1edbc v\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng, th\u0103ng, h\u1ed9c. D\u1ee5 r\u1eb1ng : \u201cTh\u1ed1ng nh\u1ea5t vi\u1ec7c \u0111o l\u01b0\u1eddng c\u00e2n l\u00e0 vi\u1ec7c \u0111\u1ea7u ti\u00ean trong ch\u00ednh tr\u1ecb. Nay n\u00ean theo th\u1ee9c m\u00e0 ch\u1ebf t\u1ea1o, g\u1eedi kh\u1eafp c\u00e1c tr\u1ea5n. Ph\u00e0m d\u00e2n c\u00f3 ch\u1ebf \u0111\u1ec3 d\u00f9ng ph\u1ea3i l\u1ea5y \u0111\u00f3 l\u00e0m ki\u1ec3u, do s\u1edf t\u1ea1i so s\u00e1nh r\u1ed3i kh\u1eafc ch\u1eef l\u00e0m tin. L\u00e0m tr\u00e1i th\u00ec c\u00f3 t\u1ed9i\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai \u0110i\u1ec3n qu\u00e2n L\u01b0u Ph\u01b0\u1edbc T\u01b0\u1eddng v\u00e0 H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n Tr\u1ea7n C\u00f4ng H\u00f2a sung ch\u00e1nh ph\u00f3 s\u1ee9 sang Xi\u00eam. Ng\u01b0\u1eddi Xi\u00eam \u0111\u1ebfn c\u00e1o vi\u1ec7c tang c\u1ee7a vua th\u1ee9 hai n\u01b0\u1edbc \u1ea5y, n\u00ean sai b\u1ecdn T\u01b0\u1eddng sang ph\u00fang. (T\u1eb7ng Ph\u1eadt v\u01b0\u01a1ng 50 l\u1ea1ng v\u00e0ng, 500 l\u1ea1ng b\u1ea1c, the m\u00e0u v\u00e0 v\u1ea3i tr\u1eafng \u0111\u1ec1u 100 t\u1ea5m ; ph\u00fang vua th\u1ee9 hai 500 c\u00e2n s\u00e1p ong, 100 t\u1ea5m v\u1ea3i tr\u1eafng, 3.000 c\u00e2n \u0111\u01b0\u1eddng c\u00e1t, \u0111\u01b0\u1eddng ph\u00e8n, \u0111\u01b0\u1eddng ph\u1ed5i \u0111\u1ec1u 500 c\u00e2n). Khi s\u1ee9 gi\u1ea3 tr\u1edf v\u1ec1, ng\u01b0\u1eddi Xi\u00eam g\u1eedi th\u01b0 \u0111\u1ebfn t\u1ea1 \u01a1n.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1eef T\u1ed1ng b\u1ecb \u0111\u00f3i, xin \u0111ong g\u1ea1o \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh. L\u01b0u tr\u1ea5n th\u1ea7n kh\u00f4ng mu\u1ed1n b\u00e1n, \u0111em vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Vua n\u00f3i r\u1eb1ng : \u201cB\u1edd c\u00f5i d\u00f9 kh\u00e1c nhau, nh\u01b0ng l\u1ea5y l\u00f2ng chung m\u00e0 th\u01b0\u01a1ng nhau, sao n\u1ee1 kh\u00f4ng ng\u00f3 \u0111\u1ebfn\u201d. B\u00e1n cho 50 v\u1ea1n c\u00e2n g\u1ea1o.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Gia \u0110\u1ecbnh \u0111\u00f3ng 50 chi\u1ebfc sai thuy\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u1eddi d\u1ef1ng mi\u1ebfu nh\u00e0 L\u00ea v\u1ec1 Thanh Hoa. Mi\u1ebfu nh\u00e0 L\u00ea \u1edf th\u00e0nh Th\u0103ng Long, h\u1ecd L\u00ea t\u00e2u xin d\u1eddi v\u1ec1 B\u1ed1 V\u1ec7 (t\u00ean x\u00e3, thu\u1ed9c huy\u1ec7n \u0110\u00f4ng S\u01a1n, l\u00e0 \u0111\u1ea5t c\u0169 trung h\u01b0ng nh\u00e0 L\u00ea). Vua n\u00f3i : \u201cGi\u1eef vi\u1ec7c th\u1edd c\u00fang nh\u00e0 L\u00ea l\u00e0 tr\u1ecdng \u0111i\u1ec3n c\u1ee7a Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh\u201d. Sai tr\u1ea5n th\u1ea7n Thanh Hoa th\u00fac d\u00e2n s\u1eeda sang. L\u1ea5y Phan T\u1ea5n Qu\u00fd l\u00e0m qu\u1ea3n ph\u1ee7 Thi\u1ec7u Thi\u00ean \u0111\u1ec3 coi c\u00f4ng vi\u1ec7c. R\u1ed3i l\u1ea5y 100 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n x\u00e3 B\u1ed1 V\u1ec7 l\u00e0m mi\u1ebfu phu.<\/p>\n\n\n\n<p>Phong t\u1eb7ng \u00f4ng cha c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng : \u201cTh\u01b0\u1edfng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 c\u00f4ng, \u0111\u1ec1n ng\u01b0\u1eddi kh\u00f3 nh\u1ecdc, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec3n l\u1edbn c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Nay v\u00f5 c\u00f4ng \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh, kh\u00f4i ph\u1ee5c non s\u00f4ng, ngh\u0129 t\u1edbi nh\u1eefng b\u1ea7y t\u00f4i hu\u00e2n c\u1ef1u, suy \u01a1n \u0111\u1ebfn g\u1ed1c, n\u00ean phong t\u1eb7ng cho \u00f4ng cha ba \u0111\u1eddi theo th\u1ee9 b\u1ef1c kh\u00e1c nhau\u201d. (Quan nh\u1ea5t ph\u1ea9m phong t\u1eb7ng ba \u0111\u1eddi, cha h\u00e0m nh\u1ecb ph\u1ea9m, \u00f4ng h\u00e0m tam ph\u1ea9m, c\u1ed1 h\u00e0m t\u1ee9 ph\u1ea9m, quan nh\u1ecb ph\u1ea9m phong t\u1eb7ng hai \u0111\u1eddi, cha h\u00e0m tam ph\u1ea9m, \u00f4ng h\u00e0m t\u1ee9 ph\u1ea9m ; quan tam ph\u1ea9m phong t\u1eb7ng m\u1ed9t \u0111\u1eddi, cha h\u00e0m t\u1ee9 ph\u1ea9m. C\u00f2n s\u1ed1ng th\u00ec suy phong, ch\u1ebft r\u1ed3i th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c truy t\u1eb7ng. Nh\u1eefng m\u1eb9, b\u00e0 v\u00e0 c\u1ed1 b\u00e0 \u0111\u1ec1u theo ph\u1ea9m h\u00e0m c\u1ee7a cha, \u00f4ng, c\u1ed1. N\u1ebfu cha, \u00f4ng, c\u1ed1 \u0111\u00e3 c\u00f3 ch\u1ee9c h\u00e0m r\u1ed3i m\u00e0 ph\u1ea9m cao h\u01a1n con ch\u00e1u, th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn m\u1ed9t b\u1ef1c, ph\u1ea9m c\u00f2n th\u1ea5p th\u00ec theo ch\u1ee9c h\u00e0m con ch\u00e1u m\u00e0 phong t\u1eb7ng. Ph\u00e0m ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 phong t\u1eb7ng th\u00ec ph\u1ea3i c\u00f3 hu\u00e2n lao ch\u00ednh t\u00edch v\u00e0 c\u00f3 \u00e2n ch\u1ec9 th\u00ec m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p).<\/p>\n\n\n\n<p>Ban h\u1ecdc quy cho c\u00e1c th\u00e0nh v\u00e0 dinh tr\u1ea5n. Quan B\u1eafc Th\u00e0nh t\u00e2u r\u1eb1ng : \u201cHi\u1ec7n nay th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng l\u01b0u \u00fd \u0111\u00e0o t\u1ea1o nh\u00e2n t\u00e0i, chia \u0111\u1eb7t \u0111\u1ed1c h\u1ecdc, r\u00e8n \u0111\u00fac h\u1ecdc tr\u00f2, \u0111\u1ec3 c\u1ed1ng hi\u1ebfn cho nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc. \u0110\u00f3 th\u1ef1c l\u00e0 c\u01a1 h\u1ed9i l\u1edbn \u0111\u1ec3 s\u1eeda \u0111\u1ed5i phong t\u1ee5c v\u00e0 t\u00e1c th\u00e0nh nh\u00e2n t\u00e0i. Nh\u01b0ng s\u1ef1 d\u1ea1y d\u1ed7 m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u th\u00ec v\u0103n khoa c\u1eed n\u00ean c\u00f3 ki\u1ec3u m\u1eabu \u0111\u1ec3 l\u00e0m khu\u00f4n ph\u00e9p cho h\u1ecdc tr\u00f2. V\u1eady xin chu\u1ea9n \u0111\u1ecbnh h\u1ecdc quy, khi\u1ebfn cho ng\u01b0\u1eddi d\u1ea1y l\u1ea5y \u0111\u00f3 m\u00e0 d\u1ea1y h\u1ecdc tr\u00f2, v\u00e0 h\u1ecdc tr\u00f2 l\u1ea5y \u0111\u00f3 m\u00e0 chuy\u00ean nghi\u1ec7p, \u0111\u1ec3 cho gi\u1ea3ng d\u1ea1y kh\u1ea3o kh\u00f3a l\u1ea5y \u0111\u00f3 m\u00e0 theo\u201d. Vua chu\u1ea9n l\u1eddi t\u00e2u. Sai Tham tri H\u00ecnh b\u1ed9 l\u00e0 Nguy\u1ec5n Th\u1ebf Tr\u1ef1c v\u00e0 quan Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m l\u00e0 Nguy\u1ec5n Vi\u1ebft \u1ee9ng so\u1ea1n \u0111\u1ecbnh nh\u1eefng b\u00e0i m\u1eabu m\u1edbi v\u1ec1 kinh ngh\u0129a v\u00e0 v\u0103n s\u00e1ch \u0111\u1ec3 ban b\u1ed1 thi h\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u1ea5p t\u1ef1 \u0111i\u1ec1n t\u1ef1 d\u00e2n cho Th\u00e1i \u00fay qu\u1ed1c c\u00f4ng V\u00f5 T\u00e1nh, cho con l\u00e0 Kh\u00e1nh coi gi\u1eef vi\u1ec7c th\u1edd c\u00fang. D\u1ee5 r\u1eb1ng : \u201cL\u00e0m cho ng\u01b0\u1eddi trung \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ebb vang, ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ecfa ch\u00ed, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec3n l\u1edbn c\u1ee7a nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc. Cha ng\u01b0\u01a1i l\u00e0 b\u1ef1c c\u00f4ng \u0111\u1ea7u c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc, gi\u1eef tr\u00e1ch nhi\u1ec7m \u1edf th\u00e0nh Tr\u00e0 B\u00e0n m\u00e0 s\u1ed1ng ch\u1ebft \u1edf \u0111\u00f3. V\u1eady \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ban cho t\u1ef1 d\u00e2n 200 ng\u01b0\u1eddi, t\u1ef1 \u0111i\u1ec1n 300 m\u1eabu. Ng\u01b0\u01a1i n\u00ean c\u1ea9n th\u1eadn, l\u1ea5y \u0111\u1ea5y ph\u1ea3i c\u00f3 quy ch\u1ebf, d\u00f9ng \u0111\u1ea5y ph\u1ea3i c\u00f3 ti\u1ebft \u0111\u1ed9, \u0111\u1eddi \u0111\u1eddi v\u00e2ng gi\u1eef, c\u00f9ng n\u01b0\u1edbc c\u00f9ng d\u00e0i, \u0111\u1ec3 x\u1ee9ng v\u1edbi t\u1ea5m l\u00f2ng tr\u1ecdng \u0111\u1ee9c \u0111\u1ec1n c\u00f4ng c\u1ee7a ta\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Tr\u01b0\u1edfng chi Di\u1ec7p M\u1eadu l\u00e0m Kh\u00e2m sai cai c\u01a1, coi ph\u1ee7 Tr\u00e0 Vinh. M\u1eadu l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Ch\u00e2n L\u1ea1p, theo chinh chi\u1ebfn \u0111\u00e3 l\u00e2u, l\u1ea1i xu\u1ea5t nhi\u1ec1u c\u1ee7a nh\u00e0 \u0111\u1ec3 gi\u00fap qu\u00e2n ph\u00ed. Vua ngh\u0129 c\u00f4ng, n\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh \u1ea5y.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh \u0111i\u1ec1u c\u1ea5m cho ng\u01b0\u1eddi gi\u00e1m th\u1ee7 kho t\u00e0ng. Ph\u00e0m x\u1ebbo x\u00e9n ti\u1ec1n th\u00f3c v\u00e0 cho ng\u01b0\u1eddi m\u01b0\u1ee3n ri\u00eang ti\u1ec1n t\u1eeb 1 quan, g\u1ea1o t\u1eeb 1 ph\u01b0\u01a1ng tr\u1edf l\u00ean, \u0111\u1ec1u b\u1ecb t\u1ed9i n\u1eb7ng, g\u1eb7p \u00e2n x\u00e1 c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n ; ng\u01b0\u1eddi m\u01b0\u1ee3n c\u0169ng b\u1ecb t\u1ed9i.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y \u0110o\u00e0n C\u00f4ng L\u1ec5 l\u00e0m \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng coi gi\u1eef t\u00f4n l\u0103ng \u1edf Chi\u00eam S\u01a1n (1. T\u1ee9c l\u0103ng Hi\u1ebfu chi\u00eau ho\u00e0ng h\u1eadu \u0110o\u00e0n th\u1ecb.) (t\u1ee9c l\u0103ng V\u0129nh Di\u00ean \u1edf x\u00e3 Chi\u00eam S\u01a1n. \u0110\u1ec1n th\u1edd \u1edf b\u00e3i \u0110\u00f4ng An thu\u1ed9c t\u1ec9nh Qu\u1ea3ng Nam, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1eb7t gi\u00e1m th\u1ee7 \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng 2 ng\u01b0\u1eddi, d\u00e2n phu 20 ng\u01b0\u1eddi, t\u1ef1 \u0111i\u1ec1n 5 m\u1eabu ; \u0111\u1ebfn nay ng\u01b0\u1eddi h\u1ecd l\u00e0 C\u00f4ng L\u1ec5 \u0111em vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean, m\u1edbi cho l\u00e0m \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng, cho su\u1ea5t d\u00e2n phu 10 ng\u01b0\u1eddi coi gi\u1eef).<\/p>\n\n\n\n<p>Mi\u1ec5n thu\u1ebf cho d\u00e2n v\u1eadn t\u1ea3i \u0111\u01b0\u1eddng th\u1ee7y \u1edf Qu\u1ea3ng B\u00ecnh.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u1ecdi h\u01a1n 7.000 ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c n\u0103m qu\u00e2n c\u00f9ng n\u0103m c\u01a1 K\u00edch, b\u1ed1n c\u01a1 D\u1ef1c \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh v\u1ec1 Kinh.<\/p>\n\n\n\n<p>Gi\u1eb7c n\u1ed5i \u1edf Th\u00e1i Nguy\u00ean, \u0111\u00e1nh c\u01b0\u1edbp \u1edf V\u0169 Nhai v\u00e0 L\u1ea1ng Giang. Tr\u1ea5n th\u1ee7 Kinh B\u1eafc l\u00e0 Ph\u1ea1m Ti\u1ebfn Tu\u1ea5n \u0111em qu\u00e2n \u0111i \u0111\u00e1nh. Quan B\u1eafc Th\u00e0nh sai Ch\u00e1nh qu\u1ea3n m\u01b0\u1eddi c\u01a1 T\u1ea3 qu\u00e2n l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Gi\u00e1m, Ph\u00f3 th\u1ed1ng Ti\u1ec1n \u0111\u1ed3n Ti\u1ec1n qu\u00e2n l\u00e0 Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n \u0111em qu\u00e2n \u0111\u1ebfn h\u1ed9i. Qu\u00e2n \u0111\u1ebfn, gi\u1eb7c v\u1ee1 ch\u1ea1y ngay. Qu\u00e2n c\u0169ng b\u00e3i v\u1ec1.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ee7y s\u01b0 B\u1eafc Th\u00e0nh \u0111\u00e1nh tan gi\u1eb7c bi\u1ec3n T\u1ec1 Ng\u00f4i \u1edf h\u1ea3i ph\u1eadn Y\u00ean Qu\u1ea3ng, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u00e2n gi\u1eb7c 13 ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 thuy\u1ec1n ghe kh\u00ed gi\u1edbi \u0111em n\u1ed9p.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1eafp t\u00e1m \u0111o\u1ea1n \u0111\u00ea m\u1edbi \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh (M\u1ed9t \u0111o\u1ea1n \u1edf x\u00e3 Th\u01b0\u1ee3ng C\u00e1t huy\u1ec7n T\u1eeb Li\u00eam tr\u1ea5n S\u01a1n T\u00e2y d\u00e0i h\u01a1n 135 tr\u01b0\u1ee3ng, m\u1ed9t \u0111o\u1ea1n \u1edf x\u00e3 Ph\u00fa Xuy\u00ean huy\u1ec7n Ti\u00ean Phong, d\u00e0i h\u01a1n 394 tr\u01b0\u1ee3ng, m\u1ed9t \u0111o\u1ea1n \u1edf x\u00e3 Ph\u00f9 Li\u1ec7t huy\u1ec7n V\u0103n Giang, tr\u1ea5n Kinh B\u1eafc d\u00e0i h\u01a1n 361 tr\u01b0\u1ee3ng, m\u1ed9t \u0111o\u1ea1n \u1edf x\u00e3 Ph\u00f9 C\u1ea7m huy\u1ec7n Y\u00ean Phong d\u00e0i h\u01a1n 47 tr\u01b0\u1ee3ng, m\u1ed9t \u0111o\u1ea1n \u1edf x\u00e3 \u0110\u00f4ng Ph\u00f9 Li\u1ec7t huy\u1ec7n Thanh Tr\u00ec, tr\u1ea5n S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng d\u00e0i h\u01a1n 370 tr\u01b0\u1ee3ng, m\u1ed9t \u0111o\u1ea1n \u1edf x\u00e3 H\u00e0 L\u00e3o huy\u1ec7n H\u01b0ng Nh\u01a1n tr\u1ea5n S\u01a1n Nam h\u1ea1 d\u00e0i h\u01a1n 119 tr\u01b0\u1ee3ng, m\u1ed9t \u0111o\u1ea1n \u1edf x\u00e3 \u0110\u01b0\u1eddng S\u00e2m huy\u1ec7n Ch\u00e2n \u0110\u1ecbnh d\u00e0i 214 tr\u01b0\u1ee3ng, m\u1ed9t \u0111o\u1ea1n \u1edf x\u00e3 Tr\u00e0 L\u00fd huy\u1ec7n Ch\u00e2n \u0110\u1ecbnh d\u00e0i h\u01a1n 88 tr\u01b0\u1ee3ng). Sai th\u00e0nh th\u1ea7n thu\u00ea d\u00e2n m\u00e0 \u0111\u1eafp, chi ti\u1ec1n h\u01a1n 89.000 quan.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00ednh bi\u00ean<\/p>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\"><a>\u0110\u1ec7 nh\u1ea5t k\u1ef7 &#8211; Quy\u1ec3n XXIV &#8211; Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u1ec1 Th\u1ebf t\u1ed5 cao ho\u00e0ng \u0111\u1ebf<\/a><\/h1>\n\n\n\n<p>Gi\u00e1p t\u00fd, Gia Long n\u0103m th\u1ee9 3 [1804], m\u00f9a h\u00e8, th\u00e1ng 4, ng\u00e0y m\u1ed3ng 1, t\u1ebf h\u1ea1 h\u01b0\u1edfng.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y K\u1ef7 m\u00f9i, x\u00e2y cung th\u00e0nh v\u00e0 ho\u00e0ng th\u00e0nh. Cung th\u00e0nh b\u1ed1n m\u1eb7t d\u00e0i su\u1ed1t 307 tr\u01b0\u1ee3ng 3 th\u01b0\u1edbc 4 t\u1ea5c, x\u00e2y b\u1eb1ng g\u1ea1ch, cao 9 th\u01b0\u1edbc 2 t\u1ea5c, d\u00e0y 1 th\u01b0\u1edbc 8 t\u1ea5c. Ph\u00eda tr\u01b0\u1edbc c\u00f3 c\u1eeda T\u1ea3 t\u00fac, c\u1eeda H\u1eefu t\u00fac, b\u00ean t\u1ea3 l\u00e0 c\u1eeda H\u01b0ng Kh\u00e1nh, b\u00ean h\u1eefu l\u00e0 c\u1eeda Gia T\u01b0\u1eddng, ph\u00eda sau l\u00e0 c\u1eeda T\u01b0\u1eddng L\u00e2n v\u00e0 c\u1eeda Nghi Ph\u01b0\u1ee3ng. Ho\u00e0ng th\u00e0nh b\u1ed1n m\u1eb7t d\u00e0i su\u1ed1t 614 tr\u01b0\u1ee3ng, x\u00e2y g\u1ea1ch, cao 1 tr\u01b0\u1ee3ng 5 th\u01b0\u1edbc, d\u00e0y 2 th\u01b0\u1edbc 6 t\u1ea5c. H\u1ed3 b\u1ecdc ba ph\u00eda, t\u1ea3, h\u1eefu, h\u1eadu, d\u00e0i su\u1ed1t 464 tr\u01b0\u1ee3ng 1 th\u01b0\u1edbc. Ph\u00eda tr\u01b0\u1edbc c\u00f3 c\u1eeda T\u1ea3 \u0110oan v\u00e0 c\u1eeda H\u1eefu \u0110oan, b\u00ean t\u1ea3 l\u00e0 c\u1eeda Hi\u1ec3n Nh\u01a1n, b\u00ean h\u1eefu c\u1eeda Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c, ph\u00eda sau c\u00f3 c\u1eeda Cung Th\u1ea7n. C\u1eeda T\u01b0\u1eddng L\u00e2n sau \u0111\u1ed5i l\u00e0m c\u1eeda T\u01b0\u1eddng Loan, c\u1eeda Cung Th\u1ea7n sau \u0111\u1ed5i l\u00e0m c\u1eeda \u0110\u1ecba B\u00ecnh). Sai Nguy\u1ec5n V\u0103n Tr\u01b0\u01a1ng v\u00e0 L\u00ea Ch\u1ea5t tr\u00f4ng coi c\u00f4ng vi\u1ec7c. C\u00e1c quan \u1ee9ng d\u1ecbch \u1edf \u0111\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng th\u00eam l\u01b0\u01a1ng ti\u1ec1n. L\u1ea1i l\u1ea5y s\u1ef1 ch\u1eadm ch\u00f3ng \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecbnh th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y H\u1ed3 V\u0103n L\u00e2n l\u00e0m Ch\u01b0\u1edfng dinh, L\u00ea V\u0103n Qu\u1ebf l\u00e0m \u0110\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf dinh H\u1eadu th\u1ee7y Th\u1ee7y qu\u00e2n.<\/p>\n\n\n\n<p>Truy t\u1eb7ng Cai c\u01a1 qu\u1ea3n N\u1ed9i th\u1ee7y Trung th\u1ee7y l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Uy l\u00e0m Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 (V\u0103n Uy ch\u1ebft tr\u1eadn n\u0103m Gi\u00e1p th\u00ecn).<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y L\u01b0u th\u1ee7 Qu\u1ea3ng B\u00ecnh l\u00e0 T\u00f4n Th\u1ea5t Huy\u00ean l\u00e0m L\u01b0u th\u1ee7 Qu\u1ea3ng Nam, Tri b\u1ea1 \u0110\u1ed3 gia l\u00e0 Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng V\u00e2n l\u00e0m Cai b\u1ea1, Cai c\u01a1 L\u00ea V\u0103n Ch\u1eed l\u00e0m L\u01b0u th\u1ee7 Qu\u1ea3ng B\u00ecnh, Tri b\u1ea1 Ch\u00ednh dinh l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Nhi\u00ean l\u00e0m K\u00fd l\u1ee5c, H\u00e0n l\u00e2m th\u1eeba ch\u1ec9 V\u00f5 H\u1eefu H\u1ee3p l\u00e0m K\u00fd l\u1ee5c B\u00ecnh H\u00f2a.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00ecm nh\u1eefng s\u00e1ch ch\u1ee9a ri\u00eang \u1edf nh\u00e0 d\u00e2n. Ng\u01b0\u1eddi Duy\u00ean H\u00e0 (t\u00ean x\u00e3 thu\u1ed9c huy\u1ec7n Duy\u00ean H\u00e0) l\u00e0 L\u00ea Duy Thanh \u0111em s\u00e1u quy\u1ec3n T\u1ea1p l\u1ee5c v\u00e0 hai quy\u1ec3n Qu\u1ea7n th\u01b0 kh\u1ea3o bi\u1ec7n c\u1ee7a cha l\u00e0 L\u00ea Qu\u00fd \u0110\u00f4n (\u0111\u1ed7 B\u1ea3ng nh\u00e3n tri\u1ec1u L\u00ea c\u0169, h\u1ecdc v\u1ea5n r\u1ed9ng) \u0111\u1ec3 d\u00e2ng.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng cho c\u00e1c quan d\u1ea1y h\u1ecdc \u1edf Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m (ch\u00e1nh \u0111\u1ed1c h\u1ecdc ti\u1ec1n 6 quan, g\u1ea1o 6 ph\u01b0\u01a1ng, ph\u00f3 \u0111\u1ed1c h\u1ecdc ti\u1ec1n 5 quan, g\u1ea1o 5 ph\u01b0\u01a1ng). Sai ch\u1ecdn con em t\u00f4n th\u1ea5t, t\u1eeb 10 tu\u1ed5i tr\u1edf l\u00ean, 15 tu\u1ed5i tr\u1edf xu\u1ed1ng, cho v\u00e0o h\u1ecdc nh\u00e0 Qu\u1ed1c h\u1ecdc.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai H\u1ed9 b\u1ed9 th\u1ed1ng k\u00ea r\u00f5 s\u1ed1 ti\u1ec1n th\u00f3c thu\u1ebf thu v\u00e0 chi t\u00e2u l\u00ean. Vua cho r\u1eb1ng quan H\u1ed9 b\u1ed9 ch\u1ee7 vi\u1ec7c t\u00e0i ch\u00ednh, chi thu ph\u1ea3i c\u00f3 chuy\u00ean tr\u00e1ch. Sai Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 H\u1ed9 b\u1ed9 l\u00e0 Tr\u1ecbnh Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c gi\u1eef vi\u1ec7c tr\u01b0ng thu, Tham tri Nguy\u1ec5n H\u1eefu \u0110\u1ed3ng l\u00e0m ph\u00f3, H\u1ed9 b\u1ed9 Nguy\u1ec5n K\u1ef3 K\u1ebf gi\u1eef vi\u1ec7c chi ph\u00e1t, Tham tri Nguy\u1ec5n V\u0103n Ki\u00eam l\u00e0m ph\u00f3. C\u1ee9 cu\u1ed1i n\u0103m th\u1ed1ng k\u00ea s\u1ed5 s\u00e1ch d\u00e2ng l\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u00e0m th\u00eam kho \u1edf Kinh, sai c\u00e1c dinh tr\u1ea5n Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c, Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb, Qu\u1ea3ng Nam, Qu\u1ea3ng B\u00ecnh, B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh, Ph\u00fa Y\u00ean, B\u00ecnh H\u00f2a, B\u00ecnh Thu\u1eadn v\u00e0 Ngh\u1ec7 An cho qu\u00e2n d\u00e2n \u0111i t\u00ecm g\u1ed7, c\u1ee9 m\u1ed7i gian kho c\u1ea5p ti\u1ec1n 100 quan. L\u1ea1i sai hai \u0111\u1ed9i L\u00e2m c\u00f4ng [th\u1ee3 r\u1eebng] v\u00e0 H\u00f9ng di\u00eam l\u1ea5y g\u1ed7 \u1edf n\u00fai H\u1ea3i V\u00e2n, \u0111\u1ed9i Tu\u1ea7n th\u00e0nh l\u1ea5y g\u1ed7 \u1edf n\u00fai Qu\u1ea3ng B\u00ecnh, \u0111\u1ec1u ph\u00e1t ti\u1ec1n th\u01b0\u1edfng c\u1ea5p.<\/p>\n\n\n\n<p>Bi\u00ean hai chi H\u00f9ng tr\u1ea5n v\u00e0 D\u0169ng tr\u1ea5n \u1edf Cao B\u1eb1ng l\u00e0m c\u01a1 H\u00f9ng d\u0169ng thu\u1ed9c tr\u1ea5n, l\u1ea5y Nguy\u1ec5n H\u1ef1u B\u1eb1ng l\u00e0m qu\u1ea3n c\u01a1, Nguy\u1ec5n H\u1ef1u Tri\u1ec7u l\u00e0m ph\u00f3.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng l\u00e0m s\u1ed5 v\u1ec1 ng\u1ea1ch th\u1ee7 ng\u1ef1. T\u1eeb&nbsp; tr\u01b0\u1edbc t\u1edbi nay, ch\u1ee9c th\u1ee7 ng\u1ef1 c\u00f3 l\u00fac do \u0111\u00ecnh th\u1ea7n ch\u1ecdn c\u1ea5t, c\u00f3 l\u00fac do \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng k\u00e9n b\u1ed5, s\u1ed5 ng\u1ea1ch ch\u01b0a r\u00f5 r\u00e0ng. B\u00e8n sai c\u00e1c dinh tr\u1ea5n c\u1ee9 m\u1ed7i n\u0103m \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 2 th\u00ec l\u00e0m s\u1ed5 t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai \u0110\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf dinh H\u1eadu th\u1ee7y l\u00e0 L\u00ea V\u0103n Qu\u1ebf qu\u1ea3n 10 chi\u1ebfc thuy\u1ec1n h\u1ea3i \u0111\u1ea3o \u0111i th\u00fa B\u1eafc Th\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p>Tha t\u00f4 thu\u1ebf n\u0103m nay cho huy\u1ec7n T\u1ed1ng S\u01a1n. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: \u201cHuy\u1ec7n T\u1ed1ng S\u01a1n l\u00e0 n\u01a1i c\u01a1 b\u1ea3n, t\u00f4 thu\u1ebf hai n\u0103m Nh\u00e2m tu\u1ea5t v\u00e0 Qu\u00fd h\u1ee3i \u0111\u1ec1u \u0111\u00e3 mi\u1ec5n r\u1ed3i. Nay ta \u01b0u \u0111\u00e3i c\u1ed1 h\u01b0\u01a1ng n\u00ean l\u1ea1i tha cho\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Cai \u0111\u1ed9i Nguy\u1ec5n Ng\u1ecdc Huy\u00ean su\u1ea5t x\u00e3 d\u00e2n x\u00e3 C\u01b0 Ch\u00ednh gi\u1eef g\u00ecn l\u0103ng Ho\u00e0ng kh\u1ea3o.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u01b0u tr\u1ea5n Gia \u0110\u1ecbnh l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Nh\u01a1n t\u00e2u r\u1eb1ng: \u201cC\u00e1c h\u1ea1ng l\u00e3o t\u1eadt c\u1ee7a d\u00e2n \u0111\u1ed3n \u0111i\u1ec1n, xin t\u1eeb nay v\u1ec1 sau gi\u1ea3m b\u1edbt th\u00f3c thu\u1ebf cho 5 ph\u1ea7n 10. L\u1ea1i khe ng\u00f2i x\u01b0a nay kh\u00f4ng c\u00f3 thu\u1ebf, g\u1ea7n \u0111\u00e2y b\u1ecdn l\u1ea1i gian m\u01b0u l\u1ee3i thu n\u1ed9p c\u1ea3, l\u00e0m cho r\u1ed1i d\u00e2n, xin tha cho\u201d. Vua \u0111\u1ec1u theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n\n\n\n<p>Thuy\u1ec1n b\u1ecb n\u1ea1n \u1edf n\u01b0\u1edbc Xi\u00eam \u0111\u1eadu \u1edf ph\u1ea7n bi\u1ec3n Gia \u0110\u1ecbnh. Sai l\u01b0u tr\u1ea5n th\u1ea7n l\u1ea5y g\u1ea1o kho c\u1ea5p ph\u00e1t cho \u0111\u1ee7.<\/p>\n\n\n\n<p>Ban ti\u1ec1n g\u1ea1o cho b\u1ecdn Mai \u0110\u1ee9c Nho l\u00e0 con Mai \u0110\u1ee9c Ngh\u1ecb, \u0110\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf H\u1eadu dinh qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch v\u00e0 T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc L\u00fd, T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc Tho\u1ea1i l\u00e0 con T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc Ch\u00e2u, Th\u1ed1ng ch\u1ebf dinh Trung th\u1ee7y Th\u1ee7y qu\u00e2n, theo th\u1ee9 b\u1eadc kh\u00e1c nhau. (\u0110\u1ee9c Nho m\u1ed7i th\u00e1ng 5 ti\u1ec1n, g\u1ea1o 4 ph\u01b0\u01a1ng, b\u1ecdn Ph\u01b0\u1edbc L\u00fd \u0111\u1ec1u ti\u1ec1n 1 quan, g\u1ea1o 1 ph\u01b0\u01a1ng).<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ee5c b\u1ed5 con H\u1eefu qu\u00e2n V\u00f5 Do\u00e3n Tri\u00eam l\u00e0 V\u00f5 Do\u00e3n \u0110\u1ea1o l\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n th\u1ecb th\u01b0, con L\u1ec5 b\u1ed9 Nguy\u1ec5n \u0110\u00f4 l\u00e0 Nguy\u1ec5n Hy sung H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ecdn gi\u1eb7c Th\u00e1i Nguy\u00ean c\u00f2n s\u00f3t \u0111\u00e1nh c\u01b0\u1edbp b\u1ea3o B\u1eafc C\u1ea1n. Tr\u1ea5n th\u1ea7n \u0111em qu\u00e2n \u0111\u00e1nh \u00fap ph\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c. Th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n 600 quan.<\/p>\n\n\n\n<p>Quan B\u1eafc Th\u00e0nh t\u00e2u r\u1eb1ng: \u201cT\u00f4 thu\u1ebf b\u1ea3y huy\u1ec7n \u1edf ph\u1ee7 Kinh M\u00f4n tr\u1ea5n H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng, tr\u01b0\u1edbc n\u1ed9p v\u1ec1 Y\u00ean Qu\u1ea3ng. Nay kho&nbsp; \u1edf tr\u1ea5n \u0111\u1ea7y m\u00e0 h\u1eb1ng n\u0103m chi ti\u00eau kh\u00f4ng h\u1ebft m\u1ea5y, ch\u1ec9 hai huy\u1ec7n \u0110\u00f4ng Tri\u1ec1u v\u00e0 Th\u1ee7y \u0110\u01b0\u1eddng c\u0169ng \u0111\u1ee7. V\u1eady xin cho n\u0103m huy\u1ec7n Gi\u00e1p S\u01a1n, Kim Th\u00e0nh, An D\u01b0\u01a1ng, Nghi D\u01b0\u01a1ng v\u00e0 An L\u00e3o n\u1ed9p v\u1ec1 H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng\u201d. Vua nghe theo.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u1eeda h\u00e0nh cung B\u1eafc Th\u00e0nh. \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh tr\u01b0\u1edbc d\u00f9ng \u0111i\u1ec7n K\u00ednh Thi\u00ean c\u1ee7a nh\u00e0 L\u00ea l\u00e0m h\u00e0nh cung. \u0110\u1ebfn nay sai l\u00e0m th\u00eam m\u1ed9t t\u00f2a \u1edf sau \u0111i\u1ec7n, \u0111\u1ec3 l\u00e0m n\u01a1i tr\u00fa ch\u00e2n trong khi vua \u0111i tu\u1ea7n th\u00fa.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00e0n \u0111\u1ecbnh quan ch\u1ebf. B\u00e0n xong, \u0111em tuy\u00ean b\u1ed1 \u1edf tri\u1ec1u. D\u1ee5 cho b\u1ea7y t\u00f4i r\u1eb1ng: \u201cB\u1ecdn khanh n\u1ebfu c\u00f3 \u00fd ki\u1ebfn \u0111\u1ec1u n\u00ean n\u00f3i th\u1ef1c, ch\u1ee9 kh\u00f4ng n\u00ean tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t th\u00ec \u0111\u1ed3ng \u00fd, sau khi lui v\u1ec1 l\u1ea1i c\u00f2n n\u00f3i\u201d. B\u1ea7y t\u00f4i \u0111\u1ec1u n\u00f3i xin theo nh\u01b0 \u0111\u00e3 b\u00e0n. B\u00e8n sai ban b\u1ed1 cho trong ngo\u00e0i.<\/p>\n\n\n\n<p>Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: \u201cQuan ch\u1ebf c\u00e1c tri\u1ec1u, di\u00ean c\u00e1ch kh\u00e1c nhau, c\u1ea7n n\u00ean t\u00f9y nghi th\u00eam b\u1edbt, chia ch\u1ee9c l\u00e0m vi\u1ec7c mong sao cho kh\u00f4ng tr\u1ed1ng m\u00e0 th\u00f4i. C\u00e1c \u0111\u1ea5ng th\u00e1nh v\u01b0\u01a1ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1eb7t quan \u0111\u00e3 c\u00f3 ch\u00e9p s\u1eb5n. Ch\u1ee3t t\u1eeb T\u00e2y S\u01a1n n\u1ed5i lo\u1ea1n, danh hi\u1ec7u r\u01b0\u1eddm r\u00e0. Nay v\u00f5 c\u00f4ng \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh, c\u1ea7n ph\u1ea3i ch\u1ec9nh \u0111\u1ed1n quan ch\u1ee9c. \u0110\u00e3 b\u00e0n \u0111\u1ecbnh quan ch\u1ebf hai ban, chu\u1ea9n cho thi h\u00e0nh, \u0111\u1ec1u n\u00ean v\u00e2ng theo. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c \u00e2n gia h\u00e0m ti\u1ebfn t\u01b0\u1edbc th\u00ec kh\u00f4ng \u1edf l\u1ec7 n\u00e0y\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u0103n giai: \u1edf tr\u00ean nh\u1ea5t ph\u1ea9m l\u00e0 t\u00f4n nh\u00e2n l\u1ec7nh T\u00f4n nh\u00e2n ph\u1ee7 v\u00e0 tam c\u00f4ng [Th\u00e1i s\u01b0, Th\u00e1i ph\u00f3, Th\u00e1i b\u1ea3o]; ch\u00e1nh nh\u1ea5t ph\u1ea9m l\u00e0 t\u1ea3 h\u1eefu t\u00f4n ch\u00ednh T\u00f4n nh\u00e2n ph\u1ee7 v\u00e0 tam thi\u1ebfu [Thi\u1ebfu s\u01b0, Thi\u1ebfu ph\u00f3, Thi\u1ebfu b\u1ea3o]; t\u00f2ng nh\u1ea5t ph\u1ea9m l\u00e0 tham ch\u00ednh, tham ngh\u1ecb, th\u1ecb trung \u0111\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129; ch\u00e1nh nh\u1ecb ph\u1ea9m l\u00e0 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 l\u1ee5c b\u1ed9 v\u00e0 t\u1ea3 h\u1eefu \u0111\u00f4 ng\u1ef1 s\u1eed \u0110\u00f4 s\u00e1t vi\u1ec7n; t\u00f2ng nh\u1ecb ph\u1ea9m l\u00e0 tham tri s\u00e1u b\u1ed9, t\u1ea3 h\u1eefu ph\u00f3 \u0111\u00f4 ng\u1ef1 s\u1eed \u0110\u00f4 s\u00e1t vi\u1ec7n, t\u00e1n l\u00fd; ch\u00e1nh tam ph\u1ea9m l\u00e0 ch\u00e1nh thi\u00eam s\u1ef1, th\u1ecb trung tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, th\u1ecb trung h\u1ecdc s\u0129, tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 c\u00e1c \u0111i\u1ec7n, h\u1ecdc s\u0129 c\u00e1c \u0111i\u1ec7n, hi\u1ec7p tr\u1ea5n c\u00e1c tr\u1ea5n, cai b\u1ea1, k\u00fd l\u1ee5c c\u00f4ng \u0111\u01b0\u1eddng c\u00e1c dinh; t\u00f2ng tam ph\u1ea9m l\u00e0 thi\u1ebfu thi\u00eam s\u1ef1, cai b\u1ea1 Ch\u00ednh dinh, tham t\u00e1n c\u00e1c qu\u00e2n, Th\u01b0\u1ee3ng b\u1ea3o khanh, tham qu\u00e2n qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch; ch\u00e1nh t\u1ee9 ph\u1ea9m l\u00e0 \u0111\u1ed1c h\u1ecdc Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m, thi\u00eam s\u1ef1 s\u00e1u b\u1ed9, Th\u01b0\u1ee3ng b\u1ea3o thi\u1ebfu khanh, \u0110\u00f4ng c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129, tham qu\u00e2n, tham m\u01b0u c\u00e1c dinh qu\u00e2n, cai b\u1ea1 cung Tr\u01b0\u1eddng Th\u1ecd, tham hi\u1ec7p c\u00e1c tr\u1ea5n; t\u00f2ng t\u1ee9 ph\u1ea9m l\u00e0 ph\u00f3 \u0111\u1ed1c h\u1ecdc Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m, tuy\u00ean ph\u1ee7 s\u1ee9, tham lu\u1eadn, th\u1ecb trung \u0111i\u1ec3n qu\u00e2n c\u00e1c dinh qu\u00e2n, cai b\u1ea1 \u0111i\u1ec3n qu\u00e2n; ch\u00e1nh ng\u0169 ph\u1ea9m l\u00e0 tham lu\u1eadn th\u1ecb n\u1ed9i, tham lu\u1eadn qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch, H\u00e0n l\u00e2m th\u1eeba ch\u1ec9, th\u1ecb gi\u1ea3ng, th\u1ecb \u0111\u1ed9c, ch\u1ebf c\u00e1o, th\u1ecb th\u01b0, tu so\u1ea1n, H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n, \u0111\u1ed1c h\u1ecdc c\u00e1c dinh tr\u1ea5n; t\u1ea3n giai ch\u00e1nh ng\u0169 ph\u1ea9m l\u00e0 gi\u00e1m ch\u00ednh Kh\u00e2m thi\u00ean gi\u00e1m, ng\u1ef1 y Th\u00e1i y vi\u1ec7n, ch\u00e1nh cai b\u1ea1 t\u00e0u; t\u00f2ng ng\u0169 ph\u1ea9m l\u00e0 tham lu\u1eadn c\u00e1c dinh qu\u00e2n, ph\u00f3 \u0111\u1ed1c h\u1ecdc c\u00e1c tr\u1ea5n dinh, cai b\u1ea1 \u0111i\u1ec3n qu\u00e2n v\u00e0 tham lu\u1eadn c\u00e1c bi\u1ec7t \u0111\u1ea1o; t\u1ea3n giai t\u00f2ng ng\u0169 ph\u1ea9m l\u00e0 tri b\u1ea1 Ch\u00ednh dinh, cai \u00e1n tri b\u1ea1 th\u1ecb trung, cai \u00e1n tri b\u1ea1 th\u1ecb n\u1ed9i, th\u01b0 k\u00fd, cai \u00e1n tri b\u1ea1 qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch, cai \u00e1n tri b\u1ea1 cung Tr\u01b0\u1eddng Th\u1ecd, cai \u00e1n tri b\u1ea1 cung Kh\u00f4n \u0110\u1ee9c, th\u01b0 k\u00fd, cai \u00e1n tr\u1ecb b\u1ea1 c\u00e1c dinh qu\u00e2n, tri b\u1ea1 t\u00e0u, tham lu\u1eadn Tr\u01b0\u1eddng \u0110\u00e0, cai \u00e1n T\u01b0 thi\u1ec7n, c\u00e2u k\u00ea ty L\u1ec7nh s\u1eed s\u00e1u b\u1ed9, cai \u00e1n tri b\u1ea1 thu\u1ed9c \u0110\u1ed3 gia, c\u00e2u k\u00ea ty L\u1ec7nh s\u1eed \u0110\u1ed3 gia, c\u00e2u k\u00ea ty L\u1ec7nh s\u1eed t\u00e0u, th\u01b0 k\u00fd, cai \u00e1n tri b\u1ea1 c\u00e1c tr\u1ea5n dinh, cai \u00e1n tri b\u1ea1 c\u00e1c bi\u1ec7t \u0111\u1ea1o, gi\u00e1m ph\u00f3 Kh\u00e2m thi\u00ean gi\u00e1m, ng\u1ef1 y ph\u00f3 Th\u00e1i y vi\u1ec7n, chi\u00eam h\u1eadu Kh\u00e2m thi\u00ean gi\u00e1m; ch\u00e1nh l\u1ee5c ph\u1ea9m l\u00e0 tri ph\u1ee7; t\u00f2ng l\u1ee5c ph\u1ea9m l\u00e0 Th\u1ecb th\u01b0 vi\u1ec7n, C\u1ed1ng s\u0129 vi\u1ec7n; t\u1ea3n giai t\u00f2ng l\u1ee5c ph\u1ea9m l\u00e0 cai h\u1ee3p ty L\u1ec7nh s\u1eed s\u00e1u b\u1ed9, cai h\u1ee3p th\u1ecb trung, cai h\u1ee3p th\u1ecb n\u1ed9i, cai h\u1ee3p qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch, cai h\u1ee3p cung Tr\u01b0\u1eddng Th\u1ecd, cai h\u1ee3p cung Kh\u00f4n \u0110\u1ee9c, cai h\u1ee3p c\u00e1c dinh qu\u00e2n, y ch\u00e1nh Th\u00e1i y vi\u1ec7n, cai h\u1ee3p ty L\u1ec7nh s\u1eed \u0110\u1ed3 gia, cai h\u1ee3p ty L\u1ec7nh s\u1eed t\u00e0u, c\u00e2u k\u00ea hai ty c\u00e1c dinh tr\u1ea5n; ch\u00e1nh th\u1ea5t ph\u1ea9m l\u00e0 tri huy\u1ec7n, tri ch\u00e2u; t\u1ea3n giai t\u00f2ng th\u1ea5t ph\u1ea9m l\u00e0 th\u1ee7 h\u1ee3p ty L\u1ec7nh s\u1eed s\u00e1u b\u1ed9, th\u1ee7 h\u1ee3p th\u1ecb trung, th\u1ee7 h\u1ee3p th\u1ecb n\u1ed9i, th\u1ee7 h\u1ee3p qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch, th\u1ee7 h\u1ee3p cung Tr\u01b0\u1eddng Th\u1ecd, th\u1ee7 h\u1ee3p cung Kh\u00f4n \u0110\u1ee9c, th\u1ee7 h\u1ee3p c\u00e1c dinh qu\u00e2n, y ph\u00f3 Th\u00e1i y vi\u1ec7n, th\u1ee7 h\u1ee3p ty L\u1ec7nh s\u1eed \u0110\u1ed3 gia, th\u1ee7 h\u1ee3p ty L\u1ec7nh s\u1eed t\u00e0u, cai h\u1ee3p hai ty c\u00e1c dinh tr\u1ea5n, cai h\u1ee3p ty Chi\u00eam h\u1eadu c\u00e1c dinh tr\u1ea5n, cai \u00e1n tri b\u1ea1, b\u00ecnh lu\u1eadn c\u00e1c c\u1eeda bi\u1ec3n \u0111\u1ea7u ngu\u1ed3n, cai h\u1ee3p c\u00e1c bi\u1ec7n \u0111\u1ea1o, tri \u00e1n, cai h\u1ee3p c\u00e1c th\u1ee7 s\u1edf; ch\u00e1nh b\u00e1t ph\u1ea9m l\u00e0 tr\u1ee3 gi\u00e1o, nho h\u1ecdc hu\u1ea5n \u0111\u1ea1o; t\u1ea3n giai t\u00f2ng b\u00e1t ph\u1ea9m l\u00e0 tr\u1ee3 gi\u00e1o, nho h\u1ecdc hu\u1ea5n \u0111\u1ea1o; t\u1ea3n giai t\u00f2ng b\u00e1t ph\u1ea9m l\u00e0 b\u1ea3n ty ty L\u1ec7nh s\u1eed s\u00e1u b\u1ed9, b\u1ea3n ty ty L\u1ec7nh s\u1eed cung Tr\u01b0\u1eddng Th\u1ecd, b\u1ea3n ty ty L\u1ec7nh s\u1eed cung Kh\u00f4n \u0110\u1ee9c, b\u1ea3n ty ty L\u1ec7nh s\u1eed Y vi\u1ec7n, \u0110\u1ed3 gia, b\u1ea3n ty ty L\u1ec7nh s\u1eed t\u00e0u, b\u1ea3n ty ty Chi\u00eam h\u1eadu l\u1ea1i, th\u1ee7 h\u1ee3p hai ty c\u00e1c dinh tr\u1ea5n, th\u1ee7 h\u1ee3p ty Chi\u00eam h\u1eadu c\u00e1c dinh tr\u1ea5n, th\u1ee7 h\u1ee3p c\u00e1c bi\u1ec7t \u0111\u1ea1o, th\u1ee7 h\u1ee3p c\u00e1c th\u1ee7 s\u1edf, ch\u00e1nh c\u1eedu ph\u1ea9m l\u00e0 l\u1ec5 sinh Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m, l\u1ec5 sinh c\u00e1c ph\u1ee7; t\u1ea3n giai t\u00f2ng c\u1eedu ph\u1ea9m l\u00e0 b\u1ea3n ty hai ty c\u00e1c dinh tr\u1ea5n, Chi\u00eam h\u1eadu c\u00e1c dinh tr\u1ea5n, L\u1ec7nh s\u1eed c\u00e1c \u0111\u1ea1o, L\u1ec7nh s\u1eed c\u00e1c th\u1ee7 s\u1edf, ph\u1ee7 k\u00fd l\u1ee5c c\u00e1c ph\u1ee7, th\u01b0 l\u1ea1i v\u1ecb nh\u1eadp l\u01b0u, k\u00fd huy\u1ec7n, k\u00fd thu\u1ed9c, \u0111\u1ec1 l\u1ea1i c\u00e1c ph\u1ee7 huy\u1ec7n, cai ph\u1ee7 t\u00e0u, k\u00fd l\u1ee5c t\u00e0u, l\u01b0\u01a1ng y, ngo\u1ea1i khoa l\u01b0\u01a1ng y, ph\u00e1p l\u1ee5c t\u01b0\u1edbng th\u1ea7n, x\u00e3 tr\u01b0\u1edfng th\u00f4n tr\u01b0\u1edfng, trang tr\u01b0\u1edfng, cai tr\u1ea1i, t\u1eeb th\u1eeba, cai h\u1ee3p, th\u1ee7 h\u1ee3p \u1edf nh\u00e0.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u00f5 giai: \u1edf tr\u00ean nh\u1ea5t ph\u1ea9m l\u00e0 t\u00f4n nh\u00e2n l\u1ec7nh T\u00f4n nh\u00e2n ph\u1ee7 v\u00e0 tam c\u00f4ng; ch\u00e1nh nh\u1ea5t ph\u1ea9m l\u00e0 t\u1ea3 h\u1eefu t\u00f4n ch\u00ednh T\u00f4n nh\u00e2n ph\u1ee7, tam thi\u1ebfu, ch\u01b0\u1edfng qu\u00e2n ch\u01b0\u1edfng ph\u1ee7 s\u1ef1, ch\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng ch\u00ednh, \u0111\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf th\u1ecb trung, ch\u01b0\u1edfng dinh; t\u00f2ng nh\u1ea5t ph\u1ea9m l\u00e0 Th\u1ef1 ph\u1ee7 s\u1ef1 c\u00e1c qu\u00e2n, \u0111\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch, ph\u00f3 \u0111\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf th\u1ecb trung; ch\u00e1nh nh\u1ecb ph\u1ea9m l\u00e0 ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng, ph\u00f3 \u0111\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch, th\u1ed1ng ch\u1ebf th\u1ecb trung, th\u1ed1ng ch\u1ebf th\u1ecb n\u1ed9i, th\u1ed1ng ch\u1ebf Th\u1ee7y dinh; t\u00f2ng nh\u1ecb ph\u1ea9m l\u00e0 ph\u00f3 th\u1ed1ng ch\u1ebf, v\u1ec7 \u00fay th\u1ecb trung, ch\u01b0\u1edfng c\u01a1; ch\u00e1nh tam ph\u1ea9m l\u00e0 v\u1ec7 \u00fay th\u1ecb n\u1ed9i, v\u1ec7 \u00fay qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch, ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay th\u1ecb trung, cai c\u01a1 th\u1ecb trung, cai c\u01a1 ch\u00e1nh qu\u1ea3n \u0110\u1ed3 gia, cai c\u01a1 ch\u00e1nh qu\u1ea3n th\u1ecb n\u1ed9i, cai c\u01a1 ph\u00f3 qu\u1ea3n \u0110\u1ed3 gia, cai c\u01a1 ch\u00e1nh qu\u1ea3n th\u1ecb n\u1ed9i, cai c\u01a1 ph\u00f3 qu\u1ea3n \u0110\u1ed3 gia, cai c\u01a1 ph\u00f3 qu\u1ea3n th\u1ecb n\u1ed9i, cai c\u01a1 ch\u00e1nh \u0111\u1ed3n, tr\u1ea5n th\u1ee7 c\u00e1c tr\u1ea5n, l\u01b0u th\u1ee7 c\u00f4ng \u0111\u01b0\u1eddng c\u00e1c dinh; t\u00f2ng tam ph\u1ea9m l\u00e0 ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay th\u1ecb n\u1ed9i, ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch, cai c\u01a1 ph\u00f3 Th\u1ee7y dinh, cai c\u01a1 ph\u00f3 \u0111\u1ed3n, ch\u00e1nh Tu\u1ea7n h\u1ea3i \u0111\u00f4 dinh, v\u1ec7 \u00fay c\u00e1c dinh qu\u00e2n; ch\u00e1nh t\u1ee9 ph\u1ea9m l\u00e0 cai c\u01a1 ch\u00e1nh chi c\u00e1c dinh qu\u00e2n, ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay c\u00e1c dinh qu\u00e2n, ch\u00e1nh qu\u1ea3n c\u01a1 c\u00e1c qu\u00e2n, cai c\u01a1 th\u1ecb n\u1ed9i, cai c\u01a1 qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch, cai c\u01a1 cung Tr\u01b0\u1eddng Th\u1ecd, ph\u00f3 Tu\u1ea7n h\u1ea3i \u0111\u00f4 dinh; t\u00f2ng t\u1ee9 ph\u1ea9m l\u00e0 cai c\u01a1 ph\u00f3 chi c\u00e1c dinh qu\u00e2n, c\u00e1c phi\u00ean th\u1ea7n l\u00e0m ch\u00e1nh tr\u01b0\u1edfng chi tuy\u00ean \u00fay \u0111\u1ea1i s\u1ee9, ph\u00f3 qu\u1ea3n c\u01a1 c\u00e1c qu\u00e2n, phi\u00ean th\u00e0nh l\u00e0m ch\u00e1nh qu\u1ea3n c\u01a1 tuy\u00ean \u00fay s\u1ee9, cai c\u01a1 ch\u00e1nh ph\u00f3 qu\u1ea3n t\u00e0u, cai c\u01a1 c\u00e1c dinh qu\u00e2n, cai \u0111\u1ed9i th\u1ecb trung, cai \u0111\u1ed9i ch\u00e1nh ph\u00f3 qu\u1ea3n \u0110\u1ed3 gia, gi\u00e1m th\u00e0nh s\u1ee9, \u00e1n ph\u1ee7 s\u1ee9; ch\u00e1nh ng\u0169 ph\u1ea9m l\u00e0 cai \u0111\u1ed9i th\u1ecb n\u1ed9i, cai \u0111\u1ed9i qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch, cai \u0111\u1ed9i cung Tr\u01b0\u1eddng Th\u1ecd, cai \u0111\u1ed9i cung Kh\u00f4n \u0110\u1ee9c, cai \u0111\u1ed9i thu\u1ed9c v\u01b0\u01a1ng t\u1eed v\u01b0\u01a1ng t\u00f4n, ph\u00f3 \u0111\u1ed9i th\u1ecb trung, ch\u00e1nh hi\u1ec7u \u00fay c\u00e1c dinh qu\u00e2n, c\u00e1c phi\u00ean th\u1ea7n l\u00e0m ph\u00f3&nbsp; tr\u01b0\u1edfng chi, ph\u00f3 qu\u1ea3n c\u01a1, chi\u00eau th\u1ea3o s\u1ee9 v\u00e0 ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, ph\u00f3 s\u1ee9 gi\u00e1m th\u00e0nh, cai c\u01a1 ch\u00e1nh chi c\u00e1c \u0111\u1ea1o, cai c\u01a1 c\u00e1c dinh tr\u1ea5n, cai c\u01a1 c\u00e1c \u0111\u1ea1o, cai c\u01a1 c\u00e1c th\u1ee7 s\u1edf; t\u00f2ng ng\u0169 ph\u1ea9m l\u00e0 ph\u00f3 \u0111\u1ed9i th\u1ecb n\u1ed9i, ph\u00f3 \u0111\u1ed9i qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch, ph\u00f3 hi\u1ec7u \u00fay c\u00e1c dinh qu\u00e2n, c\u00e1c phi\u00ean th\u1ea7n l\u00e0m ch\u00e1nh th\u1ee7 hi\u1ec7u, tr\u01b0\u1edfng hi\u1ec7u, tuy\u00ean \u00fay \u0111\u1ed3ng tri v\u00e0 tuy\u00ean \u00fay thi\u00eam s\u1ef1, cai \u0111\u1ed9i c\u00e1c dinh qu\u00e2n, cai \u0111\u1ed9i S\u01a1n l\u0103ng, Th\u00e1i mi\u1ebfu v\u00e0 T\u01b0 thi\u1ec7n, ph\u00f3 chi c\u00e1c bi\u1ec7t \u0111\u1ea1o, ch\u00e1nh hi\u1ec7u \u00fay, t\u0129nh h\u1ea3i \u00fay v\u00e0 phi k\u1ef5 \u00fay c\u00e1c bi\u1ec7t \u0111\u1ea1o; t\u1ea3n giai t\u00f2ng ng\u0169 ph\u1ea9m l\u00e0 ch\u00e1nh ph\u00f3 qu\u1ea3n Tr\u01b0\u1eddng \u0111\u00e0; ch\u00e1nh l\u1ee5c ph\u1ea9m l\u00e0 cai \u0111\u1ed9i ngo\u1ea1i tr\u00f9 ph\u00f2ng c\u00e1c t\u1eeb \u0111\u01b0\u1eddng, ph\u00f3 \u0111\u1ed9i c\u00e1c dinh qu\u00e2n, c\u00e1c phi\u00ean th\u1ea7n l\u00e0m ph\u00f3 th\u1ee7 hi\u1ec7u, ph\u00f3 hi\u1ec7u, ph\u00f2ng ng\u1ef1 \u0111\u1ed3ng tri, ph\u00f2ng ng\u1ef1 thi\u00eam s\u1ef1, chi\u00eau th\u1ea3o \u0111\u1ed3ng tr\u1ecb v\u00e0 chi\u00eau th\u1ea3o thi\u00eam s\u1ef1, ph\u00f3 hi\u1ec7u \u00fay, t\u0129nh h\u1ea3i ph\u00f3 \u00fay, ph\u00f3 \u00fay phi k\u1ef5, ph\u00f3 \u00fay c\u00e1c bi\u1ec7t \u0111\u1ea1o, cai \u0111\u1ed9i, ph\u00f3 \u0111\u1ed9i c\u00e1c c\u01a1 thu\u1ed9c ki\u00ean, cai \u0111\u1ed9i c\u00e1c dinh tr\u1ea5n, c\u00e1c \u0111\u1ed9i c\u00e1c bi\u1ec7t \u0111\u1ea1o, cai \u0111\u1ed9i th\u1ee7 s\u1edf; t\u1ea3n giai ch\u00e1nh l\u1ee5c ph\u1ea9m l\u00e0 cai \u0111\u1ed9i Tr\u01b0\u1eddng \u0111\u00e0, cai \u0111\u1ed9i \u0111\u1ea7u ngu\u1ed3n c\u1eeda bi\u1ec3n, cai \u0111\u1ed9i th\u1ee7 ng\u1ef1 b\u1ea3 l\u1ec7nh, cai \u0111\u1ed9i ti\u1ec3u h\u1eadu, cai \u0111\u1ed9i c\u00e1c c\u00f4ng kh\u1ed1, c\u1ee5c t\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 c\u00f4ng xa, cai \u0111\u1ed9i t\u00f2ng qu\u00e2n, cai \u0111\u1ed9i h\u00e0m; t\u00f2ng l\u1ee5c ph\u1ea9m l\u00e0 \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng th\u1ecb trung, \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng th\u1ecb n\u1ed9i, \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch, \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng cung Tr\u01b0\u1eddng Th\u1ecd, \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng cung Kh\u00f4n \u0110\u1ee9c, \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng thu\u1ed9c v\u01b0\u01a1ng t\u1eed v\u01b0\u01a1ng t\u00f4n, ch\u00e1nh \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng c\u00e1c qu\u00e2n, \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng c\u00e1c dinh qu\u00e2n, c\u00e1c phi\u00ean th\u1ea7n l\u00e0 ch\u00e1nh thu\u1ed9c hi\u1ec7u cai \u0111\u1ed9i, ph\u00f3 \u0111\u1ed9i bi\u1ec7t \u0111\u1ea1o, \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng S\u01a1n l\u0103ng, Th\u00e1i mi\u1ebfu v\u00e0 T\u01b0 thi\u1ec7n, \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng ngo\u1ea1i tr\u00f9 ph\u00f2ng c\u00e1c t\u1eeb \u0111\u01b0\u1eddng, \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng c\u00e1c c\u01a1 thu\u1ed9c ki\u00ean, \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng c\u00e1c dinh tr\u1ea5n, c\u00e1c phi\u00ean th\u1ea7n l\u00e0m cai \u0111\u1ed9i t\u00f2ng qu\u00e2n, \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng c\u00e1c bi\u1ec7t \u0111\u1ea1o, \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng th\u1ee7 s\u1edf, c\u00e1c phi\u00ean th\u1ea7n l\u00e0m ph\u00f3 thu\u1ed9c hi\u1ec7u v\u00e0 \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng; t\u1ea3n giai t\u00f2ng l\u1ee5c ph\u1ea9m l\u00e0 ph\u00f3 \u0111\u1ed9i b\u1ea3 l\u1ec7nh, ph\u00f3 \u0111\u1ed9i ti\u1ec3u h\u1ea7u; t\u1ea3n giai t\u00f2ng th\u1ea5t ph\u1ea9m l\u00e0 kh\u00e1m l\u00fd, kh\u00e1m l\u00fd h\u00e0m, \u0111\u1ec1 \u0111\u1ed1c c\u00e1c ph\u1ee7, \u0111\u1ec1 l\u00e3nh h\u00e0m, \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng ti\u1ec3u h\u1ea7u \u0111\u1ec1 l\u00e3nh c\u00e1c kh\u1ed1, \u0111\u1ec1 l\u00e3nh h\u00e0m, \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng Tr\u01b0\u1eddng \u0111\u00e0, \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng b\u1ea3 l\u1ec7nh, \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng c\u00f4ng kh\u1ed1, \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng t\u00f2ng qu\u00e2n, \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng h\u00e0m; t\u00e1n giai t\u00f2ng b\u00e1t ph\u1ea9m l\u00e0 ch\u00e1nh cai quan ti\u1ec3u h\u1ea7u, ch\u00e1nh cai quan c\u00e1c c\u1ee5c t\u01b0\u1ee3ng, cai qu\u1ea3n ti\u1ec3u h\u1ea7u, cai qu\u1ea3n c\u00e1c c\u1ee5c t\u01b0\u1ee3ng, th\u1ee9 \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng c\u00e1c thuy\u1ec1n \u0111\u1ed9i, th\u1ee9 \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng b\u1ea3 l\u1ec7nh, th\u1ee9 \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng c\u00f4ng kh\u1ed1 v\u00e0 c\u00f4ng xa; t\u1ea3n giai t\u00f2ng c\u1eedu ph\u1ea9m l\u00e0 ch\u00e1nh ty quan ti\u1ec3u h\u1ea7u, ch\u00e1nh ty quan c\u00e1c c\u1ee5c t\u01b0\u1ee3ng, ty quan ti\u1ec3u h\u1ea7u, ty quan c\u00e1c c\u1ee5c t\u01b0\u1ee3ng, th\u1ee9 \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng h\u00e0m, cai huy\u1ec7n v\u00e0 cai thu\u1ed9c v\u1ecb nh\u1eadp l\u01b0u, c\u00e1c phi\u00ean th\u1ea7n l\u00e0m cai ch\u00e2u v\u00e0 cai t\u1ed5ng, cai t\u1ed5ng h\u00e0m, c\u00e1c phi\u00ean th\u1ea7n l\u00e0m ph\u00f3 ch\u00e2u v\u00e0 ph\u00f3 t\u1ed5ng, ph\u00f3 t\u1ed5ng h\u00e0m, th\u1ee7 h\u1ee3p c\u00e1c c\u1ee5c t\u01b0\u1ee3ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Ph\u00e0m V\u0103n giai t\u1eeb ch\u00e1nh ng\u0169 ph\u1ea9m tr\u1edf xu\u1ed1ng l\u00e0 b\u00e1 t\u01b0\u1edbc, ch\u00e1nh l\u1ee5c ph\u1ea9m tr\u1edf xu\u1ed1ng l\u00e0 t\u1eed t\u01b0\u1edbc, ch\u00e1nh b\u00e1t ph\u1ea9m tr\u1edf xu\u1ed1ng l\u00e0 nam t\u01b0\u1edbc, v\u1ecb nh\u1eadp l\u01b0u l\u01b0\u01a1ng y tr\u1edf xu\u1ed1ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 t\u01b0\u1edbc. V\u00f5 giai th\u00ec t\u00f2ng l\u1ee5c ph\u1ea9m \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng S\u01a1n l\u0103ng, Th\u00e1i mi\u1ebfu, T\u01b0 thi\u1ec7n tr\u1edf xu\u1ed1ng l\u00e0 b\u00e1 t\u01b0\u1edbc, t\u1ea3n giai th\u00ec t\u00f2ng c\u1eedu ph\u1ea9m tr\u1edf xu\u1ed1ng l\u00e0 t\u1eed t\u01b0\u1edbc, v\u1ecb nh\u1eadp l\u01b0u tr\u1edf xu\u1ed1ng l\u00e0 nam t\u01b0\u1edbc. V\u0103n giai th\u00ec t\u00e1n l\u00fd, cai b\u1ea1 Ch\u00ednh dinh, tham t\u00e1n c\u00e1c qu\u00e2n, tham qu\u00e2n v\u00e0 tham m\u01b0u c\u00e1c dinh qu\u00e2n, tham lu\u1eadn th\u1ecb trung, \u0111i\u1ec3n qu\u00e2n c\u00e1c dinh qu\u00e2n, cai b\u1ea1 \u0111i\u1ec3n qu\u00e2n, tham lu\u1eadn th\u1ecb n\u1ed9i, tham lu\u1eadn qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch, tham lu\u1eadn c\u00e1c dinh qu\u00e2n, ph\u00f3 \u0111\u1ed1c h\u1ecdc c\u00e1c dinh tr\u1ea5n, cai b\u1ea1 \u0111i\u1ec3n qu\u00e2n v\u00e0 tham lu\u1eadn c\u00e1c bi\u1ec7t \u0111\u1ea1o, V\u00f5 giai th\u00ec&nbsp; ch\u00e1nh ph\u00f3 qu\u1ea3n Tr\u01b0\u1eddng \u0111\u00e0, c\u00e1c ch\u1ee9c \u1ea5y kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u1ea1ch nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh. V\u0103n giai th\u00ec hi\u1ec7p tr\u1ea5n, tham hi\u1ec7p c\u00e1c tr\u1ea5n, \u0111\u1ed1c h\u1ecdc v\u00e0 ph\u00f3 \u0111\u1ed1c h\u1ecdc Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m, tuy\u00ean ph\u1ee7 s\u1ee9, V\u00f5 giai th\u00ec ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng, l\u01b0u th\u1ee7, tr\u1ea5n th\u1ee7, \u00e1n ph\u1ee7 s\u1ee9 c\u00e1c dinh tr\u1ea5n, cai \u0111\u1ed9i v\u00e0 \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng thu\u1ed9c v\u01b0\u01a1ng t\u1eed v\u01b0\u01a1ng t\u00f4n, cai \u0111\u1ed9i v\u00e0 ph\u00f3 \u0111\u1ed9i c\u00e1c c\u01a1 thu\u1ed9c ki\u00ean, c\u00e1c ch\u1ee9c \u1ea5y, nh\u01b0 l\u1ea5y ch\u1ee9c quan kh\u00e1c m\u00e0 ki\u00eam l\u0129nh, c\u00f9ng l\u00e0 th\u1ed1ng ch\u1ebf Th\u1ee7y dinh c\u00f3 \u0111\u1eb7c ch\u1ec9 cho l\u00e0m \u0111\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf, \u0111\u1ec1u chi\u1ebfu theo ph\u1ea9m c\u0169. V\u1ec1 v\u0103n giai th\u00ec tham lu\u1eadn Tr\u01b0\u1eddng \u0111\u00e0, cai \u00e1n T\u01b0 thi\u1ec7n, cai \u00e1n tri b\u1ea1 thu\u1ed9c \u0110\u1ed3 gia, cai h\u1ee3p v\u00e0 th\u1ee7 h\u1ee3p ty Chi\u00eam h\u1eadu c\u00e1c dinh tr\u1ea5n, b\u00ecnh lu\u1eadn c\u00e1c c\u1eeda bi\u1ec3n \u0111\u1ea7u ngu\u1ed3n, ph\u1ee7 k\u00fd l\u1ee5c c\u00e1c ph\u1ee7, V\u00f5 giai th\u00ec cai \u0111\u1ed9i v\u00e0 ph\u00f3 \u0111\u1ed9i b\u1ea3 l\u1ec7nh, cai \u0111\u1ed9i, ph\u00f3 \u0111\u1ed9i v\u00e0 \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng ti\u1ec3u h\u1ea7u, cai \u0111\u1ed9i c\u00f4ng xa, ph\u00f3 \u0111\u1ed9i v\u00e0 kh\u00e1m l\u00fd c\u00e1c bi\u1ec7t \u0111\u1ea1o, kh\u00e1m l\u00fd h\u00e0m, \u0111\u1ec1 \u0111\u1ed1c v\u00e0 \u0111\u1ec1 l\u0129nh c\u00e1c ph\u1ee7, c\u00e1c ch\u1ee9c \u1ea5y, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 \u0111\u1eb7t ra th\u00ec \u0111\u1ec3, t\u1eeb nay v\u1ec1 sau th\u00ec b\u1edbt \u0111i.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh l\u1ec7 qu\u00e2n c\u1ea5p c\u00f4ng \u0111i\u1ec1n c\u00f4ng th\u1ed5. Vua cho r\u1eb1ng ph\u00e9p qu\u00e2n \u0111i\u1ec1n bu\u1ed5i qu\u1ed1c s\u01a1 \u0111\u00e3 c\u00f3 \u0111\u1ecbnh ch\u1ebf, t\u1eeb lo\u1ea1n T\u00e2y S\u01a1n, \u0111\u1ed3 b\u1ea3n s\u1ed5 s\u00e1ch \u0111\u1ec1u m\u1ea5t b\u1ecf, quan danh kh\u00f4ng ch\u00ednh, qu\u00e2n hi\u1ec7u kh\u00f4ng minh, nh\u1eefng b\u1ecdn h\u00e0o h\u1eefu t\u1ef1 \u00fd l\u1ea5n c\u01b0\u1edbp, d\u00e2n gian ph\u1ea7n nhi\u1ec1u c\u00f3 c\u00e1i n\u1ea1n kh\u00f4ng \u0111\u1ec1u. B\u00e8n sai \u0111\u00ecnh th\u1ea7n tham kh\u1ea3o ph\u00e9p c\u0169, b\u00e0n \u0111\u1ecbnh vi\u1ec7c chia c\u1ea5p theo th\u1ee9 b\u1eadc kh\u00e1c nhau.<\/p>\n\n\n\n<p>1. Kh\u1ea9u ph\u1ea7n th\u00ec \u1edf tr\u00ean nh\u1ea5t ph\u1ea9m \u0111\u01b0\u1ee3c 18 ph\u1ea7n, ch\u00e1nh nh\u1ea5t ph\u1ea9m 15 ph\u1ea7n, t\u00f2ng nh\u1ea5t ph\u1ea9m 14 ph\u1ea7n r\u01b0\u1ee1i, ch\u00e1nh nh\u1ecb ph\u1ea9m 14 ph\u1ea7n, t\u00f2ng nh\u1ecb ph\u1ea9m 13 ph\u1ea7n r\u01b0\u1ee1i, ch\u00e1nh tam ph\u1ea9m 13 ph\u1ea7n, t\u00f2ng tam ph\u1ea9m 12 ph\u1ea7n r\u01b0\u1ee1i, ch\u00e1nh t\u1ee9 ph\u1ea9m 12 ph\u1ea7n, t\u00f2ng t\u1ee9 ph\u1ea9m 11 ph\u1ea7n r\u01b0\u1ee1i, ch\u00e1nh ng\u0169 ph\u1ea9m 11 ph\u1ea7n. T\u1eeb \u0111\u1ea5y tr\u1edf xu\u1ed1ng t\u1ea3n giai c\u0169ng th\u1ebf. T\u00f2ng ng\u0169 ph\u1ea9m 10 ph\u1ea7n r\u01b0\u1ee1i, ch\u00e1nh l\u1ee5c ph\u1ea9m 10 ph\u1ea7n, t\u00f2ng l\u1ee5c ph\u1ea9m 9 ph\u1ea7n r\u01b0\u1ee1i, ch\u00e1nh t\u00f2ng th\u1ea5t ph\u1ea9m \u0111\u1ec1u 9 ph\u1ea7n, ch\u00e1nh t\u00f2ng b\u00e1t ph\u1ea9m \u0111\u1ec1u 8 ph\u1ea7n r\u01b0\u1ee1i, ch\u00e1nh t\u00f2ng c\u1eedu ph\u1ea9m v\u00e0 v\u1ecb nh\u1eadp l\u01b0u \u0111\u1ec1u 8 ph\u1ea7n. C\u00e1c v\u1ec7 \u0111\u1ed9i, thuy\u1ec1n thu\u1ed9c c\u1ea5m binh l\u00e0 Th\u1ecb trung Trung h\u1ea7u, Ch\u1ea5n uy, N\u1ed9i tr\u1ef1c, Ti\u1ec3u sai, Th\u1ecb tr\u00e0, B\u1ea3 c\u00e1i, T\u1ea3 v\u1ec7, H\u1eefu v\u1ec7, N\u1ed9i ho\u00e0ng ki\u1ebfm, N\u1ed9i th\u1ee7y, Ph\u1ea5n d\u1ef1c, Th\u1ecb t\u01b0\u1ee3ng, N\u1ed9i m\u00e3, T\u1ea3 m\u00e3, H\u1eefu m\u00e3, \u0111\u1ec1u 9 ph\u1ea7n. T\u00f2ng c\u1ea5m binh th\u00ec n\u0103m dinh qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch, tinh binh th\u00ec n\u0103m qu\u00e2n v\u00e0 c\u00e1c qu\u00e2n Th\u1ea7n uy, Ch\u1ea5n v\u00f5, T\u01b0\u1ee3ng qu\u00e2n, Ti\u1ec3u h\u1ea7u, B\u1ea3 l\u1ec7nh, c\u01a1 Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i, dinh Ti\u1ec1n phong, chi tr\u01b0\u1edfng th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ea1o, c\u00e1c ty cung Tr\u01b0\u1eddng Th\u1ecd v\u00e0 c\u00e1c v\u1ec7 c\u01a1 \u0111\u1ed9i thuy\u1ec1n Ki\u00ean thu\u1eadn, C\u1eedu d\u1ef1c, Ki\u00ean d\u0169ng, Thu\u1ed9c ki\u00ean, Gi\u00e1m th\u00e0nh, T\u00fac uy, Ki\u1ec7n uy, Minh uy, Hi\u1ebfn d\u0169ng, To\u00e0n d\u0169ng, Ki\u00ean d\u0169ng, Nghi\u00eam d\u0169ng, N\u1ed9i tr\u00f9, T\u00e2n nh\u1ea5t, Trung c\u1ea7n, N\u1ed9i c\u1ea7n, \u0111\u1ec1u 8 ph\u1ea7n r\u01b0\u1ee1i. T\u00f2ng tinh binh th\u00ec&nbsp; c\u00e1c c\u01a1 \u0111\u1ed9i thuy\u1ec1n An c\u00f4ng, Vi\u1ec7t t\u01b0\u1eddng, Tr\u00e0ng xu\u00e2n, Ki\u00ean ch\u00e2u, Thi\u1ec7n ch\u00e2u, T\u00e0u thu\u1ebf, To\u00e0n s\u00fang, c\u00e1c kho, \u0111\u1ec1u 8 ph\u1ea7n. Con ch\u00e1u t\u1eadp \u1ea5m \u0111\u01b0\u1ee3c 7 ph\u1ea7n r\u01b0\u1ee1i. Binh l\u1ec7 thu\u1ed9c, nh\u1eefng th\u1ee3 \u1edf \u0110\u1ed3 gia, \u0111\u1ec1u 7 ph\u1ea7n. C\u00e1c h\u1ea1ng d\u00e2n th\u1ef1c n\u1ea1p 6 ph\u1ea7n r\u01b0\u1ee1i. C\u00e1c h\u1ea1ng d\u00e2n \u0111inh v\u00e0 l\u00e3o t\u1eadt 5 ph\u1ea7n r\u01b0\u1ee1i. C\u00e1c h\u1ea1ng l\u00e3o nhi\u00eau, c\u1ed1, c\u00f9ng 4 ph\u1ea7n r\u01b0\u1ee1i. C\u00e1c h\u1ea1ng ti\u1ec3u nhi\u00eau, nhi\u00eau t\u1eadt, \u0111\u1ed1c ph\u1ebf, 4 ph\u1ea7n. Con b\u1ed3 c\u00f4i, \u0111\u00e0n b\u00e0 g\u00f3a, 3 ph\u1ea7n; con c\u00e1i b\u1ed3 c\u00f4i d\u1eabu nhi\u1ec1u, ch\u1ec9 cho m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi tr\u01b0\u1edfng; v\u1ee3 g\u00f3a l\u1ea5y ch\u1ed3ng l\u1ea1i m\u00e0 l\u1ea1i g\u00f3a th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 ph\u1ea7n ru\u1ed9ng.<\/p>\n\n\n\n<p>2. L\u00e3o nhi\u00eau v\u00e0 qu\u1ea3 ph\u1ee5, tu\u1ed5i 70 tr\u1edf l\u00ean, th\u00ec chi\u1ebfu kh\u1ea9u ph\u1ea7n c\u1ea5p th\u00eam cho m\u1ed9t ph\u1ea7n. Con trai b\u1ed3 c\u00f4i \u0111\u00e3 th\u00e0nh \u0111inh v\u00e0 con g\u00e1i b\u1ed3 c\u00f4i \u0111\u00e3 l\u1ea5y ch\u1ed3ng th\u00ec ru\u1ed9ng tr\u1ea3 v\u1ec1 l\u00e0ng.<\/p>\n\n\n\n<p>3. T\u1eeb tr\u00ean nh\u1ea5t ph\u1ea9m \u0111\u1ebfn t\u00f2ng tam ph\u1ea9m m\u00e0 h\u01b0u tr\u00ed th\u00ec ng\u00f4i th\u1ee9 v\u00e0 kh\u1ea9u ph\u1ea7n \u0111\u1ec1u y theo nguy\u00ean ph\u1ea9m. Quan t\u1eeb t\u1ee9 ph\u1ea9m \u0111\u1ebfn c\u1eedu ph\u1ea9m v\u1ec1 h\u01b0u th\u00ec ng\u00f4i th\u1ee9 v\u00e0 kh\u1ea9u ph\u1ea7n c\u0169ng y theo nguy\u00ean ph\u1ea9m, nh\u01b0ng \u1edf sau quan \u0111\u01b0\u01a1ng ch\u1ee9c. C\u00f2n nh\u1eefng h\u01b0u quan v\u1ecb nh\u1eadp l\u01b0u, th\u00ec ng\u00f4i th\u1ee9 \u1edf tr\u00ean d\u00e2n th\u1ef1c n\u1ea1p v\u00e0 \u1edf d\u01b0\u1edbi h\u1ecdc tr\u00f2 tr\u00fang kh\u00f3a; kh\u1ea9u ph\u1ea7n c\u0169ng nh\u01b0 th\u1ebf.<\/p>\n\n\n\n<p>4. Quan hay d\u00e2n ch\u1ebft th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 ru\u1ed9ng kh\u1ea9u ph\u1ea7n trong ba n\u0103m l\u00e0m ru\u1ed9ng \u201ctu\u1ea5t tang\u201d (1. Ngh\u0129a l\u00e0 ru\u1ed9ng \u0111\u1ec3 gi\u00fap \u0111\u1ee1 nh\u00e0 c\u00f3 tang.). Sau khi h\u1ebft tang, quan t\u1eeb ng\u0169 ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean th\u00ec v\u1ee3 \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfu nh\u1eadn ph\u1ea7n ru\u1ed9ng c\u1ee7a ch\u1ed3ng 5 ph\u1ea7n 10; quan l\u1ee5c ph\u1ea9m tr\u1edf xu\u1ed1ng<\/p>\n\n\n\n<p>th\u00ec v\u1ee3 \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfu nh\u1eadn ru\u1ed9ng c\u1ee7a ch\u1ed3ng 4 ph\u1ea7n 10, l\u00e0m ru\u1ed9ng \u201ckhuy\u1ebfn ti\u1ebft\u201d (1. Ngh\u0129a l\u00e0 ru\u1ed9ng \u0111\u1ec3 khuy\u1ebfn kh\u00edch ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n b\u00e0 th\u1ee7 ti\u1ebft.). V\u1ee3 con c\u1ee7a h\u1ea1ng d\u00e2n th\u00ec c\u1ea5p theo l\u1ec7 qu\u1ea3 ph\u1ee5 c\u00f4 nhi. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi v\u1ee3 \u1ea5y ho\u1eb7c ch\u1ebft ho\u1eb7c h\u1ebft tang, ho\u1eb7c c\u1ea3i gi\u00e1, th\u00ec ru\u1ed9ng \u1ea5y tr\u1ea3 l\u1ea1i d\u00e2n \u0111\u1ec3 d\u00f9ng v\u00e0o vi\u1ec7c c\u00f4ng.<\/p>\n\n\n\n<p>5. S\u1ed1 ru\u1ed9ng: C\u1ee9 h\u1ea1n ba n\u0103m th\u00ec chia c\u1ea5p ru\u1ed9ng m\u1ed9t l\u1ea7n, chi\u1ebfu theo b\u1ef1c ru\u1ed9ng x\u1ea5u t\u1ed1t chia cho \u0111\u1ec1u. Khi \u0111\u00e3 qu\u00e2n c\u1ea5p r\u1ed3i m\u00e0 c\u00f3 quan m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng b\u1ed5 hay d\u00e2n h\u1ea1ng m\u1edbi k\u00e9n l\u00e0m l\u00ednh, v\u00e0 nh\u1eefng d\u00e2n \u0111inh t\u1ee5c th\u00eam th\u00ec cho x\u00e3 d\u00e2n tr\u00edch l\u1ea5y nh\u1eefng ru\u1ed9ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft \u0111\u00e3 m\u00e3n tang v\u00e0 \u0111\u00e0n b\u00e0 g\u00f3a \u0111i l\u1ea5y ch\u1ed3ng m\u00e0 chia c\u1ea5p. N\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00e1c th\u1ee9 ru\u1ed9ng \u1ea5y th\u00ec \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn k\u1ef3 qu\u00e2n c\u1ea5p sau, chi\u1ebfu h\u1ea1ng c\u1ea5p cho).<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 5, d\u1ef1ng mi\u1ebfu H\u1ed9i \u0111\u1ed3ng \u1edf x\u00e3 Tri\u1ec1u S\u01a1n (thu\u1ed9c huy\u1ec7n H\u01b0\u01a1ng Tr\u00e0), cho 30 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n l\u00e0m mi\u1ebfu phu.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Tham tri H\u1ed9 b\u1ed9 l\u00e0 Nguy\u1ec5n H\u1eefu \u0110\u1ed3ng l\u00e3nh Cai b\u1ea1 Ph\u00fa Y\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y L\u00ea Huy Du l\u00e0 ti\u1ebfn s\u0129 tri\u1ec1u L\u00ea tr\u01b0\u1edbc l\u00e0m \u0110\u1ed1c h\u1ecdc S\u01a1n T\u00e2y v\u00e0 Tri ph\u1ee7 L\u00e2m Thao l\u00e0 Nguy\u1ec5n Th\u1ebf Trung l\u00e0m \u0110\u1ed1c h\u1ecdc H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y D\u01b0\u01a1ng V\u1ecbnh l\u00e0m tr\u1ee3 gi\u00e1o S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng, Nguy\u1ec5n Kh\u1eafc Tr\u00e1ng l\u00e0m tr\u1ee3 gi\u00e1o S\u01a1n Nam h\u1ea1, Tr\u1ea7n Danh Ph\u00e1c l\u00e0m tr\u1ee3 gi\u00e1o H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng, Nguy\u1ec5n L\u00fd l\u00e0m tr\u1ee3 gi\u00e1o S\u01a1n T\u00e2y, V\u00f5 C\u01a1 l\u00e0m tr\u1ee3 gi\u00e1o Kinh B\u1eafc. Tr\u01b0\u1edbc c\u00e1c tr\u1ea5n \u0111\u1ec1u \u0111\u1eb7t \u0111\u1ed1c h\u1ecdc, \u0111\u1ebfn nay quan B\u1eafc Th\u00e0nh l\u1ea1i xin \u0111\u1eb7t th\u00eam tr\u1ee3 gi\u00e1o, b\u00e8n h\u1ea1 l\u1ec7nh thu d\u00f9ng nh\u1eefng h\u01b0\u01a1ng c\u1ed1ng tri\u1ec1u L\u00ea tr\u01b0\u1edbc l\u00e0 b\u1ecdn D\u01b0\u01a1ng V\u1ecbnh cho l\u00e0m.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00e0n truy t\u00f4n huy hi\u1ec7u c\u00e1c li\u1ec7t th\u00e1nh.<\/p>\n\n\n\n<p>Chi\u1ebfu n\u00f3i: \u201cV\u01b0\u01a1ng gi\u1ea3 l\u1ea5y \u0111\u1ea1o hi\u1ebfu tr\u1ecb thi\u00ean h\u1ea1, m\u00e0 \u0111\u1ea1o hi\u1ebfu th\u00ec kh\u00f4ng g\u00ec l\u1edbn b\u1eb1ng t\u00f4n th\u00e2n. Truy t\u00f4n t\u1ed5 t\u00f4ng l\u00e0 \u0111\u1ec3 t\u1ecf l\u00f2ng k\u00ednh m\u00e0 \u0111\u1ea1t \u0111\u1ea1o hi\u1ebfu. C\u00e1c th\u00e1nh v\u01b0\u01a1ng tr\u01b0\u1edbc x\u00e2y d\u1ef1ng nghi\u1ec7p vua, m\u1edf mang b\u1edd c\u00f5i, tr\u1ea3i \u0111\u1eddi n\u1ed1i nhau, m\u1ed9t d\u00f2ng nh\u00e2n h\u1eadu, \u0111\u1ea1o c\u00f4ng nghi\u1ec7p \u0111\u00e3 th\u1ea5m th\u00eda c\u1ea3 l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi. Tr\u1eabm l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee9c m\u1ecfng, g\u1eb7p b\u01b0\u1edbc kh\u00f3 kh\u0103n m\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 thu ph\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u00f4i c\u0169, m\u1edf mang \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f5i m\u1edbi, d\u1ef1ng th\u00e0nh nghi\u1ec7p l\u1edbn ng\u00e0y nay, c\u1ed7i s\u00e2u g\u1ed1c b\u1ec1n l\u00e0 nh\u1edd \u1edf \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc. Nh\u01b0ng v\u1eeba m\u1edbi \u0111\u1ea1t \u0111\u1ecbnh, \u0111i\u1ec3n l\u1ec5 ch\u01b0a l\u00e0m, n\u00ean t\u00f4n mi\u1ebfu v\u1eabn theo hi\u1ec7u c\u0169. S\u00e2u ngh\u0129 c\u00e1c b\u1eadc th\u00e1nh v\u01b0\u01a1ng tr\u01b0\u1edbc, linh thi\u00eang \u1edf tr\u1eddi, \u01a1n tr\u1ea1ch \u1edf ng\u01b0\u1eddi, c\u00e1c v\u01b0\u01a1ng phi c\u1ee7a li\u1ec7t th\u00e1nh c\u00f9ng v\u1edbi li\u1ec7t th\u00e1nh s\u00e1nh \u0111\u00f4i, th\u00eam d\u00e0y Ph\u01b0\u1edbc \u0111\u1ee9c, \u0111\u1ec1u n\u00ean t\u00f4n d\u00e2ng huy hi\u1ec7u \u0111\u1ec3 t\u1ecf \u0111\u1ee9c l\u1edbn. V\u1eady h\u1ea1 l\u1ec7nh cho c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 tra x\u00e9t \u0111i\u1ec3n l\u1ec5, b\u00e0n \u0111\u1ecbnh, thi h\u00e0nh\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u1ea5p cho tr\u01b0\u1edfng c\u00f4ng ch\u00faa Ng\u1ecdc Du m\u1ed7i n\u0103m ti\u1ec1n 1.000 quan, g\u1ea1o 300 ph\u01b0\u01a1ng v\u00e0 con trai l\u00e0 V\u00f5 Kh\u00e1nh m\u1ed7i n\u0103m ti\u1ec1n 300 quan, g\u1ea1o 120 ph\u01b0\u01a1ng, hai ng\u01b0\u1eddi con g\u00e1i m\u1ed7i n\u0103m m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ti\u1ec1n 200 quan, g\u1ea1o 60 ph\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Dinh th\u1ea7n Qu\u1ea3ng B\u00ecnh t\u00e2u r\u1eb1ng: \u201cCh\u00e2u B\u1ed1 Ch\u00ednh ngo\u1ea1i tr\u01b0\u1edbc thu\u1ed9c v\u1ec1 Ngh\u1ec7 An, nay \u0111\u1ed5i l\u1ec7 v\u00e0o Qu\u1ea3ng B\u00ecnh, ng\u1ea1ch thu\u1ebf c\u00f3 kh\u00e1c, xin \u0111\u1ed5i \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i cho th\u1ed1ng nh\u1ea5t\u201d. (L\u1ec7 c\u0169, ru\u1ed9ng m\u1ed9t m\u1eabu m\u1ed7i n\u0103m n\u1ed9p th\u00f3c thu\u1ebf 15 th\u0103ng, ti\u1ec1n th\u1eadp v\u1eadt 1 ti\u1ec1n, ti\u1ec1n tre 30 \u0111\u1ed3ng, tr\u00e1ng h\u1ea1ng v\u00e0 bi\u1ec7t t\u00ednh bi\u1ec7t n\u1ea1p m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi m\u1ed7i n\u0103m n\u1ed9p thu\u1ebf th\u00e2n 6 ti\u1ec1n, c\u00e1c h\u1ea1ng d\u00e2n \u0111inh l\u00e3o, t\u1eadt, n\u1ed9p m\u1ed9t n\u1eeda, ti\u1ec1n \u0111\u1ea7u quan \u0111\u1ec1u 1 ti\u1ec1n).<\/p>\n\n\n\n<p>Vua h\u1ea1 l\u1ec7nh thu\u1ebf ru\u1ed9ng c\u1ee9 theo c\u0169 m\u00e0 thu, c\u00f2n thu\u1ebf \u0111inh th\u00ec \u0111\u1ed5i theo ng\u1ea1ch h\u1ed9 \u1edf Qu\u1ea3ng B\u00ecnh.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u1eddi tr\u1ea5n th\u00e0nh Thanh Hoa v\u00e0 Ngh\u1ec7 An \u0111i n\u01a1i kh\u00e1c. Tr\u01b0\u1edbc l\u00e0 khi vua B\u1eafc tu\u1ea7n, xa gi\u00e1 \u0111i qua l\u1ef5 s\u1edf hai tr\u1ea5n \u1ea5y. (L\u1ef5 s\u1edf Thanh Hoa c\u0169 \u1edf x\u00e3 D\u01b0\u01a1ng X\u00e1 huy\u1ec7n \u0110\u00f4ng S\u01a1n, l\u1ef5 s\u1edf Ngh\u1ec7 An c\u0169 \u1edf x\u00e3 D\u0169ng Quy\u1ebft huy\u1ec7n Ch\u00e2n L\u1ed9c), b\u00e0n mu\u1ed1n d\u1eddi \u0111i n\u01a1i kh\u00e1c, b\u00e8n tr\u1ea3i xem \u0111\u1ecba th\u1ebf, \u0111\u1ecbnh l\u1ea5y Th\u1ecd H\u1ea1c (t\u00ean x\u00e3, thu\u1ed9c huy\u1ec7n \u0110\u00f4ng S\u01a1n) l\u00e0m tr\u1ea5n l\u1ef5 Thanh Hoa, An Tr\u01b0\u1eddng (t\u00ean x\u00e3, thu\u1ed9c huy\u1ec7n Ch\u00e2n L\u1ed9c) l\u00e0m tr\u1ea5n l\u1ef5 Ngh\u1ec7 An, \u0111\u1ebfn nay b\u1eaft d\u00e2n x\u00e2y \u0111\u1eafp.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai L\u00ea V\u0103n Duy\u1ec7t v\u00e0 L\u00ea Quang \u0110\u1ecbnh bi\u00ean binh v\u00e0 d\u00e2n Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i l\u00e0m m\u01b0\u1eddi ki\u00ean c\u01a1. (Trung ki\u00ean nh\u1ea5t, Trung ki\u00ean nh\u1ecb, Ti\u1ec1n ki\u00ean nh\u1ea5t, Ti\u1ec1n ki\u00ean nh\u1ecb, T\u1ea3 ki\u00ean nh\u1ea5t, T\u1ea3 ki\u00ean nh\u1ecb, H\u1eefu ki\u00ean nh\u1ea5t, H\u1eefu ki\u00ean nh\u1ecb, H\u1eadu ki\u00ean nh\u1ea5t, H\u1eadu ki\u00ean nh\u1ecb, c\u1ed9ng l\u00e0 10 c\u01a1). Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: \u201cB\u1ecdn \u00e1c man g\u00e2y h\u1ecda, k\u1ec3 \u0111\u00e3 l\u00e2u r\u1ed3i. Qu\u00e2n \u0111\u1ebfn th\u00ec ch\u00fang nghe s\u1ee3 tr\u1ed1n tr\u01b0\u1edbc, qu\u00e2n v\u1ec1 th\u00ec ch\u00fang l\u1ea1i th\u1eeba s\u01a1 h\u1edf tr\u1ed9m n\u1ed5i l\u00ean. N\u1ebfu \u0111em qu\u00e2n \u1edf ch\u1ed7 kh\u00e1c cho thay nhau \u0111\u1ebfn th\u00fa \u1edf \u0111\u1ea5y th\u00ec kh\u00f4ng quen th\u1ee7y th\u1ed5, l\u00e0m c\u0169ng kh\u00f4ng ti\u1ec7n. V\u00ec v\u1eady li\u1ec7t th\u00e1nh ta t\u1eebng l\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi th\u1ed5 tr\u01b0\u1edbc chia l\u00e0m s\u00e1u \u0111\u1ea1o, khi\u1ebfn h\u1ecd t\u1ef1 gi\u1eef l\u1ea5y, d\u00e2n nh\u1edd \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean. Nay ta c\u00f3 th\u1ec3 k\u00ednh noi ph\u00e9p c\u0169 \u0111\u1ec3 gi\u1eef y\u00ean ngo\u00e0i bi\u00ean, v\u1eady b\u00e0n \u0111\u1eb7t m\u01b0\u1eddi ki\u00ean c\u01a1. Ph\u00e0m bi\u1ec1n binh \u1edf c\u00e1c dinh qu\u00e2n ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o qu\u00ea \u1edf Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i, t\u1eeb ph\u00f3 \u0111\u1ed9i tr\u1edf xu\u1ed1ng, \u0111\u1ec1u cho v\u1ec1 c\u00f9ng v\u1edbi d\u00e2n \u1edf \u0111\u1ea5y bi\u00ean th\u00e0nh c\u01a1 \u0111\u1ed9i, chia phen \u0111\u1ed5i nhau \u0111i th\u00fa, cho mi\u1ec5n thu\u1ebf th\u00e2n v\u00e0 dao d\u1ecbch. Nh\u1eefng ch\u00e1nh ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay, cai c\u01a1, cai \u0111\u1ed9i m\u00e0 ch\u01b0a c\u1ea7m qu\u00e2n th\u00ec c\u0169ng cho v\u1ec1 l\u00e0m qu\u1ea3n su\u1ea5t\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Quan B\u1eafc Th\u00e0nh t\u00e2u r\u1eb1ng: \u201cD\u00e2n L\u1ea1ng S\u01a1n th\u01b0a th\u1edbt, s\u1ed5 n\u0103m Gi\u00e1p d\u1ea7n, gi\u1eb7c T\u00e2y S\u01a1n ph\u00f4 tr\u01b0\u01a1ng qu\u00e1 s\u1ed1, n\u0103m T\u00e2n d\u1eadu c\u0169ng \u0111\u00e3 gi\u1ea3m b\u1edbt. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y k\u00e9n qu\u00e2n ch\u1ec9 c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u1ed5 n\u0103m Gi\u00e1p d\u1ea7n, d\u00e2n ch\u1ecbu qu\u00e1 n\u1eb7ng. Nay xin theo s\u1ed5 n\u0103m T\u00e2n d\u1eadu \u0111\u1ec3 b\u1edbt cho d\u00e2n\u201d. Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf Ti\u1ec1n dinh qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch l\u00e0 Phan V\u0103n Tri\u1ec7u v\u00ec b\u1ec7nh \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ec1 h\u01b0u tr\u00ed; l\u1ea5y Nguy\u1ec5n V\u0103n Tr\u00ed thay.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho Ph\u1ea1m V\u0103n S\u01a1n l\u00e0 con Ph\u1ea1m V\u0103n S\u0129 Ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng Ti\u1ec1n qu\u00e2n v\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n An l\u00e0 con Nguy\u1ec5n V\u0103n T\u00e1nh \u00e1n tr\u1ea5n Di\u00ean Kh\u00e1nh \u0111\u1ec1u l\u00e0m Cai \u0111\u1ed9i t\u00f2ng qu\u00e2n.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 6, truy t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng dinh T\u1ea3 th\u1ee7y l\u00e0 T\u00f4n Th\u1ea5t C\u1ed1c l\u00e0m Ch\u01b0\u1edfng dinh Kho\u00e1ng qu\u1eadn c\u00f4ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Nguy\u00ean L\u1ec5 b\u1ed9 ki\u00eam \u0111\u1ed1c h\u1ecdc l\u00e0 Nguy\u1ec5n Th\u00e1i Nguy\u00ean ch\u1ebft. Th\u00e1i Nguy\u00ean l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ngay th\u1eb3ng, g\u1eb7p vi\u1ec7c d\u00e1m n\u00f3i. Vua d\u1ed1c l\u00f2ng nghe, t\u1eebng n\u00f3i v\u1edbi b\u1ea7y t\u00f4i r\u1eb1ng: \u201cTh\u00e1i Nguy\u00ean c\u00f3 phong th\u1ebf b\u1ec1 t\u00f4i can ng\u0103n nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a\u201d. \u0110\u1ebfn nay ch\u1ebft, t\u1eb7ng Thi\u1ebfu ph\u00f3 v\u00e0 cho th\u1ee5y l\u00e0 Trung K\u00ednh.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u01b0u tr\u1ea5n Gia \u0110\u1ecbnh l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Nh\u01a1n t\u00e2u r\u1eb1ng: \u201cNay trong n\u01b0\u1edbc m\u1edbi \u0111\u1ecbnh m\u00e0 c\u00f4ng vi\u1ec7c b\u1eaft d\u00e2n l\u00e0m lu\u00f4n, s\u1ee3 sinh ta th\u00e1n, xin ph\u00e1t nhi\u1ec1u ti\u1ec1n b\u1ea1c \u0111\u1ec3 th\u01b0\u1edfng c\u1ea5p, khi\u1ebfn d\u00e2n vui l\u00f2ng m\u00e0 qu\u00ean m\u1ec7t nh\u1ecdc\u201d. Chi\u1ebfu b\u00e1o r\u1eb1ng: \u201cKhanh n\u00f3i ph\u1ea3i \u0111\u00f3. Nh\u01b0ng Kinh s\u01b0 l\u00e0 \u0111\u1ea5t c\u0103n b\u1ea3n, \u0111\u1eb7t hi\u1ec3m \u0111\u1ec3 gi\u1eef n\u01b0\u1edbc, vi\u1ec7c \u1ea5y kh\u00f4ng th\u1ec3 thi\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c. Nay chinh chi\u1ebfn m\u1edbi y\u00ean, ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f2n quen s\u1ef1 kh\u00f3 nh\u1ecdc, kh\u00f3 nh\u1ecdc th\u00ec d\u1ec5 khi\u1ebfn m\u00e0 vi\u1ec7c d\u1ec5 n\u00ean. N\u1ebfu \u0111\u1ec3 v\u00e0i n\u0103m sau th\u00ec d\u00e2n quen y\u00ean r\u1ed7i, y\u00ean r\u1ed7i th\u00ec kh\u00f3 khi\u1ebfn m\u00e0 o\u00e1n th\u00ec d\u1ec5 sinh. Tr\u1eabm nh\u00e2n nh\u1ecdc m\u00e0 b\u1eaft nh\u1ecdc lu\u00f4n \u0111\u1ec3 x\u00e2y d\u1ef1ng l\u1ea5y ch\u1ed1n th\u1ea7n kinh, \u0111\u00f3 l\u00e0 k\u1ebf nh\u1ecdc m\u1ed9t l\u1ea7n m\u00e0 ngh\u1ec9 m\u00e3i m\u00e3i. Qu\u00e2n d\u00e2n \u0111i l\u00e0m vi\u1ec7c, tr\u1eabm \u0111\u00e3 \u01b0u c\u1ea5p cho. Ng\u01b0\u01a1i n\u00f3i kh\u00f4ng gi\u1ea5u gi\u1ebfm, tr\u1eabm r\u1ea5t khen ng\u1ee3i\u201d. L\u00ea V\u0103n Duy\u1ec7t t\u1eebng l\u1ea5y s\u1ef1 nh\u1ecdc d\u00e2n \u0111\u1ec3 can. C\u0169ng l\u1ea5y \u00fd \u1ea5y m\u00e0 hi\u1ec3u d\u1ee5.<\/p>\n\n\n\n<p>Cung th\u00e0nh v\u00e0 ho\u00e0ng th\u00e0nh \u0111\u00e3 l\u00e0m xong. Th\u1ea3 bi\u1ec1n binh B\u1eafc Th\u00e0nh \u1ee9ng d\u1ecbch v\u1ec1 qu\u00ea ngh\u1ec9 ng\u01a1i, th\u01b0\u1edfng m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t quan, t\u1eeb \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng tr\u1edf l\u00ean th\u01b0\u1edfng th\u00eam hai th\u00e1ng ti\u1ec1n b\u1ed5ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Mi\u1ec5n thu\u1ebf th\u00e2n n\u0103m nay cho c\u00e1c th\u1ee3 l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf Kinh. L\u1ea1i h\u1ea1 l\u1ec7nh cho hai b\u1ed9 C\u00f4ng H\u1ed9 ghi t\u00ean v\u00e0o s\u1ed5, \u0111\u1ec3 th\u01b0\u1edfng c\u1ea5p cho ti\u1ec1n v\u00e0 qu\u1ea7n \u00e1o theo th\u1ee9 b\u1ef1c kh\u00e1c nhau.<\/p>\n\n\n\n<p>Truy t\u1eb7ng cha Ho\u00e0ng h\u1eadu l\u00e0 Ngo\u1ea1i t\u1ea3 ch\u01b0\u1edfng dinh ki\u00eam ch\u01b0\u1edfng s\u1ee9 Khu\u00f4ng qu\u1eadn c\u00f4ng T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc Khu\u00f4ng l\u00e0m Suy trung d\u1ef1c v\u1eadn c\u00f4ng th\u1ea7n \u0111\u1eb7c ti\u1ebfn khai ph\u1ee7 ph\u1ee5 qu\u1ed1c th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n th\u01b0\u1ee3ng tr\u1ee5 qu\u1ed1c th\u00e1i b\u1ea3o Khu\u00f4ng qu\u1ed1c c\u00f4ng, th\u1ee5y l\u00e0 Cung \u00fd; t\u1ed5 l\u00e0 N\u1ed9i h\u1eefu ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 ki\u00eam C\u00f4ng b\u1ed9 ch\u01b0\u1edfng s\u1ee9 s\u1ef1 Th\u00e0nh t\u00edn h\u1ea7u T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc Th\u00e0nh l\u00e0m T\u00e1n tr\u1ecb c\u00f4ng th\u1ea7n \u0111\u1eb7c ti\u1ebfn khai ph\u1ee7 ph\u1ee5 qu\u1ed1c th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n th\u01b0\u1ee3ng tr\u1ee5 qu\u1ed1c ch\u01b0\u1edfng dinh Th\u00e0nh qu\u1eadn c\u00f4ng, th\u1ee5y l\u00e0 \u0110\u00f4n Ch\u1ea5t; t\u1eb1ng t\u1ed5 l\u00e0 N\u1ed9i h\u1eefu cai c\u01a1 D\u01b0\u01a1ng trung h\u1ea7u T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc D\u01b0\u01a1ng l\u00e0m \u0110\u1ed3ng \u0111\u1ee9c c\u00f4ng th\u1ea7n \u0111\u1eb7c ti\u1ebfn ph\u1ee5 qu\u1ed1c th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n th\u01b0\u1ee3ng tr\u1ee5 qu\u1ed1c ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 D\u01b0\u01a1ng qu\u1eadn c\u00f4ng, th\u1ee5y l\u00e0 Ch\u1ea5t Tr\u1ef1c; cao t\u1ed5 l\u00e0 Ch\u00ednh dinh cai c\u01a1 \u0110\u1ee9c ngh\u0129a h\u1ea7u T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc \u0110\u1ee9c l\u00e0m D\u01b0\u01a1ng v\u00f5 c\u00f4ng th\u1ea7n quang ti\u1ebfn tr\u1ea5n qu\u1ed1c \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n C\u1ea9m y v\u1ec7 ch\u01b0\u1edfng v\u1ec7 s\u1ef1 ch\u01b0\u1edfng c\u01a1, th\u1ee5y l\u00e0 Uy D\u0169ng. (N\u0103m Minh M\u1ec7nh th\u1ee9 13, gia t\u1eb7ng Th\u00e1i b\u1ea3o Khu\u00f4ng qu\u1ed1c c\u00f4ng l\u00e0m \u0110\u1eb7c ti\u1ebfn tr\u00e1ng v\u00f5 \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Ti\u1ec1n qu\u00e2n \u0111\u00f4 th\u1ed1ng ph\u1ee7 ch\u01b0\u1edfng ph\u1ee7 s\u1ef1, phong Quy qu\u1ed1c c\u00f4ng).<\/p>\n\n\n\n<p>D\u1eddi m\u1ed9 Th\u00e1i b\u1ea3o Khu\u00f4ng qu\u1ed1c c\u00f4ng \u0111\u1ebfn Long H\u1ed3. Ng\u00e0y t\u00e1ng, vua th\u00e2n \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0a.<\/p>\n\n\n\n<p>Ban \u00e1o m\u00e3ng b\u00e0o [th\u00eau r\u1ed3ng b\u1ed1n m\u00f3ng] cho b\u1ecdn Nguy\u1ec5n V\u0103n Tr\u01b0\u01a1ng, Ph\u1ea1m V\u0103n Nh\u01a1n v\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c Xuy\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1eafc Th\u00e0nh n\u01b0\u1edbc l\u1edbn, \u0111\u00ea v\u1ee1, th\u00e0nh th\u1ea7n \u0111em th\u00f3c kho ph\u00e1t ch\u1ea9n r\u1ed3i \u0111em vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Vua sai quan \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng x\u00e9t nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb tai n\u1ea1n nhi\u1ec1u qu\u00e1 th\u00ec cho vay ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 \u0111ong th\u00f3c gi\u1ed1ng gieo m\u1ea1, kh\u00f4ng b\u1ecf l\u1ee1 m\u00f9a m\u00e0ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Tri\u1ec7u Tham tri Binh b\u1ed9 \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh l\u00e0 L\u00ea C\u00f4ng Xu\u00e2n, Tri \u0110\u1ed3 gia l\u00e0 \u0110o\u00e0n C\u00f4ng Nghi v\u00e0 Nguy\u1ec5n H\u1eefu Th\u1ee9 v\u1ec1 Kinh, sai Th\u1ecb h\u1ecdc Hu\u1ef3nh C\u00f4ng Xu\u00e2n, Th\u01b0 k\u00fd Tr\u1ea7n V\u0103n L\u1ec5, Tri b\u1ea1 L\u00ea V\u0103n B\u00edch quy\u1ec1n l\u00e3nh c\u00e1c c\u00f4ng vi\u1ec7c \u1ea5y. L\u00ea C\u00f4ng Xu\u00e2n \u0111\u00e1p theo thuy\u1ec1n bang, g\u1eb7p b\u00e3o \u0111\u1eafm ch\u00ecm \u1edf ngo\u00e0i bi\u1ec3n C\u1ea7n Gi\u1edd. Vua th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t, truy t\u1eb7ng L\u1ec5 b\u1ed9.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u00f3ng 20 chi\u1ebfc thuy\u1ec1n h\u1ea3i \u0111\u1ea1o. Sai Ngh\u1ec7 An ch\u1ecdn 200 ng\u01b0\u1eddi th\u1ee3 \u0111\u00f3ng thuy\u1ec1n sung l\u00e0m c\u00f4ng vi\u1ec7c \u1ea5y.<\/p>\n\n\n\n<p>Thu thu\u1ebf di\u00eam ti\u00eau \u1edf L\u1ea1ng S\u01a1n, cho th\u1ed5 m\u1ee5c \u00d4n Ch\u00e2u l\u00e0 Ho\u00e0ng \u0110\u00ecnh Th\u00edch cai qu\u1ea3n. \u0110\u00f3 l\u00e0 theo l\u1eddi xin c\u1ee7a quan B\u1eafc Th\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Tham tri H\u1ed9 b\u1ed9 l\u00e0 L\u00ea Vi\u1ebft Ngh\u0129a tra x\u00e9t ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng v\u00e0 thu\u1ebf s\u1ea3n v\u1eadt \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u01b0\u1edbc H\u1ed3ng Mao sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn d\u00e2ng ph\u01b0\u01a1ng v\u1eadt, d\u00e2ng bi\u1ec3u xin th\u00f4ng th\u01b0\u01a1ng. L\u1ea1i xin cho ng\u01b0\u1eddi n\u01b0\u1edbc \u1ea5y \u1edf l\u1ea1i \u0110\u00e0 N\u1eb5ng, \u0111i l\u1ea1i bu\u00f4n b\u00e1n. Vua n\u00f3i: \u201cTi\u00ean v\u01b0\u01a1ng kinh dinh vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 l\u1eabn v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi Di, \u0111\u00f3 th\u1ef1c l\u00e0 c\u00e1i \u00fd \u0111\u1ec1 ph\u00f2ng t\u1eeb l\u00fac vi\u1ec7c c\u00f2n nh\u1ecf. Ng\u01b0\u1eddi H\u1ed3ng Mao gian gi\u1ea3o tr\u00ed tr\u00e1, kh\u00f4ng ph\u1ea3i n\u00f2i gi\u1ed1ng ta, l\u00f2ng h\u1ecd h\u1eb3n kh\u00e1c, kh\u00f4ng cho \u1edf l\u1ea1i, ban cho \u01b0u h\u1eadu m\u00e0 khi\u1ebfn v\u1ec1, kh\u01b0\u1edbc t\u1eeb nh\u1eefng ph\u01b0\u01a1ng v\u1eadt h\u1ecd hi\u1ebfn\u201d. R\u1ed3i sau b\u1ecdn H\u1ed9i Th\u01b0\u01a1ng Tr\u1ecdng (t\u00ean quan H\u1ed3ng Mao) hai ba l\u1ea7n d\u00e2ng th\u01b0 y\u00eau c\u1ea7u. Cu\u1ed1i c\u00f9ng vua c\u0169ng kh\u00f4ng cho.<\/p>\n\n\n\n<p>Y\u00ean ph\u1ea7n m\u1ed9 Thi\u1ec7u Long gi\u00e1o ch\u1ee7 Nguy\u1ec5n th\u1ecb \u1edf An C\u1ef1u. Gi\u00e1o ch\u1ee7 l\u00e0 v\u1ee3 th\u1ee9 hai c\u1ee7a Th\u1ebf t\u00f4ng Hi\u1ebfu v\u00f5 ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, g\u1eb7p bi\u1ebfn lo\u1ea1n n\u0103m Gi\u00e1p ng\u1ecd, b\u00e0 \u0111i tu \u1edf ch\u00f9a Ph\u01b0\u1edbc Th\u00e0nh, \u0111\u1ebfn nay m\u1ea5t, s\u00e1ch t\u1eb7ng l\u00e0m Tu\u1ec7 T\u0129nh th\u00e1nh m\u1eabu nguy\u00ean s\u01b0, hi\u1ec7u l\u00e0 Thi\u1ec7u Long gi\u00e1o ch\u1ee7. Sai Ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Th\u1ea7n v\u00f5 l\u00e0 Tr\u1ea7n Quang Th\u00e1i v\u00e0 Cai \u0111\u1ed9i \u0111\u1ed9i Th\u1ecb tr\u00e0 l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u1edbc Th\u1ecd lo li\u1ec7u vi\u1ec7c tang. Ng\u00e0y an t\u00e1ng, vua th\u00e2n \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0a.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Tham tri C\u00f4ng b\u1ed9 l\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c Huy\u00ean \u0111i Ngh\u1ec7 An coi \u0111\u00f3ng 100 \u00f4 thuy\u1ec1n, ch\u1edf 100.000 ph\u01b0\u01a1ng g\u1ea1o \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh c\u1ea5p cho l\u00ednh v\u00e0 th\u1ee3 \u1ee9ng d\u1ecbch.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u1ea5m d\u00e2n gian kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ea5y b\u00e1n c\u00e1c th\u1ee9 g\u1ed7 c\u1ea5m (g\u1ed7 t\u00e1u, g\u1ed7 lim, g\u1ed7 gi\u00e1ng h\u01b0\u01a1ng), l\u00e0m tr\u00e1i th\u00ec x\u1eed t\u1ed9i n\u1eb7ng. Thuy\u1ec1n bu\u00f4n n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i mua tr\u1ed9m c\u00e1c th\u1ee9 \u1ea5y th\u00ec c\u0169ng b\u1ecb t\u1ed9i nh\u01b0 th\u1ebf. Tr\u01b0\u1edbc khi c\u1ea5m m\u00e0 \u0111\u00e3 l\u1ee1 b\u00e1n th\u00ec ph\u1ea3i n\u1ed9p h\u1ebft cho quan, tr\u1ea3 ti\u1ec1n \u0111\u00fang gi\u00e1.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai L\u1ec5 b\u1ed9 b\u00e0n \u0111\u1ecbnh n\u01a1i th\u1edd c\u00e1c c\u00f4ng th\u1ea7n \u1edf \u0111\u1ec1n Hi\u1ec3n trung Gia \u0110\u1ecbnh, c\u1ed9ng 1.015 ng\u01b0\u1eddi, g\u1eedi cho l\u01b0u tr\u1ea5n th\u1ea7n ch\u1ebf b\u00e0i v\u1ecb \u0111\u1ec3 th\u1edd.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1edd \u1edf gian gi\u1eefa l\u00e0 : Ch\u01b0\u1edfng H\u1eadu qu\u00e2n b\u00ecnh T\u00e2y tham th\u1eb7ng \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n t\u1eb7ng Th\u00e1i \u00fay qu\u1ed1c c\u00f4ng V\u00f5 T\u00e1nh, L\u1ec5 b\u1ed9 t\u1eb7ng Th\u00e1i t\u1eed th\u00e1i s\u01b0 qu\u1eadn c\u00f4ng Ng\u00f4 T\u00f9ng Ch\u00e2u ; cho \u1ee9ng ngh\u0129a \u0111\u1ea1o th\u1ed1ng binh cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n T\u1ea5n Huy\u00ean ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1edd \u1edf gian t\u1ea3 nh\u1ea5t l\u00e0 : Ngo\u1ea1i t\u1ea3 ch\u01b0\u1edfng dinh b\u00ecnh T\u00e2y \u0111\u1ea1i \u0111\u00f4 \u0111\u1ed1c ph\u1ee7 ch\u01b0\u1edfng ph\u1ee7 s\u1ef1 qu\u1eadn c\u00f4ng Ch\u00e2u V\u0103n Ti\u1ebfp ; ch\u01b0\u1edfng Ti\u1ec1n qu\u00e2n \u0111i\u1ec1u b\u00e1t ch\u01b0 \u0111\u1ea1o b\u1ed9 binh b\u00ecnh T\u00e2y \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n qu\u1eadn c\u00f4ng T\u00f4n Th\u1ea5t H\u1ed9i, Th\u1ea7n s\u00e1ch qu\u00e2n Trung dinh \u0111\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf t\u1eb7ng Thi\u1ebfu b\u1ea3o qu\u1eadn c\u00f4ng T\u1ed1ng Vi\u1ebft Ph\u01b0\u1edbc, H\u1eadu dinh \u0111\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf t\u1eb7ng Thi\u1ebfu b\u1ea3o qu\u1eadn c\u00f4ng Mai \u0110\u1ee9c Ngh\u1ecb, Thu\u1ed9c n\u1ed9i cai c\u01a1 qu\u1ea3n ng\u0169 th\u1ee7y dinh t\u1eb7ng Thi\u1ebfu b\u1ea3o qu\u1eadn c\u00f4ng V\u00f5 Di Nguy, Ti\u1ebft ch\u1ebf T\u1ea3 qu\u00e2n \u0111\u00f4 \u0111\u1ed1c t\u1eb7ng \u0110\u00f4 \u0111\u1ed1c ph\u1ee7 ch\u01b0\u1edfng ph\u1ee7 s\u1ef1 ch\u01b0\u1edfng dinh qu\u1eadn c\u00f4ng Nguy\u1ec5n C\u1eedu D\u1eadt, Ph\u00f3 ti\u1ebft ch\u1ebf n\u1ed9i t\u1ea3 ch\u01b0\u1edfng dinh t\u1eb7ng \u0110\u00f4 \u0111\u1ed1c ph\u1ee7 ch\u01b0\u1edfng ph\u1ee7 s\u1ef1 ch\u01b0\u1edfng dinh qu\u1eadn c\u00f4ng Nguy\u1ec5n C\u1eedu Tu\u1ea5n, Ngo\u1ea1i h\u1eefu ch\u01b0\u1edfng dinh l\u00e3nh \u0111\u1ea1i t\u01b0 n\u00f4ng t\u1eb7ng H\u1eefu qu\u00e2n \u0111\u00f4 \u0111\u1ed1c ph\u1ee7 ch\u01b0\u1edfng ph\u1ee7 s\u1ef1 qu\u1eadn c\u00f4ng T\u00f4n Th\u1ea5t D\u1ee5, N\u1ed9i t\u1ea3 ch\u01b0\u1edfng dinh t\u1eb7ng T\u1ea3 qu\u00e2n \u0111\u00f4 \u0111\u1ed1c ph\u1ee7 ch\u01b0\u1edfng ph\u1ee7 s\u1ef1 qu\u1eadn c\u00f4ng Nguy\u1ec5n V\u0103n Ch\u00ednh, T\u1ed5ng nhung chi\u00eau th\u1ea3o s\u1ee9 ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng dinh qu\u1eadn c\u00f4ng Nguy\u1ec5n Th\u00e0nh, c\u1ed9ng 10 ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1edd \u1edf gian h\u1eefu nh\u1ea5t l\u00e0 : Trung dinh gi\u00e1m qu\u00e2n ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 t\u1eb7ng H\u1eefu ph\u1ee7 ch\u01b0\u1edfng dinh qu\u1eadn c\u00f4ng Nguy\u1ec5n H\u1eefu Tho\u1ea1i, Ngo\u1ea1i t\u1ea3 ch\u01b0\u1edfng dinh t\u1eb7ng H\u1eefu qu\u00e2n \u0111\u1ed1c ph\u1ee7 ch\u01b0\u1edfng ph\u1ee7 s\u1ef1 ch\u01b0\u1edfng dinh qu\u1eadn c\u00f4ng Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh Thuy\u00ean, Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng dinh qu\u1eadn c\u00f4ng Nguy\u1ec5n Kim Ph\u1ea9m, Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 qu\u1ea3n Phi\u00ean Tr\u1ea5n binh d\u00e2n ch\u01b0 v\u1ee5 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng dinh qu\u1eadn c\u00f4ng Tr\u1ea7n Xu\u00e2n Tr\u1ea1ch, N\u1ed9i th\u1ee7y ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 ki\u00eam C\u00f4ng b\u1ed9 cai N\u1ed9i m\u00e3 cai T\u00e0u v\u1ee5 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng dinh qu\u1eadn c\u00f4ng T\u00f4n Th\u1ea5t C\u1ed1c, Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng dinh qu\u1eadn c\u00f4ng T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc H\u00f2a ; L\u1ec5 b\u1ed9 ki\u00eam \u0111\u1ed1c h\u1ecdc t\u1eb7ng Thi\u1ebfu ph\u00f3 Nguy\u1ec5n Th\u00e1i Nguy\u00ean, Tr\u1ea5n th\u1ee7 ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng dinh B\u00f9i K\u1ebf ; Ng\u1ef1 l\u00e2m qu\u00e2n Ti\u1ec1n \u0111\u1ed3n \u0110\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 \u0110o\u00e0n V\u0103n C\u00e1t, Trung \u0111\u1ed3n Ph\u00f3 th\u1ed1ng ch\u1ebf t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Hu\u1ef3nh C\u00f4ng Th\u00e0nh, c\u1ed9ng 10 ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1edd \u1edf gian t\u1ea3 nh\u1ecb l\u00e0 : Ng\u1ef1 l\u00e2m qu\u00e2n T\u1ea3 \u0111\u1ed3n Ph\u00f3 th\u1ed1ng ch\u1ebf t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 V\u00f5 \u0110inh Giai, Ch\u1ea5n v\u00f5 qu\u00e2n ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng dinh Nguy\u1ec5n V\u0103n L\u1ee3i, Trung th\u1ee7y dinh Th\u1ed1ng ch\u1ebf t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng dinh T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc Ch\u00e2u, Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 qu\u1ea3n N\u1ed9i tr\u1ef1c v\u1ec7 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng dinh L\u00ea V\u0103n T\u00edn, Th\u1ea7n s\u00e1ch qu\u00e2n Trung v\u00f5 v\u1ec7 V\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng dinh Tr\u1ea7n V\u0103n Xung, D\u0169ng v\u00f5 v\u1ec7 V\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng dinh Tr\u01b0\u01a1ng V\u0103n Ho\u00e1ng, Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ea1o Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng dinh \u0110\u1eb7ng V\u0103n L\u01b0\u1ee3ng, Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 qu\u1ea3n Th\u1ea7n v\u00f5 v\u1ec7 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng dinh Nguy\u1ec5n V\u0103n K\u1ef7, Ti\u00ean phong dinh Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 \u0110\u00e0o V\u0103n Long, Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Ch\u00e2u V\u0103n B\u00edch, T\u1ed5ng nhung ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Hu\u1ef3nh T\u1ea5n C\u1ea3nh, Cai c\u01a1 qu\u1ea3n T\u1ea3 h\u1ea7u \u0111\u1ea1o t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Hu\u1ef3nh V\u0103n Duy\u1ec7t, T\u1ed5ng nhung cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 H\u00e0 V\u0103n L\u1ed9c, Th\u1ed1ng binh Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Phan V\u0103n Nh\u1ecb, Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n H\u01b0\u01a1ng v\u00e0 Ch\u00e2u Hu\u1ec1, T\u1ea3 qu\u00e2n cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 L\u00ea V\u0103n Mai, H\u1eadu qu\u00e2n cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n Th\u00e0nh, Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n L\u01b0\u1ee3ng, Phan V\u0103n T\u1ea5n, L\u00ea S\u01b0\u01a1ng, Nguy\u1ec5n Qu\u1eadn, Ph\u1ea1m V\u0103n Th\u1ecbnh, B\u00f9i V\u0103n Ngh\u1ecb, Nguy\u1ec5n V\u0103n Ph\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 Nguy\u1ec5n S\u01b0\u01a1ng, Th\u1ed1ng binh cai c\u01a1 qu\u1ea3n chi \u0111\u1ea1o t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Lu\u1eadn, Th\u1ed1ng binh cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Ho\u00e0ng Qu\u1ef3nh, T\u1ed5ng nhung cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 \u0110inh V\u0103n Long, Ti\u1ec1n qu\u00e2n cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n L\u00e2n, Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n L\u01b0\u1ee3ng, Ng\u00f4 C\u1ea9m, T\u1ed1ng V\u0103n Trung, Nguy\u1ec5n V\u0103n Minh v\u00e0 Tr\u1ea7n V\u0103n V\u1ea1n, Cai c\u01a1 qu\u1ea3n H\u1eefu qu\u00e2n \u0111\u1ea1o t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n T\u00e0i, Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n B\u00ecnh, Thu\u1ed9c n\u1ed9i cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 V\u00f5 V\u0103n Ch\u00ednh, Phi\u00ean Tr\u1ea5n cai c\u01a1 su\u1ea5t T\u00e2n nhung \u0111\u1ed9i t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n Ch\u01b0\u01a1ng, Th\u1ed1ng binh cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u00e2n, Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 L\u00ea V\u0103n C\u1ea9n, Nguy\u1ec5n C\u00f4ng H\u1ed5 v\u00e0 Ho\u00e0ng L\u1ecbch ; T\u1ed5ng nhung cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 H\u1ed3 V\u0103n Hu\u00ea, H\u1eadu qu\u00e2n cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Ng\u00f4 V\u0103n L\u1ec5, Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 L\u01b0u V\u0103n Tr\u00ed, Ng\u00f4 \u0110\u1eb1ng v\u00e0 Nguy\u1ec5n Qu\u1ea3, T\u1ea3 qu\u00e2n cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Hu\u1ef3nh V\u0103n Nghi\u00eam, Gi\u00e1m qu\u00e2n cai c\u01a1 t\u1eb7ng ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u1ea3o, Th\u1ed1ng binh cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Ho\u00e0ng L\u1ed9c, Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n L\u00fd v\u00e0 Ng\u00f4 Ngh\u0129a, H\u1eadu qu\u00e2n Trung k\u00edch v\u1ec7 Cai \u0111\u1ed9i t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Tr\u1ea7n V\u0103n Li\u1ec5u, Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n \u0110\u1eb1ng, Th\u1ed1ng binh cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Tr\u1ea7n T\u00fa, \u0110\u1ed1c chi\u1ebfn cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Ph\u1ea1m V\u0103n An, T\u1ed5ng binh cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n Long, Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u1ea1n, Nguy\u1ec5n V\u0103n Li\u00eam v\u00e0 D\u01b0\u01a1ng V\u0103n H\u1ea1nh, Trung qu\u00e2n v\u00f5 gi\u00e1p Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u1edbc Kho\u00e1t, Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 L\u00ea Ph\u01b0\u1edbc \u0110i\u1ebfn, Th\u1ed1ng binh cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 \u0110\u1eb7ng V\u0103n Th\u00fay, Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Ph\u00fa, V\u0129nh Tr\u1ea5n L\u01b0u th\u1ee7 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n \u0110\u0103ng Chi\u00eau, Thu\u1ed9c n\u1ed9i th\u1ed1ng binh cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Tri\u1ec7u, Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng, Th\u1ed1ng binh cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 T\u1ed1ng V\u0103n Ph\u01b0\u1edbc, Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n L\u1ec5, Nguy\u1ec5n Gi\u00e1m v\u00e0 Nguy\u1ec5n Th\u00e1i, T\u1ed5ng nhung cai c\u01a1 h\u00e0nh V\u0129nh Tr\u1ea5n L\u01b0u th\u1ee7 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Phan V\u0103n Huy\u00ean, T\u1ea3 qu\u00e2n Th\u1ea7n oai v\u1ec7 V\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n D\u0169ng, Th\u1ed1ng binh cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 H\u00e0 V\u0103n L\u1ed9c, T\u1ed5ng nhung cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n Loan, Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n Hoan, L\u00ea C\u1ea9m, \u0110\u1ed7 \u0110i\u1ec1n, Tr\u1ea5n \u0110\u1ecbnh L\u01b0u th\u1ee7 cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Thu\u1eadn, Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 L\u01b0u Danh Trung,&nbsp; v\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n L\u1ec5, Thu\u1ed9c n\u1ed9i cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 V\u00f5 V\u0103n T\u1ee5y, Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Thi\u1ec7n v\u00e0 L\u00ea V\u0103n Lan, T\u1ed5ng nhung cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Ph\u1ea1m V\u0103n Th\u1ea1c, Thu\u1ed9c n\u1ed9i cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 B\u00f9i Li\u00eam, Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n K\u1ef7, Nguy\u1ec5n M\u00e2n, Nguy\u1ec5n C\u00f4ng Tho\u1ea1i, Th\u1ed1ng binh cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Ph\u1ea1m V\u0103n Kh\u00e1nh, Ch\u1ea5n v\u00f5 dinh V\u00f5 li\u1ec7t \u0111\u1ed9i Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Tr\u1ea7n V\u0103n Thu\u1eadn, Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Tr\u1ea7n Ph\u01b0\u1edbc, Tr\u1ea5n \u0110\u1ecbnh L\u01b0u th\u1ee7 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Kh\u01b0\u01a1ng, Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 L\u00ea Qu\u1ea3n, Nguy\u1ec5n Ng\u1ed9 v\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Ch\u00e2u, H\u1ed9 b\u1ed9 T\u1ea3 tham tri t\u1eb7ng H\u1ed9 b\u1ed9 Nguy\u1ec5n V\u0103n M\u1ef9, Phi\u00ean Tr\u1ea5n Cai b\u1ea1 t\u1eb7ng H\u1ed9 b\u1ed9 Nguy\u1ec5n V\u0103n Thi\u1ec7m, B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh K\u00fd l\u1ee5c t\u1eb7ng Tham m\u01b0u Hu\u1ef3nh V\u0103n T\u1ea5n, Th\u1ea7n s\u00e1ch tham qu\u00e2n t\u1eb7ng Tham t\u00e1n Nguy\u1ec5n Duy H\u00e0n, T\u1ea3 th\u1ee7y dinh tham lu\u1eadn t\u1eb7ng Tham m\u01b0u Ng\u00f4 V\u0103n Th\u00e0nh v\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n H\u01b0\u01a1ng, H\u1eadu qu\u00e2n tri b\u1ea1 t\u1eb7ng Cai b\u1ea1 V\u00f5 V\u0103n \u0110i\u1ec7u, Tri b\u1ea1 t\u00e0u t\u1eb7ng Cai b\u1ea1 t\u00e0u L\u00e2m T\u1ec3, H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n ch\u1ebf c\u00e1o t\u1eb7ng K\u00fd l\u1ee5c Phan Ch\u00ednh Tr\u1ecdng, Th\u1ed1ng binh cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n \u0110o\u00e0i, L\u00ea Trung, L\u00ea S\u01b0\u01a1ng, Nguy\u1ec5n B\u1ee9c, Nguy\u1ec5n Th\u00e1i, T\u1ed1ng Tri\u00eam, Nguy\u1ec5n To\u00e1n v\u00e0 Nguy\u1ec5n Anh, T\u1ed5ng nhung cai c\u01a1 \u0110\u1eb7ng Nh\u0129, Tr\u01b0\u01a1ng L\u00fd v\u00e0 Phan K\u00ednh, Cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n Nghi\u00eam, Cao H\u00f3a, Nguy\u1ec5n Ch\u00e2u, Nguy\u1ec5n Minh, Nguy\u1ec5n Hi\u1ec1n, Nguy\u1ec5n Th\u1ecd, V\u00f5 Loan, Nguy\u1ec5n S\u0129, Nguy\u1ec5n L\u00e2n, Nguy\u1ec5n Th\u1ecbnh, L\u01b0\u01a1ng Nh\u1ecb, Ph\u1ea1m H\u01b0ng, L\u00ea Qu\u1ef3nh, L\u00e2m Ph\u00fa, \u0110\u1ed7 Ngh\u1ecb, Nguy\u1ec5n Quy\u1ec1n v\u00e0 L\u00ea H\u00e0o, Cai c\u01a1 qu\u1ea3n Trung khu\u00f4ng \u0111\u1ed9i t\u1eb7ng C\u1ea9m y v\u1ec7 ch\u01b0\u1edfng v\u1ec7 s\u1ef1 ng\u01b0\u1eddi Ph\u00fa L\u00e3ng Sa M\u00e0n H\u00f2e, Ch\u1ea5n phong v\u1ec7 \u0110\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng t\u1eb7ng Cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n K\u00fd, Ki\u00ean uy chi Cai c\u01a1 Ph\u1ea1m Du, Ti\u1ec1n k\u00edch v\u1ec7 \u0110\u1ed1c chi\u1ebfn t\u1eb7ng Cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n Vinh Qu\u00fd, Tuy\u1ec3n phong ti\u1ec1n v\u1ec7 V\u1ec7 \u00fay cai \u0111\u1ed9i t\u1eb7ng Cai c\u01a1 Nguy\u00ean Khoa, Ban tr\u1ef1c h\u1eefu v\u1ec7 V\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Cai c\u01a1 T\u00f4n Th\u1ea5t N\u00f4ng, T\u00fac v\u00f5 v\u1ec7 Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n Phong L\u01b0\u01a1ng, V\u00f5 v\u1ec7 ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Cai c\u01a1 Tr\u1ea7n T\u1ea1i, Trung k\u00edch v\u1ec7 Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Cai c\u01a1 Tr\u1ea7n V\u0103n Tu, Ban Tr\u1ef1c tuy\u1ec3n phong h\u1eadu v\u1ec7 Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Cai c\u01a1 Ho\u00e0ng T\u00e2n, Uy v\u00f5 v\u1ec7 Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng V\u1ec7 \u00fay Nguy\u1ec5n Di, T\u00edn uy v\u1ec7 Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng V\u1ec7 \u00fay L\u00ea M\u1ef9, Cai \u0111\u1ed9i t\u1eb7ng Cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n H\u01b0\u01a1ng, T\u00f4 Nghi\u00eam, B\u00f9i Hu\u1ea5n, Nguy\u1ec5n C\u1ea9m, Nguy\u1ec5n Gi\u00e1o, \u0110\u1eb7ng Trang, T\u00f4 Hu\u1ea5n, Ph\u1ea1m Kh\u00e1ch, Nguy\u1ec5n Uy V\u00f5 H\u01b0ng, Tr\u1ea7n Hu\u1ea5n, Nguy\u1ec5n Thi\u1ec7n, V\u00f5 L\u01b0\u01a1ng, Tr\u1ea7n Thu\u1eadn, Ph\u1ea1m Ngh\u1ecb, Nguy\u1ec5n Tu\u1ea5n, \u0110inh Ph\u01b0\u01a1ng, H\u00e0 Th\u1ed1ng, Ph\u1ea1m Qu\u1ebf, Nguy\u1ec5n Tri\u1ec7u, Nguy\u1ec5n Li\u00eam, Nguy\u1ec5n Th\u00fay, Nguy\u1ec5n \u0110\u1ea1o, Nguy\u1ec5n \u0110\u1eb7ng, L\u00ea Vi\u1ebft, \u0110\u1eb7ng Trung, Nguy\u1ec5n T\u1ef1, L\u00ea Hi\u1ec1n, L\u00ea Long, Nguy\u1ec5n S\u0129, Tr\u1ea7n Di\u1ec7u, Nguy\u1ec5n Khoa, Ho\u00e0ng Ph\u00e1p, Ch\u00e2u T\u1ee9, Nguy\u1ec5n Di\u1ec7u, Tr\u1ea7n M\u00e3, Ho\u00e0ng Luy\u1ec7n, Ho\u00e0ng Ch\u1ea5n, Nguy\u1ec5n Ng\u1ed9, Nguy\u1ec5n \u0110i\u1ec1n, Tr\u1ea7n C\u1ea9m, Nguy\u1ec5n Danh Hu\u1ec7, Nguy\u1ec5n Ph\u00e2n, Nguy\u1ec5n Th\u1ed1ng, Nguy\u1ec5n Thu\u1eadn L\u01b0\u1ee3ng, Thanh L\u1ea1i \u0110\u00e0o, Ph\u1ea1m Hu\u1ec1, Nguy\u1ec5n Danh Th\u00e1i, Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c, \u0110\u1eb7ng L\u1ed9c, Nguy\u1ec5n Tri\u1ec1u, Nguy\u1ec5n Ti\u1ebfn, Nguy\u1ec5n Nh\u1ea1n, Nguy\u1ec5n Ch\u1ea5n, Tr\u01b0\u01a1ng L\u1ee5c, Tr\u01b0\u01a1ng Long, Tr\u01b0\u01a1ng Nhai, Nguy\u1ec5n H\u1eefu, Nguy\u1ec5n \u00e1n v\u00e0 V\u00f5 Thi\u00eam, H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n t\u1eb7ng Tham lu\u1eadn L\u00ea Minh, Ch\u00e1nh y vi\u1ec7n t\u1eb7ng Th\u00e1i y vi\u1ec7n Tr\u01b0\u01a1ng Tru\u00e2n, N\u1ed9i \u00fd vi\u1ec7n t\u1eb7ng Ch\u00e1nh \u00fd vi\u1ec7n Tr\u1ea7n T\u00f4, Tri huy\u1ec7n t\u1eb7ng Tri ph\u1ee7 Ho\u00e0ng Khu\u00ea, c\u1ed9ng 221 ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1edd \u1edf gian h\u1eefu nh\u1ecb l\u00e0 : Trung qu\u00e2n Ti\u1ec1n chi Hi\u1ec7u \u00fay thu\u1ed9c n\u1ed9i cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng dinh Nguy\u1ec5n V\u0103n \u0110\u1eafc. L\u1ea1i b\u1ed9 t\u1eb7ng Tham ch\u00ednh Nguy\u1ec5n B\u1ea3o Tr\u00ed, H\u1ed9 b\u1ed9 t\u1eb7ng Tham ch\u00ednh Tr\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c Khoan v\u00e0 Tr\u1ea7n Ph\u01b0\u1edbc Nhai, Tuy\u00ean \u00fay s\u1ee9 th\u1ecb gi\u1ea3ng h\u00e0nh l\u1ec5 b\u1ed9 s\u1ef1 t\u1eb7ng L\u1ec5 b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 Nguy\u1ec5n \u0110\u00f4, Thu\u1ed9c n\u1ed9i cai c\u01a1 qu\u1ea3n Ti\u1ec3u sai \u0111\u1ed9i t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 \u0110\u1ed7 V\u0103n H\u1eefu, Thu\u1ed9c n\u1ed9i cai c\u01a1 qu\u1ea3n Ti\u1ec1n tr\u1ef1c v\u1ec7 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n M\u1eabn, Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Tr\u1ea7n V\u0103n Ch\u1ea5n, H\u1ed3 V\u0103n Kh\u00e1ch, Nguy\u1ec5n V\u0103n \u0110\u00e1n v\u00e0 Ph\u1ea1m V\u0103n Th\u1ecbnh, H\u1eadu qu\u00e2n Ngh\u1ecb v\u00f5 v\u1ec7 V\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n C\u00f4ng Giao, Chi\u00eau v\u00f5 v\u1ec7 V\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Ph\u1ee5ng, H\u1eefu qu\u00e2n V\u00f5 l\u01b0\u01a1ng v\u1ec7 V\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Phan V\u0103n Th\u1ecbnh, T\u1ea3 qu\u00e2n Th\u1ea7n v\u00f5 v\u1ec7 V\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n S\u1eed, Th\u1ea7n d\u0169ng v\u1ec7 V\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00f4ng, Th\u1ea7n l\u01b0\u1ee3c v\u1ec7 V\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Mai V\u0103n B\u1ea3o, Th\u1ea7n s\u00e1ch qu\u00e2n Qu\u1ea3ng v\u00f5 v\u1ec7 V\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Tri\u1ec7u, H\u1eadu qu\u00e2n H\u00f9ng phong v\u1ec7 Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Tr\u1ea7n V\u0103n \u1ea5t, T\u00fac tr\u1ef1c v\u1ec7 Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 L\u00ea V\u0103n Ngo\u1ea1n, Th\u1ea7n s\u00e1ch qu\u00e2n Uy v\u00f5 v\u1ec7 Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n Ph\u01b0\u01a1ng H\u00f9ng v\u00f5 v\u1ec7 Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Tr\u1ea7n V\u0103n Huy, H\u1eadu qu\u00e2n H\u1eefu chi Ph\u00f3 ch\u01b0\u1edfng chi cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n C\u1ea9n, Ng\u1ef1 l\u00e2m qu\u00e2n Trung chi Ch\u00e1nh tr\u01b0\u1edfng chi t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Ph\u01b0\u1ee3ng, Ph\u00f3 qu\u1ea3n Ti\u1ec1n th\u1ee7y dinh th\u1ed1ng binh cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Hu\u1ef3nh V\u0103n \u0110\u1ecbnh, Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ea1o Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh Lan, Ti\u1ec1n qu\u00e2n Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n To\u00e1n, V\u00f5 V\u0103n An, H\u1eadu qu\u00e2n ch\u00e1nh qu\u1ea3n Trung k\u00edch v\u1ec7 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n T\u01b0\u1eddng, H\u1eadu qu\u00e2n ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng Nguy\u1ec5n C\u00f4ng \u0110\u1ec1, Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n Uy v\u00e0 Nguy\u1ec5n C\u00f4ng Th\u00e0nh, H\u1eadu qu\u00e2n qu\u1ea3n Ti\u1ec1n th\u1ee7y dinh Th\u1ed1ng binh cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Hu\u1ea5n, Ti\u1ec1n qu\u00e2n Ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u01b0, Th\u1ea7n s\u00e1ch qu\u00e2n Di\u1ec7u v\u00f5 v\u1ec7 V\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Tr\u01b0\u01a1ng V\u0103n B\u1ec9nh, Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n \u0110\u1ecbnh, qu\u1ea3n \u0110\u00f4ng Kh\u1ea9u \u0111\u1ea1o T\u1ed5ng nhung cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Nghi\u00eam, T\u1ea3 qu\u00e2n Ti\u1ec1n chi Ch\u00e1nh tr\u01b0\u1edfng chi cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 V\u00f5 V\u0103n C\u1ea9n, Trung th\u1ee7y dinh H\u1eadu chi Ch\u00e1nh tr\u01b0\u1edfng chi cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 \u0110\u1eb7ng V\u0103n \u0110o\u00e0i, H\u1eefu qu\u00e2n H\u1eefu chi Ph\u00f3 tr\u01b0\u1edfng chi cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 D\u01b0\u01a1ng C\u00f4ng T\u00fa, Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ea1o qu\u1ea3n T\u1ea3 chi Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Qu\u00e1ch C\u00f4ng Nghi, Tr\u1ea5n Bi\u00ean L\u01b0u th\u1ee7 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 \u0110o\u00e0n V\u0103n Khoa, Thu\u1ed9c n\u1ed9i cai c\u01a1 qu\u1ea3n Long \u0111i\u1ec7n v\u1ec7 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Li\u00eam, Thu\u1ed9c n\u1ed9i cai c\u01a1 ch\u00e1nh gi\u00e1m th\u00e0nh s\u1ee9 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 T\u00f4 V\u0103n \u0110o\u00e0i, Thu\u1ed9c n\u1ed9i cai c\u01a1 qu\u1ea3n Ti\u1ec1n chi t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Mai C\u00f4ng Qu\u00fd, Qu\u1ea3n Ti\u1ec3u sai \u0111\u1ed9i T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc Ng\u1ecdc, Qu\u1ea3n Ti\u1ec3u sai \u0111\u1ed9i tri T\u01b0\u1ee3ng ch\u00ednh cai Tr\u01b0\u1eddng \u0111\u00e0 s\u1ef1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u1edbc Lu\u1eadt, Th\u1ea7n s\u00e1ch qu\u00e2n H\u1eadu dinh ph\u00f3 \u0111\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 T\u00f4n Th\u1ecd Vinh, Phi\u00ean Tr\u1ea5n l\u01b0u th\u1ee7 cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Tr\u01b0\u01a1ng V\u0103n Giao, \u0110\u1ed1c chi\u1ebfn cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Thu\u1eadn, Ti\u1ec1n qu\u00e2n Ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Ph\u1ea1m V\u0103n S\u0129, B\u00ecnh Khang L\u01b0u th\u1ee7 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n Thuy\u00ean, Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n \u0110\u0103ng V\u00e2n, Th\u1ed1ng binh cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n Th\u00e0nh, H\u1eadu th\u1ee7y dinh Th\u1ed1ng nhung cai c\u01a1 b\u1ea3o h\u1ed9 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Nh\u01a1n, N\u1ed9i d\u1ef1c v\u1ec7 V\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n Hi\u00ean, T\u1ea3 th\u1ee7y dinh ch\u00e1nh dinh Thu\u1ed9c n\u1ed9i cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng dinh Nguy\u1ec5n H\u1eefu Ngh\u1ecb, Cai c\u01a1 su\u1ea5t T\u1ea3 binh \u0111\u1ed9i t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n \u0110\u1ecbnh, Th\u1ea7n s\u00e1ch qu\u00e2n Tuy\u1ec3n phong h\u1eadu v\u1ec7 V\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 \u0110o\u00e0n C\u1ea3nh C\u01b0, Ban tr\u1ef1c tuy\u1ec3n phong ti\u1ec1n v\u1ec7 V\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng dinh Nguy\u1ec5n V\u0103n H\u1eefu, Ban tr\u1ef1c t\u1ea3 v\u1ec7 V\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 V\u00f5 V\u0103n \u0110\u1ed5, D\u01b0\u01a1ng v\u00f5 v\u1ec7 V\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 L\u00ea V\u0103n Thu\u1eadn, Cung v\u00f5 v\u1ec7 V\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Hu\u1ef3nh V\u0103n T\u1ee9, Ban tr\u1ef1c h\u1eefu v\u1ec7 Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n \u0110\u0103ng, Ch\u00e1nh s\u1ee9 cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n \u0110\u0103ng, Ch\u00e1nh s\u1ee9 cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Mai V\u0103n T\u0129nh, Ti\u1ec1n th\u1ee7y dinh Ti\u1ec1n chi Ch\u00e1nh tr\u01b0\u1edfng chi cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00e1i, Ti\u1ec1n th\u1ee7y dinh Th\u1ed1ng binh cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n C\u1ea9m, H\u1eadu qu\u00e2n H\u00f9ng phong v\u1ec7 V\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Ph\u1ea1m V\u0103n Tr\u01b0\u1eddng, Uy v\u00f5 v\u1ec7 V\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng dinh Hu\u1ef3nh Ph\u01b0\u1edbc B\u1ea3o, D\u01b0\u01a1ng v\u00f5 v\u1ec7 Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng dinh Nguy\u1ec5n V\u0129nh H\u1eefu, Tuy\u1ec3n phong h\u1eadu v\u1ec7 Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 \u0110o\u00e0n Ph\u01b0\u1edbc T\u00e2n, Tr\u1ea5n Bi\u00ean L\u01b0u th\u1ee7 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 V\u00f5 Ti\u1ebfn \u0110\u1ea9u, Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Loan, Th\u1ed1ng binh cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 D\u1ee5 K\u1ef7, T\u1ed5ng nhung cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n D\u1ef1c, Thu\u1ed9c n\u1ed9i cai c\u01a1 qu\u1ea3n Ti\u1ec3u sai \u0111\u1ed9i t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 B\u00f9i V\u0103n Khoan, Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 B\u00f9i V\u0103n \u0110i\u1ec3n, Qu\u1ea3n Trung th\u1ee7y dinh cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Uy, Th\u1ed1ng binh cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Phan V\u0103n Vi\u1ec7n, Ti\u1ec1n qu\u00e2n Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Dao, Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ea1o An v\u00f5 chi Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Tuy, Ch\u1ea5n v\u00f5 dinh T\u1ea3 ch\u1ea5n chi Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n Qu\u1eadn, Thanh Ch\u00e2u \u0111\u1ea1o Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 \u0110o\u00e0n C\u00f4ng Du\u1ec7, H\u1eefu qu\u00e2n H\u1eefu chi Ch\u00e1nh tr\u01b0\u1edfng chi cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 D\u01b0\u01a1ng C\u00f4ng B\u1ea3o, Thu\u1ed9c n\u1ed9i cai c\u01a1 qu\u1ea3n Tuy\u1ec3n phong t\u1ea3 v\u1ec7 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 L\u00ea Th\u00e0nh L\u00fd, T\u1ea3 qu\u00e2n T\u1ea3 chi Ph\u00f3 tr\u01b0\u1edfng chi cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh Phong, Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Ho\u00e0ng B\u1ea3n, Nguy\u1ec5n Ch\u00e2n, Cai c\u01a1 su\u1ea5t T\u1ea3 b\u1ed9 c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n Nghi, Ti\u1ec1n qu\u00e2n Trung chi Tr\u01b0\u1edfng hi\u1ec7u cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Ph\u1ea1m C\u00f4ng Trung, L\u01b0\u01a1ng v\u00f5 v\u1ec7 Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u00f5, Ti\u00ean phong dinh Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 L\u00ea V\u0103n An, H\u1eadu qu\u00e2n Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 V\u00f5 V\u0103n Nh\u1eadt, Trung qu\u00e2n Ki\u1ebfn v\u00f5 chi Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 L\u00ea V\u0103n Do\u00e3n, Th\u1ed1ng binh cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Hu\u1ef3nh C\u00f4ng T\u00edn, Binh b\u1ed9 T\u1ea3 tham tri t\u1eb7ng Binh b\u1ed9 Tr\u1ea7n Ph\u01b0\u1edbc Truy, Tham t\u00e1n t\u1eb7ng Tham kh\u00e1m Tr\u1ea7n V\u0103n Th\u1ee9c, H\u1ed3 C\u00f4ng Si\u00eau v\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Tu\u00e2n, T\u00e1n l\u00fd t\u1eb7ng Tham kh\u00e1m \u0110\u1ed7 V\u0103n Ho\u00e1ng, Tham m\u01b0u t\u1eb7ng Tham ngh\u1ecb Hu\u1ec1, Tr\u1ea5n \u0110\u1ecbnh Cai b\u1ea1 t\u1eb7ng H\u1ed9 b\u1ed9 T\u00f4n, Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ea1o Tham m\u01b0u t\u1eb7ng Tham ngh\u1ecb L\u00ea V\u0103n Xu\u00e2n, Tham m\u01b0u t\u1eb7ng Tham ngh\u1ecb Nguy\u1ec5n C\u00f4ng Ho\u00e1ng, Nguy\u1ec5n Ho\u00e0i Ch\u00e2u, Nguy\u1ec5n Nh\u01a1n v\u00e0 Nguy\u1ec5n Tri, Tham m\u01b0u V\u00f5 Danh S\u1edf, B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh Cai ba t\u1eb7ng Tham m\u01b0u Nguy\u1ec5n V\u0103n T\u01b0\u1eddng, Thu\u1ed9c n\u1ed9i cai \u0111\u1ed9i qu\u00e2n Ti\u1ec3u sai \u0111\u1ed9i ki\u00eam su\u1ea5t trung h\u1ea7u c\u00e1c thuy\u1ec1n t\u1eb7ng Cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n K\u1ef7, Th\u1ea7n l\u01b0\u1ee3c v\u1ec7 Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Cai c\u01a1 Phan \u0110\u0103ng H\u00e0o, T\u00fac v\u00f5 v\u1ec7 Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n Ti\u1ebfn Qu\u1ef3nh, Trung dinh gi\u00e1m qu\u00e2n Cai \u0111\u1ed9i t\u1eb7ng Cai c\u01a1 T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc \u0110\u1ea1m, T\u1ed5ng nhung cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n C\u00f4ng Hu\u1ec7, H\u1ed3 V\u00e2n, Nguy\u1ec5n S\u00e2m, Nguy\u1ec5n Gi\u00e1o, Nguy\u1ec5n Thanh, Nguy\u1ec5n Kh\u01b0\u01a1ng, Th\u1ed1ng binh cai c\u01a1 Phan D\u1ee5, Nguy\u1ec5n Phong, B\u00f9i V\u00e3ng, Nguy\u1ec5n Chi\u00eau, D\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng, Nguy\u1ec5n K\u00ednh, Nguy\u1ec5n Ch\u00ednh, Cao Thanh, \u0110\u1eb7ng C\u1ea9m, Nguy\u1ec5n H\u1ea3o, Ph\u1ea1m Tr\u1ecb, L\u00ea L\u1ec5, L\u00ea B\u00ecnh, Cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n Th\u1ecbnh, Nguy\u1ec5n Trung, Phan Thi\u1ec7n, Tr\u1ea7n Nghi\u00eam, V\u00f5 Anh, Nguy\u1ec5n Tr\u1ecb, Nguy\u1ec5n L\u1ed9c, Nguy\u1ec5n \u0110i\u1ec1n, H\u1ed3 Tu\u1ea5n, V\u00f5 Loan, H\u1ed3 Thu\u1eadn, Ho\u00e0ng S\u0129, Nguy\u1ec5n Tr\u1ea1i, \u0110\u1eb7ng H\u01b0\u01a1ng, Nguy\u1ec5n Duy\u00ean, H\u00e0 Nh\u1ea1n, Nguy\u1ec5n C\u00e0n, Nguy\u1ec5n Th\u1ecd, Ho\u00e0ng Trung, L\u00ea Di\u00ean, Ho\u00e0ng Nguy\u1ec7t, Ho\u00e0ng Nhan, Nguy\u1ec5n Ch\u00e2u, Nguy\u1ec5n L\u1ed9c, H\u00e0 An, V\u00f5 D\u1ef1c, Nguy\u1ec5n Thanh, Nguy\u1ec5n Gi\u00e1o, \u0110\u1eb7ng Tri\u1ec7u, Tr\u1ea7n Di\u1ec7u, Nguy\u1ec5n V\u0103n, Nguy\u1ec5n Tho\u1ea1i, Nguy\u1ec5n H\u00f9ng, Tr\u1ea7n Quy\u00ean, Tr\u1ea7n Nh\u1ecb, Ph\u1ea1m Gi\u1ea3ng, Nguy\u1ec5n Long, \u0110o\u00e0n S\u1edf, Nguy\u1ec5n Qu\u1ea3, Tr\u1ea7n S\u00e1ch, Tr\u00e0 Di\u1ec7u, B\u00f9i Gia, Nguy\u1ec5n Danh Hu\u1ec7, Ho\u00e0ng Tuy\u00ean, D\u01b0\u01a1ng Di\u1ec7u, Nguy\u1ec5n Ti\u1ebfn, B\u1ea1ch Ch\u1ea5p, Ki\u00ean uy v\u1ec7 Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Cai c\u01a1 D\u01b0\u01a1ng Thi, Ban tr\u1ef1c Tuy\u1ec3n phong h\u1eadu v\u1ec7 Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Cai c\u01a1 D\u01b0\u01a1ng B\u00e1 Quy, \u0110\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng t\u1eb7ng Cai c\u01a1 L\u00e2m Ph\u00fa, Cai \u0111\u1ed9i t\u1eb7ng Cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c Hu\u00e2n, H\u1ed3 Hu\u1ec7, H\u1ed3 T\u0129nh, Tr\u1ea7n \u0110i\u1ec3u, Tr\u1ea7n Vi\u1ec5n, Nguy\u1ec5n Y\u1ebfn, Nguy\u1ec5n L\u01b0\u01a1ng, Mai T\u01b0\u1eddng, L\u00ea Tr\u00ed, H\u1ed3 Th\u1ee7, H\u1ed3 H\u00f3a, D\u01b0\u01a1ng Qu\u1ebf, Phan D\u0129nh, L\u00ea Thao, Nguy\u1ec5n Long, Nguy\u1ec5n Tri\u00eam, Nguy\u1ec5n Tho\u1ea1i, Nguy\u1ec5n \u0110\u1ecbnh, L\u00ea C\u1ea9n, V\u00f5 \u0110\u1ecbnh, Tr\u1ea7n Th\u1ee5c, Nguy\u1ec5n To\u00e1n, T\u0103ng Vi\u1ebft, Nguy\u1ec5n Hi\u1ebfu, H\u1ed3 Si\u00eau, Mai Du\u1eadt, c\u1ed9ng 221 ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1edd \u1edf gian ch\u00e1i b\u00ean t\u1ea3 l\u00e0 : Cai \u0111\u1ed9i t\u1eb7ng Cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n H\u00f2a, L\u01b0u \u0110\u1ee9c Hi\u1ebfn, L\u01b0u V\u0103n Trung, Mai \u0110\u1ee9c Lu\u1eadt, Tr\u1ea7n V\u0103n To\u00e1n, L\u00ea V\u0103n H\u1eadu, Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u1ea1ch, Nguy\u1ec5n Kh\u01b0\u01a1ng, \u0110inh V\u0103n Tam, T\u1ed1ng V\u0103n \u0110\u1ed3ng, Ng\u00f4 V\u0103n L\u1ec5, Nguy\u1ec5n V\u0103n S\u01a1n, Nguy\u1ec5n V\u0103n \u00c2n, Nguy\u1ec5n V\u0103n Lu\u1eadt, Phan V\u0103n Hi\u1ebfn, Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh Th\u1ea1ch, Nguy\u1ec5n \u00fd, Nguy\u1ec5n C\u1ea3nh, L\u00ea Ph\u01b0\u1edbc, Nguy\u1ec5n Hu\u1ec1, V\u00f5 Linh, Nguy\u1ec5n Th\u00e1i, Nguy\u1ec5n Duy, Nguy\u1ec5n T\u1ee9, \u0110\u1eb7ng D\u1ef1c, V\u00f5 Th\u00e0nh, Nguy\u1ec5n Tr\u01b0\u1eddng, Nguy\u1ec5n Ch\u1ea5t, \u0110\u1ed7 Tuy, Nguy\u1ec5n Ngo\u1ea1n, T\u1ed1ng T\u01b0\u1eddng, Nguy\u1ec5n Tr\u1eadn, Nguy\u1ec5n Khang, Ph\u1ea1m H\u00f3a, L\u00ea B\u00faa, V\u00f5 Hi\u1ebfu, Tr\u1ea7n T\u1ee9, Nguy\u1ec5n Do\u00e3n, Nguy\u1ec5n To\u1ea3n, Nguy\u1ec5n Nguy\u00ean, Nguy\u1ec5n Huy\u00ean, Phan Ch\u1eed, Phan Kh\u01b0\u01a1ng, Nguy\u1ec5n An, Nguy\u1ec5n Qu\u00fd, Cao L\u1ee5c, \u0110\u1eb7ng L\u01b0\u01a1ng, Cao Tr\u00ed, Nguy\u1ec5n To\u00e1n, Nguy\u1ec5n B\u00ecnh, Nguy\u1ec5n Cung, Nguy\u1ec5n Li\u1ec5n, Nguy\u1ec5n V\u00e2n, L\u00ea L\u1ea1ng, Nguy\u1ec5n Tr\u00ec, Ng\u00f4 Hi\u1ebfn, Phan H\u1ed5, Bi\u1ec7n V\u0129nh, L\u00ea Nho, Nguy\u1ec5n V\u1ec7, Nguy\u1ec5n L\u01b0u, B\u00f9i Tri\u00eam, Nguy\u1ec5n B\u1ee9c, Nguy\u1ec5n Th\u1eadn, Nguy\u1ec5n Khoa, T\u1ed1ng Vi\u1ebft Kh\u00e1nh, Nguy\u1ec5n Thuy\u00ean, L\u00ea L\u1ef1c, Nguy\u1ec5n H\u00f2a, Nguy\u1ec5n L\u01b0\u1ee3ng, Cai \u0111\u1ed9i t\u1eb7ng Kh\u00e2m sai cai \u0111\u1ed9i Nguy\u1ec5n Kh\u00fac, Nguy\u1ec5n Nh\u1eabn, Nguy\u1ec5n Nho, Nguy\u1ec5n Nguy\u00ean, Tr\u1ea7n To\u00e1n, T\u1ed1ng L\u1ed9c, Tr\u1ea7n Ngh\u0129a, \u0110\u1ed7 Hu\u1ec1, L\u00ea Khoan, Nguy\u1ec5n Huy\u00ean, Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng, L\u00ea L\u00fd, L\u00ea C\u1ea3nh, Nguy\u1ec5n Danh Khanh, Tr\u01b0\u01a1ng B\u1ea3o, Nguy\u1ec5n Thanh, Nguy\u1ec5n Hi\u1ec1n, Nguy\u1ec5n Tho\u1ea1i, \u0110\u1eb7ng H\u00f3a, Ho\u00e0ng Trung, Ho\u00e0ng \u0110\u00f4ng, Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n, Nguy\u1ec5n Danh Ch\u00e2u, Nguy\u1ec5n Tr\u00fac, Nguy\u1ec5n Minh, Nguy\u1ec5n T\u1ea1i, Ph\u1ea1m Xi\u00eam, Ph\u1ea1m Cao, L\u00e2m Nhi\u1ec5m, Nguy\u1ec5n Th\u00e0nh, Ho\u00e0ng Qu\u00fd, Tr\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng, Nguy\u1ec5n T\u00ednh, Nguy\u1ec5n S\u1ea1, Nguy\u1ec5n V\u00e3ng, Tr\u1ea7n D\u1ee5ng, L\u00ea \u00c2n, L\u00ea Th\u1ecfa, Nguy\u1ec5n H\u01b0ng, L\u00ea Long, Nguy\u1ec5n Vi\u00ean, Tr\u1ea7n Th\u00e0nh, Nguy\u1ec5n S\u01b0\u01a1ng, Ho\u00e0ng L\u1ec5, L\u00ea T\u00fac, Nguy\u1ec5n Bang, Nguy\u1ec5n \u0110\u00e0o, L\u00ea Tuy\u00ean, Tr\u1ea7n Ch\u1ea5n, Nguy\u1ec5n C\u00e0n, V\u00f5 Linh, Nguy\u1ec5n Tam, Nguy\u1ec5n \u0110i\u1ec1u, Nguy\u1ec5n Hu\u1ea5n, H\u1ed3 T\u0129nh, D\u01b0\u01a1ng Thi\u00eam, Tr\u1ea7n K\u1ef7, Nguy\u1ec5n Th\u00e1i, Nguy\u1ec5n Nhi\u00ean, Ho\u00e0ng Ch\u00e2n, V\u00f5 Th\u1ecbnh, Nguy\u1ec5n Qu\u1ef3nh, Tr\u1ea7n Th\u01b0\u1eddng, Nguy\u1ec5n Xung, Nguy\u1ec5n Ph\u00fa, Nguy\u1ec5n T\u1ef1, Nguy\u1ec5n D\u1ef1, Tr\u1ea7n C\u1ea7n, Tr\u1ea7n Tuy\u1ebft, Nguy\u1ec5n Th\u1ecbnh, Nguy\u1ec5n Trung, Nguy\u1ec5n Vi\u1ebft, Tr\u01b0\u01a1ng T\u0129nh, Nguy\u1ec5n Th\u1ea3o, \u0110\u1eb7ng \u0110\u1ee9c, \u00d4 t\u00e0u thuy\u1ec1n tr\u01b0\u1edfng t\u1eb7ng Kh\u00e2m sai cai \u0111\u1ed9i Nguy\u1ec5n \u00e1 Tr\u01b0\u1ee3ng, Ph\u00f3 \u0111\u1ed9i t\u1eb7ng Cai \u0111\u1ed9i V\u00f5 Th\u00e0nh, Nguy\u1ec5n Ch\u00ednh, H\u1ed3 Tu\u00e2n, Nguy\u1ec5n Hi\u1ec1n, Ho\u00e0ng C\u1ea7n, L\u00ea Ngh\u0129a, Nguy\u1ec5n Ng\u1eef, \u0110\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng t\u1eb7ng Cai \u0111\u1ed9i Tr\u1ea7n M\u1eabn, Ph\u1ea1m An, Tr\u01b0\u01a1ng T\u00ednh, Nguy\u1ec5n Phong, Tr\u01b0\u01a1ng Nguy\u1ec7t, Nguy\u1ec5n Thanh, \u0110\u1eb7ng Xu\u00e2n, Nguy\u1ec5n V\u0169 H\u00f2a, Ph\u1ea1m V\u1ecdng, Nguy\u1ec5n Bi\u1ec7n, Tr\u1ea7n T\u00e2n, c\u1ed9ng 275 ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1edd \u1edf gian ch\u00e1i b\u00ean h\u1eefu l\u00e0 : Cai \u0111\u1ed9i t\u1eb7ng Cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n H\u00f2a, Nguy\u1ec5n Nguy\u00ean, L\u00ea Giang, B\u1ea1ch Chi\u1ebfm, Nguy\u1ec5n T\u00ednh, \u0110inh Th\u00f9y, \u0110\u1eb7ng Ngh\u1ecb, V\u00f5 Th\u1eadn, V\u00f5 Trung, Mai Li\u00ean, L\u00ea \u0110\u1ea1m, Nguy\u1ec5n L\u1ec5, \u0110\u1eb7ng Tr\u00ed, Nguy\u1ec5n Hi\u1ec1n, Nguy\u1ec5n T\u0129nh, L\u00ea L\u1ed9c, Nguy\u1ec5n Tr\u00ed, Tr\u1ea7n Th\u1ecbnh, Nguy\u1ec5n Th\u1ea3o, B\u00f9i Ng\u1eef, Tr\u1ea7n Ch\u00e2n, Nguy\u1ec5n Ch\u1eed, Tr\u1ea7n Tu\u1ea5n, Tr\u1ea7n An, Nguy\u1ec5n Th\u00f4ng, L\u00ea T\u00f2ng, Phan Minh, Nguy\u1ec5n Ti\u1ebfn, Nguy\u1ec5n Thanh, Nguy\u1ec5n Danh H\u00f2a, Nguy\u1ec5n Ph\u01b0\u1ee3ng, \u0110\u00e0o T\u0129nh, Nguy\u1ec5n Danh Minh, \u0110inh Ti\u1ec1m, B\u00f9i Th\u00e1i, Tr\u1ea7n Kh\u00e1ch, Tr\u1ea7n L\u01b0\u1ee3ng, Cao Nh\u1eabm, Nguy\u1ec5n Loan, Phan \u00c2n, Nguy\u1ec5n Tr\u00ec, Nguy\u1ec5n T\u00e2m, V\u00f5 Th\u01b0\u01a1ng, Nguy\u1ec5n Nh\u01a1n, Nguy\u1ec5n C\u00f4ng, Ho\u00e0ng Thao, Nguy\u1ec5n L\u01b0\u1ee1ng, H\u1ed3 Th\u00e1i, V\u00f5 H\u01b0\u01a1ng, Tr\u1ea7n B\u1ea3n, Nguy\u1ec5n H\u00f9ng, Phan Thanh, L\u00ea Trinh, L\u00ea Kh\u1ea3, V\u00f5 Lan, Nguy\u1ec5n Khang, L\u00ea Du\u1ec7, Nguy\u1ec5n Huy, Nguy\u1ec5n Thu\u1eadn, Nguy\u1ec5n Ph\u01b0\u1ee3ng, Phan My, L\u1ea1i M\u00e2n, Ho\u00e0ng Th\u1ecd, Nguy\u1ec5n Th\u1ecbnh, Tr\u1ea7n \u1ea5t, Nguy\u1ec5n H\u1ed5, Nguy\u1ec5n V\u0103n Ng\u00e2n, Nguy\u1ec5n Thu\u1eadn, Nguy\u1ec5n Danh T\u00ednh, Tham lu\u1eadn t\u1eb7ng Tham m\u01b0u \u0110\u1eb7ng Huy Chi\u00eau, V\u00f5 C\u00f4ng T\u01b0\u1eddng, C\u1ed1ng s\u0129 vi\u1ec7n t\u1eb7ng Tham lu\u1eadn Nguy\u1ec5n Ngo\u1ea1n, Nguy\u1ec5n V\u0169, Tr\u1ea7n H\u1eefu \u00e1n, L\u00ea T\u01b0\u1edbc, Ph\u1ea1m Do\u00e3n, Nguy\u1ec5n B\u1ea3n, L\u00ea Hu\u1ec7, L\u00ea Nhi\u1ec5m, D\u01b0\u01a1ng \u00fd, Cai \u0111\u1ed9i \u0110\u1eb7ng Th\u01b0\u1eddng, Tr\u1ea7n Tr\u00ed, Tr\u1ea7n Y\u1ebfn, Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c, Nguy\u1ec5n Th\u1ee5, Nguy\u1ec5n Li\u00eau, Nguy\u1ec5n Gi\u1ea3ng, H\u1ed3 Ng\u1ea1n, Nguy\u1ec5n D\u0169ng, Nguy\u1ec5n M\u1ef9, V\u00f5 T\u1ef1, Nguy\u1ec5n C\u00f9, Nguy\u1ec5n S\u0129, H\u1ed3 T\u1ed1ng, Ho\u00e0ng Th\u1ea3n, \u0110\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng t\u1eb7ng Cai \u0111\u1ed9i Nguy\u1ec5n V\u0103n, \u0110o\u00e0n Thu\u1eadn, Nguy\u1ec5n Ngh\u0129a, Tr\u1ea7n Duy\u00ean, L\u00ea \u0110\u1ecbnh, V\u00f5 So\u1ea1n, Nguy\u1ec5n \u0110i\u1ec7u, Nguy\u1ec5n T\u1ea7n, H\u1ed3 \u0110\u00e0m, \u0110o\u00e0n Tri\u1ec7u, \u0110\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng t\u1eb7ng Ph\u00f3 \u0111\u1ed9i \u0110\u1ed7 Qu\u1ef3nh, D\u01b0\u01a1ng M\u1ef9, L\u00ea Tham, Nguy\u1ec5n B\u1ea3o, \u0110\u1ed7 M\u1ef9, H\u1ed3 \u0110\u1ee9c, Nguy\u1ec5n L\u1ec7, B\u00f9i Th\u1ecb, Tr\u1ecbnh \u0110\u00f4ng, L\u00ea C\u00fac, Hu\u1ea5n \u0111\u1ea1o t\u1eb7ng Tri huy\u1ec7n Ng\u00f4 Khu\u00f4ng, Cai h\u1ea1p t\u1eb7ng C\u00e2u k\u00ea Ng\u00f4 Ngh\u0129a, Nguy\u1ec5n T\u00fa, Tr\u1ea7n \u00c2n, Cai h\u1ee3p Ph\u1ea1m \u00d4, \u0110\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng Nguy\u1ec5n \u0110\u1ecbnh, Tr\u01b0\u01a1ng S\u00e1ch, \u0110\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng Nguy\u1ec5n Th\u1ea3o, Nguy\u1ec5n Tr\u01b0\u01a1ng, c\u1ed9ng 275 ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00ednh bi\u00ean<\/p>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\"><a>\u0110\u1ec7 nh\u1ea5t k\u1ef7 &#8211; Quy\u1ec3n XXV &#8211; Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u1ec1 Th\u1ebf t\u1ed5 cao ho\u00e0ng \u0111\u1ebf<\/a><\/h1>\n\n\n\n<p>Gi\u00e1p t\u00fd, Gia Long n\u0103m th\u1ee9 3 [1804], m\u00f9a thu, th\u00e1ng 7, ng\u00e0y m\u1ed3ng 1, t\u1ebf thu h\u01b0\u1edfng.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh h\u1ea1n ng\u00e0y \u0111\u1ec7 tr\u1ea1m. Ph\u00e0m ph\u00e1i ng\u01b0\u1eddi chuy\u1ec3n \u0111\u1ec7 c\u00f4ng v\u0103n theo tr\u1ea1m, t\u1eeb Gia \u0110\u1ecbnh \u0111\u1ebfn Kinh l\u00e0 13 ng\u00e0y, t\u1eeb B\u1eafc Th\u00e0nh \u0111\u1ebfn Kinh l\u00e0 5 ng\u00e0y, \u0111\u00fang h\u1ea1n th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n theo th\u1ee9 b\u1ef1c kh\u00e1c nhau. (Gia \u0110\u1ecbnh th\u01b0\u1edfng 5 quan, B\u1eafc Th\u00e0nh th\u01b0\u1edfng 3 quan). Ch\u1eadm 1, 2 ng\u00e0y kh\u00f4ng th\u01b0\u1edfng, ch\u1eadm 3, 4 ng\u00e0y ph\u1ea1t 30 roi. Chuy\u1ec3n \u0111\u1ec7 v\u1eadt c\u00f4ng th\u00ec kh\u00f4ng b\u1eaft theo h\u1ea1n \u1ea5y. N\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi ph\u00e1i gi\u1eefa \u0111\u01b0\u1eddng b\u1ecb \u1ed1m th\u00ec cho d\u1ecbch m\u1ee5c s\u1edf t\u1ea1i l\u0129nh l\u1ea5y \u0111\u1ec7 \u0111i.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh c\u00f3 b\u1ec7nh d\u1ecbch, sai dinh th\u1ea7n b\u00e3i c\u00f4ng t\u00e1c kh\u00f4ng c\u1ea7n g\u1ea5p.<\/p>\n\n\n\n<p>Thanh Hoa b\u1ecb gi\u00f3 b\u00e3o v\u00e0 n\u01b0\u1edbc l\u1ee5t, tr\u1ea5n th\u1ea7n xin b\u00e3i vi\u1ec7c qu\u00e2n d\u00e2n l\u1ea5y \u0111\u00e1. Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u00f4ng Tr\u00ec b\u1ecb ch\u00e1y, ch\u00e1y lan t\u1edbi h\u01a1n 100 nh\u00e0. Vua th\u1ea5y n\u01a1i \u1ea5y nh\u00e0 c\u1eeda ch\u1eadt h\u1eb9p, b\u00e8n sai Gi\u00e1m th\u00e0nh s\u1ee9 Nguy\u1ec5n V\u0103n Y\u00ean chia v\u1ea1ch x\u00f3m l\u00e0ng, \u0111\u1ec1 ph\u00f2ng n\u1ea1n ch\u00e1y.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y d\u00e2n Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c s\u1eeda \u0111\u1eafp \u0111\u01b0\u1eddng quan \u1edf ngo\u1ea1i th\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai hai tr\u1ea5n Thanh Hoa, Ngh\u1ec7 An h\u1ee3p t\u00ednh s\u1ed1 g\u1ea1o l\u01b0\u01a1ng ch\u1ee9a trong kho, l\u00e0m s\u1ed5 t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh nghi th\u1ee9c cho c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng m\u1eebng l\u1ec5 kh\u00e1nh ti\u1ebft h\u1eb1ng n\u0103m. Ti\u1ebft V\u1ea1n th\u1ecd (1. Sinh nh\u1eadt c\u1ee7a vua.), c\u00e1c th\u00e0nh v\u00e0 dinh tr\u1ea5n sai quan \u0111em bi\u1ec3u v\u00e0 l\u1ec5 m\u1eebng \u0111\u1ebfn Kinh d\u00e2ng ti\u1ebfn. T\u1edbi ng\u00e0y c\u00e1c quan \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec1u \u0111em li\u00eau thu\u1ed9c \u0111\u1ebfn H\u00e0nh cung b\u00e1i v\u1ecdng. Hai ti\u1ebft Th\u00e1nh th\u1ecd (1. Sinh nh\u1eadt c\u1ee7a cha m\u1eb9 vua.) v\u00e0 Thi\u00ean thu (2. Sinh nh\u1eadt c\u1ee7a ho\u00e0ng h\u1eadu.&nbsp; ), ch\u1ec9 d\u00e2ng bi\u1ec3u v\u00e0 l\u1ec5 m\u1eebng, mi\u1ec5n b\u00e1i v\u1ecdng.<\/p>\n\n\n\n<p>Tri\u1ec7u H\u00ecnh b\u1ed9 Gia \u0110\u1ecbnh l\u00e0 Nguy\u1ec5n C\u1eed Ch\u00e2u v\u1ec1 Kinh cho l\u0129nh vi\u1ec7c H\u00ecnh b\u1ed9. D\u1ee5 r\u1eb1ng : \u201cNg\u01b0\u1eddi n\u00ean l\u00e0m s\u00e1ng t\u1ecf h\u00ecnh ph\u00e1p, gi\u00fap \u0111\u1ee1 gi\u00e1o h\u00f3a x\u00e9t r\u00f5 oan u\u1ed5ng, sao cho h\u1ee3p v\u1edbi \u0111\u1ea1o trung\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh l\u1ec7 thu\u1ebf cho ng\u01b0\u1eddi Man n\u1ed9p thu\u1ebf \u1edf \u0111\u1ea1o Cam L\u1ed9. Bu\u1ed5i qu\u1ed1c s\u01a1, thu\u1ebf ng\u01b0\u1eddi Man \u0111\u1ec1u c\u00f3 \u0111\u1ecbnh ng\u1ea1ch. Gi\u1eb7c T\u00e2y S\u01a1n \u0111\u00f2i thu qu\u00e1 l\u1ec7, l\u00e0m d\u00e2n Man kh\u1ed5 s\u1edf. \u0110\u1ebfn nay dinh th\u1ea7n Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb \u0111em vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Vua sai x\u00e9t r\u00f5 ng\u1ea1ch c\u0169, ch\u00e2m ch\u01b0\u1edbc thi h\u00e0nh. (S\u00e1ch L\u00e0ng T\u1ed5ng g\u1ea1o n\u1ebfp 10 s\u1ecdt, v\u1ecf gai 30 b\u00f3, b\u00ed xanh 300 qu\u1ea3, tr\u00e2u m\u1ed9t con, s\u00e1p ong 7 c\u00e2n 8 l\u1ea1ng, th\u00f3c \u0111en 5 s\u1ecdt ; s\u00e1ch L\u00e0ng Sen g\u1ea1o n\u1ebfp 10 s\u1ecdt, s\u00e1p ong 15 c\u00e2n, th\u00f3c \u0111en 5 s\u1ecdt, b\u00ed xanh 100 qu\u1ea3, m\u1eadt ong 2 h\u0169 ; hai s\u00e1ch L\u00e0ng T\u00e1n, La Mi\u1ebft, g\u1ea1o n\u1ebfp 2 s\u1ecdt ; s\u00e1ch T\u1ea7m Linh ti\u1ec1n 64 quan 2 ti\u1ec1n ; ngu\u1ed3n Vi\u00ean Ki\u1ec7u v\u00e0 hai s\u00e1ch X\u00e0 \u0110oan v\u00e0 Ti\u1ebft \u0110\u01b0\u1eddng ti\u1ec1n 105 quan, h\u01b0\u01a1ng v\u1ecb 3 s\u1ecdt, nh\u1ef1a tr\u00e1m 3 s\u1ecdt, song 12 s\u1ee3i, m\u00e2y \u0111\u00e1 240 s\u1ee3i, m\u00e2y n\u01b0\u1edbc 11.000 s\u1ee3i, m\u00e2y s\u1eaft 31.000 s\u1ee3i, chi\u1ebfu m\u00e2y 3 t\u1ea5m, g\u1ea1o n\u1ebfp 32 s\u1ecdt).<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y B\u00f9i&nbsp; Ph\u1ee5 \u0110\u1ea1o l\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n th\u1ecb th\u01b0.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ee5c b\u1ed5 con Tham t\u00e1n Nguy\u1ec5n \u0110\u0103ng Tr\u01b0\u1eddng l\u00e0 Nguy\u1ec5n Nguy\u00ean Minh sung H\u00e0n l\u00e0m vi\u1ec7n.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai quan B\u1eafc Th\u00e0nh l\u1ea5y d\u00e2n s\u1eeda \u0111\u1eafp \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u00ea ; sau sai V\u0169 Trinh \u0111\u1ebfn tr\u00f4ng coi. D\u1ee5 r\u1eb1ng : \u201cVi\u1ec7c ph\u00f2ng l\u1ee5t r\u1ea5t quan h\u1ec7 l\u1ee3i h\u1ea1i \u0111\u1ebfn \u0111\u1eddi s\u1ed1ng c\u1ee7a d\u00e2n, Tr\u1eabm r\u1ea5t ch\u00fa \u00fd. Ng\u01b0\u01a1i ph\u1ea3i c\u1ea9n th\u1eadn\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Thu\u1ed9c hi\u1ec7u Y\u00ean Qu\u1ea3ng l\u00e0 \u0110o\u00e0n B\u00e1 Giai \u0111i tu\u1ea7n bi\u1ec3n, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c ba t\u00ean gi\u1eb7c \u0111\u1ea3ng T\u1ec1 Ng\u00f4i v\u00e0 thuy\u1ec1n ghe kh\u00ed gi\u1edbi. Th\u00e0nh th\u1ea7n \u0111em vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean, Th\u01b0\u1edfng cho 50 quan ti\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>Quan B\u1eafc Th\u00e0nh t\u00e2u r\u1eb1ng : \u201cCh\u00e2u V\u1ecb Xuy\u00ean \u1edf Tuy\u00ean Quang l\u00e0 \u0111\u1ea5t tr\u1ecdng y\u1ebfu \u1edf bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, xin cho Nguy\u1ec5n H\u1ef1u Tr\u00e2n l\u00e0m cai \u0111\u1ed9i, Tr\u1ea7n \u0110\u0103ng Vi\u00ean l\u00e0m b\u00ecnh lu\u1eadn, \u0111\u1ec1u \u0111em th\u1ee7 h\u1ea1 l\u1eadp l\u00e0m hai \u0111\u1ed9i Am S\u01a1n \u0111\u1ec3 \u0111\u00f3ng gi\u1eef \u0111\u1ea5t \u1ea5y\u201d. Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00e2u Tr\u00ecnh C\u1ee5 \u1edf Thanh Hoa c\u00f9ng v\u1edbi M\u1ed9c Ch\u00e2u \u1edf H\u01b0ng H\u00f3a tranh nhau \u0111\u1ed9ng H\u00e0m Man. Vua sai c\u00e1c quan th\u00e0nh v\u00e0 tr\u1ea5n \u0111\u1ebfn h\u1ed9i x\u00e9t. M\u1ed9c Ch\u00e2u l\u1eddi l\u1ebd l\u00fang t\u00fang, b\u00e8n l\u1ea5y \u0111\u1ed9ng \u1ea5y tr\u1ea3 cho Tr\u00ecnh C\u1ee5.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 8, t\u1ebf thu \u1edf V\u0103n mi\u1ebfu. Vua th\u00e2n \u0111\u1ebfn l\u00e0m l\u1ec5.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh l\u1ec7 tr\u1ea1m m\u1ee5c v\u00e0 tr\u1ea1m phu c\u00e1c tr\u1ea1m. (Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c 6 tr\u1ea1m, Qu\u1ea3ng Nam 7, Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i 5, B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh 7, Ph\u00fa Y\u00ean 6, B\u00ecnh H\u00f2a 4, B\u00ecnh Thu\u1eadn 12, Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb 4, Qu\u1ea3ng B\u00ecnh 6, Ngh\u1ec7 An 11, Thanh Hoa 5, Thanh Hoa ngo\u1ea1i 2, S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng 6, Kinh B\u1eafc 2, Phi\u00ean Tr\u1ea5n, V\u0129nh Tr\u1ea5n, Tr\u1ea5n \u0110\u1ecbnh Tr\u1ea5n Bi\u00ean \u0111\u1ec1u ). M\u1ed7i tr\u1ea1m \u0111\u1eb7t m\u1ed9t cai \u0111\u1ed9i, m\u1ed9t ph\u00f3 \u0111\u1ed9i. T\u1eeb Qu\u1ea3ng Nam \u0111\u1ebfn Gia \u0110\u1ecbnh m\u1ed7i tr\u1ea1m \u0111\u1ec1u 50 ng\u01b0\u1eddi phu, t\u1eeb Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c \u0111\u1ebfn Qu\u1ea3ng B\u00ecnh m\u1ed7i tr\u1ea1m \u0111\u1ec1u 80 ng\u01b0\u1eddi, t\u1eeb Ngh\u1ec7 An \u0111\u1ebfn B\u1eafc Th\u00e0nh, m\u1ed7i tr\u1ea1m \u0111\u1ec1u 100 ng\u01b0\u1eddi. Thu\u1ebf th\u00e2n, t\u1ea1p d\u1ecbch \u0111\u1ec1u mi\u1ec5n.<\/p>\n\n\n\n<p>Truy t\u1eb7ng Ph\u00f3 \u0111\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf T\u00f4n Th\u1ecd Vinh l\u00e0m Ch\u01b0\u1edfng dinh.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00e1nh tr\u1ea5n Thu\u1eadn Th\u00e0nh Nguy\u1ec5n V\u0103n Ch\u1ea5n \u0111\u1ebfn Kinh d\u00e2ng ti\u1ebfn s\u1ea3n v\u1eadt \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng (ng\u00e0 voi, s\u1eebng t\u00ea, l\u1ed9c nhung). Th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n 300 quan, g\u1ea1o 100 ph\u01b0\u01a1ng. Th\u0103ng ch\u1ee9c Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1, r\u1ed3i cho v\u1ec1&nbsp; tr\u1ea5n.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho L\u01b0u tr\u1ea5n Gia \u0110\u1ecbnh l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Nh\u01a1n m\u1ed9t c\u00e1i g\u01b0\u01a1m \u0111eo.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u00e0m \u0111\u1ed3 t\u1ebf \u1edf c\u00e1c mi\u1ebfu.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Hi\u1ec7p tr\u1ea5n Quy Nh\u01a1n l\u00e0 Nguy\u1ec5n Ho\u00e0i Qu\u1ef3nh l\u00e0m Hi\u1ec7p tr\u1ea5n Ngh\u1ec7 An, Cai b\u1ea1 Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb l\u00e0 Tr\u1ea7n V\u0103n Tu\u00e2n l\u00e0m K\u00fd l\u1ee5c B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh, Cai b\u1ea1 Qu\u1ea3ng Ngh\u0129a l\u00e0 Tr\u1ea7n T\u1ea5n B\u1eedu l\u00e0m Cai b\u1ea1 B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh, K\u00fd l\u1ee5c Qu\u1ea3ng Nam l\u00e0 Ng\u00f4 \u0110\u00ecnh Si\u00eau l\u00e0m Cai b\u1ea1 Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i, K\u00fd l\u1ee5c Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c l\u00e0 L\u00ea V\u0103n H\u1eadu l\u00e0m K\u00fd l\u1ee5c Qu\u1ea3ng Nam, H\u00e0n l\u00e2m th\u1ecb th\u01b0 Tr\u1ea7n Vi\u1ebft B\u00ecnh l\u00e0m Cai b\u1ea1 Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u00e0m kho di\u00eam ti\u00eau.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh l\u1ec7 b\u00f9 hao cho c\u00e1c thuy\u1ec1n v\u1eadn t\u1ea3i. (T\u1eeb Gia \u0110\u1ecbnh \u0111\u1ebfn Kinh 100 ph\u01b0\u01a1ng g\u1ea1o \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ea1o b\u00f9 hao 2 ph\u01b0\u01a1ng ; t\u1eeb B\u00ecnh Thu\u1eadn 1 ph\u01b0\u01a1ng 25 b\u00e1t, t\u1eeb B\u00ecnh H\u00f2a 1 ph\u01b0\u01a1ng 20 b\u00e1t, t\u1eeb Ph\u00fa Y\u00ean 1 ph\u01b0\u01a1ng 15 b\u00e1t, t\u1eeb B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh 1 ph\u01b0\u01a1ng 10 b\u00e1t, t\u1eeb Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i 1 ph\u01b0\u01a1ng 5 b\u00e1t, t\u1eeb Qu\u1ea3ng Nam 1 ph\u01b0\u01a1ng&#8230;).<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh c\u00e1ch th\u01b0\u1edfng b\u1eaft h\u1ed5. Vua th\u1ea5y d\u00e2n \u1edf ven n\u00fai nhi\u1ec1u n\u01a1i b\u1ecb n\u1ea1n h\u1ed5, b\u00e8n d\u1ee5 r\u1eb1ng c\u00f3 ai l\u00e0m m\u00e1y m\u00f3c, \u0111\u1eb7t h\u1ea7m b\u1eaby \u0111\u1ec3 b\u1eaft h\u1ed5, c\u1ee9 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t con h\u1ed5 th\u00ec th\u01b0\u1edfng 30 quan ti\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>Quan t\u00e0i vua L\u00ea l\u00e0 L\u00ea Duy K\u1ef3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a t\u1eeb n\u01b0\u1edbc Thanh v\u1ec1. Vua L\u00ea ch\u1ea1y sang Thanh, mu\u1ed1n xin c\u1ee9u vi\u1ec7n l\u1ea7n n\u1eefa, vua Thanh gi\u1eadn v\u00ec b\u1ecb thua, kh\u00f4ng cho qu\u00e2n, b\u1eaft l\u1ec7 thu\u1ed9c d\u01b0\u1edbi c\u1edd, bi\u00ean l\u00e0m t\u00e1 l\u00e3nh. G\u1eb7p khi gi\u1eb7c T\u00e2y S\u01a1n Nguy\u1ec5n V\u0103n Hu\u1ec7 sai s\u1ee9 sang c\u1ea7u phong, vua Thanh \u0111\u00f2i Hu\u1ec7 sang ch\u1ea7u, Hu\u1ec7 ng\u1edd vua Thanh c\u00f3 \u00fd gi\u1eef nh\u00e0 L\u00ea n\u00ean th\u00e1c c\u1edb kh\u00f4ng \u0111i, vua Thanh mu\u1ed1n Hu\u1ec7 kh\u1ecfi ng\u1edd, c\u00e0ng l\u00e0m kh\u1ed5 nh\u1ee5c [vua L\u00ea] \u0111\u1ec3 khi\u1ebfn gi\u1eb7c tin. Ng\u01b0\u1eddi t\u00f2ng vong l\u00e0 L\u00ea Qu\u00fdnh, L\u00ea Tr\u1ecb, Tr\u1ecbnh Hi\u1ebfn, L\u00fd B\u1ec9nh \u0110\u1ea1o, b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi, kh\u00f4ng ch\u1ecbu r\u00f3c t\u00f3c, ng\u01b0\u1eddi Thanh b\u1eaft b\u1ecf t\u00f9, c\u00f2n b\u1ecdn Nguy\u1ec5n H\u1eefu Cung h\u01a1n tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi th\u00ec chia cho \u1edf c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng Giang Nam, Nhi\u1ec7t H\u00e0 h\u01a1n m\u01b0\u1eddi n\u0103m. Khi vua L\u00ea ch\u1ebft r\u1ed3i, vua Thanh sai h\u1ecd \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0a [quan t\u00e0i] v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc. Quan B\u1eafc Th\u00e0nh \u0111em vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu cho L\u00ea Duy Ho\u00e1n \u0111\u1ee3i \u1edf Nam Quan. L\u1ea1i sai b\u1ea7y t\u00f4i b\u00e0n vi\u1ec7c \u1ea5y. C\u00e1c quan n\u00f3i : \u201cHo\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng ta ra \u01a1n v\u1edbi tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc, k\u1ebb c\u00f2n ng\u01b0\u1eddi m\u1ea5t \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1edd, r\u1ea5t l\u00e0 nh\u00e2n v\u1eady. Nay quan t\u00e0i vua L\u00ea \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a v\u1ec1, nh\u1edd l\u01b0\u1ee3ng th\u00e1nh \u0111o\u00e1i th\u01b0\u01a1ng, nh\u01b0ng n\u00ean c\u1ea5p cho ti\u1ec1n g\u1ea1o \u0111\u1ec3 t\u1ecf h\u1eadu \u0111\u1ea1o, ch\u1ee9 n\u1ebfu l\u1ea5y l\u1ec5 kh\u00e1ch m\u00e0 \u0111\u00e3i, sai quan \u0111\u1ebfn vi\u1ebfng th\u00ec v\u1ec1 ngh\u0129a e ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c \u1ed5n. L\u1ea1i n\u1ebfu h\u1ecd L\u00ea c\u00f3 xin \u0111\u1eb7t th\u1ee5y, b\u1ecdn th\u1ea7n th\u1ea5y \u0111\u00e3 kh\u00f4ng \u0111\u00fang ngh\u0129a th\u00ec kh\u00f4ng n\u00f3i \u0111\u01b0\u1ee3c, v\u1eady kh\u00f4ng n\u00ean cho hi\u1ec7u l\u00e0 ph\u1ea3i\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i, sai th\u00e0nh th\u1ea7n tr\u1ecb quan t\u00e0i, cho 700 quan ti\u1ec1n, 500 ph\u01b0\u01a1ng g\u1ea1o, d\u00f9ng binh thuy\u1ec1n h\u1ed9 t\u1ed1ng v\u1ec1 t\u00e1ng \u1edf Thanh Hoa. H\u00e0i c\u1ed1t b\u1ecdn b\u1ea7y t\u00f4i t\u00f2ng vong nh\u00e0 L\u00ea \u0111\u1ec1u cho ti\u1ec3u g\u1ed7 \u0111\u01b0a v\u1ec1, c\u1ea5p tu\u1ea5t ti\u1ec1n v\u1ea3i cho gia \u0111\u00ecnh h\u1ecd.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eau khen cung nh\u00e2n nh\u00e0 L\u00ea l\u00e0 Nguy\u1ec5n Th\u1ecb Kim. Th\u1ecb l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi huy\u1ec7n Lang T\u00e0i tr\u1ea5n Kinh B\u1eafc. Cu\u1ed9c lo\u1ea1n n\u0103m K\u1ef7 d\u1eadu, vua L\u00ea ch\u1ea1y sang n\u01b0\u1edbc Thanh, th\u1ecb theo kh\u00f4ng k\u1ecbp, \u1ea9n n\u1ea5p trong th\u00f4n \u1ea5p, kh\u00f4ng ai bi\u1ebft. \u0110\u1ebfn nay \u0111\u1ebfn ch\u1ecbu tang, th\u01b0\u01a1ng kh\u00f3c, r\u1ed3i u\u1ed1ng thu\u1ed1c \u0111\u1ed9c ch\u1ebft. Quan B\u1eafc Th\u00e0nh c\u1ea5p cho 100 quan ti\u1ec1n v\u00e0 m\u1ed9t t\u1ea5m g\u1ea5m \u0111\u1ec3 ch\u00f4n, \u0111em vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean, xin n\u00eau danh ti\u1ebft. Vua sai b\u1ed9 L\u1ec5 b\u00e0n. \u0110\u1eb7ng \u0110\u1ee9c Si\u00eau cho r\u1eb1ng : \u201cN\u00eau khen nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebft ngh\u0129a l\u00e0 c\u1ed1t \u0111\u1ec3 khuy\u00ean ng\u01b0\u1eddi, nh\u00e0 Ch\u00e2u th\u00ec n\u00eau danh c\u1ea3 x\u00f3m v\u00e0 \u0111\u1eafp m\u1ed9, nh\u00e0 H\u00e1n th\u00ec n\u00eau danh v\u00e0 tha thu\u1ebf c\u1ea3 nh\u00e0, \u0111\u1eddi Minh d\u00e2n gian c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi trinh ti\u1ebft th\u00ec n\u00eau h\u1ecd t\u00ean, kh\u1eafc v\u00e0o bia \u0111\u00e1, \u0111\u1ec1u ch\u01b0a bao gi\u1edd phong t\u00ean th\u1ee5y c\u1ea3. Nay Nguy\u1ec5n Th\u1ecb Kim tuy kh\u00f4ng v\u00ed nh\u01b0 d\u00e2n th\u01b0\u1eddng nh\u00e0 qu\u00ea, m\u00e0 hay gi\u1eef v\u1eb9n \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00ecnh, ti\u1ebft ngh\u0129a kh\u00e1 khen, xin cho bi\u1ec3n ng\u1ea1ch \u0111\u1ec3 n\u00eau khen\u201d. Vua li\u1ec1n sai quan B\u1eafc Th\u00e0nh d\u1ef1ng bia \u0111\u00e1 \u1edf l\u00e0ng, kh\u1eafc ch\u1eef : \u201cKh\u00e2m t\u1ee9 an trinh tu\u1eabn ti\u1ebft Nguy\u1ec5n Th\u1ecb Kim chi m\u00f4n\u201d (1. K\u00ednh ban cho c\u1eeda nh\u00e0 Nguy\u1ec5n Th\u1ecb Kim l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi an trinh ch\u1ebft theo ti\u1ebft.), c\u1ea5p cho 2 ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9 phu, 20 m\u1eabu ru\u1ed9ng, giao cho h\u1ecd L\u00ea gi\u1eef vi\u1ec7c th\u1edd c\u00fang.<\/p>\n\n\n\n<p>Gi\u1eb7c Kinh B\u1eafc t\u1ee5 h\u1ecdp \u1edf L\u1ea1ng Giang. Tr\u1ea5n th\u1ee7 Ph\u1ea1m Ti\u1ebfn Tu\u1ea5n \u0111em qu\u00e2n \u0111\u00e1nh ch\u1ea1y.<\/p>\n\n\n\n<p>Quan B\u1eafc Th\u00e0nh t\u00e2u r\u1eb1ng : \u201cLi\u1ec1n n\u0103m \u0111\u00ea v\u1ee1, c\u00e1c tr\u1ea5n tai h\u1ea1i r\u1ea5t nhi\u1ec1u. Xin ph\u00e0m vi\u1ec7c kh\u00f4ng c\u1ea7n k\u00edp v\u00e0 ki\u1ec7n v\u1eb7t \u1edf c\u00e1c nha \u0111\u1ec1u cho ho\u00e3n c\u1ea3. Thu\u1ebf m\u00f9a h\u1ea1 v\u00e0 thu\u1ebf tr\u1ed1n thi\u1ebfu n\u0103m tr\u01b0\u1edbc c\u0169ng xin \u0111\u1ec1u thu v\u00e0o m\u00f9a \u0111\u00f4ng, \u0111\u1ec3 d\u00e2n \u0111\u1ee1 c\u1ea5p b\u00e1ch\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua nh\u1eadn l\u1eddi t\u00e2u. L\u1ea1i sai tha t\u00f4 ru\u1ed9ng v\u1ee5 \u0111\u00f4ng n\u00e0y cho c\u00e1c tr\u1ea5n theo b\u1ef1c kh\u00e1c nhau. Binh \u0111inh tr\u1ed1n ch\u1ebft th\u00ec ho\u00e3n m\u1ed9t n\u0103m kh\u00f4ng \u0111\u00f2i.<\/p>\n\n\n\n<p>Gia \u0110\u1ecbnh g\u1ea1o k\u00e9m, sai tr\u1ea5n th\u1ea7n ph\u00e1t 20.000 ph\u01b0\u01a1ng g\u1ea1o kho gi\u1ea3m gi\u00e1 \u0111\u1ec3 b\u00e1n cho d\u00e2n, ai xin vay c\u0169ng cho.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;Vua th\u1ea5y ch\u1ee9c huy\u1ec7n l\u1ec7nh r\u1ea5t l\u00e0 g\u1ea7n d\u00e2n, mu\u1ed1n x\u00e9t k\u1ebb gi\u1ecfi ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 xem th\u00e0nh t\u00edch, b\u00e8n tri\u1ec7u tri huy\u1ec7n c\u00e1c huy\u1ec7n \u1edf Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c, Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb, Qu\u1ea3ng B\u00ecnh, Qu\u1ea3ng Nam, Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i, B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh l\u00e0 b\u1ecdn Ho\u00e0ng Kim X\u00e1n, Nguy\u1ec5n Ng\u1ecdc Nh\u01a1n, L\u00ea \u0110\u1ea1i C\u01b0\u01a1ng h\u01a1n 20 ng\u01b0\u1eddi v\u1ec1 Kinh, sai quan ba b\u1ed9 L\u1ea1i, L\u1ec5, H\u00ecnh h\u1ecdp x\u00e9t, r\u1ed3i chia l\u00e0m ba h\u1ea1ng gi\u00e1p \u1ea5t b\u00ednh ti\u1ebfn l\u00ean. Vua \u0111\u1ec1u cho tr\u00fang c\u00e1ch, ban cho y ph\u1ee5c r\u1ed3i cho v\u1ec1. D\u1ee5 r\u1eb1ng : \u201cV\u00e2ng theo ch\u00ednh l\u1ec7nh m\u00e0 tuy\u00ean truy\u1ec1n \u0111\u1ee9c h\u00f3a, \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u1ee7a c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i, \u0111\u1ec1u n\u00ean c\u1ed1 g\u1eafng\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 9, Ph\u00fa Y\u00ean g\u1ea1o k\u00e9m, sai tr\u1ea5n th\u1ea7n \u0111\u00ecnh c\u00e1c c\u00f4ng d\u1ecbch, ph\u00e1t g\u1ea1o kho cho vay.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u00f3ng thuy\u1ec1n T\u00e2y d\u01b0\u01a1ng h\u1ea1ng nh\u1ecf v\u00e0 thuy\u1ec1n h\u1ea3i \u0111\u1ea1o h\u1ea1ng nh\u1ecf.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1i mi\u1ebfu, mi\u1ebfu Tri\u1ec7u t\u1ed5, mi\u1ebfu Ho\u00e0ng kh\u1ea3o l\u00e0m xong. (Th\u00e1i mi\u1ebfu, nh\u00e0 ch\u00ednh v\u00e0 nh\u00e0 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec1u 13 gian 2 ch\u00e1i, hai nh\u00e0 vu\u00f4ng, hai s\u1edf t\u1ebf t\u1ea3 h\u1eefu ; gi\u1eefa s\u00e2n c\u00f3 g\u00e1c M\u1ee5c Thanh ba t\u1ea7ng, b\u00ean t\u1ea3 l\u00e0 c\u1eeda Di\u00ean Hy, tr\u00ean l\u00e0 g\u00e1c chu\u00f4ng, b\u00ean h\u1eefu l\u00e0 c\u1eeda Quang Hy, tr\u00ean l\u00e0 g\u00e1c tr\u1ed1ng ; ph\u00eda tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1eb7t t\u1ea3 vu, h\u1eefu vu \u0111\u1ec3 th\u1edd c\u00e1c v\u1ecb t\u00f2ng t\u1ef1 ; t\u01b0\u1eddng chung quanh c\u00f3 n\u0103m c\u1eeda, ph\u00eda tr\u01b0\u1edbc l\u00e0 c\u1eeda Th\u00e1i mi\u1ebfu, b\u00ean t\u1ea3 l\u00e0 c\u1eeda Hi\u1ec3n Th\u1eeba, b\u00ean h\u1eefu l\u00e0 c\u1eeda T\u00fac T\u01b0\u1edbng, ph\u00eda t\u1ea3 \u0111\u1eb1ng sau l\u00e0 c\u1eeda Nguy\u00ean Ch\u1ec9, ph\u00eda h\u1eefu \u0111\u1eb1ng sau l\u00e0 c\u1eeda Tr\u01b0\u1eddng H\u1ef1u. Tr\u00ean ph\u00eda b\u1eafc l\u00e0 mi\u1ebfu Tri\u1ec7u t\u1ed5, nh\u00e0 ch\u00ednh v\u00e0 nh\u00e0 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec1u 3 gian 2 ch\u00e1i, \u0111\u1eb1ng sau b\u00ean t\u1ea3 l\u00e0 c\u1eeda T\u1eadp Kh\u00e1nh, b\u00ean h\u1eefu l\u00e0 c\u1eeda Di\u1ec5n Kh\u00e1nh. Nh\u00e0 vu\u00f4ng b\u00ean t\u1ea3 nay l\u00e0 \u0111i\u1ec7n Long \u0110\u1ee9c, t\u1ebf s\u1edf b\u00ean t\u1ea3 nay l\u00e0 \u0111i\u1ec7n Chi\u00eau K\u00ednh, t\u1ebf s\u1edf b\u00ean h\u1eefu nay l\u00e0 \u0111i\u1ec7n M\u1ee5c T\u01b0, g\u00e1c M\u1ee5c Thanh nay l\u00e0 g\u00e1c Tuy Th\u00e0nh). Th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n cho c\u00e1c qu\u00e2n l\u00e0m vi\u1ec7c [x\u00e2y mi\u1ebfu] theo th\u1ee9 b\u1eadc kh\u00e1c nhau. Nh\u1eefng v\u1eadt li\u1ec7u c\u1ea7n d\u00f9ng, n\u1ebfu qu\u00e2n d\u00e2n l\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1edf \u0111\u1ebfn th\u00ec \u0111\u1ec1u ph\u00e1t ti\u1ec1n kho tr\u1ea3 h\u1eadu. L\u1ea5y T\u00f4n Th\u1ea5t Th\u00e1i l\u00e0m cai \u0111\u1ed9i, T\u00f4n Th\u1ea5t \u0110i\u00eau l\u00e0m \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng, su\u1ea5t qu\u00e2n L\u00e3o thuy\u1ec1n coi gi\u1eef.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u00e0m bi\u1ec3n ng\u1ea1ch c\u00e1c cung \u0111i\u1ec7n.<\/p>\n\n\n\n<p>Tri\u1ec7u b\u1ecdn \u00e1n tr\u1ea5n Quy Nh\u01a1n l\u00e0 Nguy\u1ec5n Hu\u1ef3nh \u0110\u1ee9c, \u00e1n tr\u1ea5n Di\u00ean Kh\u00e1nh l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n T\u00e1nh v\u00e0 L\u01b0u th\u1ee7 Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb, Qu\u1ea3ng B\u00ecnh, Qu\u1ea3ng Nam v\u1ec1 Kinh.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Nguy\u1ec5n V\u0103n L\u1ec5 l\u00e0m Th\u1ecb th\u01b0 H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n.<\/p>\n\n\n\n<p>Tha thu\u1ebf th\u00e2n cho l\u00ednh coi kho t\u1eeb Qu\u1ea3ng B\u00ecnh v\u00e0o Nam \u0111\u1ebfn Gia \u0110\u1ecbnh. (Kho \u1edf Kinh 150 ng\u01b0\u1eddi, hai kho Th\u0103ng Hoa v\u00e0 \u0110i\u1ec7n B\u00e0n \u1edf Qu\u1ea3ng Nam \u0111\u1ec1u 40 ng\u01b0\u1eddi, kho \u00e1i T\u1eed \u1edf Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb 50 ng\u01b0\u1eddi, kho \u0110\u00f4ng H\u1ea3i \u1edf Qu\u1ea3ng B\u00ecnh 25 ng\u01b0\u1eddi, kho Thanh H\u00e0 15 ng\u01b0\u1eddi, kho Ph\u00fa \u0110\u0103ng \u1edf Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i 50 ng\u01b0\u1eddi, kho C\u1ef1 T\u00edch \u1edf B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh 40 ng\u01b0\u1eddi, hai kho An Du v\u00e0 \u0110\u1ea1m Th\u1ee7y \u0111\u1ec1u 30 ng\u01b0\u1eddi, hai kho An H\u00f2a v\u00e0 Xu\u00e2n \u0110\u00e0i \u1edf Ph\u00fa Y\u00ean \u0111\u1ec1u 25 ng\u01b0\u1eddi, hai kho H\u1ed9i An v\u00e0 Ph\u01b0\u1edbc An \u1edf B\u00ecnh H\u00f2a \u0111\u1ec1u 30 ng\u01b0\u1eddi, kho Thu\u1eadn Th\u00e0nh \u1edf B\u00ecnh Thu\u1eadn 30 ng\u01b0\u1eddi, kho thu\u1ebf ru\u1ed9ng \u1edf Phi\u00ean Tr\u1ea5n v\u00e0 Tr\u1ea5n Bi\u00ean \u0111\u1ec1u 50 ng\u01b0\u1eddi, kho Ki\u1ebfn An \u1edf Tr\u1ea5n \u0110\u1ecbnh v\u00e0 kho T\u00e2n \u0110\u1ecbnh \u1edf V\u0129nh Tr\u1ea5n \u0111\u1ec1u 50 ng\u01b0\u1eddi, kho Long Xuy\u00ean 20 ng\u01b0\u1eddi).<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1eb7t hai ty T\u1ea3 th\u1eeba v\u00e0 H\u1eefu th\u1eeba \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh, m\u1ed7i ty 100 ng\u01b0\u1eddi, chia l\u00e0m b\u1ed1n ph\u00f2ng H\u1ed9, Binh, H\u00ecnh, C\u00f4ng. Sai l\u01b0u tr\u1ea5n th\u1ea7n ch\u1ecdn c\u00e1c ty c\u1ee7a Ch\u00ednh dinh thu\u1ed9c tr\u1ea5n m\u00e0 sung b\u1ed5.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ecdn gi\u1eb7c Thi\u1ec1u Ch\u00e2u n\u01b0\u1edbc Thanh l\u00e0 M\u00e3 S\u0129 Anh l\u1ea5n qu\u1ea5y \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng H\u01b0ng H\u00f3a, tr\u00e0n \u0111\u1ebfn ch\u00e2u V\u0103n B\u00e0n, ch\u00e2u tr\u01b0\u1edfng l\u00e0 \u0110\u00e8o Qu\u1ed1c Uy \u0111\u00e1nh ph\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c S\u0129 Anh v\u00e0 \u0111\u1ed3 \u0111\u1ea3ng 20 ng\u01b0\u1eddi. Th\u01b0\u1edfng cho Qu\u1ed1c Uy m\u1ed9t c\u1eb7p \u00e1o v\u00e0 300 quan ti\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>Quan B\u1eafc Th\u00e0nh t\u00e2u r\u1eb1ng : \u201cHai huy\u1ec7n M\u1ef9 L\u01b0\u01a1ng v\u00e0 Th\u1ea1ch Th\u1ea5t tr\u1ea5n S\u01a1n T\u00e2y, hai huy\u1ec7n Ph\u01b0\u1ee3ng Nh\u00e3n v\u00e0 L\u1ee5c Ng\u1ea1n tr\u1ea5n Kinh B\u1eafc v\u00e0 b\u1ea3o B\u1ea3o Th\u1eafng tr\u1ea5n H\u01b0ng H\u00f3a l\u00e0 nh\u1eefng n\u01a1i y\u1ebfu h\u1ea1i, xin chia qu\u00e2n ph\u00f2ng th\u1ee7 \u0111\u1ec3 gi\u1eef y\u00ean\u201d. Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Tham hi\u1ec7p Th\u00e1i Nguy\u00ean l\u00e0 Nguy\u1ec5n Th\u1ebf Trung l\u00e0m Hi\u1ec7p tr\u1ea5n Tuy\u00ean Quang, tham hi\u1ec7p Tuy\u00ean Quang l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Tri\u1ec3n l\u00e0m Tham hi\u1ec7p Th\u00e1i Nguy\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00f9a \u0111\u00f4ng, th\u00e1ng 10, ng\u00e0y m\u1ed3ng 1, t\u1ebf \u0111\u00f4ng h\u01b0\u1edfng.<\/p>\n\n\n\n<p>Bi\u00ean s\u1ed1 bi\u1ec1n binh l\u1ebb \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh, b\u1ed5 l\u00e0m qu\u00e2n Ch\u1ea5n v\u00f5.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y T\u00e2n d\u1eadu, vua th\u00e2n \u0111em b\u1ea7y t\u00f4i l\u00e0m l\u1ec5 \u0111\u1eb7t b\u00e0i v\u1ecb c\u00e1c vua v\u00e0 ho\u00e0ng h\u1eadu \u1edf c\u00e1c mi\u1ebfu. Ng\u00e0y Nh\u00e2m tu\u1ea5t, vua th\u00e2n \u0111\u1ebfn l\u00e0m l\u1ec5. L\u1ec5 xong, vua ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n nh\u1eadn l\u1ec5 ch\u1ea7u m\u1eebng, cho b\u1ea7y t\u00f4i \u0103n y\u1ebfn. R\u1ed3i sai d\u1ef1ng h\u00e0nh lang hai b\u00ean t\u1ea3 h\u1eefu mi\u1ebfu Tri\u1ec7u t\u1ed5 \u0111\u1ec3 ch\u1ee9a \u0111\u1ed3 t\u1ebf.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y Gi\u00e1p tu\u1ea5t, r\u01b0\u1edbc th\u00e1i h\u1eadu \u0111\u1ebfn \u1edf cung Tr\u01b0\u1eddng th\u1ecd. Vua th\u00e2n \u0111\u1ebfn ch\u1ea7u m\u1eebng. C\u00e1c quan v\u00e0 c\u00e1c m\u1ec7nh ph\u1ee5 \u0111\u1ec1u l\u00e0m gi\u1ea5y m\u1eebng v\u00e0 s\u1eafm l\u1ec5 ph\u1ea9m \u0111\u1ec3 d\u00e2ng. (C\u00e1c quan d\u00e2ng 20 l\u1ea1ng v\u00e0ng, 100 l\u1ea1ng b\u1ea1c, c\u00e1c m\u1ec7nh ph\u1ee5 d\u00e2ng 10 l\u1ea1ng v\u00e0ng, 50 l\u1ea1ng b\u1ea1c). T\u1eeb \u0111\u00f3 ho\u1eb7c 3 ng\u00e0y, ho\u1eb7c 5 ng\u00e0y, vua th\u00e2n \u0111\u1ebfn th\u0103m s\u1ee9c kh\u1ecfe, gi\u1eef l\u1ec5 qu\u1ea1t n\u1ed3ng \u1ea5p l\u1ea1nh, ch\u01b0a t\u1eebng b\u1ecf thi\u1ebfu.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e0m v\u1eadt qu\u00fd \u1edf r\u1eebng bi\u1ec3n m\u00e0 kh\u00f4ng thu\u1ed9c l\u1ec7 thu\u1ebf th\u00ec h\u1eb1ng n\u0103m ch\u1ecdn \u0111em ti\u1ebfn. (B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh th\u00ec c\u00e1 thi\u1ebft l\u00ecnh v\u00e0 v\u00e2y c\u00e1, Gia \u0110\u1ecbnh th\u00ec da t\u00ea v\u00e0 g\u00e2n h\u01b0\u01a1u v.v&#8230;)<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1eb7t binh thu\u1ed9c ki\u00ean \u1edf ba t\u00e0o (1. Ba t\u00e0o : T\u00e0o Binh, t\u00e0o H\u00ecnh, t\u00e0o H\u1ed9. T\u00e0o l\u00e0 t\u1ed5 ch\u1ee9c t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng v\u1edbi b\u1ed9 \u0111\u1eb7t \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh v\u00e0 B\u1eafc Th\u00e0nh.) B\u1eafc Th\u00e0nh, m\u1ed7i t\u00e0o \u0111\u1ec1u hai \u0111\u1ed9i.<\/p>\n\n\n\n<p>Ngh\u1ec7 An chuy\u1ec3n ti\u1ec1n theo \u0111\u01b0\u1eddng b\u1ed9 h\u01a1n 400 quan v\u1ec1 Kinh. Vua n\u00f3i : \u201c\u0110\u01b0\u1eddng s\u00e1 xa x\u00f4i, l\u00e0m th\u1ebf ch\u1eb3ng m\u1ec7t d\u00e2n sao ?\u201d. Nh\u00e2n th\u1ebf s\u1eafc cho c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, t\u1eeb nay kho nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc c\u00f3 c\u1ea7n d\u00f9ng th\u00ec c\u00f3 ch\u1ec9 m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u1ec3n theo \u0111\u01b0\u1eddng b\u1ed9.<\/p>\n\n\n\n<p>Quan B\u1eafc Th\u00e0nh t\u00e2u n\u00f3i : \u201cHai ch\u00e2u \u0110\u1ea1i Man v\u00e0 B\u1ea3o L\u1ea1c tr\u1ea5n Tuy\u00ean Quang d\u00e2n Man c\u00f2n \u1ea9n l\u1eadu nhi\u1ec1u xin sai th\u1ed5 m\u1ee5c s\u1edf t\u1ea1i ghi h\u1ebft s\u1ed1 \u0111\u1ec3 theo l\u1ec7 \u0111\u00e1nh thu\u1ebf\u201d. Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1eafp th\u00e0nh \u0111\u1ea5t \u1edf tr\u1ea5n S\u01a1n Nam h\u1ea1. Sai Gi\u00e1m th\u00e0nh s\u1ee9 Tr\u1ea7n V\u0103n H\u1ecdc \u0111\u1ebfn coi c\u00f4ng vi\u1ec7c.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u1ea5n S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng m\u01b0a l\u1ee5t h\u1ea1i l\u00faa. Sai quan B\u1eafc Th\u00e0nh ph\u00e1t ti\u1ec1n kho cho vay.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y V\u0103n gi\u00e1p cai h\u1ee3p Trung qu\u00e2n l\u00e0 V\u00f5 V\u0103n Chi\u00eau l\u00e0m Tham hi\u1ec7p Cao B\u1eb1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Phi Nh\u00e3 C\u00f4 Ba ng\u01b0\u1eddi Xi\u00eam c\u00f9ng v\u1edbi 13 ng\u01b0\u1eddi \u0111i theo \u0111\u00e1p thuy\u1ec1n bu\u00f4n \u0111i Xa Gia (t\u00ean \u0111\u1ea5t Xi\u00eam) bu\u00f4n b\u00e1n. Ch\u1ee7 thuy\u1ec1n tham c\u1ee7a gi\u1ebft h\u1ebft ng\u01b0\u1eddi, thuy\u1ec1n b\u1ecb gi\u00f3 \u0111\u1eadu \u1edf Ki\u00ean Giang (1. Nay l\u00e0 R\u1ea1ch Gi\u00e1.), L\u01b0u tr\u1ea5n th\u1ea7n Gia \u0110\u1ecbnh d\u00f2 bi\u1ebft t\u00ecnh h\u00ecnh b\u1eaft \u0111\u01b0a sang n\u01b0\u1edbc Xi\u00eam.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 11, sai H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n T\u00f4 V\u0103n Tr\u01b0\u01a1ng v\u00e0 T\u00f4 V\u0103n Doanh sung ch\u1ee9c gi\u1ea3ng t\u1eadp, d\u1ea1y c\u00e1c ho\u00e0ng t\u00f4n.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai c\u00e1c t\u1ea5n c\u1eeda bi\u1ec3n \u1edf c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng ki\u1ec3m x\u00e9t thuy\u1ec1n bu\u00f4n ng\u01b0\u1eddi Thanh ra v\u00e0o \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng gian tr\u00e1.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ee7y binh ki\u1ec7n tranh ru\u1ed9ng l\u01b0\u01a1ng \u0111i\u1ec1n, vua giao xu\u1ed1ng \u0111\u00ecnh th\u1ea7n b\u00e0n, l\u1ea5y ng\u00e0y \u0111\u1ea7u qu\u00e2n tr\u01b0\u1edbc hay sau m\u00e0 \u0111\u1ecbnh kh\u00e1c nhau, t\u00f9y h\u1ea1ng chia c\u1ea5p, ch\u00e9p \u0111\u1ec3 l\u00e0m l\u1ec7. (\u0110\u1ea7u qu\u00e2n t\u1eeb n\u0103m Canh th\u00e2n v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc th\u00ec \u1edf tr\u00ean, t\u1eeb n\u0103m T\u00e2n d\u1eadu v\u1ec1 sau th\u00ec \u1edf d\u01b0\u1edbi).<\/p>\n\n\n\n<p>Sai d\u1ecbch nh\u00e0 Thanh l\u00e0 b\u1ecdn L\u00e2m Qu\u00fd, L\u00e2m B\u1ea3o \u0111\u00e1p thuy\u1ec1n bu\u00f4n qua B\u00e0nh H\u1ed3 (2. Qu\u1ea7n \u0111\u1ea3o B\u00e0nh H\u1ed3.&nbsp; ) (thu\u1ed9c t\u1ec9nh Ph\u01b0\u1edbc Ki\u1ebfn), g\u1eb7p gi\u00f3 ph\u1ea3i \u0111\u1eadu v\u00e0o [c\u1eeda] \u0110\u1ea1i Chi\u00eam. Dinh th\u1ea7n Qu\u1ea3ng Nam \u0111em vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Vua sai c\u1ea5p cho b\u1ecdn Qu\u00fd m\u1ed7i ng\u00e0y 3 quan ti\u1ec1n, cho thuy\u1ec1n h\u1ed9 l\u00e0 Tr\u1ea7n Th\u0103ng Th\u00e1i v\u00e0 nh\u1eefng th\u1ee7y th\u1ee7 100 quan ti\u1ec1n, 100 ph\u01b0\u01a1ng g\u1ea1o. Sau l\u1ea1i cho b\u1ecdn Qu\u00fd m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 10 l\u1ea1ng b\u1ea1c, sai \u0111\u01b0a theo \u0111\u01b0\u1eddng b\u1ed9 v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u01b0\u1eddi L\u1ea1c Ho\u00e0n l\u00e0 Pha Na Khi \u0111\u1ebfn hi\u1ebfn s\u1ea3n v\u1eadt \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng (3 th\u1edbt voi \u0111\u1ef1c, 2 c\u1eb7p ng\u00e0 voi, 2 t\u00f2a s\u1eebng t\u00ea, 25 c\u00e2n s\u00e1p ong).<\/p>\n\n\n\n<p>Pha Na Khi, \u00f4ng l\u00e0 \u1ea5t Nha L\u0169ng, cha l\u00e0 \u1ea5t Th\u0103ng, n\u1ed1i \u0111\u1eddi l\u00e0m t\u00f9 tr\u01b0\u1edfng L\u1ea1c Ho\u00e0n. Khi \u1ea5t Th\u0103ng ch\u1ebft, con r\u1ec3 l\u00e0 X\u00ed X\u01b0\u01a1ng M\u00e3 \u0111u\u1ed5i Pha Na Khi m\u00e0 t\u1ef1 l\u1eadp. Pha Na Khi tr\u1ed1n \u1edf r\u1eebng r\u00fa, nh\u1edd \u0111i\u1ec3n qu\u00e2n th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ea1o L\u01b0u Ph\u01b0\u1edbc T\u01b0\u1eddng d\u1eabn cho quy ph\u1ee5 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Khi vua \u0111\u00e3 l\u1ea5y l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c kinh th\u00e0nh, d\u1ee5 cho tr\u1edf v\u1ec1, \u0111\u1ebfn nay \u0111em l\u1ec5 v\u1eadt do \u0111\u1ea1o Cam L\u1ed9 v\u00e0o hi\u1ebfn. Vua v\u1eddi v\u00e0o ch\u1ea7u, h\u1ecfi th\u0103m y\u00ean \u1ee7i, tr\u1ea3 l\u1ea1i l\u1ec5 v\u1eadt. Sai dinh th\u1ea7n Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c h\u1eadu \u0111\u00e3i r\u1ed3i cho v\u1ec1.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u1ea7n ch\u00e1nh \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129 Nguy\u1ec5n Vi\u00ean ch\u1ebft ; cho 2 c\u00e2y g\u1ea5m T\u1ed1ng v\u00e0 100 quan ti\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>Ngh\u1ec7 An b\u1ecb h\u1ea1n, h\u1ea1 l\u1ec7nh cho s\u1edf t\u1ea1i, ph\u00e0m vi\u1ec7c ki\u1ec7n v\u1eb7t kh\u00f4ng b\u1eaft h\u1ecfi, binh l\u00ednh tr\u1ed1n hay ch\u1ebft th\u00ec ho\u00e3n vi\u1ec7c b\u1eaft \u0111i\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>Quan B\u1eafc Th\u00e0nh t\u00e2u r\u1eb1ng : \u201cD\u00e2n c\u00e1c tr\u1ea5n nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi xi\u00eau t\u00e1n, xin sai c\u00e1c quan tr\u1ea5n ph\u1ee7 huy\u1ec7n l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t \u0111i x\u00e9t, do th\u00e0nh chuy\u1ec3n t\u00e2u. K\u1ebb n\u00e0o gi\u1ea3 d\u1ed1i th\u00ec tr\u1ecb t\u1ed9i\u201d. Vua theo l\u1eddi.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua th\u1ea5y Gia \u0110\u1ecbnh l\u00e0 khu tr\u1ecdng y\u1ebfu \u1edf mi\u1ec1n Nam, sau khi chinh chi\u1ebfn, kho t\u00e0ng c\u00f2n r\u1ed7ng, h\u1ea1 l\u1ec7nh ph\u00e0m th\u00f3c t\u00f4 n\u1ed9p v\u00e0o \u0111\u1ec1u l\u01b0u tr\u1eef \u1edf kho tr\u1ea5n \u0111\u1ec3 ch\u1ee9a \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u, ch\u1ec9 h\u00e0ng n\u0103m ch\u1ecdn 1.000 ph\u01b0\u01a1ng th\u00f3c ng\u1ef1 ch\u1edf v\u1ec1 ti\u1ebfn.<\/p>\n\n\n\n<p>Quan B\u1eafc Th\u00e0nh t\u00e2u xin d\u1ef1ng nh\u00e0 coi vi\u1ec7c \u1edf c\u1eeda nam th\u00e0nh, c\u1ee9 n\u0103m ng\u00e0y m\u1ed9t l\u1ea7n h\u1ecdp quan l\u1ea1i \u0111\u1ec3 b\u00e0n vi\u1ec7c. Ai c\u00f3 t\u00ecnh tr\u1ea1ng u\u1ea5t \u1ee9c, \u0111\u00e3 qua ba nha tr\u1ea5n ph\u1ee7 huy\u1ec7n m\u00e0 ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c t\u00ecnh, th\u00ec cho \u0111\u1ea7u \u0111\u01a1n \u0111\u1ec3 x\u00e9t cho r\u00f5 l\u00fd. Vua y theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n\n\n\n<p>Quan B\u1eafc Th\u00e0nh t\u00e2u r\u1eb1ng : \u201cC\u00e1c huy\u1ec7n Kim Hoa, Y\u00ean Th\u1ebf, Hi\u1ec7p H\u00f2a tr\u1ea5n Kinh B\u1eafc, Th\u1ee7y \u0110\u01b0\u1eddng, \u0110\u00f4ng Tri\u1ec1u, Gi\u00e1p S\u01a1n tr\u1ea5n H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1ec1u l\u00e0 n\u01a1i quan y\u1ebfu, b\u1ecdn c\u00f4n \u0111\u1ed3 th\u01b0\u1eddng \u1ea9n n\u1ea5p ra v\u00e0o \u1edf \u0111\u00f3, xin l\u01b0\u1ee3ng \u0111em bi\u1ec1n binh v\u00e0 th\u1ed5 h\u00e0o \u0111\u00f3ng th\u00fa, cho nghi\u00eam vi\u1ec7c ph\u00f2ng b\u1ecb\u201d. Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 12, l\u1ee5c d\u1ee5ng con Tham ch\u00ednh Nguy\u1ec5n Khoa Thuy\u00ean l\u00e0 Nguy\u1ec5n Khoa Tho\u1ea1i v\u00e0 Nguy\u1ec5n Khoa Minh l\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n th\u1ecb th\u01b0.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u1ea5n th\u1ea7n Ngh\u1ec7 An t\u00e2u r\u1eb1ng : \u201cB\u1ed1n ph\u1ee7 tr\u1ea5n Ngh\u1ec7 An \u1edf th\u1eddi L\u00ea tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec1u c\u00f3 v\u0103n mi\u1ebfu c\u1ea3. Gi\u1eb7c T\u00e2y S\u01a1n v\u1eabn \u0111\u1ec3 d\u00f9ng. Nay c\u00e1c dinh tr\u1ea5n ch\u1ec9 \u0111\u1eb7t m\u1ed9t mi\u1ebfu \u1edf s\u1edf t\u1ea1i, xin ch\u1ecdn \u1edf hai x\u00e3 An Tr\u01b0\u1eddng v\u00e0 Mai Am (thu\u1ed9c huy\u1ec7n Ch\u00e2n L\u1ed9c) g\u1ea7n tr\u1ea5n th\u00e0nh m\u00e0 l\u00e0m\u201d. Vua y l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1eb7t \u0111\u1ed1c h\u1ecdc \u1edf tr\u1ea5n Quy Nh\u01a1n. Vua c\u00f9ng b\u1ea7y t\u00f4i b\u00e0n \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c gi\u00e1o h\u00f3a. D\u1ee5 r\u1eb1ng : \u201cC\u00e1c dinh tr\u1ea5n \u0111\u1ec1u c\u00f3 h\u1ecdc quan, duy c\u00f2n Quy Nh\u01a1n ch\u01b0a \u0111\u1eb7t. Nay n\u00ean ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi sung b\u1ed5 \u0111\u1ec3 r\u00e8n luy\u1ec7n h\u1ecdc tr\u00f2, ch\u1ea5n h\u01b0ng v\u0103n h\u00f3a\u201d. B\u00e8n l\u1ea5y \u0110\u1eb7ng \u0110\u1ee9c Huy l\u00e0m \u0110\u1ed1c h\u1ecdc tr\u1ea5n Quy Nh\u01a1n, ki\u00eam vi\u1ec7c kh\u1ea3o kh\u00f3a s\u00e1t h\u1ea1ch h\u1ecdc tr\u00f2 \u1edf hai tr\u1ea5n Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i v\u00e0 Ph\u00fa Y\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ed5i th\u1ee5y hi\u1ec7u Hi\u1ebfu tuy\u00ean v\u01b0\u01a1ng l\u00e0m Tuy\u00ean v\u01b0\u01a1ng, Hi\u1ebfu hu\u1ec7 v\u01b0\u01a1ng l\u00e0m M\u1ee5c v\u01b0\u01a1ng, d\u1ef1ng t\u1eeb \u0111\u01b0\u1eddng \u1edf Long H\u1ed3, l\u1ea5y T\u00f4n Th\u1ea5t Di\u1ec7u l\u00e0m cai \u0111\u1ed9i ch\u1ee7 vi\u1ec7c th\u1edd c\u00fang.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y \u0110inh m\u00e3o, vua y\u1ebft c\u00e1c l\u0103ng li\u1ec7t th\u00e1nh.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y M\u1eadu th\u00ecn, t\u1ebf Ch\u1ea1p.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh l\u1ec7 t\u1ebf \u1edf c\u00e1c mi\u1ebfu v\u00e0 c\u00e1c t\u1eeb \u0111\u01b0\u1eddng. (\u1edf Th\u00e1i mi\u1ebfu, c\u00e1c l\u1ec5 Tr\u1eeb t\u1ecbch, Nguy\u00ean \u0111\u00e1n, \u0110oan d\u01b0\u01a1ng, h\u01b0\u1edfng t\u1ebf, k\u1ef5 l\u1ea1p, s\u00f3c v\u1ecdng, m\u1ed7i n\u0103m chi ti\u1ec1n 4.600 quan ; mi\u1ebfu Tri\u1ec7u t\u1ed5 m\u1ed7i n\u0103m chi h\u01a1n 370 quan ; mi\u1ebfu Ho\u00e0ng kh\u1ea3o m\u1ed7i n\u0103m chi h\u01a1n 370 quan. H\u1eefu vu Th\u00e1i mi\u1ebfu th\u1edd \u0110\u00f4ng cung nguy\u00ean so\u00e1i qu\u1eadn c\u00f4ng C\u1ea3nh v\u00e0 ho\u00e0ng nh\u1ecb t\u1eed l\u00e0 Thi\u1ebfu \u00fay Hy, m\u1ed7i n\u0103m chi ti\u1ec1n 300 quan. T\u1eeb \u0111\u01b0\u1eddng Long H\u1ed3 m\u1ed7i n\u0103m chi ti\u1ec1n h\u01a1n 260 quan). H\u1eb1ng n\u0103m d\u00f9ng sinh ph\u1ea9m (1. Sinh ph\u1ea9m : V\u1eadt hy sinh \u0111\u1ec3 t\u1ebf, nh\u01b0 tr\u00e2u b\u00f2 l\u1ee3n d\u00ea.) do H\u1ed9 b\u1ed9 x\u00e9t s\u1ed1 bao nhi\u00eau, g\u1eedi giao cho dinh th\u1ea7n Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c v\u00e0 Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb mua nu\u00f4i.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u1ea5p t\u1ef1 d\u00e2n v\u00e0 t\u1ef1 \u0111i\u1ec1n cho L\u1ec5 b\u1ed9 Ng\u00f4 T\u00f9ng Ch\u00e2u, sai con nu\u00f4i l\u00e0 T\u00f9ng Ho\u1ea3ng gi\u1eef vi\u1ec7c th\u1edd c\u00fang. Chi\u1ebfu d\u1ee5 T\u00f9ng Ho\u1ea3ng r\u1eb1ng : \u201cN\u00eau th\u01b0\u1edfng ng\u01b0\u1eddi trung ti\u1ebft l\u00e0 ph\u00e9p th\u01b0\u1eddng c\u1ee7a nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc. Cha ng\u01b0\u01a1i l\u00e0 Ng\u00f4 T\u00f9ng Ch\u00e2u d\u1ef1 mang tr\u00e1ch nhi\u1ec7m \u1edf ngo\u00e0i, h\u1ebft trung v\u1eb9n ti\u1ebft, s\u00e1ng t\u1ecf nh\u01b0 m\u1eb7t tr\u1eddi. Nay ngh\u0129 l\u1ea1i c\u00f4ng c\u0169, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t c\u1ea5p cho t\u1ef1 d\u00e2n 50 ng\u01b0\u1eddi, t\u1ef1 \u0111i\u1ec1n 75 m\u1eabu, cho ng\u01b0\u01a1i n\u1ed1i gi\u1eef \u0111\u1eddi \u0111\u1eddi, coi vi\u1ec7c th\u1edd c\u00fang\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Qu\u1ea3ng B\u00ecnh c\u00f3 n\u1ea1n c\u01b0\u1edbp bi\u1ec3n, sai dinh th\u1ea7n ph\u00e1t binh thuy\u1ec1n d\u00f2 b\u1eaft.<\/p>\n\n\n\n<p>Qu\u1ea3n t\u00e0u Long phi l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u1eafng d\u00e2ng s\u00e1ch Th\u00e1i t\u00e2y to\u00e1n ph\u00e1p (2. Th\u00e1i t\u00e2y to\u00e1n ph\u00e1p : S\u00e1ch to\u00e1n c\u1ee7a T\u00e2y ph\u01b0\u01a1ng.) v\u00e0 s\u00e1ch Thi\u00ean ch\u1ec9 minh y\u1ebfu lu\u1eadn (3. Thi\u00ean ch\u1ec9 minh y\u1ebfu lu\u1eadn : S\u00e1ch thi\u00ean v\u0103n h\u1ecdc.), m\u1ed7i th\u1ee9 m\u1ed9t quy\u1ec3n.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u01b0\u1eddi Ch\u00e0 V\u00e0 g\u1eb7p b\u00e3o, ch\u1ea1y v\u00e0o Gia \u0110\u1ecbnh. Sai c\u1ea5p ti\u1ec1n g\u1ea1o v\u00e0 \u0111\u01b0a v\u1ec1.<\/p>\n\n\n\n<p>Tham tri H\u00ecnh b\u1ed9 B\u1eafc Th\u00e0nh l\u00e0 Nguy\u1ec5n Duy H\u00f2a \u0111i th\u0103m ru\u1ed9ng l\u00faa \u1edf S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng, nghe tin huy\u1ec7n Thi\u00ean Thi c\u00f3 b\u1ecdn thi\u1ebfu ni\u00ean hung \u00e1c h\u1ecdp nhau m\u01b0u tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp, \u0111em qu\u00e2n ch\u1ee5p b\u1eaft, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed3 \u0111\u1ea3ng 17 ng\u01b0\u1eddi. Th\u00e0nh th\u1ea7n \u0111em vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Vua cho r\u1eb1ng Duy H\u00f2a \u0111\u00e3 ph\u00e1t gi\u00e1c b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebb gian, th\u01b0\u1edfng cho 300 quan ti\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>Gi\u1eb7c bi\u1ec3n T\u1ec1 Ng\u00f4i l\u00e0 t\u00ean Tr\u1ea1c ng\u1ee5y x\u01b0ng l\u00e0 Ninh H\u1ea3i \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, h\u1ecdp h\u01a1n 60 chi\u1ebfc thuy\u1ec1n, l\u1ea1i qu\u1ea5y r\u1ed1i ch\u00e2u V\u1ea1n Ninh tr\u1ea5n Y\u00ean Qu\u1ea3ng. Tr\u1ea5n th\u1ee7 L\u00ea V\u0103n V\u1ecbnh su\u1ea5t binh d\u00e2n \u0111\u00e1nh d\u1eb9p. Cai ch\u00e2u Phan Ph\u01b0\u01a1ng Kh\u00e1ch, ph\u00f3 ch\u00e2u Phan \u0110\u00ecnh Trung, ti\u1ec1n tri ch\u00e2u Vi Qu\u1ea3ng V\u1ef9 ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c Tr\u1ea1c v\u00e0 \u0111\u1ed3 \u0111\u1ea3ng 4 ng\u01b0\u1eddi, gi\u1eb7c v\u1ee1 ch\u1ea1y. Th\u00e0nh th\u1ea7n \u0111em vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Sai cho Ph\u01b0\u01a1ng Kh\u00e1ch l\u00e0m ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, ki\u00eam cai vi\u1ec7c ch\u00e2u, cho \u0110\u00ecnh Trung l\u00e0m ph\u00f2ng ng\u1ef1 \u0111\u1ed3ng tri, ki\u00eam vi\u1ec7c ph\u00f3 ch\u00e2u v\u00e0 Quang V\u1ef9 l\u00e0m ph\u00f2ng ng\u1ef1 thi\u00eam s\u1ef1, th\u01b0\u1edfng cho ti\u1ec1n 500 quan, th\u01b0\u1edfng kh\u1eafp cho binh d\u00e2n 1.000 quan.<\/p>\n\n\n\n<p>\u1ede Kinh B\u1eafc gi\u1eb7c n\u1ed5i, tr\u00e0n c\u01b0\u1edbp b\u1ea3o \u0110\u00e8o Vang tr\u1ea5n Th\u00e1i Nguy\u00ean. Cai \u0111\u1ed9i th\u1ee7 b\u1ea3o l\u00e0 Nguy\u1ec5n H\u1eefu Th\u00e0nh ch\u1ed1ng \u0111\u00e1nh b\u1ecb ch\u1ebft. Th\u00e0nh th\u1ea7n nghe b\u00e1o, \u0111em qu\u00e2n \u0111\u00e1nh b\u1eaft. Ph\u00f3 th\u1ed1ng Ti\u1ec1n \u0111\u1ed3n Ti\u1ec1n qu\u00e2n l\u00e0 Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n, Ph\u00f3 qu\u1ea3n th\u1eadp c\u01a1 T\u1ea3 qu\u00e2n l\u00e0 Ng\u00f4 V\u0103n Tham ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn Ph\u01b0\u1ee3ng Nh\u00e3n, Tr\u1ea5n th\u1ee7 Kinh B\u1eafc l\u00e0 Ph\u1ea1m Ti\u1ebfn Tu\u1ea5n \u0111em qu\u00e2n h\u1ee3p \u0111\u00e1nh, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c t\u01b0\u1edbng gi\u1eb7c l\u00e0 L\u01b0\u01a1ng V\u0103n Truy\u1ec1n v\u00e0 h\u01a1n 30 \u0111\u1ed3 \u0111\u1ea3ng, thu \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00ed gi\u1edbi r\u1ea5t nhi\u1ec1u. Th\u00e0nh th\u1ea7n \u0111em vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. H\u1ea1 l\u1ec7nh th\u01b0\u1edfng kh\u1eafp cho quan binh v\u00e0 d\u00e2n phu h\u01a1n 2.000 quan ti\u1ec1n. Ng\u01b0\u1eddi b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c t\u01b0\u1edbng gi\u1eb7c th\u00ec th\u01b0\u1edfng th\u00eam 300 quan, quan binh th\u00ec gia ch\u1ee9c m\u1ed9t c\u1ea5p, d\u00e2n phu th\u00ec cho ch\u1ee9c h\u00e0m cai t\u1ed5ng. Truy t\u1eb7ng Th\u00e0nh l\u00e0m cai c\u01a1, cho m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi con t\u1eadp \u1ea5m l\u00e0m \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng. Con Th\u00e0nh v\u00e0 th\u1ee7 h\u1ea1 b\u1ecb ch\u1ebft tr\u1eadn 8 ng\u01b0\u1eddi, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi con mi\u1ec5n binh dao. Qu\u00e2n gi\u1eb7c \u0111\u00e3 tan, th\u00e0nh th\u1ea7n xin r\u00fat qu\u00e2n, \u0111\u1eebng sai \u0111i tra b\u1eaft \u0111\u1ec3 d\u00e2n kh\u1ecfi s\u1ee3, ai nh\u1ea7m \u0111\u01b0\u1eddng theo gi\u1eb7c, \u0111\u1ec1u khi\u1ebfn ra th\u00fa th\u00ec tha t\u1ed9i, ai c\u00f3 th\u1ec3 b\u00e1o b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ea3ng th\u00ec cho mang t\u1ed9i l\u1eadp c\u00f4ng. Vua khen ph\u1ea3i.<\/p>\n\n\n\n<p>Gia \u0110\u1ecbnh c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111em \u0111\u00e1 l\u1ea1 \u0111\u1ebfn d\u00e2ng, vua sai t\u1eeb ch\u1ed1i.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai c\u1ea5p cho m\u1eb9 c\u00f4ng th\u1ea7n Nguy\u1ec5n Kim Ph\u1ea9m l\u00e0 Nguy\u1ec5n Th\u1ecb \u0110o\u00e0i 30 m\u1eabu ru\u1ed9ng ng\u1ee5 l\u1ed9c.<\/p>\n\n\n\n<p>Quan B\u1eafc Th\u00e0nh t\u00e2u r\u1eb1ng : \u201cC\u00e1c nha h\u1ecfi vi\u1ec7c h\u00ecnh c\u00f2n nhi\u1ec1u \u00e1n t\u00edch l\u1ea1i, l\u00e0m l\u1ee5y cho d\u00e2n. Xin c\u1ee9 \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i n\u0103m ki\u1ec3m so\u00e1t, tr\u01b0\u1edbc sai ba nha tr\u1ea5n ph\u1ee7 huy\u1ec7n \u0111\u1ec1u ghi s\u1ed5 nh\u1eefng \u00e1n x\u00e9t \u0111\u1ec3 l\u00e0m b\u1eb1ng m\u00e0 k\u00ea c\u1ee9u\u201d. Vua y l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n\n\n\n<p>Binh b\u1ed9 Ph\u1ea1m Ng\u1ecdc U\u1ea9n ch\u1ebft ; t\u1eb7ng Tham ch\u00ednh, cho 2 c\u00e2y g\u1ea5m, 200 quan ti\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Cai c\u01a1 Cao V\u0103n C\u1eedu coi gi\u1eef \u0111\u1ea1o \u0110\u1ed3ng M\u00f4n.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u1ea5p cho Chi\u00eau th\u1ea3o s\u1ee9 Thanh Hoa l\u00e0 \u0110inh \u0110\u1ea1t Bi\u1ec3u 20 m\u1eabu ru\u1ed9ng t\u1ef1 \u0111i\u1ec1n, Chi\u00eau th\u1ea3o s\u1ee9 Ngh\u1ec7 An l\u00e0 V\u00f5 Nguy\u00ean L\u01b0\u1ee3ng 19 m\u1eabu t\u1ef1 \u0111i\u1ec1n, Cai \u0111\u1ed9i Thi\u1ec1u \u0110\u00ecnh T\u1ea5n 20 m\u1eabu t\u1ef1 \u0111i\u1ec1n. B\u1ecdn \u0110\u1ea1t Bi\u1ec3u v\u00ec \u1ee9ng ngh\u0129a \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c ch\u1ebft, vua nh\u1edb \u0111\u1ebfn, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t gia \u01a1n. V\u1ee3 Nguy\u00ean L\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 Ho\u00e0ng Th\u1ecb H\u00e2n c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p ri\u00eang 10 m\u1eabu t\u1ef1 \u0111i\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua th\u00e2n \u0111em b\u1ea7y t\u00f4i \u0111\u1ebfn cung Tr\u01b0\u1eddng Th\u1ecd d\u00e2ng ph\u1ea9m v\u1eadt m\u1eebng n\u0103m m\u1edbi.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y Canh th\u00ecn, ti\u1ebft Thi\u00ean thu (ng\u00e0y 25 th\u00e1ng n\u00e0y l\u00e0 ng\u00e0y sinh ho\u00e0ng h\u1eadu). C\u00e1c quan \u0111\u1ec1u m\u1eb7c tri\u1ec1u ph\u1ee5c, \u0111\u1ebfn h\u1eadu \u0111i\u1ec7n ch\u00fac m\u1eebng. T\u1eeb \u0111\u00f3 h\u1eb1ng n\u0103m l\u1ea5y l\u00e0m l\u1ec7 th\u01b0\u1eddng.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai L\u1ec5 b\u1ed9 so\u1ea1n b\u00e0i ca ch\u00fac th\u1ecd. Ba ti\u1ebft l\u1edbn V\u1ea1n th\u1ecd, Th\u00e1nh th\u1ecd, Thi\u00ean thu \u0111\u1ec1u l\u00e0m b\u00e0i ca kh\u00e1c nhau, cho h\u1ee3p \u00fd ngh\u0129a.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y T\u00e2n t\u1ef5, vua \u0111\u1ebfn Th\u00e1i mi\u1ebfu d\u00e2ng l\u1ecbch v\u1ea1n to\u00e0n n\u0103m \u1ea5t s\u1eedu. L\u1ec5&nbsp; xong, ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n ban l\u1ecbch m\u1edbi cho trong ngo\u00e0i.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00ednh bi\u00ean<\/p>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\"><a>\u0110\u1ec7 nh\u1ea5t k\u1ef7 &#8211; Quy\u1ec3n XXVI &#8211; Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u1ec1 Th\u1ebf t\u1ed5 cao ho\u00e0ng \u0111\u1ebf<\/a><\/h1>\n\n\n\n<p>\u1ea4t s\u1eedu, Gia Long n\u0103m th\u1ee9 4 [1805] (Thanh Gia Kh\u00e1nh n\u0103m th\u1ee9 10), m\u00f9a xu\u00e2n, th\u00e1ng gi\u00eang, sai th\u1ee7y qu\u00e2n di\u1ec5n t\u1eadp b\u01a1i thuy\u1ec1n. Th\u01b0\u1edfng cho T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc L\u01b0\u01a1ng m\u1ed9t c\u00e1i \u00e1o m\u1edf b\u1ee5ng b\u1eb1ng \u0111o\u1ea1n m\u00e3ng v\u00e0 cho bi\u1ec1n binh 300 quan ti\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ed1ng l\u0129nh th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ea1o Thanh Hoa l\u00e0 H\u00e0 C\u00f4ng Th\u00e1i v\u00e0o ch\u1ea7u. Vua cho m\u1ed9t b\u1ed9 m\u0169 \u00e1o, 100 quan ti\u1ec1n. Khi v\u1ec1 l\u1ea1i ban \u00e1o qu\u1ea7n cho b\u1ed9 thu\u1ed9c theo th\u1ee9 b\u1eadc kh\u00e1c nhau.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y Qu\u00fd t\u1ef5, t\u1ebf xu\u00e2n h\u01b0\u1edfng.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho T\u00f4n Th\u1ea5t Th\u0103ng m\u1ed9t \u00e1o b\u00e0o \u0111\u1ecf.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh l\u1ec7 ch\u00ednh h\u1ed9 kh\u00e1ch h\u1ed9 t\u1eeb Qu\u1ea3ng B\u00ecnh \u0111\u1ebfn Ph\u00fa Y\u00ean. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng : \u201cNh\u1eefng \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i, t\u1eeb lo\u1ea1n l\u1ea1c t\u1edbi nay, nh\u00e2n d\u00e2n t\u1ea3n m\u00e1t b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng, ho\u1eb7c c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 v\u00e0o s\u1ed5 \u0111\u1ec3 ch\u1ecbu thu\u1ebf c\u0169ng nh\u01b0 ch\u00ednh h\u1ed9 m\u00e0 x\u00e3 d\u00e2n s\u1edf t\u1ea1i th\u01b0\u1eddng l\u1ea1i ru\u1ed3ng b\u1ecf cho l\u00e0 kh\u00e1ch h\u1ed9, th\u1ef1c kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ngh\u0129a \u0111\u1ea5t c\u1ee7a vua d\u00e2n c\u1ee7a vua. Nay trong n\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh, s\u1ed5 d\u00e2n c\u1ea7n n\u00ean ch\u1ec9nh \u0111\u1ed1n. \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t chu\u1ea9n cho ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 nh\u00e0 \u1edf hay \u1edf ng\u1ee5 \u0111\u00e3 ghi t\u00ean v\u00e0o s\u1ed5 tuy\u1ec3n n\u0103m Qu\u00fd h\u1ee3i th\u00ec cho l\u00e0m ch\u00ednh h\u1ed9, kh\u1ea9u ph\u1ea7n ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t v\u00e0 ng\u1ea1ch thu\u1ebf th\u00e2n dung \u0111\u1ec1u theo l\u1ec7 ch\u00ednh h\u1ed9 ; t\u1eeb n\u0103m Gi\u00e1p t\u00ed v\u1ec1 sau m\u1edbi \u0111\u1ebfn ng\u1ee5 th\u00ec v\u1eabn l\u00e0 kh\u00e1ch h\u1ed9, kh\u00f4ng d\u1ef1 kh\u1ea9u ph\u1ea7n. Nh\u1eefng x\u00e3 th\u00f4n kh\u00f4ng c\u00f3 ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t c\u00f4ng th\u00ec d\u00e2n ngo\u1ea1i ph\u1ee5 kh\u00f4ng k\u1ec3 m\u1edbi hay c\u0169 \u0111\u1ec1u l\u00e0 kh\u00e1ch h\u1ed9, theo l\u1ec7 n\u1ed9p thu\u1ebf\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho Mai Ti\u1ebfn Hu\u1ec7 l\u00e0m Kh\u00e2m sai ch\u01b0\u1edfng c\u01a1, v\u1eabn h\u00e0nh L\u01b0u th\u1ee7 B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea1i l\u1ea5y Nguy\u1ec5n Hu\u1ec7 l\u00e0m Tham lu\u1eadn \u0111\u1ea1o \u0110\u00f4ng Kh\u1ea9u, V\u00f5 V\u0103n S\u0129 l\u00e0m Tham lu\u1eadn \u0111\u1ea1o H\u01b0ng Ph\u01b0\u1edbc.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Ph\u1ea1m \u0110\u0103ng H\u01b0ng ki\u00eam gi\u1eef vi\u1ec7c Tr\u01b0\u1eddng \u0111\u00e0.<\/p>\n\n\n\n<p>Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00e0nh d\u00e2ng hai quy\u1ec3n Thi\u00ean nam d\u01b0 h\u1ea1. (L\u00ea H\u1ed3ng \u0110\u1ee9c so\u1ea1n).<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea1i sai c\u00e1c dinh \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh khuy\u00ean d\u1ea1y vi\u1ec7c l\u00e0m ru\u1ed9ng tr\u1ed3ng d\u00e2u.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng c\u00e1c thi\u00eam s\u1ef1 s\u00e1u b\u1ed9. (M\u1ed7i th\u00e1ng ti\u1ec1n 4 quan, g\u1ea1o 3 ph\u01b0\u01a1ng).<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh l\u1ec7 kh\u00e1m b\u00e1o ru\u1ed9ng l\u00faa b\u1ecb t\u1ed5n h\u1ea1i. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng : \u201cVi\u1ec7c l\u00e0m ru\u1ed9ng l\u00e0 g\u1ed1c l\u1edbn c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1, tr\u1eabm r\u1ea5t lo ngh\u0129 l\u00e0m sao cho d\u00e2n nh\u1edd. N\u1ebfu kh\u00f4ng may c\u00f3 ph\u01b0\u01a1ng n\u00e0o l\u1ee1 g\u1eb7p h\u1ea1n l\u1ee5t s\u00e2u b\u1ecd l\u00e0m t\u1ed5n h\u1ea1i l\u00faa m\u00e1 th\u00ec quan ph\u1ee7 huy\u1ec7n ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn kh\u00e1m x\u00e9t ngay l\u00fac l\u00faa ch\u01b0a g\u1eb7t, r\u1ed3i quan tr\u1ea5n \u1ee7y ng\u01b0\u1eddi \u0111i kh\u00e1m l\u1ea1i, n\u1ebfu h\u1ea1i qu\u00e1 th\u00ec t\u1ef1 m\u00ecnh ph\u1ea3i \u0111i kh\u00e1m, \u0111\u1ec1u h\u1ea1n trong 10 ng\u00e0y ph\u1ea3i l\u00e0m s\u00e1ch t\u00e2u l\u00ean cho \u0111\u00fang ph\u00e2n s\u1ed1, s\u1ebd l\u01b0\u1ee3ng x\u00e9t tha b\u1edbt [thu\u1ebf m\u00e1]. V\u1eady th\u01b0\u1ee3ng ty \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i cho \u0111\u1ebfn c\u00e1c ph\u1ee7 huy\u1ec7n ph\u1ea3i th\u1ec3 theo \u0111\u1ee9c \u00fd b\u1ec1 tr\u00ean \u0111\u1ec3 cho d\u00e2n c\u00f9ng thi\u1ebfu \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1edd \u01a1n. N\u1ebfu b\u00e1o kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1ef1c v\u00e0 gi\u1ea5u gi\u1ebfm tai n\u1ea1n th\u00ec c\u0169ng ph\u1ea3i t\u1ed9i nh\u01b0 nhau\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng cho \u0111\u1ed1c h\u1ecdc v\u00e0 tr\u1ee3 gi\u00e1o c\u00e1c tr\u1ea5n B\u1eafc Th\u00e0nh. \u0110\u1ed1c h\u1ecdc c\u0169ng nh\u01b0 tri ph\u1ee7, tr\u1ee3 gi\u00e1o c\u0169ng nh\u01b0 tri huy\u1ec7n.<\/p>\n\n\n\n<p>Qu\u1ea3n \u0110\u1ed3 gia [Nh\u00e0 \u0111\u1ed3] l\u00e0 Hu\u1ef3nh V\u0103n C\u1ea9n xin cho nh\u1eefng t\u01b0\u1ee3ng m\u1ee5c c\u00e1c c\u1ee5c l\u00e0 b\u1ecdn L\u00ea Ng\u1ecdc Ph\u01b0\u1edbc, L\u00ea V\u0103n Tr\u1eef h\u01a1n 100 ng\u01b0\u1eddi b\u1ed5 ch\u1ee9c cai \u0111\u1ed9i v\u00e0 cai ty. Vua n\u00f3i r\u1eb1ng : \u201cL\u00e0m th\u1ee3 l\u00e0 ngh\u1ec1 th\u1ea5p k\u00e9m, cho l\u00e0m cai \u0111\u1ed9i c\u00f3 n\u00ean kh\u00f4ng ?\u201d Sai ch\u1ecdn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u1ecfi b\u1ed5 ch\u1ee9c ch\u00e1nh cai quan, cai quan, ch\u00e1nh ty quan, ty quan, c\u00f2n ng\u01b0\u1eddi k\u00e9m th\u00ec b\u1ed5 th\u1ee7 h\u1ee3p.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Cai c\u01a1 Trung qu\u00e2n Nguy\u1ec5n C\u00f4ng \u00c2n qu\u1ea3n h\u1ed9 bi\u1ec7t n\u1ea1p g\u1ed7 lim \u1edf Ngh\u1ec7 An.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1eadp \u0111\u1ed9i Y\u1ebfn s\u00e0o (t\u1ee9c l\u00e0 h\u1ed9 Y\u1ebfn s\u00e0o ng\u00e0y nay). Sai Cai \u0111\u1ed9i \u0111\u1ed9i H\u1ed5 d\u1ef1c Tr\u1ea7n V\u0103n Giai m\u1ed9 d\u00e2n ngo\u1ea1i t\u1ecbch sung v\u00e0o, m\u1ed7i n\u0103m m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi n\u1ed9p thu\u1ebf 8 l\u1ea1ng y\u1ebfn s\u00e0o.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u01b0\u1edbng gi\u1eb7c Thanh Hoa l\u00e0 t\u00ean Ch\u1ea5n t\u1ef1 x\u01b0ng qu\u1eadn c\u00f4ng, ng\u1ea7m \u0111\u1eb7t quan ch\u1ee9c cho b\u00e8 \u0111\u1ea3ng, c\u00f3 c\u00e1c c\u01a1 hi\u1ec7u Ng\u0169 Ninh, Ng\u0169 Th\u1eafng, Ng\u0169 D\u0169ng. Tr\u1ea5n th\u1ea7n ph\u00e1t qu\u00e2n \u0111\u00e1nh b\u1eaft, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e8 \u0111\u1ea3ng l\u00e0 b\u1ecdn V\u00f5 Tr\u00ed Nguy\u1ec7t \u1edf Ng\u1ecd X\u00e1 (t\u00ean x\u00e3, thu\u1ed9c huy\u1ec7n V\u0129nh L\u1ed9c). Ch\u1ea5n nghe tin tr\u1ed1n m\u1ea5t. Vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Vua d\u1ee5 r\u1eb1ng : \u201cB\u1ecdn gi\u1eb7c nh\u1ecf m\u1ecdn, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec gi\u1ebft, \u0111\u1eebng \u0111\u1ec3 li\u00ean can \u0111\u1ebfn b\u00ecnh d\u00e2n. D\u00e2n ai hay t\u1ed1 gi\u00e1c ra th\u00ec th\u01b0\u1edfng, ch\u1ee9a ch\u1ea5p th\u00ec c\u00f3 t\u1ed9i\u201d. Sau th\u1ed5 t\u00f9 Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh Gi\u00e1 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c Ch\u1ea5n \u1edf Ph\u1ed1 C\u00e1t, sai gi\u1ebft \u0111i, cho \u0110\u00ecnh Gi\u00e1 l\u00e0m Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9.<\/p>\n\n\n\n<p>Quan B\u1eafc Th\u00e0nh t\u00e2u r\u1eb1ng : \u201cGi\u1eb7c bi\u1ec3n T\u1ec1 Ng\u00f4i l\u00e0 b\u1ecdn Tr\u1ecbnh N\u0103ng Ph\u00e1t, Ho\u00e0ng Long, S\u0129 Ti\u1ebfn nhi\u1ec1u l\u1ea7n b\u1ecb quan qu\u00e2n \u0111u\u1ed5i b\u1eaft, tr\u1ed1n v\u00e0o \u0111\u1ed9ng La Ph\u00f9 \u1edf Long M\u00f4n n\u01b0\u1edbc Thanh. \u0110\u00e3 bao l\u1ea7n t\u01b0 cho Long M\u00f4n m\u00e0 quan \u1edf \u0111\u1ea5y c\u1ee9 che ch\u1edf. Xin g\u1eedi c\u00f4ng v\u0103n cho T\u1ed5ng \u0111\u1ed1c L\u01b0\u1ee1ng Qu\u1ea3ng \u0111\u1ec3 d\u1eb9p b\u1eaft\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu tr\u1ea3 l\u1eddi r\u1eb1ng : \u201cNg\u01b0\u1eddi Thanh dung t\u00fang gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp l\u00e0 l\u1ed7i \u1edf h\u1ecd, kh\u00f4ng n\u00ean t\u01b0 b\u00e1o l\u00e0m chi. Duy n\u1ebfu b\u1ecdn gi\u1eb7c t\u1ee5 h\u1ecdp th\u00ec d\u00e2n ta kh\u00f4ng kh\u1ecfi s\u1ee3 h\u00e3i ly t\u00e1n. V\u1eady sai tr\u1ea5n th\u1ea7n Y\u00ean Qu\u1ea3ng \u0111\u1eb7t \u0111\u1ed3n b\u1ea3o nghi\u00eam vi\u1ec7c ph\u00f2ng b\u1ecb cho d\u00e2n y\u00ean \u1ed5n\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Tuy\u00ean \u00fay \u0111\u1ea1i s\u1ee9 ch\u00e2u B\u1ea1ch Th\u00f4ng tr\u1ea5n Th\u00e1i Nguy\u00ean l\u00e0 Ma Th\u1ebf C\u1ed1 c\u00f9ng em l\u00e0 Th\u1ebf Nhi c\u01b0\u1ee1ng l\u1ea5y c\u1ee7a c\u1ea3i c\u1ee7a th\u1ed5 d\u00e2n. Quan B\u1eafc Th\u00e0nh \u0111em vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Vua n\u00f3i : \u201cAnh em Th\u1ebf C\u1ed1 t\u1ed9i \u0111\u00e1ng gi\u1ebft c\u1ea3. Nh\u01b0ng ngh\u0129 n\u01a1i bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng xa x\u00f4i m\u1edbi theo, ch\u01b0a hi\u1ec3u lu\u1eadt l\u1ec7, t\u1ea1m tha cho. H\u1ea1 chi\u1ebfu cho th\u00e0nh th\u1ea7n \u0111\u00f2i l\u1ea1i tang v\u1eadt tr\u1ea3 d\u00e2n, c\u1ea5t ch\u1ee9c Th\u1ebf C\u1ed1, sai theo th\u00e0nh th\u1ea7n sai ph\u00e1i, m\u00e0 ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c qu\u1ea3n l\u0129nh vi\u1ec7c ch\u00e2u\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Tri\u1ec7u bi\u1ec1n binh v\u1ec7 Trung uy \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh v\u1ec1 Kinh. Vua ngh\u0129 c\u00f3 c\u00f4ng theo \u0111i \u0111\u00e1nh tr\u1eadn \u0111\u00e3 l\u00e2u, th\u01b0\u1edfng cho t\u1eeb ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng tr\u1edf xu\u1ed1ng l\u01b0\u01a1ng ti\u1ec1n theo th\u1ee9 b\u1ef1c kh\u00e1c nhau.<\/p>\n\n\n\n<p>Quan t\u00e0u v\u1ee5 l\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c Xuy\u00ean t\u00e2u d\u00e2ng s\u1ed5 thu\u1ebf thuy\u1ec1n bu\u00f4n hai n\u0103m Qu\u00fd h\u1ee3i v\u00e0 Gi\u00e1p t\u00fd. Vua sai l\u1ea5y h\u01a1n 9.000 quan ti\u1ec1n th\u01b0\u1edfng c\u1ea5p cho c\u00e1c quan trong ngo\u00e0i.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u1edf 100 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n kho B\u1eafc Th\u00e0nh \u0111\u1ebfn Ngh\u1ec7 An \u0111\u1ec3 chuy\u1ec3n n\u1ed9p v\u00e0o Kinh s\u01b0.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y \u0110inh m\u00f9i, d\u1ef1ng \u0111i\u1ec7n Th\u00e1i H\u00f2a. Th\u01b0\u1edfng cho l\u00ednh v\u00e0 th\u1ee3 h\u01a1n 1.400 quan ti\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>Gia \u0110\u1ecbnh m\u1ea5t m\u00f9a, l\u1ea1i c\u1ea5m d\u00e2n n\u1ea5u r\u01b0\u1ee3u.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Gia \u0110\u1ecbnh l\u01b0\u1ee3ng c\u1ea5p binh thuy\u1ec1n h\u1ed9 t\u1ed1ng quan t\u00e0i c\u1ee7a Thi\u1ebfu ph\u00f3 T\u00f4n Th\u1ea5t M\u00e2n v\u1ec1 Kinh.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 H\u1eefu d\u1ef1c l\u00e0 L\u00ea Xu\u00e2n Quang \u0111em l\u00ednh v\u00e0 th\u1ee3 \u0111i l\u1ea5y g\u1ed7 \u1edf ngu\u1ed3n Cam L\u1ed9 ; sai dinh th\u1ea7n Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb ph\u00e1t th\u00eam binh v\u00e0 d\u00e2n ch\u1edf gi\u00fap, m\u1ed7i th\u00e1ng c\u1ea5p cho m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 1 quan ti\u1ec1n, 1 ph\u01b0\u01a1ng g\u1ea1o.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00eam s\u1ed1 phu tr\u1ea1m cho c\u00e1c tr\u1ea1m \u1edf Qu\u1ea3ng Nam, Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i, B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh, Ph\u00fa Y\u00ean, v\u00ec \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i qua nhi\u1ec1u n\u00fai, leo tr\u00e8o l\u1eb7n l\u1ed9i kh\u00f3 nh\u1ecdc.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 2, t\u1ebf xu\u00e2n \u1edf V\u0103n mi\u1ebfu. Vua th\u00e2n \u0111\u1ebfn l\u00e0m l\u1ec5.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai H\u1ed9 h\u1ed9 tra x\u00e9t ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng c\u00e1c tr\u1ea5n B\u1eafc Th\u00e0nh. C\u00e1c tr\u1ea5n nhi\u1ec1u n\u01a1i nh\u00e2n vi\u1ec7c&nbsp; x\u00e2y d\u1ef1ng, chi ti\u00eau qu\u00e1 l\u1ec7, b\u1ed9 th\u1ea7n h\u1ea1ch t\u00e2u. Vua cho r\u1eb1ng bu\u1ed5i n\u01b0\u1edbc m\u1edbi y\u00ean, m\u1ecdi vi\u1ec7c c\u00f2n nhi\u1ec1u kinh ph\u00ed, ch\u01b0a c\u00f3 \u0111\u1ecbnh l\u1ec7, mi\u1ec5n \u0111\u00f2i l\u1ea1i. Nh\u00e2n c\u00f3 s\u1eafc r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00f3 x\u00e2y d\u1ef1ng g\u00ec m\u00e0 \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ebfn c\u1ee7a c\u00f4ng th\u00ec tr\u01b0\u1edbc ph\u1ea3i do th\u00e0nh ph\u1ea7n x\u00e9t \u0111\u1ecbnh, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 chuy\u00ean. L\u00e0m tr\u00e1i, d\u1eabu s\u1ed1 chi c\u00f3 th\u1ef1c, c\u0169ng b\u1eaft b\u1ed3i th\u01b0\u1eddng.<\/p>\n\n\n\n<p>Tham tri L\u1ec5 b\u1ed9 l\u00e0 Tr\u1ea7n H\u01b0ng \u0110\u1ea1t t\u00e2u xin ch\u1ecdn quan to nhi\u1ec1u tu\u1ed5i c\u00f3 \u0111\u1ee9c, gia cho h\u00e0m thi\u1ebfu s\u01b0, thi\u1ebfu ph\u00f3, \u0111\u1ec3 sung vi\u1ec7c gi\u1ea3ng t\u1eadp cho ho\u00e0ng t\u1eed, ho\u00e0ng t\u00f4n. Vua d\u1ee5 r\u1eb1ng : \u201cTr\u1eabm \u1edf gia \u0111\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ea1y d\u1ed7 r\u1ea5t nghi\u00eam, th\u1ef1c do c\u00f4ng th\u00e1nh d\u1ea1y d\u1ed7 kh\u00f4ng h\u1ec1 nh\u1eddn v\u1eady. Nh\u01b0ng d\u1ea1y qu\u00fd \u1edf l\u00fac c\u00f2n s\u1edbm, m\u00e0 h\u1ecdc th\u00e0nh c\u00f4ng l\u00e0 nh\u1edd \u1edf th\u1ea7y. N\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi ch\u00ednh tr\u1ef1c \u0111em l\u1eddi ngay \u0111\u1ea1o ngay m\u00e0 d\u1eabn b\u1ea3o th\u00ec m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Ho\u00e0ng t\u1eed th\u1ee9 t\u01b0 15 tu\u1ed5i, s\u1eb5n t\u00ednh th\u00f4ng minh, vua th\u01b0\u1eddng khuy\u00ean h\u1ecdc. M\u1ed9t h\u00f4m c\u01b0\u1ee1i thuy\u1ec1n th\u1ee7 quy\u1ec3n (1. Th\u1ee7 quy\u1ec1n : Ngh\u0129a \u0111en l\u00e0 thuy\u1ec1n m\u0169i cu\u1ed1n. \u1edf Hu\u1ebf c\u00f3 th\u1ee9 tr\u00f2ng ngao, ng\u01b0\u1eddi ta d\u00f9ng \u0111\u1ec3 \u0111i ch\u01a1i tr\u00ean s\u00f4ng H\u01b0\u01a1ng, \u1edf ph\u00eda m\u0169i c\u0103ng m\u1ed9t c\u00e1i bong \u0111\u1ec3 che n\u1eafng, khi tr\u1eddi m\u00e1t th\u00ec cu\u1ed1n l\u1ea1i, ph\u1ea3i ch\u0103ng \u0111\u00f3 l\u00e0 thuy\u1ec1n th\u1ee7 quy\u1ec3n ? ) c\u1ee7a vua \u0111i ch\u01a1i xem s\u00f4ng H\u01b0\u01a1ng. Vua nghe tin gi\u1eadn. Ho\u00e0ng t\u1eed th\u1ee9 t\u01b0 s\u1ee3 h\u00e3i, k\u00edp xin ch\u1ecbu t\u1ed9i. Vua g\u1ecdi \u0111\u1ebfn tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t, \u0111\u00e1nh m\u1eafng. Nguy\u1ec5n Hu\u1ef3nh \u0110\u1ee9c v\u00e0 L\u00ea V\u0103n Duy\u1ec7t c\u1ed1 s\u1ee9c xin kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c. Sau \u0111\u00f3 tri\u1ec7u th\u1ecb h\u1ecdc tr\u00e1ch v\u1ec1 t\u1ed9i kh\u00f4ng hay can ng\u0103n. R\u1ed3i sai L\u1ec5 b\u1ed9 \u0110\u1eb7ng \u0110\u1ee9c Si\u00eau ki\u00eam sung ph\u1ee5 \u0111\u1ea1o. L\u1ea1i sai H\u00e0n l\u00e2m th\u1ecb th\u01b0 v\u00e0 th\u1ecb trung cai \u0111\u1ed9i \u0111\u1ec1u hai ng\u01b0\u1eddi, ng\u00e0y ng\u00e0y v\u00e0o ph\u1ee7 \u0111\u1ec3 xem si\u00eang n\u0103ng hay tr\u1ec5 n\u1ea3i. T\u1eeb \u0111\u00f3 ho\u00e0ng t\u1eed th\u1ee9 t\u01b0 h\u1ecdc ng\u00e0y c\u00e0ng ti\u1ebfn.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai hai \u0111\u1ed9i T\u1ea3 m\u00e3 v\u00e0 H\u1eefu m\u00e3 di\u1ec5n t\u1eadp ph\u00e9p xe ng\u1ef1a.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110i\u1ec7n C\u1ea7n Ch\u00e1nh l\u00e0m xong. B\u1ea7y t\u00f4i d\u00e2ng bi\u1ec3u m\u1eebng. Vua ban y\u1ebfn theo th\u1ee9 b\u1ef1c. Th\u01b0\u1edfng cho l\u00ednh v\u00e0 th\u1ee3 6.000 quan ti\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>Tha gi\u1ea3m t\u00f4 thu\u1ebf n\u0103m nay cho c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng : \u201cCh\u0103m lo v\u00e0 th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t \u00e2n t\u00ecnh c\u1ee7a d\u00e2n l\u00e0 vi\u1ec7c \u0111\u1ea7u ti\u00ean trong v\u01b0\u01a1ng ch\u00ednh. Nay n\u01b0\u1edbc m\u1edbi \u0111\u1ecbnh, k\u1ebb c\u00f9ng thi\u1ebfu c\u00f2n ch\u01b0a \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7. Tr\u1eabm mu\u1ed1n gia \u00fd v\u1ed7 v\u1ec1 \u0111\u1ec3 d\u00e2n \u0111\u1ee1 kh\u1ed5. L\u1ea1i ngh\u0129 thi\u00ean th\u1eddi \u0111\u1ecba l\u1ee3i nhi\u1ec1u ch\u1ed7 kh\u00f4ng \u0111\u1ec1u, m\u00e0 dao d\u1ecbch thu\u1ebf m\u00e1 c\u0169ng c\u00f3 xa g\u1ea7n n\u1eb7ng nh\u1eb9 kh\u00f4ng nh\u01b0 nhau. V\u1eady h\u1ea1 l\u1ec7nh tha v\u00e0 gi\u1ea3m t\u00f4 thu\u1ebf theo th\u1ee9 b\u1eadc kh\u00e1c nhau. (Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c, Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb, thu\u1ebf ru\u1ed9ng thu\u1ebf th\u00e2n v\u00e0 ti\u1ec1n \u0111\u1ea7u quan \u0111\u1ec1u gi\u1ea3m 5 ph\u1ea7n 10 ; Qu\u1ea3ng B\u00ecnh, Qu\u1ea3ng Nam, Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i, B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh, Ngh\u1ec7 An thu\u1ebf ru\u1ed9ng gi\u1ea3m 4 ph\u1ea7n 10, Ph\u00fa Y\u00ean, B\u00ecnh H\u00f2a, B\u00ecnh Thu\u1eadn, thu\u1ebf ru\u1ed9ng gi\u1ea3m 5 ph\u1ea7n 10, Thanh Hoa n\u1ed9i, ngo\u1ea1i, thu\u1ebf ru\u1ed9ng gi\u1ea3m 3 ph\u1ea7n 10, c\u00e1c tr\u1ea5n B\u1eafc Th\u00e0nh, thu\u1ebf ru\u1ed9ng gi\u1ea3m 2 ph\u1ea7n 10. C\u00e1c dinh \u0111\u1ea1o \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh, thu\u1ebf ru\u1ed9ng \u0111\u00e3 cho gi\u1ea3m 2 ph\u1ea7n 10, nay c\u1ee9 ch\u1ed7 ph\u1ea3i thu 8 ph\u1ea7n chi\u1ebft l\u00e0m 10 m\u00e0 gi\u1ea3m ).<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ea7y t\u00f4i d\u00e2ng bi\u1ec3u xin vua ti\u1ebfn x\u01b0ng t\u00f4n hi\u1ec7u, \u0111\u1ea1i l\u01b0\u1ee3c r\u1eb1ng : \u201cTr\u1ed9m ngh\u0129 \u201cHo\u00e0ng\u201d l\u00e0 bao tr\u00f9m thi\u00ean h\u1ea1, \u201c\u0111\u1ebf\u201d l\u00e0 ch\u1ee7 t\u1ec3 thi\u00ean h\u1ea1. Cho n\u00ean \u0111\u1ee9ng ng\u00f4i ch\u00ednh trong thi\u00ean h\u1ea1, th\u00ec t\u1ea5t nh\u1eadn t\u00ean l\u1edbn c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111\u1ec3 n\u1ed1i ch\u00ednh th\u1ed1ng, truy\u1ec1n \u0111\u1eddi sau. Th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1eddi cho tr\u00ed d\u0169ng, \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u nh\u00e2n d\u00e2n, \u1edf n\u01b0\u1edbc c\u0169, ch\u1ecbu m\u1ec7nh m\u1edbi, c\u00f4ng \u0111\u1ee9c cao d\u00e0y, \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc \u00edt s\u00e1nh k\u1ecbp, th\u1ef1c n\u00ean ch\u00ednh x\u01b0ng \u0111\u1ebf hi\u1ec7u, \u0111\u1ec3 y\u00ean l\u00f2ng mong c\u1ee7a th\u1ea7n d\u00e2n trong thi\u00ean h\u1ea1. N\u0103m tr\u01b0\u1edbc b\u1ecdn th\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u khuy\u1ebfn ti\u1ebfn nhi\u1ec1u l\u1ea7n, nh\u01b0ng th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng nh\u00fan nh\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng y l\u1eddi t\u00e2u. Nay b\u1ecdn th\u1ea7n tr\u1ea3i tham vi\u1ec7c tr\u01b0\u1edbc, h\u1ee3p v\u1edbi l\u00f2ng d\u00e2n, l\u1ea1i d\u00e2ng l\u1eddi c\u00fai xin th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng s\u1edbm nh\u1eadn t\u00f4n hi\u1ec7u ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, \u0111\u1ec3 t\u1ecf r\u00f5 th\u1ed1ng k\u1ef7, cho s\u00e1ng c\u01a1 \u0111\u1ed3 t\u1ed5 t\u00f4n truy\u1ec1n l\u1ea1i, gi\u1eef b\u1ec1n s\u1ef1 nghi\u1ec7p \u1ee9c mu\u00f4n n\u0103m kh\u00f4ng c\u00f9ng\u201d. Vua d\u1ee5 r\u1eb1ng : \u201cL\u00fac m\u1edbi s\u1eeda sang, vi\u1ec7c kh\u00e1c ch\u01b0a r\u1ed7i, \u0111\u1ee3i sau s\u1ebd b\u00e0n c\u0169ng ch\u01b0a mu\u1ed9n\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ecdn Man mi\u1ec1n n\u00fai Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i c\u01b0\u1edbp ph\u00e1 nh\u00e2n d\u00e2n. L\u1ea1i sai L\u00ea V\u0103n Duy\u1ec7t \u0111em qu\u00e2n ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh, l\u1ea5y \u0110\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf Phan T\u1ea5n Hu\u1ef3nh l\u0129nh ch\u1ee9c Ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng T\u1ea3 qu\u00e2n \u0111\u1ec3 theo vi\u1ec7c binh. Khi qu\u00e2n L\u00ea V\u0103n Duy\u1ec7t \u0111\u1ebfn th\u00ec gi\u1eb7c man tr\u1ed1n xa. Sai Ti\u1ebfn Hu\u1ef3nh \u0111\u00f3ng binh gi\u1eef \u0111\u1ea5t, tri\u1ec7u V\u0103n Duy\u1ec7t tr\u1edf v\u1ec1.<\/p>\n\n\n\n<p>Tri\u1ec7u L\u01b0u tr\u1ea5n Gia \u0110\u1ecbnh l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Nh\u01a1n v\u1ec1 Kinh. L\u1ea5y Ch\u01b0\u1edfng Trung qu\u00e2n Nguy\u1ec5n V\u0103n Tr\u01b0\u01a1ng l\u00e0m L\u01b0u tr\u1ea5n Gia \u0110\u1ecbnh, Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 H\u1ed9 b\u1ed9 Tr\u1ecbnh Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c l\u00e0m Hi\u1ec7p l\u01b0u tr\u1ea5n.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u1ef1ng c\u00f4ng th\u1ef1 cho c\u00e1c quan v\u0103n, v\u00f5. (Theo l\u1ec7 c\u0169 c\u00e1c quan trong tri\u1ec1u, v\u00f5 b\u00ean t\u1ea3, v\u0103n b\u00ean h\u1eefu. C\u00f4ng th\u1ef1 v\u00f5 t\u1ee9c nay l\u00e0 vi\u1ec7n \u0110\u00e3i l\u1eadu (1. Vi\u1ec7n \u0110\u00e3i l\u1eadu : Ch\u1ed7 c\u00e1c quan ch\u1edd \u0111\u1ebfn gi\u1edd (l\u1eadu) \u0111\u1ec3 v\u00e0o ch\u1ea7u.) t\u1ea3, c\u00f4ng th\u1ef1 v\u0103n t\u1ee9c nay l\u00e0 vi\u1ec7n \u0110\u00e3i l\u1eadu h\u1eefu).<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ed5i \u0111\u1ecbnh l\u1ec7 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh h\u1ed9i ngh\u1ecb. Quan v\u00f5 t\u1eeb ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng, ph\u00f3 \u0111\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf, th\u1ed1ng ch\u1ebf tr\u1edf l\u00ean, quan v\u0103n t\u1eeb tham tri tr\u1edf l\u00ean, h\u1eb1ng th\u00e1ng b\u1ed1n ng\u00e0y 2, 9, 16, 24, h\u1ecdp b\u00e0n \u1edf c\u00f4ng th\u1ef1 v\u00f5. Ph\u00e0m vi\u1ec7c quan tr\u1ecdng c\u1ee7a c\u00e1c nha m\u00e0 c\u00e1c quan ph\u1ee5 tr\u00e1ch kh\u00f4ng gi\u1ea3i quy\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c, c\u00e1c \u00e1n ki\u1ec7n t\u1ee5ng \u1edf c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, x\u1eed ch\u01b0a r\u00f5 l\u1ebd, c\u00f9ng qu\u00e2n d\u00e2n c\u00f3 oan khu\u1ea5t k\u00eau l\u00ean th\u00ec h\u1ed9i \u0111\u1ed3ng x\u1eed \u0111o\u00e1n, r\u1ed3i sau t\u00e2u l\u00ean \u0111\u1ec3 xin quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh. Ng\u00e0y h\u1ed9i khi gi\u1ecdt \u0111\u1ed3ng h\u1ed3 xu\u1ed1ng 12 kh\u1eafc th\u00ec lui. Ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o v\u1eafng m\u1eb7t m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00e1o th\u00ec cho h\u1eb7c.<\/p>\n\n\n\n<p>Tri\u1ec7u quan nh\u00e0 L\u00ea c\u0169 l\u00e0 L\u00ea Duy An, Tr\u1ecbnh Hi\u1ebfn, L\u00fd B\u1ec9nh \u0110\u1ea1o, Nguy\u1ec5n H\u1eefu Cung v\u1ec1 Kinh. B\u1ecdn An theo vua L\u00ea xu\u1ea5t vong trong 16 n\u0103m, \u0111\u1ee7 m\u1ecdi gian kh\u1ed5. Vua khen l\u00e0 ti\u1ebft ngh\u0129a, v\u1eddi v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn, cho ng\u1ed3i y\u00ean \u1ee7i h\u1ecfi han gi\u1edd l\u00e2u, c\u1ea5p cho qu\u1ea7n \u00e1o ti\u1ec1n g\u1ea1o. Sai dinh th\u1ea7n Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c h\u1eadu \u0111\u00e3i. Sau b\u1ed5 Hi\u1ebfn v\u00e0 B\u1ec9nh \u0110\u1ea1o l\u00e0m Th\u1ecb trung h\u1ecdc s\u0129, Cung l\u00e0m Cai c\u01a1.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ecfi t\u00ecm s\u1ef1 t\u00edch c\u00f4ng th\u1ea7n bu\u1ed5i qu\u1ed1c s\u01a1. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng : \u201cT\u1eeb c\u00e1c \u0111\u1ea5ng th\u00e1nh v\u01b0\u01a1ng tr\u01b0\u1edbc m\u1edf mang b\u1edd c\u00f5i, trong kho\u1ea3ng \u0111\u00f3 nh\u1eefng b\u1ec1 t\u00f4i th\u00e2n hu\u00e2n h\u1ebft s\u1ee9c hi\u1ebfn m\u01b0u, c\u00f9ng nhau gi\u00fap \u0111\u1ee1, \u0111\u1ec1u chung m\u1ed9t l\u00f2ng \u0111\u1ec3 v\u1eefng c\u01a1 nghi\u1ec7p nh\u00e0 vua. Th\u1ebf cho n\u00ean s\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfng v\u1ebb vang, ch\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ec7u r\u1ea1ng r\u1ee1, th\u1edd c\u00fang t\u00f4n s\u00f9ng, \u1ea5m \u0111\u1ebfn con ch\u00e1u, c\u00f9ng n\u01b0\u1edbc vui bu\u1ed3n, truy\u1ec1n \u0111i m\u00e3i m\u00e3i. Nh\u01b0ng g\u1eb7p l\u00fac lo\u1ea1n l\u1ea1c, vi\u1ec7c th\u1edd c\u00fang b\u1ecf m\u1ea5t c\u1ea3. Nay n\u01b0\u1edbc nh\u00e0 d\u1ef1ng l\u1ea1i, b\u1ed1n bi\u1ec3n l\u1eb7ng trong, theo ph\u00e9p th\u01b0\u1eddng b\u00e1o \u0111\u1ec1n, n\u00ean tra x\u00e9t l\u1ec5 l\u1edbn. V\u1eady sai quan L\u1ec5 b\u1ed9 kh\u1ea3o r\u00f5 c\u00e1c c\u00f4ng th\u1ea7n khai qu\u1ed1c m\u00e0 t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 d\u1ef1ng \u0111\u1ec1n th\u1edd v\u00e0 ban c\u1ea5p t\u1ef1 d\u00e2n t\u1ef1 \u0111i\u1ec1n, c\u00f3 \u1ea5n t\u00edch b\u1eb1ng c\u1ee9 th\u00ec b\u00e0n vi\u1ec7c khen th\u01b0\u1edfng, Tr\u1eabm s\u1ebd quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Ch\u00e1nh th\u1ed1ng H\u1eefu \u0111\u1ed3n T\u1ea3 qu\u00e2n l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Xu\u00e2n l\u00e0m Ch\u00e1nh qu\u1ea3n m\u01b0\u1eddi c\u01a1 Ng\u0169 ki\u00ean v\u00e0 Ng\u0169 nhu\u1ec7.<\/p>\n\n\n\n<p>Tham tri C\u00f4ng b\u1ed9 l\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c Huy\u00ean t\u1ef1 tr\u00ecnh b\u00e0y r\u1eb1ng cha l\u00e0 Tham tri Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c Ch\u00ed n\u0103m tr\u01b0\u1edbc theo \u0111i \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c ch\u1ebft \u1edf n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i, v\u00e0 b\u00e1c l\u00e0 H\u1ed9 b\u1ed9 Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c Tu ch\u1ebft \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh, xin ph\u00e9p ngh\u1ec9 \u0111\u1ec3 v\u1ec1 s\u1eeda sang m\u1ed3 m\u1ea3. Vua th\u01b0\u01a1ng t\u00ecnh cho ngh\u1ec9 m\u1ed9t n\u0103m.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 3, d\u1ef1ng nh\u00e0 Thanh phong c\u00f9ng tr\u01b0\u1eddng lang t\u1ea3 h\u1eefu, c\u00e1c s\u1edf nh\u00e0 vu\u00f4ng [ph\u01b0\u01a1ng gia], h\u00e0nh lang b\u00ean, [d\u1ef1c lang], kho n\u1ed9i [n\u1ed9i t\u00e0ng]. Th\u01b0\u1edfng cho c\u00e1c qu\u00e2n \u1ee9ng d\u1ecbch 2.000 quan ti\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>Quan B\u1eafc Th\u00e0nh t\u00e2u n\u00f3i : \u201cD\u00f2ng n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng Nguy\u1ec7t \u0110\u1ee9c (1. T\u1ee9c s\u00f4ng C\u1ea7u.) \u1edf Kinh B\u1eafc b\u1ecb b\u1ed3i l\u1ea5p, xin t\u00f9y nghi kh\u01a1i \u0111\u00e0o \u0111\u1ec3 th\u00f4ng d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc\u201d. Vua y l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y b\u1ecdn Ho\u00e0ng \u0110\u00ecnh H\u00f2a, Ho\u00e0ng Ki\u00eam \u0110i\u1ec3n, Nguy\u1ec5n B\u00e1 U\u00f4ng, L\u00ea Vi\u1ebft Thuy\u00ean, L\u00ea H\u1eefu Kh\u00e1m l\u00e0m Thi\u00eam s\u1ef1 C\u00f4ng b\u1ed9. C\u00f4ng b\u1ed9 t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc t\u1edbi nay ch\u01b0a \u0111\u1eb7t thi\u00eam s\u1ef1. \u0110\u1ebfn nay Tr\u1ea7n V\u0103n Th\u00e1i cho r\u1eb1ng c\u00f4ng vi\u1ec7c b\u1ec1 b\u1ed9n, t\u00e2u xin \u0111\u1eb7t, b\u00e8n l\u1ea5y b\u1ecdn \u0110\u00ecnh H\u00f2a cho l\u00e0m.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u00f3ng thuy\u1ec1n h\u1ea3i \u0111\u1ea1o. Sai c\u00e1c \u0111\u1ed9i th\u1ee3 r\u1eebng Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb \u0111i l\u1ea5y g\u1ed7 \u0111\u1ec3 n\u1ed9p, th\u01b0\u1edfng 1.000 quan ti\u1ec1n, 1.000 ph\u01b0\u01a1ng g\u1ea1o.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 h\u00e0ng ng\u00e0y c\u1ee9 gi\u1edd m\u00e3o ph\u1ea3i v\u00e0o \u0111i\u1ec7n C\u1ea7n Ch\u00e1nh t\u00e2u vi\u1ec7c.<\/p>\n\n\n\n<p>Quan B\u1eafc Th\u00e0nh t\u00e2u n\u00f3i : \u201c\u1edf c\u00e1c ph\u1ee7 huy\u1ec7n, c\u00f4ng vi\u1ec7c, ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng, ki\u1ec7n t\u1ee5ng b\u1ec1 b\u1ed9n. Tr\u01b0\u1edbc nay tri ph\u1ee7, tri huy\u1ec7n ch\u1ec9 \u0111\u1eb7t m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi, th\u1ef1c s\u1ee3 l\u00e0m vi\u1ec7c kh\u00f4ng xu\u1ec3, ho\u1eb7c \u0111\u1ebfn b\u1ecf d\u1ed3n. V\u1eady xin m\u1ed7i ph\u1ee7 \u0111\u1eb7t th\u00eam m\u1ed9t tri ph\u1ee7, huy\u1ec7n to, huy\u1ec7n v\u1eeba m\u1ed7i huy\u1ec7n \u0111\u1eb7t th\u00eam m\u1ed9t tri huy\u1ec7n\u201d. Vua y cho. Sai c\u00e1c \u0111\u00ecnh th\u1ea7n c\u1eed ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m tri ph\u1ee7, th\u00e0nh th\u1ea7n c\u1eed ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m tri huy\u1ec7n, k\u00ea t\u00ean t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ecdn gi\u1eb7c \u1edf Th\u00e1i Nguy\u00ean t\u1ee5 h\u1ee3p \u1edf V\u0169 Nhai. Th\u00e0nh th\u1ea7n h\u1ecbch cho Tr\u1ea5n th\u1ee7 Kinh B\u1eafc Ph\u1ea1m Ti\u1ebfn Tu\u1ea5n c\u00f9ng Tr\u1ea5n th\u1ee7 Th\u00e1i Nguy\u00ean Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh Tuy\u1ec3n h\u1ecdp qu\u00e2n \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o gi\u00e1 (2. B\u1ea3o gi\u00e1 l\u00e0 m\u1ed9t ch\u1ee9c quan, h\u1ed9 v\u1ec7 xa gi\u00e1.) ng\u1ee5y l\u00e0 Tri\u1ec1u \u0110\u00f4ng (t\u00ean ng\u01b0\u1eddi, thi\u1ebfu h\u1ecd) v\u00e0 b\u00e8 \u0111\u1ea3ng r\u1ea5t nhi\u1ec1u. Vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean, vua th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n h\u01a1n 1.000 quan.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Ph\u00f3 qu\u1ea3n c\u01a1 T\u1ee9 d\u1ef1c l\u00e0 \u0110\u1eb7ng Ph\u01b0\u1edbc Trung l\u00e0m Tr\u1ea5n th\u1ee7 Tuy\u00ean Quang.<\/p>\n\n\n\n<p>Mi\u1ec5n thu\u1ebf th\u00e2n cho h\u01a1n 70 ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh \u1edf c\u00e1c b\u1ea3o Hi\u1ebfu Giang v\u00e0 Ng\u01b0u C\u01b0\u1edbc thu\u1ed9c Ai Lao.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u1edf 20.000 ph\u01b0\u01a1ng g\u1ea1o \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh v\u1ec1 ch\u1ee9a \u1edf th\u00e0nh Di\u00ean Kh\u00e1nh.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh l\u1ec7 t\u00fac tr\u1ef1c cho qu\u00e2n c\u1ea5m v\u1ec7. Qu\u00e2n 500 ng\u01b0\u1eddi, ng\u00e0y \u0111\u00eam t\u00fac tr\u1ef1c \u1edf t\u1ea3 vu h\u1eefu vu \u0111i\u1ec7n C\u1ea7n Ch\u00e1nh. Khi ki\u1ec7u vua \u0111i ra, 200 ng\u01b0\u1eddi theo h\u1ea7u, 300 ng\u01b0\u1eddi \u1edf l\u1ea1i tr\u1ef1c. \u0110\u1ebfn \u0111\u00eam l\u1ea1i \u0111\u1ee7 s\u1ed1 \u1ea5y.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;Ng\u01b0\u1eddi Man b\u1ea3y s\u00e1ch \u1edf Cam L\u1ed9 v\u00e0o c\u1ed1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00f9a h\u1ea1, th\u00e1ng 4, m\u1ed3ng 1, t\u1ebf h\u1ea1 h\u01b0\u1edfng.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua xem h\u1ed3 \u1edf tr\u01b0\u1edbc s\u00e2n \u0111i\u1ec7n Th\u00e1i H\u00f2a (nay l\u00e0 h\u1ed3 Th\u00e1i D\u1ecbch), c\u00f3 con c\u00e1 \u1edf trong b\u1ee5i hoa sen nh\u1ea3y ra. Vua ngo\u1ea3nh b\u1ea3o t\u1ea3 h\u1eefu r\u1eb1ng : \u201cAo r\u1ed9ng th\u00ec c\u00e1 nh\u1ea3y, n\u01b0\u1edbc trong n\u00ean m\u1ecdc sen\u201d ( Ch\u1eef H\u00e1n l\u00e0 : Chi\u1ec3u kho\u00e1t t\u00f2ng ng\u01b0 d\u1ee5c, Th\u1ee7y thanh nghi h\u00e0 sinh.).<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 T\u1ea3 d\u1ef1c Nguy\u1ec5n V\u0103n H\u1ea1nh, Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 T\u00edn uy Nguy\u1ec5n V\u0103n C\u1ea9n qu\u1ea3n binh thuy\u1ec1n ch\u1edf g\u1ed7 c\u00e2y t\u1eeb Qu\u1ea3ng Nam v\u1ec1 Kinh. Vua r\u0103n b\u1ea3o r\u1eb1ng : \u201cC\u1ea9n th\u1eadn \u0111\u1ea5y, ch\u1edb v\u1ed9i m\u00e0 h\u1ea1i qu\u00e2n l\u00ednh ta\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u00e0o s\u00f4ng Xu\u00e2n H\u00f2a (t\u00ean x\u00e3). Vua ra Xu\u00e2n H\u00f2a, xem kh\u1eafp \u0111\u1ecba th\u1ebf cao th\u1ea5p, mu\u1ed1n kh\u01a1i d\u00f2ng s\u00f4ng \u0111\u1ec3 ti\u1ec7n vi\u1ec7c l\u00e0m ru\u1ed9ng, v\u1eddi c\u00e1c c\u1ee5 gi\u00e0 s\u1edf t\u1ea1i \u0111\u1ebfn h\u1ecfi. M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i : \u201cThi\u00ean t\u1eed gi\u1eef v\u1eadn m\u1ec7nh c\u1ee7a d\u00e2n, c\u1ee9 xin b\u1ec1 tr\u00ean quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh\u201d. Vua li\u1ec1n sai Gi\u00e1m th\u00e0nh s\u1ee9 Nguy\u1ec5n V\u0103n Y\u00ean ph\u00e1t d\u00e2n \u0111\u1ec3 \u0111\u00e0o.<\/p>\n\n\n\n<p>Hai huy\u1ec7n Ch\u00e2n \u0110\u1ecbnh v\u00e0 V\u0169 Ti\u00ean tr\u1ea5n S\u01a1n Nam h\u1ea1 c\u00f3 d\u1ecbch. Sai quan s\u1edf t\u1ea1i ph\u00e1t thu\u1ed1c c\u00f4ng c\u1ee9u ch\u1eefa.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ecdn L\u00ea Duy An, Tr\u1ecbnh Hi\u1ebfn, L\u00fd B\u1ec9nh \u0110\u1ea1o, Nguy\u1ec5n H\u1eefu Cung xin ngh\u1ec9 v\u1ec1 qu\u00ea. Vua cho 200 quan ti\u1ec1n, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t c\u1eb7p \u00e1o, cho th\u00eam An 150 l\u1ea1ng b\u1ea1c.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho V\u00f5 V\u0103n L\u00e2n l\u00e0m Kh\u00e2m sai thu\u1ed9c n\u1ed9i ch\u01b0\u1edfng c\u01a1, v\u1eabn h\u00e0nh L\u01b0u th\u1ee7 B\u00ecnh Thu\u1eadn.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ed5i Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay Th\u1ecb n\u1ed9i t\u1ea3 thu\u1ed9c vi\u00ean l\u00e0 T\u00f4n Th\u1ea5t L\u1ee3i l\u00e0m Cai c\u01a1.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho Cai c\u01a1 v\u1ec7 Gi\u00e1m th\u00e0nh l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n \u0110\u1ea1o l\u00e0m Kh\u00e2m sai cai c\u01a1.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y \u0110\u1ed7 V\u0103n M\u00e3i l\u00e0m qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 H\u1eefu d\u1ef1c.<\/p>\n\n\n\n<p>Bi\u1ebfm Tham tri H\u00ecnh b\u1ed9 l\u00e0 L\u00ea B\u00e1 Ph\u1ea9m l\u00e0m Thi\u00eam s\u1ef1. B\u00e1 Ph\u1ea9m tr\u01b0\u1edbc l\u00e0m Cai b\u1ea1 Qu\u1ea3ng Nam, t\u1ef1 ti\u1ec7n tha h\u01a1n 20 ng\u01b0\u1eddi t\u00f9 t\u1ed9i \u0111\u1ed3, \u0111\u1ebfn nay vi\u1ec7c ph\u00e1t gi\u00e1c, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00e0n t\u1ed9i \u0111\u00e1ng c\u00e1ch ch\u1ee9c. Vua cho r\u1eb1ng B\u00e1 Ph\u1ea9m \u0111i s\u1ee9 Thanh c\u00f3 c\u00f4ng, n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t cho gi\u00e1ng ch\u1ee9c.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Nguy\u1ec5n B\u00e1 U\u00f4ng l\u00e0m Thi\u00eam s\u1ef1 C\u00f4ng b\u1ed9.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y Qu\u00fd m\u00f9i, x\u00e2y \u0111\u1eafp Kinh th\u00e0nh. (Su\u1ed1t b\u1ed1n m\u1eb7t th\u00e0nh d\u00e0i 2.487 tr\u01b0\u1ee3ng 4 th\u01b0\u1edbc 7 t\u1ea5c, su\u1ed1t b\u1ed1n m\u1eb7t h\u00e0o d\u00e0i 2.503 tr\u01b0\u1ee3ng, 4 th\u01b0\u1edbc 7 t\u1ea5c ; c\u00f3 10 c\u1eeda, m\u1eb7t tr\u01b0\u1edbc l\u00e0 c\u1eeda Th\u1ec3 Nguy\u00ean, c\u1eeda Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c, c\u1eeda Ch\u00ednh Nam, c\u1eeda \u0110\u00f4ng Nam, b\u00ean t\u1ea3 l\u00e0 c\u1eeda Ch\u00ednh \u0110\u00f4ng, c\u1eeda \u0110\u00f4ng B\u1eafc, b\u00ean h\u1eefu l\u00e0 c\u1eeda Ch\u00ednh T\u00e2y, c\u1eeda T\u00e2y Nam, ph\u00eda sau l\u00e0 c\u1eeda Ch\u00ednh B\u1eafc, c\u1eeda T\u00e2y B\u1eafc ; \u1edf g\u00f3c \u0111\u00f4ng b\u1eafc \u0111\u1eafp \u0111\u00e0i Th\u00e1i B\u00ecnh, th\u00e0nh [c\u1ee7a \u0111\u00e0i] m\u1edf m\u1ed9t c\u1eeda g\u1ecdi l\u00e0 c\u1eeda Th\u00e1i B\u00ecnh, c\u1eeda \u0111\u00e0i g\u1ecdi l\u00e0 c\u1eeda Tr\u01b0\u1eddng \u0110\u1ecbnh ; th\u00e2n th\u00e0nh \u0111\u00e0i d\u00e0i su\u1ed1t 246 tr\u01b0\u1ee3ng 7 th\u01b0\u1edbc 4 t\u1ea5c. K\u1ef3 \u0111\u00e0i cao 4 tr\u01b0\u1ee3ng, 4 th\u01b0\u1edbc. C\u1eeda Th\u1ec3 Nguy\u00ean sau \u0111\u1ed5i l\u00e0m c\u1eeda Th\u1ec3 Nh\u01a1n, c\u1eeda Th\u00e1i B\u00ecnh sau \u0111\u1ed5i l\u00e0m c\u1eeda Tr\u1ea5n B\u00ecnh). L\u1ea5y bi\u1ec1n binh \u1edf Kinh v\u00e0 \u1edf Thanh Ngh\u1ec7, B\u1eafc Th\u00e0nh, qu\u00e2n v\u00e0 d\u00e2n Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c, Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb, Qu\u1ea3ng B\u00ecnh, Qu\u1ea3ng Nam, Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i, B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh sung l\u00e0m vi\u1ec7c. \u01afu c\u1ea5p ti\u1ec1n g\u1ea1o (m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi m\u1ed7i th\u00e1ng c\u1ea5p ti\u1ec1n 1 quan 5, g\u1ea1o 1 ph\u01b0\u01a1ng 15 b\u00e1t).<\/p>\n\n\n\n<p>Vua th\u1ea5y c\u00f4ng vi\u1ec7c n\u1eb7ng nh\u1ecdc, ngh\u0129 gi\u1eef cho d\u00e2n \u0111\u1ee1 m\u1ec7t, h\u1ea1 l\u1ec7nh m\u1ed7i ng\u00e0y bu\u1ed5i s\u00e1ng l\u00e0m \u0111\u1ebfn gi\u1edd ng\u1ecd th\u00ec ngh\u1ec9, bu\u1ed5i chi\u1ec1u l\u00e0m \u0111\u1ebfn gi\u1edd d\u1eadu th\u00ec th\u00f4i, ai \u0111au \u1ed1m th\u00ec c\u1ea5p thu\u1ed1c thang \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh h\u1ea1n ng\u00e0y thu t\u00f4 thu\u1ebf : t\u1eeb Qu\u1ea3ng B\u00ecnh \u0111\u1ebfn B\u00ecnh Thu\u1eadn m\u1ed7i n\u0103m thu m\u1ed9t l\u1ea7n, th\u00e1ng 4 b\u1eaft \u0111\u1ea7u, th\u00e1ng 7 xong. T\u1eeb Ngh\u1ec7 An \u0111\u1ebfn Thanh Hoa ngo\u1ea1i m\u1ed7i n\u0103m thu hai l\u1ea7n, v\u1ee5 h\u1ea1 th\u00e1ng 4 b\u1eaft \u0111\u1ea7u, th\u00e1ng 6 xong, v\u1ee5 \u0111\u00f4ng th\u00e1ng 10 b\u1eaft \u0111\u1ea7u, th\u00e1ng 11 xong. L\u1ea1i r\u0103n b\u1ecdn \u0111\u1ed1c thu kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00f2i ti\u1ec1n ngo\u1ea1i ng\u1ea1ch, l\u00e0m tr\u00e1i th\u00ec c\u00f3 t\u1ed9i.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1eafc Th\u00e0nh x\u00e9t nh\u1eefng l\u00e1i bu\u00f4n ng\u01b0\u1eddi Thanh v\u1ec1 \u0111\u01b0\u1eddng b\u1ed9, c\u00f3 mua c\u00e1c c\u1ee7a qu\u00fd nh\u01b0 s\u1eebng t\u00ea, ng\u00e0 voi th\u00ec l\u1ea5y thu\u1ebf 1 ph\u1ea7n 40 gi\u00e1 ti\u1ec1n, \u0111\u1ecbnh l\u00e0m l\u1ec7 v\u0129nh vi\u1ec5n.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00e1c quan B\u1eafc Th\u00e0nh t\u00e2u n\u00f3i : \u201cHai tr\u1ea5n S\u01a1n Nam h\u1ea1 v\u00e0 H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng c\u00f9ng hai ph\u1ee7 Kinh M\u00f4n, Nam S\u00e1ch v\u00e0 hai huy\u1ec7n Thanh H\u00e0, Ti\u00ean Minh thu\u1ed9c H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng vi\u1ec7c nhi\u1ec1u \u00edt kh\u00f4ng gi\u1ed1ng nhau, m\u00e0 t\u00e0i l\u00e0m vi\u1ec7c c\u1ee7a c\u00e1c quan \u0111\u01b0\u01a1ng ch\u1ee9c c\u0169ng c\u00f3 k\u1ebb cao ng\u01b0\u1eddi th\u1ea5p kh\u00e1c nhau, v\u1eady n\u00ean t\u00f9y t\u00e0i \u0111\u1ed5i b\u1ed5, cho \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1ee9ng ch\u1ee9c : xin \u0111\u1ed5i Hi\u1ec7p tr\u1ea5n H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng Nguy\u1ec5n V\u0103n Qu\u00fd l\u00e0m Hi\u1ec7p tr\u1ea5n S\u01a1n Nam h\u1ea1, Hi\u1ec7p tr\u1ea5n S\u01a1n Nam h\u1ea1 Nguy\u1ec5n Tr\u00ed H\u00f2a l\u00e0m Hi\u1ec7p tr\u1ea5n H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng, Tri ph\u1ee7 Nam S\u00e1ch Mai Huy C\u1eadn l\u00e0m Tri ph\u1ee7 Kinh M\u00f4n, Tri ph\u1ee7 Kinh M\u00f4n Nguy\u1ec5n Tr\u1ee9 l\u00e0m Tri ph\u1ee7 Nam S\u00e1ch, Tri huy\u1ec7n Ti\u00ean Minh L\u00fd Tr\u1ea7n T\u0103ng l\u00e0m Tri huy\u1ec7n Thanh H\u00e0, Tri huy\u1ec7n Thanh H\u00e0 V\u00f5 \u0110\u00ecnh \u00d4n l\u00e0m Tri huy\u1ec7n Ti\u00ean Minh\u201d. Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Tham tri H\u00ecnh b\u1ed9 l\u00e0 Nguy\u1ec5n Duy H\u00f2a l\u0129nh Hi\u1ec7p tr\u1ea5n S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng, Tri ph\u1ee7 H\u00e0 Hoa l\u00e0 Tr\u1ea7n V\u0103n T\u00e1nh l\u00e0m K\u00fd l\u1ee5c Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c.<\/p>\n\n\n\n<p>Mi\u1ec5n thu\u1ebf th\u00e2n n\u0103m nay cho th\u1ee3 thuy\u1ec1n l\u00e0m vi\u1ec7c c\u00f4ng \u1edf c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai \u0110\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf Ti\u1ec1n dinh qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Tr\u00ed \u0111em qu\u00e2n l\u1ea5y \u0111\u00e1 n\u00fai \u0111\u1ec3 x\u00e2y \u0111\u1eafp b\u1edd s\u00f4ng m\u1eb7t tr\u01b0\u1edbc Kinh th\u00e0nh, d\u1ecdc t\u1edbi s\u00f4ng Kim Long.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh c\u00e1c dinh tr\u1ea5n h\u1eb1ng n\u0103m ch\u1edf ti\u1ec1n th\u00f3c v\u00e0 s\u1ea3n v\u1eadt v\u1ec1 Kinh, t\u1eeb Qu\u1ea3ng Nam \u0111\u1ebfn B\u00ecnh Thu\u1eadn m\u1ed7i dinh \u0111\u1ec1u m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi dinh th\u1ea7n, b\u1ed1n dinh thu\u1ed9c Gia \u0110\u1ecbnh chia l\u00e0m hai l\u1ea7n, m\u1ed7i l\u1ea7n \u0111\u1ec1u hai ng\u01b0\u1eddi, th\u00e2n t\u1ef1 \u0111\u00f4n \u0111\u1ed1c v\u1eadn t\u1ea3i, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u1ee7y cho nha l\u1ea1i.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u1ea5n th\u1ea7n Ngh\u1ec7 An t\u00e2u xin ph\u00e1t d\u00e2n s\u1eeda \u0111\u1eafp tr\u1ea5n th\u00e0nh. Vua d\u1ee5 r\u1eb1ng : \u201cG\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00f4ng vi\u1ec7c nhi\u1ec1u v\u00e0 kh\u00f3 nh\u1ecdc, \u0111\u1ec1u b\u1ea5t \u0111\u1eafc d\u0129 m\u1edbi ph\u1ea3i d\u00f9ng d\u00e2n. Vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng c\u1ea7n g\u1ea5p n\u00ean ho\u00e3n l\u1ea1i\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Qu\u1ea3ng B\u00ecnh v\u00e0 Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb cho d\u00e2n \u0111i l\u1ea5y g\u1ed7 \u1edf r\u1eebng. Vua th\u1ea5y n\u1eafng qu\u00e1, n\u00ean b\u00e3i \u0111i.<\/p>\n\n\n\n<p>Dinh th\u1ea7n Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c d\u00e2ng s\u1edb xin c\u1eed h\u1ecdc tr\u00f2 l\u00e0m Tri huy\u1ec7n huy\u1ec7n Ph\u00fa Vang v\u00e0 huy\u1ec7n Qu\u1ea3ng \u0110i\u1ec1n. Vua sai hai b\u1ed9 L\u1ea1i L\u1ec5 h\u1ed9i \u0111\u1ed3ng x\u00e9t h\u1ea1ch, ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o tr\u00fang c\u00e1ch th\u00ec b\u1ed5 quan.<\/p>\n\n\n\n<p>Vi\u00ean Qu\u1ea3n tri li\u00eam h\u1ed9 (t\u1ee9c l\u00e0 kim h\u1ed9, h\u1ed9 l\u1ea5y v\u00e0ng) \u1edf Qu\u1ea3ng Nam l\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c Tuy l\u1ea1m thu thu\u1ebf v\u00e0ng. Dinh th\u1ea7n theo s\u1ef1 tr\u1ea1ng t\u00e2u l\u00ean. Vua sai gi\u1ebft \u0111i v\u00e0 thu tang v\u1eadt tr\u1ea3 l\u1ea1i d\u00e2n. R\u1ed3i sai dinh th\u1ea7n coi vi\u1ec7c thu\u1ebf.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5p s\u00f4ng c\u0169 \u1edf ph\u00eda t\u00e2y Kinh th\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 5, \u0111\u1ecbnh l\u1ec7 l\u00e3ng tr\u01b0ng ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t cho nh\u1eefng d\u00e2n l\u01b0u l\u1ea1c t\u1eeb Ngh\u1ec7 An tr\u1edf ra B\u1eafc. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng : \u201cD\u00e2n c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng kh\u1ed5 v\u00ec T\u00e2y S\u01a1n b\u1ea1o ng\u01b0\u1ee3c. Nay can qua m\u1edbi y\u00ean, ch\u01b0a r\u1ed7i \u0111\u1ec3 v\u1ed7 v\u1ec1. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u01b0u t\u00e1n ch\u01b0a tr\u1edf v\u1ec1 h\u1ebft, t\u00ecnh th\u1eadt \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng. V\u1eady \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ra l\u1ec7nh r\u1eb1ng ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t c\u1ee7a l\u01b0u d\u00e2n t\u1eeb n\u0103m Nh\u00e2m tu\u1ea5t v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 cho quan qu\u00e2n c\u00e0y c\u1ea5y r\u1ed3i th\u00ec nay \u0111\u00ecnh b\u00e3i \u0111\u1ec3 \u0111\u1ee3i l\u01b0u d\u00e2n tr\u1edf v\u1ec1 l\u1ea1i cho qu\u1ea3n nh\u1eadn \u0111\u1ec3 l\u00e0m \u0103n, tha thu\u1ebf tha l\u00ednh 3 n\u0103m. T\u1eeb n\u0103m nay \u0111\u1ebfn n\u0103m \u0110inh m\u00e3o m\u00e0 ch\u01b0a v\u1ec1 th\u00ec cho nh\u00e2n d\u00e2n x\u00e3 kh\u00e1c ai tr\u01b0ng tr\u01b0\u1edbc th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c, n\u0103m nay l\u00e0m s\u1ed5, n\u0103m sau n\u1ed9p thu\u1ebf k\u00e9n l\u00ednh. T\u1eeb n\u0103m Qu\u00fd h\u1ee3i v\u1ec1 sau m\u00e0 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi l\u01b0u t\u00e1n th\u00ec ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t v\u1eabn cho quan qu\u00e2n c\u00e0y c\u1ea5y, \u0111\u1ee3i khi n\u00e0o v\u1ec1 s\u1ebd c\u1ea5p tr\u1ea3, vi\u1ec7c t\u00f4 thu\u1ebf binh \u0111inh c\u0169ng \u0111\u1ebfn n\u0103m sau b\u1eaft \u0111\u1ea7u ch\u1ecbu, kh\u00f4ng theo l\u1ec7 tha mi\u1ec5n 3 n\u0103m\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u00e9n H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n v\u00e0 C\u1ed1ng s\u0129 vi\u1ec7n ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o th\u00f4ng ch\u00ednh s\u1ef1 th\u00ec b\u1ed5 tri ph\u1ee7 c\u00e1c ph\u1ee7.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho ti\u1ec1n g\u1ea1o l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng nh\u1eefng bi\u1ec1n binh c\u00e1c \u0111\u1ed9i thuy\u1ec1n Ti\u1ec3u sai, Trung h\u1ea7u, N\u1ed9i h\u1ea7u, Th\u1ecb tr\u00e0 c\u0169ng nh\u01b0 c\u00e1c v\u1ec7 Th\u1ecb trung.<\/p>\n\n\n\n<p>Gi\u1ea3m 5 ph\u1ea7n 10 ti\u1ec1n thu\u1ebf th\u00e2n v\u00e0 ti\u1ec1n \u0111\u1ea7u quan n\u0103m nay cho Qu\u1ea3ng B\u00ecnh, Qu\u1ea3ng Nam, Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i v\u00e0 B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh. Thu\u1ebf ru\u1ed9ng c\u00e1c dinh th\u00ec \u0111\u00e3 tha gi\u1ea3m h\u1ed3i \u0111\u1ea7u xu\u00e2n. Vua th\u1ea5y vi\u1ec7c s\u1eeda \u0111\u1eafp kinh th\u00e0nh nh\u00e2n d\u00e2n \u0111\u1ebfn l\u00e0m nh\u01b0 con \u0111\u1ebfn l\u00e0m cho cha, n\u00ean l\u1ea1i gia \u01a1n \u1ea5y.<\/p>\n\n\n\n<p>Chuy\u1ec3n v\u1eadn 33 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n \u1edf kho Thanh Ngh\u1ec7 v\u1ec1 Kinh.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1eb7ng Tr\u1ea7n Th\u01b0\u1eddng d\u00e2ng s\u1edb c\u1eed Ti\u1ebfn s\u0129 tri\u1ec1u L\u00ea c\u0169 l\u00e0 Nguy\u1ec5n Du, h\u01b0\u01a1ng c\u1ed1ng l\u00e0 b\u1ecdn Nguy\u1ec5n Tr\u1ecdng Chi\u1ec3u 14 ng\u01b0\u1eddi, h\u1ea1 l\u1ec7nh v\u1eddi v\u1ec1 kinh \u0111\u1ec3 x\u00e9t d\u00f9ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai h\u1ecfi th\u0103m ngh\u0129a d\u00e2n Long Xuy\u00ean. Vua d\u1ee5 b\u1ea7y t\u00f4i r\u1eb1ng : \u201cTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc g\u1eb7p b\u01b0\u1edbc kh\u00f3 kh\u0103n, ta ph\u1ea3i l\u00e1nh ra Long Xuy\u00ean, nh\u00e2n d\u00e2n nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi b\u1ecf c\u1ee7a nh\u00e0 \u0111\u1ec3&nbsp; gi\u00fap qu\u00e2n, h\u0103m h\u1edf vi\u1ec7c c\u00f4ng, th\u00edch l\u00e0m \u0111i\u1ec1u ngh\u0129a, ta r\u1ea5t khen. V\u1eady h\u1ea1 l\u1ec7nh cho l\u01b0u tr\u1ea5n Gia \u0110\u1ecbnh h\u1ecfi kh\u1eafp nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean, l\u01b0\u1ee3ng gia ban th\u01b0\u1edfng.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u1ea5m d\u00e2n Gia \u0110\u1ecbnh kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00f3ng ri\u00eang thuy\u1ec1n sai.<\/p>\n\n\n\n<p>Nguy\u1ec5n V\u0103n Nh\u01a1n t\u1eeb Gia \u0110\u1ecbnh tr\u1edf v\u1ec1. Vua tri\u1ec7u v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn, h\u1ecfi t\u00ecnh h\u00ecnh ngo\u00e0i bi\u00ean v\u00e0 \u1ea9n t\u00ecnh c\u1ee7a d\u00e2n. V\u0103n Nh\u01a1n th\u01b0a r\u1ea5t k\u0129 c\u00e0ng. Cho 500 quan ti\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u1edf h\u01a1n 10.000 ph\u01b0\u01a1ng th\u00f3c Gia \u0110\u1ecbnh ch\u1ee9a \u1edf th\u00e0nh Di\u00ean Kh\u00e1nh.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho H\u1ed3 V\u0103n L\u00e2n 500&nbsp; quan ti\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u00edch l\u1ea5y l\u00ednh kho \u1edf c\u00e1c th\u00e0nh v\u00e0 dinh tr\u1ea5n (l\u00ednh kho c\u00e1c tr\u1ea5n B\u1eafc Th\u00e0nh, c\u1ee9 38 ng\u01b0\u1eddi, c\u00e1c dinh tr\u1ea5n kh\u00e1c, c\u1ee9 15 ng\u01b0\u1eddi th\u00ec k\u00e9n l\u1ea5y 1 ng\u01b0\u1eddi), b\u1ed5 v\u00e0o hai \u0111\u1ed9i T\u00edn nh\u1ea5t v\u00e0 T\u00edn nh\u1ecb \u1edf kho Kinh, l\u1ea5y \u0110\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng gi\u00e1m th\u00e0nh L\u00ea V\u0129nh Ni\u00ean l\u00e0m Cai \u0111\u1ed9i \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1c su\u1ea5t. Ph\u00e0m ti\u1ec1n thu\u1ebf c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng n\u1ed9p v\u1ec1 Kinh th\u00ec l\u1ea5y ngay l\u00ednh kho thu\u1ed9c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng \u1ea5y \u0111\u1ebfn nh\u1eadn \u0111em ch\u1ee9a cho kh\u1ecfi sinh t\u1ec7.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 6, gi\u1ea3m thu\u1ebf bi\u1ec7t n\u1ea1p s\u1ea3n v\u1eadt cho Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c, Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb, Qu\u1ea3ng B\u00ecnh, Qu\u1ea3ng Nam, Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i v\u00e0 B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng : \u201cNg\u00e0y nay s\u1eeda \u0111\u1eafp Kinh th\u00e0nh, \u0111\u1ed9ng t\u1edbi s\u1ee9c d\u00e2n, nh\u1eefng d\u00e2n bi\u1ec7t n\u1ea1p thu\u1ebf s\u1ea3n v\u1eadt c\u0169ng ph\u1ea3i l\u00e0m vi\u1ec7c, v\u1eady ng\u1ea1ch thu\u1ebf n\u0103m nay gi\u1ea3m cho 5 ph\u1ea7n 10 \u0111\u1ec3 \u0111\u1ec1u h\u01b0\u1edfng \u01a1n, kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ri\u00eang thi\u1ec7t.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Cai c\u01a1 V\u00f5 Minh Th\u00f9y l\u00e0m Qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 Trung v\u00f5, Tr\u1ea7n V\u0103n H\u1ed5 l\u00e0m Ph\u00f3 qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 T\u1ea3 v\u00f5, L\u00ea Ph\u01b0\u1edbc Thanh l\u00e0m Ph\u00f3 qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 H\u1eadu v\u00f5.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Nguy\u1ec5n V\u0103n Hi\u1ebfn l\u00e0m Kh\u00e2m sai cai \u0111\u1ed9i, qu\u1ea3n n\u0103m thuy\u1ec1n Ti\u1ec1n b\u00ednh, T\u1ea3 b\u00ednh, Trung b\u00ednh, H\u1eadu b\u00ednh, H\u1eefu b\u00ednh \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai x\u00e2y c\u00e1c c\u1eeda th\u00e0nh Th\u0103ng Long (c\u1eeda \u0110\u00f4ng Nam, c\u1eeda T\u00e2y Nam, c\u1eeda \u0110\u00f4ng, c\u1eeda T\u00e2y v\u00e0 c\u1eeda B\u1eafc), m\u1ed7i c\u1eeda \u0111\u1ec1u d\u1ef1ng bia \u0111\u1ec3 ghi.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u1ef1ng x\u01b0\u1edfng \u0111\u00fac s\u00fang, th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n cho c\u00e1c qu\u00e2n.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea1i c\u1ea5m n\u1ea5u r\u01b0\u1ee3u \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o n\u1ea5u ri\u00eang th\u00ec t\u1ecbch thu gia s\u1ea3n. \u0110\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng b\u1eaft m\u00e0 t\u1ed1 c\u00e1o th\u00ec th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n 30 quan, bi\u1ebft m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00e1o th\u00ec c\u00f9ng t\u1ed9i v\u1edbi k\u1ebb ph\u1ea1m.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho Kh\u00e2m sai thu\u1ed9c n\u1ed9i cai c\u01a1 Mai V\u0103n Ki\u00eam m\u1ed9t \u0111\u1ea1o ch\u00e2u s\u1eafc [\u0111\u00f3ng d\u1ea5u son]. Ki\u00eam c\u00f3 c\u00f4ng theo \u0111i V\u1ecdng C\u00e1c, sau c\u00f3 b\u1ec7nh xin v\u1ec1, con l\u00e0 Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay Mai V\u0103n Ch\u00e2u xin, n\u00ean \u0111\u1eb7c \u00e2n cho s\u1eafc n\u00e0y.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u01b0u tr\u1ea5n th\u1ea7n Gia \u0110\u1ecbnh t\u00e2u r\u1eb1ng t\u01b0\u1edbng s\u0129 b\u1ecb b\u1ec7nh v\u1ec1 ngh\u1ec9 \u1edf trong h\u1ea1t, c\u00f3 c\u00f4ng theo \u0111i V\u1ecdng C\u00e1c l\u00e0 h\u01a1n 150 ng\u01b0\u1eddi, Ki\u00eam c\u00f3 d\u1ef1 s\u1ed1 \u1ea5y. Vua sai quan s\u1edf t\u1ea1i th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn th\u0103m h\u1ecfi, h\u1eb1ng n\u0103m ghi danh s\u00e1ch t\u00e2u l\u00ean. (Kh\u00e2m sai thu\u1ed9c n\u1ed9i cai c\u01a1 Mai V\u0103n Ki\u00eam, Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u1edbc D\u0129nh ; Kh\u00e2m sai th\u1ed1ng binh cai c\u01a1 Tr\u1ea7n V\u0103n L\u01b0u ; Kh\u00e2m sai&nbsp; cai c\u01a1 Ph\u1ea1m V\u0103n Qu\u1ebf, Tr\u01b0\u01a1ng V\u0103n Kh\u00e1nh, L\u00ea V\u0103n Kh\u00e2m, Nguy\u1ec5n V\u0103n Du\u1ec7, Tr\u1ea7n V\u0103n Kh\u1ea3, Hu\u1ef3nh V\u0103n L\u00fd, Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u1ee7, Nguy\u1ec5n V\u0103n Qu\u1eadn, \u0110inh V\u0103n Th\u00e1i, H\u1ee9a B\u1ea3o N\u01b0\u01a1ng, Nguy\u1ec5n V\u0103n Ch\u1eef, Nguy\u1ec5n V\u0103n Trinh, L\u00ea V\u0103n L\u01b0\u1ee3ng, Ho\u00e0ng H\u1eefu Thi\u1ec7n, Tr\u01b0\u01a1ng V\u0103n Qu\u1eadn, Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u1ea3o, Tr\u1ea7n Quang Nhi, Nguy\u1ec5n C\u00f4ng \u0110\u1ecbnh, Nguy\u1ec5n V\u0103n T\u01b0\u1eddng, Nguy\u1ec5n V\u0103n Bi\u1ec7n, L\u00ea V\u0103n Nguy\u00ean, Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u1ecbnh, Phan V\u0103n Minh, Phan Ti\u1ebfn L\u01b0\u1ee3ng, V\u00f5 V\u0103n \u0110i\u1ec7n, H\u1ed3 V\u0103n C\u1ea3nh, Nguy\u1ec5n V\u0103n Ch\u00e2u, Mai V\u0103n \u0110\u1eafc, Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c L\u00e2n ; Ch\u00e1nh s\u1ee9 cai c\u01a1 Trung qu\u00e2n Nguy\u1ec5n Ti\u1ebfn L\u01b0\u1ee3ng ; Cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n Thanh ; Kh\u00e2m sai cai \u0111\u1ed9i Ph\u1ea1m V\u0103n Tho\u1ea1i, L\u00ea V\u0103n Th\u1ee9, L\u00ea V\u0103n Huy\u1ec1n, \u0110inh V\u0103n Th\u1ecbnh, L\u00ea V\u0103n \u0110\u1ee9c, L\u00e2m V\u0103n Sinh, Ng\u00f4 V\u0103n V\u00e2n, \u0110\u1ed7 V\u0103n Th\u00f4ng, Tr\u1ea7n C\u00f4ng Hi\u1ebfu, Nguy\u1ec5n V\u0103n T\u1ea5n, Nguy\u1ec5n Th\u1ecb, \u0110\u1ed7 C\u00f4ng Gi\u1ea3ng, Nguy\u1ec5n V\u0103n Phong, Th\u00e1i V\u0103n Ph\u01b0\u1edbc, Nguy\u1ec5n Kim, L\u00ea V\u0103n Minh, Tr\u01b0\u01a1ng V\u0103n Tuy\u1ebft, Nguy\u1ec5n V\u0103n Ph\u1ea5n, V\u00f5 V\u0103n Vi\u1ec7t, Nguy\u1ec5n V\u0103n C\u00fac, Nguy\u1ec5n V\u0103n Tho\u1ea1i, Nguy\u1ec5n V\u0103n Kh\u00e1ch, Tr\u1ea7n V\u0103n Th\u1ecb, Nguy\u1ec5n V\u0103n L\u00fd, Cai \u0111\u1ed9i Phan V\u0103n Kh\u00e1ch, Nguy\u1ec5n V\u0103n Tr\u01b0\u1eddng, V\u00f5 V\u0103n Chi\u00eam, V\u00f5 C\u00f4ng T\u00ednh, Nguy\u1ec5n V\u0103n Hu\u1ebf, Nguy\u1ec5n V\u0103n H\u00f2a, Nguy\u1ec5n V\u0103n S\u00fang, Mai Nh\u1eadt L\u00e2n, Phan C\u00f4ng Nh\u00e2m, Hu\u1ef3nh V\u0103n Th\u01b0, Nguy\u1ec5n V\u0103n M\u00e3, Tr\u1ea7n V\u0103n Quang, Nguy\u1ec5n V\u0103n Khanh, D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Thu\u1eadn, Tr\u1ea7n V\u0103n L\u1ea1i, Tr\u1ea7n V\u0103n To\u00e1n, H\u1ed3 V\u0103n N\u1ed9n, Nguy\u1ec5n V\u0103n H\u01b0ng, Nguy\u1ec5n V\u0103n Ngh\u0129a, Tr\u00e0 V\u0103n B\u00ecnh, L\u00ea V\u0103n T\u01b0\u1eddng, V\u00f5 V\u0103n An, Nguy\u1ec5n V\u0103n Qu\u00fd, Tr\u1ea7n V\u0103n Minh, B\u00f9i V\u0103n Xuy, \u0110\u1ed7 V\u0103n Th\u1eafng, Nguy\u1ec5n V\u0103n Sa, Nguy\u1ec5n C\u1eedu, Tr\u1ea7n V\u0103n H\u00f2a, Tr\u1ea7n V\u0103n B\u00ecnh, Nguy\u1ec5n V\u0103n Ch\u1ea5t, Ng\u00f4 V\u0103n L\u1ef1u, V\u00f5 V\u0103n Tuy\u1ebft, L\u00ea V\u0103n Kh\u01b0\u01a1ng, Cao V\u0103n Tr\u00ed, Nguy\u1ec5n V\u0103n C\u1eedu, L\u00ea V\u0103n S\u01a1n, Nguy\u1ec5n V\u0103n Ni\u00ean, Nguy\u1ec5n V\u0103n \u0110\u1ea1t, Nguy\u1ec5n V\u0103n T\u0129nh, Cao V\u0103n Ph\u00e2n, Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00f4ng, L\u00ea V\u0103n Li\u1ec5u, V\u00f5 V\u0103n Th\u1ee7, \u0110\u1eb7ng V\u0103n Th\u1ee7, Nguy\u1ec5n Thu\u1ea7n, Nguy\u1ec5n V\u0103n H\u00f3a, L\u00ea V\u0103n Ngh\u0129a, Nguy\u1ec5n V\u0103n Tr\u1ecb, Nguy\u1ec5n V\u0103n L\u1ef1u, L\u00ea V\u0103n T\u00e2m, Ph\u1ea1m V\u0103n S\u1ef1, Nguy\u1ec5n V\u0103n B\u00ecnh ; Cai \u0111\u1ed9i n\u1ed9i ph\u1ee7 coi \u0111\u1ed9i Th\u01b0\u1eddng ban L\u00ea V\u0103n \u1ee9ng ; Tham m\u01b0u H\u1ed3 Xu\u00e2n Quang, Tr\u1ea7n \u0110\u0103ng Doanh, Ho\u00e0ng Nh\u01a1n C\u01a1 ; Ph\u00f3 \u0111\u1ed9i Ng\u00f4 V\u0103n M\u00e2n, Nguy\u1ec5n V\u0103n \u0110\u1eafc, Nguy\u1ec5n V\u0103n Ng\u0169 ; \u0110\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng L\u00ea V\u0103n Ph\u1ee5ng, Nguy\u1ec5n V\u0103n Ch\u00e2u, Ch\u00e2u Ng\u1ecdc Phong, Nguy\u1ec5n V\u0103n T\u1ef1, Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00e1i, B\u00f9i V\u0103n L\u01b0\u1ee3c, Tr\u1ea7n V\u0103n Chi, Nguy\u1ec5n V\u0103n \u0110\u1eafc, Tr\u1ea7n V\u0103n \u0110\u1ecbnh, Phan V\u0103n L\u1ed9c, Phan V\u0103n C\u00e1t, Nguy\u1ec5n V\u0103n \u0110\u1ec7, Nguy\u1ec5n V\u0103n L\u1ef1u, Nguy\u1ec5n V\u0103n Minh, Nguy\u1ec5n V\u0103n Phong, Ph\u1ea1m V\u0103n S\u01a1n, Tr\u1ea7n V\u0103n T\u1ef1, Nguy\u1ec5n V\u0103n An, Hu\u1ef3nh V\u0103n H\u1ea1nh, \u0110\u1eb7ng V\u0103n Qua, Nguy\u1ec5n V\u0103n C\u1ea3o, Nguy\u1ec5n V\u0103n H\u1ec1, V\u00f5 V\u0103n Nhu\u1eadn, Tr\u01b0\u01a1ng V\u0103n D\u1ee5ng, Nguy\u1ec5n Hi\u00ean, \u0110inh V\u0103n L\u1ee3i, Nguy\u1ec5n V\u0103n \u0110\u1eafc, Th\u1ee9 \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng Tr\u01b0\u01a1ng V\u0103n \u0110\u1eafc, Nguy\u1ec5n V\u0103n L\u00e1nh, Hu\u1ef3nh V\u0103n Ch\u1ee9c, T\u00f4 V\u0103n H\u1ea1nh, Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u1eadm, L\u00ea V\u0103n Ch\u1ea5p).<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u1eefng quan \u1edf Kinh qu\u00ea qu\u00e1n \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi xin v\u1ec1 tr\u1ea5n l\u00e0m vi\u1ec7c \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ea7n g\u0169i nu\u00f4i n\u1ea5ng cha m\u1eb9. Vua n\u00f3i : \u201cV\u00ec vi\u1ec7c c\u00f4ng ph\u1ea3i qu\u00ean vi\u1ec7c ri\u00eang, \u0111\u00f3 l\u00e0 ch\u1ee9c ph\u1eadn b\u1ea7y t\u00f4i. Ta ngh\u0129 t\u00ecnh c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i mong nh\u1edb cha m\u1eb9, n\u00ean \u0111\u00e3 cho m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi trong con ch\u00e1u anh em \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n thu\u1ebf th\u00e2n v\u00e0 dao d\u1ecbch \u0111\u1ec3 \u1edf nh\u00e0 nu\u00f4i thay. C\u00e1c ng\u01b0\u01a1i m\u00ecnh mang quan ch\u1ee9c, sao c\u00f2n xin n\u1eefa\u201d. Kh\u00f4ng cho.<\/p>\n\n\n\n<p>Quan B\u1eafc Th\u00e0nh t\u00e2u n\u00f3i : \u201cG\u1ea7n \u0111\u1ebfn m\u01b0a l\u1ee5t, s\u1ee3 \u0111\u00ea \u0111i\u1ec1u th\u1ea9m l\u1eadu, xin l\u1ea5y d\u00e2n s\u1eeda \u0111\u1eafp v\u00e0 d\u1ef1 tr\u1eef \u0111\u1ed1ng \u0111\u1ea5t v\u00e0 tre g\u1ed7 \u1edf tr\u00ean m\u1eb7t \u0111\u00ea \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng b\u1ecb\u201d. Vua y theo l\u1eddi.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho t\u1eeb Qu\u1ea3ng B\u00ecnh v\u00e0o Nam \u0111\u1ebfn B\u00ecnh Thu\u1eadn \u0111\u1ec1u ghi s\u1ed1 thuy\u1ec1n s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi c\u00e1c \u0111\u1ed9i Tr\u01b0\u1eddng \u0111\u00e0 \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean. (Qu\u00e2n Tr\u01b0\u1eddng \u0111\u00e0 tr\u01b0\u1edbc c\u00f3 c\u00e1c \u0111\u1ed9i c\u00f4ng sai l\u00e0 K\u1ef5 H\u1ea3i, M\u00e3 H\u1ea3i, Sa Hu\u1ef3nh, B\u1eafc H\u1ea3i, Long Y\u00ean, Tr\u01b0\u1eddng Th\u1ecd, \u0110\u1ea1i L\u00ea, l\u1ea5y d\u00e2n \u1edf ven bi\u1ec3n sung v\u00e0o, Qu\u1ea3ng B\u00ecnh 10 x\u00e3 th\u00f4n ph\u01b0\u1eddng C\u1eeb H\u00e0, L\u00fd H\u00f2a, Thu\u1eadn C\u00f4, C\u1ea3nh D\u01b0\u01a1ng, L\u1ed9c \u0110i\u1ec1n, Ch\u1ec9 Gi\u00e1p, An N\u00e1u nam bi\u00ean v\u00e0 An N\u00e1u b\u1eafc bi\u00ean, N\u1ed9i H\u00e0, \u0110\u1ec3 V\u00f5ng, c\u00f3 183 chi\u1ebfc thuy\u1ec1n, 1.427 ng\u01b0\u1eddi, t\u1eeb Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb v\u00e0o Nam \u0111\u1ebfn B\u00ecnh Thu\u1eadn, c\u00f3 327 chi\u1ebfc thuy\u1ec1n, 1.604 ng\u01b0\u1eddi). \u0110\u1ed5i \u0111\u1ed9i Tr\u01b0\u1eddng th\u1ecd l\u00e0m \u0111\u1ed9i Tr\u01b0\u1eddng thu\u1eadn.<\/p>\n\n\n\n<p>Gi\u1eb7c bi\u1ec3n Ch\u00e0 V\u00e0 c\u01b0\u1edbp b\u00f3c \u1edf ngo\u00e0i bi\u1ec3n, d\u00e2n C\u00f4n L\u00f4n b\u1ecb h\u1ea1i. Th\u1ee7 th\u1ea7n xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho c\u00e1c thuy\u1ec1n c\u00f4ng v\u00e0 thuy\u1ec1n t\u01b0 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eeda sang kh\u00ed gi\u1edbi \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng b\u1ecb. Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>Ph\u00e1t qu\u1ea7n \u00e1o cho bi\u1ec1n binh qu\u00e2n T\u00fac tr\u1ef1c v\u00e0 qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho Gia \u0110\u1ecbnh th\u00f4ng s\u1ee9c cho ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n c\u00f9ng v\u1edbi d\u00e2n Man h\u1ecdp ch\u1ee3, ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c \u1edf \u0111\u1ea7u \u0111\u1ecba gi\u1edbi \u0111\u1ec3 trao \u0111\u1ed5i, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 ti\u1ec7n v\u00e0o s\u00e1ch Man. C\u00f3 k\u1ebb n\u00e0o kh\u00f4ng theo l\u1ec7nh th\u00ec tr\u1ecb t\u1ed9i. Th\u1ee7 th\u1ea7n m\u00e0 dung t\u00fang th\u00ec x\u1eed bi\u1ebfm hay b\u00e3i.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua \u0111i ch\u01a1i \u0111\u1ed3ng V\u00e2n Tr\u1eadn (thu\u1ed9c x\u00e3 V\u0103n X\u00e3, huy\u1ec7n H\u01b0\u01a1ng Tr\u00e0). X\u00e3 d\u00e2n d\u00e2ng l\u1ec5 m\u1eebng, \u0111\u1ec1u tr\u1ea3 l\u1ea1i c\u1ea3. Ba ng\u00e0y r\u1ed3i tr\u1edf v\u1ec1.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho thu\u1ebf s\u1ea3n v\u1eadt n\u00f3n d\u1ee9a v\u00e0 c\u1ecf gai \u1edf B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ed9p thay b\u1eb1ng v\u1ea3i, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 2 t\u1ea5m.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh l\u1ea5y g\u1ed7 t\u00e1u \u1edf B\u00ecnh Thu\u1eadn n\u1ed9p v\u00e0o Kinh.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y Chi\u00eau N\u1ed9i v\u1ec1 Tr\u1ea5n Ninh, tr\u1ea5n th\u1ea7n Ngh\u1ec7 An l\u00e0 Hu\u1ef3nh Vi\u1ebft To\u1ea3n sai cai \u0111\u1ed9i Tr\u1ea7n V\u0103n Long \u0111em qu\u00e2n ti\u1ec5n \u0111\u01b0a. Khi v\u1ec1, qu\u1ed1c tr\u01b0\u1edfng V\u1ea1n T\u01b0\u1ee3ng g\u1eedi k\u00e8m th\u01b0 cho Ngh\u1ec7 An v\u00e0 t\u1eb7ng 3 chi\u1ebfc tr\u1ed1ng \u0111\u1ed3ng c\u00f9ng 144 c\u00e2n qu\u1ebf. V\u0103n Long nh\u1eadn l\u1ea5y v\u1ec1. Tr\u1ea5n th\u1ea7n cho r\u1eb1ng theo ngh\u0129a th\u00ec k\u1ebb l\u00e0m t\u00f4i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c giao thi\u1ec7p ri\u00eang v\u1edbi n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i, V\u1ea1n T\u01b0\u1ee3ng kh\u00f4ng n\u00ean bi\u1ebfu ri\u00eang, V\u0103n Long kh\u00f4ng n\u00ean nh\u1eadn l\u1ec5 d\u1ec5 d\u00e0ng, l\u00e0m s\u1edb t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua d\u1ee5 r\u1eb1ng : \u201cTrung Qu\u1ed1c \u0111\u1ed1i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi Di \u1edf ngo\u00e0i, kh\u00f4ng tr\u1ecb m\u00e0 ra tr\u1ecb. Ng\u01b0\u1eddi ta l\u1ea5y l\u00f2ng th\u1ef1c \u0111\u1ed1i v\u1edbi m\u00ecnh, c\u1ee9 nh\u1eadn l\u1ea5y. Tr\u1eabm kh\u00f4ng v\u00ec th\u1ebf m\u00e0 b\u1eaft t\u1ed9i c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i. V\u0103n Long l\u00e0 quan v\u00f5, kh\u00f4ng \u0111\u1ecdc s\u00e1ch, kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng tr\u00e1ch\u201d. H\u1ea1 l\u1ec7nh l\u1ea5y m\u1ed9t t\u1ea5m g\u1ea5m \u0111\u1ecf v\u00e0 m\u1ed9t t\u1ea5m g\u1ea5m xanh g\u1eedi v\u1ec1 Ngh\u1ec7 An, sai tr\u1ea5n th\u1ea7n l\u00e0m th\u01b0 g\u1eedi bi\u1ebfu.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh l\u1ec7 ru\u1ed9ng l\u01b0\u01a1ng \u0111i\u1ec1n cho c\u00e1c qu\u00e2n. Vua th\u1ea5y ru\u1ed9ng c\u00f4ng qu\u00e2n c\u1ea5p \u0111\u00e3 th\u00e0nh l\u1ec7 r\u1ed3i m\u00e0 ru\u1ed9ng l\u01b0\u01a1ng \u0111i\u1ec1n c\u00f2n theo ph\u00e9p c\u0169, nh\u00e2n vi\u00ean t\u1ea1p h\u1ea1ng nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi \u0103n l\u1ea1m, b\u00e8n chu\u1ea9n \u0111\u1ecbnh ph\u00e0m x\u00e3 d\u00e2n n\u00e0o c\u00f3 l\u1ec7 ru\u1ed9ng l\u01b0\u01a1ng \u0111i\u1ec1n th\u00ec cho c\u1ea5p \u0111\u1ec1u cho binh l\u00ednh c\u00e1c dinh v\u1ec7 hi\u1ec7u thuy\u1ec1n \u0111\u1ed9i c\u00e1c qu\u00e2n, quan c\u00f3 ch\u1ee9c v\u00e0 nh\u00e2n vi\u00ean t\u1ea3n t\u1ea1p kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1. (C\u00e1c dinh v\u1ec7 \u0111\u1ed9i thuy\u1ec1n qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch, n\u0103m dinh Trung, Ti\u1ec1n, T\u1ea3, H\u1eefu, H\u1eadu qu\u00e2n T\u00fac tr\u1ef1c, c\u00e1c v\u1ec7 Nghi\u00eam d\u0169ng, Hi\u1ebfn d\u0169ng, To\u00e0n d\u0169ng, Ki\u00ean d\u0169ng dinh Ph\u1ea5n d\u1ef1c, c\u00e1c \u0111\u1ed9i N\u1ed9i tr\u1ef1c, Ch\u1ea5n uy, Th\u1ecb tr\u00e0, Ti\u1ec3u sai, Loan nghi, B\u1ea3 l\u1ec7nh, Ti\u1ec3u h\u1ea7u, c\u00e1c thuy\u1ec1n Trung h\u1ea7u, T\u1ea3 h\u1ea7u, H\u1eefu h\u1ea7u, Trung b\u00ednh, T\u1ea3 b\u00ednh, T\u00e2n h\u1ea7u, c\u00e1c \u0111\u1ed9i thuy\u1ec1n N\u1ed9i m\u00e3, T\u1ea3 m\u00e3, H\u1eefu m\u00e3, c\u00e1c v\u1ec7 Ki\u00ean uy, T\u00fac uy, Minh uy \u0111\u1ed3n Ti\u1ec1n du, c\u00e1c \u0111\u1ed3n v\u1ec7 c\u01a1 chi hi\u1ec7u thu\u1ed9c n\u0103m qu\u00e2n Trung, Ti\u1ec1n, T\u1ea3, H\u1eefu, H\u1eadu v\u00e0 qu\u00e2n Th\u1ea7n v\u00f5 c\u00e1c dinh, v\u1ec7, c\u01a1 thu\u1ed9c T\u01b0\u1ee3ng qu\u00e2n, c\u00e1c v\u1ec7 chi dinh Ti\u00ean phong, m\u01b0\u1eddi m\u1ed9t c\u01a1 dinh Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i, c\u00e1c chi Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ea1o, c\u00e1c t\u00e0u hi\u1ec7u thu\u1ed9c n\u0103m th\u1ee7y dinh Trung, Ti\u1ec1n, T\u1ea3, H\u1eefu, H\u1eadu, c\u00e1c \u0111\u1ed9i Th\u1ee7 ki\u1ec7u, T\u1ea3 nghi \u1edf H\u1eadu \u0111i\u1ec7n, c\u00e1c tinh binh T\u00e2n nh\u1ea5t, T\u00e2n nh\u1ecb, N\u1ed9i tr\u00f9, Th\u1ecb h\u00e0nh thu\u1ed9c n\u1ed9i).<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh l\u1ec7 c\u1ea7u gi\u00f3 \u0111\u1ea7u m\u00f9a xu\u00e2n cho c\u00e1c c\u1eeda bi\u1ec3n c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ed9 L\u1ec5 t\u00e2u n\u00f3i : \u201cB\u1edd bi\u1ec3n n\u01b0\u1edbc ta d\u00e0i su\u1ed1t, v\u1eadn ch\u1edf \u0111\u01b0\u1eddng th\u1ee7y r\u1ea5t ti\u1ec7n : c\u1eeda Eo \u1edf Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c, c\u1eeda An Vi\u1ec7t \u1edf Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb, c\u1eeda Nh\u1eadt L\u1ec7 \u1edf Qu\u1ea3ng B\u00ecnh, c\u1eeda \u0110\u1ea1i Chi\u00eam \u1edf Qu\u1ea3ng Nam, c\u1eeda C\u1ed5 L\u0169y \u1edf Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i, c\u1eeda Th\u1ecb N\u1ea1i \u1edf B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh, c\u1eeda \u0110\u00e0 Di\u1ec5n \u1edf Ph\u00fa Y\u00ean, c\u1eeda C\u00f9 Hu\u00e2n \u1edf B\u00ecnh H\u00f2a, c\u1eeda Phan R\u00ed \u1edf B\u00ecnh Thu\u1eadn, c\u1eeda C\u1ea7n Gi\u1edd \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh, c\u1eeda H\u1ed9i Th\u1ed1ng \u1edf Ngh\u1ec7 An, c\u1eeda Thu Vi (t\u1ee9c c\u1eeda Tr\u00e0o) \u1edf Thanh Hoa, c\u1eeda H\u1ea3i Li\u00eau \u1edf S\u01a1n Nam h\u1ea1, c\u1eeda Nam Tri\u1ec7u \u1edf H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng, c\u1eeda Hoa Phong \u1edf Y\u00ean Qu\u1ea3ng, \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng c\u1eeda bi\u1ec3n l\u1edbn, thuy\u1ec1n ghe c\u00f4ng t\u01b0 \u0111i l\u1ea1i \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i qua \u0111\u00f3. Xin t\u1eeb nay c\u00e1c quan \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng m\u1ed7i n\u0103m c\u1ee9 \u0111\u1ebfn th\u00e1ng m\u1ea1nh xu\u00e2n [th\u00e1ng gi\u00eang] \u0111\u1ec1u b\u00e0y \u0111\u00e0n t\u1ebf \u1edf c\u00e1c n\u01a1i \u1ea5y \u0111\u1ec3 c\u1ea7u gi\u00f3 thu\u1eadn\u201d. Vua y l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00ednh bi\u00ean<\/p>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\"><a>\u0110\u1ec7 nh\u1ea5t k\u1ef7 &#8211; Quy\u1ec3n XXVII &#8211; Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u1ec1 Th\u1ebf t\u1ed5 cao ho\u00e0ng \u0111\u1ebf<\/a><\/h1>\n\n\n\n<p>\u1ea4t s\u1eedu, Gia Long n\u0103m th\u1ee9 4 [1805], m\u00f9a thu th\u00e1ng 7, ng\u00e0y m\u1ed3ng 1, t\u1ebf thu h\u01b0\u1edfng.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y c\u00e1c x\u00e3 Ph\u00fa Xu\u00e2n, V\u1ea1n Xu\u00e2n, Di\u1ec5n Ph\u00e1i, Th\u1ebf L\u1ea1i, An V\u00e2n, An H\u00f2a, An B\u1ea3o, An M\u0129 l\u1ec7 v\u00e0o Kinh th\u00e0nh, theo gi\u00e1m th\u00e0nh sai ph\u00e1i. Nh\u1eefng nh\u00e0 \u1edf trong th\u00e0nh th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n thu\u1ebf th\u00e2n v\u00e0 dao d\u1ecbch tr\u1ecdn \u0111\u1eddi, \u1edf ngo\u1ea1i th\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n 3 n\u0103m.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u1eafc t\u1eeb nay \u1edf Kinh v\u00e0 \u1edf ngo\u00e0i, chi ph\u00e1t g\u1ea1o l\u01b0\u01a1ng c\u1ee9 m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng g\u1ea1o l\u00e0 13 th\u0103ng (b\u1eb1ng 30 b\u00e1t) l\u00e0m m\u1ee9c.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u00e0o v\u00e9t con s\u00f4ng \u1edf sau Kinh th\u00e0nh. Ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t c\u1ee7a d\u00e2n \u1edf b\u1edd s\u00f4ng \u0111\u00e0o ph\u1ea3i, th\u00ec ph\u00e1t ti\u1ec1n c\u1ea5p cho.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1eb7t kho tr\u1eef \u1edf ba dinh Tr\u1ea5n Bi\u00ean, Tr\u1ea5n \u0110\u1ecbnh v\u00e0 V\u0129nh Tr\u1ea5n. Theo l\u1ec7 tr\u01b0\u1edbc, t\u00f4 thu\u1ebf \u1edf c\u00e1c dinh \u0111\u1ec1u n\u1ed9p v\u00e0o kho tr\u1ea5n Gia \u0110\u1ecbnh. M\u1ed7i khi c\u00f3 ph\u00e1t ch\u1ea9n, th\u00ec do kho tr\u1ea5n chuy\u1ec3n ph\u00e1t. Vua cho r\u1eb1ng \u0111\u01b0\u1eddng xa kh\u00f4ng ti\u1ec7n n\u00ean h\u1ea1 l\u1ec7nh cho ba dinh \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i d\u1ef1ng kho ri\u00eang \u0111\u1ec3 tr\u1eef th\u00f3c t\u00f4 : Tr\u1ea5n Bi\u00ean 6.000 ph\u01b0\u01a1ng, Tr\u1ea5n \u0110\u1ecbnh v\u00e0 V\u0129nh Tr\u1ea5n \u0111\u1ec1u 10.000 ph\u01b0\u01a1ng, ph\u00f2ng s\u1eb5n \u0111\u1ec3 d\u00f9ng.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng h\u1eb1ng n\u0103m c\u1ee9 \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 4 th\u00ec l\u00e0m s\u1ed5 ch\u1ea5p b\u1eb1ng quan l\u1ea1i binh \u0111inh, cu\u1ed1i n\u0103m th\u00ec s\u1eeda s\u1ed5 ti\u00eau t\u1ed1ng \u0111inh \u0111i\u1ec1n, \u0111\u1ec1u l\u00e0m hai b\u1ea3n Gi\u00e1p v\u00e0 \u1ea5t, t\u1edbi k\u1ef3 g\u1edfi l\u00ean b\u1ed9 x\u00e9t duy\u1ec7t. (S\u1ed5 ch\u1ea5p b\u1eb1ng thu\u1ed9c b\u1ed9 Binh, s\u1ed5 ti\u00eau t\u1ed1ng thu\u1ed9c b\u1ed9 H\u1ed9).<\/p>\n\n\n\n<p>Vua th\u1ea5y d\u00e2n gian Gia \u0110\u1ecbnh th\u00f3c g\u1ea1o ch\u1ee9a chan m\u00e0 kho tr\u1eef th\u00ec \u00edt, s\u1eafc cho b\u1ed1n dinh r\u1eb1ng l\u01b0\u01a1ng g\u1ea1o c\u1ee7a bi\u1ec1n binh th\u00ec chi\u1ebft c\u1ea5p b\u1eb1ng ti\u1ec1n (m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng g\u1ea1o h\u01a1n gi\u00e1 ch\u1ee3 m\u1ed9t ti\u1ec1n), n\u0103m n\u00e0o m\u1ea5t m\u00f9a k\u00e9m c\u1ecfi m\u1edbi c\u1ea5p b\u1eb1ng th\u00f3c g\u1ea1o.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ecdn \u00e1n th\u1ee7 ch\u00e2u V\u1ea1n Ninh l\u00e0 Ph\u1ea1m H\u1eefu B\u00e2n v\u00e0 Tri ch\u00e2u l\u00e0 Phan Ch\u00ednh Th\u1ec3 b\u1ecb t\u1ed9i tham tang, tr\u00f3i gi\u1ea3i v\u1ec1 Kinh, l\u1ea5y Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 Phan Ph\u01b0\u01a1ng Kh\u00e1ch v\u00e0 Th\u01b0 k\u00ed Ho\u00e0ng Ph\u00e0n thay l\u00e3nh vi\u1ec7c ch\u00e2u.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai V\u1ec7 \u00fay dinh T\u00fac tr\u1ef1c l\u00e0 Phan V\u0103n M\u00e2n qu\u1ea3n gi\u1eef ngu\u1ed3n Thu B\u1ed3n (thu\u1ed9c t\u1ec9nh Qu\u1ea3ng Nam), Cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Nguy\u1ec7n qu\u1ea3n gi\u1eef ngu\u1ed3n Th\u1ea1ch Th\u00e0nh (thu\u1ed9c t\u1ec9nh Ph\u00fa Y\u00ean), h\u1eb1ng n\u0103m thu c\u00e1c s\u1ea3n v\u1eadt \u0111\u1ec3 n\u1ed9p.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Kh\u00e2m sai thu\u1ed9c n\u1ed9i cai \u0111\u1ed9i Nguy\u1ec5n V\u0103n Ph\u1ea5n l\u00e0m Kh\u00e2m sai cai c\u01a1.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai bi\u1ec1n binh Gia \u0110\u1ecbnh v\u1eadn ch\u1edf \u0111\u1ed3 v\u1eadt c\u1ee7a c\u00f4ng v\u1ec1 Kinh, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p 3 th\u00e1ng l\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Thuy\u1ec1n bu\u00f4n c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Ch\u00e0 V\u00e0 b\u1ecb n\u1ea1n \u0111\u1eadu \u1edf ph\u1ea7n bi\u1ec3n Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c. Sai c\u1ea5p qu\u1ea7n \u00e1o ti\u1ec1n g\u1ea1o r\u1ed3i cho \u0111i.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ecf ng\u1ea1ch thu\u1ebf tr\u1ea7m h\u01b0\u01a1ng cho 2 th\u00f4n Thu\u1eadn An, Ph\u00fa An \u1edf B\u00ecnh H\u00f2a (m\u1ed7i n\u0103m m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi n\u1ed9p 1 c\u00e2n tr\u1ea7m h\u01b0\u01a1ng), cho n\u1ed9p thu\u1ebf th\u00e2n nh\u01b0 l\u1ec7.<\/p>\n\n\n\n<p>Mi\u1ec5n thu\u1ebf th\u00e2n cho c\u00e1c th\u1ee3 l\u00e1i v\u00e0 th\u1ee7y th\u1ee7 c\u00e1c thuy\u1ec1n v\u1eadn t\u1ea3i.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u1ea5p g\u1ea1o thu\u00ea cho c\u00e1c thuy\u1ec1n ch\u1edf \u1edf ph\u00eda nam, t\u1eeb Gia \u0110\u1ecbnh \u0111\u1ebfn Qu\u1ea3ng Nam, \u0111\u1ec1u l\u1ea5y xa g\u1ea7n m\u00e0 t\u00ednh m\u1ee9c. (Ph\u00e0m c\u1ea5p g\u1ea1o thu\u00ea m\u01b0\u1ee3n th\u00ec l\u1ea5y 75 th\u0103ng l\u00e0m m\u1ed9t su\u1ea5t, t\u1eeb Qu\u1ea3ng Nam th\u00ec c\u1ea5p 2 th\u0103ng, Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i 4 th\u0103ng, B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh 6 th\u0103ng, Ph\u00fa Y\u00ean 8 th\u0103ng, B\u00ecnh H\u00f2a 10 th\u0103ng, B\u00ecnh Thu\u1eadn 12 th\u0103ng, Gia \u0110\u1ecbnh 14 th\u0103ng).<\/p>\n\n\n\n<p>Vua t\u1eebng c\u00f9ng b\u1ea7y t\u00f4i b\u00e0n v\u1ec1 vi\u1ec7c d\u00e2n \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh, nh\u00e2n xu\u1ed1ng chi\u1ebfu d\u1ee5 l\u01b0u tr\u1ea5n r\u1eb1ng : \u201cC\u00f3 n\u0103m \u0111\u00f3i n\u0103m no, l\u00e0 v\u1eadn tr\u1eddi nh\u01b0 th\u1ebf. Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc nu\u00f4i d\u00e2n, kh\u00f4ng&nbsp; g\u00ec c\u1ea7n b\u1eb1ng c\u1ee9u \u0111\u00f3i. Gia \u0110\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1eddng s\u00e1 xa x\u00f4i, nh\u01b0 g\u1eb7p tai th\u01b0\u01a1ng ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i t\u00e2u r\u1ed3i sau m\u1edbi \u0111i\u1ec1u ch\u1eefa th\u00ec \u0111\u00e3 mu\u1ed9n. T\u1eeb nay c\u00e1c dinh n\u1ebfu ch\u1ee3t g\u1eb7p \u0111\u00f3i k\u00e9m th\u00ec do l\u01b0u tr\u1ea5n th\u1ea7n ph\u00e1t tr\u01b0\u1edbc th\u00f3c kho cho d\u00e2n vay r\u1ed3i sau s\u1ebd t\u00e2u\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ecf ng\u1ea1ch thu\u1ebf m\u00e2y cho ba ngu\u1ed3n An \u0110\u1ea1i, An N\u00e1u, C\u1ea9m L\u00fd thu\u1ed9c Qu\u1ea3ng B\u00ecnh. Ba ngu\u1ed3n n\u00e0y tr\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng c\u00f3 thu\u1ebf m\u00e2y. \u0110\u1ebfn ng\u1ee5y tri\u1ec1u T\u00e2y S\u01a1n m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u n\u1ed9p, d\u00e2n r\u1ea5t kh\u1ed5, \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y b\u1ecf \u0111i.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00e1nh th\u1ed1ng \u0111\u1ed3n H\u1eefu qu\u00e2n l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n An y\u00eau s\u00e1ch ti\u1ec1n c\u1ee7a \u1edf qu\u00e2n l\u00ednh, tang v\u1eadt \u0111\u1ebfn 3.000 quan, vi\u1ec7c ph\u00e1t b\u1ecb gi\u1ebft.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 8, \u0111\u1ecbnh l\u1ec7 c\u00e1c l\u1ec5 c\u1ea3 n\u0103m cho c\u00e1c th\u00e0nh dinh tr\u1ea5n. (Mi\u1ebfu c\u0169 Gia \u0110\u1ecbnh hai l\u1ec5 Nguy\u00ean \u0111\u00e1n v\u00e0 \u0110oan d\u01b0\u01a1ng m\u1ed7i n\u0103m chi ti\u1ec1n h\u01a1n 48 quan.<\/p>\n\n\n\n<p>Gia \u0110\u1ecbnh v\u00e0 B\u1eafc Th\u00e0nh, l\u1ec5 duy\u1ec7t binh \u0111\u1ea7u n\u0103m \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c chi ti\u1ec1n 100 quan ; \u1edf H\u00e0nh cung ba l\u1ec5 Nguy\u00ean \u0111\u00e1n, V\u1ea1n th\u1ecd, \u0110oan d\u01b0\u01a1ng, m\u1ed7i l\u1ec5 m\u1ed7i th\u00e0nh \u0111\u1ec1u chi ti\u1ec1n h\u01a1n 125 quan, c\u00e1c dinh tr\u1ea5n th\u00ec \u0111\u1ec1u chi ti\u1ec1n h\u01a1n 71 quan. L\u1ec5 khai tr\u01b0\u1eddng thu\u1ebf m\u1ed7i k\u1ef3 thu\u1ebf m\u1ed7i dinh tr\u1ea5n \u0111\u1ec1u chi ti\u1ec1n h\u01a1n 26 quan ; duy 6 ngo\u1ea1i tr\u1ea5n \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh th\u00ec \u0111\u1ec1u chi ti\u1ec1n 20 quan ; l\u1ec5 t\u1ea1 tr\u01b0\u1eddng th\u00ec \u0111\u1ec1u<\/p>\n\n\n\n<p>chi ti\u1ec1n h\u01a1n 12 quan. C\u00e1c c\u1eeda bi\u1ec3n l\u1ec5 c\u1ea7u gi\u00f3 \u0111\u1ea7u xu\u00e2n \u0111\u1ec1u chi ti\u1ec1n h\u01a1n<\/p>\n\n\n\n<p>38 quan. L\u1ec5 \u0111\u1ea3o v\u0169 m\u1ed7i l\u1ea7n 3 ng\u00e0y \u0111\u00eam \u0111\u1ec1u chi ti\u1ec1n h\u01a1n 6 quan. L\u1ec5 t\u1ea1 th\u1ea7n \u0111\u1ec1u chi 38 quan).<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Thu\u1ed9c n\u1ed9i cai \u0111\u1ed9i Ph\u1ea1m V\u0103n D\u1eadt l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 N\u1ed9i tr\u1ef1c.<\/p>\n\n\n\n<p>Truy t\u1eb7ng th\u1ee5y hi\u1ec7u cho \u0110\u00f4ng cung nguy\u00ean so\u00e1i qu\u1eadn c\u00f4ng C\u1ea3nh l\u00e0m Anh du\u1ec7 ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed, d\u1ef1ng nh\u00e0 \u1edf x\u00e3 V\u0129 D\u00e3 (thu\u1ed9c huy\u1ec7n Ph\u00fa Vang).<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Tr\u1ea7n Minh Ngh\u0129a l\u00e0m Cai b\u1ea1 Tr\u1ea5n Bi\u00ean, Nguy\u1ec5n V\u0103n Gi\u1ea3ng l\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m th\u1eeba ch\u1ec9, Ng\u00f4 Quang Nh\u01a1n sung H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Ph\u1ea1m Kh\u1eafc Minh v\u00e0 Hu\u1ef3nh V\u0103n Nhu\u1eadn l\u00e0m ng\u1ef1 y ch\u00e1nh \u1edf Th\u00e1i y vi\u1ec7n, Nguy\u1ec5n \u0110\u0103ng S\u0129 l\u00e0m ph\u00f3.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua y\u00eau nu\u00f4i s\u1ee9c d\u00e2n, t\u1eebng d\u1ee5 b\u1ea7y t\u00f4i r\u1eb1ng : \u201cT\u1eeb nh\u00e0 Th\u01b0\u01a1ng nh\u00e0 Ch\u00e2u v\u1ec1 sau, nh\u00e0 H\u00e1n nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc, s\u1ed1 h\u1ed9 kh\u1ea9u nhi\u1ec1u hay \u00edt, c\u00e1c \u0111\u1eddi kh\u00f4ng gi\u1ed1ng nhau. Kh\u00f4ng v\u00ec l\u1ebd g\u00ec kh\u00e1c, y\u00eau nu\u00f4i d\u00e2n th\u00ec d\u00e2n sinh s\u1ea3n nhi\u1ec1u, b\u1eaft l\u00e0m nh\u1ecdc m\u1ec7t th\u00ec hao m\u00f2n th\u00f4i\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y b\u1ecdn Phan V\u0103n Th\u1ec3, Ph\u1ea1m V\u0103n Th\u1eeb 64 ng\u01b0\u1eddi, sung b\u1ed5 cai \u0111\u1ed9i ph\u00f3 \u0111\u1ed9i qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch \u1edf Ngh\u1ec7 An.<\/p>\n\n\n\n<p>Ban ti\u1ec1n g\u1ea1o cho c\u00e1c l\u00ednh \u1ed1m \u1edf H\u1eadu qu\u00e2n v\u00e0 qu\u00e2n Th\u1ea7n v\u00f5 (m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p g\u1ea1o 1 ph\u01b0\u01a1ng 15 b\u00e1t, ti\u1ec1n 1 quan 5 ti\u1ec1n), cho v\u1ec1 ngh\u1ec9 ng\u01a1i.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110i\u1ec7n Th\u00e1i H\u00f2a l\u00e0m xong. Th\u01b0\u1edfng cho l\u00ednh v\u00e0 th\u1ee3 l\u00e0m vi\u1ec7c 1.000 quan ti\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>Tha c\u00e1c thu\u1ebf th\u00e2n v\u00e0 ti\u1ec1n \u0111\u1ea7u quan c\u00f9ng thu\u1ebf s\u1ea3n v\u1eadt cho c\u00e1c dinh Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c, Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb, Qu\u1ea3ng B\u00ecnh, Qu\u1ea3ng Nam, Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i v\u00e0 B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, d\u00e2n c\u00e1c dinh \u1ea5y \u1ee9ng vi\u1ec7c x\u00e2y \u0111\u1eafp Kinh th\u00e0nh, nh\u1eefng thu\u1ebf th\u00e2n, thu\u1ebf \u0111\u1ea7u quan, thu\u1ebf s\u1ea3n v\u1eadt \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c tha m\u1ed9t n\u1eeda. Nay vua th\u1ea5y c\u00f4ng vi\u1ec7c nhi\u1ec1u n\u1eb7ng, l\u1ea1i tha h\u1ebft cho.<\/p>\n\n\n\n<p>Ban c\u1ea5p m\u1ed9 phu v\u00e0 t\u1ef1 \u0111i\u1ec1n cho c\u00f4ng th\u1ea7n th\u1eddi qu\u1ed1c s\u01a1. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y vua sai L\u1ec5 b\u1ed9 \u0110\u1eb7ng \u0110\u1ee9c Si\u00eau kh\u1ea3o x\u00e9t c\u00f4ng tr\u1ea1ng c\u00f4ng th\u1ea7n, l\u00e0m s\u00e1ch t\u00e2u l\u00ean. D\u1ee5 r\u1eb1ng : \u201cTa nh\u1edb bu\u1ed5i qu\u1ed1c s\u01a1 \u0111\u1eddi n\u00e0o c\u0169ng c\u00f3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f4ng lao \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c gi\u00fap li\u1ec7t th\u00e1nh ta. Nay mu\u1ed1n \u0111em th\u01b0\u1edbc \u0111\u1ea5t \u0111\u1ec3 \u0111\u1ec1n ch\u00fat c\u00f4ng ng\u00e0y x\u01b0a, vi\u1ec7c quan h\u1ec7 \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec3n l\u1ec5, c\u1ea7n ph\u1ea3i r\u00f5 r\u00e0ng c\u1ea9n th\u1eadn\u201d. R\u1ed3i cho T\u1ed5ng tr\u1ea5n T\u00f4n Th\u1ea5t Kh\u00ea, Thi\u1ebfu \u00fay T\u00f4n Th\u1ea5t Hi\u1ec7p, N\u1ed9i t\u00e1n \u0110\u00e0o Duy T\u1eeb, Ti\u1ebft ch\u1ebf Nguy\u1ec5n H\u1eefu Ti\u1ebfn, Nguy\u1ec5n H\u1eefu D\u1eadt, Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n H\u1eefu K\u00ednh l\u00e0m c\u00f4ng th\u1ea7n b\u1eadc tr\u00ean ; Kh\u00e1m l\u00ed Tr\u1ea7n \u0110\u1ee9c H\u00f2a l\u00e0m c\u00f4ng th\u1ea7n b\u1eadc nh\u1ea5t ; Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n H\u1eefu H\u00e0o, Tr\u1ea5n ph\u1ee7 T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc Tr\u1ecb, Ch\u01b0\u1edfng dinh T\u1ed1ng H\u1eefu Thanh, Th\u00e1i gi\u00e1m Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh Qu\u00fd, Tr\u00e0 qu\u1eadn c\u00f4ng phu nh\u00e2n Tr\u1ea7n th\u1ecb l\u00e0m c\u00f4ng th\u1ea7n b\u1eadc hai ; Thi\u1ebfu s\u01b0 T\u00f4n Th\u1ea5t Di\u1ec5n, Ch\u01b0\u1edfng dinh T\u00f4n Th\u1ea5t Tr\u00e1ng, Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc \u0110\u00e0o l\u00e0m c\u00f4ng th\u1ea7n b\u1eadc ba. Cho m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi con ch\u00e1u t\u1eadp \u1ea5m l\u00e0m \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng hay th\u1ee9 \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng. Ban c\u1ea5p cho m\u1ed9 phu coi v\u00e0 t\u1ef1 \u0111i\u1ec1n theo th\u1ee9 b\u1eadc kh\u00e1c nhau. (C\u00f4ng th\u1ea7n b\u1eadc tr\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c \u1ea5m th\u1ee5 \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng 1 ng\u01b0\u1eddi, m\u1ed9 phu 6 ng\u01b0\u1eddi, t\u1ef1 \u0111i\u1ec1n 15 m\u1eabu ; c\u00f4ng th\u1ea7n b\u1eadc nh\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c \u1ea5m th\u1ee5 \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng 1 ng\u01b0\u1eddi, m\u1ed9 phu 4 ng\u01b0\u1eddi, t\u1ef1 \u0111i\u1ec1n 9 m\u1eabu ; c\u00f4ng th\u1ea7n b\u1eadc hai \u0111\u01b0\u1ee3c \u1ea5m th\u1ee5 th\u1ee9 \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng 1 ng\u01b0\u1eddi, m\u1ed9 phu 3 ng\u01b0\u1eddi, t\u1ef1 \u0111i\u1ec1n 6 m\u1eabu ; c\u00f4ng th\u1ea7n b\u1eadc ba \u0111\u01b0\u1ee3c \u1ea5m th\u1ee5 th\u1ee9 \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng 1 ng\u01b0\u1eddi, m\u1ed9 phu 2 ng\u01b0\u1eddi, t\u1ef1 \u0111i\u1ec1n 3 m\u1eabu).<\/p>\n\n\n\n<p>Kinh th\u00e0nh l\u00e0m xong, cho binh \u0111inh l\u00e0m vi\u1ec7c v\u1ec1 qu\u00ea ngh\u1ec9 ng\u01a1i, c\u1ea5p cho l\u01b0\u01a1ng \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng h\u00e0ng ng\u00e0y. Khi \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng c\u00f3 ai \u0111au \u1ed1m th\u00ec c\u1ee9 theo s\u1ed1 ng\u00e0y m\u00e0 k\u1ebf l\u00e3nh, kh\u00f4ng k\u1ec3 h\u1ea1n \u0111\u01b0\u1eddng. L\u1ea1i th\u1ea5y t\u1eeb Ngh\u1ec7 An v\u1ec1 B\u1eafc \u0111\u01b0\u1eddng s\u00e1 xa c\u00e1ch, th\u01b0\u1edfng th\u00eam cho binh \u0111inh m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 1 quan 5 ti\u1ec1n v\u00e0 t\u1eeb \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng tr\u1edf l\u00ean 3 th\u00e1ng l\u01b0\u01a1ng ti\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh t\u1eeb Kinh tr\u1edf v\u00e0o Nam \u0111\u1ebfn Gia \u0110\u1ecbnh b\u1ecf h\u1ebft l\u1ec7 c\u1ea5m n\u1ea5u r\u01b0\u1ee3u.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho B\u1eafc Th\u00e0nh t\u00ecm mua nh\u00e2n s\u00e2m.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1eafc Th\u00e0nh d\u00e2ng \u0111\u00e1 hoa V\u00e2n Nam.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y B\u00ednh d\u1ea7n, vua r\u01b0\u1edbc Th\u00e1i h\u1eadu \u0111i th\u0103m m\u1ed9 Th\u00e1i b\u1ea3o Mi\u00ean qu\u1ed1c c\u00f4ng, nh\u00e2n \u0111\u00f3 \u0111\u1ebfn ch\u00f9a Thi\u00ean Thai.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u1ef1ng kho \u1edf tr\u1ea5n Thanh Hoa, sai tr\u1ea5n th\u1ea7n thu\u00ea d\u00e2n l\u1ea5y g\u1ed7 v\u1ec1 l\u00e0m.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng \u0111o \u0111\u1ea1c \u0111\u01b0\u1eddng quan v\u00e0 c\u00e1c \u0111\u01b0\u1eddng th\u1ee7y b\u1ed9 th\u01b0\u1eddng \u0111i l\u1ea1i ; ph\u00e0m th\u00f4n x\u00f3m xa g\u1ea7n, qu\u00e1n x\u00e1 d\u1ea7y th\u01b0a, cho \u0111\u1ebfn s\u00f4ng b\u1ebfn c\u1ea7u \u0111\u00f2, n\u00fai khe r\u1eebng r\u00fa, c\u00f9ng nh\u1eefng n\u01a1i danh th\u1eafng c\u1ed5 t\u00edch, c\u00f3 b\u1eb1ng ch\u1ee9ng ghi ch\u00e9p th\u00ec \u0111\u1ec1u bi\u00ean l\u1ea5y l\u00e0m b\u1ea3n t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho Ngh\u1ec7 An thu 1, 2 ph\u1ea7n 3 s\u1ed1 thu\u1ebf g\u1ed7 lim c\u00f2n thi\u1ebfu, l\u1ea5y g\u1ed7 h\u1ed3ng s\u1eafc \u0111\u1ec3 thay ; l\u1ea1i tha 4 ph\u1ea7n 10 thu\u1ebf m\u00e1i ch\u00e8o.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho Phan V\u0103n \u0110\u1ee9c l\u00e0m \u0110\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf l\u00e3nh ph\u00f3 tr\u01b0\u1edfng T\u1ea3 qu\u00e2n.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00e2n Man [M\u1ecdi] ngu\u1ed3n Ph\u00f9 \u00c2u thu\u1ed9c Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c c\u01b0\u1edbp ph\u00e1 mi\u1ec1n T\u1ea3 Tr\u1ea1ch. Sai \u0110\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf Phan V\u0103n \u0110\u1ee9c v\u00e0 L\u01b0u th\u1ee7 Nguy\u1ec5n C\u00f4ng H\u00f2a \u0111em qu\u00e2n \u0111\u00e1nh b\u1eaft, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ecdn man \u00e1c h\u01a1n 60 ng\u01b0\u1eddi. Vua ch\u1ec9 cho gi\u1ebft th\u1ee7 ph\u1ea1m, c\u00f2n bao nhi\u00eau cho \u0111\u00e0y \u0111i Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb ph\u1ee5c d\u1ecbch.<\/p>\n\n\n\n<p>Gi\u1eb7c bi\u1ec3n T\u1ec1 Ng\u00f4i h\u1ecdp h\u01a1n 50 chi\u1ebfc thuy\u1ec1n l\u00e9n l\u00fat \u1edf ph\u00eda ngo\u00e0i bi\u1ec3n c\u1eeda Li\u00eau, c\u1eeda L\u00e1c v\u00e0 Bi\u1ec7n S\u01a1n. Quan B\u1eafc Th\u00e0nh ph\u00e1i qu\u00e2n \u0111i b\u1eaft. S\u1eafc cho c\u00e1c dinh tr\u1ea5n tu\u1ea7n x\u00e9t ph\u1ea7n bi\u1ec3n v\u00e0 ph\u00f2ng b\u1ecb nghi\u00eam nh\u1eb7t.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ed5i th\u00e0nh Th\u0103ng Long \u6607\u9f8d [r\u1ed3ng bay l\u00ean] l\u00e0m th\u00e0nh Th\u0103ng Long \u6607\u9686 [th\u1ecbnh v\u01b0\u1ee3ng], ph\u1ee7 Ph\u1ee5ng Thi\u00ean l\u00e0m ph\u1ee7 Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c, huy\u1ec7n Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c l\u00e0m huy\u1ec7n V\u0129nh Thu\u1eadn.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u1ea5p th\u00eam g\u1ea1o l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng cho l\u00ednh th\u00fa \u1edf hai c\u01a1 H\u1eefu k\u00edch, H\u1eadu k\u00edch thu\u1ed9c T\u01b0\u1ee3ng qu\u00e2n, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 1 ph\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 8 nhu\u1eadn, l\u1ea5y Cai b\u1ea1 Nguy\u1ec5n Th\u00e0nh Ch\u1ea9n l\u00e0m H\u1eefu tham tri H\u1ed9 b\u1ed9.<\/p>\n\n\n\n<p>Tri\u1ec7u b\u1ecdn Hi\u1ec7p tr\u1ea5n Thanh Hoa l\u00e0 Nguy\u1ec5n T\u0103ng \u0110\u1ecbch, Cai b\u1ea1 Phi\u00ean Tr\u1ea5n l\u00e0 Tr\u1ea7n Quang T\u0129nh, K\u00fd l\u1ee5c V\u0129nh Tr\u1ea5n l\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c H\u1ed9i v\u1ec1 Kinh. L\u1ea5y L\u00ea B\u00e1 Ph\u1ea9m l\u00e0m H\u00ecnh b\u1ed9 Tham tri l\u00e3nh Hi\u1ec7p tr\u1ea5n Thanh Hoa, Nguy\u1ec5n C\u00f4ng H\u1ea1c l\u00e0m Cai b\u1ea1 Phi\u00ean Tr\u1ea5n, Tr\u1ea7n C\u00f4ng \u0110\u00e0n l\u00e0m K\u00fd l\u1ee5c V\u0129nh Tr\u1ea5n.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u01b0u th\u1ee7 Qu\u1ea3ng B\u00ecnh l\u00e0 L\u00ea V\u0103n Ch\u1eed c\u00f3 t\u1ed9i, b\u1ecb c\u00e1ch. Ch\u1eed l\u00e0m quan nh\u0169ng l\u1ea1m, vi\u1ec7c ph\u00e1t, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ngh\u1ecb t\u1ed9i \u0111\u00e1ng ch\u1ebft. Vua n\u00f3i : \u201cT\u1ed9i Ch\u1eed \u0111\u00e0nh th\u1ebf r\u1ed3i, duy ph\u00e1p lu\u1eadt tr\u1ecb k\u1ebb gian, n\u00ean l\u1ea5y c\u00f4ng b\u00f9 l\u1ed7i, Ch\u1eed theo h\u00e0ng tr\u1eadn l\u00e2u ng\u00e0y c\u0169ng c\u00f3 ch\u00fat c\u00f4ng, nay l\u1ea5y ph\u00e1p lu\u1eadt m\u00e0 gi\u1ebft, l\u00f2ng ta c\u00f3 ch\u1ed7 kh\u00f4ng n\u1ee1. B\u00e8n c\u1ea5t ch\u1ee9c Ch\u1eed, l\u1ea5y Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 L\u01b0u Ph\u01b0\u1edbc T\u01b0\u1eddng l\u00e3nh L\u01b0u th\u1ee7 Qu\u1ea3ng B\u00ecnh.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n L\u00ea V\u0103n Kim l\u00e0m Tham hi\u1ec7p S\u01a1n Nam h\u1ea1, Nguy\u1ec5n D\u0169ng l\u00e0m Tham hi\u1ec7p Tuy\u00ean Quang.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y H\u1ed3 C\u00f4ng Di\u1ec7u l\u00e0m Ch\u00e1nh \u0111\u1ed1c h\u1ecdc Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m, Nguy\u1ec5n Th\u1ebf Tr\u1ef1c l\u00e3nh \u1ea5t Ph\u00f3 \u0111\u1ed1c h\u1ecdc, Tr\u01b0\u01a1ng Chi L\u00fd l\u00e0m \u0110\u1ed1c h\u1ecdc Gia \u0110\u1ecbnh, V\u00f5 Xu\u00e2n Bi\u1ec1u v\u00e0 Hu\u1ef3nh C\u00f4ng Xu\u00e2n l\u00e0m Gi\u00e1p \u1ea5t Ph\u00f3 \u0111\u1ed1c h\u1ecdc, Nguy\u1ec5n \u0110\u0103ng Ng\u1ea1n l\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n ch\u1ebf c\u00e1o, l\u00e3nh \u0110\u1ed1c h\u1ecdc Qu\u1ea3ng Nam, Nguy\u1ec5n Duy H\u1ee3p l\u00e0m Ph\u00f3 \u0111\u1ed1c h\u1ecdc, B\u00f9i D\u01b0\u01a1ng L\u1ecbch l\u00e0m \u0110\u1ed1c h\u1ecdc Ngh\u1ec7 An, Phan B\u1ea3o \u0110\u0129nh l\u00e0m \u0110\u1ed1c h\u1ecdc Thanh Hoa.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u0103m ngo\u00e1i H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng v\u00e0 S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng n\u01b0\u1edbc l\u1edbn, d\u00e2n b\u1ecb \u0111\u1eafm \u0111u\u1ed1i v\u00e0 xi\u00eau t\u00e1n nhi\u1ec1u. \u0110\u1ebfn nay d\u00e2n l\u01b0u l\u1ea1c d\u1ea7n d\u1ea7n tr\u1edf v\u1ec1, th\u00e0nh th\u1ea7n \u0111em vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Vua h\u1ea1 l\u1ec7nh ph\u00e0m ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft \u0111u\u1ed1i, k\u00ea cho \u0111\u00fang s\u1ed1, c\u1ee9 6,7 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft th\u00ec mi\u1ec5n k\u00e9n l\u00ednh m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi, ng\u01b0\u1eddi xi\u00eau t\u00e1n m\u1edbi v\u1ec1 th\u00ec ho\u00e3n b\u1eaft l\u00ednh ; c\u00f2n ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t c\u00f4ng t\u01b0 th\u00ec c\u1ee9 s\u1ed1 th\u1ef1c c\u00e0y c\u1ea5y v\u00e0 b\u1ecf hoang l\u00e0m s\u1ed5 t\u00e2u l\u00ean \u0111\u1ec3 l\u01b0\u1ee3ng mi\u1ec5n gi\u1ea3m.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u01b0\u1eddi Man s\u00e1ch Vi\u00ean Ki\u1ec1u thu\u1ed9c Cam L\u1ed9 \u0111\u1ebfn hi\u1ebfn ph\u1ea9m v\u1eadt \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng v\u00e0 n\u00f3i l\u1ec7 c\u0169 thu\u1ebf c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Man v\u1eabn n\u1ed9p \u1edf tr\u01b0\u1eddng ch\u1ee3 S\u00e1i, gi\u1eb7c T\u00e2y S\u01a1n m\u1edbi \u0111\u1ed5i n\u1ed9p v\u1ec1 Cam L\u1ed9, chuy\u00ean ch\u1edf r\u1ea5t kh\u00f3 kh\u0103n, nay xin theo nh\u01b0 c\u0169 cho ti\u1ec7n. Vua y cho m\u00e0 tr\u1ea3 l\u1ea1i l\u1ec5 v\u1eadt, v\u00e0 cho v\u1ec1.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Gia \u0110\u1ecbnh h\u00e0ng n\u0103m mua 100 c\u00e2n h\u1ea3i s\u00e2m \u1edf s\u1edf Ph\u00fa Qu\u1ed1c \u0111\u1ec3 n\u1ed9p.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua th\u1ea5y K\u00fd l\u1ee5c Tr\u1ea7n \u0110\u00ecnh \u0110\u00e0m \u0111i theo l\u00e2u ng\u00e0y, cho 2 ng\u01b0\u1eddi con \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n thu\u1ebf th\u00e2n v\u00e0 dao d\u1ecbch.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u1ef1ng nh\u00e0 c\u00f4ng qu\u00e1n l\u00e0m n\u01a1i kho\u1ea3n ti\u1ebfp s\u1ee9 gi\u1ea3 ph\u01b0\u01a1ng xa. Th\u01b0\u1edfng cho l\u00ednh v\u00e0 th\u1ee3 l\u00e0m vi\u1ec7c 600 quan ti\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh l\u1ec7 tuy\u1ec3n b\u1ed5 quan vi\u00ean khuy\u1ebft ng\u1ea1ch \u1edf c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng v\u00e0 c\u00e1c dinh qu\u00e2n.) Ch\u00e1nh ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay c\u00e1c v\u1ec7 Th\u1ecb trung, Th\u1ecb n\u1ed9i, Th\u1ea7n s\u00e1ch c\u00f3 khuy\u1ebft th\u00ec cho quan qu\u1ea3n l\u00e3nh t\u00e2u xin ch\u1ecdn b\u1ed5 ; cai \u0111\u1ed9i, ph\u00f3 \u0111\u1ed9i c\u00f3 khuy\u1ebft th\u00ec quan qu\u1ea3n l\u00e3nh t\u00e2u xin sung b\u1ed5.) Qu\u00e2n c\u1ea5m v\u1ec7 \u0111\u00f3ng th\u00fa \u1edf c\u00e1c tr\u1ea5n c\u00f3 khuy\u1ebft v\u1ec7 \u00fay, cai \u0111\u1ed9i, cho tr\u1ea5n th\u1ea7n quy\u1ec1n c\u1ea5p v\u0103n b\u1eb1ng khi\u1ebfn ph\u00f3 vi\u00ean t\u1ea1m qu\u1ea3n, c\u00f3 khuy\u1ebft ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay, ph\u00f3 \u0111\u1ed9i th\u00ec cho ch\u00e1nh vi\u00ean ki\u00eam qu\u1ea3n m\u00e0 t\u00e2u l\u00ean \u0111\u1ee3i ch\u1ec9.) C\u00e1c dinh qu\u00e2n c\u00f3 khuy\u1ebft ch\u00e1nh ph\u00f3 th\u1ed1ng \u0111\u1ed3n, quan ch\u01b0\u1edfng l\u00e3nh t\u00e2u xin ch\u1ecdn b\u1ed5 ; ch\u00e1nh ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay, ch\u00e1nh ph\u00f3 qu\u1ea3n c\u01a1, ch\u00e1nh ph\u00f3 tr\u01b0\u1edfng chi, ch\u00e1nh ph\u00f3 tr\u01b0\u1edfng hi\u1ec7u, cai \u0111\u1ed9i, ph\u00f3 \u0111\u1ed9i, \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng c\u00f3 khuy\u1ebft th\u00ec cho ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi gi\u1ecfi trong dinh qu\u00e2n, \u0111\u00e3 th\u1ef1c th\u1ee5 m\u00e0 ch\u01b0a c\u1ea7m qu\u00e2n, t\u00e2u xin quy\u1ec1n c\u1ea5p v\u0103n b\u1eb1ng khi\u1ebfn l\u1ea5y b\u1ea3n ch\u1ee9c m\u00e0 t\u1ea1m qu\u1ea3n, \u0111\u1ee3i 3 n\u0103m kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ed7i m\u1edbi cho b\u1ed5 th\u1ee5. C\u00e1c dinh qu\u00e2n theo quan qu\u1ea3n l\u00e3nh \u0111i tr\u1ea5n, c\u00f3 g\u1eb7p khuy\u1ebft m\u00e0 c\u1ea5t b\u1ed5, c\u0169ng theo l\u1ec7 \u1ea5y.) Ph\u00e0m g\u1eb7p khuy\u1ebft m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3 b\u1ed5 th\u00ec cho quan qu\u1ea3n l\u00e3nh t\u00e2u xin ch\u1ecdn b\u1ed5. Nh\u01b0 s\u1ed1 qu\u00e2n c\u00e1c v\u1ec7 chi c\u01a1 hi\u1ec7u \u0111\u1ed9i thuy\u1ec1n c\u1ee7a dinh qu\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 m\u00e0 vi\u00ean ch\u1ee9c c\u00f3 khuy\u1ebft, nh\u01b0 ch\u00e1nh vi\u00ean khuy\u1ebft th\u00ec cho ph\u00f3 vi\u00ean t\u1ea1m qu\u1ea3n, ph\u00f3 vi\u00ean khuy\u1ebft th\u00ec l\u1ea5y ch\u00e1nh vi\u00ean ki\u00eam qu\u1ea3n, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c vin l\u1ec7, t\u00e2u xin sung b\u1ed5.) B\u1ed1n dinh Gia \u0110\u1ecbnh v\u00e0 m\u01b0\u1eddi m\u1ed9t tr\u1ea5n B\u1eafc Th\u00e0nh, nh\u01b0 ch\u1ee9c l\u01b0u th\u1ee7, tr\u1ea5n th\u1ee7 c\u00f3 khuy\u1ebft th\u00ec cho l\u01b0u tr\u1ea5n th\u1ea7n v\u00e0 t\u1ed5ng tr\u1ea5n th\u1ea7n ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi t\u1ea1m qu\u1ea3n v\u00e0 t\u00e2u l\u00ean \u0111\u1ee3i ch\u1ec9 ; cai b\u1ea1, k\u00fd l\u1ee5c, hi\u1ec7p tr\u1ea5n, tham hi\u1ec7p c\u00f3 khuy\u1ebft th\u00ec xin ch\u1ecdn b\u1ed5 ngay ; \u00e1n ph\u1ee7, qu\u1ea3n ph\u1ee7, tuy\u00ean ph\u1ee7, tri ph\u1ee7 c\u00f3 khuy\u1ebft th\u00ec cho ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi t\u1ea1m qu\u1ea3n ; tri huy\u1ec7n c\u00f3 khuy\u1ebft th\u00ec ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi b\u1ea3o c\u1eed, v\u1eabn d\u00e2ng s\u1edb t\u00e2u xin b\u1ed5 th\u1ee5.)&nbsp; C\u00e1c quan dinh tr\u1ea5n, t\u1eeb Qu\u1ea3ng B\u00ecnh \u0111\u1ebfn B\u00ecnh Thu\u1eadn c\u00f9ng Ngh\u1ec7 An, Thanh Hoa c\u00f3 khuy\u1ebft th\u00ec cho c\u00e1c quan \u0111\u1ed3ng li\u00eau t\u00e2u xin ch\u1ecdn b\u1ed5 ; ph\u1ee7 huy\u1ec7n c\u00f3 khuy\u1ebft c\u0169ng theo l\u1ec7 \u1ea5y.) Nh\u1eefng quan v\u0103n v\u00f5 \u1edf ngo\u00e0i gi\u00e0 \u1ed1m v\u1ec1 h\u01b0u ho\u1eb7c c\u00f3 t\u00ecnh nguy\u1ec7n v\u1ec1 Kinh hay v\u1ec1 qu\u00e1n ho\u1eb7c xin \u1edf l\u1ea1i theo tr\u1ea5n th\u00ec quan s\u1edf t\u1ea1i \u0111\u1ec1u c\u1ee9 t\u00ecnh th\u1ef1c \u0111\u1ec1 \u0111\u1ea1t v\u00e0 ch\u1edd ch\u1ec9.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai H\u00ecnh b\u1ed9 thanh l\u00fd nh\u1eefng \u00e1n \u0111\u1ecdng l\u1ea1i.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai b\u1ea7y t\u00f4i b\u00e0n \u0111\u1ecbnh lu\u1eadt l\u1ec7nh.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Gi\u00e1m th\u00e0nh cai c\u01a1 Phan M\u1ea1nh Ch\u00e1nh l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 C\u01b0\u1eddng uy, Cai c\u01a1 Th\u1ecb n\u1ed9i t\u1ea3 thu\u1ed9c vi\u00ean Ph\u1ea1m Ng\u1ecdc T\u01b0u l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Tuy\u1ec3n phong h\u1eadu, T\u00f4n Th\u1ea5t L\u1ee3i l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 D\u01b0\u01a1ng v\u00f5, Cai c\u01a1 h\u1eefu thu\u1ed9c vi\u00ean Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u1edbc C\u1eadn l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Trung t\u00edn, Cai c\u01a1 Th\u1ecb trung V\u00f5 V\u0103n Tr\u00ed l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Ki\u00ean uy, Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay Th\u1ecb trung H\u1ed3 V\u0103n Qu\u1ebf l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Minh v\u00f5, Ng\u00f4 Kh\u00e1nh Th\u00e1i l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 To\u00e0n v\u00f5.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u01b0\u1edfng dinh H\u1ed3 V\u0103n L\u00e2n v\u00ec tu\u1ed5i gi\u00e0 ngh\u1ec9 vi\u1ec7c, cho m\u1ed9 d\u00e2n ngo\u1ea1i t\u1ecbch 50 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m thu\u1ed9c binh.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u01b0\u1edbc kia qu\u00e2n \u0111\u1ed9i m\u1edbi d\u1ef1ng, c\u00e1c nha quy\u1ec1n th\u1ef1 s\u1edf thu\u1ed9c c\u1ee7a m\u00ecnh nh\u00e2n l\u1ea5y t\u01b0\u1edbc m\u00e0 x\u01b0ng. Vua gh\u00e9t l\u00e0 l\u1ea1m quy\u1ec1n, d\u1ee5 b\u1ea7y t\u00f4i r\u1eb1ng : \u201cQuy\u00ean sai [sai t\u1ea1m] v\u00e0 ch\u1ec9 sai [c\u00f3 ch\u1ec9 vua sai] kh\u00e1c nhau, sao \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eabn l\u1ed9n nh\u01b0 th\u1ebf? S\u1eafc t\u1eeb nay c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 trong ngo\u00e0i, ph\u00e0m c\u00f3 t\u1ea1m \u0111\u1eb7t li\u00eau thu\u1ed9c (v\u00ed nh\u01b0 qu\u1eadn c\u00f4ng, Th\u1ecb trung \u0111\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf, ch\u01b0\u1edfng dinh, l\u00e0m v\u0103n b\u1eb1ng sai ng\u01b0\u1eddi s\u1edf thu\u1ed9c l\u00e0m ti\u1ec7n nghi cai \u0111\u1ed9i, \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng, th\u1ee9 \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng, th\u1ee7 h\u1ee3p ; \u0111\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf, Th\u1ecb trung ph\u00f3 \u0111\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf, ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng, ph\u00f3 \u0111\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf, th\u1ed1ng ch\u1ebf, ch\u00e1nh khanh s\u00e1u b\u1ed9, l\u00e0m v\u0103n b\u1eb1ng sai ng\u01b0\u1eddi s\u1edf thu\u1ed9c l\u00e0m ti\u1ec7n nghi \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng, th\u1ee9 \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng, th\u1ee7 h\u1ee3p ; c\u00e1c quan dinh tr\u1ea5n l\u00e0m v\u0103n b\u1eb1ng sai ng\u01b0\u1eddi s\u1edf thu\u1ed9c l\u00e0m ti\u1ec7n nghi \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng, th\u1ee9 \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng, \u0111\u1ec1 l\u00e3nh, cai huy\u1ec7n, k\u00fd huy\u1ec7n, cai thu\u1ed9c, k\u00fd thu\u1ed9c, cai t\u1ed5ng, ph\u00f3 t\u1ed5ng) th\u00ec v\u0103n b\u1eb1ng ch\u1ec9 ghi h\u1ecd t\u00ean, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u01b0ng t\u01b0\u1edbc, c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111em l\u00e0m h\u1ea1ng ch\u1ee9c s\u1eafc ngo\u1ea1i ti\u00eau sai.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u1eeda h\u00e0nh cung Ngh\u1ec7 An, tr\u1ea5n th\u1ea7n nh\u00e2n \u0111\u00f3 xin s\u1eeda c\u00e1c nh\u00e0 tr\u1ea1m. Vua cho r\u1eb1ng hai vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u l\u00e0m th\u00ec qu\u00e1 m\u1ec7t s\u1ee9c d\u00e2n, kh\u00f4ng cho.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 9, Nguy\u1ec5n V\u0103n Khi\u00eam t\u00e2u xin chia qu\u00e2n th\u1ecb v\u1ec7 l\u00e0m hai ban \u1ee9ng tr\u1ef1c. Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ea7y t\u00f4i xin l\u1eadp th\u00e1i t\u1eed. Vua d\u1ee5 r\u1eb1ng : \u201cTa t\u1eeb thu\u1edf nh\u1ecf, g\u1eb7p v\u1eadn nh\u00e0 kh\u00f4ng may, t\u1eebng tr\u1ea3i m\u1ecdi gian hi\u1ec3m m\u1edbi c\u00f3 ng\u00e0y nay, kh\u00f3 nh\u1ecdc m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c, m\u1edbi ph\u1ea3i ngh\u0129 truy\u1ec1n \u0111\u1ec3 l\u00e2u d\u00e0i. Th\u00e1i t\u1eed l\u00e0 ng\u00f4i vua sau n\u00e0y c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc, ch\u00ednh th\u1ed1ng l\u00e0 \u1edf \u0111\u00f3. Nay ho\u00e0ng t\u1eed ho\u00e0ng t\u00f4n h\u00e3y c\u00f2n nh\u1ecf, tr\u1eabm \u0111\u01b0\u01a1ng \u1ee7y cho th\u1ea7y d\u1ea1y, r\u00e8n \u0111\u00fac th\u00e0nh t\u00e0i \u0111\u1ee9c r\u1ed3i sau ch\u1ecdn k\u1ebb n\u00e0o hi\u1ec1n m\u1edbi l\u1eadp, th\u1ebf c\u0169ng ch\u01b0a mu\u1ed9n\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u1eafc \u0111\u1ecbnh s\u1eafc ph\u1ee5c c\u1ee7a ho\u00e0ng h\u1eadu v\u00e0 phi t\u1ea7n.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh s\u1ed1 nh\u00e2n vi\u00ean thu\u1ed9c ty c\u00e1c nha \u1edf Kinh : Ty L\u1ec7nh s\u1eed b\u1ed9 H\u1ed9 80 ng\u01b0\u1eddi, b\u1ed9 L\u1ea1i, b\u1ed9 Binh \u0111\u1ec1u 70 ng\u01b0\u1eddi, ba b\u1ed9 L\u1ec5, H\u00ecnh, C\u00f4ng, \u0110\u1ed3 gia, Ngo\u1ea1i \u0111\u1ed3 gia, \u0111\u1ec1u 50 ng\u01b0\u1eddi, ty Chi\u00eam h\u1eadu l\u1ea1i 30 ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u1ea5m th\u1ee5 cho con Cai c\u01a1 Ti\u00ean phong V\u00f5 V\u0103n Ch\u00ednh l\u00e0 V\u0103n T\u1ea9u ch\u1ee9c h\u00e0m \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng (V\u0103n Ch\u00ednh c\u00f3 c\u00f4ng theo \u0111i V\u1ecdng C\u00e1c).<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ecf thu\u1ebf m\u00e2y n\u01b0\u1edbc v\u00e0 than g\u1ed7 cho \u0111\u1ed9i \u0110\u1ed3ng S\u00e1ch T\u1eed (thu\u1ed9c ngu\u1ed3n An N\u00e1u) \u1edf Qu\u1ea3ng B\u00ecnh. D\u00e2n trong \u0111\u1ed9i 50 ng\u01b0\u1eddi, m\u1ed7i n\u0103m ph\u1ea3i n\u1ed9p 100.000 s\u1ee3i m\u00e2y v\u00e0 500 c\u00e2n than g\u1ed7. D\u00e2n \u1ea5y g\u1ea7n \u0111\u00e2y sung v\u00e0o c\u00e1c dinh qu\u00e2n v\u00e0 tr\u1ed1n \u0111i g\u1ea7n h\u1ebft, th\u1ee7 th\u1ea7n xin b\u1ecf thu\u1ebf \u1ea5y. Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>Tha thu\u1ebf th\u00e2n v\u00e0 dao d\u1ecbch cho b\u1ecdn L\u01b0\u01a1ng V\u0103n Quy\u1ec1n, Ph\u1ea1m V\u0103n Huy\u1ec1n 15 ng\u01b0\u1eddi \u1edf B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh. B\u1ecdn Quy\u1ec1n t\u1ef1 tr\u00ecnh b\u00e0y \u00f4ng cha tr\u01b0\u1edbc t\u1eebng x\u01b0\u1edbng ngh\u0129a, b\u1ecb gi\u1eb7c T\u00e2y S\u01a1n gi\u1ebft ch\u1ebft, dinh th\u1ea7n \u0111em vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean b\u00e8n tha cho.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecba gi\u1edbi c\u00e1c s\u00f3c C\u1ea7n \u0110\u0103ng v\u00e0 M\u1ef9 Tho thu\u1ed9c Ch\u00e2n L\u1ea1p, b\u1ecb d\u00e2n H\u00e1n tranh chi\u1ebfm. Chi\u00eau ch\u00f9y l\u00e0 Tham \u0110\u00edch \u0111em vi\u1ec7c k\u00eau v\u1edbi Gia \u0110\u1ecbnh. L\u01b0u tr\u1ea5n Nguy\u1ec5n V\u0103n Tr\u01b0\u01a1ng h\u1ea1 l\u1ec7nh cho dinh th\u1ea7n V\u0129nh Tr\u1ea5n t\u1edbi n\u01a1i \u0111\u1ec3 chia v\u1ea1ch l\u1ea1i. Tham \u0110\u00edch l\u1ea1i xin ba kho\u1ea3ng ru\u1ed9ng n\u00fai th\u00f4n Th\u00e1i H\u00f2a trung. L\u01b0u tr\u1ea5n th\u1ea7n t\u00e2u l\u00ean. Vua cho r\u1eb1ng ru\u1ed9ng \u0111\u00e3 c\u00f3 s\u1ed5 ng\u1ea1ch r\u1ed3i, kh\u00f4ng y l\u1eddi xin. S\u1eafc t\u1eeb nay ph\u00e0m ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t \u0111\u00e3 c\u00f3 s\u1ed5 ng\u1ea1ch th\u00ec kh\u00f4ng cho ng\u01b0\u1eddi Ch\u00e2n L\u1ea1p xin n\u1eefa. Nh\u01b0ng c\u1ea5m d\u00e2n H\u00e1n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfm \u0111\u1ecba gi\u1edbi c\u1ee7a h\u1ecd, \u0111\u1ec3 d\u1ee9t m\u1ed1i tranh nhau.<\/p>\n\n\n\n<p>Bi\u00ean bi\u1ec1n binh t\u00e0u Long phi l\u00e0m bi\u1ec1n binh t\u00e0u Tho\u1ea1i ph\u01b0\u1ee3ng, sai Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u1eafng qu\u1ea3n.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho tr\u1ea5n Gia \u0110\u1ecbnh v\u00e0 ba dinh Tr\u1ea5n Bi\u00ean, Tr\u1ea5n \u0110\u1ecbnh, V\u0129nh Tr\u1ea5n \u0111\u1ec1u d\u1ef1ng h\u00e0nh cung (dinh l\u1ecb Phi\u00ean Tr\u1ea5n \u1edf tr\u1ea5n th\u00e0nh Gia \u0110\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n).<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea1i th\u1ea5y c\u00e1c dinh ch\u01b0a \u0111\u1eb7t c\u00f4ng s\u1ea3nh, sai dinh th\u1ea7n chi xu\u1ea5t ti\u1ec1n kho \u0111\u1ec3 l\u00e0m. (Ti\u1ec1n l\u00e0m c\u00f4ng s\u1ea3nh l\u01b0u th\u1ee7 800 quan, c\u00f4ng s\u1ea3nh cai b\u1ea1, k\u00fd l\u1ee5c \u0111\u1ec1u 600 quan).<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Phan K\u1ebf \u0110i\u1ec1u l\u00e0m Cai b\u1ea1 Qu\u1ea3ng B\u00ecnh.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00f9a \u0111\u00f4ng, th\u00e1ng 10, ng\u00e0y m\u1ed3ng 1, t\u1ebf \u0111\u00f4ng h\u01b0\u1edfng.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00e0n k\u00e9n binh l\u00ednh c\u00e1c dinh t\u1eeb Qu\u1ea3ng B\u00ecnh v\u1ec1 Nam \u0111\u1ebfn B\u00ecnh Thu\u1eadn. Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c, Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb, Qu\u1ea3ng B\u00ecnh, Qu\u1ea3ng Nam th\u00ec ch\u1ecdn \u0111i\u1ec3m trong th\u00e1ng n\u00e0y, B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh, Ph\u00fa Y\u00ean, B\u00ecnh H\u00f2a, B\u00ecnh Thu\u1eadn th\u00ec \u0111\u1ebfn th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m sau m\u1edbi ch\u1ecdn \u0111i\u1ec3m. Nh\u1eefng binh l\u00ednh c\u00e1c dinh v\u1ec7 c\u01a1 c\u00e1c qu\u00e2n qu\u00ea thu\u1ed9c c\u00e1c dinh th\u00ec b\u00e3i h\u1ebft cho v\u1ec1, h\u1ee3p v\u1edbi d\u00e2n \u1edf s\u1ed5, c\u1ee9 3 ng\u01b0\u1eddi l\u1ea5y 1 b\u1ed5 v\u00e0o c\u00e1c dinh v\u1ec7 c\u01a1 c\u00e1c qu\u00e2n. Sai b\u1ecdn Nguy\u1ec5n V\u0103n Nh\u01a1n, L\u00ea V\u0103n Duy\u1ec7t, L\u00ea Quang \u0110\u1ecbnh, Nguy\u1ec5n Quang Di\u1ec7u chia nhau \u0111i k\u00e9n l\u00ednh \u1edf c\u00e1c dinh Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c, Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb, Qu\u1ea3ng B\u00ecnh v\u00e0 Qu\u1ea3ng Nam.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Mai V\u0103n Hi\u1ebfn Qu\u1ea3n \u0111\u1ea1o Ph\u1ed1 H\u00e0i, \u0110\u1ed7 V\u0103n Minh Qu\u1ea3n \u0111\u1ea1o Phan Rang. D\u1ee5 r\u1eb1ng : \u201cB\u1ecdn ng\u01b0\u01a1i \u0111i theo \u0111\u00e3 l\u00e2u, nay \u1ee7y cho tr\u00e1ch nhi\u1ec7m qu\u1ea3n \u0111\u1ea1o, c\u1ea9n th\u1eadn \u0111\u1eebng n\u00ean sinh vi\u1ec7c nhi\u1ec5u d\u00e2n m\u00e0 ph\u1ea1m ph\u00e9p n\u01b0\u1edbc\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u1ecdn 42 ng\u01b0\u1eddi t\u00f4n th\u1ea5t b\u1ed5 v\u00e0o \u0111\u1ed9i N\u1ed9i h\u1ea7u.<\/p>\n\n\n\n<p>Chu\u1ea9n \u0111\u1ecbnh t\u1ef1 Qu\u1ea3ng B\u00ecnh v\u1ec1 Nam \u0111\u1ebfn Ph\u00fa Y\u00ean ph\u00e0m d\u00e2n s\u1edf t\u1ea1i c\u00f3 ru\u1ed9ng tam b\u1ea3o (1. Ru\u1ed9ng tam b\u1ea3o : T\u1ee9c ru\u1ed9ng ch\u00f9a.) th\u00ec nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc thu thu\u1ebf, thu\u1ebf xem nh\u01b0 ru\u1ed9ng c\u00f4ng t\u01b0 c\u00f3 ba b\u1eadc nh\u1ea5t nh\u00ec ba.<\/p>\n\n\n\n<p>Ban nghi ti\u1ebft t\u1ebf t\u1ef1 \u1edf V\u0103n mi\u1ebfu.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ed5i \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i danh hi\u1ec7u c\u00e1c v\u1ec7 trong b\u1ed1n dinh Trung Ti\u1ec1n T\u1ea3 H\u1eefu thu\u1ed9c qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch \u1edf Thanh Ngh\u1ec7. (4 v\u1ec7 Uy v\u00f5, D\u01b0\u01a1ng v\u00f5, To\u00e0n v\u00f5, Minh v\u00f5 thu\u1ed9c Trung dinh ; 4 v\u1ec7 Ban tr\u1ef1c tuy\u1ec3n phong ti\u1ec1n, Ph\u1ea5n v\u00f5, Trung v\u00f5, Ki\u00ean uy thu\u1ed9c Ti\u1ec1n dinh ; 4 v\u1ec7 Ban tr\u1ef1c tuy\u1ec3n phong t\u1ea3, Di\u1ec7u v\u00f5, \u0110\u1ecbnh v\u00f5, T\u00edn uy thu\u1ed9c T\u1ea3 dinh ; 4 v\u1ec7 Ban tr\u1ef1c tuy\u1ec3n phong h\u1eefu, T\u00fac v\u00f5, Cung v\u00f5, H\u1ed5 uy thu\u1ed9c H\u1eefu dinh. Duy v\u1ec7 hi\u1ec7u thu\u1ed9c H\u1eadu dinh v\u1eabn nh\u01b0 c\u0169).<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u01a1n d\u00e2n Gia \u0110\u1ecbnh nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f2i h\u1ecfi n\u1ee3 ri\u00eang l\u00e2u n\u0103m. Vua nghe tin, sai l\u01b0u tr\u1ea5n th\u1ea7n th\u1ed1ng s\u1ee9c cho d\u00e2n gian r\u1eb1ng ti\u1ec1n n\u1ee3 ch\u1ec9 l\u1ea5y m\u1ed9t v\u1ed1n m\u1ed9t l\u00e3i l\u00e0m h\u1ea1n. (Nh\u01b0 ti\u1ec1n v\u1ed1n 100 quan th\u00ec l\u1ea5y l\u00e3i 50 quan l\u00e0 m\u1ed9t l\u00e3i, ti\u1ec1n v\u1ed1n 10 quan th\u00ec l\u1ea5y l\u00e3i 5 quan l\u00e0 m\u1ed9t l\u00e3i). Tr\u00e1i l\u1ec7nh c\u1ea5m v\u00e0 v\u1ed7 n\u1ee3 \u0111\u1ec1u c\u00f3 t\u1ed9i.<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u00e0 vua, trong khi mu\u00f4n vi\u1ec7c r\u1ea3nh rang, c\u00f3 l\u00fac g\u1ea7n \u00e2m nh\u1ea1c, b\u1ecdn Nguy\u1ec5n V\u0103n Nh\u01a1n, Ph\u1ea1m V\u0103n Nh\u01a1n, Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c Xuy\u00ean d\u00e2ng s\u1edb can. Vua khen l\u00e0 n\u00f3i ph\u1ea3i, d\u1ee5 r\u1eb1ng : \u201cTr\u1eabm kh\u00f4ng v\u00ec \u0111\u00f3 m\u00e0 tr\u1ec5 tri\u1ec1u ch\u00ednh. B\u1ecdn khanh sao lo xa th\u1ebf ?\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 chia ban tr\u1ef1c \u1edf c\u00f4ng th\u1ef1. V\u00f5 th\u00ec ch\u01b0\u1edfng qu\u00e2n, qu\u1eadn c\u00f4ng, Th\u1ecb trung \u0111\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf, chia l\u00e0m ba ban, m\u1ed7i ban 2 ng\u01b0\u1eddi, ng\u00e0y \u0111\u00eam tr\u1ef1c \u1edf c\u00f4ng th\u1ef1 v\u00f5 ; v\u0103n th\u00ec ch\u00ednh khanh s\u00e1u b\u1ed9, tham tri, thi\u00eam s\u1ef1, chia l\u00e0m ba ban, m\u1ed7i ban c\u00f3 2 ch\u00ednh khanh, tham tri hay thi\u00eam s\u1ef1 th\u00ec m\u1ed7i b\u1ed9 \u0111\u1ec1u 1 ng\u01b0\u1eddi, ng\u00e0y \u0111\u00eam tr\u1ef1c \u1edf c\u00f4ng th\u1ef1 v\u0103n. N\u1ebfu ai c\u00f3 vi\u1ec7c c\u00e1o [thi\u1ebfu] \u0111\u1ebfn hai l\u1ea7n th\u00ec c\u1ee9 th\u1ef1c t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1eefu Tham tri L\u1ec5 b\u1ed9 l\u00e0 Tr\u1ea7n H\u01b0ng \u0110\u1ea1t v\u00ec tu\u1ed5i gi\u00e0 xin ngh\u1ec9 vi\u1ec7c. Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Nguy\u1ec5n Gia C\u00e1t l\u00e0m T\u1ea3 tham tri L\u1ec5 b\u1ed9, L\u00ea Ch\u00ednh L\u1ed9 l\u00e0m H\u1eefu tham tri.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u00ecnh b\u1ed9 Nguy\u1ec5n T\u1eed Ch\u00e2u d\u00e2ng h\u00ecnh lu\u1eadt. Vua tri\u1ec7u c\u00e1c v\u0103n v\u00f5 \u0111\u1ea1i th\u1ea7n tuy\u00ean \u0111\u1ecdc v\u00e0 th\u00e2n t\u1ef1 x\u00e9t \u0111\u1ecbnh. T\u1eeb \u0111\u00f3 ng\u00e0y th\u01b0\u1eddng ti\u1ebfn \u0111\u1ecdc, bu\u1ed5i s\u00e1ng \u0111\u1ebfn khi gi\u1ecdt \u0111\u1ed3ng h\u1ed3 chuy\u1ec3n 10 kh\u1eafc m\u1edbi th\u00f4i.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai L\u1ec7nh s\u1eed ty s\u00e1u b\u1ed9 tra x\u00e9t ti\u1ec1n th\u00f3c s\u1ea3n v\u1eadt \u1edf c\u00e1c dinh.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf l\u00e3nh ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng T\u1ea3 qu\u00e2n l\u00e0 Phan V\u0103n \u0110\u1ee9c ch\u1ebft ; t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng dinh, cho 2 c\u00e2y g\u1ea5m T\u1ed1ng v\u00e0 100 quan ti\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>Ban s\u1eafc th\u1ecb cho b\u1ecdn nguy\u00ean H\u1ed9 b\u1ed9 Phan Thi\u00ean Ph\u01b0\u1edbc 29 ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u1eafc r\u1eb1ng dinh v\u1ec7 c\u00e1c qu\u00e2n th\u1ee7y b\u1ed9, ph\u00e0m \u1edf Kinh v\u00e0 \u0111\u00f3ng th\u00fa \u1edf B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh, Di\u00ean Kh\u00e1nh, Ngh\u1ec7 An, B\u1eafc Th\u00e0nh, c\u00f3 l\u1ec7 \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e1o m\u00f9a xu\u00e2n, th\u00ec quan qu\u1ea3n l\u00e3nh v\u00e0 quan \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1ec1u \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i m\u00f9a \u0111\u00f4ng l\u00e0m danh s\u00e1ch g\u1eedi b\u1ed9, m\u1ed7i n\u0103m c\u1ee9 th\u00e1ng gi\u00eang th\u00e1ng hai l\u00e0 k\u1ef3 chia c\u1ea5p.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u00f3ng t\u00e0u Thanh t\u01b0\u1edbc \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh. L\u01b0u tr\u1ea5n th\u1ea7n xin ph\u00e1t binh d\u00e2n c\u00e1c dinh chia nhau \u0111i t\u00ecm l\u1ea5y v\u00e1n, m\u00e0 b\u1eaft d\u00e2n bi\u1ec7t n\u1ea1p \u0111\u1ed3n \u0111i\u1ec1n ph\u1ea3i xu\u1ea5t ti\u1ec1n thu\u00ea.<\/p>\n\n\n\n<p>Chi\u1ebfu tr\u1ea3 l\u1eddi r\u1eb1ng : \u201cVi\u1ec7c c\u00f4ng t\u00e1c m\u00e0 \u0111\u1ed9ng t\u00ed l\u1ea1i phi\u1ec1n \u0111\u1ebfn t\u00e0i l\u1ef1c c\u1ee7a qu\u00e2n d\u00e2n, \u0111\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u00fd tr\u1eabm mu\u1ed1n d\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean nu\u00f4i ngh\u1ec9 ng\u01a1i. L\u00e0m m\u1ed9t chi\u1ebfc thuy\u1ec1n Thanh t\u01b0\u1edbc th\u00ec \u0111\u1ed9i M\u1ed9c \u0111\u0129nh ki\u1ebfm g\u1ed7 c\u0169ng \u0111\u1ee7, h\u00e0 t\u1ea5t ph\u1ea3i b\u1eaft nhi\u1ec1u binh d\u00e2n\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho M\u1ea1c T\u1eed Thi\u00eam l\u00e0m Kh\u00e2m sai ch\u01b0\u1edfng c\u01a1, v\u1eabn l\u00e3nh Tr\u1ea5n th\u1ee7 H\u00e0 Ti\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Hu\u1ef3nh T\u1ea5n Thu\u1eadn sung H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u1eadn ch\u1edf g\u1ed7 lim \u1edf Ngh\u1ec7 An v\u1ec1 Kinh.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1eb7t th\u00eam phu tr\u1ea1m \u1edf ba tr\u1ea1m Th\u1ea1ch B\u00e0n, Du Lai v\u00e0 Ph\u00f9 My. (Ng\u1ea1ch c\u0169 c\u00f3 50 ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ebfn nay \u0111\u1eb7t th\u00eam cho Th\u1ea1ch B\u00e0n 25 ng\u01b0\u1eddi, Du Lai 20 ng\u01b0\u1eddi, Ph\u00f9 My 30 ng\u01b0\u1eddi. Th\u1ea1ch B\u00e0n thu\u1ed9c t\u1ec9nh Ph\u00fa Y\u00ean, Du Lai v\u00e0 Ph\u00f9 My thu\u1ed9c t\u1ec9nh B\u00ecnh Thu\u1eadn).<\/p>\n\n\n\n<p>L\u01b0u tr\u1ea5n th\u1ea7n Gia \u0110\u1ecbnh t\u00e2u n\u00f3i : \u201cG\u1ea7n \u0111\u00e2y gi\u1eb7c bi\u1ec3n Ch\u00e0 V\u00e0 kh\u00f4ng l\u00e0m lo cho d\u00e2n \u1edf C\u00f4n L\u00f4n n\u1eefa, cho n\u00ean ng\u1ef1a c\u00f4ng ch\u0103n nu\u00f4i \u1edf \u0111\u1ea5y sinh s\u1ea3n ng\u00e0y nhi\u1ec1u\u201d. Vua sai ch\u1ecdn ng\u1ef1a \u0111\u00e3 r\u00e8n t\u1eadp \u0111\u01b0a v\u1ec1 Kinh.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho Qu\u1ea3ng Nam h\u1eb1ng n\u0103m \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 9 th\u00ec ti\u1ebfn qu\u1ea3 nam tr\u00e2n [lo\u00f2ng boong].<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho Ngh\u1ec7 An bi\u00ean thuy\u1ec1n c\u1ee7a d\u00e2n c\u00f3 th\u1ec3 \u0111i bi\u1ec3n \u0111\u01b0\u1ee3c (thuy\u1ec1n g\u1ed7 b\u1ec1 ngang r\u1ed9ng 6 th\u01b0\u1edbc tr\u1edf l\u00ean, thuy\u1ec1n tre r\u1ed9ng 7 th\u01b0\u1edbc tr\u1edf l\u00ean), l\u00e0m s\u1ed5 t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 11, vua tri\u1ec7u Ph\u1ea1m \u0110\u0103ng H\u01b0ng \u0111\u1ebfn b\u00e0n v\u1ec1 \u0111\u1ea1o tr\u1ecb c\u1ee7a \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng \u0111\u1eddi x\u01b0a, nh\u00e2n h\u1ecfi r\u1eb1ng : \u201cNghi\u00eau Thu\u1ea5n v\u00f4 vi nhi tr\u1ecb l\u00e0 ngh\u0129a th\u1ebf n\u00e0o ?\u201d \u0110\u0103ng H\u01b0ng th\u01b0a r\u1eb1ng : \u201cC\u00e2u n\u00e0y \u1edf trong s\u00e1ch \u0110\u1ea1i h\u1ecdc di\u1ec5n ngh\u0129a, Ch\u00e2n \u0110\u1ee9c T\u00fa b\u00e0n \u0111\u00e3 r\u00f5 r\u00e0ng\u201d. Vua b\u00e8n sai \u0111em s\u00e1ch \u1ea5y ti\u1ebfn l\u00ean \u0111\u1ec3 xem.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Cai c\u01a1 Hu\u1ef3nh V\u0103n Vi\u1ec5n l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Ban tr\u1ef1c ti\u1ec1n qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai C\u00f4ng b\u1ed9 Tr\u1ea7n V\u0103n Th\u00e1i ki\u00eam qu\u1ea3n dinh Ph\u1ea5n D\u1ef1c v\u00e0 dinh Ng\u0169 Th\u1ee7y.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Ki\u00ean d\u0169ng l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u1edbc \u0110\u0103ng l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Th\u1ecb trung ti\u1ec1n nh\u1ecb, Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Ch\u1ea5n v\u00f5 l\u00e0 T\u1ed1ng V\u0103n H\u00f3a l\u00e0m ph\u00f3.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 C\u01b0\u1eddng uy qu\u00e2n Th\u1ea7n v\u00f5 l\u00e0 Phan M\u1ea1nh Ch\u00ednh ch\u1ebft ; t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y C\u1ed1ng s\u0129 vi\u1ec7n l\u00e0 Tr\u1ea7n L\u1ee3i Trinh v\u00e0 L\u00ea V\u0103n Phong sung H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n.<\/p>\n\n\n\n<p>Nguy\u00ean H\u1ed9 b\u1ed9 Phan Thi\u00ean Ph\u01b0\u1edbc ch\u1ebft ; t\u1eb7ng Tham ch\u00ednh, cho g\u1ea5m T\u1ed1ng 2 c\u00e2y, v\u1ea3i l\u1ee5a \u0111\u1ec1u 2 t\u1ea5m, ti\u1ec1n 300 quan.<\/p>\n\n\n\n<p>Mi\u1ec5n dao d\u1ecbch cho th\u1ee3 r\u1eebng Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c v\u00e0 Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb m\u1ed7i n\u0103m n\u1ed9p thu\u1ebf b\u1eb1ng g\u1ed7, h\u1ea1ng tr\u00e1ng n\u1ed9p 2 c\u00e2y (m\u1ed7i c\u00e2y tr\u01b0\u1eddng 10 th\u01b0\u1edbc d\u1ea7y 8 t\u1ea5c l\u00e0m m\u1ee9c), h\u1ea1ng l\u00e3o t\u1eadt n\u1ed9p m\u1ed9t n\u1eeda.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua r\u1ea5t l\u01b0u \u00fd \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c v\u0103n tr\u1ecb, t\u1eebng h\u1ecfi \u0110\u1ed1c h\u1ecdc Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m l\u00e0 H\u1ed3 C\u00f4ng Di\u1ec7u r\u1eb1ng : \u201cG\u1ea7n \u0111\u00e2y h\u1ecdc tr\u00f2 h\u1ecdc t\u1eadp ra sao ?\u201d C\u00f4ng Di\u1ec7u th\u01b0a : \u201cT\u1eeb thu\u1edf T\u00e2y S\u01a1n n\u1ed5i lo\u1ea1n, ph\u00fa d\u1ecbch n\u1eb7ng n\u1ec1, h\u1ecdc tr\u00f2 ph\u1ea3i b\u1ecf h\u1ecdc l\u00e2u ng\u00e0y, nay m\u1edbi ch\u1ea5n h\u01b0ng, ng\u01b0\u1eddi \u0111i h\u1ecdc h\u00e3y c\u00f2n \u00edt\u201d. Vua d\u1ee5 r\u1eb1ng : \u201cKhanh gi\u1eef ch\u1ee9c \u0111\u00e0o luy\u1ec7n, n\u00ean v\u00ec nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc b\u1ed3i d\u01b0\u1ee1ng nh\u00e2n t\u00e0i, ph\u00e0m m\u1ed7i n\u0103m kh\u1ea3o h\u1ea1ch h\u1ecdc tr\u00f2 n\u00ean l\u1ea5y r\u1ed9ng th\u00eam, ch\u01b0\u1edbc mi\u1ec5n binh d\u1ecbch dao d\u1ecbch cho h\u1ecd \u0111\u1ec3 cho ng\u01b0\u1eddi h\u1ecdc c\u00f3 th\u1ec3 chuy\u00ean nghi\u1ec7p th\u00ec nh\u00e2n t\u00e0i s\u1ebd ng\u00e0y m\u1ed9t th\u1ecbnh\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua xem \u0111\u00e1nh c\u00e1 \u1edf s\u00f4ng H\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00e2n Ch\u00e2n L\u1ea1p c\u00f3 47 ng\u01b0\u1eddi g\u1eb7p b\u00e3o d\u1ea1t \u0111\u1eadu v\u00e0o Kh\u00e2m Ch\u00e2u n\u01b0\u1edbc Thanh, t\u1ef1 x\u01b0ng l\u00e0 d\u00e2n c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc ta. Ng\u01b0\u1eddi Thanh \u0111\u01b0a tr\u1edf v\u1ec1. Quan B\u1eafc Th\u00e0nh \u0111em vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Sai c\u00e1c tr\u1ea5n d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng ti\u1ebfp t\u1ebf l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c cho v\u1ec1.<\/p>\n\n\n\n<p>Nguy\u1ec5n V\u0103n Khi\u00eam t\u00e2u c\u1eed cai \u0111\u1ed9i, ph\u00f3 \u0111\u1ed9i l\u00e0 b\u1ecdn Tr\u1ea7n V\u0103n Gi\u1ea3ng, Mai V\u0103n Thu\u1eadn 46 ng\u01b0\u1eddi su\u1ea5t l\u00e3nh c\u00e1c d\u1ef1c binh l\u1ec7 theo ho\u00e0ng t\u1eed ho\u00e0ng t\u00f4n; b\u1ecdn Nguy\u1ec5n V\u0103n Thu\u1eadn. Nguy\u1ec5n V\u0103n T\u01b0 24 ng\u01b0\u1eddi su\u1ea5t l\u00e3nh binh thu\u1ed9c ki\u00ean l\u1ec7 theo \u0111\u01b0\u1eddng quan s\u00e1u b\u1ed9. Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>Thuy\u1ec1n v\u1eadn t\u1ea3i c\u1ee7a B\u1eafc Th\u00e0nh g\u1eb7p gi\u00f3, h\u1ea1i m\u1ea5t 1.600 ph\u01b0\u01a1ng g\u1ea1o. H\u1eefu ty xin b\u1eaft th\u1ee3 l\u00e1i b\u1ed3i th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ee7 s\u1ed1. Vua n\u00f3i : \u201cC\u00e1i \u1ea5y s\u1ee9c ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng ch\u1ed1ng n\u1ed5i, mi\u1ec5n cho\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u1ea5p ti\u1ec1n g\u1ea1o cho l\u00ednh m\u1edbi k\u00e9n \u1edf c\u00e1c dinh qu\u00e2n. Nh\u00e2n \u0111\u00f3, r\u0103n c\u00e1c qu\u1ea3n qu\u00e2n r\u1eb1ng : \u201cL\u00ednh m\u1edbi l\u1ec7 theo \u0111\u1ed9i ng\u0169, b\u1ecdn ng\u01b0\u01a1i c\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m qu\u1ea3n su\u1ea5t, n\u00ean v\u1ed7 v\u1ec1 y\u00eau th\u01b0\u01a1ng, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c sai l\u00e0m vi\u1ec7c ri\u00eang \u0111\u1ec3 \u0111\u1ebfn n\u1ed7i h\u1ecd tr\u1ed1n m\u1ea5t\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Nguy\u1ec5n V\u0103n Nh\u01a1n v\u00e0 Nguy\u1ec5n Quang Di\u1ec7u t\u1ef1 Qu\u1ea3ng Nam v\u1ec1, t\u00e2u n\u00f3i : \u201cTrong tuy\u1ec3n tr\u01b0\u1eddng c\u00f3 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 \u0111i\u1ec3m l\u00e0m l\u00ednh m\u00e0 t\u1ef1 ch\u1eb7t ng\u00f3n tay \u0111i \u0111\u1ec3 c\u1ea7u kh\u1ecfi. B\u1ecdn th\u1ea7n cho r\u1eb1ng n\u00f3 kh\u00f4ng c\u00f3 nh\u00e2n t\u00e2m, ch\u00e9m ngay \u0111\u1ec3 l\u00e0m g\u01b0\u01a1ng\u201d. Vua n\u00f3i : \u201cPh\u00e1p lu\u1eadt v\u1eabn n\u00ean nh\u01b0 th\u1ebf\u201d. Nh\u00e2n s\u1eafc cho c\u00e1c dinh tr\u1ea5n r\u1eb1ng : \u201cPh\u00e0m h\u1ea1ng c\u00f3 t\u00e0n t\u1eadt \u1edf s\u1ed5, n\u00ean x\u00e9t r\u00f5 duy\u00ean do, k\u1ebb n\u00e0o gi\u1ea3 d\u1ed1i kh\u00f4ng th\u1ef1c th\u00ec tr\u1ecb t\u1ed9i n\u1eb7ng\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai B\u1eafc Th\u00e0nh ch\u1ecdn c\u1eed nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m ch\u00e1nh ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay, cai \u0111\u1ed9i, ph\u00f3 \u0111\u1ed9i, l\u1ea5y 69 ng\u01b0\u1eddi, ghi t\u00ean t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 12, l\u1ea5y Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 V\u01b0\u01a1ng V\u0103n H\u1ecdc l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Ban tr\u1ef1c h\u1eefu qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch, cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n C\u1eadn l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Long v\u00f5.<\/p>\n\n\n\n<p>Cai b\u1ea1 Qu\u1ea3ng B\u00ecnh l\u00e0 Phan K\u1ebf \u0110i\u1ec1u c\u00f3 t\u1ed9i b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c. \u0110\u00ecnh th\u1ea7n xin l\u1ea5y tri ph\u1ee7 H\u00e0 Hoa l\u00e0 Ph\u1ea1m V\u0103n D\u01b0\u1ee1ng th\u0103ng b\u1ed5. Vua n\u00f3i r\u1eb1ng : \u201cD\u01b0\u1ee1ng \u1edf quan ch\u01b0a bao l\u00e2u, sao \u0111\u00e3 v\u1ed9i th\u0103ng ?\u201d. B\u1ea7y t\u00f4i \u0111\u1ec1u s\u1ee3 c\u00fai \u0111\u1ea7u t\u1ea1 t\u1ed9i. Vua b\u00e8n m\u1edf s\u1ed5 quan xem, l\u1ea5y Tham hi\u1ec7p Thanh Hoa l\u00e0 L\u00ea \u0110\u1eafc T\u1ea7n thay.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Tham hi\u1ec7p Ngh\u1ec7 An l\u00e0 Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n Th\u1ee5c l\u00e0m K\u00fd l\u1ee5c Tr\u1ea5n Bi\u00ean, Tri ph\u1ee7 T\u0129nh Gia l\u00e0 \u0110inh V\u0103n Nh\u00e3 l\u00e0m Tham hi\u1ec7p Thanh Hoa, Tri ph\u1ee7 \u0110\u1ee9c Quang l\u00e0 Th\u00e1i V\u0103n Nguy\u00ean l\u00e0m Tham hi\u1ec7p Ngh\u1ec7 An.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1eeb Kinh s\u01b0 v\u00e0o Nam \u0111\u1ebfn B\u00ecnh H\u00f2a, ra B\u1eafc \u0111\u1ebfn Thanh Hoa, l\u00e2u kh\u00f4ng m\u01b0a. Vua l\u1ea5y l\u00e0m lo, h\u1ea1 l\u1ec7nh cho c\u00e1c quan dinh tr\u1ea5n \u0111\u1eb7t \u0111\u00e0n c\u1ea7u \u0111\u1ea3o b\u1ea3y ng\u00e0y \u0111\u00eam, c\u00f3 m\u01b0a hay kh\u00f4ng, \u0111\u1ec1u l\u00e0m s\u1edb t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y Canh d\u1ea7n, vua y\u1ebft l\u0103ng Ho\u00e0ng kh\u1ea3o.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y T\u00e2n m\u00e3o, t\u1ebf Ch\u1ea1p.<\/p>\n\n\n\n<p>Gia t\u1eb7ng T\u00f4n Th\u1ea5t H\u1ea1o l\u00e0m D\u1ef1c v\u1eadn \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ee9c t\u00f4n th\u1ea7n \u0111\u1eb7c ti\u1ebfn ph\u1ee5 qu\u1ed1c th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n th\u00e1i ph\u00f3 qu\u1ed1c c\u00f4ng, th\u1ee5y l\u00e0 Trung ngh\u0129a ; T\u00f4n Th\u1ea5t \u0110\u1ed3ng l\u00e0m D\u1ef1c v\u1eadn minh ngh\u0129a t\u00f4n th\u1ea7n \u0111\u1eb7c ti\u1ebfn ph\u1ee5 qu\u1ed1c th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n th\u00e1i s\u01b0 qu\u1ed1c c\u00f4ng, th\u1ee5y l\u00e0 Trung ti\u1ebft ; T\u00f4n Th\u1ea5t M\u00e2n l\u00e0m D\u1ef1c v\u1eadn tuy\u00ean l\u1ef1c t\u00f4n th\u1ea7n khai ph\u1ee7 ph\u1ee5 qu\u1ed1c nguy\u00ean so\u00e1i thi\u1ebfu ph\u00f3 qu\u1eadn c\u00f4ng, th\u1ee5y l\u00e0 Trung li\u1ec7t, T\u00f4n Th\u1ea5t \u0110i\u1ebfn l\u00e0m D\u1ef1c v\u1eadn t\u0129nh n\u1ea1n t\u00f4n th\u1ea7n \u0111\u1eb7c ti\u1ebfn ph\u1ee5 qu\u1ed1c th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n th\u00e1i b\u1ea3o qu\u1ed1c c\u00f4ng, th\u1ee5y l\u00e0 Trung m\u1eabn. (B\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u l\u00e0 con H\u01b0ng t\u1ed5, ra tr\u1eadn t\u1eed ti\u1ebft).<\/p>\n\n\n\n<p>C\u1ea5p ru\u1ed9ng t\u1ef1 \u0111i\u1ec1n cho c\u00e1c v\u1ecb t\u00f4n th\u00e2n. Tuy\u00ean v\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c v\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 \u0111i\u1ec1n \u0111\u1ec1u 100 m\u1eabu (\u1edf x\u00e3 H\u00e0 Trung huy\u1ec7n Ph\u00fa L\u1ed9c), Th\u00e1i ph\u00f3 T\u00f4n Th\u1ea5t Huy 80 m\u1eabu, Cai \u0111\u1ed9i T\u00f4n Th\u1ea5t Ch\u01b0\u01a1ng, Cai c\u01a1 T\u00f4n Th\u1ea5t B\u1ea3o v\u00e0 Thi\u1ec7n Long gi\u00e1o ch\u1ee7 T\u1ed1ng S\u01a1n qu\u1eadn qu\u00e2n Ng\u1ecdc Dao \u0111\u1ec1u 15 m\u1eabu (\u0111\u1ec1u \u1edf hai x\u00e3 K\u1ebf M\u00f4n v\u00e0 \u0110\u1ea1i L\u1ed9c huy\u1ec7n Phong \u0110i\u1ec1n). Sai b\u1ecdn T\u00f4n Th\u1ea5t Di\u1ec7u, T\u00f4n Th\u1ea5t Qu\u00e2n, T\u00f4n Th\u1ea5t S\u00e0i, m\u1ed7i n\u0103m thu ti\u1ec1n th\u00f3c \u0111\u1ec3 th\u1edd c\u00fang. (T\u00f4n Th\u1ea5t Ch\u01b0\u01a1ng, T\u00f4n Th\u1ea5t B\u1ea3o v\u00e0 Ng\u1ecdc Dao l\u00e0 do Hi\u1ebfu v\u00f5 ho\u00e0ng h\u1eadu sinh ra).<\/p>\n\n\n\n<p>Cho b\u1ea7y t\u00f4i t\u00f4n th\u1ea5t l\u00e0 T\u00f4n Th\u1ea5t Kh\u00ea, T\u00f4n Th\u1ea5t Hi\u1ec7p, T\u00f4n Th\u1ea5t H\u1ea1o, T\u00f4n Th\u1ea5t \u0110\u1ed3ng, T\u00f4n Th\u1ea5t M\u00e2n, T\u00f4n Th\u1ea5t \u0110i\u1ebfn, T\u00f4n Th\u1ea5t Huy 7 ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 c\u00f4ng th\u1ea7n l\u00e0 \u0110\u00e0o Duy T\u1eeb, Nguy\u1ec5n H\u1eefu Ti\u1ebfn, Nguy\u1ec5n H\u1eefu D\u1eadt, Nguy\u1ec5n H\u1eefu K\u00ednh, V\u00f5 T\u00e1nh, Ng\u00f4 T\u00f9ng Ch\u00e2u 6 ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f2ng t\u1ef1 \u1edf Th\u00e1i mi\u1ebfu. (T\u1ea3 vu c\u00f3 b\u1ea3y \u00e1n : \u00e1n t\u1ea3 nh\u1ea5t th\u1edd T\u00e1 l\u00fd t\u00f4n th\u1ea7n \u0111\u1eb7c ti\u1ebfn th\u01b0\u1ee3ng tr\u1ee5 qu\u1ed1c b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng qu\u00e2n qu\u1ed1c \u0111\u1ea1i s\u1ef1 t\u1ed5ng tr\u1ea5n T\u01b0\u1eddng qu\u1eadn c\u00f4ng, th\u1ee5y Trung Ngh\u1ecb, T\u00f4n Th\u1ea5t Kh\u00ea ; \u00e1n t\u1ea3 nh\u1ecb th\u1edd Minh ngh\u0129a tuy\u00ean l\u1ef1c t\u00f4n th\u1ea7n khai ph\u1ee7 ph\u1ee5 qu\u1ed1c th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n C\u1ea9m y v\u1ec7 T\u1ea3 qu\u00e2n \u0111\u00f4 \u0111\u1ed1c ph\u1ee7 ch\u01b0\u1edfng ph\u1ee7 s\u1ef1 thi\u1ebfu \u00fay qu\u1eadn c\u00f4ng, th\u1ee5y To\u00e0n Ti\u1ebft, T\u00f4n Th\u1ea5t Hi\u1ec7p ; \u00e1n t\u1ea3 tam th\u1edd D\u1ef1c v\u1eadn \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ee9c t\u00f4n th\u1ea7n \u0111\u1eb7c ti\u1ebfn ph\u1ee5 qu\u1ed1c th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n th\u00e1i ph\u00f3 qu\u1ed1c c\u00f4ng, th\u1ee5y Trung Ngh\u0129a, T\u00f4n Th\u1ea5t H\u1ea1o ; \u00e1n t\u1ea3 t\u1ee9 th\u1edd D\u1ef1c v\u1eadn minh ngh\u0129a t\u00f4n th\u1ea7n \u0111\u1eb7c ti\u1ebfn ph\u1ee5 qu\u1ed1c th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n th\u00e1i s\u01b0 qu\u1ed1c c\u00f4ng, th\u1ee5y Trung Ti\u1ebft, T\u00f4n Th\u1ea5t \u0110\u1ed3ng ; \u00e1n t\u1ea3 ng\u0169 th\u1edd D\u1ef1c v\u1eadn tuy\u00ean l\u1ef1c t\u00f4n th\u1ea7n khai ph\u1ee7 ph\u1ee5 qu\u1ed1c nguy\u00ean so\u00e1i thi\u1ebfu ph\u00f3 qu\u1eadn c\u00f4ng, th\u1ee5y Trung Li\u1ec7t, T\u00f4n Th\u1ea5t M\u00e2n ; \u00e1n t\u1ea3 l\u1ee5c th\u1edd D\u1ef1c v\u1eadn t\u0129nh n\u1ea1n t\u00f4n th\u1ea7n \u0111\u1eb7c ti\u1ebfn ph\u1ee5 qu\u1ed1c th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n th\u00e1i b\u1ea3o qu\u1ed1c c\u00f4ng, th\u1ee5y Trung M\u1eabn, T\u00f4n Th\u1ea5t \u0110i\u1ebfn ; \u00e1n t\u1ea3&nbsp; th\u1ea5t th\u1edd D\u1ef1c v\u1eadn t\u00e1 m\u1ec7nh t\u00f4n th\u1ea7n ch\u01b0\u1edfng T\u1ea3 qu\u00e2n dinh thi\u1ebfu ph\u00f3 \u0111\u1eb7c ti\u1ebfn th\u01b0\u1ee3ng tr\u1ee5 qu\u1ed1c T\u1ea3 qu\u00e2n \u0111\u00f4 \u0111\u1ed1c ph\u1ee7 ch\u01b0\u1edfng ph\u1ee7 s\u1ef1 th\u00e1i ph\u00f3 ch\u01b0\u1edfng dinh qu\u1eadn c\u00f4ng, th\u1ee5y Trung T\u0129nh, T\u00f4n Th\u1ea5t Huy. H\u1eefu vu c\u00f3 s\u00e1u \u00e1n : \u00e1n h\u1eefu nh\u1ea5t th\u1edd Hi\u1ec7p m\u01b0u \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ee9c c\u00f4ng th\u1ea7n \u0111\u1eb7c ti\u1ebfn kim t\u1eed vinh l\u1ed9c \u0111\u1ea1i phu n\u1ed9i t\u00e1n L\u1ed9c Kh\u00ea h\u1ea7u, th\u1ee5y Trung L\u01b0\u01a1ng, \u0110\u00e0o Duy T\u1eeb ; \u00e1n h\u1eefu nh\u1ecb th\u1edd Hi\u1ec7p m\u01b0u t\u00e1n l\u00fd c\u00f4ng th\u1ea7n \u0111\u1eb7c ti\u1ebfn T\u1ea3 qu\u00e2n \u0111\u00f4 \u0111\u1ed1c ph\u1ee7 ch\u01b0\u1edfng ph\u1ee7 s\u1ef1 ti\u1ebft ch\u1ebf Thu\u1eadn qu\u1eadn c\u00f4ng, th\u1ee5y Ch\u00ednh C\u1ea7n, Nguy\u1ec5n H\u1eefu Ti\u1ebfn ; \u00e1n h\u1eefu tam th\u1edd T\u00e1n tr\u1ecb t\u0129nh n\u1ea1n c\u00f4ng th\u1ea7n \u0111\u1eb7c ti\u1ebfn ph\u1ee5 qu\u1ed1c th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n C\u1ea9m y v\u1ec7 T\u1ea3 qu\u00e2n \u0111\u00f4 \u0111\u1ed1c ph\u1ee7 t\u1ea3 \u0111\u00f4 \u0111\u1ed1c ch\u01b0\u1edfng ph\u1ee7 s\u1ef1 L\u01b0u \u0110\u1ed3n \u0111\u1ea1o \u0111\u1ed1c su\u1ea5t ch\u01b0\u1edfng dinh Chi\u00eau qu\u1eadn c\u00f4ng, th\u1ee5y C\u00e0n Ti\u1ebft, Nguy\u1ec5n H\u1eefu D\u1eadt ; \u00e1n h\u1eefu t\u1ee9 th\u1edd Tuy\u00ean l\u1ef1c c\u00f4ng th\u1ea7n \u0111\u1eb7c ti\u1ebfn ph\u1ee5 qu\u1ed1c th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n C\u1ea9m y v\u1ec7 \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 Ty \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 \u0111\u00f4 \u0111\u1ed1c ph\u1ee7 ch\u01b0\u1edfng ph\u1ee7 s\u1ef1 ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 L\u1ec5 T\u00e0i h\u1ea7u, th\u1ee5y Tuy\u00ean V\u0169, Nguy\u1ec5n H\u1eefu K\u00ednh ; \u00e1n h\u1eefu ng\u0169 th\u1edd Kh\u00e2m sai ch\u01b0\u1edfng H\u1eadu qu\u00e2n b\u00ecnh T\u00e2y tham th\u1eb7ng \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n t\u1eb7ng D\u1ef1c v\u1eadn c\u00f4ng th\u1ea7n \u0111\u1eb7c ti\u1ebfn ph\u1ee5 qu\u1ed1c \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n th\u00e1i \u00fay qu\u1ed1c c\u00f4ng, th\u1ee5y Trung Li\u1ec7t, V\u00f5 T\u00e1nh ; \u00e1n h\u1eefu l\u1ee5c th\u1edd Kh\u00e2m sai L\u1ec5 b\u1ed9 t\u1eb7ng T\u00e1n tr\u1ecb c\u00f4ng th\u1ea7n \u0111\u1eb7c ti\u1ebfn tr\u1ee5 qu\u1ed1c kim t\u1eed vinh l\u1ed9c \u0111\u1ea1i phu \u0110\u1ea1i l\u00fd t\u1ef1 khanh th\u00e1i t\u1eed th\u00e1i s\u01b0 qu\u1eadn c\u00f4ng, th\u1ee5y Trung \u00fd, Ng\u00f4 T\u00f9ng Ch\u00e2u).<\/p>\n\n\n\n<p>Quan B\u1eafc Th\u00e0nh t\u00e2u r\u1eb1ng : \u201cG\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00e1c tr\u1ea5n ph\u1ee7 huy\u1ec7n x\u00e9t h\u1ecfi ki\u1ec7n t\u1ee5ng, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u ch\u01b0a \u0111\u00fang, d\u00e2n th\u01b0\u1eddng ki\u1ec7n \u1edf th\u00e0nh. Xin theo nh\u1eb9 n\u1eb7ng m\u00e0 ngh\u1ecb ph\u1ea1t, \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i n\u0103m l\u00e0m s\u00e1ch t\u00e2u l\u00ean \u0111\u1ec3 ph\u00e2n bi\u1ec7t k\u1ebb hay ng\u01b0\u1eddi d\u1edf\u201d. Vua y l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u1ef1ng nh\u00e0 h\u1ecdc \u1edf Thanh Hoa.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ed9 b\u1ed9 Nguy\u1ec5n K\u1ef3 K\u1ebf d\u00e2ng s\u1ed5 thu\u1ebf bi\u1ec7t n\u1ea1p c\u1ee7a c\u00e1c dinh \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh v\u00e0 c\u00e1c tr\u1ea5n Thanh Ngh\u1ec7, c\u00e1c tr\u1ea5n \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh. Vua d\u1ee5 r\u1eb1ng : \u201cQu\u1ea3n l\u00fd s\u1ea3n v\u1eadt c\u1ee7a d\u00e2n, c\u1ed1t y\u1ebfu l\u00e0 \u1edf \u0103n m\u1eb7c v\u00e0 \u0111\u1ed3 d\u00f9ng. Nay n\u00ean xem nh\u1eefng v\u1eadt thi\u1ebft d\u1ee5ng th\u00ec gi\u1eef, kh\u00f4ng th\u00ec b\u00e3i \u0111i, \u0111\u1ec3 ti\u1ec7n cho d\u00e2n.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ed1ng l\u00e3nh th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ea1o Thanh Hoa l\u00e0 H\u00e0 C\u00f4ng Th\u00e1i t\u00e2u r\u1eb1ng : \u201cN\u0103m Gi\u00e1p d\u1ea7n b\u1eaft \u0111\u1ea7u v\u00e2ng m\u1ec7nh v\u1ec1 t\u1eadp h\u1ecdp th\u1ed5 binh v\u00e0 h\u00e0o m\u1ee5c c\u00e1c huy\u1ec7n \u1edf Thanh Hoa, Ngh\u1ec7 An, t\u1ed5 ch\u1ee9c th\u00e0nh n\u0103m chi, th\u01b0\u1eddng ch\u1ed1ng \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c T\u00e2y S\u01a1n \u0111\u1ec3 \u0111\u1ee3i qu\u00e2n nh\u00e0 vua. M\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m Nh\u00e2m tu\u1ea5t h\u1ee3p v\u1edbi qu\u00e2n n\u01b0\u1edbc V\u1ea1n T\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec3 ch\u1eb9n \u0111\u01b0\u1eddng ch\u1ea1y c\u1ee7a gi\u1eb7c. Nay s\u1ed1 qu\u00e2n hi\u1ec7n c\u00f3 \u1edf n\u0103m chi l\u00e0 581 ng\u01b0\u1eddi, xin \u0111\u1eb7t th\u00eam l\u00e0m b\u1ea3y chi, ghi h\u1ecd t\u00ean, h\u1eb1ng n\u0103m \u0111em ng\u1ea1ch d\u00e2ng t\u00e2u. (Kh\u00e2m sai cai c\u01a1 ch\u00e1nh qu\u1ea3n c\u00e1c \u0111\u1ed9i 1 ng\u01b0\u1eddi, cai b\u1ea1 \u0111i\u1ec3n qu\u00e2n 1 ng\u01b0\u1eddi, ch\u00e1nh qu\u1ea3n chi 7 ng\u01b0\u1eddi, ph\u00f3 qu\u1ea3n chi 7 ng\u01b0\u1eddi, tr\u01b0\u1edfng hi\u1ec7u cai \u0111\u1ed9i 35 ng\u01b0\u1eddi, ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 chia qu\u1ea3n c\u00e1c \u0111\u1ed9ng s\u00e1ch 11 ng\u01b0\u1eddi, th\u1ee7 ng\u1ef1 s\u1ee9 28 ng\u01b0\u1eddi, c\u00f2n d\u01b0 t\u1eeb \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn qu\u00e2n l\u00e0 491 ng\u01b0\u1eddi). L\u1ea1i tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1eb7t ba hi\u1ec7u qu\u1ebf h\u1ed9 gi\u00e1p, \u1ea5t, b\u00ednh, nay l\u1ea1i m\u1ed9 th\u00eam d\u00e2n ngo\u1ea1i t\u1ecbch \u0111\u1eb7t m\u1ed9t hi\u1ec7u \u0111inh, c\u1ed9ng 178 ng\u01b0\u1eddi, xin \u0111\u1ec1u mi\u1ec5n thu\u1ebf th\u00e2n, ti\u1ec1n \u0111\u1ea7u quan v\u00e0 dao d\u1ecbch\u201d. Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>Qu\u1ed1c tr\u01b0\u1edfng n\u01b0\u1edbc V\u1ea1n T\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 Chi\u00eau A N\u1ed7 sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng. (Voi \u0111\u1ef1c 2 con, s\u1eebng t\u00ea 2 t\u00f2a, nh\u1ee5c qu\u1ebf 800 c\u00e2n). S\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn Cam L\u1ed9, dinh th\u1ea7n Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb d\u1ecbch th\u01b0 n\u00f3i : X\u01b0a \u1edf \u0111\u1eddi li\u1ec7t th\u00e1nh, n\u01b0\u1edbc h\u1ecd 3 n\u0103m m\u1ed9t l\u1ea7n c\u1ed1ng, \u0111\u1eddi \u0111\u1eddi x\u01b0ng phi\u00ean th\u1ea7n. T\u1eeb khi gi\u1eb7c T\u00e2y S\u01a1n t\u00e0n ng\u01b0\u1ee3c, d\u00e2n kh\u00f4ng s\u1ed1ng n\u1ed5i, m\u1edbi ph\u1ea3i theo n\u01b0\u1edbc Xi\u00eam, l\u1ea1i b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi Xi\u00eam l\u00e0m kh\u1ed5. Nay uy v\u0169 nh\u00e0 vua n\u1ed5i d\u1ea5y, Man Di \u0111\u1ec1u quy ph\u1ee5c c\u1ea3, xin theo l\u1ec7 c\u0169, ti\u1ebfn c\u1ed1ng nh\u01b0 x\u01b0a. Dinh th\u1ea7n \u0111em vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Vua sai thi\u00eam s\u1ef1 L\u1ec5 b\u1ed9 v\u00e0 cai \u0111\u1ed9i Ti\u1ec3u sai \u0111\u1ec1u m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111i ti\u1ebfp s\u1ee9 gi\u1ea3. Khi s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn, cho y\u1ebft ki\u1ebfn, h\u1ecfi v\u1ec1 ch\u00ednh s\u1ef1 phong t\u1ee5c n\u01b0\u1edbc h\u1ecd, r\u1ed3i kho\u1ea3n \u0111\u00e3i r\u1ea5t h\u1eadu, h\u01a1n m\u1ed9t th\u00e1ng, s\u1ee9 gi\u1ea3 xin v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua b\u1ea3o \u0110\u1eb7ng \u0110\u1ee9c Si\u00eau r\u1eb1ng : \u201c\u0110i th\u00ec h\u1eadu, l\u1ea1i th\u00ec b\u1ea1c, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111\u1ea1o m\u1ec1m m\u1ecfng v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi xa. N\u01b0\u1edbc V\u1ea1n T\u01b0\u1ee3ng kh\u00f4ng b\u1ecf l\u1ec5 th\u1edd n\u01b0\u1edbc l\u1edbn, k\u00ednh thu\u1eadn \u0111\u00e1ng khen, n\u00ean ban t\u1ee9 h\u1eadu m\u00e0 b\u1ea3o v\u1ec1\u201d. (Cho qu\u1ed1c tr\u01b0\u1edfng \u0111o\u1ea1n h\u1ed3ng v\u0169 5 t\u1ea5m, tr\u1eebu tr\u1eafng 20 t\u1ea5m, the m\u1ea7u, l\u1ee5a tr\u1eafng, v\u1ea3i nh\u1ecf tr\u1eafng, v\u1ea3i nh\u1ecf th\u00e2m, \u0111\u1ec1u 50 t\u1ea5m ; s\u1ee9 b\u1ed9 43 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u cho b\u1ea1c ti\u1ec1n theo th\u1ee9 b\u1eadc kh\u00e1c nhau). L\u1ea1i cho chi\u1ebfu d\u1ee5 r\u1eb1ng : \u201cQu\u1ed1c tr\u01b0\u1edfng Chi\u00eau \u1ea4n tr\u01b0\u1edbc n\u01b0\u1edbc ng\u01b0\u01a1i l\u00e0 b\u1ec1 t\u00f4i c\u0169 c\u1ee7a tr\u1eabm v\u1eady. Tr\u1eabm \u0111\u1ed1i v\u1edbi n\u01b0\u1edbc ng\u01b0\u01a1i, ch\u1ec9 ngh\u0129 \u0111\u1ebfn v\u1ed7 v\u1ec1 y\u00eau m\u1ebfn. Ng\u01b0\u01a1i n\u00ean k\u00ednh gi\u1eef ch\u1ee9c ph\u1eadn, gi\u1eef y\u00ean l\u1ea5y d\u00e2n, cho x\u1ee9ng \u00fd tr\u1eabm\u201d. Sai L\u1ec5 b\u1ed9 b\u00e0n \u0111\u1ecbnh l\u1ec7 c\u1ed1ng, b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb n\u0103m nay. (Ba n\u0103m m\u1ed9t l\u1ea7n c\u1ed1ng, l\u1ea5y c\u00e1c n\u0103m s\u1eedu, th\u00ecn, m\u00f9i, tu\u1ea5t l\u00e0m k\u1ef3 c\u1ed1ng, th\u00e1ng 12 th\u00ec \u0111\u1ebfn Kinh cho k\u1ecbp ng\u00e0y ch\u1ea7u m\u1eebng ti\u1ebft Ch\u00ednh \u0111\u00e1n. \u0110\u1ed3 c\u1ed1ng l\u00e0 : voi \u0111\u1ef1c 2 con, s\u1eebng t\u00ea 2 t\u00f2a, ng\u00e0 voi 2 chi\u1ebfc, v\u1ecf qu\u1ebf 5 c\u00e2n. S\u1ee9 b\u1ed9 th\u00ec ch\u00e1nh s\u1ee9 ph\u00f3 s\u1ee9 \u0111\u1ec1u 1 ng\u01b0\u1eddi, t\u00f9 tr\u01b0\u1edfng 3 ng\u01b0\u1eddi, th\u00f4ng ng\u00f4n 2 ng\u01b0\u1eddi, ng\u01b0\u1eddi \u0111i theo 30 ng\u01b0\u1eddi. \u0110\u01b0\u1eddng s\u1ee9 do tr\u1ea1m Ngh\u1ec7 An d\u1eabn \u0111i, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c theo \u0111\u01b0\u1eddng Cam L\u1ed9 Ai Lao.<\/p>\n\n\n\n<p>Gi\u1eb7c n\u1ed5i \u1edf S\u01a1n T\u00e2y v\u00e0 H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng, h\u1ecdp \u0111\u1ea3ng \u1edf kho\u1ea3ng Ti\u00ean Phong, Thanh H\u00e0. Quan B\u1eafc Th\u00e0nh sai th\u00e1m t\u1eed l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec5m v\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n \u0110\u1eb7ng d\u1eabn qu\u00e2n ch\u1ed9p b\u1eaft, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea7u \u0111\u1ea3ng l\u00e0 Cao V\u0103n D\u1ee5ng (ng\u1ee5y x\u01b0ng ni\u00ean hi\u1ec7u C\u1ea3nh Nguy\u00ean), Nguy\u1ec5n T\u00ecnh (ng\u1ee5y x\u01b0ng Ch\u00ednh Thu\u1eadn th\u00e1i t\u1eed) gi\u1ebft \u0111i. Vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Cho b\u1ecdn Nghi\u1ec5m l\u00e0m cai \u0111\u1ed9i, th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n 600 quan.<\/p>\n\n\n\n<p>Gi\u1eb7c bi\u1ec3n c\u01b0\u1edbp \u1edf ngo\u00e0i bi\u1ec3n Ngh\u1ec7 An, l\u00ednh tu\u1ea7n d\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e1nh \u0111u\u1ed5i ch\u1ea1y, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c 18 ng\u01b0\u1eddi. Tr\u1ea5n th\u1ea7n t\u00e2u l\u00ean. Th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n 200 quan.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y \u1ea5t t\u1ef5, vua ng\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n Th\u00e1i H\u00f2a, ban l\u1ecbch cho trong ngo\u00e0i.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00ednh bi\u00ean<\/p>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\"><a>\u0110\u1ec7 nh\u1ea5t k\u1ef7 &#8211; Quy\u1ec3n XXVIII &#8211; Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u1ec1 Th\u1ebf t\u1ed5 cao ho\u00e0ng \u0111\u1ebf<\/a><\/h1>\n\n\n\n<p>B\u00ednh d\u1ea7n, Gia Long n\u0103m th\u1ee9 5 [1806] (Thanh Gia Kh\u00e1nh n\u0103m th\u1ee9 1), m\u00f9a xu\u00e2n, th\u00e1ng gi\u00eang, ng\u00e0y B\u00ednh th\u00ecn, t\u1ebf xu\u00e2n h\u01b0\u1edfng.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ea7y t\u00f4i l\u1ea1i d\u00e2ng bi\u1ec3u khuy\u1ebfn ti\u1ebfn x\u01b0ng \u0111\u1ebf hi\u1ec7u. Vua theo l\u1eddi xin. Sai L\u1ec5 b\u1ed9 ch\u1ecdn ng\u00e0y l\u00e0nh \u0111\u00fac s\u00e1ch v\u00e0ng.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Nguy\u1ec5n Du l\u00e0m \u0110\u00f4ng c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129, L\u00ea L\u01b0\u01a1ng Th\u1eadn l\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n ch\u1ebf c\u00e1o, Nguy\u1ec5n H\u1eefu Ki\u1ec1u sung C\u1ed1ng s\u0129 vi\u1ec7n.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Nguy\u1ec5n Danh D\u01b0\u01a1ng l\u00e0m \u0110\u1ed1c h\u1ecdc Ngh\u1ec7 An.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai b\u1ecdn Ch\u01b0\u1edfng qu\u00e2n Nguy\u1ec5n V\u0103n Nh\u01a1n, Nguy\u1ec5n Hu\u1ef3nh \u0110\u1ee9c, Tham tri Nguy\u1ec5n Quang Di\u1ec7u, Thi\u00eam s\u1ef1 Tr\u1ea7n V\u0103n T\u00e1nh, chia \u0111i c\u00e1c dinh B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh, Ph\u00fa Y\u00ean, B\u00ecnh H\u00f2a, B\u00ecnh Thu\u1eadn, \u0111\u1ec3 k\u00e9n l\u00ednh.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho \u0110inh V\u0103n D\u1ee5 l\u00e0m Kh\u00e2m sai ch\u01b0\u1edfng c\u01a1, v\u1eabn h\u00e0nh ch\u1ee9c L\u01b0u th\u1ee7 Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ed1ng ch\u1ebf Nguy\u1ec5n C\u00f4ng Nga v\u00e0 Ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng Nguy\u1ec5n C\u00f4ng Th\u00e1i v\u00ec tu\u1ed5i gi\u00e0 xin v\u1ec1 h\u01b0u. Vua ngh\u0129 hai ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 c\u00f4ng theo \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c, \u0111\u1ec1u th\u01b0\u1edfng cho m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t n\u0103m b\u1ed5ng. L\u1ea1i cho C\u00f4ng Nga 30 ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c binh, C\u00f4ng Th\u00e1i 25 ng\u01b0\u1eddi, sai m\u1ed9 d\u00e2n ngo\u1ea1i t\u1ecbch sung v\u00e0o.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00f4n Th\u1ea5t Th\u0103ng t\u00e2u xin b\u1ed5 cho b\u1ecdn Nguy\u1ec5n H\u1eefu H\u1ef1u 14 ng\u01b0\u1eddi trong c\u01a1 Ki\u00ean thu\u1eadn s\u1edf thu\u1ed9c l\u00e0m qu\u1ea3n c\u01a1, cai \u0111\u1ed9i, \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng, kh\u00e1c nhau. Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 ph\u00f3 th\u1ed1ng T\u1ea3 qu\u00e2n l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Thi\u00eam ch\u1ebft ; t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng dinh.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh s\u1ed1 t\u00f9y binh cho th\u1ed1ng qu\u1ea3n c\u00e1c dinh qu\u00e2n \u1edf Kinh theo th\u1ee9 b\u1eadc kh\u00e1c nhau. (\u0110\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf c\u00e1c dinh Th\u1ea7n s\u00e1ch, ph\u00f3 \u0111\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf Trung dinh, \u0111\u1ec1u 20 ng\u01b0\u1eddi ; th\u1ed1ng ch\u1ebf Th\u1ecb trung, ph\u00f3 \u0111\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf c\u00e1c dinh Th\u1ea7n s\u00e1ch, \u0111\u1ec1u 10 ng\u01b0\u1eddi ; v\u1ec7 \u00fay Th\u1ecb trung, ch\u00e1nh qu\u1ea3n Trung h\u1ea7u, \u0111\u1ec1u 7 ng\u01b0\u1eddi ; ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay Th\u1ecb trung, ph\u00f3 qu\u1ea3n Trung h\u1ea7u, v\u1ec7 \u00fay N\u1ed9i tr\u1ef1c, Th\u1ea7n s\u00e1ch \u0111\u1ec1u 4 ng\u01b0\u1eddi ; cai \u0111\u1ed9i Th\u1ecb trung, ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay N\u1ed9i tr\u1ef1c, Th\u1ea7n s\u00e1ch, \u0111\u1ec1u 2 ng\u01b0\u1eddi ; cai \u0111\u1ed9i Trung h\u1ea7u, N\u1ed9i tr\u1ef1c, Th\u1ea7n s\u00e1ch, \u0111\u1ec1u 1 ng\u01b0\u1eddi).<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh 9 \u0111i\u1ec1u binh ch\u00ednh cho t\u1eeb Qu\u1ea3ng B\u00ecnh v\u00e0o Nam \u0111\u1ebfn B\u00ecnh Thu\u1eadn. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng : \u201cGi\u1eef n\u01b0\u1edbc gi\u1eef d\u00e2n kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng c\u00f3 qu\u00e2n l\u00ednh. Tr\u1ecb binh c\u00f3 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 th\u00ec d\u00e2n m\u1edbi th\u01b0\u1eddng y\u00ean, n\u01b0\u1edbc m\u1edbi th\u01b0\u1eddng tr\u1ecb. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y gi\u1eb7c T\u00e2y S\u01a1n b\u1ea1o ng\u01b0\u1ee3c, b\u1eaft h\u1ebft d\u00e2n l\u00e0m binh, m\u00e0 qu\u1ea3n qu\u00e2n th\u00ec kh\u00f4ng th\u01b0\u01a1ng y\u00eau binh l\u00ednh ch\u00fat n\u00e0o, tha h\u1ed3 \u0111\u00e0o kho\u00e9t, \u0111\u1ebfn n\u1ed7i qu\u00e2n kh\u00f4ng vui l\u00e0m, d\u00e2n kh\u00f4ng th\u1ec3 s\u1ed1ng. Tr\u1eabm k\u00ednh thi h\u00e0nh h\u00ecnh ph\u1ea1t c\u1ee7a tr\u1eddi, c\u1ea3 \u0111\u1ecbnh v\u00f5 c\u00f4ng, r\u1ea5t \u0111\u1ec3 \u00fd \u0111\u1ebfn binh ch\u00ednh. C\u00e1c dinh t\u1eeb Qu\u1ea3ng B\u00ecnh \u0111\u1ebfn B\u00ecnh Thu\u1eadn \u0111\u1ec1u chi\u1ebfu theo s\u1ed1 \u0111inh, c\u1ee9 3 \u0111inh l\u1ea5y 1 b\u1ed5 v\u00e0o c\u00e1c qu\u00e2n th\u1ee7y b\u1ed9 trong ngo\u00e0i. C\u00f2n l\u1ea1i th\u00ec v\u1eabn \u0111\u1ec3 \u1edf d\u00e2n h\u1ea1ng m\u00e0 ch\u1ecbu dao d\u1ecbch. Binh v\u00e0 d\u00e2n \u0111\u1ec1u c\u00f3 \u0111\u1ecbnh ph\u1eadn. G\u1ea7n \u0111\u00e2y nghe binh l\u00ednh c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f2i c\u1ea5p d\u01b0\u1ee1ng \u1edf d\u00e2n, s\u1ee3 ho\u1eb7c sinh nhi\u1ec1u m\u1ed1i t\u1ec7, d\u00e2n kh\u00f4ng ch\u1ecbu n\u1ed5i. V\u1eady \u0111\u1ecbnh r\u00f5 th\u00eam \u0111i\u1ec1u c\u1ea5m \u0111\u1ec3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi v\u00e2ng theo, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00e1i v\u01b0\u1ee3t.<\/p>\n\n\n\n<p>1. Nh\u1eefng qu\u00e2n m\u1edbi k\u00e9n \u0111\u00e3 c\u00f3 l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00eau s\u00e1ch x\u00e3 d\u00e2n ph\u1ee5 d\u01b0\u1ee1ng. N\u1ebfu c\u00f3 y\u00eau s\u00e1ch m\u00e0 l\u00fd d\u1ecbch l\u1ea5y t\u00ecnh ri\u00eang t\u1ef1 ti\u1ec7n c\u1ea5p cho, th\u00ec \u0111\u1ec1u tr\u1ecb t\u1ed9i c\u1ea3. Quan cai qu\u1ea3n kh\u00f4ng x\u00e9t ra c\u0169ng b\u1ecb t\u1ed9i l\u00e2y.<\/p>\n\n\n\n<p>2. Binh l\u00ednh ph\u1ea3i l\u00e0m sai d\u1ecbch, \u0111\u1ec1u c\u00f3 \u0111\u1ecbnh ph\u1eadn, quan cai qu\u1ea3n n\u1ebfu ai ri\u00eang cho ngh\u1ec9 vi\u1ec7c, \u0111\u00f2i l\u1ea5y ti\u1ec1n c\u1ee7a, c\u00f9ng l\u00e0 mang l\u00f2ng hi\u1ec1m, m\u01b0u l\u1ee3i ri\u00eang \u0111\u00e1nh \u0111\u1eadp \u0111au \u0111\u1edbn, \u0111\u1ec3 \u0111\u1ebfn n\u1ed7i h\u1ecd b\u1ecf tr\u1ed1n, th\u00ec l\u1ea5y qu\u00e2n ph\u00e1p tr\u1ecb t\u1ed9i.<\/p>\n\n\n\n<p>3. Quan cai qu\u1ea3n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00f2i l\u1ea5y ti\u1ec1n c\u1ee7a \u1edf x\u00e3 d\u00e2n ; x\u00e3 d\u00e2n m\u00e0 l\u1ea5y t\u00ecnh ri\u00eang t\u1eb7ng bi\u1ebfu th\u00ec c\u0169ng ph\u1ea3i t\u1ed9i nh\u01b0 th\u1ebf.<\/p>\n\n\n\n<p>4. Binh l\u00ednh l\u00e0m c\u00f4ng vi\u1ec7c g\u00ec, v\u1eadt li\u1ec7u c\u1ea7n d\u00f9ng \u0111\u1ec1u do b\u1ed9 Binh chia c\u1ea5p, quan cai qu\u1ea3n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u0103ng th\u00eam \u0111\u1ec3 l\u00e0m l\u1ee3i ri\u00eang.<\/p>\n\n\n\n<p>5. Ph\u00e9p tr\u1ecb binh, thao luy\u1ec7n l\u00e2u ng\u00e0y th\u00ec tinh th\u1ee5c t\u1ec1 ch\u1ec9nh. Binh \u0111\u1ebfn 50 tu\u1ed5i, c\u00f9ng l\u00e0 m\u1eafc b\u1ec7nh n\u1eb7ng v\u00e0 ch\u1ebft \u0111i, th\u00ec quan cai qu\u1ea3n ph\u1ea3i tr\u00ecnh r\u00f5 b\u1ed9 Binh, ra l\u1ec7nh cho x\u00e3 d\u00e2n ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c sung b\u1ed5, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 ti\u1ec7n th\u1ea3i ra thay v\u00e0o, l\u00e0m tr\u00e1i th\u00ec tr\u1ecb t\u1ed9i.<\/p>\n\n\n\n<p>6. Binh l\u00ednh t\u1ea1i ng\u0169 m\u00e0 b\u1ecf tr\u1ed1n, \u0111\u00f2i b\u1eaft kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c, th\u00ec b\u1eaft anh em ru\u1ed9t sung \u0111i\u1ec1n. N\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 anh em ru\u1ed9t m\u1edbi ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c.<\/p>\n\n\n\n<p>7. Binh l\u00ednh tr\u1ed1n m\u1ed9t l\u1ea7n th\u00ec \u0111\u00e1nh 50 roi, \u0111\u01b0a v\u1ec1 \u0111\u1ed9i ng\u0169, hai l\u1ea7n th\u00ec \u0111\u00e1nh 70 roi, sung v\u00e0o h\u1ecfa \u0111\u1ea7u, ba l\u1ea7n th\u00ec ch\u00e9m. Binh l\u00ednh tr\u1ed1n b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi trong x\u00e3 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111em n\u1ed9p th\u00ec sau khi ch\u00e9m mi\u1ec5n ph\u1ea3i \u0111i\u1ec1n c\u1ea5p ; n\u1ebfu b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi x\u00e3 kh\u00e1c b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111em n\u1ed9p th\u00ec c\u1ee9 y l\u1ec7 b\u1eaft \u0111i\u1ec1n c\u1ea5p. \u0110\u1ebfn nh\u01b0 binh l\u00ednh \u0111i \u0111\u00e1nh tr\u1eadn m\u00e0 tr\u1ed1n th\u00ec l\u1eadp t\u1ee9c ch\u00e9m \u0111\u1ec3 nghi\u00eam qu\u00e2n l\u1ec7nh.<\/p>\n\n\n\n<p>8. Binh l\u00ednh c\u00f3 l\u1ec7 chia ban \u0111\u1ec3 ngh\u1ec9, h\u1ebft h\u1ea1n ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn \u0111\u1ed9i ng\u0169, qu\u00e1 h\u1ea1n 1 ng\u00e0y \u0111\u00e1nh 30 roi, c\u1ee9 m\u1ed7i ng\u00e0y l\u1ea1i th\u00eam m\u1ed9t b\u1eadc, t\u1ed9i ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn 100 roi l\u00e0 c\u00f9ng.<\/p>\n\n\n\n<p>9. D\u00e2n x\u00e3 \u0111i\u1ec1n c\u1ea5p binh l\u00ednh, n\u1ebfu b\u1ecb quan cai qu\u1ea3n v\u00e0 binh l\u00ednh \u0111\u00f2i l\u1ea5y ti\u1ec1n c\u1ee7a th\u00ec cho x\u00e3 d\u00e2n \u0111\u1ebfn k\u00eau \u1edf quan \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng g\u1ea7n \u0111\u1ea5y \u0111\u1ec3 chuy\u1ec3n tr\u00ecnh l\u00ean b\u1ed9 Binh x\u00e9t r\u00f5, t\u00e2u xin tr\u1ecb t\u1ed9i\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai k\u00e9n trong c\u00e1c qu\u00e2n, ng\u01b0\u1eddi tu\u1ed5i t\u1eeb 25 tr\u1edf l\u00ean, 30 tr\u1edf xu\u1ed1ng, s\u1ee9c v\u00f3c kh\u1ecfe m\u1ea1nh, b\u1ed5 v\u00e0o \u0111\u1ed9i Loan nghi (B\u1ea3 c\u00e1i c\u0169).<\/p>\n\n\n\n<p>C\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng cho ch\u00e1nh ph\u00f3 su\u1ea5t \u0111\u1ed9i \u0111\u1ed9i Uy ch\u1ea5n qu\u00e2n Trung h\u1ea7u. (Ch\u00e1nh su\u1ea5t \u0111\u1ed9i m\u1ed7i th\u00e1ng ti\u1ec1n 4 quan, g\u1ea1o 3 ph\u01b0\u01a1ng, ph\u00f3 su\u1ea5t \u0111\u1ed9i m\u1ed7i th\u00e1ng ti\u1ec1n 3 quan, g\u1ea1o 2 ph\u01b0\u01a1ng 15 b\u00e1t).<\/p>\n\n\n\n<p>Ban ti\u1ec1n g\u1ea1o cho c\u1ef1u th\u1ea7n nh\u00e0 L\u00ea l\u00e0 L\u00ea Tr\u1ecb r\u1ed3i cho v\u1ec1. Tr\u1ecb l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi huy\u1ec7n Si\u00eau Lo\u1ea1i tr\u1ea5n Kinh B\u1eafc, khi T\u00e2y S\u01a1n n\u1ed5i lo\u1ea1n, theo vua L\u00ea ch\u1ea1y sang n\u01b0\u1edbc Thanh, khi tr\u1edf v\u1ec1 vua tri\u1ec7u v\u00e0o kinh cho y\u1ebft ki\u1ebfn, \u0111\u1ebfn nay v\u00ec c\u00f3 tang m\u1eb9 xin v\u1ec1. Vua ban cho h\u1eadu r\u1ed3i cho v\u1ec1.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho Thanh Hoa v\u00e0 Ngh\u1ec7 An m\u1ed7i tr\u1ea5n ch\u1edf 5 v\u1ea1n h\u1ed9c l\u00faa v\u1ec1 Kinh.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Cai c\u01a1 Tr\u1ea7n V\u0103n H\u1ecdc l\u00e0m Gi\u00e1m th\u00e0nh s\u1ee9.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 2, ng\u00e0y Gi\u00e1p th\u00e2n, b\u1eaft \u0111\u1ea7u d\u1ef1ng \u0111\u00e0n Nam giao (\u1edf x\u00e3 D\u01b0\u01a1ng Xu\u00e2n v\u1ec1 ph\u00eda nam Kinh th\u00e0nh). \u0110\u00e0n l\u00e0m ba t\u1ea7ng (t\u1ea7ng th\u1ee9 nh\u1ea5t \u0111\u00e0n tr\u00f2n, cao 6 th\u01b0\u1edbc 8 t\u1ea5c, chu vi 30 tr\u01b0\u1ee3ng 3 th\u01b0\u1edbc 5 t\u1ea5c ; t\u1ea7ng th\u1ee9 hai \u0111\u00e0n vu\u00f4ng ; cao 2 th\u01b0\u1edbc 5 t\u1ea5c, m\u1ed7i chi\u1ec1u 19 tr\u01b0\u1ee3ng 5 th\u01b0\u1edbc 7 t\u1ea5c ; t\u1ea7ng th\u1ee9 ba \u0111\u00e0n vu\u00f4ng, cao 1 th\u01b0\u1edbc 9 t\u1ea5c, m\u1ed7i b\u1ec1 37 tr\u01b0\u1ee3ng 5 th\u01b0\u1edbc ; chung quanh ba t\u1ea7ng \u0111\u1ec1u c\u00f3 lan can).<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u00e0n tr\u00f2n t\u1ea7ng th\u1ee9 nh\u1ea5t \u0111\u1ec3 t\u1ebf Tr\u1eddi [Hi\u1ec7u thi\u00ean th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebf] \u0110\u1ea5t [Ho\u00e0ng \u0111\u1ecba k\u1ef3]. \u0110\u00e0n vu\u00f4ng t\u1ea7ng th\u1ee9 hai t\u1ebf t\u00e1m t\u00f2ng v\u1ecb [t\u00e1m v\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 th\u1edd] \u1edf t\u1ea3 nh\u1ea5t l\u00e0 M\u1eb7t tr\u1eddi, t\u1ea3 nh\u1ecb l\u00e0 c\u00e1c Tinh T\u00fa, t\u1ea3 tam l\u00e0 c\u00e1c th\u1ea7n Gi\u00f3, M\u01b0a, M\u00e2y, S\u1ea5m ; t\u1ea3 t\u1ee9 l\u00e0 sao Th\u00e1i tu\u1ebf (1. Th\u00e1i tu\u1ebf : T\u1ee9c l\u00e0 M\u1ed9c tinh, ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a l\u1ea5y \u0111\u1ec3 ghi n\u0103m.), th\u1ea7n Nguy\u1ec7t t\u01b0\u1edbng (2. Nguy\u1ec7t t\u01b0\u1edbng : Ch\u1ec9 l\u00fac m\u1eb7t tr\u1eddi m\u1eb7t tr\u0103ng h\u1ecdp nhau. C\u00f3 12 th\u1ea7n Nguy\u1ec7t t\u01b0\u1edbng.), h\u1eefu nh\u1ea5t l\u00e0 M\u1eb7t tr\u0103ng, h\u1eefu nh\u1ecb l\u00e0 c\u00e1c th\u1ea7n N\u00fai, Bi\u1ec3n, S\u00f4ng, Ch\u1eb1m [S\u01a1n H\u1ea3i Xuy\u00ean Tr\u1ea1ch] (n\u0103m Minh M\u1ec7nh th\u1ee9 9 \u0111\u1ed5i l\u00e0m S\u01a1n H\u1ea3i Giang Tr\u1ea1ch), h\u1eefu tam l\u00e0 c\u00e1c th\u1ea7n C\u1ed3n, G\u00f2, B\u1edd n\u01b0\u1edbc, B\u00e3i b\u1eb1ng, h\u1eefu t\u1ee9 l\u00e0 c\u00e1c th\u1ea7n k\u1ef3 trong c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc. T\u1ea7ng th\u1ee9 ba, ph\u00eda \u0111\u00f4ng nam \u0111\u1eb7t s\u1edf Ph\u1ea7n s\u00e0i (1. Ph\u1ea7n s\u00e0i : N\u01a1i ch\u1ea5t c\u1ee7i \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1t c\u00e1c \u0111\u1ed3 c\u00fang t\u1ebf nh\u01b0 b\u00f2, l\u1ee3n v\u00e0 l\u1ee5a, cho ch\u00e1y h\u1ebft b\u1ed1c kh\u00f3i l\u00ean cao, \u0111\u1ec3 t\u1ebf Tr\u1eddi.), ph\u00eda t\u00e2y b\u1eafc \u0111\u1eb7t s\u1edf \u1ebf kh\u1ea3m (2. \u1ebf kh\u1ea3m : N\u01a1i \u0111\u00e0o l\u1ed7 \u0111\u1ec3 ch\u00f4n c\u00e1c con v\u1eadt nh\u01b0 b\u00f2, l\u1ee3n, l\u1ee5a xu\u1ed1ng \u0111\u1ea5t, \u0111\u1ec3 t\u1ebf \u0110\u1ea5t.&nbsp; ). \u1edf ngo\u00e0i ba t\u1ea7ng th\u00ec l\u00e0m n\u1ec1n vu\u00f4ng, tr\u1ed3ng th\u00f4ng kh\u1eafp c\u1ea3, ngo\u00e0i n\u1ec1n vu\u00f4ng th\u00ec x\u00e2y t\u01b0\u1eddng chung quanh. C\u1eeda b\u1ed1n m\u1eb7t x\u00e2y c\u1ed9t g\u1ea1ch. \u1edf ngo\u00e0i \u0111\u00e0n v\u1ec1 ph\u00eda h\u1eefu th\u00ec \u0111\u1eb7t Trai cung l\u00e0m n\u01a1i vua \u0103n chay.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Ch\u01b0\u1edfng qu\u00e2n Ph\u1ea1m V\u0103n Nh\u01a1n tr\u00f4ng coi c\u00f4ng vi\u1ec7c. Th\u01b0\u1edfng cho c\u00e1c qu\u00e2n l\u00e0m vi\u1ec7c 5.000 quan ti\u1ec1n. M\u1edf v\u00e0o \u0111\u1ea5t ri\u00eang c\u1ee7a nh\u00e2n d\u00e2n v\u00e0 v\u00e0o ph\u1ea7n m\u1ed9 ph\u1ea3i d\u1eddi \u0111i th\u00ec chi c\u1ea5p ti\u1ec1n cho. R\u1ed3i l\u1ea5y 25 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n x\u00e3 D\u01b0\u01a1ng Xu\u00e2n sung l\u00e0m \u0111\u00e0n phu, mi\u1ec5n cho dao d\u1ecbch.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai b\u1ed9 L\u1ec5 b\u00e0n \u0111\u1ecbnh v\u1ec1 \u0111\u1ed3 th\u1edd \u1edf \u0111\u00e0n Nam giao, \u0111\u01b0a cho h\u1eefu ty l\u00e0m theo c\u00e1ch th\u1ee9c. L\u1ea1i h\u1ea1 l\u1ec7nh cho dinh Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c ch\u1ecdn mua m\u1ed9t con tr\u00e2u non v\u00e0 t\u00e1m con tr\u00e2u \u0111\u1ef1c nu\u00f4i \u1edf chu\u1ed3ng ri\u00eang r\u1ea5t tinh s\u1ea1ch \u0111\u1ec3 cung \u0111\u1ea1i t\u1ebf.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai c\u00e1c th\u00e0nh v\u00e0 dinh tr\u1ea5n x\u00e9t s\u1ed1 ti\u1ec1n th\u00f3c ra v\u00e0o trong m\u1ed9t n\u0103m, chia ra t\u1eebng k\u1ef3 (th\u00e1ng gi\u00eang \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 6 l\u00e0m m\u1ed9t k\u1ef3, th\u00e1ng 7 \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 12 l\u00e0m m\u1ed9t k\u1ef3) l\u00e0m s\u1ed5, do b\u1ed9 H\u1ed9 chuy\u1ec3n t\u00e2u, \u0111\u1eb7t l\u00e0m l\u1ec7 m\u00e3i m\u00e3i.<\/p>\n\n\n\n<p>Tha dao d\u1ecbch cho con B\u00f9i H\u1eefu L\u1ec5 l\u00e0 H\u1eefu Th\u1ee5c. H\u1eefu L\u1ec5 ng\u01b0\u1eddi Nam Ph\u1ed1 huy\u1ec7n Ph\u00fa Vang, tr\u01b0\u1edbc theo Du\u1ec7 t\u00f4ng v\u00e0o Gia \u0110\u1ecbnh, l\u00e0m K\u00fd l\u1ee5c Long H\u1ed3, n\u0103m B\u00ednh th\u00e2n gi\u1eb7c T\u00e2y S\u01a1n v\u00e0o c\u01b0\u1edbp, b\u1ecb gi\u1eb7c b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c, ch\u1eedi gi\u1eb7c kh\u00f4ng ch\u1ecbu khu\u1ea5t, b\u1ecb gi\u1eb7c m\u1ed5 ch\u1ebft. \u0110\u1ebfn nay H\u1eefu Th\u1ee5c \u0111em vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Vua n\u00f3i r\u1eb1ng : H\u1eefu L\u1ec5 ch\u1ebft v\u00ec trung, n\u00ean tha dao d\u1ecbch cho con \u0111\u1ec3 n\u00eau kh\u00ed ti\u1ebft b\u1ec1 t\u00f4i. B\u00e8n mi\u1ec5n dao d\u1ecbch cho tr\u1ecdn \u0111\u1eddi.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1ebf xu\u00e2n \u1edf V\u0103n mi\u1ebfu. Vua th\u00e2n \u0111\u1ebfn l\u00e0m l\u1ec5.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ed5i m\u01b0\u1eddi v\u1ec7 dinh T\u00fac tr\u1ef1c l\u00e0m m\u01b0\u1eddi v\u1ec7 Th\u1ecb trung, c\u00e1c v\u1ec7 dinh Ph\u1ea5n d\u1ef1c v\u00e0 n\u0103m v\u1ec7 th\u1ee7y dinh l\u00e0m v\u1ec7 Ph\u1ea5n d\u1ef1c N\u1ed9i th\u1ee7y v\u00e0 n\u0103m th\u1ee7y c\u01a1 thu\u1ed9c Th\u1ee7y qu\u00e2n.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ed5 t\u00f9 Tuy\u00ean Quang&nbsp; l\u00e0 Ng\u00e2n V\u0169 m\u01b0u l\u00e0m ph\u1ea3n. Tr\u1ea5n th\u1ee7 \u0110\u1eb7ng Ph\u01b0\u1edbc Trung \u0111em qu\u00e2n d\u1eb9p b\u1eaft, Ng\u00e2n V\u0169 l\u1ea9n tr\u1ed1n. Quan B\u1eafc Th\u00e0nh cho r\u1eb1ng b\u1ecdn t\u00f9 tr\u01b0\u1edfng Man ho\u1ea3ng h\u1ed1t, kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111\u1ed9ng binh, xin chi\u00eau d\u1ee5 v\u1ed7 v\u1ec1, khi\u1ebfn ra th\u00fa th\u00ec tha t\u1ed9i. Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00e1n th\u1ee7 ch\u00e2u V\u1ea1n Ninh l\u00e0 Phan Ph\u01b0\u01a1ng Kh\u00e1ch b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ecdn gi\u1eb7c bi\u1ec3n v\u00e0 kh\u00ed gi\u1edbi \u0111em n\u1ed9p. Th\u01b0\u1edfng cho 200 quan ti\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y \u0110\u00e0o V\u0103n L\u01b0\u01a1ng l\u00e0m Ph\u00f3 \u0111\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf Th\u1ee7y qu\u00e2n.<\/p>\n\n\n\n<p>Ba x\u00e3 \u0110\u1ecbnh M\u00f4n, Kim Ng\u1ecdc, C\u01b0 Ch\u00ednh \u1edf ven n\u00fai hay b\u1ecb n\u1ea1n h\u1ed5. Sai c\u1ea7u \u0111\u1ea3o th\u1ea7n n\u00fai Ng\u1ecdc Tr\u1ea3n. L\u1ea1i c\u1ea5p ti\u1ec1n g\u1ea1o cho d\u00e2n x\u00e3 Ph\u00f9 B\u00e0i (v\u1eabn l\u00e0m ngh\u1ec1 b\u1eaft h\u1ed5) sai \u0111i s\u0103n b\u1eaft ; d\u00e2n nh\u1edd \u0111\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u01b0u tr\u1ea5n Gia \u0110\u1ecbnh l\u00e0 b\u1ecdn Nguy\u1ec5n V\u0103n Tr\u01b0\u01a1ng, Tr\u1ecbnh Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c t\u00e2u r\u1eb1ng :\u201dB\u1ecdn th\u1ea7n l\u1ea1m mang tr\u00e1ch nhi\u1ec7m bi\u00ean kh\u1ed5n, \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ec7n nghi l\u00e0m vi\u1ec7c, nh\u01b0ng ngh\u0129 quy\u1ec1n sinh s\u00e1t l\u00e0 tr\u1ecdng, kh\u00f4ng d\u00e1m t\u1ef1 chuy\u00ean. V\u1eady xin ph\u00e0m nh\u1eefng \u00e1n n\u00e0o h\u01a1i n\u1eb7ng th\u00ec ch\u00e2m ch\u01b0\u1edbc d\u1ef1 ngh\u0129 t\u00e2u l\u00ean, \u0111\u1ee3i ch\u1ec9 m\u1edbi thi h\u00e0nh\u201d. Vua y l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf l\u0129nh Tr\u1ea5n th\u1ee7 Ngh\u1ec7 An l\u00e0 Hu\u1ef3nh Vi\u1ebft To\u1ea3n l\u1ea1m thu ti\u1ec1n thu\u1ebf quan t\u00e2n 1.000 quan, l\u1ea1i b\u00e1 chi\u1ebfm ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t \u1edf D\u0169ng Quy\u1ebft h\u01a1n 80 m\u1eabu. Hi\u1ec7p tr\u1ea5n Nguy\u1ec5n Ho\u00e0i Qu\u1ef3nh h\u1eb7c t\u00e2u vi\u1ec7c \u1ea5y. Sai Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay Nguy\u1ec5n V\u0103n Du, Thi\u00eam s\u1ef1 Nguy\u1ec5n Quang Huy\u00ean \u0111\u1ebfn x\u00e9t \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ebft t\u00ecnh tr\u1ea1ng. Gi\u00e1ng Vi\u1ebft To\u1ea3n l\u00e0m Ph\u00f3 \u0111\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf, b\u00e3i ch\u1ee9c Tr\u1ea5n th\u1ee7 ; Tham hi\u1ec7p Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n Th\u1ee5c l\u00e0 \u0111\u1ed3ng li\u00eau m\u00e0 kh\u00f4ng bi\u1ebft n\u00eau ra c\u0169ng b\u1ecb ph\u1ea1t. Th\u01b0\u1edfng cho Ho\u00e0i Qu\u1ef3nh 300 quan ti\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh s\u1ed5 ng\u1ea1ch binh d\u00e2n c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c, Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb, Qu\u1ea3ng B\u00ecnh, Qu\u1ea3ng Nam, B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh, Ph\u00fa Y\u00ean, B\u00ecnh H\u00f2a, B\u00ecnh Thu\u1eadn. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng : \u201cQu\u00e2n \u0111\u1ec3 gi\u1eef n\u01b0\u1edbc, d\u00e2n \u0111\u1ec3 nu\u00f4i qu\u00e2n, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1ebd th\u01b0\u1eddng x\u01b0a nay. Nay k\u00e9n binh c\u1ee9 3 \u0111inh l\u1ea5y 1 b\u1ed5 v\u00e0o c\u00e1c qu\u00e2n th\u1ee7y b\u1ed9, \u0111\u00e3 c\u00f3 \u0111\u1ecbnh ng\u1ea1ch. T\u1eeb nay ph\u00e0m c\u00f3 k\u1ebb tr\u1ed1n tr\u00e1nh xi\u00eau t\u00e1n m\u1edbi v\u1ec1, d\u00e2n \u0111inh \u0111\u1ebfn tu\u1ed5i v\u00e0 quan l\u1ea1i b\u1ecb c\u00e1ch b\u00e3i v\u1ec1 l\u00e0m tr\u00e1ng th\u00ec \u0111\u1ec1u \u1edf d\u00e2n h\u1ea1ng, ch\u1ee9 kh\u00f4ng v\u00ec s\u1ed1 d\u00e2n th\u00eam l\u00ean m\u00e0 k\u00e9n th\u00eam l\u00e0m binh. K\u1ebb v\u1ec1 l\u00e0m tr\u00e1ng th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o l\u00e0m \u1edf c\u00e1c nha \u0111\u1ec3 m\u01b0u tr\u00e1nh sai d\u1ecbch. L\u00e0m tr\u00e1i th\u00ec x\u1eed t\u1ed9i n\u1eb7ng\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u1ecdi 6.500 bi\u1ec1n binh \u1edf Ngh\u1ec7 An v\u00e0 B\u1eafc Th\u00e0nh v\u1ec1 Kinh.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua duy\u1ec7t s\u1ed5 qu\u00e2n \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh. Chi\u1ebfu d\u1ee5 th\u00e0nh th\u1ea7n r\u1eb1ng : \u201cG\u1ea7n \u0111\u00e2y binh l\u00ednh \u1edf th\u00e0nh b\u1ecf tr\u1ed1n ng\u00e0y c\u00e0ng nhi\u1ec1u, c\u1ee9 \u0111\u00f2i b\u1eaft thay th\u00ec x\u00e3 d\u00e2n l\u1ea1i xi\u00eau t\u00e1n l\u00e0 c\u1edb \u1edf \u0111\u00e2u ? B\u1ecdn c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i \u1edf l\u00e2u ch\u1ed1n bi\u00ean kh\u1ed5n, t\u00ecnh tr\u1ea1ng c\u1ee7a qu\u00e2n, n\u1ed7i kh\u1ed5 c\u1ee7a d\u00e2n, \u0111\u00e3 t\u1eebng hi\u1ec3u r\u00f5. Nay n\u00ean ch\u00fa \u00fd x\u1ebfp \u0111\u1eb7t th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u1ec3 cho qu\u00e2n d\u00e2n \u0111\u1ec1u l\u1ee3i. Cho \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m t\u1eadp m\u1eadt \u0111\u1ec3 t\u00e2u, s\u1ebd li\u1ec7u t\u00ednh thi h\u00e0nh\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Gi\u1eb7c bi\u1ec3n T\u1ec1 Ng\u00f4i h\u1ecdp 30 chi\u1ebfc thuy\u1ec1n l\u1ea9n v\u00e0o Hoa Phong \u0111\u1ed1t c\u01b0\u1edbp b\u1ea3o Ph\u01b0\u1ee3ng Ho\u00e0ng. Th\u00e0nh th\u1ea7n sai ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng Ti\u1ec1n qu\u00e2n l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ea5n B\u1eedu \u0111em chu s\u01b0 \u0111i \u0111\u00e1nh \u0111u\u1ed5i.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Qu\u1ea3n c\u01a1 Ti\u1ec1n th\u1ee7y l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n H\u1ea1nh, Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay Ti\u1ec1n d\u1ef1c l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n L\u1eef qu\u1ea3n binh thuy\u1ec1n \u0111i v\u1eadn chuy\u1ec3n g\u1ed7 \u1edf B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh. Vua d\u1ee5 r\u1eb1ng : \u201cGi\u1eb7c bi\u1ec3n T\u1ec1 ng\u00f4i l\u1ea9n l\u00fat \u1edf ngo\u00e0i bi\u1ec3n, b\u1ecdn ng\u01b0\u01a1i n\u00ean gia t\u00e2m ph\u00f2ng b\u1ecb. Ai b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c thuy\u1ec1n gi\u1eb7c, thuy\u1ec1n l\u1edbn th\u00ec th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n 1.000 quan, thuy\u1ec1n nh\u1ecf th\u00ec 500 quan\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1eafp 12 \u0111o\u1ea1n \u0111\u00ea m\u1edbi \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh. (M\u1ed9t \u0111o\u1ea1n \u1edf x\u00e3 Nh\u1eadt Chi\u00eau huy\u1ec7n B\u1ea1ch H\u1ea1c tr\u1ea5n S\u01a1n T\u00e2y, d\u00e0i h\u01a1n 766 tr\u01b0\u1ee3ng, m\u1ed9t \u0111o\u1ea1n \u1edf x\u00e3 N\u1ea1i T\u1eed Ch\u00e2u huy\u1ec7n Y\u00ean L\u1ea1c, d\u00e0i h\u01a1n 273 tr\u01b0\u1ee3ng, m\u1ed9t \u0111o\u1ea1n \u1edf x\u00e3 B\u1ed9 \u0110\u1ea7u huy\u1ec7n Th\u01b0\u1ee3ng Ph\u01b0\u1edbc tr\u1ea5n S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng, d\u00e0i h\u01a1n 97 tr\u01b0\u1ee3ng, m\u1ed9t \u0111o\u1ea1n \u1edf x\u00e3 Cao X\u00e1 huy\u1ec7n Kim \u0110\u1ed9ng, d\u00e0i h\u01a1n 138 tr\u01b0\u1ee3ng, m\u1ed9t \u0111o\u1ea1n \u1edf x\u00e3 Cao \u0110\u00e0 huy\u1ec7n<\/p>\n\n\n\n<p>Nam Xang, d\u00e0i 260 tr\u01b0\u1ee3ng, m\u1ed9t \u0111o\u1ea1n \u1edf x\u00e3 B\u00e0i Nhi\u1ec5m huy\u1ec7n Duy Ti\u00ean, d\u00e0i h\u01a1n 167 tr\u01b0\u1ee3ng, m\u1ed9t \u0111o\u1ea1n \u1edf hai x\u00e3 B\u1ea1ch Sam, H\u00f2a Kh\u00ea, d\u00e0i h\u01a1n 98 tr\u01b0\u1ee3ng, m\u1ed9t \u0111o\u1ea1n \u1edf x\u00e3 H\u00f2a Kh\u00ea d\u00e0i 56 tr\u01b0\u1ee3ng, m\u1ed9t \u0111o\u1ea1n \u1edf x\u00e3 \u0110\u01b0\u1eddng \u1ea5m, d\u00e0i h\u01a1n 133 tr\u01b0\u1ee3ng, m\u1ed9t \u0111o\u1ea1n \u1edf x\u00e3 B\u1ea5t \u0110o\u1ea1n huy\u1ec7n Kim B\u1ea3ng, d\u00e0i h\u01a1n 49 tr\u01b0\u1ee3ng, m\u1ed9t \u0111o\u1ea1n \u1edf x\u00e3 H\u1ed3i Trung, d\u00e0i h\u01a1n 50 tr\u01b0\u1ee3ng, m\u1ed9t \u0111o\u1ea1n \u1edf x\u00e3 H\u1ea1 C\u01a1 huy\u1ec7n \u0110\u1ea1i An, d\u00e0i h\u01a1n 279 tr\u01b0\u1ee3ng). Sai th\u00e0nh th\u1ea7n thu\u00ea d\u00e2n l\u00e0m vi\u1ec7c, chi h\u01a1n 95.200 quan ti\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>Tri\u1ec7u H\u1ed9 b\u1ed9 \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Khi\u00eam, Binh b\u1ed9 l\u00e0 \u0110\u1eb7ng Tr\u1ea7n Th\u01b0\u1eddng, Ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng ti\u1ec1n qu\u00e2n l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ea5n B\u1eedu, Tr\u1ea5n th\u1ee7 S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 V\u00f5 Do\u00e3n V\u0103n, Tr\u1ea5n th\u1ee7 S\u01a1n Nam h\u1ea1 l\u00e0 Tr\u1ea7n C\u00f4ng L\u1ea1i, \u0110\u1ed1c tr\u1ea5n Thanh H\u00f3a l\u00e0 T\u00f4n Th\u1ea5t Ch\u01b0\u01a1ng, Hi\u1ec7p tr\u1ea5n Ngh\u1ec7 An l\u00e0 Nguy\u1ec5n Ho\u00e0i Qu\u1ef3nh, Ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Ch\u1ea5n v\u00f5 \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh l\u00e0 L\u00ea Ti\u1ebfn Tham, L\u01b0u th\u1ee7 V\u0129nh Tr\u1ea5n l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Thi\u1ec7n, c\u00f9ng c\u00e1c dinh th\u1ea7n t\u1eeb B\u00ecnh Thu\u1eadn tr\u1edf ra ngo\u00e0i m\u1ed7i dinh m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi, v\u1ec1 ch\u1ea7u \u1edf Kinh.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 3, ng\u00e0y \u0110inh t\u1ef5, b\u1eaft \u0111\u1ea7u d\u1ef1ng \u0111\u00e0n X\u00e3 T\u1eafc (\u1edf b\u00ean h\u1eefu Ho\u00e0ng th\u00e0nh) ; sai c\u00e1c th\u00e0nh v\u00e0 dinh tr\u1ea5n \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i c\u1ed1ng \u0111\u1ea5t \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 \u0111\u1eafp. \u0110\u00e0n l\u00e0m hai t\u1ea7ng. (t\u1ea7ng th\u1ee9 nh\u1ea5t cao 2 th\u01b0\u1edbc, vu\u00f4ng m\u1ed7i chi\u1ec1u 15 tr\u01b0\u1ee3ng ; t\u1ea7ng th\u1ee9 2 cao 1 th\u01b0\u1edbc 5 t\u1ea5c, vu\u00f4ng m\u1ed7i chi\u1ec1u 29 tr\u01b0\u1ee3ng. Ch\u00e2u vi hai t\u1ea7ng \u0111\u1ec1u c\u00f3 lan can, ngo\u00e0i tr\u1ed3ng c\u00e2y, x\u00e2y t\u01b0\u1eddng chung quanh). T\u1ea7ng th\u1ee9 nh\u1ea5t \u0111\u1ec3 t\u1ebf th\u1ea7n Th\u00e1i x\u00e3 Th\u00e1i t\u1eafc (\u0111\u1ec1u h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 b\u1eafc), b\u00ean h\u1eefu ph\u1ed1i th\u1edd th\u1ea7n H\u1eadu th\u1ed5 C\u00e2u Long th\u1ecb, b\u00ean t\u1ea3 ph\u1ed1i th\u1edd H\u1eadu T\u1eafc th\u1ecb (\u0111\u00f4ng t\u00e2y h\u01b0\u1edbng v\u00e0o nhau); t\u1ea7ng th\u1ee9 hai th\u00ec ph\u00eda t\u00e2y b\u1eafc \u0111\u1eb7t s\u1edf \u1ebf Kh\u1ea3m. Sai Ch\u01b0\u1edfng qu\u00e2n Ph\u1ea1m V\u0103n Nh\u01a1n tr\u00f4ng coi c\u00f4ng vi\u1ec7c. R\u1ed3i sai b\u1ed9 L\u1ec5 b\u00e0n \u0111\u1ecbnh v\u1ec1 ph\u00e9p th\u1edd t\u1ef1, m\u1ed7i n\u0103m c\u1ee9 ng\u00e0y m\u1eadu v\u1ec1 th\u00e1ng tr\u1ecdng xu\u00e2n v\u00e0 tr\u1ecdng thu th\u00ec t\u1ebf. (Th\u00e1ng tr\u1ecdng xu\u00e2n th\u00ec ng\u00e0y m\u1eadu sau ng\u00e0y t\u1ebf Nam giao, th\u00e1ng tr\u1ecdng thu th\u00ec ng\u00e0y m\u1eadu \u0111\u1ea7u th\u00e1ng).<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;\u0110\u1ecbnh ng\u1ea1ch bi\u1ec1n binh cho c\u00e1c qu\u00e2n th\u1ee7y b\u1ed9 trong ngo\u00e0i :<\/p>\n\n\n\n<p>(C\u00e1c v\u1ec7 Th\u1ecb trung, m\u1ed7i v\u1ec7 600 ng\u01b0\u1eddi, c\u00f3 m\u1ed9t v\u1ec7 \u00fay v\u00e0 m\u1ed9t ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay ; m\u1ed7i v\u1ec7 5 \u0111\u1ed9i, m\u1ed7i \u0111\u1ed9i 120 ng\u01b0\u1eddi, c\u00f3 m\u1ed9t cai \u0111\u1ed9i v\u00e0 m\u1ed9t ph\u00f3 \u0111\u1ed9i ; \u0111\u1ed9i chia 8 th\u1eadp, m\u1ed7i th\u1eadp 15 ng\u01b0\u1eddi, c\u00f3 m\u1ed9t \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng v\u00e0 m\u1ed9t su\u1ea5t th\u1eadp. C\u00e1c thuy\u1ec1n Trung h\u1ea7u m\u1ed7i thuy\u1ec1n 60 ng\u01b0\u1eddi, c\u00f3 m\u1ed9t cai \u0111\u1ed9i. C\u00e1c \u0111\u1ed9i Uy ch\u1ea5n m\u1ed7i \u0111\u1ed9i 60 ng\u01b0\u1eddi, c\u00f3 m\u1ed9t cai \u0111\u1ed9i, m\u1ed7i thuy\u1ec1n \u0111\u1ed9i \u0111\u1ec1u 4 th\u1eadp, m\u1ed7i th\u1eadp 15 ng\u01b0\u1eddi, c\u00f3 m\u1ed9t \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng v\u00e0 m\u1ed9t su\u1ea5t th\u1eadp. V\u1ec7 N\u1ed9i tr\u1ef1c, v\u1ec7 Ph\u1ea5n d\u1ef1c, N\u1ed9i th\u1ee7y, c\u00e1c v\u1ec7 qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch, m\u1ed7i v\u1ec7 600 ng\u01b0\u1eddi, c\u00f3 m\u1ed9t v\u1ec7 \u00fay v\u00e0 m\u1ed9t ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay, m\u1ed7i v\u1ec7 10 \u0111\u1ed9i, m\u1ed7i \u0111\u1ed9i 60 ng\u01b0\u1eddi, c\u00f3 m\u1ed9t cai \u0111\u1ed9i, m\u1ed7i \u0111\u1ed9i 4 th\u1eadp, m\u1ed7i th\u1eadp 15 ng\u01b0\u1eddi, c\u00f3 m\u1ed9t \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng v\u00e0 m\u1ed9t su\u1ea5t th\u1eadp. C\u00e1c v\u1ec7 c\u01a1 \u1edf c\u00e1c qu\u00e2n, m\u1ed7i v\u1ec7 500 ng\u01b0\u1eddi, c\u00f3 m\u1ed9t v\u1ec7 \u00fay v\u00e0 m\u1ed9t ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay, m\u1ed7i c\u01a1 500 ng\u01b0\u1eddi, c\u00f3 m\u1ed9t qu\u1ea3n c\u01a1 v\u00e0 m\u1ed9t ph\u00f3 qu\u1ea3n c\u01a1 ; v\u1ec7 c\u01a1 \u0111\u1ec1u 10 \u0111\u1ed9i, \u0111\u1ed9i 50 ng\u01b0\u1eddi, c\u00f3 m\u1ed9t cai \u0111\u1ed9i ; m\u1ed7i \u0111\u1ed9i 4 th\u1eadp, m\u1ed7i th\u1eadp 12 ng\u01b0\u1eddi, c\u00f3 m\u1ed9t \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng v\u00e0 m\u1ed9t su\u1ea5t th\u1eadp. C\u00e1c c\u01a1 \u1edf Th\u1ee7y qu\u00e2n, m\u1ed7i c\u01a1 600 ng\u01b0\u1eddi, c\u00f3 m\u1ed9t qu\u1ea3n c\u01a1 v\u00e0 m\u1ed9t ph\u00f3 qu\u1ea3n c\u01a1 ; m\u1ed7i c\u01a1 10 \u0111\u1ed9i, m\u1ed7i \u0111\u1ed9i 60 ng\u01b0\u1eddi, c\u00f3 m\u1ed9t cai \u0111\u1ed9i ; m\u1ed7i \u0111\u1ed9i 4 th\u1eadp, m\u1ed7i th\u1eadp 15 ng\u01b0\u1eddi, c\u00f3 m\u1ed9t \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng v\u00e0 m\u1ed9t su\u1ea5t th\u1eadp. Nh\u1eefng dinh qu\u00e2n th\u1ee7y b\u1ed9 k\u1ec3 tr\u00ean, \u0111\u1ec1u c\u00f3 m\u1ed9t cai \u00e1n, m\u1ed9t tri b\u1ea1 ; m\u1ed7i v\u1ec7 m\u1ed7i c\u01a1 c\u00f3 m\u1ed9t cai \u00e1n. \u0110\u1ebfn nh\u01b0 v\u1ec7 c\u01a1 tr\u01b0\u1edbc c\u00f3 \u0111\u1eb7t tr\u01b0\u1edfng hi\u1ec7u, ph\u00f3 \u0111\u1ed9i, ch\u00e1nh \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng, \u0111\u1ec1u cho \u1edf l\u1ea1i ng\u1ea1ch, t\u1eeb sau c\u00f3 khuy\u1ebft th\u00ec b\u1ecf, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 n\u1eefa).<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Tr\u1ea7n C\u00f4ng L\u1ea1i l\u00e3nh Tr\u1ea5n th\u1ee7 Ngh\u1ec7 An, Ho\u00e0ng Ng\u1ecdc U\u1ea9n l\u00e3nh Hi\u1ec7p tr\u1ea5n, Tr\u1ecbnh Ng\u1ecdc Tr\u00ed l\u00e3nh Tr\u1ea5n th\u1ee7 S\u01a1n Nam h\u1ea1.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u1ef1ng th\u00eam kho Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i. Dinh th\u1ea7n xin chi\u1ebfu theo th\u1ef1c s\u1ed1 ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t m\u00e0 b\u1eaft d\u00e2n n\u1ed9p b\u00e1n v\u1eadt li\u1ec7u. Vua theo l\u1eddi.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ed5 h\u00e0o ch\u00e2u V\u00e2n \u0110\u1ed3n tr\u1ea5n Y\u00ean Qu\u1ea3ng l\u00e0 b\u1ecdn Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh B\u00e1 v\u00e0 Ph\u1ea1m \u0110\u00ecnh Qu\u1ebf b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ecdn gi\u1eb7c T\u1ec1 Ng\u00f4i v\u00e0 thuy\u1ec1n ghe kh\u00ed gi\u1edbi, quan B\u1eafc Th\u00e0nh \u0111em vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Cho b\u1ecdn \u0110\u00ecnh B\u00e1 l\u00e0m \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng, th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n 300 quan. Nh\u1eefng gi\u1eb7c Thanh b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c sai \u0111\u01b0a tr\u1ea3 v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc Thanh. Ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n [ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t] b\u1ecb gi\u1eb7c b\u1eaft ph\u1ea3i theo \u0111\u1ec1u th\u1ea3 h\u1ebft.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho Gia \u0110\u1ecbnh, ph\u00e0m thuy\u1ec1n n\u01b0\u1edbc Thanh v\u00e0 thuy\u1ec1n T\u00e2y D\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn bu\u00f4n, ng\u00e0y tr\u1edf v\u1ec1 th\u00ec chi\u1ebfu theo s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi trong thuy\u1ec1n m\u00e0 c\u1ea5p cho m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 100 c\u00e2n g\u1ea1o, thu ti\u1ec1n gi\u00e1 l\u00e0 3 quan, l\u1ea5y l\u00e0m l\u1ec7 m\u00e3i m\u00e3i.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai \u0111\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf dinh H\u1eadu th\u1ee7y l\u00e0 L\u00ea V\u0103n Qu\u1ebf v\u00e0 Ch\u00e1nh th\u1ed1ng H\u1eefu \u0111\u1ed3n l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00e1i v\u1eadn ch\u1edf g\u1ea1o l\u01b0\u01a1ng \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh. H\u1ea1 l\u1ec7nh cho Thanh Hoa v\u00e0 Ngh\u1ec7 An \u0111em binh thuy\u1ec1n \u0111i tu\u1ea7n bi\u1ec3n \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng b\u1ecb.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai b\u1ecdn L\u01b0\u01a1ng Trinh Qu\u00e1n v\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng B\u1ea3o Thi\u1ec7n \u1edf N\u1ed9i vi\u1ec7n l\u00e3nh 3 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n \u0111i sang n\u01b0\u1edbc Thanh t\u00ecm mua h\u00e0ng h\u00f3a.<\/p>\n\n\n\n<p>Tri\u1ec7u con Ngo\u1ea1i t\u1ea3 ch\u01b0\u1edfng dinh qu\u1eadn c\u00f4ng Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh Thuy\u00ean l\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh \u0110\u1ee9c v\u1ec1 Kinh, cho ti\u1ec1n g\u1ea1o \u0111\u1ee7 \u0103n (m\u1ed7i th\u00e1ng ti\u1ec1n 3 quan, g\u1ea1o 3 ph\u01b0\u01a1ng), r\u1ed3i cho ch\u1ee9c h\u00e0m \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u00e9n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi h\u1ecdc v\u1ea5n r\u1ed9ng r\u00e3i sung vi\u1ec7c d\u1ea1y b\u1ea3o c\u00e1c ho\u00e0ng t\u1eed ho\u00e0ng t\u00f4n.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai L\u1ec7nh s\u1eed ty s\u00e1u b\u1ed9 tra x\u00e9t ti\u1ec1n th\u00f3c v\u00e0 s\u1ea3n v\u1eadt \u1edf c\u00e1c tr\u1ea5n.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u00fd l\u1ee5c B\u00ecnh H\u00f2a l\u00e0 V\u00f5 H\u1eefu H\u1ee3p c\u00f3 t\u1ed9i b\u1ecb x\u1eed t\u1eed. Tr\u01b0\u1edbc l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea1o Phan Rang t\u00ean l\u00e0 Ch\u1eed gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 l\u00e0m m\u1ea5t x\u00e1c, b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi th\u00f4n Thu\u1eadn H\u00f2a ph\u00e1t gi\u00e1c. Qu\u1ea3n \u0111\u1ea1o l\u00e0 Cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n T\u01b0\u1eddng v\u00e0 Tri b\u1ea1 l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Khoa \u0111\u1ec1u x\u00e9t \u0111\u01b0\u1ee3c r\u00f5 t\u00ecnh tr\u1ea1ng. Ch\u1eed s\u1ee3 t\u1ed9i, \u0111em 100 quan ti\u1ec1n \u0111\u00fat l\u00f3t cho th\u01b0 k\u00fd th\u00e0nh Di\u00ean Kh\u00e1nh l\u00e0 H\u1ed3 V\u0103n Phong \u0111\u1ec3 th\u00eau d\u1ec7t n\u00ean chuy\u1ec7n vu c\u00e1o b\u1ecdn T\u01b0\u1eddng c\u00f3 \u00fd h\u00e3m h\u1ea1i. Phong n\u00f3i v\u1edbi \u00e1n tr\u1ea5n Nguy\u1ec5n V\u0103n T\u00e1nh \u0111\u01b0a cho H\u1ee3p tra x\u00e9t. H\u1ee3p b\u00e8n kh\u00e9p b\u1ecdn T\u01b0\u1eddng v\u00e0o t\u1ed9i. T\u01b0\u1eddng b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, Khoa ch\u1ebft t\u1ea1i ng\u1ee5c. \u0110\u1ebfn nay ng\u01b0\u1eddi th\u00f4n Thu\u1eadn H\u00f2a \u0111em vi\u1ec7c \u1ea5y ki\u1ec7n l\u00ean. Vua sai H\u00ecnh b\u1ed9 x\u00e9t l\u1ea1i. Ch\u1eed nh\u1eadn t\u1ed9i c\u1ea3, b\u1ecb ch\u00e9m. H\u1ee3p v\u00e0 Phong b\u1ecb t\u1ed9i ch\u1ebft, t\u1ecbch thu gia s\u1ea3n \u0111\u1ec3 c\u1ea5p cho v\u1ee3 con Khoa ; ph\u1ee5c ch\u1ee9c cho T\u01b0\u1eddng v\u00e0 th\u01b0\u1edfng th\u00eam 50 quan ti\u1ec1n. V\u0103n T\u00e1nh ch\u1ebft r\u1ed3i, \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n ngh\u1ecb.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Tuy\u00ean ph\u1ee7 s\u1ee9 Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c l\u00e0 L\u00ea V\u0103n Minh l\u00e0 K\u00fd l\u1ee5c B\u00ecnh H\u00f2a, Th\u01b0\u1ee3ng b\u1ea3o thi\u1ebfu thanh L\u00ea V\u0103n Ph\u00fa l\u00e0m Tuy\u00ean ph\u1ee7 s\u1ee9 Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho c\u00e1c nh\u00e0 tr\u1ea1m \u1edf c\u00e1c th\u00e0nh v\u00e0 dinh tr\u1ea5n m\u1ed7i th\u00e1ng m\u1ed9t l\u1ea7n l\u00e0m s\u1ed5 \u0111\u1ec7 l\u00ean b\u1ed9 \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng tra x\u00e9t.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u01b0\u1eddi Xi\u00eam La sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn t\u1ea1 \u01a1n. Tr\u01b0\u1edbc kia ng\u01b0\u1eddi Xi\u00eam l\u00e0 b\u1ecdn N\u1ea1i Kh\u00e2m Ti\u1ec7p, N\u1ea1i C\u1ea7m Th\u1eafc sang \u0111\u1ea7u ng\u1ee5 \u1edf ch\u00e2u Ninh Bi\u00ean tr\u1ea5n H\u01b0ng H\u00f3a, r\u1ed3i l\u00e0m ch\u00e2u tr\u01b0\u1edfng. Vua th\u1ea5y B\u1eafc H\u00e0 m\u1edbi b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh, c\u0169ng nh\u1eadn cho l\u00e0m. Th\u1ebf r\u1ed3i t\u01b0\u1edbng Xi\u00eam l\u00e0 Phi Nh\u00e3 X\u01b0\u01a1ng Ng\u00e2n \u0111em qu\u00e2n \u0111\u00f3ng t\u1ea1i \u0111\u1ecba \u0111\u1ea7u H\u01b0ng H\u00f3a, sai b\u1ecdn S\u1ea1 Ph\u00fan 30 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0a th\u01b0 \u0111\u1ebfn B\u1eafc Th\u00e0nh xin giao b\u1ecdn C\u1ea7m Th\u1eafc v\u00e0 Kham Ti\u1ec7p v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc. Th\u00e0nh th\u1ea7n gi\u1eef s\u1ee9 gi\u1ea3 l\u1ea1i, sai tr\u1ea5n th\u1ea7n \u0111em qu\u00e2n \u0111\u00f3ng gi\u1eef b\u1edd c\u00f5i \u0111\u1ec3 xem \u0111\u1ed9ng t\u0129nh, r\u1ed3i d\u00e2ng s\u1edb t\u00e2u l\u00ean. Vua sai g\u1eedi th\u01b0 cho Xi\u00eam tr\u00e1ch l\u00e0 g\u00e2y c\u00e0n hi\u1ec1m kh\u00edch \u1edf bi\u00ean th\u00f9y. Ng\u01b0\u1eddi Xi\u00eam b\u00e8n sai X\u01b0\u01a1ng Ng\u00e2n r\u00fat qu\u00e2n v\u1ec1. Th\u00e0nh th\u1ea7n l\u1ea1i \u0111em vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Vua chi\u1ebfu b\u1ea3o r\u1eb1ng : \u201cX\u01b0\u01a1ng Ng\u00e2n t\u1ef1 bi\u1ebft m\u00ecnh l\u00e0 c\u00e0n r\u1ee1, cho t\u1ef1 r\u00fat \u0111i. C\u00f2n b\u1ecdn S\u1ea1 Ph\u00fan 30 ng\u01b0\u1eddi c\u0169ng c\u1ea5p ti\u1ec1n g\u1ea1o cho v\u1ec1, \u0111\u1ec3 y\u00ean vi\u1ec7c bi\u00ean\u201d. \u0110\u1ebfn nay Xi\u00eam sai s\u1ee9 gi\u1ea3 theo \u0111\u01b0\u1eddng Cam L\u1ed9 dinh Ai Lao \u0111\u01b0a th\u01b0 \u0111\u1ebfn t\u1ea1, n\u00f3i r\u1eb1ng X\u01b0\u01a1ng Ng\u00e2n gi\u1ea3 m\u1ea1o l\u00e0m b\u1eady, xin tha l\u1ed7i cho \u0111\u1ec3 gi\u1eef t\u00ecnh h\u00f2a hi\u1ebfu l\u00e2u d\u00e0i.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua d\u1ee5 b\u1ea7y t\u00f4i r\u1eb1ng : \u201cNg\u01b0\u1eddi Xi\u00eam \u0111\u00e3 bi\u1ebft l\u1ed7i m\u00e0 \u0111\u1ed5 t\u1ed9i cho X\u01b0\u01a1ng Ng\u00e2n, tr\u1eabm c\u0169ng kh\u00f4ng s\u00e1 tr\u00e1ch n\u1eefa\u201d. Sai b\u1ed9 L\u1ec5 h\u1eadu \u0111\u00e3i s\u1ee9 gi\u1ea3, r\u1ed3i cho \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng th\u1ee7y v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc. S\u1ee9 gi\u1ea3 v\u00e0 b\u1ed9 thu\u1ed9c c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb b\u1ec7nh ch\u1ebft th\u00ec theo t\u1ee5c n\u01b0\u1edbc h\u1ecd cho \u0111\u1ed1t x\u00e1c \u0111em v\u1ec1.<\/p>\n\n\n\n<p>\u1ea5m th\u1ee5 cho con \u00e1n tr\u1ea5n Di\u00ean Kh\u00e1nh Nguy\u1ec5n V\u0103n T\u00e1nh l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n An ch\u1ee9c h\u00e0m cai \u0111\u1ed9i, cho con Thu\u1ed9c n\u1ed9i cai c\u01a1 qu\u1ea3n \u0111\u1ed9i Ti\u1ec3u sai Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u1edbc Lu\u1eadt l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u1edbc S\u01a1n v\u00e0 con Qu\u1ea3n \u0111\u1ea1o Thanh Ch\u00e2u Ng\u00f4 C\u00f4ng Qu\u00fd l\u00e0 Ng\u00f4 C\u00f4ng K\u1ebf ch\u1ee9c h\u00e0m \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00f9a h\u1ea1, th\u00e1ng 4, ng\u00e0y m\u1ed3ng 1, t\u1ebf h\u1ea1 h\u01b0\u1edfng.<\/p>\n\n\n\n<p>Tha t\u00f4 thu\u1ebf n\u0103m nay cho huy\u1ec7n T\u1ed1ng S\u01a1n.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00f4n Th\u1ea5t Th\u0103ng l\u00e0m s\u1ed5 k\u00ea c\u00e1c h\u1ec7 t\u00f4n th\u1ea5t \u0111em d\u00e2ng. Vua h\u1ea1 l\u1ec7nh t\u1eeb 8 tu\u1ed5i tr\u1edf l\u00ean, 12 tu\u1ed5i tr\u1edf xu\u1ed1ng, k\u1ebb n\u00e0o c\u00f3 ch\u00ed h\u1ecdc th\u00ec c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng cho v\u00e0o nh\u00e0 Qu\u1ed1c h\u1ecdc \u0111\u1ec3 h\u1ecdc t\u1eadp.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh ph\u1ea9m ph\u1ee5c c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5.<\/p>\n\n\n\n<p>Chi\u1ebfu r\u1eb1ng : \u201c\u0110\u1eb7t quan chia ch\u1ee9c, t\u1ea5t ph\u1ea3i ph\u00e2n bi\u1ec7t ch\u01b0\u01a1ng ph\u1ee5c \u0111\u1ec3 r\u00f5 ph\u1ea9m c\u1ea5p. Nay quan ch\u1ebf hai ban \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh, th\u00ec ph\u1ee5c s\u1eafc m\u0169 \u00e1o c\u0169ng theo ph\u1ea9m tr\u1eadt m\u00e0 ch\u1ebf d\u00f9ng \u0111\u1ec3 cho danh ph\u1eadn r\u00f5 r\u00e0ng, t\u00f4n ty c\u00f3 kh\u00e1c. Ph\u00e0m ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 ch\u1ee9c ph\u1ea9m \u0111\u1ec1u n\u00ean tu\u00e2n theo. Ai \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c \u00e2n cho ph\u1ea9m ph\u1ee5c h\u01a1n l\u00ean th\u00ec kh\u00f4ng theo l\u1ec7 n\u00e0y. (Ph\u1ea9m ph\u1ee5c \u0111\u1ea1i tri\u1ec1u : M\u0169. T\u1eeb tr\u00ean nh\u1ea5t ph\u1ea9m \u0111\u1ebfn ch\u00e1nh th\u1ea5t ph\u1ea9m v\u0103n giai, m\u0169 \u0111\u1ec1u d\u00f9ng ki\u1ec3u m\u0169 ph\u00e1c \u0111\u1ea7u tr\u00f2n (1. Ph\u00e1c \u0111\u1ea7u : T\u1ee5c g\u1ecdi l\u00e0 m\u0169 c\u00e1nh chu\u1ed3n.), v\u00f5 giai, m\u0169 \u0111\u1ec1u d\u00f9ng ki\u1ec3u ph\u00e1c \u0111\u1ea7u vu\u00f4ng. Trang s\u1ee9c c\u1ee7a m\u0169 th\u00ec tr\u00ean nh\u1ea5t ph\u1ea9m v\u00e0 ch\u00e1nh nh\u1ea5t ph\u1ea9m, v\u0103n v\u00f5 \u0111\u1ec1u d\u00f9ng c\u1ea7u v\u00e0ng, th\u00eam hai h\u1ed1t v\u00e0ng, \u0111\u1ec1u cao 6 ph\u00e2n, d\u01b0\u1edbi c\u00f3 ng\u1ea1ch v\u00e0ng, tr\u01b0\u1edbc sau \u0111\u1ec1u m\u1ed9t hoa v\u00e0ng, hai c\u00e1nh vi\u1ec1n b\u1ecdc v\u00e0ng, m\u1eb7t tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00ednh giao long v\u00e0ng v\u1eddn ng\u1ecdc ch\u00e2u ; t\u00f2ng nh\u1ea5t ph\u1ea9m, v\u0103n v\u00f5 \u0111\u1ec1u d\u00f9ng c\u1ea7u v\u00e0ng, th\u00eam hai h\u1ed1t v\u00e0ng, \u0111\u1ec1u cao 5 ph\u00e2n, tr\u01b0\u1edbc sau \u0111\u1ec1u m\u1ed9t hoa v\u00e0ng, hai c\u00e1nh vi\u1ec1n b\u1ecdc v\u00e0ng, m\u1eb7t tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00ednh giao long v\u00e0ng ; ch\u00e1nh nh\u1ecb ph\u1ea9m, t\u00f2ng nh\u1ecb ph\u1ea9m v\u0103n v\u00f5 \u0111\u1ec1u d\u00f9ng c\u1ea7u v\u00e0ng, tr\u01b0\u1edbc sau \u0111\u1ec1u m\u1ed9t hoa v\u00e0ng, hai c\u00e1nh vi\u1ec1n b\u1ecdc v\u00e0ng m\u1eb7t tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00ednh giao long v\u00e0ng ; ch\u00e1nh tam ph\u1ea9m, t\u00f2ng tam ph\u1ea9m, v\u0103n v\u00f5 \u0111\u1ec1u d\u00f9ng c\u1ea7u v\u00e0ng, tr\u01b0\u1edbc sau \u0111\u1ec1u m\u1ed9t hoa v\u00e0ng, hai c\u00e1nh vi\u1ec1n b\u1ecdc v\u00e0ng ; ch\u00e1nh t\u1ee9 ph\u1ea9m, t\u00f2ng t\u1ee9 ph\u1ea9m, v\u0103n v\u00f5 \u0111\u1ec1u d\u00f9ng c\u1ea7u b\u1ea1c, tr\u01b0\u1edbc sau \u0111\u1ec1u m\u1ed9t hoa v\u00e0ng, hai c\u00e1nh vi\u1ec1n b\u1ecdc v\u00e0ng ; ch\u00e1nh ng\u0169 ph\u1ea9m, t\u00f2ng ng\u0169 ph\u1ea9m, v\u0103n v\u00f5 \u0111\u1ec1u d\u00f9ng c\u1ea7u b\u1ea1c, tr\u01b0\u1edbc sau \u0111\u1ec1u m\u1ed9t hoa b\u1ea1c, hai c\u00e1nh vi\u1ec1n b\u1ecdc b\u1ea1c ; ch\u00e1nh l\u1ee5c ph\u1ea9m, t\u00f2ng l\u1ee5c ph\u1ea9m, tr\u01b0\u1edbc sau \u0111\u1ec1u m\u1ed9t hoa b\u1ea1c, hai c\u00e1nh vi\u1ec1n b\u1ecdc b\u1ea1c ; ch\u00e1nh th\u1ea5t ph\u1ea9m, v\u0103n d\u00f9ng tr\u01b0\u1edbc sau \u0111\u1ec1u m\u1ed9t hoa b\u1ea1c, hai c\u00e1nh kh\u00f4ng vi\u1ec1n b\u1ecdc. \u00e1o. \u0110\u1ec1u c\u1ed5 tr\u00f2n. Tr\u00ean nh\u1ea5t ph\u1ea9m v\u0103n v\u00f5 \u0111\u1ec1u \u00e1o m\u00e3ng b\u00e0o m\u00e0u t\u00eda ; t\u1eeb ch\u00e1nh nh\u1ea5t ph\u1ea9m \u0111\u1ebfn t\u00f2ng tam ph\u1ea9m, v\u0103n v\u00f5 \u0111\u1ec1u \u00e1o m\u00e3ng b\u00e0o c\u00e1c m\u00e0u xanh, l\u1ee5c, lam, \u0111en, t\u00f9y d\u00f9ng ; ch\u00e1nh t\u1ee9 ph\u1ea9m, t\u00f2ng t\u1ee9 ph\u1ea9m, v\u0103n v\u00f5 \u0111\u1ec1u \u00e1o hoa b\u00e0o c\u00e1c m\u00e0u xanh l\u1ee5c lam, \u0111en t\u00f9y d\u00f9ng ; ch\u00e1nh ng\u0169 ph\u1ea9m, t\u00f2ng ng\u0169 ph\u1ea9m, v\u0103n v\u00f5 \u0111\u1ec1u d\u00f9ng \u00e1o sa \u0111o\u1ea1n c\u00e1c m\u00e0u xanh, l\u1ee5c, lam, \u0111en, t\u00f9y d\u00f9ng. B\u1ed5 t\u1eed. V\u0103n th\u00eau m\u00e2y v\u00e0 chim nh\u1ea1n, v\u00f5 th\u00eau con b\u00e1o v\u1eb1n, \u0111\u1ec1u n\u1ec1n \u0111\u1ecf. Ch\u00e1nh l\u1ee5c ph\u1ea9m, t\u00f2ng l\u1ee5c ph\u1ea9m \u00e1o nh\u01b0 h\u00e0ng ng\u0169 ph\u1ea9m, b\u1ed5 t\u1eed th\u00ec v\u0103n th\u00eau chim nh\u1ea1n tr\u1eafng, v\u00f5 th\u00eau con g\u1ea5u, \u0111\u1ec1u n\u1ec1n \u0111\u1ecf ; ch\u00e1nh th\u1ea5t ph\u1ea9m, \u00e1o c\u00f9ng v\u1edbi h\u00e0ng l\u1ee5c ph\u1ea9m, b\u1ed5 t\u1eed th\u00ec v\u0103n th\u00eau con c\u00f2, n\u1ec1n \u0111\u1ecf. \u0110ai. Th\u00e2n \u0111\u1ec1u m\u00e0u h\u1ed3ng. Tr\u00ean nh\u1ea5t ph\u1ea9m v\u00e0 ch\u00e1nh nh\u1ea5t ph\u1ea9m, v\u0103n v\u00f5 \u0111\u1ec1u trang s\u1ee9c b\u1eb1ng v\u00e0ng, m\u1eb7t ch\u1ea1m con m\u00e3ng b\u1ed1n m\u00f3ng, tr\u01b0\u1edbc sau \u0111\u1ec1u m\u1ed9t con, ngo\u00e0i ra v\u0103n th\u00ec ch\u1ea1m ti\u00ean h\u1ea1c, v\u00f5 th\u00ec ch\u1ea1m k\u1ef3 l\u00e2n ; t\u00f2ng nh\u1ea5t ph\u1ea9m, ch\u00e1nh nh\u1ecb ph\u1ea9m, t\u00f2ng nh\u1ecb ph\u1ea9m, v\u0103n v\u00f5 \u0111\u1ec1u trang s\u1ee9c b\u1eb1ng v\u00e0ng, m\u1eb7t \u0111ai v\u0103n th\u00ec ch\u1ea1m ti\u00ean h\u1ea1c, v\u00f5 th\u00ec ch\u1ea1m k\u1ef3 l\u00e2n, tr\u01b0\u1edbc sau \u0111\u1ec1u m\u1ed9t con, ngo\u00e0i ra \u0111\u1ec1u ch\u1ea1m hoa c\u1ea3 ; ch\u00e1nh tam ph\u1ea9m, t\u00f2ng tam ph\u1ea9m, v\u0103n v\u00f5 \u0111\u1ec1u trang s\u1ee9c b\u1eb1ng v\u00e0ng, m\u1eb7t v\u00e0ng tr\u01a1n kh\u00f4ng ch\u1ea1m ; ch\u00e1nh t\u1ee9 ph\u1ea9m t\u00f2ng t\u1ee9 ph\u1ea9m, v\u0103n v\u00f5 \u0111\u1ec1u d\u00f9ng \u0111\u1ed3i m\u1ed3i, m\u1eb7t tr\u01b0\u1edbc 3 mi\u1ebfng, hai b\u00ean hai mi\u1ebfng d\u00e0i b\u1ecdc v\u00e0ng, ngo\u00e0i ra \u0111\u1ec1u b\u1ecdc b\u1ea1c ; ch\u00e1nh ng\u0169 ph\u1ea9m, t\u00f2ng ng\u0169 ph\u1ea9m, v\u0103n v\u00f5 \u0111\u1ec1u m\u1eb7t \u0111\u1ed3i m\u1ed3i b\u1ecdc b\u1ea1c ; ch\u00e1nh l\u1ee5c ph\u1ea9m, t\u00f2ng l\u1ee5c ph\u1ea9m, \u0111\u1ec1u c\u00f3 3 mi\u1ebfng \u0111\u1ed3i m\u1ed3i \u1edf m\u1eb7t tr\u01b0\u1edbc, ngo\u00e0i ra th\u00ec m\u1eb7t s\u1eebng \u0111en, \u0111\u1ec1u b\u1ecdc b\u1ea1c; ch\u00e1nh th\u1ea5t ph\u1ea9m, d\u00f9ng m\u1eb7t s\u1eebng \u0111en b\u1ecdc b\u1ea1c. Xi\u00eam. T\u1eeb tr\u00ean nh\u1ea5t ph\u1ea9m \u0111\u1ebfn t\u00f2ng nh\u1ea5t ph\u1ea9m, v\u0103n th\u00eau ti\u00ean h\u1ea1c, v\u00f5 th\u00eau k\u1ef3 l\u00e2n, \u0111\u1ec1u l\u1eabn hoa \u0111\u1ecf; ch\u00e1nh nh\u1ecb ph\u1ea9m, t\u00f2ng nh\u1ecb ph\u1ea9m, v\u0103n th\u00eau ti\u00ean h\u1ea1c, v\u00f5 th\u00eau b\u1ea1ch tr\u1ea1ch (1. B\u1ea1ch tr\u1ea1ch : Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c con th\u00fa th\u1ea7n l\u00e0 b\u1ea1ch tr\u1ea1ch, th\u00f4ng hi\u1ec3u t\u00ecnh mu\u00f4n v\u1eadt, nh\u00e2n h\u1ecfi vi\u1ec7c tr\u1eddi \u0111\u1ea5t qu\u1ef7 th\u1ea7n, sai v\u1ebd th\u00e0nh \u0111\u1ed3, \u0111\u1eddi sau nh\u00e2n l\u1ea5y l\u00e0m ch\u01b0\u01a1ng ph\u1ee5c. H\u00ecnh d\u00e1ng nh\u01b0 con ngh\u00ea.), \u0111\u1ec1u l\u1eabn hoa \u0111\u1ecf ; ch\u00e1nh tam ph\u1ea9m, t\u00f2ng tam ph\u1ea9m, v\u0103n th\u00eau c\u1ea9m k\u00ea, v\u00f5 th\u00eau s\u01b0 t\u1eed, \u0111\u1ec1u l\u1eabn hoa \u0111\u1ecf ; ch\u00e1nh t\u1ee9 ph\u1ea9m, t\u00f2ng t\u1ee9 ph\u1ea9m, d\u00f9ng sa \u0111o\u1ea1n m\u00e0u xanh, m\u00e0u l\u1ee5c, t\u00f9y d\u00f9ng, hai b\u00ean hoa tr\u00f2n, n\u1ec1n \u0111\u1ecf v\u0103n th\u00eau c\u00f4ng, v\u00f5 th\u00eau h\u1ed5, \u0111\u1ec1u vi\u1ec1n g\u1ea5m ; ch\u00e1nh ng\u0169 ph\u1ea9m, t\u00f2ng ng\u0169 ph\u1ea9m, b\u1eb1ng sa \u0111o\u1ea1n, m\u00e0u xanh, m\u00e0u l\u1ee5c, t\u00f9y d\u00f9ng, hai b\u00ean hoa tr\u00f2n, n\u1ec1n \u0111\u1ecf, v\u0103n th\u00eau m\u00e2y v\u00e0 chim nh\u1ea1n, v\u00f5 th\u00eau b\u00e1o v\u1eb1n, \u0111\u1ec1u vi\u1ec1n g\u1ea5m ; ch\u00e1nh l\u1ee5c ph\u1ea9m, t\u00f2ng l\u1ee5c ph\u1ea9m, b\u1eb1ng sa \u0111o\u1ea1n, m\u00e0u xanh, m\u00e0u l\u1ee5c, t\u00f9y d\u00f9ng, hai b\u00ean hoa tr\u00f2n, n\u1ec1n \u0111\u1ecf, v\u0103n th\u00eau chim nh\u1ea1n tr\u1eafng, v\u00f5 th\u00eau g\u1ea5u, \u0111\u1ec1u vi\u1ec1n g\u1ea5m ; ch\u00e1nh th\u1ea5t ph\u1ea9m, b\u1eb1ng sa \u0111o\u1ea1n, m\u00e0u xanh, m\u00e0u l\u1ee5c, t\u00f9y d\u00f9ng, hai b\u00ean hoa tr\u00f2n, n\u1ec1n \u0111\u1ecf, v\u0103n th\u00eau c\u00f2 vi\u1ec1n l\u1ee5a m\u00e0u. Hia t\u1ea5t. T\u1eeb tr\u00ean nh\u1ea5t ph\u1ea9m \u0111\u1ebfn ch\u00e1nh nh\u1ea5t ph\u1ea9m, v\u0103n v\u00f5 \u0111\u1ec1u d\u00f9ng hia ki\u1ec3u th\u01b0\u1eddng, s\u1eafc \u0111en m\u0169i vu\u00f4ng, b\u00ed t\u1ea5t vi\u1ec1n g\u1ea5m. Ph\u1ea9m ph\u1ee5c th\u01b0\u1eddng tri\u1ec1u : M\u0169. Tr\u00ean nh\u1ea5t ph\u1ea9m, v\u0103n th\u00ec ki\u1ec3u V\u0103n c\u00f4ng, trang s\u1ee9c to\u00e0n v\u00e0ng, hai gi\u1ea3i trang s\u1ee9c hoa v\u00e0ng, kh\u1ea3m h\u1ea1t ch\u00e2u, v\u00f5 th\u00ec ki\u1ec3u H\u1ed5 \u0111\u1ea7u, trang s\u1ee9c to\u00e0n v\u00e0ng, c\u1ea7u m\u0169 th\u00eam h\u1ed1t v\u00e0ng, cao 5 ph\u00e2n. T\u1eeb ch\u00e1nh nh\u1ea5t ph\u1ea9m \u0111\u1ebfn t\u00f2ng tam ph\u1ea9m, v\u0103n th\u00ec ki\u1ec3u V\u0103n c\u00f4ng, v\u00f5 th\u00ec ki\u1ec3u H\u1ed5 \u0111\u1ea7u, \u0111\u1ec1u trang s\u1ee9c b\u1eb1ng v\u00e0ng ; ch\u00e1nh t\u1ee9 ph\u1ea9m, t\u00f2ng t\u1ee9 ph\u1ea9m, v\u0103n th\u00ec ki\u1ec3u m\u0169 \u0110\u00f4ng Pha, v\u00f5 th\u00ec ki\u1ec3u m\u0169 Xu\u00e2n thu, tr\u01b0\u1edbc sau \u0111\u1ec1u m\u1ed9t hoa v\u00e0ng, c\u00f2n hoa v\u00e0 giao long \u0111\u1ec1u b\u1eb1ng b\u1ea1c ; ch\u00e1nh ng\u0169 ph\u1ea9m, t\u00f2ng ng\u0169 ph\u1ea9m, v\u0103n th\u00ec ki\u1ec3u m\u0169 \u0110\u00f4ng Pha, v\u00f5 th\u00ec ki\u1ec3u m\u0169 Xu\u00e2n thu, trang s\u1ee9c to\u00e0n b\u1ea1c, \u0111\u1eb1ng tr\u01b0\u1edbc hai hoa, hai giao long, \u0111\u1eb1ng sau m\u1ed9t hoa, hai giao long ; h\u00e0ng t\u1ea3n giai c\u0169ng th\u1ebf ; ch\u00e1nh l\u1ee5c ph\u1ea9m, t\u00f2ng l\u1ee5c ph\u1ea9m, v\u0103n th\u00ec ki\u1ec3u m\u0169 \u0110\u00f4ng Pha, v\u00f5 th\u00ec ki\u1ec3u m\u0169 Xu\u00e2n thu, trang s\u1ee9c to\u00e0n b\u1ea1c, tr\u01b0\u1edbc sau \u0111\u1ec1u m\u1ed9t hoa, hai giao long ; h\u00e0ng t\u1ea3n giai c\u0169ng th\u1ebf ; ch\u00e1nh th\u1ea5t ph\u1ea9m t\u1ea3n giai, t\u00f2ng th\u1ea5t ph\u1ea9m, v\u0103n th\u00ec m\u0169 V\u0103n t\u00fa t\u00e0i, v\u00f5 th\u00ec m\u0169 bu\u1ed9c gi\u1ea3i, \u0111\u1ec1u trang s\u1ee9c to\u00e0n b\u1ea1c, tr\u01b0\u1edbc sau \u0111\u1ec1u m\u1ed9t hoa, hai giao long ; ch\u00e1nh b\u00e1t ph\u1ea9m t\u1ea3n giai, t\u00f2ng b\u00e1t ph\u1ea9m, v\u0103n th\u00ec m\u0169 V\u0103n t\u00fa t\u00e0i, v\u00f5 th\u00ec m\u0169 bu\u1ed9c gi\u1ea3i, \u0111\u1ec1u trang s\u1ee9c to\u00e0n b\u1ea1c, tr\u01b0\u1edbc sau \u0111\u1ec1u m\u1ed9t hoa ; ch\u00e1nh c\u1eedu ph\u1ea9m t\u1ea3n giai, t\u00f2ng c\u1eedu ph\u1ea9m, v\u0103n th\u00ec m\u0169 V\u0103n t\u00fa t\u00e0i, v\u00f5 th\u00ec m\u0169 bu\u1ed9c gi\u1ea3i, tr\u01b0\u1edbc trang s\u1ee9c m\u1ed9t hoa b\u1ea1c. \u00e1o. T\u1eeb tr\u00ean nh\u1ea5t ph\u1ea9m \u0111\u1ebfn t\u00f2ng tam ph\u1ea9m, v\u0103n v\u00f5 \u0111\u1ec1u d\u00f9ng sa \u0111o\u1ea1n, c\u1ed5 ch\u00e9o m\u00e0u tr\u1eafng, c\u00e1c m\u00e0u xanh, l\u1ee5c, lam, \u0111en, t\u00f9y d\u00f9ng, ho\u1eb7c th\u00eau hoa c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c ; t\u1eeb ch\u00e1nh t\u1ee9 ph\u1ea9m tr\u1edf xu\u1ed1ng t\u00f2ng c\u1eedu ph\u1ea9m t\u1ea3n giai, v\u0103n v\u00f5 \u0111\u1ec1u d\u00f9ng sa \u0111o\u1ea1n, c\u1ed5 ch\u00e9o, m\u00e0u xanh, l\u1ee5c, lam, \u0111en, t\u00f9y d\u00f9ng. B\u1ed5 t\u1eed. T\u1eeb tr\u00ean nh\u1ea5t ph\u1ea9m \u0111\u1ebfn t\u00f2ng nh\u1ea5t ph\u1ea9m v\u0103n th\u00ec th\u00eau ti\u00ean h\u1ea1c, v\u00f5 th\u00ec th\u00eau k\u1ef3 l\u00e2n, \u0111\u1ec1u n\u1ec1n v\u00e0ng ; ch\u00e1nh nh\u1ecb ph\u1ea9m, t\u00f2ng nh\u1ecb ph\u1ea9m, v\u0103n th\u00eau ti\u00ean h\u1ea1c, v\u00f5 th\u00eau b\u1ea1ch tr\u1ea1ch, \u0111\u1ec1u n\u1ec1n v\u00e0ng ; ch\u00e1nh tam ph\u1ea9m, t\u00f2ng tam ph\u1ea9m, v\u0103n th\u00eau c\u1ea9m k\u00ea, v\u00f5 th\u00eau s\u01b0 t\u1eed, \u0111\u1ec1u n\u1ec1n v\u00e0ng ; ch\u00e1nh t\u1ee9 ph\u1ea9m, t\u00f2ng t\u1ee9 ph\u1ea9m, v\u0103n th\u00eau c\u00f4ng, v\u00f5 th\u00eau h\u1ed5, \u0111\u1ec1u n\u1ec1n h\u1ed3ng ; ch\u00e1nh ng\u0169 ph\u1ea9m, t\u00f2ng ng\u0169 ph\u1ea9m, v\u0103n th\u00eau m\u00e2y v\u00e0 nh\u1ea1n, v\u00f5 th\u00eau b\u00e1o v\u1eb1n, \u0111\u1ec1u n\u1ec1n h\u1ed3ng ; t\u1ea3n giai c\u0169ng th\u1ebf ; ch\u00e1nh l\u1ee5c ph\u1ea9m t\u00f2ng l\u1ee5c ph\u1ea9m, v\u0103n th\u00eau chim nh\u1ea1n tr\u1eafng, v\u00f5 th\u00eau g\u1ea5u, n\u1ec1n h\u1ed3ng ; t\u1ea3n giai c\u0169ng th\u1ebf ; ch\u00e1nh th\u1ea5t ph\u1ea9m t\u1ea3n giai, t\u00f2ng th\u1ea5t ph\u1ea9m, v\u0103n th\u00eau c\u00f2, v\u00f5 th\u00eau h\u1ed5 con, ch\u00e1nh ph\u1ea9m th\u00ec n\u1ec1n h\u1ed3ng, t\u00f2ng ph\u1ea9m th\u00ec n\u1ec1n xanh ; ch\u00e1nh b\u00e1t ph\u1ea9m t\u1ea3n giai, t\u00f2ng b\u00e1t ph\u1ea9m, v\u0103n th\u00eau g\u00e0 l\u00f4i, v\u00f5 th\u00eau h\u1ea3i m\u00e3, \u0111\u1ec1u n\u1ec1n xanh ; ch\u00e1nh c\u1eedu ph\u1ea9m t\u1ea3n giai, t\u00f2ng c\u1eedu ph\u1ea9m, v\u0103n th\u00eau chim thu\u1ea7n, v\u00f5 th\u00eau t\u00ea ng\u01b0u, \u0111\u1ec1u n\u1ec1n xanh. Xi\u00eam. T\u1eeb tr\u00ean nh\u1ea5t ph\u1ea9m \u0111\u1ebfn ch\u00e1nh nh\u1ea5t ph\u1ea9m, y theo ph\u00e9p \u0111\u1ea1i tri\u1ec1u. T\u1eeb t\u00f2ng th\u1ea5t ph\u1ea9m t\u1ea3n giai tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ebfn t\u00f2ng c\u1eedu ph\u1ea9m t\u1ea3n giai, v\u0103n v\u00f5 \u0111\u1ec1u d\u00f9ng sa \u0111o\u1ea1n, m\u00e0u xanh, m\u00e0u l\u1ee5c, t\u00f9y d\u00f9ng, vi\u1ec1n l\u1ee5a m\u00e0u, hai b\u00ean kh\u00f4ng th\u00eau hoa tr\u00f2n. Hia t\u1ea5t. T\u1eeb tr\u00ean ch\u00e1nh nh\u1ea5t ph\u1ea9m \u0111\u1ebfn ch\u00e1nh th\u1ea5t ph\u1ea9m, y theo ph\u00e9p \u0111\u1ea1i tri\u1ec1u. T\u1eeb t\u00f2ng th\u1ea5t ph\u1ea9m t\u1ea3n giai \u0111\u1ebfn t\u00f2ng c\u1eedu ph\u1ea9m t\u1ea3n giai, hia theo ph\u00e9p th\u01b0\u1eddng, t\u1ea5t vi\u1ec1n l\u1ee5a m\u00e0u. Ph\u1ea9m ph\u1ee5c c\u1ee7a quan vi\u00ean t\u1eed v\u0103n v\u00f5: M\u0169. Vi\u00ean t\u1eed con c\u00e1c quan tr\u00ean nh\u1ea5t ph\u1ea9m \u0111\u1ebfn ch\u00e1nh nh\u1ea5t ph\u1ea9m, v\u0103n \u0111\u1ec1u ki\u1ec3u m\u0169 \u0110\u00f4ng Pha, v\u00f5 \u0111\u1ec1u ki\u1ec3u m\u0169 Xu\u00e2n thu, tr\u01b0\u1edbc sau m\u1ed9t hoa v\u00e0 hai giao long ; vi\u00ean t\u1eed con quan t\u1eeb t\u00f2ng nh\u1ea5t ph\u1ea9m \u0111\u1ebfn t\u00f2ng nh\u1ecb ph\u1ea9m, v\u0103n th\u00ec ki\u1ec3u m\u0169 Nh\u00e0 nho, h\u00ecnh nh\u01b0 m\u0169 \u0110\u00f4ng Pha, nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00e1 sau, v\u00f5 th\u00ec \u0111\u1ec1u d\u00f9ng ki\u1ec3u m\u0169 V\u00f5 t\u00fa t\u00e0i, tr\u01b0\u1edbc sau \u0111\u1ec1u m\u1ed9t hoa b\u1ea1c ; vi\u00ean t\u1eed con quan ch\u00e1nh tam ph\u1ea9m, t\u00f2ng tam ph\u1ea9m, v\u0103n \u0111\u1ec1u m\u0169 Nh\u00e0 nho, v\u00f5 \u0111\u1ec1u m\u0169 V\u00f5 t\u00fa t\u00e0i, tr\u01b0\u1edbc c\u00f3 m\u1ed9t hoa b\u1ea1c. \u00e1o. Vi\u00ean t\u1eed con quan t\u1eeb tr\u00ean nh\u1ea5t ph\u1ea9m \u0111\u1ebfn t\u00f2ng tam ph\u1ea9m, \u0111\u1ec1u d\u00f9ng sa \u0111o\u1ea1n, c\u1ed5 ch\u00e9o, c\u00f9ng m\u00e0u v\u1edbi \u00e1o, c\u00e1c m\u00e0u lam, l\u1ee5c, bi\u1ebfc, \u0111en, t\u00f9y d\u00f9ng, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3 b\u1ed5 t\u1eed. Hia, t\u1ea5t. Vi\u00ean t\u1eed con quan t\u1eeb tr\u00ean nh\u1ea5t ph\u1ea9m \u0111\u1ebfn t\u00f2ng tam ph\u1ea9m, \u0111\u1ec1u d\u00f9ng hia s\u1eafc \u0111en m\u0169i vu\u00f4ng, t\u1ea5t vi\u1ec1n l\u1ee5a m\u00e0u. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi v\u1ecb nh\u1eadp l\u01b0u v\u00e0 s\u0129 t\u1eed thi tr\u00fang, ho\u1eb7c nhi\u00eau h\u1ecdc su\u1ed1t \u0111\u1eddi, ho\u1eb7c nhi\u00eau h\u1ecdc s\u00e1u n\u0103m, m\u0169 d\u00f9ng ki\u1ec3u Phong c\u00e2n [m\u0169 che gi\u00f3], tr\u01b0\u1edbc sau \u0111\u1ec1u m\u1ed9t hoa ng\u00e2n tuy\u1ebfn ; \u00e1o sa \u0111o\u1ea1n, c\u1ed5 ch\u00e9o, c\u00f9ng m\u00e0u v\u1edbi \u00e1o, c\u00e1c m\u00e0u xanh, l\u1ee5c, \u0111en, lam, t\u00f9y d\u00f9ng, kh\u00f4ng c\u00f3 b\u1ed5 t\u1eed ; hia, t\u1ea5t c\u0169ng nh\u01b0 t\u00f2ng c\u1eedu ph\u1ea9m).<\/p>\n\n\n\n<p>Ban c\u1ea5p m\u0169 \u00e1o cho c\u00e1c ch\u01b0\u1edfng c\u01a1, cai c\u01a1 theo \u0111i V\u1ecdng C\u00e1c.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00e1nh tr\u1ea5n Thu\u1eadn Th\u00e0nh l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Ch\u1ea5n d\u00e2ng s\u1edb xin v\u00e0o Kinh ch\u1ea7u. Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh l\u1ea5y l\u00ednh m\u1edbi k\u00e9n \u1edf Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c, Qu\u1ea3ng B\u00ecnh v\u00e0 B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh b\u1ed5 v\u00e0o T\u01b0\u1ee3ng qu\u00e2n : v\u1ec7 H\u00f9ng c\u1ef1 &nbsp;(1.000 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u qu\u00ea B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh), 5 \u0111\u1ed9i H\u00f9ng sai nh\u1ea5t, nh\u1ecb, tam, t\u1ee9, ng\u0169 (258 ng\u01b0\u1eddi, qu\u00ea Qu\u1ea3ng B\u00ecnh 200 ng\u01b0\u1eddi, qu\u00ea x\u00e3 D\u01b0\u01a1ng N\u1ed7 dinh Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c 58 ng\u01b0\u1eddi). Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c Xuy\u00ean nh\u00e2n \u0111\u00f3 t\u00e2u n\u00f3i: \u201cBa v\u1ec7 Th\u1ecb t\u01b0\u1ee3ng nh\u1ea5t, nh\u1ecb, tam \u1edf Kinh (voi 60 th\u1edbt), c\u01a1 Tr\u1ecb t\u01b0\u1ee3ng \u1edf Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb (Hai dinh Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb, Qu\u1ea3ng B\u00ecnh, voi 15 th\u1edbt, b\u1ea3o H\u00e0 Trung, Ngh\u1ec7 An, voi 23 th\u1edbt), ba t\u01b0\u1ee3ng c\u01a1 Ti\u1ec1n T\u1ea3 H\u1eefu \u1edf Qu\u1ea3ng Nam (voi 72 th\u1edbt), c\u01a1 An T\u01b0\u1ee3ng \u1edf Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i (voi 20 th\u1edbt), hai c\u01a1 \u0110\u1ecbnh T\u01b0\u1ee3ng, Ki\u00ean T\u01b0\u1ee3ng \u1edf B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh (voi 39 th\u1edbt), c\u01a1 B\u00ecnh T\u01b0\u1ee3ng \u1edf B\u00ecnh H\u00f2a (voi 78 th\u1edbt), c\u01a1 Trung T\u01b0\u1ee3ng \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh (voi 21 th\u1edbt), hai c\u01a1 D\u0169ng T\u01b0\u1ee3ng, C\u01b0\u1eddng T\u01b0\u1ee3ng \u1edf Ngh\u1ec7 An (voi 22 th\u1edbt), c\u01a1 Th\u1ecbnh T\u01b0\u1ee3ng \u1edf Thanh Hoa (voi 22 th\u1edbt), ba c\u01a1 H\u00f9ng T\u01b0\u1ee3ng Ti\u1ec1n T\u1ea3 H\u1eefu \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh (voi 67 th\u1edbt), \u0111\u1ec1u l\u00e0 l\u00ednh m\u1ed9 ng\u1ea1ch c\u0169, n\u1ebfu c\u00f3 khuy\u1ebft th\u00ec xin m\u1ed9 d\u00e2n ngo\u1ea1i t\u1ecbch \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung. Con c\u00e1c bi\u1ec1n binh c\u01b0\u1ee1i voi m\u00e0 tu\u1ed5i \u0111\u00e3 l\u1edbn th\u00ec v\u1eabn sung ng\u1ea1ch c\u01b0\u1ee1i voi\u201d. Vua y l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ed5i \u0111\u1ecbnh l\u1ec7 ru\u1ed9ng l\u01b0\u01a1ng \u0111i\u1ec1n cho c\u00e1c qu\u00e2n. Binh l\u00ednh \u1edf c\u00e1c v\u1ec7 \u0111\u1ed9i thuy\u1ec1n Th\u1ecb trung, Trung h\u1ea7u, Ch\u1ea5n uy, N\u1ed9i tr\u1ef1c, Ti\u1ec3u sai, Th\u1ecb tr\u00e0, Loan nghi, T\u1ea3 v\u1ec7, H\u1eefu v\u1ec7, N\u1ed9i ho\u00e0ng ki\u1ebfm, N\u1ed9i th\u1ee7y, Ph\u1ea5n d\u1ef1c, \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p ru\u1ed9ng l\u01b0\u01a1ng \u0111i\u1ec1n, c\u00f2n c\u00e1c dinh v\u1ec7 \u0111\u1ed9i thuy\u1ec1n thu\u1ed9c qu\u00e2n kh\u00e1c \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho binh l\u00ednh Trung h\u1ea7u, T\u1ea3 h\u1ea7u, H\u1eefu h\u1ea7u, N\u1ed9i h\u1ea7u, Th\u1ecb trung, Ch\u1ea5n uy, N\u1ed9i tr\u1ef1c, Ti\u1ec3u sai, Th\u1ecb tr\u00e0, Loan nghi, T\u1ea3 v\u1ec7, H\u1eefu v\u1ec7, N\u1ed9i ho\u00e0ng ki\u1ebfm, N\u1ed9i th\u1ee7y, Ph\u1ea5n d\u1ef1c v\u00e0 c\u00e1c v\u1ec7 Th\u1ea7n s\u00e1ch, Ban tr\u1ef1c, Long v\u00f5, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi ngo\u1ea1i t\u1ecbch \u0111\u1ec3 sai vi\u1ec7c, mi\u1ec5n cho dao d\u1ecbch, c\u00f2n thu\u1ebf th\u00e2n th\u00ec c\u0169ng nh\u01b0 qu\u00e2n h\u1ea1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y T\u00f4n Th\u1ea5t Hi\u1ec7p l\u00e0m Cai \u0111\u1ed9i, cho coi gi\u1eef vi\u1ec7c th\u1edd c\u00fang T\u1ed1ng S\u01a1n qu\u1eadn qu\u00e2n Ng\u1ecdc Dao, Th\u00e1i ph\u00f3 T\u00f4n Th\u1ea5t Huy, Cai \u0111\u1ed9i T\u00f4n Th\u1ea5t Ch\u01b0\u01a1ng v\u00e0 Cai c\u01a1 T\u00f4n Th\u1ea5t B\u1ea3o.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y T\u00f4n Th\u1ea5t H\u00e1n l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 H\u1eefu nh\u1ecb Th\u1ecb trung, Ph\u1ea1m V\u0103n D\u1eadt l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 H\u1eefu nh\u1ea5t Th\u1ecb trung, L\u00ea V\u0103n C\u1eadn l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 N\u1ed9i tr\u1ef1c.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Nguy\u1ec5n V\u0103n M\u00e2n l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 \u0110\u1ecbnh v\u00f5 qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch.<\/p>\n\n\n\n<p>Phan T\u1ea5n Hu\u1ef3nh \u0111em qu\u00e2n \u0111\u00e1nh m\u1ecdi Th\u1ea1ch B\u00edch, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1ea5t nhi\u1ec1u. Th\u01b0\u1edfng cho h\u01a1n 300 quan ti\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>Cai c\u01a1 qu\u1ea3n \u0110\u1ed3 gia l\u00e0 Ho\u00e0ng Ng\u1ecdc V\u0103n v\u00e0 Tri b\u1ea1 l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Ngh\u0129a c\u00f3 t\u1ed9i b\u1ecb x\u1eed t\u1eed. L\u00fac m\u1edbi thu ph\u1ee5c Kinh th\u00e0nh, l\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c \u1ea5n v\u00e0ng c\u1ee7a gi\u1eb7c T\u00e2y S\u01a1n (n\u1eb7ng 260 l\u1ea1ng) c\u1ea5t \u1edf n\u1ed9i kh\u1ed1. Cai h\u1ee3p \u0110\u1ed3 gia l\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u0103ng D\u01b0\u1ee3c c\u00f9ng v\u1edbi b\u1ecdn cai quan ty Th\u1ee3 b\u1ea1c l\u00e0 L\u00ea Chi\u00eau Thu\u1eadt, L\u00ea S\u1edf H\u00e0nh, v\u00e0 th\u1ee7 h\u1ee3p Nguy\u1ec5n Khoa Nguy\u00ean tham v\u00e0ng \u1ea5y, b\u00e8n l\u1ea5y tr\u1ed9m b\u1ea1c c\u1ee7a kho (260 l\u1ea1ng) \u0111\u00fac \u1ea5n kh\u00e1c \u0111\u1ec3 thay v\u00e0o. Vi\u1ec7c ph\u00e1t gi\u00e1c, b\u1ecdn Nguy\u1ec5n \u0110\u0103ng D\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1u b\u1ecb gi\u1ebft, t\u1ecbch thu gia s\u1ea3n. Ng\u1ecdc V\u0103n v\u00e0 V\u0103n Ngh\u0129a bi\u1ebft k\u1ebb l\u00e0m gian m\u00e0 kh\u00f4ng t\u1ed1 c\u00e1o b\u1ecb t\u1ed9i ch\u1ebft. Cai \u0111\u1ed9i ty Th\u1ee3 b\u1ea1c l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Qu\u00fd c\u0169ng v\u00ec th\u1ea5t s\u00e1t ph\u1ea3i t\u1ed9i \u0111\u1ed3 10 n\u0103m. V\u0103n Qu\u00fd \u1edf trong nh\u00e0 giam, xi\u1ec1ng kh\u00f3a l\u1ecfng l\u1ebbo, V\u1ec7 \u00fay Th\u1ecb trung l\u00e0 \u0110\u00e0o Quang L\u00fd \u0111em vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Vua tri\u1ec7u H\u00ecnh b\u1ed9 Nguy\u1ec5n T\u1eed Ch\u00e2u v\u00e0 Tham tri Nguy\u1ec5n \u0110\u0103ng H\u1ef1u \u0111\u1ebfn tr\u00e1ch r\u1eb1ng : \u201cT\u1ed9i c\u1ee7a Qu\u00fd \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh r\u1ed3i m\u00e0 kh\u00f4ng xi\u1ec1ng kh\u00f3a, ph\u00e1p lu\u1eadt nh\u01b0 th\u1ebf \u01b0 ?\u201d Sai tr\u00f3i giam v\u00e0o ng\u1ee5c, r\u1ed3i sau l\u1ea1i tha. D\u1ee5 r\u1eb1ng : \u201cB\u1ecdn ng\u01b0\u01a1i coi vi\u1ec7c h\u00ecnh m\u00e0 kh\u00f4ng gi\u1eef ph\u00e9p th\u01b0\u1eddng c\u1ee7a h\u00ecnh th\u00ec l\u1ea5y g\u00ec \u0111\u1ec3 l\u00e0m ph\u00e9p cho thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c ? M\u1ed9t l\u1ea7n \u0111\u1ea7u l\u1ea7m l\u1ed7i tr\u1eabm t\u1ea1m tha cho, sau c\u00f2n th\u1ebf th\u00ec quy\u1ebft kh\u00f3 mong khoan h\u1ed3ng n\u1eefa\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Tham tri H\u1ed9 b\u1ed9 l\u00e0 L\u00ea Vi\u1ebft Ngh\u0129a ki\u1ec3m tra ti\u1ec1n ch\u1ee9a \u1edf n\u1ed9i t\u1ea1ng, thi\u1ebfu m\u1ea5t h\u01a1n 900 quan. Vua n\u00f3i : \u201cTi\u1ec1n c\u00f4ng ra v\u00e0o \u0111\u00e3 c\u00f3 s\u1ed1 th\u01b0\u1eddng, nay thi\u1ebfu th\u1ed1n nh\u01b0 th\u1ebf, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i ng\u01b0\u1eddi coi kho l\u1ea5y tr\u1ed9m th\u00ec ai ?\u201d Sai \u0111\u00e1nh b\u1ecdn ch\u1ee7 th\u1ee7 cai \u0111\u1ed9i Nguy\u1ec5n V\u0103n T\u1ef1 v\u00e0 Tr\u1ea7n V\u0103n H\u1ed9 m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 90 roi, v\u00e0 thu l\u1ea5y ti\u1ec1n tang.<\/p>\n\n\n\n<p>Quan B\u1eafc Th\u00e0nh t\u00e2u c\u00f3 gi\u1eb7c bi\u1ec3n T\u1ec1 Ng\u00f4i l\u00e0 L\u00e2m T\u1ed5ng Hu\u1ef3nh sai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn tr\u1ea7n t\u00ecnh, xin g\u1ecdi b\u00e8 \u0111\u1ea3ng v\u1ec1 h\u00e0ng. Chi\u1ebfu b\u1ea3o r\u1eb1ng : \u201cGi\u1eb7c kia \u0111\u00e3 quy thu\u1eadn, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u0169ng bao dung, m\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p khu x\u1eed th\u00ec c\u1ed1t \u1edf t\u1ecf l\u00f2ng th\u00e0nh t\u00edn. Nay n\u00ean tuy\u00ean d\u1ee5 r\u1eb1ng ch\u00fang qu\u1ea3 \u0111\u00e3 \u0111\u1ed5i l\u00f2ng theo gi\u00e1o h\u00f3a m\u00e0 b\u1ecf \u00e1c l\u00e0m l\u00e0nh th\u00ec n\u00ean n\u1ed9p h\u1ebft thuy\u1ec1n ghe kh\u00ed gi\u1edbi cho nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc. C\u00f2n c\u1ee7a c\u1ea3i \u1edf trong thuy\u1ec1n th\u00ec \u0111\u1ec1u cho h\u1ebft v\u00e0 c\u1ea5p cho l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, ch\u1ecdn \u0111\u1ea5t cho \u1edf y\u00ean \u0111\u1ec3 n\u00f3 chi\u00eau d\u1ee5 b\u00e8 \u0111\u1ea3ng v\u1ec1 h\u00e0ng, n\u1ebfu kh\u00f4ng mu\u1ed1n th\u1ebf th\u00ec cho t\u1ef1 \u00fd \u0111i\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Tham lu\u1eadn Ti\u1ec1n dinh qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Khu\u00ea l\u1ea5y l\u1ea1m ti\u1ec1n c\u1ee7a qu\u00e2n b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, sung l\u00e0m l\u00ednh. \u0110\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf Nguy\u1ec5n V\u0103n Tr\u00ed v\u00ec bi\u1ebft t\u00ecnh tr\u1ea1ng m\u00e0 kh\u00f4ng n\u00eau ra b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Cai c\u01a1.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u00fd l\u1ee5c Qu\u1ea3ng B\u00ecnh l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Nhi\u00ean t\u1ef1 ti\u1ec7n ph\u00e1t h\u01a1n 150 h\u1ed9c th\u00f3c kho cho d\u00e2n vay ri\u00eang. Vi\u1ec7c ph\u00e1t gi\u00e1c, vua n\u00f3i : \u201cKho ch\u1ee9a \u0111\u1ec3 ti\u00eau d\u00f9ng vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc, sao d\u00e1m l\u00e0m th\u1ebf ?\u201d. B\u00e8n c\u1ea5t ch\u1ee9c.<\/p>\n\n\n\n<p>Tri ph\u1ee7 tri huy\u1ec7n c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb d\u00e2n ki\u1ec7n, th\u01b0\u1ee3ng ty th\u01b0\u1eddng th\u01b0\u1eddng b\u1eaft h\u1ecfi. Vua nghe th\u1ea5y, d\u1ee5 r\u1eb1ng : \u201cC\u00e1c ch\u1ee9c ph\u1ee7 huy\u1ec7n c\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m v\u1edbi x\u00e3 d\u00e2n, m\u1ed9t khi b\u1ecb d\u00e2n ki\u1ec7n, kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t n\u1eb7ng nh\u1eb9 m\u00e0 v\u1ed9i d\u00f9ng luy ti\u1ebft l\u00e0m nh\u1ee5c th\u00ec c\u00f2n l\u00e0m ti\u00eau bi\u1ec3u m\u00e0 \u0111\u1ed1c su\u1ea5t l\u1ea1i d\u00e2n th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee3c ? T\u1eeb nay c\u00e1c vi\u00ean ph\u1ee7 huy\u1ec7n n\u1ebfu c\u00f3 b\u1ecb ki\u1ec7n, th\u01b0\u1ee3ng ty ch\u1ec9 n\u00ean khi\u1ebfn l\u00ean c\u00f4ng \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 ch\u1ea5t v\u1ea5n, t\u00ecnh l\u00fd nh\u1eb9 th\u00ec b\u1ecf, n\u1eb7ng th\u00ec tham h\u1eb7c, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00f4ng tr\u00f3i. Vi\u1ec7c n\u00e0o n\u00ean b\u1eaft \u0111\u00f2i th\u00ec sai nh\u00e2n c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eady th\u1ebf khinh nh\u1eddn\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ed9 L\u1ec5 d\u00e2ng nghi ch\u00fa v\u1ec1 l\u1ec5 Ti\u1ebfn t\u00f4n (1. Ti\u1ebfn t\u00f4n : L\u1ec5 l\u00ean ng\u00f4i vua.). (Ng\u00e0y \u0111\u00f3, l\u00fac canh n\u0103m, tr\u1ed1ng m\u1edbi \u0111\u00e1nh nghi\u00eam h\u1ed3i th\u1ee9 nh\u1ea5t, c\u00e1c qu\u00e2n th\u1ecb v\u1ec7 s\u1eafp b\u00e0y l\u1ed7 b\u1ed9 \u1edf s\u00e2n \u0111i\u1ec7n Th\u00e1i H\u00f2a v\u00e0 \u1edf t\u1ea3 h\u1eefu ngo\u00e0i c\u1eeda \u0110oan M\u00f4n. Tr\u1ed1ng nghi\u00eam h\u1ed3i th\u1ee9 hai, quan v\u0103n v\u00f5 m\u1eb7c m\u0169 \u00e1o \u0111\u1ea1i tri\u1ec1u \u0111\u1ee9ng ch\u1edd. D\u01b0\u1edbi \u0111an tr\u00ec, b\u00ean t\u1ea3 \u0111\u1eb7t chi\u00eang, b\u00ean h\u1eefu \u0111\u1eb7t tr\u1ed1ng. Ty B\u1ea3 l\u1ec7nh s\u1eafp s\u1eb5n k\u00e8n tr\u1ed1ng. Ty \u0110ai nh\u1ea1c Nh\u00e3 nh\u1ea1c s\u1eafp s\u1eb5n \u0111\u00e0n s\u00e1o v\u00e0 \u0111\u1ed3 nh\u1ea1c nh\u1ecf, chia \u0111\u1ee9ng hai b\u00ean t\u1ea3 h\u1eefu. M\u1edd s\u00e1ng, tr\u1ed1ng nghi\u00eam h\u1ed3i th\u1ee9 ba, h\u1eefu ty \u0111\u1eb7t long \u0111\u00ecnh \u0111\u1ec3 s\u00e1ch v\u00e0ng \u1edf tr\u00ean th\u1ec1m gi\u1eefa \u0111i\u1ec7n, l\u1ea1i \u0111\u1eb7t \u00e1n d\u00e2ng s\u00e1ch v\u00e0ng \u1edf ph\u00eda nam l\u01b0 h\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1eb7t \u00e1n \u0111\u1ec3 t\u1edd chi\u1ebfu \u1edf gian b\u00ean t\u1ea3 c\u1ee7a \u0111i\u1ec7n, b\u00ean h\u1eefu d\u01b0\u1edbi th\u1ec1m \u0111i\u1ec7n l\u1ea1i \u0111\u1eb7t m\u1ed9t c\u00e1i \u00e1n n\u1eefa, \u0111\u1eb7t tr\u01b0\u1edbc h\u00f2m s\u00e1ch tuy\u00ean \u0111\u1ecdc v\u00e0 h\u00f2m bi\u1ec3u m\u1eebng. Kh\u00e2m thi\u00ean gi\u00e1m b\u00e1o gi\u1edd. Vua mang m\u0169 c\u1eedu long, \u00e1o b\u00e0o v\u00e0ng, \u0111ai ng\u1ecdc, ng\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n. Ty B\u1ea3 l\u1ec7nh t\u1ea5u nh\u1ea1c l\u1edbn. Ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef h\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1t h\u01b0\u01a1ng. Nh\u1ea1c l\u1edbn d\u1ee9t ti\u1ebfng, c\u00e1c quan b\u00e0y ban ch\u1ea7u l\u1ea1y ti\u1ebfn s\u00e1ch v\u0103n. Quan truy\u1ec1n ch\u1ec9 tuy\u00ean r\u1eb1ng : \u201cHo\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng c\u00f3 chi\u1ebfu\u201d. Quan tuy\u00ean chi\u1ebfu \u0111\u1ecdc chi\u1ebfu. Quan ban chi\u1ebfu b\u01b0ng \u0111i ni\u00eam y\u1ebft. C\u00e1c quan d\u00e2ng bi\u1ec3u l\u00e0m l\u1ec5 m\u1eebng. Ty Nh\u00e3 nh\u1ea1c theo t\u1eebng ti\u1ebft m\u00e0 t\u1ea5u nh\u1ea1c nh\u1ecf. C\u00e1c quan chia ban. Nh\u1ea1c l\u1edbn n\u1ed5i l\u00ean. Quan qu\u1ea3n Ti\u1ec3u sai truy\u1ec1n l\u1ec7nh b\u1eafn s\u00fang m\u1eebng. \u00c2m nh\u1ea1c ngh\u1ec9. B\u1eafn 9 ti\u1ebfng s\u00fang. L\u1ec5 xong, Vua ng\u1ef1 v\u00e0o \u0111i\u1ec7n C\u1ea7n Ch\u00e1nh, c\u00e1c ho\u00e0ng t\u1eed ho\u00e0ng t\u00f4n ho\u00e0ng th\u00e2n v\u00e0 con ch\u00e1u h\u1ecd L\u00ea, c\u00f9ng quan vi\u00ean t\u1eed con c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 l\u00e0m l\u1ec5 n\u0103m l\u1ea1y. K\u1ef3 l\u00e3o d\u00e2n ch\u00fang \u1edf Kinh s\u01b0 t\u1edbi ngo\u00e0i c\u1eeda Th\u1eeba Ki\u1ec1n chi\u00eam b\u00e1i).<\/p>\n\n\n\n<p>Vua r\u1ea5t ti\u1ebft ki\u1ec7m, t\u1eebng l\u1ea5y ng\u1ecdc li\u1ec7u \u0111\u1ec3 trang s\u1ee9c m\u0169, x\u00e0 c\u1eeb \u0111\u1ec3 trang s\u1ee9c \u0111ai, th\u1ecb th\u1ea7n xin l\u1ea5y ch\u00e2u ng\u1ecdc \u0111\u1ec3 thay. Vua n\u00f3i : \u201cThi\u00ean t\u1eed l\u00e0 qu\u00fd, ch\u00e2u ng\u1ecdc c\u00f3 qu\u00fd g\u00ec\u201d. Kh\u00f4ng nghe.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00ednh bi\u00ean<\/p>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\"><a>\u0110\u1ec7 nh\u1ea5t k\u1ef7 &#8211; Quy\u1ec3n XXIX &#8211; Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u1ec1 Th\u1ebf t\u1ed5 cao ho\u00e0ng \u0111\u1ebf<\/a><\/h1>\n\n\n\n<p>B\u00ednh d\u1ea7n, Gia Long n\u0103m th\u1ee9 5 [1806], m\u00f9a h\u1ea1, th\u00e1ng 5, ng\u00e0y K\u1ef7 m\u00f9i, vua l\u00ean ng\u00f4i ho\u00e0ng \u0111\u1ebf \u1edf \u0111i\u1ec7n Th\u00e1i H\u00f2a. L\u1ea5y h\u00e0nh th\u1ed5 (1. Trong ng\u0169 h\u00e0nh, kim m\u1ed9c th\u1ee7y h\u1ecfa th\u1ed5, h\u00e0nh th\u1ed5 t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng vua.) t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng cho \u0111\u1ee9c vua n\u00ean chu\u1ed9ng s\u1eafc v\u00e0ng. Tr\u01b0\u1edbc 6 ng\u00e0y l\u00e0 ng\u00e0y Gi\u00e1p d\u1ea7n, k\u00ednh c\u00e1o tr\u1eddi \u0111\u1ea5t. Ng\u00e0y B\u00ednh th\u00ecn k\u00ednh c\u00e1o c\u00e1c mi\u1ebfu. \u0110\u00fang ng\u00e0y, \u0111\u1eb7t nghi v\u1ec7 \u0111\u1ea1i tri\u1ec1u \u1edf \u0111i\u1ec7n Th\u00e1i H\u00f2a. B\u1ea7y t\u00f4i d\u00e2ng s\u00e1ch v\u00e0ng l\u00ean. L\u1eddi s\u00e1ch n\u00f3i&nbsp; : \u201cB\u1ecdn th\u1ea7n tr\u1ed9m nghe : C\u00f3 \u0111\u1ee9c t\u1ed1t c\u1ee7a th\u00e1nh nh\u00e2n, t\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u00f4i b\u00e1u c\u1ee7a th\u00e1nh nh\u00e2n ; d\u1ef1ng ng\u00f4i ch\u00ednh trong thi\u00ean h\u1ea1, t\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfng r\u1ea1ng c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1. Cho n\u00ean H\u1ed3ng ph\u1ea1m th\u00ec \u0111\u1ec3 v\u0103n \u201cki\u1ebfn c\u1ef1c\u201d (2. Ki\u1ebfn c\u1ef1c : Vua \u0111\u1ee9ng v\u1ecb l\u1edbn \u1edf gi\u1eefa thi\u00ean h\u1ea1.) m\u00e0 Xu\u00e2n thu th\u00ec tr\u1ecdng ngh\u0129a \u201cch\u00ednh th\u1ee7y\u201d (3. Ch\u00ednh th\u1ee7y : Ch\u00ednh danh v\u1ecb ngay bu\u1ed5i \u0111\u1ea7u.). L\u1edbn thay n\u01b0\u1edbc Vi\u1ec7t, \u0111\u00f3ng \u1edf ph\u01b0\u01a1ng Nam. N\u1ec1n khai th\u00e1c t\u1ef1 ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng m\u1edf r\u1ed9ng, c\u00f4ng \u0111\u1ee9c ch\u1ee9a g\u00f3p nh\u01b0 tr\u1eddi kh\u00f4ng c\u00f9ng ; m\u1ed1i g\u00e2y d\u1ef1ng \u0111o li\u1ec7t th\u00e1nh si\u00eang n\u0103ng, \u01a1n tr\u1ea1ch s\u00e2u d\u00e0y \u1edf ng\u01b0\u1eddi nh\u1edb m\u00e3i. Nhi\u1ec1u Ph\u01b0\u1edbc t\u1ed5 \u0111\u1ec3 l\u1ea1i t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc; l\u00ean ng\u00f4i vua g\u1eb7p l\u00fac v\u1eadn hay. K\u00ednh ngh\u0129 V\u01b0\u01a1ng th\u01b0\u1ee3ng b\u1ec7 h\u1ea1, anh h\u00f9ng qu\u00e1n c\u1ed5, tr\u00ed d\u0169ng h\u01a1n \u0111\u1eddi. Bu\u1ed5i s\u1ea5m m\u00e2y v\u01b0\u1ee3t b\u01b0\u1edbc gian tru\u00e2n, n\u00ean nghi\u1ec7p l\u1edbn th\u01b0\u01a1ng d\u00e2n \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c ; c\u01a1n gi\u00f3 ch\u1edbp ra tay uy v\u00f5, ki\u00eam kh\u00f3 kh\u0103n s\u00e1ng nghi\u1ec7p trung h\u01b0ng. B\u00faa c\u1edd h\u1ecdp \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng to ; chu\u00f4ng gi\u00e1 kh\u00f4ng r\u1eddi v\u1eadt c\u0169. Nh\u1ea5t th\u1ed1ng c\u1ea3 c\u00f5i b\u1edd n\u01b0\u1edbc Vi\u1ec7t, ng\u1ee3i ca ch\u1ea7u y\u1ebft theo v\u1ec1 ; nh\u1eadt nguy\u1ec7t l\u1ea1i s\u00e1ng t\u1ecf gi\u1eefa tr\u1eddi, X\u00e3 T\u1eafc th\u1ea7n ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 ch\u1ee7. \u1ee9c tri\u1ec7u d\u00e2n c\u00f9ng \u0111\u1ec1u nh\u1edd c\u1eady ; hai ba l\u1ea7n kh\u1ea9n kho\u1ea3n b\u00e0y xin. Nh\u01b0ng Th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng nh\u00fan nh\u01b0\u1eddng, \u0111\u1ee9c r\u1ed3ng thua khi\u00eam t\u1ed1n : duy th\u1ea7n d\u00e2n k\u00ednh m\u1ebfn, v\u1ebb h\u00f9m v\u1eabn ng\u00f3ng tr\u00f4ng. Th\u1ea5y ng\u00f4i c\u1ea3 \u0111\u00e3 \u0111\u00fang \u0111i\u1ec1m, n\u1ec1n \u0111\u1ea1i \u0111\u1ed3ng v\u1eeba nh\u1ecbp t\u1ed1t. B\u1ecdn th\u1ea7n k\u00ednh c\u1ea9n ph\u1ee5ng s\u00e1ch d\u00e2ng t\u00f4n hi\u1ec7u Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, c\u00fai mong : ng\u00f4i B\u1eafc th\u1ea7n(1, 2. B\u1eafc th\u1ea7n l\u00e0 sao B\u1eafc \u0111\u1ea9u ; c\u00f9ng v\u1edbi sao T\u1eed vi \u0111\u1ec1u \u0111\u00fang \u0111\u1ec3 v\u00ed v\u1edbi ng\u00f4i ho\u00e0ng \u0111\u1ebf.) y\u00ean ch\u1ed1n, sao T\u1eed vi() s\u00e1ng soi, \u0111\u1ec3 nh\u1eadn ti\u1ebfng khen to, \u0111\u1ecbnh y\u00ean Ph\u01b0\u1edbc c\u1ea3. \u0110\u1ee9c t\u1ed1t r\u1ed9ng d\u00e0y cao s\u00e1ng, v\u00ed tr\u1eddi \u0111\u1ea5t kh\u00f4ng c\u00f9ng ; nghi\u1ec7p l\u1edbn y\u00ean v\u1eefng d\u00e0i l\u00e2u, tr\u1ea3i bao \u0111\u1eddi c\u00f2n m\u00e3i\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua l\u00ean ng\u00f4i ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu b\u1ed1 c\u00e1o trong ngo\u00e0i. B\u1ea7y t\u00f4i d\u00e2ng bi\u1ec3u ch\u00fac m\u1eebng.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1eddi chi\u1ebfu n\u00f3i :<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cTr\u1eabm ngh\u0129 : \u0110\u1ee9c vua m\u1eb7t tr\u1eddi l\u00e0m t\u01b0\u1ee3ng, v\u01b0\u01a1ng gi\u1ea3 l\u1ea5y \u0111\u1ea5y m\u00e0 h\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn quang minh ; \u0111\u1ea1o ki\u1ec1n th\u1ed1ng tr\u1ecb c\u1ea3 tr\u1eddi, th\u00e1nh nh\u00e2n nh\u00e2n \u0111\u1ea5y m\u00e0 noi theo ph\u00e9p t\u1eafc. L\u1edbn thay nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc ta, tr\u00f9m c\u1ea3 c\u00f5i Nam ! Vua th\u00e1nh \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc, d\u1ef1ng nghi\u1ec7p d\u1ed1c l\u00f2ng, g\u1eafng s\u1ee9c x\u00e2y n\u1ec1n, hai tr\u0103m n\u0103m l\u1ebb, th\u00e1nh hi\u1ec1n ti\u1ebfp n\u1ed1i, c\u00f4ng \u0111\u1ee9c r\u00f5 n\u00eau. B\u1ed7ng ch\u1ed1c c\u01a1 tr\u1eddi \u0111en t\u1ed1i, v\u1eadn n\u01b0\u1edbc suy vi. Tr\u1eabm tu\u1ed5i tr\u1ebb, g\u1eb7p l\u00fac \u0111au th\u01b0\u01a1ng, kh\u1eafp n\u01a1i xa l\u00e1nh. R\u1ed3i t\u1eeb Gia \u0110\u1ecbnh l\u00ean gi\u1eef ng\u00f4i v\u01b0\u01a1ng, lo n\u1ed1i c\u01a1 \u0111\u1ed3, t\u1ea1m y\u00ean nh\u00e2n v\u1ecdng. Ng\u00e0y \u0111\u00eam lo ngh\u0129, r\u1ea5t s\u1ee3 \u0111\u1ec3 th\u1eb9n Ph\u01b0\u1edbc x\u01b0a. Nh\u1edd \u0111\u01b0\u1ee3c uy linh T\u00f4n Mi\u1ebfu X\u00e3 T\u1eafc v\u00e0 s\u1ee9c m\u1ea1nh c\u1ee7a t\u01b0\u1edbng t\u00e1, gi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u00e2n th\u00f9, l\u1ea5y l\u1ea1i nghi\u1ec7p c\u0169, m\u1edf r\u1ed9ng b\u1edd c\u00f5i, gi\u00fap tr\u1eabm n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng l\u1edbn. N\u1ed1i ch\u00ed noi vi\u1ec7c l\u00e0 ch\u1ee9c ph\u1eadn c\u1ee7a tr\u1eabm, ch\u1ee9 \u0111\u00e2u d\u00e1m \u1edf ng\u00f4i cao. Nh\u01b0ng c\u00e1c th\u00e2n c\u00f4ng \u0111\u1ea1i th\u1ea7n c\u00f3 c\u00f4ng lao \u0111\u00e1nh d\u1eb9p b\u00e0n n\u00f3i \u1edf tri\u1ec1u, nhi\u1ec1u l\u1ea7n t\u00e2u r\u1eb1ng tr\u00e1ch nhi\u1ec7m y\u00ean d\u00e2n tr\u1eddi \u0111\u00e3 giao cho tr\u1eabm m\u00e0 l\u1ecbch s\u1ed1 v\u00f4 c\u00f9ng c\u0169ng duy c\u00f3 tr\u1eabm n\u1ed1i d\u00f5i, c\u1ed1 xin tr\u1eabm l\u00ean ng\u00f4i ho\u00e0ng \u0111\u1ebf \u0111\u1ec3 r\u00f5 m\u1ed1i gi\u1ec1ng. V\u1eady \u0111\u1ec3 h\u1ee3p l\u1eddi xin c\u1ee7a m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ebfn ng\u00e0y m\u1ed3ng 7 th\u00e1ng n\u00e0y k\u00ednh c\u00e1o Tr\u1eddi \u0110\u1ea5t, ng\u00e0y 9 k\u00ednh c\u00e1o T\u00f4n Mi\u1ebfu, ng\u00e0y 12 nh\u1eadn s\u00e1ch v\u0103n t\u00f4n ng\u00f4i ho\u00e0ng \u0111\u1ebf. Ph\u00e0m c\u00f3 ch\u1ebf s\u00e1ch, \u1edf \u0111\u1ea7u s\u1ebd d\u00f9ng nh\u1eefng ch\u1eef \u201cTh\u1eeba thi\u00ean h\u01b0ng v\u1eadn\u201d(3. Th\u1eeba thi\u00ean h\u01b0ng v\u1eadn : V\u00e2ng m\u1ec7nh tr\u1eddi m\u1edf v\u1eadn n\u01b0\u1edbc.&nbsp; 3) \u0111\u1ec3 m\u1edf r\u1ed9ng m\u1ed1i l\u1edbn c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc Vi\u1ec7t ta. Trong ngo\u00e0i g\u1ea7n xa \u0111\u1ec1u c\u00f9ng \u0111\u1ed5i m\u1edbi. \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t ban xu\u1ed1ng t\u00e1m \u0111i\u1ec1u \u00e2n x\u00e1. &nbsp;(1. Th\u00f3c t\u00f4 ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t c\u00f4ng t\u01b0 \u1edf c\u00e1c dinh tr\u1ea5n n\u0103m nay tha 5 ph\u1ea7n 10 ; 2. Nh\u1eefng quan \u0111i\u1ec1n, quan \u0111\u1ed3n \u0111i\u1ec1n, quan \u0111i\u1ec1n trang, quan tr\u1ea1i, c\u00f9ng ru\u1ed9ng ng\u1ee5 l\u1ed9c v\u00e0 ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t ng\u1ee5y ph\u1ea1m \u0111\u00e3 sung c\u00f4ng, th\u00ec l\u1ec7 ti\u1ec1n v\u00e0 th\u00f3c l\u01b0\u01a1ng n\u0103m nay tha 5 ph\u1ea7n 10 ;<\/p>\n\n\n\n<p>3. Ch\u00ednh h\u1ed9 kh\u00e1ch h\u1ed9, c\u00e1c h\u1ea1ng tr\u00e1ng, qu\u00e2n, d\u00e2n, bi\u1ec7t n\u1ea1p, bi\u1ec7t t\u00ednh, l\u00e3o, t\u1eadt, ti\u1ec1n thu\u1ebf th\u00e2n dung n\u0103m nay tha 5 ph\u1ea7n 10 ; 4. C\u00e1c dinh thu\u1ed9c Gia \u0110\u1ecbnh, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 c\u00f3 chi\u1ebfu tha ti\u1ec1n thu\u1ebf sai d\u01b0 n\u0103m n\u0103m Qu\u00fd h\u1ee3i, Gi\u00e1p t\u00fd, \u1ea5t s\u1eedu, B\u00ednh d\u1ea7n, \u0110inh m\u00e3o, nay l\u1ea1i tha th\u00eam cho m\u1ed9t n\u0103m M\u1eadu th\u00ecn l\u00e0 s\u00e1u n\u0103m ; 5. Hai dinh B\u00ecnh H\u00f2a, B\u00ecnh Thu\u1eadn, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u00f3 chi\u1ebfu tha b\u1edbt 2 ph\u1ea7n 10 ti\u1ec1n thu\u1ebf sai d\u01b0 trong n\u0103m n\u0103m Qu\u00fd h\u1ee3i, Gi\u00e1p t\u00fd, \u1ea5t s\u1eedu, B\u00ednh d\u1ea7n, \u0110inh m\u00e3o, trong 8 ph\u1ea7n ph\u1ea3i thu nay l\u1ea1i tha cho m\u1ed9t n\u1eeda ; 6. Ngh\u1ec7 An, Thanh Hoa v\u00e0 c\u00e1c tr\u1ea5n B\u1eafc Th\u00e0nh, ti\u1ec1n thu\u1ebf th\u00e2n dung n\u0103m nay tha 5 ph\u1ea7n 10 ;<\/p>\n\n\n\n<p>7. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Man, ng\u01b0\u1eddi N\u00f9ng, ng\u01b0\u1eddi Thanh \u1edf c\u00e1c tr\u1ea5n B\u1eafc Th\u00e0nh, ng\u01b0\u1eddi&nbsp; L\u0169ng N\u00f9ng (1. L\u0169ng N\u00f9ng : M\u1ed9t gi\u1ed1ng ng\u01b0\u1eddi N\u00f9ng \u1edf Trung Qu\u1ed1c sang n\u01b0\u1edbc ta, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 qu\u00ea \u1edf mi\u1ec1n L\u0169ng Xuy\u00ean thu\u1ed9c huy\u1ec7n \u0110\u1eb1ng Xung, t\u1ec9nh V\u00e2n Nam.) s\u00e1u khu do ph\u1ee5 \u0111\u1ea1o th\u00eau l\u00e0m c\u00f4ng, l\u1ec7 b\u1ea1c ti\u1ec1n [h\u1ecd ph\u1ea3i n\u1ed9p] n\u0103m nay tha cho 5 ph\u1ea7n 10 ; 8. T\u00f9 \u0111\u1ed3 \u0111\u00e0y \u0111i l\u00e0m vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u chi\u1ebfu theo h\u1ea1n n\u0103m gi\u1ea3m cho m\u1ed9t n\u1eeda ; b\u1ecb t\u1ed9i \u0111\u1ed3 su\u1ed1t \u0111\u1eddi m\u00e0 tu\u1ed5i \u0111\u1ebfn 65 th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c tha c\u1ea3 ; ngo\u00e0i ra t\u00f9 ph\u1ea1m t\u1ed9i nh\u1eb9 ph\u1ea3i giam gi\u1eef \u0111\u1ec1u tha c\u1ea3 ; duy k\u1ebb ph\u1ea1m t\u1ed9i th\u1eadp \u00e1c, c\u1ed1 \u00fd gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi, \u0103n tr\u1ed9m c\u1ee7a c\u00f4ng, \u0111\u1ea7u \u0111\u1ea3ng \u0103n c\u01b0\u1edbp, c\u01b0\u1ee1ng gian, ph\u1ea1m gian, c\u1ed1 \u00fd \u0111\u1ed1t nh\u00e0 ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u00e0o m\u1ea3, l\u00e0m s\u1eafc th\u01b0 \u1ea5n t\u00edn gi\u1ea3 d\u1ed1i, c\u1ed1 \u00fd tha ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u1ed9i bu\u1ed9c ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng t\u1ed9i, l\u1ea5y c\u1ee7a \u0111\u00fat l\u00f3t m\u00e0 x\u1eed tr\u00e1i ph\u00e9p hay kh\u00f4ng tr\u00e1i ph\u00e9p, c\u00f9ng l\u00e0 \u00e1n \u0111\u00e3 x\u1eed giam \u0111\u1ee3i ch\u1ebft, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 l\u1ec7 khoan x\u00e1 n\u00e0y). \u00d4i ! D\u1ef1ng ng\u00f4i l\u1edbn \u0111\u1ec3 Ph\u01b0\u1edbc cho d\u00e2n, thi\u00ean \u201cH\u1ed3ng ph\u1ea1m\u201d h\u00e3y c\u00f2n ghi ch\u00e9p ; tr\u1eddi cho Ph\u01b0\u1edbc gi\u00fap ta tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc, nh\u01b0 \u00e2u v\u00e0ng b\u1ec1n v\u1eefng d\u00e0i l\u00e2u\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho c\u00e1c k\u1ef9 l\u00e3o b\u1ed1n dinh Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c, Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb, Qu\u1ea3ng B\u00ecnh, Qu\u1ea3ng Nam 500 quan ti\u1ec1n ti\u1ec7c l\u1edbn.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh tri\u1ec1u nghi [nghi ti\u1ebft bu\u1ed5i ch\u1ea7u], m\u1ed7i th\u00e1ng l\u1ea5y ng\u00e0y m\u1ed3ng 1 v\u00e0 ng\u00e0y r\u1eb1m \u0111\u1eb7t \u0111\u1ea1i tri\u1ec1u \u1edf \u0111i\u1ec7n Th\u00e1i H\u00f2a, quan t\u1eeb l\u1ee5c ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean m\u1eb7c \u00e1o m\u0169 \u0111\u1ea1i tri\u1ec1u v\u00e0o l\u1ea1y ch\u1ea7u ; nh\u1eefng ng\u00e0y m\u1ed3ng 5, 10, 20, 25 \u0111\u1eb7t th\u01b0\u1eddng tri\u1ec1u \u1edf \u0111i\u1ec7n C\u1ea7n Ch\u00e1nh, quan t\u1eeb t\u1ee9 ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean m\u1eb7c \u00e1o m\u0169 th\u01b0\u1eddng tri\u1ec1u v\u00e0o l\u1ea1y ch\u1ea7u. C\u00e1c th\u00e0nh v\u00e0 dinh tr\u1ea5n \u0111\u1ebfn ng\u00e0y m\u1ed3ng 1 ng\u00e0y r\u1eb1m \u0111\u1ec1u b\u00e1i v\u1ecdng \u1edf H\u00e0nh cung.<\/p>\n\n\n\n<p>Bi\u00ean m\u01b0\u1eddi c\u01a1 Ki\u00ean \u1edf Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i l\u00e0m s\u00e1u c\u01a1 Ki\u00ean. Tr\u01b0\u1edbc kia \u0111em<\/p>\n\n\n\n<p>h\u1ebft s\u1ed1 qu\u00e2n d\u00e2n Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i \u0111\u1eb7t l\u00e0m m\u01b0\u1eddi c\u01a1 Ki\u00ean, \u0111\u1ebfn nay h\u1ea1 l\u1ec7nh<\/p>\n\n\n\n<p>cho L\u00ea V\u0103n Duy\u1ec7t k\u00e9n \u0111i\u1ec3m nh\u01b0 l\u1ec7 c\u00e1c dinh, c\u1ee9 3 ng\u01b0\u1eddi th\u00ec l\u1ea5y 1, \u0111\u01b0\u1ee3c 3.000 ng\u01b0\u1eddi, l\u1eadp l\u00e0m s\u00e1u c\u01a1 Trung ki\u00ean, Ti\u1ec1n ki\u00ean, T\u1ea3 ki\u00ean, H\u1eefu ki\u00ean, &nbsp;H\u1eadu ki\u00ean, N\u1ed9i ki\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y b\u1ecdn \u0110\u00e8o Ch\u00ednh Ng\u1ecdc v\u00e0 \u0110\u00e8o Qu\u1ed1c Uy l\u00e0 ch\u00e2u tr\u01b0\u1edfng Lai Ch\u00e2u v\u00e0 ch\u00e2u V\u0103n B\u00e0n thu\u1ed9c tr\u1ea5n H\u01b0ng H\u00f3a cho r\u1eb1ng d\u00e2n c\u00e1c \u0111\u1ed9ng m\u01b0\u1eddng thu\u1ed9c ch\u00e2u m\u00ecnh v\u00e0 d\u00e2n c\u00e1c ch\u00e2u Tung L\u0103ng, Ho\u00e0ng Nham, Tuy Ph\u1ee5, H\u1ee3p Ph\u00ec xi\u00eau t\u1ea3n t\u1eeb l\u00e2u, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ch\u1ea1y sang n\u01b0\u1edbc Thanh, xin \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1eb1ng c\u1ee7a tr\u1ea5n \u0111\u1ec3 chi\u00eau d\u1ee5, khi\u1ebfn h\u1ecd tr\u1edf v\u1ec1 g\u00e1nh ch\u1ecbu thu\u1ebf kh\u00f3a. Tr\u1ea5n th\u1ea7n nh\u00e2n \u0111\u00f3 sai khi\u1ebfn. B\u1ea5y gi\u1edd nh\u1eefng t\u00f9 tr\u01b0\u1edfng M\u01b0\u1eddng T\u00e8, M\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 Ph\u01b0\u01a1ng, M\u01b0\u1eddng T\u00f4n Na Y (thu\u1ed9c Lai Ch\u00e2u), M\u01b0\u1eddng \u1eb5m (thu\u1ed9c ch\u00e2u Ho\u00e0ng Nham), \u0111\u1ed9ng B\u00ecnh L\u01b0 (thu\u1ed9c ch\u00e2u Tuy Ph\u1ee5) c\u00f9ng \u0111\u01b0a nhau theo v\u1ec1. T\u1ed5ng \u0111\u1ed1c V\u00e2n Qu\u00fd n\u01b0\u1edbc Thanh nghe tin, \u0111\u01b0a th\u01b0 n\u00f3i r\u1eb1ng : \u201cS\u00e1u tr\u1ea1i m\u00e3nh, M\u00e3nh L\u1ea1i, M\u00e3nh Th\u00edch, M\u00e3nh \u0110inh, M\u00e3nh Thoa, M\u00e3nh B\u1ea1ng, M\u00e3nh L\u1ed9ng (\u0111\u1ec1u thu\u1ed9c huy\u1ec7n Ki\u1ebfn Th\u1ee7y n\u01b0\u1edbc Thanh), kho\u1ea3ng n\u0103m Khang Hy \u0111\u00e3 v\u00e0o \u0111\u1ed3 b\u1ea3n, k\u1ec3 h\u01a1n tr\u0103m n\u0103m, y\u00ean \u1ed5n kh\u00f4ng vi\u1ec7c g\u00ec. Nay \u0111\u1ea7u m\u1ee5c \u1edf tr\u1ea5n H\u01b0ng H\u00f3a l\u1ea1i d\u1ee5 d\u1ed7 h\u1ecd v\u1ec1, th\u1ef1c r\u1ea5t l\u1ea1\u201d. Sau th\u01b0 k\u00ea r\u00f5 qu\u1ea3n h\u1ea1t c\u1ee7a c\u00e1c m\u00e3nh (M\u00e3nh Thoa qu\u1ea3n h\u1ea1t 15 tr\u1ea1i, M\u00e3nh Th\u00edch, M\u00e3nh \u0110inh \u0111\u1ec1u qu\u1ea3n h\u1ea1t 8 tr\u1ea1i ; M\u00e3nh L\u1ea1i, M\u00e3nh B\u1ea1ng \u0111\u1ec1u qu\u1ea3n h\u1ea1t 5 tr\u1ea1i, M\u00e3nh L\u1ed9ng qu\u1ea3n h\u1ea1t 7 tr\u1ea1i), xin tra x\u00e9t \u0111\u1ec3 x\u1eed tr\u00ed. B\u1eafc Th\u00e0nh cho ch\u1ea1y tr\u1ea1m d\u00e2ng th\u01b0 \u1ea5y l\u00ean. Vua cho r\u1eb1ng c\u00f4ng vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng l\u00e0 quan tr\u1ecdng, h\u1ea1 chi\u1ebfu cho th\u00e0nh th\u1ea7n tra r\u00f5 \u0111\u1ecba gi\u1edbi H\u01b0ng H\u00f3a v\u00e0 s\u1ef1 t\u00edch s\u00e1u m\u00e3nh d\u00e2ng l\u00ean. Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00e0nh h\u1ecfi b\u1ecdn ch\u00e2u tr\u01b0\u1edfng \u1edf H\u01b0ng H\u00f3a l\u00e0 \u0110\u00e8o Qu\u1ed1c Ng\u1ecdc ch\u00e2u Chi\u00eau T\u1ea5n v\u00e0 \u0110\u00e8o Ch\u00ednh Ng\u1ecdc Lai Ch\u00e2u, h\u1ecd \u0111\u1ec1u n\u00f3i M\u00e3nh Thoa l\u00e0 M\u01b0\u1eddng Thu c\u1ee7a ch\u00e2u Chi\u00eau T\u1ea5n, M\u00e3nh L\u1ee3i l\u00e0 M\u01b0\u1eddng Th\u00edch c\u1ee7a Lai Ch\u00e2u, hai m\u01b0\u1eddng n\u00e0y \u1edf h\u1ebbo l\u00e1nh n\u01a1i bi\u00ean gi\u1edbi, l\u1eabn l\u1ed9n v\u1edbi d\u00e2n huy\u1ec7n Ki\u1ebfn Th\u1ee7y n\u01b0\u1edbc Thanh. V\u1ea3 l\u1ea1i hai \u0111\u1ed9ng Phong Thu, B\u00ecnh L\u01b0 thu\u1ed9c ch\u00e2u Chi\u00eau T\u1ea5n v\u00e0 \u0111\u1ed9ng Ho\u00e0i Lai thu\u1ed9c Lai Ch\u00e2u \u0111\u1ec1u b\u1ecb b\u1ecdn quan l\u1ea1i nh\u00e0 Thanh \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi \u1ee9c hi\u1ebfp thu thu\u1ebf b\u1ea1c (ba \u0111\u1ed9ng Phong Thu, B\u00ecnh L\u01b0, Ho\u00e0i Lai b\u1ecb huy\u1ec7n quan n\u01b0\u1edbc Thanh m\u1ed7i n\u0103m thu thu\u1ebf b\u1ea1c m\u1ed7i \u0111\u1ed9ng 220 l\u1ea1ng). Nay n\u01b0\u1edbc Thanh l\u1ea1i \u0111em hai m\u00e3nh \u1ea5y k\u1ec3 l\u00e0 d\u00e2n c\u1ee7a h\u1ecd th\u00ec \u0111\u1ea5t hai ch\u00e2u kh\u00f4ng c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5y. V\u0103n Th\u00e0nh sai x\u00e9t h\u00ecnh th\u1ebf s\u00f4ng n\u00fai, v\u1ebd b\u1ea3n \u0111\u1ed3 \u0111\u1ec3 ti\u1ebfn, nh\u00e2n d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i : \u201cM\u1ed9t gi\u1ea3i th\u01b0\u1ee3ng du H\u01b0ng H\u00f3a c\u00f9ng v\u1edbi c\u00e1c ph\u1ee7 L\u00e2m An, Khai H\u00f3a t\u1ec9nh V\u00e2n Nam n\u01b0\u1edbc Thanh, th\u1ebf \u0111\u1ea5t li\u1ec1n k\u1ec1. Tr\u01b0\u1edbc kia M\u1ea1c K\u00ednh Khoan \u0111em ba \u0111\u1ed9ng Ng\u01b0u D\u01b0\u01a1ng, H\u1ed3 \u0110i\u1ec7p v\u00e0 Ph\u1ed5 Vi\u00ean n\u1ed9p cho n\u01b0\u1edbc Thanh, \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u n\u0103m L\u00ea V\u0129nh Tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc Thanh tr\u1ea3 t\u00f9 h\u1ecd M\u1ea1c v\u00e0 tr\u1ea3 l\u1ea1i c\u1ea3 \u0111\u1ea5t, nh\u01b0ng sau \u0111\u00f3 th\u1ed5 m\u1ee5c l\u00e0 Vi Ph\u01b0\u1edbc Li\u00eam nh\u1eadn c\u1ee7a \u0111\u00fat l\u00f3t l\u1ea1i ng\u1ea7m \u0111em ba \u0111\u1ed9ng thu\u1ed9c v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc Thanh. H\u1ecd L\u00ea nhi\u1ec1u l\u1ea7n xin tra x\u00e9t, \u0111\u1ec1u b\u1ecb quan l\u1ea1i n\u01b0\u1edbc Thanh \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi ng\u0103n tr\u1edf. Kho\u1ea3ng n\u0103m L\u00ea B\u1ea3o&nbsp; Th\u00e1i n\u01b0\u1edbc Thanh sai T\u1ed5ng \u0111\u1ed1c V\u00e2n Qu\u00fd l\u00e0 Ng\u1ea1c Nh\u0129 Th\u00e1i sang h\u1ed9i \u0111\u1ed3ng d\u1ef1ng bia, quy\u1ebft l\u1ea5y s\u00f4ng \u0110\u1ed5 Ch\u00fa n\u01b0\u1edbc ta l\u00e0m gi\u1edbi h\u1ea1n, t\u1eeb s\u00f4ng \u0110\u1ed5 Ch\u00fa v\u1ec1 ph\u00eda t\u00e2y, c\u00e1c ch\u00e2u Tung L\u0103ng, L\u1ec5 Tuy\u1ec1n, Ho\u00e0ng Nham, Tuy Ph\u1ee5, H\u1ee3p Ph\u00ec, Khi\u00eam Ch\u00e2u, Lai Ch\u00e2u c\u1ed9ng b\u1ea3y ch\u00e2u, \u0111\u1ec1u thu\u1ed9c H\u01b0ng H\u00f3a. Kho\u1ea3ng n\u0103m L\u00ea V\u0129nh H\u1ef1u, d\u00e2n ph\u1ea3n ngh\u1ecbch l\u00e0 Hu\u1ef3nh C\u00f4ng Th\u01b0 \u0111\u00f3ng qu\u00e2n chi\u1ebfm gi\u1eef 30 n\u0103m. H\u1ecd L\u00ea l\u1ea7n l\u1eefa \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea5y kh\u00f4ng h\u1ecfi. D\u00e2n trong b\u1ea3y ch\u00e2u t\u1eeb \u0111\u00f3 d\u1ef1a d\u1eabm ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u1ec1 ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc, quan l\u1ea1i \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi nh\u00e2n \u0111\u00f3 b\u1eaft \u00e9p \u0111\u1ed5i c\u00e1ch m\u1eb7c, c\u1eafm b\u00e0i \u0111\u00e1nh thu\u1ebf. T\u1eeb \u0111\u1eddi L\u00ea \u0111\u1ebfn \u0111\u1eddi T\u00e2y S\u01a1n v\u1eabn mu\u1ed1n chia v\u1ea1ch l\u1ea1i m\u00e0 \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c. Th\u1ebf th\u00ec trong m\u01b0\u1eddi ch\u00e2u c\u1ee7a ph\u1ee7 An T\u00e2y tr\u1ea5n H\u01b0ng H\u00f3a th\u00ec s\u00e1u ch\u00e2u (Ho\u00e0ng Nham, H\u1ee3p Ph\u00ec, Tung L\u0103ng, Tuy Ph\u1ee5, L\u1ec5 Tuy\u1ec1n, Khi\u00eam Ch\u00e2u) \u0111\u00e3 b\u1ecb m\u1ea5t v\u00e0o n\u01b0\u1edbc Thanh l\u00e2u r\u1ed3i. Nay Chi\u00eau T\u1ea5n v\u00e0 Lai Ch\u00e2u ch\u00ednh thu\u1ed9c s\u1ed5 H\u01b0ng H\u00f3a m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Thanh l\u1ea1i \u0111em d\u00e2n c\u00e1c m\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed9ng hai ch\u00e2u ch\u00e9p l\u1eabn l\u00e0m c\u00e1c tr\u1ea1i m\u00e3nh, ch\u1eb3ng qua \u0111\u00f3 l\u00e0 b\u1ecdn quan l\u1ea1i \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi th\u1ea5y \u0111\u1ea5t \u0111ai v\u00e0 nh\u00e2n d\u00e2n \u1ea5y c\u00f3 l\u1ee3i n\u00ean l\u1eadp ri\u00eang x\u01b0ng hi\u1ec7u, m\u01b0u toan b\u00e1 chi\u1ebfm, m\u00e0 T\u1ed5ng \u0111\u1ed1c V\u00e2n Qu\u00fd th\u00ec c\u1ee9 m\u1ed9t m\u1ef1c nghe theo. X\u00e9t l\u1eddi l\u1ebd trong th\u01b0 g\u1edfi \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec1u l\u00e0 m\u01a1 h\u1ed3 kh\u00f4ng c\u0103n c\u1ee9. Nay xin tr\u01b0\u1edbc vi\u1ebft th\u01b0 tr\u1ea3 l\u1eddi cho T\u1ed5ng \u0111\u1ed1c V\u00e2n Qu\u00fd, t\u00e1ch b\u1ea1ch r\u00f5 r\u00e0ng c\u01b0\u01a1ng gi\u1edbi c\u1ee7a hai ch\u00e2u y\u00eau c\u1ea7u sai ng\u01b0\u1eddi sang h\u1ed9i \u0111\u1ed3ng chia v\u1ea1ch l\u1ea1i, \u0111\u1ec3 xem \u00fd h\u1ecd ra sao, r\u1ed3i sau l\u1ea1i s\u1ebd n\u00f3i \u0111\u1ebfn chuy\u1ec7n c\u0169 v\u1ec1 c\u01b0\u01a1ng gi\u1edbi s\u00e1u ch\u00e2u. Nh\u01b0 th\u1ebf th\u00ec T\u1ed5ng \u0111\u1ed1c V\u00e2n Qu\u00fd h\u1eb3n l\u00e0 lo ta ho\u1eb7c c\u00f3 sinh vi\u1ec7c \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng tr\u00f9 li\u1ec7u, d\u00e2n hai ch\u00e2u do \u0111\u00f3 m\u00e0 c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 kh\u1ecfi ph\u1ea3i thu\u1ebf m\u00e1 n\u1eb7ng n\u1ec1.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1edd t\u00e2u v\u00e0o, vua cho r\u1eb1ng n\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u01a1ng l\u00fac b\u1eaft \u0111\u1ea7u khai s\u00e1ng, ch\u01b0a r\u1ed7i m\u00e0 li\u1ec7u c\u00f4ng vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng. Vi\u1ec7c \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea5y kh\u00f4ng tr\u1ea3 l\u1eddi.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00e0n \u0111\u1ed5i l\u1ea1i s\u1ed5 th\u01b0\u1eddng h\u00e0nh \u1edf c\u00e1c tr\u1ea5n B\u1eafc Th\u00e0nh (s\u1ed5 \u0111inh c\u1ee7a nh\u00e0 L\u00ea tr\u01b0\u1edbc, sinh ra kh\u00f4ng k\u1ec3, ch\u1ebft \u0111i kh\u00f4ng tr\u1eeb, g\u1ecdi l\u00e0 s\u1ed5 th\u01b0\u1eddng h\u00e0nh). Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, khi vua \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh B\u1eafc H\u00e0, th\u00ec mu\u1ed1n khi\u1ebfn d\u00e2n l\u00e0m l\u1ea1i s\u1ed5 \u0111inh, \u0111em vi\u1ec7c \u1ea5y h\u1ecfi b\u1ec1 t\u00f4i c\u0169 nh\u00e0 L\u00ea l\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u01b0\u1eddng. \u0110\u01b0\u1eddng th\u01b0a r\u1eb1ng : \u201cS\u1ed5 th\u01b0\u1eddng h\u00e0nh c\u1ee7a nh\u00e0 L\u00ea l\u00e0m \u0111\u00e3 l\u00e2u, d\u00e2n gian l\u1ea5y l\u00e0m ti\u1ec7n, nay nh\u1ea5t \u0111\u00e1n s\u1eeda \u0111\u1ed5i, th\u1ea7n thi\u1ebft ngh\u0129 l\u00e0 ch\u01b0a n\u00ean.\u201d Vua l\u1eb7ng thinh. \u0110\u1ebfn nay \u0110\u1eb7ng Tr\u1ea7n Th\u01b0\u1eddng v\u00e0o ch\u1ea7u, vua \u0111em vi\u1ec7c \u1ea5y \u0111\u1ec3 h\u1ecfi v\u00e0 b\u1ea3o r\u1eb1ng : \u201cD\u00e2n m\u1ecdn hay y\u00ean theo l\u1ed1i c\u0169, thay \u0111\u1ed5i kh\u00f3 kh\u0103n. Nh\u01b0ng n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ed5i \u0111\u1ecbnh t\u1eeb l\u00fac \u0111\u1ea7u th\u00ec l\u1ea5y g\u00ec \u0111\u1ec3 gi\u1eef m\u00e3i v\u1ec1 sau ? \u00fd khanh th\u1ebf n\u00e0o ?\u201d Tr\u1ea7n Th\u01b0\u1eddng th\u01b0a r\u1eb1ng : \u201cTh\u00e1nh nh\u00e2n \u0111\u1ed1i v\u1edbi d\u00e2n, c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f9ng th\u00e0nh vi\u1ec7c \u1edf l\u00fac sau m\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f9ng lo vi\u1ec7c \u1edf l\u00fac tr\u01b0\u1edbc, c\u00f3 th\u1ec3 khi\u1ebfn h\u1ecd noi theo m\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 khi\u1ebfn h\u1ecd bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ed5i phong t\u1ee5c ph\u1ea3i d\u1ea7n d\u1ea7n l\u00e0 \u0111i\u1ec1u quan y\u1ebfu trong ph\u00e9p tr\u1ecb d\u00e2n\u201d. Vua b\u1ea3o l\u00e0 ph\u1ea3i.<\/p>\n\n\n\n<p>Hi\u1ec7p tr\u1ea5n S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 Nguy\u1ec5n Duy H\u00f2a c\u00f3 t\u1ed9i b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c. N\u0103m ngo\u00e1i n\u01b0\u1edbc l\u1edbn, Duy H\u00f2a \u1ee7y cho thu\u1ed9c l\u1ea1i l\u00e0 b\u1ecdn Tr\u1ea7n V\u0103n Th\u1ee5c \u0111i kh\u00e1m. B\u1ecdn Th\u1ee5c nh\u00e2n \u0103n h\u1ed1i l\u1ed9 c\u1ee7a d\u00e2n m\u00e0 t\u1ef1 \u00fd th\u00eam b\u1edbt. D\u00e2n x\u00e3 Ngh\u0129a L\u00e2m k\u00eau \u1edf th\u00e0nh, th\u00e0nh th\u1ea7n x\u00e9t \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 tr\u1ea1ng, t\u00e2u l\u00ean. B\u1ecdn Th\u1ee5c \u0111\u1ec1u b\u1ecb t\u1ed9i ch\u1ebft, Duy H\u00f2a b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u00fd l\u1ee5c B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh l\u00e0 Tr\u1ea7n V\u0103n Tu\u00e2n c\u00f3 t\u1ed9i b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh b\u1ecb gi\u00f3 b\u00e3o, th\u00f3c kho m\u1ee5c nhi\u1ec1u. V\u1ec7 \u00fay Th\u1ecb n\u1ed9i l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Gi\u1ea3ng \u0111\u1ebfn ch\u1edf th\u00f3c, tr\u00e1ch h\u1ecfi. Tu\u00e2n n\u00f3i r\u1eb1ng th\u00f3c m\u1ee5c l\u00e0 t\u1ef1 n\u00f3 m\u1ee5c, ch\u1edf hay kh\u00f4ng ch\u1edf th\u00ec t\u00f9y \u00fd. Gi\u1ea3ng \u0111em vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Vua gi\u1eadn l\u1eafm, b\u1eaft tr\u00f3i Tu\u00e2n gi\u1ea3i v\u1ec1 Kinh giao xu\u1ed1ng cho quan b\u00e0n x\u00e9t. Tu\u00e2n b\u1ecb t\u1ed9i b\u00e3i ch\u1ee9c.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 6, ng\u00e0y Canh th\u00ecn, \u0111\u1eb7t y\u1ebfn l\u1edbn cho b\u1ea7y t\u00f4i \u1edf \u0111i\u1ec7n C\u1ea7n Ch\u00e1nh. T\u00f4n Th\u1ea5t Th\u0103ng, Nguy\u1ec5n V\u0103n Nh\u01a1n, Nguy\u1ec5n K\u1ef3 K\u1ebf l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t d\u00e2ng th\u1ecd. Vua th\u00e2n r\u00f3t r\u01b0\u1ee3u th\u01b0\u1ee3ng ph\u01b0\u01a1ng (1. R\u01b0\u1ee3u th\u01b0\u1ee3ng ph\u01b0\u01a1ng : R\u01b0\u1ee3u qu\u00fd c\u1ee7a nh\u00e0 vua d\u00f9ng.) ban cho. B\u1ea7y t\u00f4i d\u1ef1 y\u1ebfn \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng kh\u00e1c nhau (V\u0103n v\u00f5, t\u1eeb nh\u1ecb ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean, \u0111\u1ec1u d\u1ef1 y\u1ebfn v\u00e0 th\u01b0\u1edfng ; t\u1eeb tam ph\u1ea9m \u0111\u1ebfn ng\u0169 ph\u1ea9m, cho ti\u1ec1n y\u1ebfn).<\/p>\n\n\n\n<p>Ban ti\u1ec1n y\u1ebfn cho c\u00e1c th\u00e0nh v\u00e0 dinh tr\u1ea5n (C\u00e1c dinh Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c, Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb, Qu\u1ea3ng B\u00ecnh, Qu\u1ea3ng Nam, Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i, B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh, Ph\u00fa Y\u00ean, m\u1ed7i dinh, \u0111\u1ec1u 100 quan ; s\u00e1u c\u01a1 Ki\u00ean \u1edf Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i 600 quan, dinh B\u00ecnh H\u00f2a v\u00e0 c\u01a1 H\u00f2a Th\u1eafng, dinh B\u00ecnh Thu\u1eadn v\u00e0 c\u01a1 Thu\u1eadn Ngh\u0129a, \u0111\u1ec1u 150 quan ; tr\u1ea5n Thu\u1eadn Th\u00e0nh 50 quan ; tr\u1ea5n Gia \u0110\u1ecbnh 2.500 quan ; c\u00e1c dinh Tr\u1ea5n Bi\u00ean, Phi\u00ean Tr\u1ea5n, Tr\u1ea5n \u0110\u1ecbnh, V\u0129nh Tr\u1ea5n, \u0111\u1ec1u 100 quan ; tr\u1ea5n H\u00e0 Ti\u00ean 50 quan ; tr\u1ea5n Ngh\u1ec7 An 1.500, tr\u1ea5n Thanh Hoa n\u1ed9i 1.000 quan, ngo\u1ea1i 150 quan ; c\u00e1c phi\u00ean th\u1ea7n c\u00e1c tr\u1ea5n Thanh Hoa n\u1ed9i ngo\u1ea1i 100 quan. B\u1eafc Th\u00e0nh v\u00e0 c\u00e1c tr\u1ea5n n\u1ed9i ngo\u1ea1i 10.000 quan ; phi\u00ean th\u1ea7n \u1edf s\u00e1u ngo\u1ea1i tr\u1ea5n 300 quan).<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y Gi\u00e1p th\u00e2n, truy t\u00f4n huy hi\u1ec7u cho c\u00e1c ho\u00e0ng \u0111\u1ebf ho\u00e0ng h\u1eadu tr\u01b0\u1edbc :<\/p>\n\n\n\n<p>Di M\u01b0u Th\u00f9y Du Kh\u00e2m Cung Hu\u1ec7 Tri\u1ebft Hi\u1ec3n H\u1ef1u Ho\u00e0ng H\u01b0u T\u1ebf Th\u1ebf V\u0129 T\u00edch Chi\u00eau Hu\u00e2n T\u0129nh v\u01b0\u01a1ng t\u00f4n l\u00e0m Di M\u01b0u Th\u00f9y D\u1ee5 Kh\u00e2m Cung Hu\u1ec7 Tri\u1ebft Hi\u1ec3n H\u1ef1u Ho\u00e0nh H\u01b0u T\u1ebf Th\u1ebf Kh\u1ea3i V\u1eadn Nh\u01a1n Th\u00e1nh T\u0129nh ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, mi\u1ebfu hi\u1ec7u l\u00e0 Tri\u1ec7u t\u1ed5. S\u00e1ch v\u0103n r\u1eb1ng : \u201cV\u01b0\u01a1ng gi\u1ea3 d\u1ef1ng n\u01b0\u1edbc ch\u1ecbu m\u1ec7nh tr\u1eddi, ph\u1ea3i nh\u1edb \u0111\u1ebfn b\u1ef1c \u0111\u1ebf th\u1ee7y t\u1ed5 m\u00e0 t\u00f4n th\u1edd, l\u00e0 \u0111\u1ec3 b\u00e1o \u0111\u1ec1n g\u1ed1c c\u1ed7i, theo d\u00f5i \u0111\u1eddi xa. K\u00ednh nh\u1edb : \u0110\u1ee9c Di M\u01b0u Th\u00f9y D\u1ee5 Kh\u00e2m Cung Hu\u1ec7 Tri\u1ebft Hi\u1ec3n H\u1ef1u Ho\u00e0nh H\u01b0u T\u1ebf Th\u1ebf V\u0129 T\u00edch Chi\u00eau Hu\u00e2n T\u0129nh v\u01b0\u01a1ng, tr\u00ed d\u0169ng tr\u1eddi cho, th\u00f4ng minh th\u1ea7n gi\u00fap, nh\u00e2n cao \u01a1n d\u00e0y, \u0111\u1ec3 l\u1ea1i con ch\u00e1u. Cho n\u00ean tr\u1eddi soi t\u1edbi nh\u00e0 Nguy\u1ec5n ta, th\u00eam cho Ph\u01b0\u1edbc l\u1edbn, di\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u00e2n th\u00f9, m\u1edf r\u1ed9ng b\u1edd c\u00f5i. Th\u1ecbnh t\u1ed1t nh\u01b0 th\u1ebf, v\u00ec c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a, t\u00f4n \u0111\u1ee9c b\u00e1o c\u00f4ng, c\u1ea7n n\u00ean l\u00e0m tr\u01b0\u1edbc. K\u00ednh c\u1ea9n \u0111em b\u1ea7y t\u00f4i, b\u01b0ng s\u00e1ch v\u00e0ng d\u00e2ng t\u00f4n hi\u1ec7u l\u00e0 : Di M\u01b0u Th\u00f9y D\u1ee5 Kh\u00e2m Cung Hu\u1ec7 Tri\u1ebft Hi\u1ec3n H\u1ef1u Ho\u00e0nh H\u01b0u T\u1ebf Th\u1ebf Kh\u1ea3i V\u1eadn Nh\u01a1n Th\u00e1nh T\u0129nh ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, mi\u1ebfu hi\u1ec7u l\u00e0 Tri\u1ec7u t\u1ed5. C\u00fai ngh\u0129 : Th\u00e1nh linh \u1edf tr\u00ean, nh\u1eadn x\u01b0ng hi\u1ec7u l\u1edbn ; n\u01b0\u1edbc nh\u00e0 g\u00ecn gi\u1eef, h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ee9c \u0111\u1eddi \u0111\u1eddi\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1eeb T\u00edn Chi\u00eau \u00fd Ho\u00e0ng Nh\u01a1n \u0110\u1ee9c phi, t\u00f4n l\u00e0m T\u1eeb T\u00edn Chi\u00eau \u00fd Ho\u00e0ng Nh\u01a1n Th\u1ee5c \u0110\u1ee9c T\u0129nh ho\u00e0ng h\u1eadu.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u00e1ch v\u0103n r\u1eb1ng : \u201c\u0110\u1ee9c Kh\u00f4n nguy\u00ean s\u00e1ng l\u1edbn \u0111\u1ec3 s\u00e1nh v\u1edbi Ki\u1ec1n ; \u0111\u1ee9c Ho\u00e0ng h\u1eadu v\u1eb9n thu\u1ea7n, n\u00ean hay gi\u00fap \u0110\u1ebf. N\u00eau r\u00f5 t\u00f4n s\u00f9ng, l\u1ec5 n\u00ean l\u00e0m c\u1ea3. K\u00ednh nh\u1edb : \u0110\u1ee9c T\u1eeb T\u00edn Chi\u00eau \u00fd Ho\u00e0ng Nh\u01a1n Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c phi, \u0111\u1ee9c k\u00ednh \u00f4n h\u00f2a, ti\u1ebfng hay trong s\u1ea1ch, l\u1eafm con nhi\u1ec1u ch\u00e1u, \u0111\u00f4ng \u0111\u00fac c\u1eeda nh\u00e0, d\u1eady s\u1edbm chuy\u00ean c\u1ea7n, th\u1ea5m nhu\u1ea7n khu\u00ea kh\u1ed5n. Cho n\u00ean nay nh\u1edd \u01a1n n\u1eb7ng, th\u00eam r\u1ea1ng Ph\u01b0\u1edbc l\u00e0nh, n\u1ebft t\u1ed1t c\u00f4ng lao, ph\u1ea3i n\u00eau l\u00ean tr\u01b0\u1edbc. V\u1eady k\u00ednh c\u1ea9n \u0111em b\u1ea7y t\u00f4i b\u01b0ng s\u00e1ch v\u00e0ng d\u00e2ng t\u00f4n hi\u1ec7u l\u00e0 : T\u1eeb T\u00edn Chi\u00eau \u00fd Ho\u00e0ng Nh\u01a1n Th\u1ee5c \u0110\u1ee9c T\u0129nh ho\u00e0ng h\u1eadu. C\u00fai ngh\u0129 : H\u1ed3n thi\u00eang l\u00ean xu\u1ed1ng, \u0111\u1ee9c d\u00e0y v\u00f4 c\u00f9ng, nh\u1eadn l\u1ea5y hi\u1ec7u to l\u1edbn, \u0111\u1ec3 y\u00ean Ph\u01b0\u1edbc l\u00e2u d\u00e0i\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Tri\u1ec7u C\u01a1 Th\u00f9y Th\u1ed1ng Kh\u00e2m Minh Cung \u00fd C\u1ea9n Ngh\u0129a \u0110\u1ea1t L\u00fd Hi\u1ec3n \u1ee9ng Chi\u00eau H\u1ef1u Di\u1ec7u Linh Gia D\u1ee5 Th\u00e1i v\u01b0\u01a1ng, t\u00f4n l\u00e0m Tri\u1ec7u C\u01a1 Th\u00f9y Th\u1ed1ng Kh\u00e2m Minh Cung \u00fd C\u1ea9n Ngh\u0129a \u0110\u1ea1t L\u00fd Hi\u1ec3n \u1ee9ng Chi\u00eau H\u1ef1u Di\u1ec7u Linh Gia D\u1ee5 ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, mi\u1ebfu hi\u1ec7u l\u00e0 Th\u00e1i t\u1ed5.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u00e1ch v\u0103n r\u1eb1ng : \u201c Nh\u1edb ngu\u1ed3n b\u00e1o g\u1ed1c, t\u00f4n k\u00ednh t\u1ed5 t\u00f4ng, \u0111\u1ea5y l\u00e0 r\u1ea5t nh\u00e2n r\u1ea5t ngh\u0129a v\u1eady. K\u00ednh nh\u1edb \u0111\u1ee9c Tri\u1ec7u C\u01a1 Th\u00f9y Th\u1ed1ng Kh\u00e2m Minh Cung \u00fd C\u1ea9n Ngh\u0129a \u0110\u1ea1t L\u00fd Hi\u1ec3n \u1ee9ng Chi\u00eau H\u1ef1u Di\u1ec7u Linh Gia D\u1ee5 Th\u00e1i v\u01b0\u01a1ng b\u1ec7 h\u1ea1, tr\u1eddi cho tr\u00ed d\u0169ng, m\u01b0u l\u1edbn kinh dinh ; xem x\u00e9t th\u1eddi c\u01a1, m\u1edf mang c\u00f5i \u0111\u1ea5t ; g\u00e2y n\u1ec1n v\u01b0\u01a1ng nghi\u1ec7p, h\u01a1n hai tr\u0103m n\u0103m ; c\u00f4ng cao h\u01a1n \u0111\u1eddi, \u0111\u1ee9c truy\u1ec1n con ch\u00e1u. Nay nh\u1edd uy linh, kh\u00f4i ph\u1ee5c b\u1edd c\u00f5i ; x\u00e9t theo \u0111i\u1ec3n l\u1ec5, k\u00ednh ti\u1ebfn hi\u1ec7u hay. K\u00ednh c\u1ea9n \u0111em b\u1ea7y t\u00f4i b\u01b0ng s\u00e1ch v\u00e0ng d\u00e2ng t\u00f4n hi\u1ec7u l\u00e0 Tri\u1ec7u C\u01a1 Th\u00f9y Th\u1ed1ng Kh\u00e2m Minh Cung \u00fd C\u1ea9n Ngh\u0129a \u0110\u1ea1t L\u00fd Hi\u1ec3n \u1ee9ng Chi\u00eau H\u1ef1u Di\u1ec7u Linh Gia D\u1ee5 ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, mi\u1ebfu hi\u1ec7u l\u00e0 Th\u00e1i t\u1ed5. C\u00fai ngh\u0129 : H\u1ed3n thi\u00eang l\u00ean xu\u1ed1ng, soi l\u00f2ng hi\u1ebfu n\u00e0y ; nh\u1eadn l\u1ea5y hi\u1ec7u to l\u1edbn, \u0111\u1ec3 y\u00ean Ph\u01b0\u1edbc d\u00e0i l\u00e2u\u201d.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1eeb L\u01b0\u01a1ng Quang Th\u1ee5c Minh \u0110\u1ee9c \u00fd phi, t\u00f4n l\u00e0m T\u1eeb L\u01b0\u01a1ng Quang Th\u1ee5c Minh \u0110\u1ee9c \u00fd Cung Gia D\u1ee5 ho\u00e0ng h\u1eadu. S\u00e1ch v\u0103n r\u1eb1ng : \u201cC\u1edd b\u00faa d\u1eb9p y\u00ean n\u01b0\u1edbc, th\u1ef1c b\u1edfi th\u00e1nh c\u00f4ng ; gi\u00fap \u0111\u1ee1 s\u1eeda vi\u1ec7c nh\u00e0, \u0111\u1ec1u nh\u1edb h\u1eadu \u0111\u1ee9c. K\u00ednh nh\u1edb \u0111\u1ee9c T\u1eeb L\u01b0\u01a1ng Quang Th\u1ee5c Minh \u0110\u1ee9c Nguy\u1ec5n \u00fd phi \u0111i\u1ec7n h\u1ea1, th\u00e1nh s\u00e1nh v\u1edbi th\u00e1nh, c\u00f9ng \u1edf \u1ea5p m\u1edbi. Khuy\u00ean c\u1ea7n lao n\u01a1i nhung ng\u0169 ; gi\u1eef trinh t\u0129nh trong bu\u1ed3ng s\u00e2n. \u0110\u1ee9c h\u00f3a th\u1ea5m kh\u1eafp n\u01b0\u1edbc nh\u00e0, Ph\u01b0\u1edbc l\u1ed9c d\u00e0i truy\u1ec1n con ch\u00e1u. Cho n\u00ean nay ng\u1eeda nh\u1edd \u0111\u1ee9c \u1ea5m, th\u00eam r\u1ea1ng Ph\u01b0\u1edbc x\u01b0a, ngh\u0129 \u0111\u1ebfn c\u00f4ng \u0111\u1ee9c kia, d\u00e1m x\u00e9t l\u1ec5 s\u00f9ng b\u00e1o. K\u00ednh c\u1ea9n \u0111em b\u1ea7y t\u00f4i b\u01b0ng s\u00e1ch v\u00e0ng d\u00e2ng t\u00f4n hi\u1ec7u l\u00e0 T\u1eeb L\u01b0\u01a1ng Quang Th\u1ee5c Minh \u0110\u1ee9c \u00fd Cung Gia D\u1ee5 ho\u00e0ng h\u1eadu. C\u00fai ngh\u0129 : H\u1ed3n thi\u00eang l\u00ean xu\u1ed1ng, nh\u1eadn l\u1ea5y s\u00e1ch v\u00e0ng, Ph\u01b0\u1edbc l\u1edbn l\u00e2u d\u00e0i, \u1ee9c v\u1ea1n n\u0103m n\u1eefa\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Hi\u1ec3n M\u00f4 Quang Li\u1ec7t \u00d4n Cung Minh Du\u1ec7 D\u1ef1c Thi\u1ec7n Tuy D\u1ee5 Hi\u1ebfu V\u0103n v\u01b0\u01a1ng, t\u00f4n l\u00e0m Hi\u1ec3n M\u00f4 Quang Li\u1ec7t \u00d4n Cung Minh Du\u1ec7 D\u1ef1c Thi\u1ec7n Tuy D\u1ee5 Hi\u1ebfu V\u0103n ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, mi\u1ebfu hi\u1ec7u l\u00e0 Hy t\u00f4ng. S\u00e1ch v\u0103n r\u1eb1ng : \u201cC\u00f3 th\u00e2n th\u00ec truy\u1ec1n l\u00e2u, c\u00f3 c\u00f4ng th\u00ec ph\u1ea3i l\u1edbn. Cho n\u00ean vi\u1ec7c n\u00eau r\u00f5 suy t\u00f4n, \u0111\u1ea1o ng\u01b0\u1eddi l\u1ea5y \u0111\u00f3 l\u00e0m hi\u1ebfu. K\u00ednh nh\u1edb \u0111\u1ee9c Hi\u1ec3n M\u00f4 Quang Li\u1ec7t \u00d4n Cung Minh Du\u1ec7 D\u1ef1c Thi\u1ec7n Tuy D\u1ee5 Hi\u1ebfu V\u0103n v\u01b0\u01a1ng, r\u1ea1ng nh\u1eadn m\u1ec7nh l\u1edbn, c\u1ea3 noi nghi\u1ec7p to. Si\u00eang n\u0103ng \u0111\u1ec3 c\u1ea7u tr\u1eddi, trung h\u1eadu \u0111\u1ec3 gi\u1eef n\u01b0\u1edbc. Uy \u0111\u1ee9c t\u1edbi \u0111\u00e2u, bi\u00ean th\u00f9y kh\u00f4ng lo ng\u1ea1i, ph\u00e9p t\u1eafc \u0111\u1ec3 l\u1ea1i, con ch\u00e1u \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1edd l\u00e2u. Cho n\u00ean nay nh\u1edd \u0111\u01b0\u1ee3c Ph\u01b0\u1edbc th\u1eeba, r\u1ea1ng th\u00eam c\u01a1 nghi\u1ec7p tr\u01b0\u1edbc. N\u00eau \u0111\u1ee9c ghi c\u00f4ng l\u1edbn, d\u00e2ng t\u00f4n hi\u1ec7u \u0111\u00e2u d\u00e1m \u0111\u1ec3 sau. K\u00ednh c\u1ea9n \u0111em b\u1ea7y t\u00f4i b\u01b0ng s\u00e1ch v\u00e0ng d\u00e2ng t\u00f4n hi\u1ec7u l\u00e0 Hi\u1ec3n M\u00f4 Quang Li\u1ec7t \u00d4n Cung Minh Du\u1ec7 D\u1ef1c Thi\u1ec7n Tuy D\u1ee5 Hi\u1ebfu V\u0103n ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, mi\u1ebfu hi\u1ec7u l\u00e0 Hy t\u00f4ng. C\u00fai ngh\u0129 : \u0110\u1ee9c thi\u00eang l\u1ed3ng l\u1ed9ng, s\u1ef1 l\u00f2ng x\u00e9t soi, Ph\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 v\u1ec1 sau, mu\u00f4n n\u0103m c\u00f2n m\u00e3i\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Huy Cung Thu\u1eadn phi, t\u00f4n l\u00e0m Huy Cung T\u1eeb Th\u1eadn \u00d4n Th\u1ee5c Thu\u1eadn Trang Hi\u1ebfu V\u0103n ho\u00e0ng h\u1eadu.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u00e1ch v\u0103n r\u1eb1ng : \u201cL\u1edbn thay \u0111\u1ee9c Kh\u00f4n nguy\u00ean, tr\u00ean s\u00e1nh v\u1edbi th\u1ec3 C\u00e0n. Ph\u00f4 n\u00eau t\u1ed1t \u0111\u1eb9p, c\u1ed1t \u0111\u1ec3 \u0111\u1ec1n \u0111\u00e1p \u01a1n d\u00e0y, m\u00e0 h\u1eadu \u0111\u1ea1o hi\u1ebfu. K\u00ednh nh\u1edb \u0111\u1ee9c Huy Cung Nguy\u1ec5n Thu\u1eadn phi, t\u00ednh n\u1ebft \u0111oan trang, \u0111\u1ed9 l\u01b0\u1ee3ng r\u1ed9ng l\u1edbn ; gi\u00e1o h\u00f3a kh\u1eafp c\u00f5i, t\u1ecf \u0111\u1ee9c v\u00f4 c\u00f9ng ; chung \u0111\u00fac Ph\u01b0\u1edbc l\u00e0nh, tr\u00e0n tr\u1ec1 l\u00f2ng Ph\u01b0\u1edbc. Nay nh\u1edd c\u1eady uy linh, n\u1ed1i \u0111\u01b0\u1ee3c c\u01a1 nghi\u1ec7p ; x\u00e9t theo \u0111i\u1ec3n l\u1ec5, d\u00e2ng danh hi\u1ec7u to. K\u00ednh c\u1ea9n \u0111em b\u1ea7y t\u00f4i b\u01b0ng s\u00e1ch v\u00e0ng d\u00e2ng t\u00f4n hi\u1ec7u l\u00e0 Huy Cung T\u1eeb Th\u1eadn \u00d4n Th\u1ee5c Thu\u1eadn Trang Hi\u1ebfu V\u0103n ho\u00e0ng h\u1eadu. C\u00fai ngh\u0129 : Kh\u00ed thi\u00eang nghi ng\u00fat, soi t\u1edbi n\u01a1i \u0111\u00e2y : nh\u1eadn l\u1ea5y hi\u1ec7u hay, \u0111\u1ec3 y\u00ean Ph\u01b0\u1edbc ch\u1ec9\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1eeba C\u01a1 To\u1ea3n Th\u1ed1ng C\u01b0\u01a1ng Minh H\u00f9ng Ngh\u1ecb Uy \u0110o\u00e1n Anh V\u00f5 Hi\u1ebfu Chi\u00eau ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, mi\u1ebfu hi\u1ec7u l\u00e0 Th\u1ea7n t\u00f4ng. S\u00e1ch v\u0103n r\u1eb1ng : \u201cN\u00eau r\u00f5 \u0111\u1ee9c c\u1ee7a t\u1ed5, k\u00ednh th\u1edd c\u00f4ng c\u1ee7a t\u00f4ng, \u0111\u00f3 l\u00e0 th\u00f4ng ngh\u0129a x\u01b0a nay v\u1eady. K\u00ednh ngh\u0129 : \u0110\u1ee9c Th\u1eeba C\u01a1 To\u1ea3n Th\u1ed1ng C\u01b0\u01a1ng Minh H\u00f9ng Ngh\u1ecb Uy \u0110o\u00e1n Anh V\u00f5 Hi\u1ebfu Chi\u00eau v\u01b0\u01a1ng b\u1ec7 h\u1ea1, cung k\u00ednh ng\u00e0y c\u00e0ng ti\u1ebfn, th\u00f4ng minh tr\u1eddi s\u1eb5n cho ; ph\u00e9p l\u1edbn noi theo, c\u00f5i b\u1edd m\u1edf r\u1ed9ng ; m\u01b0u m\u00f4 r\u1ea1ng r\u1ee1, d\u00f2ng d\u00f5i th\u1ecbnh x\u01b0\u01a1ng. Nay ng\u1eeda nh\u1edd uy linh, c\u1ea3 c\u00f3 \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc ; tham x\u00e9t \u0111i\u1ec3n l\u1ec5, k\u00ednh ti\u1ebfn hi\u1ec7u hay. K\u00ednh c\u1ea9n \u0111em b\u1ea7y t\u00f4i b\u01b0ng s\u00e1ch v\u00e0ng d\u00e2ng t\u00f4n hi\u1ec7u l\u00e0 Th\u1eeba C\u01a1 To\u1ea3n Th\u1ed1ng C\u01b0\u01a1ng Minh H\u00f9ng Ngh\u1ecb Uy \u0110o\u00e1n Anh V\u00f5 Hi\u1ebfu Chi\u00eau ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, mi\u1ebfu hi\u1ec7u l\u00e0 Th\u1ea7n t\u00f4ng. C\u00fai ngh\u0129 : Kh\u00f4n thi\u00eang r\u1ef1c r\u1ee1, cao \u0111\u1ebfn t\u1eadn tr\u1eddi ; l\u00ean xu\u1ed1ng h\u1ed3n thi\u00eang, ban cho nhi\u1ec1u Ph\u01b0\u1edbc\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Trinh Th\u1ee5c T\u1eeb T\u0129nh M\u1eabn Du\u1ec7 Hu\u1ec7 phi, t\u00f4n l\u00e0m Trinh Th\u1ee5c T\u1eeb T\u0129nh m\u1eabn Du\u1ec7 Hu\u1ec7 K\u00ednh Hi\u1ebfu Chi\u00eau ho\u00e0ng h\u1eadu.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u00e1ch v\u0103n r\u1eb1ng : \u201cL\u1ec5 T\u00f4n Mi\u1ebfu, k\u00ednh ng\u01b0\u1eddi t\u00f4n qu\u00fd y\u00eau ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n g\u1ea7n, l\u00e0 c\u1ed1t \u0111\u1ec3 \u0111\u1ec1n c\u00f4ng m\u00e0 n\u00eau \u0111\u1ee9c. K\u00ednh nh\u1edb \u0111\u1ee9c Trinh Th\u1ee5c T\u1eeb T\u0129nh M\u1eabn Du\u1ec7 \u0110o\u00e0n Hu\u1ec7 phi \u0111i\u1ec7n h\u1ea1, dung nghi th\u00f9y m\u1ef5, khu\u00f4n ph\u00e9p trinh thu\u1ea7n ; qu\u1ebb Kh\u00f4n h\u1ee3p \u0111\u1ee9c, gi\u00e1o h\u00f3a b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb bu\u1ed3ng s\u00e2n ; qu\u1ebb Ch\u1ea5n \u1ee9ng \u0111i\u1ec1m, vui m\u1eebng c\u1ea3 \u0111\u1ebfn X\u00e3 T\u1eafc. Ph\u01b0\u1edbc l\u1ed9c y\u00ean vui, \u0111\u1eddi \u0111\u1eddi kh\u00f4ng d\u1ee9t. Nay ng\u1eeda nh\u1edd uy linh, d\u1ef1ng l\u1ea1i nghi\u1ec7p l\u1edbn ; k\u00ednh d\u00e2ng hi\u1ec7u t\u1ed1t \u0111\u1ec3 th\u1ecbnh nghi\u1ec7p to. K\u00ednh c\u1ea9n \u0111em b\u1ea7y t\u00f4i b\u01b0ng s\u00e1ch v\u00e0ng d\u00e2ng t\u00f4n hi\u1ec7u l\u00e0 Trinh Th\u1ee5c T\u1eeb T\u0129nh M\u1eabn Du\u1ec7 Hu\u1ec7 K\u00ednh Hi\u1ebfu Chi\u00eau ho\u00e0ng h\u1eadu. C\u00fai ngh\u0129 : H\u1ed3n thi\u00eang l\u00ean xu\u1ed1ng, nh\u1eadn l\u1ea5y hi\u1ec7u t\u00f4n ; Ph\u01b0\u1edbc ch\u1ec9 l\u00e2u d\u00e0i, ban truy\u1ec1n kh\u00f4ng h\u1ebft\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Tuy\u00ean Uy Ki\u1ebfn V\u00f5 Anh Minh Trang Ch\u00ednh Th\u00e1nh \u0110\u1ee9c Th\u1ea7n C\u00f4ng Hi\u1ebfu Tri\u1ebft v\u01b0\u01a1ng, t\u00f4n l\u00e0m : Tuy\u00ean Uy Ki\u1ebfn V\u00f5 Anh Minh Trang Ch\u00ednh Th\u00e1nh \u0110\u1ee9c Th\u1ea7n C\u00f4ng Hi\u1ebfu Tri\u1ebft ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, mi\u1ebfu hi\u1ec7u l\u00e0 Th\u00e1i t\u00f4ng. S\u00e1ch v\u0103n r\u1eb1ng : \u201c\u0110\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng Ph\u01b0\u1edbc l\u1edbn ph\u1ea3i nh\u1edd c\u00f4ng t\u1ed1t \u0111\u1eb9p c\u1ee7a t\u1ed5 t\u00f4ng ; t\u00f4n k\u00ednh ng\u01b0\u1eddi tr\u00ean l\u00e0 b\u1eaft ch\u01b0\u1edbc \u0111\u1ea1o hi\u1ebfu c\u1ee7a vua tr\u01b0\u1edbc. K\u00ednh nh\u1edb \u0111\u1ee9cTuy\u00ean Uy Ki\u1ebfn V\u00f5 Anh Minh Trang Ch\u00ednh Th\u00e1nh \u0110\u1ee9c Th\u1ea7n C\u00f4ng Hi\u1ebfu Tri\u1ebft v\u01b0\u01a1ng b\u1ec7 h\u1ea1, tr\u1eddi cho tr\u00ed d\u0169ng, th\u01b0\u1eddng nh\u01b0 ngu\u1ed3n su\u1ed1i ch\u1ea3y ra ; s\u00e1ng th\u00eam \u0111\u1ee9c hay, cung k\u00ednh noi theo nghi\u1ec7p l\u1edbn. Trong s\u1eeda ngo\u00e0i ch\u1ed1ng, th\u00eam r\u1ea1ng r\u1ee1 c\u00f4ng nghi\u1ec7p \u0111\u1eddi x\u01b0a ; x\u00e2y d\u1ef1ng n\u01b0\u1edbc nh\u00e0, \u0111\u1ec3 l\u1ea1i m\u01b0u m\u00f4 con ch\u00e1u. Cho n\u00ean nay nh\u1edd \u0111\u01b0\u1ee3c uy linh, th\u00eam r\u1ea1ng Ph\u01b0\u1edbc t\u1ed1t. Ngh\u0129 \u0111\u1ebfn bao c\u00f4ng \u0111\u1ec3 l\u1ea1i ; h\u00e1 d\u00e1m ch\u1eadm vi\u1ec7c ph\u00f4 d\u01b0\u01a1ng ! K\u00ednh c\u1ea9n \u0111em b\u1ea7y t\u00f4i b\u01b0ng s\u00e1ch v\u00e0ng d\u00e2ng t\u00f4n hi\u1ec7u l\u00e0 Tuy\u00ean Uy Ki\u1ebfn V\u00f5 Anh Minh Trang Ch\u00ednh Th\u00e1nh \u0110\u1ee9c Th\u1ea7n C\u00f4ng Hi\u1ebfu Tri\u1ebft ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, mi\u1ebfu hi\u1ec7u l\u00e0 Th\u00e1i t\u00f4ng. C\u00fai ngh\u0129 : H\u1ed3n thi\u00eang l\u00ean xu\u1ed1ng, cho m\u00e3i Ph\u01b0\u1edbc l\u00e0nh ; \u0111\u1ebfn \u1ee9c v\u1ea1n n\u0103m, l\u00e2u d\u00e0i m\u1ec7nh l\u1edbn\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1eeb M\u1eabn Chi\u00eau Th\u00e1nh Trang Li\u1ec7t Trang phi, t\u00f4n l\u00e0m T\u1eeb M\u1eabn Chi\u00eau Th\u00e1nh Cung T\u0129nh Trang Th\u1eadn Hi\u1ebfu Tri\u1ebft ho\u00e0ng h\u1eadu. S\u00e1ch v\u0103n r\u1eb1ng : \u201cC\u00f3 vua th\u00e1nh n\u1ed1i d\u00f2ng tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc, h\u1eb3n c\u00f3 phi hi\u1ec1n \u0111\u1ec3 s\u1eeda vi\u1ec7c nh\u00e0. T\u00f4n qu\u00fd g\u1ed3m hai, ch\u00ednh l\u00e0 h\u1ee3p l\u1ec5. K\u00ednh nh\u1edb \u0111\u1ee9c T\u1eeb M\u1eabn Chi\u00eau Th\u00e1nh Trang Li\u1ec7t chu trang phi \u0111i\u1ec7n h\u1ea1, dung nghi \u0111i\u1ec1m t\u0129nh, khu\u00f4n ph\u00e9p \u0111oan trang ; \u0111\u1ee9c h\u1ee3p v\u1edbi vua, s\u00e1ng \u0111\u1ea1o l\u00e0m m\u1eb9. Gi\u00e1o h\u00f3a th\u1ea5m kh\u1eafp, nh\u01b0 th\u01a1 Quan th\u01b0 ; \u00f4n tr\u1ea1ch bao tr\u00f9m, nh\u01b0 th\u01a1 C\u00f9 m\u1ed9c, m\u1eabu khu\u00f4n n\u00ean ph\u00e9p, \u0111\u1ee9c l\u00e0nh kh\u00f4n ph\u00f4. Nay \u0111\u00e3 d\u1ef1ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng to, truy nh\u1edb nghi\u1ec7p l\u1edbn ; x\u00e9t theo \u0111i\u1ec3n l\u1ec5, b\u00e1o \u0111\u00e1p \u01a1n s\u00e2u. K\u00ednh c\u1ea9n \u0111em b\u1ea7y t\u00f4i b\u01b0ng s\u00e1ch v\u00e0ng d\u00e2ng t\u00f4n hi\u1ec7u l\u00e0 T\u1eeb M\u1eabn Chi\u00eau Th\u00e1nh Cung T\u0129nh Trang Th\u1eadn Hi\u1ebfu Tri\u1ebft ho\u00e0ng h\u1eadu. C\u00fai ngh\u0129 : H\u1ed3n thi\u00eang l\u00ean xu\u1ed1ng, nh\u1eadn l\u1ea5y hi\u1ec7u hay, ban cho Ph\u01b0\u1edbc l\u00e0nh, l\u00e2u d\u00e0i kh\u00f4ng d\u1ee9t\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1eeb Ti\u00ean Hu\u1ec7 Th\u00e1nh Trinh T\u0129nh phi, t\u00f4n l\u00e0m T\u1eeb Ti\u00ean Hu\u1ec7 Th\u00e1nh Trinh Thu\u1eadn T\u0129nh Nh\u01a1n Hi\u1ebfu Tri\u1ebft ho\u00e0ng h\u1eadu. S\u00e1ch v\u0103n r\u1eb1ng : \u201cNoi lu\u00e2n th\u01b0\u1eddng d\u00f9ng \u0111i\u1ec3n l\u1ec5, b\u00e1o \u01a1n tr\u01b0\u1edbc t\u00f4n ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111\u1ea1o hi\u1ebfu c\u1ee7a con ch\u00e1u. K\u00ednh nh\u1edd \u0111\u1ee9c T\u1eeb Ti\u00ean Hu\u1ec7 Th\u00e1nh Trinh Thu\u1eadn T\u00f4ng T\u0129nh phi, sao V\u1ee5 s\u00e1ng soi, \u0111\u1ee9c Kh\u00f4n thu\u1ea7n th\u1ee5c ; t\u1eadp r\u00e8n gia ph\u00e1p, k\u00ednh c\u1ea9n mi\u1ebfu \u0111\u01b0\u1eddng. Tr\u00ean s\u00e1nh v\u1edbi vua, sinh \u0111\u01b0\u1ee3c trai tr\u01b0\u1edfng. K\u1ebf th\u1eeba th\u00eam t\u00f4n th\u1ed1ng l\u00e2u d\u00e0i, Ph\u01b0\u1edbc tr\u1ea1ch, m\u1edf c\u01a1 \u0111\u1ed3 th\u1ecbnh l\u1edbn. Nay ng\u1eeda nh\u1edd uy thi\u00eang, kh\u00f4i ph\u1ee5c m\u1edf mang b\u1edd c\u00f5i, noi theo r\u1ea1ng r\u1ee1 c\u01a1 \u0111\u1ed3. Tra x\u00e9t \u0111i\u1ec3n c\u0169, c\u1eed l\u1ec5 \u0111\u1ec1u t\u00f4n. K\u00ednh c\u1ea9n \u0111em b\u1ea7y t\u00f4i b\u01b0ng s\u00e1ch v\u00e0ng d\u00e2ng t\u00f4n hi\u1ec7u l\u00e0 T\u1eeb Ti\u00ean Hu\u1ec7 Th\u00e1nh Trinh Thu\u1eadn T\u0129nh Nh\u01a1n Hi\u1ebfu Tri\u1ebft ho\u00e0ng h\u1eadu. C\u00fai ngh\u0129 : Thi\u00eang li\u00eang soi t\u1edbi, nghi ng\u00fat c\u1ea3m th\u00f4ng. Nh\u1eadn danh hi\u1ec7u hay, gi\u00fap c\u01a1 \u0111\u1ed3 qu\u00fd\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Thi\u1ec7u H\u01b0u To\u1ea3n Nghi\u1ec7p Khoan H\u1ed3ng B\u00e1c H\u1eadu \u00d4n Hu\u1ec7 T\u1eeb T\u01b0\u1eddng Hi\u1ebfu Ngh\u0129a v\u01b0\u01a1ng, t\u00f4n l\u00e0m Thi\u1ec7u H\u01b0u To\u1ea3n Nghi\u1ec7p Khoan H\u1ed3ng B\u00e1c H\u1eadu T\u1eeb T\u01b0\u1eddng Hi\u1ebfu Ngh\u0129a ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, mi\u1ebfu hi\u1ec7u l\u00e0 Anh t\u00f4ng. S\u00e1ch v\u0103n r\u1eb1ng : \u201cHi\u1ebfu kh\u00f4ng g\u00ec l\u1edbn b\u1eb1ng v\u1ebb vang cha m\u1eb9 ; l\u1ec5 kh\u00f4ng g\u00ec tr\u1ecdng b\u1eb1ng y\u00eau k\u00ednh ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n. Cho n\u00ean hi\u1ebfu \u0111\u1ebfn r\u1ea5t m\u1ef1c th\u00ec ph\u1ea3i r\u1ea5t t\u00f4n. K\u00ednh nh\u1edb \u0111\u1ee9c Thi\u1ec7u H\u01b0u To\u1ea3n Nghi\u1ec7p Khoan H\u1ed3ng B\u00e1c H\u1eadu \u00d4n Hu\u1ec7 T\u1eeb T\u01b0\u1eddng Hi\u1ebfu Ngh\u0129a v\u01b0\u01a1ng b\u1ec7 h\u1ea1, l\u00fac m\u1edbi gi\u1eef ch\u00ednh, n\u1ed1i b\u1ed1n \u0111\u1eddi vua. Theo th\u1eddi n\u00ean c\u00f4ng, \u0111em m\u1ed9t \u0111\u1eddi \u0111\u1ebfn n\u01a1i th\u1ecbnh tr\u1ecb, y\u00ean d\u00e2n, h\u00f2a ch\u00fang, gi\u1eef b\u1ed1n c\u00f5i cho \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00ecnh y\u00ean. Ch\u1ee9a \u0111\u1ee9c, g\u00f3p nh\u00e2n s\u00e1ng ti\u1ec1n r\u1ea1ng h\u1eadu. Nay nh\u1edd uy linh, gi\u00fap m\u1edf b\u1edd c\u00f5i. X\u00e9t tra \u0111i\u1ec3n c\u0169, d\u00e2ng danh hi\u1ec7u hay. K\u00ednh c\u1ea9n \u0111em b\u1ea7y t\u00f4i b\u01b0ng s\u00e1ch v\u00e0ng d\u00e2ng t\u00f4n hi\u1ec7u l\u00e0 Thi\u1ec7u H\u01b0u To\u1ea3n Nghi\u1ec7p Khoan H\u1ed3ng B\u00e1c H\u1eadu \u00d4n T\u1eeb T\u01b0\u1eddng Hi\u1ebfu Ngh\u0129a ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, mi\u1ebfu hi\u1ec7u l\u00e0 Anh t\u00f4ng. C\u00fai ngh\u0129 : To l\u1edbn \u1edf tr\u00ean, th\u01b0\u1eddng khi l\u00ean xu\u1ed1ng ; nh\u1eadn danh hi\u1ec7u l\u1edbn, ban Ph\u01b0\u1edbc l\u00e2u d\u00e0i\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1eeb Ti\u1ebft T\u0129nh Th\u1ee5c Hi\u1ebfu T\u1eeb Hi\u1ebfn phi, t\u00f4n l\u00e0m T\u1eeb Ti\u1ebft T\u0129nh Th\u1ee5c Tu\u1ec7 M\u1eabn Hi\u1ebfn Thu\u1eadn Hi\u1ebfu Ngh\u0129a ho\u00e0ng h\u1eadu. S\u00e1ch v\u0103n r\u1eb1ng : \u201cT\u00e2y K\u1ef3 d\u1ef1ng nghi\u1ec7p (1. T\u00e2y K\u1ef3 l\u00e0 n\u01a1i Ch\u00e2u V\u0103n v\u01b0\u01a1ng d\u1ef1ng nghi\u1ec7p.), nh\u1edb Ph\u01b0\u1edbc c\u1ee7a Th\u00e1i Nh\u00e2m Th\u00e1i Kh\u01b0\u01a1ng (2. Th\u00e1i Nh\u00e2m l\u00e0 m\u1eb9 c\u1ee7a V\u0103n v\u01b0\u01a1ng, Th\u00e1i Kh\u01b0\u01a1ng l\u00e0 b\u00e0 c\u1ee7a V\u0103n v\u01b0\u01a1ng.), \u0110\u00f4ng L\u1ea1c m\u1edf n\u1ec1n(3. \u0110\u00f4ng L\u1ea1c l\u00e0 kinh \u0111\u00f4 nh\u00e0 \u0110\u00f4ng H\u00e1n.), nh\u1edd \u0111\u1ee9c c\u1ee7a M\u00e3 h\u1eadu \u0110\u1eb7ng h\u1eadu(4. M\u00e3 h\u1eadu l\u00e0 v\u1ee3 H\u00e1n Minh \u0111\u1ebf, \u0110\u1eb7ng h\u1eadu l\u00e0 v\u1ee3 H\u00e1n H\u00f2a \u0111\u1ebf). S\u00e1nh v\u1edbi \u0111\u1eddi c\u1ed5 n\u00ean b\u00e1o \u0111\u00e1p d\u1ea7y. K\u00ednh nh\u1edb \u0111\u1ee9c T\u1eeb Ti\u1ebft T\u0129nh Th\u1ee5c Hi\u1ebfu T\u1eeb T\u1ed1ng Hi\u1ebfn phi \u0111i\u1ec7n h\u1ea1, gi\u1eef tr\u00f2n tr\u0103m n\u1ebft, g\u1ed3m \u0111\u1ee7 mu\u00f4n hay. L\u01b0\u1ee3ng r\u1ed9ng tr\u00ean s\u00e1nh v\u1edbi vua, vi\u1ec7c trong c\u00f3 khu\u00f4n ph\u00e9p t\u1ed1t ; \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh s\u1edbm sinh con tr\u01b0\u1edfng, truy\u1ec1n nh\u00e0 d\u00f2ng d\u00f5i v\u1eefng b\u1ec1n. Cho n\u00ean nay nh\u1edd Ph\u01b0\u1edbc thi\u00eang, th\u00eam m\u1edbi m\u1ec7nh l\u1edbn. N\u00eau l\u00ean t\u1ed1t \u0111\u1eb9p, b\u00e1o \u0111\u00e1p c\u00f4ng \u01a1n. K\u00ednh c\u1ea9n \u0111em b\u1ea7y t\u00f4i b\u01b0ng s\u00e1ch v\u00e0ng d\u00e2ng t\u00f4n hi\u1ec7u l\u00e0 T\u1eeb Ti\u1ebft T\u0129nh Th\u1ee5c Tu\u1ec7 M\u1eabn Hi\u1ebfn Thu\u1eadn Hi\u1ebfu Ngh\u0129a ho\u00e0ng h\u1eadu. C\u00fai ngh\u0129 : Thi\u00eang li\u00eang nh\u01b0 t\u1edbi, soi x\u00e9t kh\u00f4ng xa ; nh\u1eadn s\u00e1ch b\u00e1u n\u00e0y, gi\u00fap c\u01a1 \u0111\u1ed3 qu\u00fd\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Anh M\u00f4 H\u00f9ng L\u01b0\u1ee3c Th\u00e1nh V\u0103n Tuy\u00ean \u0110\u1ea1t Khoan T\u1eeb Nh\u01a1n Th\u1ee9 Hi\u1ebfu Minh v\u01b0\u01a1ng, t\u00f4n l\u00e0m Anh M\u00f4 H\u00f9ng L\u01b0\u1ee3c Th\u00e1nh V\u0103n Tuy\u00ean \u0110\u1ea1t Khoan T\u1eeb Nh\u01a1n Th\u1ee9 Hi\u1ebfu Minh ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, mi\u1ebfu hi\u1ec7u l\u00e0 Hi\u1ec3n t\u00f4ng. S\u00e1ch v\u0103n r\u1eb1ng : \u201c\u0110\u1ebf v\u01b0\u01a1ng c\u00f3 hi\u1ec7u t\u1ed1t danh to, \u0111\u1ec3 t\u1ecf r\u00f5 mu\u00f4n \u0111\u1eddi c\u00f4ng \u0111\u1ee9c. K\u00ednh nh\u1edb \u0111\u1ee9c Anh M\u00f4 H\u00f9ng L\u01b0\u1ee3c Th\u00e1nh V\u0103n Tuy\u00ean \u0110\u1ea1t Khoan T\u1eeb Nh\u01a1n Th\u1ee9 Hi\u1ebfu Minh v\u01b0\u01a1ng b\u1ec7 h\u1ea1, cung k\u00ednh ng\u00e0y ti\u1ebfn, th\u00f4ng minh tr\u1eddi cho. N\u1ed1i nghi\u1ec7p n\u0103m vua, g\u1eb7p th\u1eddi h\u00f2a th\u1ecbnh ; y\u00ean nu\u00f4i tr\u0103m tu\u1ed5i, c\u00f5i th\u1ecd c\u00f9ng vui. V\u0103n hoa d\u1ea1y ng\u01b0\u1eddi, nh\u01b0 th\u01a1 Thanh nga(5. Th\u01a1 Thanh nga : M\u1ed9t thi\u00ean c\u1ee7a Kinh Thi, n\u00f3i ng\u01b0\u1eddi qu\u00e2n t\u1eed d\u1ea1y \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u anh t\u00e0i th\u00ec thi\u00ean h\u1ea1 m\u1eebng vui) nhu\u1ea7n th\u1ea5m ; Ph\u01b0\u1edbc l\u00e0nh t\u1ea1o t\u00e1c, nh\u01b0 th\u01a1 t\u00e0i V\u1ef1c ph\u00e1c(6. Th\u01a1 V\u1ef1c ph\u00e1c : M\u1ed9t thi\u00ean c\u1ee7a Kinh Thi, n\u00f3i Ch\u00e2u V\u0103n v\u01b0\u01a1ng d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i gi\u1ecfi) c\u00f2n thua. Th\u00eam s\u00e1ng c\u00f4ng tr\u01b0\u1edbc, m\u1edf d\u1eabn ng\u01b0\u1eddi sau. Nay \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u1eeda nh\u1edd uy linh, c\u1ea3 n\u1ed1i m\u1ec7nh s\u00e1ng. X\u00e9t theo ph\u00e9p c\u0169, d\u00e2ng ti\u1ebfn hi\u1ec7u hay. K\u00ednh c\u1ea9n \u0111em b\u1ea7y t\u00f4i b\u01b0ng s\u00e1ch v\u00e0ng d\u00e2ng t\u00f4n hi\u1ec7u l\u00e0 Anh M\u00f4 H\u00f9ng L\u01b0\u1ee3c Th\u00e1nh V\u0103n Tuy\u00ean \u0110\u1ea1t Khoan T\u1eeb Nh\u01a1n Th\u1ee9 Hi\u1ebfu Minh ho\u00e0ng \u0111\u1ebf mi\u1ebfu hi\u1ec7u l\u00e0 Hi\u1ec3n t\u00f4ng. C\u00fai ngh\u0129 Th\u00e1nh linh soi xu\u1ed1ng, ban m\u00e3i Ph\u01b0\u1edbc l\u00e0nh ; \u0111\u1eddi \u0111\u1eddi n\u0103m n\u0103m, d\u00e0i l\u00e2u kh\u00f4ng d\u1ee9t\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1eeb Hu\u1ec7 Cung Th\u1ee5c \u00fd \u0110\u1ee9c K\u00ednh phi t\u00f4n l\u00e0m T\u1eeb Hu\u1ec7 Cung Th\u1ee5c \u00fd \u0110\u1ee9c K\u00ednh M\u1ee5c Hi\u1ebfu Minh ho\u00e0ng h\u1eadu. S\u00e1ch v\u0103n r\u1eb1ng : \u201c\u0110\u1ea5t h\u1ee3p v\u1edbi tr\u1eddi, h\u1eadu s\u00e1nh v\u1edbi \u0111\u1ebf. L\u1ec5 do ngh\u0129a m\u00e0 ra, k\u00ednh ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e1ng t\u00f4n l\u00e0 \u0111\u1ec3 ch\u00ednh l\u1ec5 T\u00f4n Mi\u1ebfu. K\u00ednh nh\u1edb \u0111\u1ee9c T\u1eeb Hu\u1ec7 Cung Th\u1ee5c \u00fd \u0110\u1ee9c T\u1ed1ng K\u00ednh phi, dung nghi ph\u01b0\u01a1ng phi, \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh t\u1ed1t \u0111\u1eb9p. Th\u00f9y m\u1ecb nghi\u00eam khu\u00f4n ph\u00e9p ch\u1ed1n Ti\u00eau cung, d\u1eady s\u1edbm gi\u00fap vua, si\u00eang n\u0103ng lo l\u1eafng ; chung d\u1ee5c \u1ee9ng \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh b\u1ebfn Hoa ch\u1eed, c\u00f3 nhi\u1ec1u con ch\u00e1u, th\u1ecbnh l\u1edbn l\u00e2u d\u00e0i. Cho n\u00ean nay nh\u1edd \u01a1n tr\u01b0\u1edbc, m\u1edf r\u1ed9ng nghi\u1ec7p to ; n\u00ean x\u00e9t l\u1ec5 v\u0103n, n\u00eau r\u00f5 t\u1ed1t \u0111\u1eb9p. K\u00ednh c\u1ea9n \u0111em b\u1ea7y t\u00f4i b\u01b0ng s\u00e1ch v\u00e0ng d\u00e2ng t\u00f4n hi\u1ec7u l\u00e0 T\u1eeb Hu\u1ec7 Cung Th\u1ee5c \u00fd \u0110\u1ee9c K\u00ednh Hi\u1ebfu Minh ho\u00e0ng h\u1eadu. C\u00fai ngh\u0129 : Nghi ng\u00fat \u1edf tr\u00ean, c\u00f3 soi x\u00e9t t\u1edbi, gi\u00fap cho nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc, b\u1ec1n v\u1eefng l\u00e2u d\u00e0i\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Tuy\u00ean Quang Thi\u1ec7u Li\u1ec7t Tu\u1ea5n Tri\u1ebft T\u0129nh Uy\u00ean K\u00ednh V\u0103n V\u0129 V\u00f5 Hi\u1ebfu Ninh v\u01b0\u01a1ng, t\u00f4n l\u00e0m Tuy\u00ean Quang Thi\u1ec7u Li\u1ec7t, Tu\u1ea5n Tri\u1ebft T\u0129nh Uy\u00ean Kinh V\u0103n V\u0129 V\u00f5 Hi\u1ebfu Ninh ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, mi\u1ebfu hi\u1ec7u l\u00e0 T\u00fac t\u00f4ng, S\u00e1ch v\u0103n r\u1eb1ng : \u201cN\u00eau cao danh hi\u1ec7u l\u00e0 \u0111i\u1ec3n l\u1ec5 l\u1edbn c\u1ee7a \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng t\u00f4n k\u00ednh t\u1ed5 t\u00f4ng. K\u00ednh nh\u1edb \u0111\u1ee9c Tuy\u00ean Quang Thi\u1ec7u Li\u1ec7t Tu\u1ea5n Tri\u1ebft T\u0129nh Uy\u00ean Kinh V\u0103n V\u0129 V\u00f5 Hi\u1ebfu Ninh v\u01b0\u01a1ng th\u00e1nh \u0111\u1ee9c r\u1ed9ng s\u00e2u, h\u00f2a k\u00ednh s\u00e1ng su\u1ed1t. K\u00ednh tr\u1eddi ch\u0103m d\u00e2n t\u00f9y th\u1eddi l\u1eadp ch\u00ednh. M\u1edf mang c\u00f5i \u0111\u1ea5t, vang d\u1eady uy thanh. S\u00e1ng tr\u01b0\u1edbc r\u1ea1ng sau, c\u00f4ng \u0111\u1ee9c g\u1ed3m th\u1ecbnh. Nay ng\u1eeda nh\u1edd uy linh, qu\u00e9t s\u1ea1ch kh\u00f3i b\u1ee5i, khi\u1ebfn m\u1eb7t tr\u1eddi m\u1eb7t tr\u0103ng l\u1ea1i s\u00e1ng. Nh\u1edb \u0111\u1ebfn \u0111\u1ee9c t\u1ed1t, k\u00ednh d\u00e2ng hi\u1ec7u hay. K\u00ednh c\u1ea9n \u0111em b\u1ea7y t\u00f4i b\u01b0ng s\u00e1ch v\u00e0ng d\u00e2ng t\u00f4n hi\u1ec7u l\u00e0 Tuy\u00ean Quang Thi\u1ec7u Li\u1ec7t Tu\u1ea5n Tri\u1ebft T\u0129nh Uy\u00ean Kinh V\u0103n V\u0129 V\u00f5 Hi\u1ebfu Ninh ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, mi\u1ebfu hi\u1ec7u l\u00e0 T\u00fac t\u00f4ng. C\u00fai ngh\u0129 : Th\u00e1nh linh soi xu\u1ed1ng, cho \u0111\u01b0\u1ee3c Ph\u01b0\u1edbc l\u00e0nh, \u0111\u1ec3 th\u1ecbnh \u0111\u1eddi sau, d\u00e0i l\u00e2u vui t\u1ed1t\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1eeb \u00fd Quang Thu\u1eadn Chi\u00eau Hi\u1ebfn Th\u1ee5c phi, t\u00f4n l\u00e0m T\u1eeb \u00fd Quang Thu\u1eadn Chi\u00eau Hi\u1ebfn Th\u1ee5c Hu\u1ec7 Hi\u1ebfu Ninh ho\u00e0ng h\u1eadu. S\u00e1ch v\u0103n r\u1eb1ng : \u201c\u0110\u1ea1o trong tr\u1eddi \u0111\u1ea5t, c\u00e0n kh\u00f4n hai \u0111\u1ee9c h\u1ee3p nhau ; l\u1ec7 \u1edf mi\u1ebfu \u0111\u01b0\u1eddng, \u0111\u1ebf h\u1eadu hai ng\u00f4i c\u00f9ng tr\u1ecdng. K\u00ednh nh\u1edb \u0111\u1ee9c T\u1eeb \u00fd Quang Thu\u1eadn Chi\u00eau Hi\u1ebfn Tr\u01b0\u01a1ng Th\u1ee5c phi \u0111i\u1ec7n h\u1ea1, trong s\u1ea1ch th\u00f9y m\u1ecb, \u0111\u1ee9c t\u1ed1t \u0111oan trang. Sao B\u1ea3o v\u1ee5 s\u00e1ng li\u1ec1n sao B\u1eafc th\u1ea7n, khu\u00f4n ph\u00e9p nghi\u00eam t\u1ed1t ; kh\u00ed tr\u1eddi \u0111\u1ea5t chung \u0111\u00fac \u1edf m\u00ecnh th\u00e1nh d\u00f2ng d\u00f5i l\u00e2u d\u00e0i. Cho n\u00ean nay nh\u1edd uy linh, th\u00eam r\u1ea1ng Ph\u01b0\u1edbc tr\u01b0\u1edbc ; d\u00e2ng ti\u1ebfn hi\u1ec7u t\u1ed1t, n\u00eau t\u1ecf \u0111\u1ee9c hay. K\u00ednh c\u1ea9n \u0111em b\u1ea7y t\u00f4i b\u01b0ng s\u00e1ch v\u00e0ng d\u00e2ng t\u00f4n hi\u1ec7u<\/p>\n\n\n\n<p>l\u00e0 T\u1eeb \u00fd Quang Thu\u1eadn Chi\u00eau Hi\u1ebfn Th\u1ee5c Hu\u1ec7 Hi\u1ebfu Ninh ho\u00e0ng h\u1eadu. C\u00fai ngh\u0129 : Thi\u00eang li\u00eang soi t\u1edbi, ban cho Ph\u01b0\u1edbc l\u00e0nh, b\u1ea3o h\u1ed9 n\u01b0\u1edbc nh\u00e0, s\u00e1nh c\u00f9ng tr\u1eddi \u0111\u1ea5t\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Ki\u1ec1n C\u01b0\u01a1ng Uy \u0110o\u00e1n Th\u1ea7n Ngh\u1ecb Th\u00e1nh Du Nh\u01a1n T\u1eeb Du\u1ec7 Tr\u00ed Hi\u1ebfu V\u00f5 v\u01b0\u01a1ng, t\u00f4n l\u00e0m Ki\u1ec1n C\u01b0\u01a1ng Uy \u0110o\u00e1n Th\u1ea7n Ngh\u1ecb Th\u00e1nh Du Nh\u01a1n T\u1eeb Du\u1ec7 Tr\u00ed Hi\u1ebfu v\u00f5 ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, mi\u1ebfu hi\u1ec7u l\u00e0 Th\u1ebf t\u00f4ng. S\u00e1ch v\u0103n r\u1eb1ng : \u201c\u0110\u1ee9c m\u1edbi m\u1ec7nh m\u1edbi, l\u00e0 nh\u1edd t\u1ed5 ti\u00ean ch\u1ee9a Ph\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 cho ; r\u1ea5t k\u00ednh r\u1ea5t y\u00eau, l\u00e0 \u0111\u1ea1o hi\u1ebfu c\u1ee7a \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc. K\u00ednh nh\u1edb \u0111\u1ee9c Ki\u1ec1n C\u01b0\u01a1ng Uy \u0110o\u00e1n Th\u1ea7n Ngh\u1ecb Th\u00e1nh Du Nh\u01a1n T\u1eeb Du\u1ec7 Tr\u00ed Hi\u1ebfu V\u00f5 v\u01b0\u01a1ng b\u1ec7 h\u1ea1. S\u00e1ng t\u1ef1a m\u1eb7t tr\u1eddi l\u00ean, m\u1ea1nh nh\u01b0 \u0111\u1ea1o tr\u1eddi chuy\u1ec3n v\u1eadn. \u01a1n \u0111\u1ee9c t\u1ed1t \u0111\u1eb9p, th\u1ea5m kh\u1eafp th\u1ea7n d\u00e2n, ti\u1ebfng hay l\u1eaby l\u1eebng, lan tr\u00e0n vi\u1ec5n c\u1eadn. Nh\u00e2n tr\u1ea1ch ra b\u1ed1n c\u00f5i. \u0110\u1ee9c ch\u00ednh m\u1edbi m\u1edf mang. \u0110\u1ed5i ph\u1ee5c s\u1eafc \u0111\u1ecbnh quan danh, vi\u1ec7c l\u00e0m r\u00f5 r\u00e0ng \u0111\u00e1ng thu\u1eadt. \u0110\u1ea1o \u0111\u1ee9c c\u00f4ng nghi\u1ec7p, ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng th\u1ec3 qu\u00ean. Cho n\u00ean nay ng\u1eeda nh\u1edd Ph\u01b0\u1edbc thi\u00eang, \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ed1i nghi\u1ec7p tr\u01b0\u1edbc ; l\u1ea5y l\u1ea1i \u0111\u00f4 c\u0169, m\u1edf r\u1ed9ng c\u00f5i b\u1edd. K\u00ednh tra \u0111i\u1ec3n l\u1ec5, d\u00e2ng ti\u1ebfn hi\u1ec7u hay. K\u00ednh c\u1ea9n \u0111em b\u1ea7y t\u00f4i b\u01b0ng s\u00e1ch v\u00e0ng d\u00e2ng t\u00f4n hi\u1ec7u l\u00e0 Ki\u1ec1n C\u01b0\u01a1ng Uy \u0110o\u00e1n Th\u1ea7n Ngh\u1ecb Th\u00e1nh Du Nh\u01a1n T\u1eeb Du\u1ec7 Tr\u00ed Hi\u1ebfu V\u00f5 ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, mi\u1ebfu hi\u1ec7u l\u00e0 Th\u1ebf t\u00f4ng. C\u00fai ngh\u0129 : Th\u00e1nh linh l\u00ean xu\u1ed1ng, \u1edf hai b\u00ean tr\u1eddi ; ban cho Ph\u01b0\u1edbc l\u00e0nh, d\u00e0i l\u00e2u kh\u00f4ng d\u1ee9t\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d4n Th\u00e0nh Th\u00e1i phi t\u00f4n l\u00e0m : \u00d4n Th\u00e0nh Huy \u00fd Tr\u00e1ng T\u1eeb D\u1ee5c Th\u00e1nh Hi\u1ebfu V\u00f5 ho\u00e0ng h\u1eadu. S\u00e1ch v\u0103n n\u00f3i r\u1eb1ng : \u201cH\u1ecd \u0110\u1ed3 S\u01a1n &nbsp;(1. \u0110\u1ed3 S\u01a1n : H\u1ea1 V\u0169 l\u00e0 vua \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a nh\u00e0 H\u1ea1, l\u1ea5y con g\u00e1i h\u1ecd \u0110\u1ed3 S\u01a1n.) m\u1edf nh\u00e0 H\u1ea1 ; h\u1ecd H\u1eefu Nhung &nbsp;(2. H\u1eefu Nhung : M\u1eb9 \u00c2n Ti\u1ebft t\u1ed5 nh\u00e0 Th\u01b0\u01a1ng l\u00e0 con g\u00e1i h\u1ecd H\u1eefu Nhung. Sau ch\u00e1u ch\u1eaft l\u00e0 Th\u00e1nh Thang \u0111\u00e1nh H\u1ea1 Ki\u1ec7t m\u00e0 d\u1ef1ng c\u01a1 nghi\u1ec7p nh\u00e0 Th\u01b0\u01a1ng.) d\u1ef1ng nh\u00e0 Th\u01b0\u01a1ng. \u0110\u1ee9c t\u1ed1t \u0111\u1ec1u s\u00e1nh v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a ; \u0111i\u1ec3n l\u1ec5 ph\u1ea3i b\u00e1o \u0111\u00e1p cho h\u1eadu. K\u00ednh nh\u1edb \u0111\u1ee9c \u00d4n Th\u00e0nh Tr\u01b0\u01a1ng th\u00e1i phi \u0111i\u1ec7n h\u1ea1, B\u1ed1n \u0111\u1ee9c g\u1ed3m \u0111\u1ee7, tr\u0103m n\u1ebft \u0111\u1ec1u hay. L\u01b0\u1ee3ng r\u1ed9ng s\u00e1nh v\u1edbi vua, trinh thu\u1eadn v\u00e2ng \u0111\u1ea1o l\u1edbn. Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 h\u00f2a nh\u00e3, \u00eam \u0111\u1ec1m \u1edf ch\u1ed1n nh\u00e0 c\u00f4ng ; l\u1ee3i l\u1ed9c t\u00f3c da, d\u1ed3i d\u00e0o \u0111\u1ec3 cho con ch\u00e1u. Nay nh\u1edd \u01a1n thi\u00eang, th\u00eam d\u00e0i c\u01a1 nghi\u1ec7p. X\u00e9t theo \u0111i\u1ec3n l\u1ec5, k\u00ednh d\u00e2ng hi\u1ec7u to. K\u00ednh c\u1ea9n \u0111em b\u1ea7y t\u00f4i b\u01b0ng s\u00e1ch v\u00e0ng d\u00e2ng t\u00f4n hi\u1ec7u l\u00e0 \u00d4n Th\u00e0nh Huy \u00fd Trang T\u1eeb D\u1ee5c Th\u00e1nh Hi\u1ebfu v\u00f5 ho\u00e0ng h\u1eadu. C\u00fai ngh\u0129: Nghi ng\u00fat \u1edf tr\u00ean, h\u1ed3n thi\u00eang soi ; gi\u00fap c\u01a1 nghi\u1ec7p l\u1edbn, \u0111\u01b0\u1ee3c Ph\u01b0\u1edbc d\u00e0i l\u00e2u\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00f4ng Minh Khoan H\u1eadu Anh M\u1eabn Hu\u1ec7 H\u00f2a Hi\u1ebfu \u0110\u1ecbnh v\u01b0\u01a1ng, t\u00f4n l\u00e0m Th\u00f4ng Minh Khoan H\u1eadu Anh M\u1eabn Hu\u1ec7 H\u00f2a Hi\u1ebfu \u0110\u1ecbnh ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, mi\u1ebfu hi\u1ec7u l\u00e0 Du\u1ec7 t\u00f4ng. S\u00e1ch v\u0103n r\u1eb1ng : \u201c\u0110\u1ebf v\u01b0\u01a1ng ch\u1ecbu m\u1ec7nh tr\u1eddi v\u1ebb vang d\u00e2ng mi\u1ebfu hi\u1ec7u, \u0111\u00f3 l\u00e0 y\u00eau k\u00ednh r\u1ea5t m\u1ef1c. K\u00ednh nh\u1edb \u0111\u1ee9c Th\u00f4ng Minh Khoan H\u1eadu Anh M\u1eabn Hu\u1ec7 H\u00f2a Hi\u1ebfu \u0110\u1ecbnh v\u01b0\u01a1ng b\u1ec7 h\u1ea1, \u0111\u1ee9c t\u1ed1t k\u00ednh h\u00f2a, n\u1ebft hay nh\u00e2n h\u1eadu. Gi\u1eef c\u00f4ng nghi\u1ec7p \u0111\u1ec3 l\u1ea1i ; g\u1eb7p nh\u1eefng b\u01b0\u1edbc gian nan. Tr\u1eddi th\u1eb3m v\u1ef1c s\u00e2u, theo th\u1eddi \u0111\u1ebfn n\u01a1i c\u00f9ng c\u1ef1c ; th\u00f3i hay \u01a1n t\u1ed1t, \u1edf ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng bao gi\u1edd qu\u00ean. Nay ng\u1eeda nh\u1edd \u01a1n thi\u00eang, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c nghi\u1ec7p l\u1edbn, x\u00e9t tra \u0111i\u1ec3n l\u1ec5, k\u00ednh d\u00e2ng hi\u1ec7u hay. K\u00ednh c\u1ea9n \u0111em b\u1ea7y t\u00f4i b\u01b0ng s\u00e1ch v\u00e0ng d\u00e2ng t\u00f4n hi\u1ec7u l\u00e0 Th\u00f4ng Minh Khoan H\u1eadu Anh M\u1eabn Hu\u1ec7 H\u00f2a Hi\u1ebfu \u0110\u1ecbnh ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, mi\u1ebfu hi\u1ec7u l\u00e0 Du\u1ec7 t\u00f4ng. C\u00fai ngh\u0129 : L\u00ean xu\u1ed1ng soi t\u1edbi, x\u00e9t l\u00f2ng ch\u00ed th\u00e0nh, gi\u00fap n\u01b0\u1edbc nh\u00e0 ta, l\u00e2u b\u1ec1n Ph\u01b0\u1edbc l\u1ed9c\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y \u1ea5t d\u1eadu, truy t\u00f4n T\u1eeb T\u01b0\u1eddng \u0110\u1ea1m B\u1ea1c Khoan D\u1ee5 \u00d4n H\u00f2a Hi\u1ebfu Khang v\u01b0\u01a1ng l\u00e0m Nh\u01a1n Minh C\u1ea9n H\u1eadu Khoan D\u1ee5 \u00d4n H\u00f2a Hi\u1ebfu Khang ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, mi\u1ebfu hi\u1ec7u l\u00e0 Ho\u00e0ng kh\u1ea3o, s\u00e1ch v\u0103n r\u1eb1ng : \u201cHi\u1ebfu kh\u00f4ng g\u00ec l\u1edbn b\u1eb1ng t\u00f4n k\u00ednh cha m\u1eb9. Cho n\u00ean con c\u00f3 thi\u00ean h\u1ea1, ph\u1ea3i suy t\u00f4n cha, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111\u1ea1o hi\u1ebfu r\u1ea5t m\u1ef1c v\u1eady. K\u00ednh nh\u1edb \u0111\u1ee9c T\u1eeb T\u01b0\u1eddng \u0110\u1ea1m B\u1ea1c Khoan D\u1ee5 \u00d4n H\u00f2a Hi\u1ebfu Khang v\u01b0\u01a1ng b\u1ec7 h\u1ea1, \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c \u0111\u00e1ng l\u00e0 b\u1ef1c th\u00e1nh, danh v\u1ecdng x\u1ee9ng v\u1edbi ng\u00f4i v\u01b0\u01a1ng. L\u1ea5y t\u01b0 ch\u1ea5t cung k\u00ednh khi\u00eam nh\u01b0\u1eddng, gi\u00fap ch\u00ed kh\u00ed anh h\u00f9ng m\u1ea1nh m\u1ebd. R\u1ea5t k\u00ednh r\u1ea5t hi\u1ebfu, c\u1ea3m c\u00e1ch \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea5t tr\u1eddi ; l\u00f2ng nh\u00e2n ti\u1ebfng nh\u00e2n, th\u1ea5m kh\u1eafp c\u1ea3 d\u00e2n ch\u00fang. Tr\u1eddi c\u00f3 l\u00f2ng y\u00eau, khi\u1ebfn con ch\u00e1u th\u1ecbnh. Cho n\u00ean, th\u1ea7n l\u00e0 k\u1ebb nh\u1ecf m\u1ecdn, m\u1ed9t m\u00ecnh \u0111\u01b0\u01a1ng gian nan, ng\u1eeda nh\u1edd \u01a1n thi\u00eang, di\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eb7c n\u01b0\u1edbc, gi\u1eef y\u00ean T\u00f4n Mi\u1ebfu X\u00e3 T\u1eafc th\u1ef1c nh\u1edd Ph\u01b0\u1edbc \u0111\u1ee9c t\u00edch l\u0169y, n\u00ean m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ebf. K\u00ednh c\u1ea9n \u0111em b\u1ea7y t\u00f4i b\u01b0ng s\u00e1ch v\u00e0ng d\u00e2ng t\u00f4n hi\u1ec7u l\u00e0 Nh\u01a1n Minh C\u1ea9n H\u1eadu Khoan D\u1ee5 \u00d4n H\u00f2a Hi\u1ebfu Khang ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, mi\u1ebfu hi\u1ec7u l\u00e0 Ho\u00e0ng kh\u1ea3o. C\u00fai ngh\u0129 : Thi\u00eang li\u00eang c\u00f3 c\u1ea3m, soi t\u1edbi r\u1ea5t g\u1ea7n. D\u1ef1ng vi\u1ec7c ch\u1eb3ng sai, g\u1ed3m \u0111\u1ee9c t\u1ed1t c\u1ee7a tam ho\u00e0ng ng\u0169 \u0111\u1ebf. Ph\u01b0\u1edbc c\u00f2n h\u01b0\u1edfng m\u00e3i, th\u00eam l\u1ecbch s\u1ed1 h\u00e0ng v\u1ea1n t\u1ea3i thi\u00ean thu\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y T\u00e2n m\u00e3o, vua ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n Th\u00e1i H\u00f2a nh\u1eadn l\u1ec5 m\u1eebng, ban l\u1eddi \u0111\u1ea1i c\u00e1o kh\u1eafp trong ngo\u00e0i.<\/p>\n\n\n\n<p>Chi\u1ebfu r\u1eb1ng :<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cT\u1eeb x\u01b0a, ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 thi\u00ean h\u1ea1, t\u1ea5t ph\u1ea3i truy t\u00f4n t\u1ed5 kh\u1ea3o, n\u00eau r\u1ea1ng suy s\u00f9ng, t\u1ecf r\u00f5 th\u1ecbnh \u0111i\u1ec3n. Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc ta t\u1eeb \u0111\u1ee9c Chi\u00eau Hu\u00e2n T\u0129nh v\u01b0\u01a1ng, c\u00f4ng d\u00e0y \u0111\u1ee9c t\u1ed1t, \u0111\u1ec3 l\u1ea1i \u0111\u1eddi sau ; \u0111\u1ee9c Ti\u00ean Th\u00e1i v\u01b0\u01a1ng ta d\u1ef1ng n\u01b0\u1edbc m\u1edf \u0111\u1ea5t, g\u00e2y n\u00ean nghi\u1ec7p v\u01b0\u01a1ng ; c\u00e1c th\u00e1nh n\u1ed1i truy\u1ec1n, m\u01b0u gi\u1ecfi c\u00f4ng cao, nghi\u1ec7p v\u01b0\u01a1ng ng\u00e0y c\u00e0ng s\u00e1ng l\u1edbn. Ho\u00e0ng kh\u1ea3o ta ti\u1ebfng ngh\u0129a r\u00f5 r\u1ec7t, \u0111\u1ee9c t\u1ed1t nh\u00e2n h\u1eadu, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u th\u1ea5y nghe ; d\u1ed1c ch\u1ee9a Ph\u01b0\u1edbc l\u00e0nh, \u0111\u1ec3 cho con ch\u00e1u. Cho n\u00ean tr\u1eabm ng\u1eeda nh\u1edd \u01a1n thi\u00eang, l\u1ea5y l\u1ea1i nghi\u1ec7p c\u0169, m\u1edf r\u1ed9ng b\u1edd c\u00f5i, th\u1ef1c nh\u1edd \u01a1n \u0111\u1ee9c c\u1ee7a t\u1ed5 t\u00f4ng th\u00e1nh th\u1ea7n \u0111\u1ec3 l\u1ea1i, m\u00e3i m\u00e3i kh\u00f4ng c\u00f9ng. Nay tr\u1eabm theo l\u1eddi xin c\u1ee7a b\u1ea7y t\u00f4i, \u0111\u00e3 l\u00ean ng\u00f4i ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, x\u00e9t l\u1ec5 truy t\u00f4n, T\u00f4n Mi\u1ebfu \u0111\u1eddi c\u1ed5, \u0111\u00f3 l\u00e0 vi\u1ec7c ph\u1ea3i l\u00e0m \u0111\u1ea7u ti\u00ean. Ng\u00e0y m\u1ed3ng 8 th\u00e1ng n\u00e0y \u0111\u00e3 \u0111em b\u1ea7y t\u00f4i b\u01b0ng s\u00e1ch v\u00e0ng truy t\u00f4n huy hi\u1ec7u c\u00e1c th\u00e1nh v\u01b0\u01a1ng tr\u01b0\u1edbc l\u00e0m ho\u00e0ng \u0111\u1ebf v\u00e0 c\u00e1c v\u01b0\u01a1ng phi tr\u01b0\u1edbc l\u00e0m ho\u00e0ng h\u1eadu. Ng\u00e0y m\u1ed3ng 9 \u0111em b\u1ea7y t\u00f4i b\u01b0ng s\u00e1ch v\u00e0ng truy t\u00f4n huy hi\u1ec7u Ho\u00e0ng kh\u1ea3o l\u00e0m ho\u00e0ng \u0111\u1ebf. H\u1eb1ng n\u0103m tu\u1ea7n ti\u1ebft ti\u1ebfn h\u01b0\u1edfng, l\u1ec5 v\u1eadt ch\u00fac h\u1ed7, \u0111\u1ec1u d\u00f9ng l\u1ec5 nh\u1ea1c ho\u00e0ng \u0111\u1ebf \u0111\u1ec3 cho v\u1ebb vang th\u00eam v\u00e0 t\u1ecf b\u00e0y s\u1ef1 t\u00f4n k\u00ednh b\u00e1o \u0111\u00e1p. \u00d4i ! \u1edf ng\u00f4i \u1ea5y l\u00e0m l\u1ec5 \u1ea5y, l\u00f2ng k\u00ednh \u00e1i nay \u0111\u00e3 r\u1ea5t th\u00e0nh. G\u1ed1c \u1edf m\u00ecnh, nghi\u1ec7m \u1edf d\u00e2n, \u0111\u1ee9c h\u00f3a h\u1ee3p \u0111\u1ed3ng, c\u00f2n mong \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1eafp\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh l\u1ec7 ti\u1ec1n \u00e2n tu\u1ea5t cho quan vi\u00ean v\u0103n v\u00f5. (Ch\u00e1nh nh\u1ea5t ph\u1ea9m ti\u1ec1n tu\u1ea5t 400 quan, t\u00f2ng nh\u1ea5t ph\u1ea9m 300 quan, ch\u00e1nh nh\u1ecb ph\u1ea9m 200 quan, t\u00f2ng nh\u1ecb ph\u1ea9m 100 quan, ch\u00e1nh tam ph\u1ea9m 70 quan, t\u00f2ng tam ph\u1ea9m 40 quan, ch\u00e1nh t\u00f2ng t\u1ee9 ph\u1ea9m 30 quan, ch\u00e1nh t\u00f2ng ng\u0169 ph\u1ea9m 25 quan, ch\u00e1nh t\u00f2ng l\u1ee5c ph\u1ea9m 20 quan, ch\u00e1nh t\u00f2ng th\u1ea5t ph\u1ea9m 15 quan, ch\u00e1nh t\u00f2ng b\u00e1t ph\u1ea9m 10 quan, ch\u00e1nh t\u00f2ng c\u1eedu ph\u1ea9m 5 quan, l\u00ednh l\u01b0u th\u00fa v\u00e0 th\u1ee3 thuy\u1ec1n l\u00e0m \u1edf c\u00e1c c\u00f4ng s\u1edf 3 quan. Nh\u1eefng b\u1ec1 t\u00f4i c\u00f4ng lao v\u00e0 c\u1ed1 c\u1ef1u \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n tu\u1ea5t th\u00ec kh\u00f4ng thu\u1ed9c l\u1ec7 n\u00e0y).<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ee7y s\u01b0 ch\u1edf th\u00f3c \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh, th\u1ea5y th\u00f3c n\u1ed5i nhi\u1ec1u (m\u1ed9t th\u0103ng th\u00f3c n\u1ed5i \u0111\u1ebfn ba th\u01b0\u1ee3c), l\u00ednh ch\u1edf kh\u00f4ng ch\u1ecbu l\u0129nh th\u00f3c. L\u01b0u tr\u1ea5n th\u1ea7n \u0111em vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Vua th\u1ea5y Gia \u0110\u1ecbnh li\u1ec1n n\u0103m kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a, n\u00ean sai ch\u1edf h\u1ebft v\u1ec1 Kinh.<\/p>\n\n\n\n<p>Tha thu\u1ebf cho c\u00e1c \u0111\u1ea7u ngu\u1ed3n \u1edf Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i. B\u1ed1n ngu\u1ed3n \u1edf Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i l\u00e0 \u0110\u00e0 B\u1ed3ng, C\u00f9 Ba, Ph\u1ee5 B\u00e0 R\u1ecba, Ba T\u01a1, m\u1ed7i n\u0103m ph\u1ea3i n\u1ed9p ti\u1ec1n thu\u1ebf l\u00e0<\/p>\n\n\n\n<p>1.720 quan. T\u1eeb n\u0103m Gia Long th\u1ee9 2, v\u00ec \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c \u00e1c man n\u00ean c\u1ea5m th\u00f4ng th\u01b0\u01a1ng m\u00e0 tha thu\u1ebf cho. \u0110\u1ebfn nay quan qu\u00e2n h\u00e3y c\u00f2n \u1edf \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng ng\u1ef1, bu\u00f4n b\u00e1n kh\u00f4ng ti\u1ec7n, dinh th\u1ea7n t\u00e2u l\u00ean, b\u00e8n h\u1ea1 l\u1ec7nh tha cho.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ed5i t\u1ea5n H\u00f2n X\u00fa \u1edf H\u00e0 Ti\u00ean l\u00e0m t\u1ea5n Kim D\u1eef.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea1i l\u1ea5y Nguy\u1ec5n Kh\u1eafc Khoan l\u00e0m Hi\u1ec7p tr\u1ea5n S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng. (Kh\u1eafc Khoan c\u00f3 tang ngh\u1ec9 vi\u1ec7c, tang xong, l\u1ea1i cho l\u00e0m vi\u1ec7c nh\u01b0 c\u0169).<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00ednh bi\u00ean<\/p>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\"><a>\u0110\u1ec7 nh\u1ea5t k\u1ef7 &#8211; Quy\u1ec3n XXX &#8211; Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u1ec1 Th\u1ebf t\u1ed5 cao ho\u00e0ng \u0111\u1ebf<\/a><\/h1>\n\n\n\n<p>B\u00ednh d\u1ea7n, n\u0103m Gia Long th\u1ee9 5 [1806], m\u00f9a thu, th\u00e1ng 7, ng\u00e0y m\u1ed3ng 1, t\u1ebf thu h\u01b0\u1edfng.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y M\u1eadu th\u00e2n, vua \u0111em b\u1ea7y t\u00f4i \u0111\u1ebfn cung Tr\u01b0\u1eddng Th\u1ecd, b\u01b0ng s\u00e1ch v\u00e0ng \u1ea5n v\u00e0ng t\u00f4n V\u01b0\u01a1ng th\u00e1i h\u1eadu l\u00e0m Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u00e1ch v\u0103n r\u1eb1ng : \u201cTr\u1ed9m nghe hi\u1ebfu tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft ph\u1ea3i \u1edf l\u00f2ng y\u00eau, l\u1ec5 kh\u00f4ng g\u00ec h\u01a1n t\u00f4n cha m\u1eb9. X\u00e9t theo ph\u00e9p th\u01b0\u1eddng, \u0111\u1ee7 n\u00eau l\u1ec5 th\u1ecbnh. K\u00ednh ngh\u0129, \u0111\u1ee9c V\u01b0\u01a1ng th\u00e1i h\u1eadu b\u1ec7 h\u1ea1, ti\u1ebfng l\u00e0nh r\u1ed9ng kh\u1eafp, cao v\u01b0\u1ee3t \u0111\u1eddi x\u01b0a. N\u1ebft t\u1ed1t \u0111\u1ee9c d\u00e0y, c\u1ea3nh n\u00e0o v\u1eabn th\u1ebf. Khu\u00f4n ph\u00e9p ch\u1ed1n \u0111\u00ecnh vi, \u00edch l\u1ee3i \u0111\u1ebfn X\u00e3 T\u1eafc. Ph\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 con ch\u00e1u, \u01a1n k\u1ecbp th\u1ea7n d\u00e2n. C\u00f4ng ch\u1ee9a nh\u00e2n ch\u1ed3ng, ng\u00e0y nay m\u1edbi c\u00f3. Cho n\u00ean th\u1ea7n m\u1edbi theo l\u1eddi b\u1ea7y t\u00f4i, \u0111\u00e3 x\u01b0ng \u0111\u1ebf hi\u1ec7u, c\u00e0ng nh\u1edb \u0111\u1ebfn c\u00f4ng d\u01b0\u1ee1ng d\u1ee5c nh\u01b0 tr\u1eddi kh\u00f4ng c\u00f9ng, h\u00e1 d\u00e1m kh\u00f4ng suy t\u00f4n \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p \u01a1n l\u1edbn ! K\u00ednh c\u1ea9n \u0111em b\u1ea7y t\u00f4i b\u01b0ng s\u00e1ch v\u00e0ng d\u00e2ng t\u00f4n hi\u1ec7u l\u00e0m Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu. C\u00fai xin nh\u1eadn l\u1ea5y hi\u1ec7u to, cho nhi\u1ec1u Ph\u01b0\u1edbc ch\u1ec9. Danh x\u1ee9ng v\u1edbi \u0111\u1ee9c, s\u00e1ng m\u00e3i nh\u01b0 m\u1eb7t tr\u1eddi m\u1eb7t tr\u0103ng ; Ph\u01b0\u1edbc t\u1ef1 tr\u1eddi cho, th\u1ecd m\u00e3i nh\u01b0 n\u00fai s\u00f4ng g\u00f2 \u0111\u1ed1ng\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y Canh tu\u1ea5t, vua ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n Th\u00e1i H\u00f2a nh\u1eadn l\u1ec5 m\u1eebng, h\u1ea1 chi\u1ebfu b\u1ed1 c\u00e1o trong ngo\u00e0i.<\/p>\n\n\n\n<p>Chi\u1ebfu r\u1eb1ng : \u201cTr\u1eabm ngh\u0129 l\u1eadp k\u00ednh tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft ph\u1ea3i k\u00ednh ng\u01b0\u1eddi t\u00f4n, l\u1eadp \u00e1i tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft ph\u1ea3i y\u00eau ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n. Cho n\u00ean r\u1ea1ng danh cha m\u1eb9, g\u1ecdi l\u00e0 thu\u1ea7n hi\u1ebfu, suy t\u00f4n cha m\u1eb9 g\u1ecdi l\u00e0 th\u1ecbnh \u0111i\u1ec3n. Tr\u1eabm ch\u0103m nu\u00f4i nh\u00e2n d\u00e2n, mu\u1ed1n tr\u1ecb d\u00e2n b\u1eb1ng \u0111\u1ea1o hi\u1ebfu. Ngh\u0129 V\u01b0\u01a1ng th\u00e1i h\u1eadu b\u1ec7 h\u1ea1, v\u00ec th\u00e2n m\u00e0 \u1edf ng\u00f4i sang, c\u00f3 \u0111\u1ee9c t\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c tu\u1ed5i th\u1ecd. \u0110\u1ea7m \u0111\u00eca th\u1ea5m th\u00eda, s\u00e2u r\u1ed9ng c\u00e0ng th\u00eam. Ph\u01b0\u1edbc \u1edf m\u1ed9t m\u00ecnh tr\u1eabm, c\u0169ng l\u00e0 l\u1ee3i v\u00f4 c\u00f9ng cho X\u00e3 T\u1eafc. L\u1ea5y ch\u00edn ch\u00e2u m\u00e0 ph\u1ee5ng d\u01b0\u1ee1ng, ch\u01b0a d\u00e1m cho l\u00e0 \u0111\u1ee7. Duy c\u00f3 s\u1eeda l\u1ec5 \u0111\u1ec3 t\u1ecf l\u00f2ng th\u00e0nh, t\u00f4n hi\u1ec7u \u0111\u1ec3 n\u00eau \u0111\u1ee9c t\u1ed1t, ng\u00f5 h\u1ea7u tr\u00ean \u0111\u00e1p l\u00f2ng t\u1eeb, gi\u1eef s\u00e1ng nhi\u1ec1u Ph\u01b0\u1edbc. Cho n\u00ean tr\u1eabm m\u1edbi theo l\u1eddi b\u1ea7y t\u00f4i t\u00e2u xin, \u0111\u00e3 l\u00ean ng\u00f4i \u0111\u1ebf, ng\u1eeda tr\u00f4ng c\u00f4ng d\u01b0\u1ee1ng d\u1ee5c, th\u1ef1c l\u1edbn nh\u01b0 tr\u1eddi. C\u00f4ng si\u00eang n\u0103ng th\u00ec b\u00e1o \u0111\u1ec1n t\u1ed1t ; s\u1ef1 th\u1ef1c ch\u1ee9a th\u00ec c\u00f3 danh hay. N\u00eau \u0111\u1ee9c ghi c\u00f4ng, kh\u00f4ng d\u00e1m \u0111\u1ec3 ch\u1eadm, cho n\u00ean ng\u00e0y m\u1ed3ng 3 th\u00e1ng n\u00e0y, th\u00e2n \u0111em b\u1ea7y t\u00f4i b\u01b0ng s\u00e1ch v\u00e0ng \u1ea5n v\u00e0ng k\u00ednh d\u00e2ng t\u00f4n hi\u1ec7u V\u01b0\u01a1ng th\u00e1i h\u1eadu l\u00e0m Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu, \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ebb vang hi\u1ec7u l\u1edbn, n\u00eau r\u1ea1ng \u0111\u1ee9c hay. \u00d4i ! Hi\u1ebfu kh\u00f4ng thi\u1ebfu m\u1edbi hay \u0111\u1ec3 Ph\u01b0\u1edbc, nay \u0111\u00e3 h\u1eadu l\u1ec5 t\u00f4n th\u00e2n, d\u1eady kh\u00f4ng c\u00f9ng c\u1ed1t \u0111\u1ec3 gi\u1eef d\u00e2n, c\u00f2n mong t\u1ea1o th\u00e0nh phong h\u00f3a\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y K\u1ef7 m\u00f9i, s\u00e1ch l\u1eadp V\u01b0\u01a1ng h\u1eadu T\u1ed1ng th\u1ecb l\u00e0m Ho\u00e0ng h\u1eadu.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u00e1ch v\u0103n r\u1eb1ng : \u201cTr\u1eabm ngh\u0129 th\u1ec3 thu\u1ea7n kh\u00f4n, s\u00e1ch c\u00f9ng ki\u1ec1n \u0111\u1ee9c. V\u01b0\u01a1ng h\u00f3a b\u1eaft \u0111\u1ea7u, g\u1ed1c \u1edf n\u1ed9i tr\u1ecb. T\u00f4n qu\u00fd nh\u01b0 nhau, theo l\u1ec5 l\u00e0 \u0111\u00fang. Ngh\u0129 \u0111\u1ebfn V\u01b0\u01a1ng h\u1eadu T\u1ed1ng th\u1ecb, ti\u1ebfng hay r\u1ed9ng kh\u1eafp, thu\u1ea7n th\u1ee5c n\u1ebft na, gi\u1eef vi\u1ec7c trong nh\u00e0, b\u1ebfp n\u01b0\u1edbc vui v\u1ebb. Ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc b\u00f4n b\u00e1, tr\u1eabm kh\u00f3 nh\u1ecdc \u1edf ngo\u00e0i, h\u1eadu si\u00eang n\u0103ng \u1edf trong, gi\u00fap nhau trong l\u00fac gian nan, tr\u1ea3i qua ch\u1ed7 b\u1eb1ng ch\u1ed7 hi\u1ec3m. C\u1ea7u c\u00fang h\u1ebft k\u00ednh, ngon ng\u1ecdt th\u1ea3o hi\u1ec1n, \u01a1n cho con ch\u00e1u, tr\u1ea1ch \u0111\u1ebfn qu\u00e2n nhung. \u00d4n nhu cung ki\u1ec7m, \u0111\u1ec3 gi\u00fap \u0111\u1ee1 tr\u1eabm. D\u1ecbu d\u00e0ng v\u1ebb ng\u1ecdc, khu\u00f4n ph\u00e9p trong nh\u00e0 ; y\u1ec3u \u0111i\u1ec7u phong t\u01b0, gi\u00e1o h\u00f3a c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc. S\u1eeda m\u00ecnh, t\u1ec1 nh\u00e0, tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc, b\u00ecnh thi\u00ean h\u1ea1, th\u1eadt c\u00f3 gi\u00fap \u0111\u1ee1 cho tr\u1eabm. Nay tr\u1eabm m\u1edbi theo l\u1eddi t\u00e2u xin c\u1ee7a \u0111\u00ecnh th\u1ea7n \u0111\u00e3 l\u00ean ng\u00f4i \u0111\u1ebf, ngh\u0129, ng\u00f4i h\u1eadu \u1edf trong, c\u00f9ng tr\u1ecb v\u1edbi tr\u1eabm, ch\u1ee9c vi\u1ec7c trong cung, c\u0169ng g\u1ed1c \u1edf tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, n\u00ean tr\u1eabm \u0111\u00e3 t\u00e2u xin \u00fd ch\u1ec9 c\u1ee7a Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t sai Ch\u01b0\u1edfng Th\u1ea7n v\u00f5 qu\u00e2n ki\u00eam gi\u00e1m Th\u1ea7n s\u00e1ch qu\u00e2n Khi\u00eam qu\u1eadn c\u00f4ng Ph\u1ea1m V\u0103n Nh\u01a1n c\u1ea7m c\u1edd ti\u1ebft, H\u1ed9 b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 T\u00edch thi\u1ec7n h\u1ea7u Nguy\u1ec5n K\u1ef3 K\u1ebf l\u00e0m ph\u00f3, \u0111em s\u00e1ch v\u00e0ng \u1ea5n v\u00e0ng t\u1ea5n phong l\u00e0m ho\u00e0ng h\u1eadu \u0111\u1ec3 t\u00f4n v\u1ecb hi\u1ec7u. H\u1eadu n\u00ean nh\u1eadn l\u1ea5y danh hi\u1ec7u v\u1ebb vang n\u00e0y, g\u1eafng s\u1ee9c s\u1eeda sang vi\u1ec7c nh\u00e0, k\u00ednh th\u1edd T\u00f4n Mi\u1ebfu, t\u1ecf khu\u00f4n ph\u00e9p l\u00e0m m\u1eb9 th\u1ea7n d\u00e2n. Si\u00eang n\u0103ng vi\u1ec7c \u0111\u1ee9c, h\u1eb1ng nh\u1edb ngh\u0129a m\u00e0 s\u00e1ng t\u01b0\u01a1i, \u0111\u1ec3 h\u01b0\u1edfng Ph\u01b0\u1edbc l\u00e0nh m\u00e3i m\u00e3i kh\u00f4ng c\u00f9ng\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y Qu\u00fd h\u1ee3i, vua ng\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n Th\u00e1i H\u00f2a nh\u1eadn l\u1ec5 m\u1eebng, h\u1ea1 chi\u1ebfu b\u1ed1 c\u00e1o trong ngo\u00e0i..<\/p>\n\n\n\n<p>Chi\u1ebfu r\u1eb1ng : \u201cTr\u1eabm ngh\u0129 tr\u1eddi \u0111\u1ea5t \u0111\u1ecbnh ng\u00f4i, m\u1eb7t tr\u1eddi m\u1eb7t tr\u0103ng h\u1ee3p<\/p>\n\n\n\n<p>\u0111\u1ee9c, cho n\u00ean t\u00f4n qu\u00fd nh\u01b0 nhau, l\u1ec5 th\u1ef1c n\u00ean l\u00e0m nh\u01b0 th\u1ebf. Ngh\u0129 V\u01b0\u01a1ng h\u1eadu T\u1ed1ng th\u1ecb, \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7. T\u1eeb thu\u1edf ti\u1ec1m long, gi\u1eef vi\u1ec7c n\u1ed9i tr\u1ee3. Nghi\u1ec7p t\u1ed1t \u0111\u00e3 r\u00f5 n\u01a1i s\u00e2n ng\u1ecdc, c\u00f4ng to \u0111\u00e3 ch\u00e9p b\u1eb1ng b\u00fat son. K\u1ecbp t\u1edbi l\u00fac n\u01b0\u1edbc nh\u00e0 d\u1ef1ng l\u1ea1i, \u0111\u01b0\u1eddng c\u00e1i th\u00eanh thang, H\u1eadu si\u00eang n\u0103ng gi\u00fap vi\u1ec7c trong, c\u00e0ng \u00f4n h\u00f2a vui v\u1ebb. Ti\u1ebfng hay ng\u00e0y c\u00e0ng th\u1ecbnh, th\u1ef1c c\u00f3 b\u1ed5 \u00edch cho vi\u1ec7c tu t\u1ec1. Nay tr\u1eabm m\u1edbi theo l\u1eddi t\u00e2u xin c\u1ee7a \u0111\u00ecnh th\u1ea7n \u0111\u00e3 l\u00ean ng\u00f4i \u0111\u1ebf, l\u1ea1i n\u00f3i m\u00e3i v\u1ec1 \u0111\u1ee9c hi\u1ec1n c\u1ee7a h\u1eadu n\u00ean t\u00f4n, cho n\u00ean ng\u00e0y 14 th\u00e1ng n\u00e0y \u0111\u00e3 sai quan b\u01b0ng s\u00e1ch v\u00e0ng \u1ea5n v\u00e0ng t\u1ea5n phong V\u01b0\u01a1ng h\u1eadu l\u00e0m Ho\u00e0ng h\u1eadu, \u0111\u1ec3 cho r\u1ea1ng v\u1ebb sao B\u1eafc th\u1ea7n soi s\u00e1ng kh\u1eafp s\u00e1u cung. \u00d4i ! \u0111\u1ee9c Kh\u00f4n d\u00e0y s\u00e1nh v\u1edbi \u0111\u1ee9c Ki\u1ec1n cao, \u0111\u1ec3 long tr\u1ecdng l\u1ec5 nghi qu\u00fd ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e1ng qu\u00fd. H\u1eb1ng gi\u1eef l\u00e2u \u0111\u1ea1o th\u00e1nh nh\u00e2n m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0111\u1ec3 tr\u00e0n kh\u1eafp \u0111\u1ee9c h\u00f3a trinh thu\u1eadn h\u00f2a vui\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u01b0\u1edbng gi\u1eb7c \u1edf Th\u00e1i Nguy\u00ean l\u00e0 b\u1ecdn D\u01b0\u01a1ng \u0110\u00ecnh C\u00fac h\u1ecdp \u0111\u1ea3ng m\u01b0u n\u1ed5i lo\u1ea1n. Tr\u1ea5n th\u1ea7n ph\u00e1t binh tr\u1ea5n c\u00f9ng v\u1edbi b\u1ecdn phi\u00ean m\u1ee5c \u0110inh C\u00f4ng Oai, Ma Th\u1ebf C\u1ed1, Ma Th\u1ebf Tr\u1ea1ch chia nhau \u0111i b\u1eaft, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ecdn \u0111\u1ea7u m\u1ee5c gi\u1eb7c h\u01a1n m\u01b0\u1eddi ng\u01b0\u1eddi. Th\u00e0nh th\u1ea7n \u0111em vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Cho \u0110inh C\u00f4ng Oai l\u00e0m Tuy\u00ean \u00fay s\u1ee9, th\u01b0\u1edfng m\u0169 \u00e1o cho b\u1ecdn Ma Th\u1ebf C\u1ed1, Ma Th\u1ebf Tr\u1ea1ch v\u00e0 th\u01b0\u1edfng cho bi\u1ec1n binh 2.000 quan ti\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1eafc Th\u00e0nh n\u01b0\u1edbc l\u1edbn, \u0111\u00ea v\u1ee1. (X\u00e3 C\u00f4ng Lu\u1eadn huy\u1ec7n V\u0103n Giang tr\u1ea5n Kinh B\u1eafc, x\u00e3 \u0110\u1ea1m Xuy\u00ean huy\u1ec7n Y\u00ean L\u00e3ng tr\u1ea5n S\u01a1n T\u00e2y, x\u00e3 Th\u1ea7n Quy huy\u1ec7n Ph\u00fa Xuy\u00ean, hai x\u00e3 L\u1ee5c Tr\u00e0ng, Ch\u00e2u C\u1ea7u huy\u1ec7n Kim B\u1ea3ng, ba x\u00e3 Nga S\u01a1n, H\u1ed3i Trung, Th\u1ee5y L\u00f4i huy\u1ec7n Nam Xang, tr\u1ea5n S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng, hai x\u00e3 Quan Kh\u00ea, L\u00e3o Kh\u00ea huy\u1ec7n H\u01b0ng Nh\u01a1n, tr\u1ea5n S\u01a1n Nam h\u1ea1), l\u00faa ru\u1ed9ng ng\u1eadp m\u1ea5t, nhi\u1ec1u nh\u00e0 d\u00e2n b\u1ecb tr\u00f4i. Sai th\u00e0nh th\u1ea7n kh\u00e1m th\u1ef1c t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ed5i \u0111\u1ecbnh l\u1ec7 tha t\u00f4 thu\u1ebf cho d\u00e2n xi\u00eau d\u1ea1t tr\u1edf v\u1ec1 t\u1eeb Ngh\u1ec7 An ra B\u1eafc.<\/p>\n\n\n\n<p>Chi\u1ebfu r\u1eb1ng : \u201cN\u0103m ngo\u00e1i \u0111\u00e3 c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00f3i ph\u00e0m d\u00e2n xi\u00eau d\u1ea1t m\u1edbi v\u1ec1, ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o xi\u00eau d\u1ea1t t\u1eeb n\u0103m Nh\u00e2m tu\u1ea5t v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc th\u00ec mi\u1ec5n t\u00f4 thu\u1ebf ba n\u0103m, t\u1eeb n\u0103m Qu\u00fd h\u1ee3i v\u1ec1 sau th\u00ec kh\u00f4ng thu\u1ed9c l\u1ec7 \u1ea5y. Nh\u01b0ng ngh\u0129 d\u00e2n \u1ea5y b\u1ecb T\u00e2y S\u01a1n t\u00e0n ng\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e3 l\u00e2u, d\u1ea7n d\u1ea7n \u0111i\u00eau hao, ho\u1eb7c l\u1ea1i b\u1ecb th\u00eam thi\u00ean tai n\u1eafng l\u1ee5t, \u0111\u1ebfn ph\u1ea3i phi\u00eau l\u01b0u, \u0111\u1ec1u l\u00e0 th\u1ebf kh\u00f4ng d\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c. V\u1eady ngh\u1ecb cho t\u1eeb n\u0103m nay v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc, c\u00e1c d\u00e2n xi\u00eau d\u1ea1t \u0111\u00e3 th\u00e0nh \u00e1n, kh\u00f4ng k\u1ec3 ni\u00ean h\u1ea1n n\u0103m ngo\u00e1i \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh, \u0111\u1ec1u cho chi\u00eau t\u1eadp, khi\u1ebfn v\u1ec1 qu\u00ea l\u00e0ng l\u00e0m \u0103n. Nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o \u0111\u00e3 tr\u1edf v\u1ec1 t\u1eeb n\u0103m \u1ea5t s\u1eedu v\u00e0 n\u0103m B\u00ednh d\u1ea7n th\u00ec t\u00f4 thu\u1ebf t\u1eeb n\u0103m \u1ea5y \u0111\u1ebfn n\u0103m K\u1ef7 t\u1ef5 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n ; nh\u01b0 \u0111\u1ebfn n\u0103m \u0110inh m\u00e3o m\u1edbi v\u1ec1 th\u00ec c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n t\u00f4 thu\u1ebf ba n\u0103m \u0110inh m\u00e3o, M\u1eadu th\u00ecn v\u00e0 K\u1ef7 t\u1ef5\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u1ebf long kh\u00e1m \u1edf Nguy\u00ean mi\u1ebfu. Sai Nh\u00e0 \u0111\u1ed3 chi\u1ebfu theo ki\u1ec3u kh\u00e1m \u1edf Th\u00e1i mi\u1ebfu, g\u1eedi cho Thanh Hoa theo y ki\u1ec3u \u1ea5y m\u00e0 l\u00e0m \u0111\u1ec3 ph\u1ee5ng th\u1edd.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y H\u00e0 Nguy\u1ec5n Th\u1ee9 sung H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n.<\/p>\n\n\n\n<p>Cai b\u1ea1 B\u00ecnh Thu\u1eadn l\u00e0 Tr\u1ea7n V\u0103n Thuy\u00ean tu\u1ed5i gi\u00e0 d\u00e2ng s\u1edb xin v\u1ec1 h\u01b0u d\u01b0\u1ee1ng. Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Cai \u0111\u1ed9i Phan Ti\u1ebfn Th\u1ec3 l\u00e0m Th\u1ee7 ng\u1ef1 c\u1eeda bi\u1ec3n Cu \u0110\u00ea.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u01b0\u1eddi x\u00e3 Ti\u1ec3u L\u1ec5 (thu\u1ed9c huy\u1ec7n Thi\u00ean Ph\u01b0\u1edbc) tr\u1ea5n Kinh B\u1eafc l\u00e0 Nguy\u1ec5n Ph\u00fa Ti\u1ec1n oa tr\u1eef b\u1ecdn gi\u1eb7c, b\u1ecb x\u00e3 d\u00e2n t\u1ed1 c\u00e1o. Vua sai b\u1eaft ch\u00e9m. Th\u01b0\u1edfng cho ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1 c\u00e1o 100 quan ti\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 l\u0129nh tr\u1ea5n th\u1ee7 Thanh Hoa ngo\u1ea1i l\u00e0 Ng\u00f4 V\u0103n S\u1edf chi\u1ebfm c\u01b0\u1edbp ru\u1ed9ng d\u00e2n c\u1ee7a x\u00e3 Ho\u00e0ng \u0110an. Vi\u1ec7c ph\u00e1t, b\u1ecb m\u1ea5t ch\u1ee9c.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ed5i tr\u1ea5n Thanh Hoa ngo\u1ea1i l\u00e0m \u0111\u1ea1o Thanh B\u00ecnh ; l\u1ea5y Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 L\u01b0\u01a1ng V\u0103n V\u00e2n l\u00e3nh ch\u1ee9c qu\u1ea3n \u0111\u1ea1o.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 8, t\u1ebf thu \u1edf \u0111\u00e0n X\u00e3 T\u1eafc. Vua th\u00e2n \u0111\u1ebfn l\u00e0m l\u1ec5.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u1ef1ng c\u00f4ng \u0111\u01b0\u1eddng cho s\u00e1u b\u1ed9 (\u1edf g\u00f3c sau b\u00ean t\u1ea3 Ho\u00e0ng th\u00e0nh).<\/p>\n\n\n\n<p>N\u01b0\u1edbc Xi\u00eam La sai s\u1ee9 sang hi\u1ebfn ba chi\u1ebfc chi\u1ebfn thuy\u1ec1n. L\u01b0u tr\u1ea5n th\u1ea7n \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh \u0111em vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Sai \u0111\u01b0a s\u1ee9 gi\u1ea3 v\u1ec1 Kinh chi\u00eam b\u00e1i, ban cho h\u1eadu, r\u1ed3i cho v\u1ec1.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Th\u1ecb trung h\u1ecdc s\u0129 Tr\u1ecbnh Hi\u1ebfn th\u1ef1 ch\u1ee9c Tham tri H\u00ecnh b\u1ed9, theo B\u1eafc Th\u00e0nh l\u00e0m vi\u1ec7c.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Tri ph\u1ee7 H\u00e0 Hoa l\u00e0 Ph\u1ea1m V\u0103n D\u01b0\u1ee1ng l\u00e0m Cai b\u1ea1 B\u00ecnh Thu\u1eadn, tri ph\u1ee7 Anh \u0110\u00f4 l\u00e0 Ki\u1ec1u C\u00f4ng Tu\u1ea5n l\u00e0m K\u00fd l\u1ee5c B\u00ecnh H\u00f2a.<\/p>\n\n\n\n<p>Ban \u1ea5n th\u00f4ng h\u00e0nh cho n\u01b0\u1edbc Ch\u00e2n L\u1ea1p (kh\u1eafc ch\u1eef tri\u1ec7n Ng\u1ef1 t\u1ee9 th\u00f4ng h\u00e0nh chi \u1ea5n). Ph\u00e0m thuy\u1ec1n bu\u00f4n c\u1ee7a d\u00e2n Ch\u00e2n L\u1ea1p v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Thanh do c\u1eeda bi\u1ec3n Ba Th\u1eafc ra v\u00e0o bu\u00f4n b\u00e1n, ng\u01b0\u1eddi t\u1ea5n th\u1ee7 Tr\u1ea5n Di x\u00e9t xem b\u00e0i thuy\u1ec1n c\u00f3 \u0111\u00f3ng l\u00e0m tin th\u00ec cho \u0111i l\u1ea1i, mi\u1ec5n thu\u1ebf cho.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho Cai \u0111\u1ed9i Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u1edbc Gi\u00e1o l\u00e0m Kh\u00e2m sai cai c\u01a1.<\/p>\n\n\n\n<p>\u1ea5m th\u1ee5 cho con Thu\u1ed9c n\u1ed9i cai c\u01a1 qu\u1ea3n v\u1ec7 Long \u0111i\u1ec7n Nguy\u1ec5n V\u0103n Li\u00eam l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Y\u00ean l\u00e0m \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng (V\u0103n Li\u00eam c\u00f3 c\u00f4ng V\u1ecdng C\u00e1c).<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 9, c\u1ea5p 200 m\u1eabu t\u1ef1 \u0111i\u1ec1n cho Th\u00e1i b\u1ea3o Mi\u00ean qu\u1ed1c c\u00f4ng, sai Nguy\u1ec5n Th\u00edch gi\u1eef vi\u1ec7c th\u1edd c\u00fang.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh l\u1ec7 th\u1eed th\u00f3c thu t\u00f4. (Ph\u00e0m tr\u01b0\u1eddng thu\u1ebf tr\u01b0ng thu th\u00f3c t\u00f4, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft l\u1ea5y m\u1ed9t th\u0103ng \u0111\u1ed5 v\u00e0o n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 th\u1eed, l\u1ea5y n\u1ed5i 2 th\u01b0\u1ee3c l\u00e0m h\u1ea1n, qu\u00e1 2 th\u01b0\u1ee3c th\u00ec kh\u00f4ng thu. H\u1ea1t th\u00f3c \u1ea9m \u01b0\u1edbt c\u0169ng kh\u00f4ng thu. Th\u00f3c th\u1eed th\u00ec tr\u1ea3 l\u1ea1i d\u00e2n, ng\u01b0\u1eddi coi kho kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ea5y ri\u00eang. L\u00e0m tr\u00e1i th\u00ec c\u00f3 t\u1ed9i).<\/p>\n\n\n\n<p>Sai quan B\u1eafc Th\u00e0nh s\u1eeda d\u1ef1ng kho c\u1ee7a th\u00e0nh, chi ti\u1ec1n kho \u0111\u1ec3 mua v\u1eadt li\u1ec7u, chi\u1ebfu theo th\u1ec3 th\u1ee9c b\u1ed9 C\u00f4ng g\u1eedi m\u00e0 l\u00e0m.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u01b0\u1edbng gi\u1eb7c \u1edf B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Kh\u1ed1ng h\u1ecdp \u0111\u1ea3ng \u1edf T\u01b0\u1ee3ng S\u01a1n, ng\u1ee5y x\u01b0ng ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbc, m\u01b0u \u0111\u00e1nh tr\u1ea5n th\u00e0nh. Ng\u01b0\u1eddi \u1ea5p \u0110\u1ecbnh H\u01b0\u01a1ng l\u00e0 V\u0103n C\u00f4ng An \u0111\u1ebfn tr\u1ea5n t\u1ed1 c\u00e1o t\u00ecnh tr\u1ea1ng. Tr\u1ea5n th\u1ea7n cho qu\u00e2n v\u00e2y b\u1eaft, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed3 \u0111\u1ea3ng r\u1ea5t nhi\u1ec1u. Kh\u1ed1ng tr\u1ed1n ch\u1ea1y, sau b\u1ecb t\u01b0\u1ee3ng qu\u00e2n l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n C\u1ea9n v\u00e0 th\u1ed5 d\u00e2n l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng V\u0103n Nhu\u1eadn b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c. Sai ch\u00e9m. Th\u01b0\u1edfng cho V\u0103n C\u1ea9n 200 quan ti\u1ec1n, V\u0103n Nhu\u1eadn 100 quan ti\u1ec1n, mi\u1ec5n thu\u1ebf d\u1ecbch. Ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1 c\u00e1o l\u00e0 V\u0103n C\u00f4ng An tu\u1ed5i gi\u00e0, mi\u1ec5n thu\u1ebf th\u00e2n v\u00e0 dao d\u1ecbch tr\u1ecdn \u0111\u1eddi cho con l\u00e0 V\u0103n C\u00f4ng Ph\u00fa.<\/p>\n\n\n\n<p>Quan B\u1eafc Th\u00e0nh t\u00e2u n\u00f3i : \u201c\u1edf c\u00e1c tr\u1ea5n v\u00e0 ph\u1ee7 huy\u1ec7n \u00e1n t\u1edd \u0111\u1ecdng l\u1ea1i nhi\u1ec1u, xin t\u00f9y theo n\u1eb7ng nh\u1eb9 \u0111\u1ecbnh ph\u1ea1t cho nghi\u00eam ph\u00e9p quan\u201d. L\u1ea1i n\u00f3i : \u201cBinh l\u00ednh nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi v\u00ec m\u1eafc n\u1ee3 c\u1ee7a qu\u1ea3n quan m\u00e0 ph\u1ea3i \u0111\u00e0o ng\u0169, qu\u1ea3n quan l\u1ea1i b\u1eaft d\u00e2n ph\u1ea3i \u0111\u1ec1n n\u1ee3, d\u00e2n b\u1ecb kh\u1ed5 l\u1eafm. Xin c\u1ea5m ch\u1ec9 cho h\u1ebft th\u00f3i t\u1ec7\u201d. Vua \u0111\u1ec1u theo l\u1eddi.<\/p>\n\n\n\n<p>Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh \u0110\u1eafc t\u00e2u n\u00f3i : \u201cTh\u1ea7n n\u0103m tr\u01b0\u1edbc theo v\u1ec1, b\u1ecb gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp nh\u00e0 c\u1eeda, m\u1eb9 th\u1ea7n l\u1ea9n tr\u1ed1n m\u00e0 ch\u1ebft. N\u0103m Nh\u00e2m tu\u1ea5t h\u1ed7 gi\u00e1 \u0111i B\u1eafc chinh, v\u00e2ng l\u1ec7nh \u1edf l\u1ea1i \u0111\u00f3ng th\u00fa, t\u1edbi \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 5 n\u0103m. Th\u1ea7n nay tu\u1ed5i \u0111\u00e3 qu\u00e1 50, h\u01a1i s\u1ee9c suy k\u00e9m ; c\u00e1c con \u0111\u1ec1u c\u00f2n ph\u1ea3i b\u1ebf \u1eb5m, d\u00f2ng m\u00e1u m\u1ed9t nh\u00e0 ch\u1ec9 c\u00f2n m\u00ecnh th\u1ea7n. V\u1eady xin ngh\u1ec9 v\u1ec1 qu\u00ea m\u1ed9t n\u0103m \u0111\u1ec3 lo li\u1ec7u vi\u1ec7c nh\u00e0\u201d. Vua th\u01b0\u01a1ng t\u00ecnh y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00f9a \u0111\u00f4ng, th\u00e1ng10, ng\u00e0y m\u1ed3ng1, t\u1ebf \u0111\u00f4ng h\u01b0\u1edfng.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Ngh\u0129a d\u0169ng l\u00e0 Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n Ti\u1ebfn l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 H\u1eefu nh\u1ea5t Th\u1ecb trung.<\/p>\n\n\n\n<p>Thuy\u1ec1n \u0111\u00e1nh c\u00e1 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Thanh l\u00e0 b\u1ecdn L\u00e2m Ti\u1ebfn H\u01b0ng b\u1ecb b\u00e3o d\u1ea1t v\u00e0o \u0110\u1ed3 S\u01a1n (thu\u1ed9c t\u1ec9nh H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng). Sai c\u1ea5p cho l\u01b0\u01a1ng \u0103n v\u00e0 b\u1ea3o v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua th\u1ee9 hai n\u01b0\u1edbc Xi\u00eam La m\u1edbi l\u1eadp, sai s\u1ee9 \u0111em hi\u1ebfn s\u1ea3n v\u1eadt \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u01b0\u1edbng gi\u1eb7c \u1edf L\u1ea1ng S\u01a1n l\u00e0 M\u1ea1c X\u00e1n Vi (ch\u00e1u ch\u00edn \u0111\u1eddi M\u1ea1c Nguy\u00ean Thanh) n\u1ed5i l\u00ean \u1edf \u1ea3i Du Th\u00f4n, g\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi Thanh l\u00e0 T\u0103ng Kh\u00f4i Nguy\u00ean cho l\u00e0m ng\u1ee5y h\u1ed9 gi\u00e1, t\u1ef1 x\u01b0ng ni\u00ean hi\u1ec7u l\u00e0 C\u1ea3nh Xu\u00e2n. Tr\u1ea5n th\u1ea7n sai b\u1ecdn Cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Kh\u01b0\u01a1ng, Nguy\u1ec5n V\u0103n Hu\u00e2n \u0111em qu\u00e2n \u0111\u00e1nh b\u1eaft, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c X\u00e1n Vi, Kh\u00f4i Nguy\u00ean v\u00e0 b\u00e8 \u0111\u1ea3ng h\u01a1n m\u01b0\u1eddi ng\u01b0\u1eddi. Quan B\u1eafc Th\u00e0nh \u0111em vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Th\u01b0\u1edfng \u00e1o m\u0169 cho b\u1ecdn V\u0103n Kh\u01b0\u01a1ng v\u00e0 cho bi\u1ec1n binh 600 quan ti\u1ec1n. X\u00e1n Vi, Kh\u00f4i Nguy\u00ean \u0111\u1ec1u b\u1ecb x\u1eed t\u1eed. \u0110\u1ed3 \u0111\u1ea3ng l\u00e0 M\u1ed9ng B\u1ea1ch B\u00e0nh, L\u01b0\u01a1ng Ph\u00e1p Quy\u1ec1n, M\u00e3 Nho Minh \u0111\u1ec1u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Thanh, b\u1ecb b\u1eaft \u00e9p ph\u1ea3i theo, sai \u0111\u01b0a v\u1ec1 ch\u00e2u B\u1eb1ng T\u01b0\u1eddng n\u01b0\u1edbc Thanh.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ed5i b\u1ed5 \u0110\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf dinh T\u00fac tr\u1ef1c l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Khi\u00eam l\u00e0m \u0110\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf Th\u1ecb trung.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Hu\u1ef3nh V\u0103n Di\u1ec5n l\u00e0m K\u00fd l\u1ee5c Qu\u1ea3ng B\u00ecnh, Nguy\u1ec5n Quang Ch\u00e2u l\u00e0m \u0110\u00f4ng c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129, V\u00f5 Du sung H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 ph\u00f3 th\u1ed1ng Trung \u0111\u1ed3n Ti\u1ec1n qu\u00e2n l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n L\u00e2n ch\u1ebft ; t\u1eb7ng Th\u1ecb n\u1ed9i th\u1ed1ng ch\u1ebf.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 11, tha thu\u1ebf thi\u1ebfu cho d\u00e2n xi\u00eau d\u1ea1t \u1edf c\u00e1c tr\u1ea5n B\u1eafc Th\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p>Quan B\u1eafc Th\u00e0nh t\u00e2u n\u00f3i : \u201cC\u00e1c h\u1ea1t H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng, S\u01a1n T\u00e2y, Kinh B\u1eafc, S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng, h\u1ea1, Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c, Th\u00e1i Nguy\u00ean, H\u01b0ng H\u00f3a, t\u1eeb n\u0103m Nh\u00e2m tu\u1ea5t t\u1edbi nay, nh\u00e2n d\u00e2n xi\u00eau t\u00e1n \u0111\u1ebfn h\u01a1n 370 x\u00e3 th\u00f4n, t\u00f4 thu\u1ebf b\u1ecf thi\u1ebfu ch\u1ed3ng ch\u1ea5t \u0111\u1ebfn h\u01a1n 11 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n, h\u01a1n 7 v\u1ea1n h\u1ed9c th\u00f3c, xin l\u01b0\u1ee3ng cho khoan gi\u1ea3m \u0111\u1ec3 \u0111\u1ee1 kh\u1ed5 cho d\u00e2n\u201d. Vua h\u1ea1 l\u1ec7nh tha h\u1ebft cho, v\u00e0 sai quan s\u1edf t\u1ea1i y\u00ean \u1ee7i g\u1ecdi v\u1ec1.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u1ea5m t\u1ec7 ri\u00eang c\u1ee7a nh\u1eefng qu\u1ea3n su\u1ea5t c\u00e1c qu\u00e2n. Ph\u00e0m binh l\u00ednh tr\u1ed1n hay ch\u1ebft, qu\u1ea3n su\u1ea5t ph\u1ea3i b\u00e1o ngay cho b\u1ed9 \u0111\u1ec3 b\u1eaft \u0111i\u1ec1n, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 k\u00e9o d\u00e0i m\u00e0 \u0111\u00f2i thu ti\u1ec1n \u0111\u1ea1i d\u1ecbch, c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ec7n ti\u1ec7n \u0111\u00f2i b\u1eaft, t\u1ea1 s\u1ef1 qu\u1ea5y r\u1ed1i. L\u00e0m tr\u00e1i s\u1ebd b\u1ecb tr\u1ecb theo qu\u00e2n ph\u00e1p.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Ban tr\u1ef1c h\u1eadu l\u00e0 \u0110inh C\u00f4ng Xuy\u00ean nh\u0169ng l\u1ea1m l\u1ea5y ti\u1ec1n c\u1ee7a qu\u00e2n 1.900 quan. Vi\u1ec7c ph\u00e1t, b\u1ecb gi\u1ebft. \u0110\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf l\u00e0 Tr\u1ea7n V\u0103n N\u0103ng v\u00ec kh\u00f4ng hay ng\u0103n c\u1ea5m b\u1ecb ph\u1ea1t. Nh\u00e2n \u0111\u00f3 vua tri\u1ec7u c\u00e1c ch\u01b0\u1edfng qu\u00e2n \u0111\u1ebfn d\u1ee5 r\u1eb1ng :<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cB\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m c\u1ea7m coi binh l\u00ednh, n\u00ean nghi\u00eam nh\u1eb7t r\u0103n b\u1ea3o ng\u01b0\u1eddi s\u1edf thu\u1ed9c ph\u1ea3i r\u00e1o ri\u1ebft tu\u00e2n theo qu\u00e2n ch\u00ednh. C\u00f3 k\u1ebb n\u00e0o tr\u00e1i ph\u00e9p m\u01b0u l\u1ee3i ri\u00eang, th\u00ec ph\u1ea3i x\u00e9t ho\u1eb7c n\u00eau ra, n\u1ebfu \u1ea9n gi\u1ea5u m\u00e0 kh\u00f4ng ph\u00e1t, \u0111\u1ebfn khi vi\u1ec7c ph\u00e1t th\u00ec ph\u1ea3i t\u1ed9i l\u00e2y\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea1i h\u1ea1 chi\u1ebfu r\u0103n b\u1ea3o t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u c\u00e1c qu\u00e2n r\u1eb1ng : \u201cTri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1eb7t quan, \u0111\u00e3 c\u00f3 l\u1ed9c th\u01b0\u1edfng. Ng\u01b0\u1eddi qu\u1ea3n binh n\u00ean y\u00eau th\u01b0\u01a1ng qu\u00e2n s\u0129, \u0111\u1ec3 h\u1ecd vui l\u00f2ng l\u00e0m vi\u1ec7c. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 r\u0103n b\u1ea3o \u0111inh ninh, nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u nghi\u00eam c\u00f2n \u0111\u1ea5y. Th\u1ebf m\u00e0 \u0110inh C\u00f4ng Xuy\u00ean l\u1ea1i d\u00e1m xem khinh k\u1ef7 lu\u1eadt, l\u00e0m c\u00e0n tr\u00e1i ph\u00e9p, theo ph\u00e9p th\u01b0\u1eddng th\u00ec t\u1ed9i ph\u1ea3i gi\u1ebft, \u0111\u00e3 ch\u00e9m \u0111\u1ea7u \u0111\u1ec3 b\u1ea3o cho m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi. \u00d4i ! Ph\u00e9p l\u00e0 c\u1ee7a c\u00f4ng thi\u00ean h\u1ea1, b\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u n\u00ean c\u1ea9n th\u1eadn gi\u1eef ph\u00e9p th\u01b0\u1eddng, \u0111\u1ec3 gi\u1eef l\u1ea5y t\u01b0\u1edbc l\u1ed9c l\u00e2u d\u00e0i, v\u00e0 h\u01b0\u1edfng Ph\u01b0\u1edbc thanh b\u00ecnh m\u00e3i m\u00e3i\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai B\u1eafc Th\u00e0nh m\u1ed7i n\u0103m thu 600 ph\u01b0\u01a1ng g\u1ea1o n\u1ebfp (2 ph\u01b0\u01a1ng g\u1ea1o n\u1ebfp kh\u1ea5u tr\u1eeb 3 ph\u01b0\u01a1ng th\u00f3c t\u00f4) n\u1ed9p v\u1ec1 Kinh.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u01b0\u1edbc Ch\u00e2n L\u1ea1p sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng cho Th\u00e1i y vi\u1ec7n. (Ng\u1ef1 y ch\u00e1nh ti\u1ec1n 5 quan, g\u1ea1o 4 ph\u01b0\u01a1ng, ng\u1ef1 y ph\u00f3 ti\u1ec1n 4 quan, g\u1ea1o 3 ph\u01b0\u01a1ng).<\/p>\n\n\n\n<p>Thuy\u1ec1n \u0111\u00e1nh c\u00e1 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Thanh g\u1eb7p b\u00e3o d\u1ea1t v\u00e0o ph\u1ea7n bi\u1ec3n Qu\u1ea3ng Nam B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh. Sai c\u1ea5p cho ti\u1ec1n g\u1ea1o r\u1ed3i b\u1ea3o v\u1ec1.<\/p>\n\n\n\n<p>Ph\u00f3 qu\u1ea3n c\u01a1 Trung qu\u00e2n l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Long, Tr\u01b0\u1edfng hi\u1ec7u l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n L\u00fd v\u00e0 Ph\u00f3 \u0111\u1ed9i l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Oai nh\u0169ng l\u1ea1m. Vi\u1ec7c ph\u00e1t, gi\u00e1ng ch\u1ee9c V\u0103n Long l\u00e0m Cai \u0111\u1ed9i ; b\u1ecdn V\u0103n L\u00fd, V\u0103n Oai \u0111\u1ec1u sung l\u00e0m l\u00ednh.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho th\u00e0nh th\u1ea7n Gia \u0110\u1ecbnh th\u00f4ng s\u1ee9c cho quan qu\u00e2n d\u00e2n ch\u00fang \u1edf b\u1ed1n dinh, c\u00f3 ai \u0111\u00f3ng thuy\u1ec1n nan thuy\u1ec1n v\u00e1n, b\u1ec1 ngang t\u1eeb 5 th\u01b0\u1edbc tr\u1edf l\u00ean, c\u00f3 th\u1ec3 \u0111i bi\u1ec3n \u0111\u01b0\u1ee3c, th\u00ec m\u1ed7i n\u0103m \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 11 ph\u00e1i ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1m th\u1ef1c l\u00e0m danh s\u00e1ch t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>Kh\u00e2m sai cai c\u01a1 H\u1eefu qu\u00e2n l\u00e0 L\u00ea V\u0103n Ph\u01b0\u1edbc ch\u1ebft ; t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1.<\/p>\n\n\n\n<p>Mi\u1ec5n binh dao v\u00e0 thu\u1ebf th\u00e2n cho con Cai \u0111\u1ed9i Nguy\u1ec5n V\u0103n S\u0129. Tr\u01b0\u1edbc kia trong chi\u1ebfn d\u1ecbch B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh, V\u0103n S\u0129 th\u01b0\u1eddng ra v\u00e0o trong th\u00e0nh th\u0103m d\u00f2 t\u00ecnh h\u00ecnh gi\u1eb7c. Vua ngh\u0129 th\u01b0\u01a1ng n\u00ean tha cho con.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Mai V\u0103n \u0110\u1ecbnh l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Ban tr\u1ef1c h\u1eadu, Nguy\u1ec5n V\u0103n Loan l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay.<\/p>\n\n\n\n<p>Tri\u1ec7u t\u1ed5ng tr\u1ea5n B\u1eafc Th\u00e0nh Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00e0nh, H\u00ecnh b\u1ed9 Ph\u1ea1m Nh\u01b0 \u0110\u0103ng v\u00e0 \u00e1n tr\u1ea5n Quy Nh\u01a1n Nguy\u1ec5n Hu\u1ef3nh \u0110\u1ee9c v\u1ec1 Kinh chi\u00eam c\u1eadn. Sai Ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ea5n B\u1eedu quy\u1ec1n l\u00e3nh c\u00f4ng vi\u1ec7c B\u1eafc Th\u00e0nh, th\u1ef1 Tham tri H\u00ecnh b\u1ed9 Tr\u1ecbnh Hi\u1ebfn quy\u1ec1n gi\u1eef H\u00ecnh t\u00e0o, H\u1eefu qu\u00e2n ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng Nguy\u1ec5n V\u0103n Hi\u1ebfu quy\u1ec1n l\u00e0m c\u00f4ng vi\u1ec7c B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u00e1ch Nh\u1ea5t th\u1ed1ng d\u01b0 \u0111\u1ecba ch\u00ed l\u00e0m xong. Tr\u01b0\u1edbc l\u00e0 vua sai Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 Binh b\u1ed9 L\u00ea Quang \u0110\u1ecbnh k\u00ea c\u1ee9u s\u00e1ch v\u1edf b\u1ea3n \u0111\u1ed3 c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc, c\u00e1c th\u00e0nh dinh tr\u1ea5n \u0111\u1ea1o t\u1eeb Kinh s\u01b0 v\u00e0o Nam \u0111\u1ebfn H\u00e0 Ti\u00ean, ra B\u1eafc \u0111\u1ebfn L\u1ea1ng S\u01a1n. (Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c, Qu\u1ea3ng Nam, Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i, B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh, Ph\u00fa Y\u00ean, B\u00ecnh H\u00f2a, B\u00ecnh Thu\u1eadn, Gia \u0110\u1ecbnh tr\u1ea5n, Phi\u00ean Tr\u1ea5n, Tr\u1ea5n Bi\u00ean, Tr\u1ea5n \u0110\u1ecbnh, V\u0129nh Tr\u1ea5n, H\u00e0 Ti\u00ean, Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb, Qu\u1ea3ng B\u00ecnh, Ngh\u1ec7 An, Thanh Hoa, Thanh B\u00ecnh, B\u1eafc Th\u00e0nh, S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng, S\u01a1n Nam h\u1ea1, S\u01a1n T\u00e2y, Kinh B\u1eafc, H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng, Y\u00ean Qu\u1ea3ng, Th\u00e1i Nguy\u00ean, H\u01b0ng H\u00f3a, Tuy\u00ean Quang, L\u1ea1ng S\u01a1n, Cao B\u1eb1ng), ph\u00e0m s\u00f4ng n\u00fai hi\u1ec3m hay d\u1ec5, \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i xa hay g\u1ea7n, gi\u1edbi h\u1ea1n b\u1edd c\u00f5i th\u1ebf n\u00e0o, s\u00f4ng bi\u1ec3n ngu\u1ed3n l\u1ea1ch, cho \u0111\u1ebfn c\u1ea7u c\u1ed1ng ch\u1ee3 \u0111i\u1ebfm, phong t\u1ee5c th\u1ed5 s\u1ea3n, h\u1ebft th\u1ea3y ghi ch\u00e9p l\u1ea5y, so\u1ea1n l\u00e0m 10 quy\u1ec3n. S\u00e1ch l\u00e0m xong, Quang \u0110\u1ecbnh tr\u00ecnh bi\u1ec3u \u0111\u1ec3 d\u00e2ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 12, ng\u00e0y m\u1ed3ng 1, vua ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n Th\u00e1i H\u00f2a. L\u1ec5 b\u1ed9 d\u1eabn Kh\u00e2m thi\u00ean gi\u00e1m \u0111em l\u1ecbch v\u1ea1n to\u00e0n n\u0103m \u0110inh m\u00e3o ti\u1ebfn l\u00ean \u0111\u1ec3 ban cho trong ngo\u00e0i. Tr\u01b0\u1edbc kia l\u1ea5y ng\u00e0y phong \u1ea5n \u0111\u1ec3 ban l\u1ecbch. N\u0103m Gi\u00e1p t\u00fd \u0111\u1ed5i d\u00f9ng ng\u00e0y h\u00f4m sau. \u0110\u1ebfn nay chu\u1ea9n \u0111\u1ecbnh ng\u00e0y m\u1ed3ng 1 th\u00e1ng 12, l\u00e0m l\u1ec7 m\u00e3i m\u00e3i.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u1ef1ng \u0111\u1ec1n D\u1ee5c \u0110\u1ee9c (th\u1edd Th\u00e1i b\u1ea3o Mi\u00ean qu\u1ed1c c\u00f4ng v\u00e0 qu\u1ed1c th\u00e1i phu nh\u00e2n Ph\u00f9ng th\u1ecb), \u0111\u1ec1n T\u1ed1ng c\u00f4ng (th\u1edd Th\u00e1i b\u1ea3o Khu\u00f4ng qu\u1ed1c c\u00f4ng v\u00e0 qu\u1ed1c phu nh\u00e2n L\u00ea th\u1ecb). Sai b\u1ecdn C\u00f4ng b\u1ed9 Tr\u1ea7n V\u0103n Th\u00e1i, Tham tri Nguy\u1ec5n Kh\u1eafc Thi\u1ec7u v\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c Huy\u00ean tr\u00f4ng coi c\u00f4ng vi\u1ec7c.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1eb7t c\u00e1c v\u1ec7 \u0111\u1ed9i b\u1ea3o v\u00e0 sai. B\u1ea3o th\u00ec c\u00f3 Trung b\u1ea3o, Ti\u1ec1n b\u1ea3o, H\u1eadu b\u1ea3o, T\u1ea3 b\u1ea3o, H\u1eefu b\u1ea3o, V\u00f5 b\u1ea3o, Ch\u1ea5n b\u1ea3o, c\u1ed9ng b\u1ea3y b\u1ea3o ; m\u1ed7i b\u1ea3o chia l\u00e0m 2 v\u1ec7, m\u1ed7i v\u1ec7 \u0111\u1eb7t&nbsp; ch\u00e1nh v\u1ec7 \u00fay, ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay, cai \u00e1n \u0111\u1ec1u c\u00f3 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi ; m\u1ed7i v\u1ec7 c\u00f3 10 \u0111\u1ed9i, m\u1ed7i \u0111\u1ed9i \u0111\u1eb7t m\u1ed9t cai \u0111\u1ed9i. Sai th\u00ec c\u00f3 Trung sai, Ti\u1ec1n sai, H\u1eadu sai, T\u1ea3 sai, H\u1eefu sai, V\u00f5 sai, Ch\u1ea5n sai, c\u1ed9ng b\u1ea3y sai ; m\u1ed7i sai c\u00f3 5 \u0111\u1ed9i, m\u1ed7i \u0111\u1ed9i \u0111\u1eb7t m\u1ed9t cai \u0111\u1ed9i. Sai l\u1ec7 thu\u1ed9c v\u00e0o b\u1ea3o. L\u1ea5y Ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng Trung qu\u00e2n l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u00e2n qu\u1ea3n c\u00e1c v\u1ec7 \u0111\u1ed9i Trung b\u1ea3o Trung sai, Ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng Ti\u1ec1n qu\u00e2n l\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh \u0110\u1eafc qu\u1ea3n c\u00e1c v\u1ec7 \u0111\u1ed9i Ti\u1ec1n b\u1ea3o Ti\u1ec1n sai, Ch\u01b0\u1edfng H\u1eadu qu\u00e2n L\u00ea Ch\u1ea5t qu\u1ea3n c\u00e1c v\u1ec7 \u0111\u1ed9i H\u1eadu b\u1ea3o H\u1eadu sai, Ch\u01b0\u1edfng T\u1ea3 qu\u00e2n L\u00ea V\u0103n Duy\u1ec7t qu\u1ea3n c\u00e1c v\u1ec7 \u0111\u1ed9i T\u1ea3 b\u1ea3o T\u1ea3 sai, Ch\u01b0\u1edfng H\u1eefu qu\u00e2n Nguy\u1ec5n Hu\u1ef3nh \u0110\u1ee9c qu\u1ea3n c\u00e1c v\u1ec7 \u0111\u1ed9i H\u1eefu b\u1ea3o H\u1eefu sai, Ch\u01b0\u1edfng Th\u1ea7n v\u00f5 qu\u00e2n Ph\u1ea1m V\u0103n Nh\u01a1n qu\u1ea3n c\u00e1c v\u1ec7 \u0111\u1ed9i V\u00f5 b\u1ea3o V\u00f5 sai, Ch\u01b0\u1edfng Ch\u1ea5n v\u00f5 qu\u00e2n Nguy\u1ec5n V\u0103n Nh\u01a1n qu\u1ea3n c\u00e1c v\u1ec7 \u0111\u1ed9i Ch\u1ea5n b\u1ea3o Ch\u1ea5n sai. T\u1eeb Ch\u00e1nh ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay tr\u1edf xu\u1ed1ng th\u00ec l\u1ea5y b\u1ecdn Tr\u1ea7n V\u0103n \u0110\u00e0o, B\u00f9i V\u0103n \u0110i\u1ec1n, \u0110\u00e0o Quang L\u00fd, Nguy\u1ec5n V\u0103n Nghi\u00eam, Ph\u1ea1m Danh V\u0103n, Nguy\u1ec5n V\u0103n Khuy\u1ebfn, Nguy\u1ec5n V\u0103n \u0110o\u1ea1t, D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Mai, Phan V\u0103n Qu\u00fd, Nguy\u1ec5n V\u0103n Tam, Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u1eadp, Nguy\u1ec5n V\u0103n H\u01b0ng, h\u01a1n 160 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3 b\u1ed5 v\u00e0o.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh c\u1ea5m \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng binh l\u00ednh gi\u1ea3 b\u1ec7nh.<\/p>\n\n\n\n<p>Ph\u00e0m k\u1ef3 h\u1ea1n \u0111\u1ebfn ban, ai \u1ed1m kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111i \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec b\u00e1o quan s\u1edf t\u1ea1i x\u00e9t th\u1ef1c ph\u00ea b\u1eb1ng m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c \u1edf l\u1ea1i qu\u00ea qu\u00e1n \u0111\u1ec3 \u0111i\u1ec1u d\u01b0\u1ee1ng. N\u1ebfu gi\u1ea3 b\u1ec7nh m\u00e0 xin gian th\u00ec \u0111\u00e1nh 100 roi, \u0111\u1ea7y \u0111i ph\u1ee5c d\u1ecbch m\u1ed9t n\u0103m, b\u1eaft x\u00e3 d\u00e2n \u0111i\u1ec1n c\u1ea5p cho \u0111\u1ee7 ng\u1ea1ch.<\/p>\n\n\n\n<p>Cai c\u01a1 L\u00ea V\u0103n Uy chi\u00eau n\u1ea1p b\u1ecdn du c\u00f4n \u0111i c\u01b0\u1edbp b\u00f3c thuy\u1ec1n bu\u00f4n. Th\u00e0nh th\u1ea7n Gia \u0110\u1ecbnh ngh\u1ecb x\u1eed t\u1ed9i ch\u1ebft. \u00e1n t\u00e2u l\u00ean. Vua ngh\u0129 Uy l\u00e0 con L\u00ea V\u0103n Qu\u00e2n kh\u00f4ng n\u1ee1 gi\u1ebft, \u0111\u1ed5i l\u00e0m \u00e1n \u0111\u00e1nh 100 roi, \u0111\u1ed3 5 n\u0103m.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y Canh d\u1ea7n, vua y\u1ebft l\u0103ng Ho\u00e0ng kh\u1ea3o.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y T\u00e2n m\u00e3o, l\u00e0m l\u1ec5 t\u1ebf Ch\u1ea1p.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00ednh bi\u00ean<\/p>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\"><a>\u0110\u1ec7 nh\u1ea5t k\u1ef7 &#8211; Quy\u1ec3n XXXI &#8211; Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u1ec1 Th\u1ebf t\u1ed5 cao ho\u00e0ng \u0111\u1ebf<\/a><\/h1>\n\n\n\n<p>\u0110inh m\u00e3o, Gia Long n\u0103m 6 [1807] (Thanh Gia Kh\u00e1nh n\u0103m 1), ng\u00e0y Canh tu\u1ea5t, th\u00e1ng gi\u00eang, m\u00f9a xu\u00e2n, t\u1ebf Xu\u00e2n h\u01b0\u1edfng. S\u1eafc r\u1eb1ng : \u201cT\u1eeb nay t\u1ebf h\u01b0\u1edfng \u1edf Th\u00e1i mi\u1ebfu, c\u00e1c ho\u00e0ng t\u1eed ho\u00e0ng t\u00f4n ai n\u1ea5y theo th\u1ee9 t\u1ef1 sung l\u00e0m nhi\u1ebfp t\u1ebf v\u00e0 b\u1ed3i t\u1ef1 (1. Nhi\u1ebfp t\u1ebf : Thay vua m\u00e0 t\u1ebf. B\u1ed3i t\u1ef1 : c\u0169ng nh\u01b0 b\u1ed3i t\u1ebf, \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ecba v\u1ecb ph\u1ee5 m\u00e0 l\u00e0m l\u1ec5.).<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1eaft \u0111\u1ea7u b\u00f3i ng\u00e0y \u0111\u1ec3 t\u1ebf Giao (2. T\u1ebf Tr\u1eddi \u0110\u1ea5t \u1edf Nam giao.&nbsp;&nbsp; ). Tr\u01b0\u1edbc k\u1ef3, Kh\u00e2m thi\u00ean gi\u00e1m ch\u1ecdn ba ng\u00e0y t\u1ed1t trong th\u00e1ng 2 t\u00e2u l\u00ean. Trung tu\u1ea7n th\u00e1ng gi\u00eang sai quan b\u00f3i. (D\u00f9ng ti\u1ec1n keo b\u1eb1ng b\u1ea1c, \u0111em nh\u1eefng ng\u00e0y \u0111\u00e3 ch\u1ecdn ra \u0111\u1ec3 b\u00f3i. M\u1ed9t \u0111\u1ed3ng s\u1ea5p m\u1ed9t \u0111\u1ed3ng ng\u1eeda l\u00e0 t\u1ed1t. N\u1ebfu b\u00f3i ng\u00e0y \u0111\u1ea7u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c, l\u1ea1i b\u00f3i ng\u00e0y th\u1ee9 hai, n\u1ebfu l\u1ea1i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec d\u00f9ng ng\u00e0y th\u1ee9 ba).<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u01b0\u1edbc t\u1ebf Giao ba ng\u00e0y v\u00e0 ng\u00e0y ch\u00ednh, c\u1ea5m x\u00e9t vi\u1ec7c h\u00ecnh v\u00e0 c\u1ea5m s\u00e1t sinh \u1edf ch\u1ee3 b\u00faa, l\u00e0m l\u1ec7 m\u00e3i m\u00e3i.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y \u1ea5t m\u00e3o xu\u1ea5t qu\u00e2n. Sai Ch\u01b0\u1edfng Th\u1ea7n s\u00e1ch qu\u00e2n Ph\u1ea1m V\u0103n Nh\u01a1n xu\u1ea5t b\u1ed9 binh, Th\u1ecb trung \u0111\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf Nguy\u1ec5n V\u0103n Khi\u00eam xu\u1ea5t th\u1ee7y binh, ch\u01b0\u1edfng T\u01b0\u1ee3ng qu\u00e2n Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c Xuy\u00ean xu\u1ea5t binh t\u01b0\u1ee3ng m\u00e3 [voi ng\u1ef1a]. Tr\u01b0\u1edbc kia xu\u1ea5t qu\u00e2n \u0111\u1ea7u n\u0103m, vua th\u00e2n ra hi\u1ec7u l\u1ec7nh, t\u1edbi nay m\u1edbi sai quan l\u00e3nh c\u1edd mao ti\u1ebft \u0111\u1ec3 thi h\u00e0nh. (Tr\u01b0\u1edbc k\u1ef3 \u0111\u1eb7t nghi ti\u1ebft th\u01b0\u1eddng tri\u1ec1u \u1edf \u0111i\u1ec7n C\u1ea7n Ch\u00e1nh, ban cho m\u1ed7i quan kh\u00e2m m\u1ea1ng m\u1ed9t c\u1edd mao ti\u1ebft. \u0110\u1ebfn ng\u00e0y, quan kh\u00e2m m\u1ea1ng m\u1eb7c nhung ph\u1ee5c, tr\u01b0\u1edbc xu\u1ea5t b\u1ed9 binh. \u0110\u00e1nh ba h\u1ed3i tr\u1ed1ng. B\u1ed9 binh \u0111\u00e1nh thanh la m\u1edf c\u1edd. \u0110\u1ed9i Trung h\u1ea7u theo l\u1ec7 b\u1eafn \u0111\u1ea1i b\u00e1c, c\u00e1c qu\u00e2n b\u1eafn s\u00fang tay. Tr\u1ed1ng \u0111\u00e1nh ba ti\u1ebfng. C\u00e1c qu\u00e2n ti\u1ebfn b\u1ea3y b\u01b0\u1edbc, hoan h\u00f4 ba ti\u1ebfng, r\u1ed3i \u0111\u00e1nh chu\u00f4ng thu qu\u00e2n. Th\u1ee9 xu\u1ea5t th\u1ee7y binh v\u00e0 binh t\u01b0\u1ee3ng m\u00e3. \u0110\u00e1nh ba h\u1ed3i tr\u1ed1ng. Trung h\u1ea7u b\u1eafn \u0111\u1ea1i b\u00e1c. Tr\u1ed1ng \u0111\u00e1nh ba ti\u1ebfng. \u0110\u1ed9i Ti\u1ec3u h\u1ea7u c\u1eed nh\u1ea1c. Th\u1ee7y binh m\u1edf thuy\u1ec1n m\u00faa ch\u00e8o. Binh t\u01b0\u1ee3ng m\u00e3 m\u1edf c\u1edd ti\u1ebfn \u0111i. Khua chu\u00f4ng thu qu\u00e2n. Vua ng\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n C\u00e0n Nguy\u00ean, tr\u0103m quan l\u1ea1y m\u1eebng. Quan kh\u00e2m m\u1ea1ng ph\u1ee5c m\u1ea1ng [tr\u1ea3 m\u1ea1ng l\u1ea1i], n\u1ed9p c\u1edd mao ti\u1ebft).<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u01b0\u1eddi n\u01b0\u1edbc Xi\u00eam l\u00e0 b\u1ecdn Ho\u00e0ng B\u1ea3o H\u01b0ng v\u00e0 Ma Li\u1ec7t sang n\u01b0\u1edbc Thanh n\u1ed9p c\u1ed1ng, thuy\u1ec1n g\u1eb7p b\u00e3o ph\u1ea3i \u0111\u1eadu v\u00e0o h\u1ea3i ph\u1eadn B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh. H\u1ecd xin \u0111\u1ebfn Kinh chi\u00eam c\u1eadn. Vua y cho r\u1ed3i c\u1ea5p cho 7.000 quan ti\u1ec1n v\u00e0 1.000 ph\u01b0\u01a1ng g\u1ea1o. L\u1ea1i sai tr\u1ea5n th\u1ea7n s\u1eeda ch\u1eefa gi\u00fap thuy\u1ec1n, r\u1ed3i cho v\u1ec1. Ng\u01b0\u1eddi Xi\u00eam sau \u0111em 3.000 \u0111\u1ed3ng b\u1ea1c Xi\u00eam \u0111\u1ec3 t\u1ea1, l\u1ea1i xin k\u1ef3 nam v\u00e0 nh\u1ee5c qu\u1ebf. Vua sai nh\u00e2n c\u00f3 s\u1ee9 \u0111\u1ebfn g\u1eedi cho.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u1ecdi qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch \u1edf Thanh Ngh\u1ec7, Ng\u1eef qu\u00e2n v\u00e0 T\u01b0\u1ee3ng qu\u00e2n \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh 4.000 ng\u01b0\u1eddi v\u1ec1 Kinh.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua ngh\u0129 t\u1edbi quan v\u00e0 binh \u0111i \u0111\u00e1nh \u00e1c man \u1edf Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i \u0111\u00f3ng gi\u1eef lu\u00f4n n\u0103m, x\u00f4ng pha lam ch\u01b0\u1edbng, b\u00e8n sai c\u1ea5p thu\u1ed1c ch\u1eefa ng\u01b0\u1eddi \u0111au \u1ed1m ; sau l\u1ea1i sai L\u00ea V\u0103n Duy\u1ec7t c\u1ea7m qu\u00e2n \u0111i \u0111\u00e1nh.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u01b0\u01a1ng Mang [M\u01b0\u1eddng Lu\u1ed5ng] (1. M\u01b0\u1eddng Lu\u1ed5ng : T\u1ee9c Luang Prabang.) sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng. S\u1ee9 \u0111\u1ebfn Ngh\u1ec7 An, tr\u1ea5n th\u1ea7n d\u1ecbch th\u01b0 d\u00e2ng l\u00ean. Vua cho r\u1eb1ng L\u01b0\u01a1ng Mang \u1edf xa m\u00e0 \u0111\u1ebfn th\u1ea7n ph\u1ee5c, th\u1ef1c d\u1ed1i ch\u01b0a r\u00f5, sai tr\u1ea3 l\u1ea1i \u0111\u1ed3 c\u1ed1ng, cho h\u1eadu r\u1ed3i b\u1ea3o v\u1ec1.<\/p>\n\n\n\n<p>Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00e0nh d\u00e2ng s\u1edb \u0111i\u1ec1u tr\u1ea7n b\u1ed1n vi\u1ec7c: Xin \u0111\u1eb7t kinh di\u00ean, m\u1ed7i th\u00e1ng c\u1ee9 c\u00e1c ng\u00e0y 2, 12, 22 th\u00ec gi\u1ea3ng quan \u0111\u1ebfn gi\u1ea3ng s\u00e1ch ; c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 t\u1eeb h\u00e0ng tam ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c nghe gi\u1ea3ng.; \u0110\u1ecbnh lu\u1eadt m\u1edbi, khi\u1ebfn quan l\u1ea1i c\u00f3 ch\u1ed7 tu\u00e2n theo, qu\u00e2n d\u00e2n bi\u1ebft [\u0111i\u1ec1u ph\u1ea3i] m\u00e0 theo [\u0111i\u1ec1u tr\u00e1i] m\u00e0 tr\u00e1nh.; \u0110\u1eb7t s\u1eed quan \u0111\u1ec3 l\u00e0m qu\u1ed1c s\u1eed.; \u0110\u1eb7t Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i \u0111\u1ec3 nghi\u00eam ph\u00e9p tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Vua khen ph\u1ea3i v\u00e0 nh\u1eadn. B\u00e0n ph\u00e9p khoa c\u1eed. Sai L\u1ec5 b\u1ed9 tham kh\u1ea3o \u0111i\u1ec3n c\u1ed1, b\u00e0n \u0111\u1ecbnh \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 quy th\u1ee9c t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u01b0\u1edbng gi\u1eb7c \u1edf Qu\u1ea3ng Nam l\u00e0 L\u00ea \u0110\u00ecnh \u00c2n tr\u01b0\u1edbc n\u1ed5i ti\u1ebfng v\u1ec1 \u0111\u1ecba l\u00fd, l\u1eeba d\u1ed1i d\u00e2n ngu, m\u01b0u vi\u1ec7c kh\u1edfi ng\u1ee5y. [Vua] sai V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Ban tr\u1ef1c l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng V\u0103n H\u1ecdc c\u00f9ng L\u01b0u th\u1ee7 l\u00e0 T\u00f4n Th\u1ea5t Huy\u00ean chia qu\u00e2n \u0111i d\u1eb9p b\u1eaft, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c \u0110\u00ecnh \u00c2n v\u00e0 b\u00e8 \u0111\u1ea3ng r\u1ea5t nhi\u1ec1u. Sai gi\u1ebft \u0110\u00ecnh \u00c2n v\u00e0 m\u01b0\u1eddi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed3ng m\u01b0u, c\u00f2n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb \u00e9p theo \u0111\u1ec1u tha h\u1ebft.<\/p>\n\n\n\n<p>Trong kinh k\u1ef3 kh\u00f4ng m\u01b0a. Sai \u0111\u1ea3o v\u0169 \u1edf \u0111\u1ec1n Thai D\u01b0\u01a1ng. M\u01b0a r\u1ea5t to.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1eadp hai s\u1edf l\u00f2 g\u1ea1ch ng\u00f3i, l\u1ea5y 300 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n Qu\u1ea3ng B\u00ecnh v\u00e0 600 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n Qu\u1ea3ng Nam l\u00e0m vi\u1ec7c, h\u1eb1ng th\u00e1ng c\u1ea5p cho ti\u1ec1n g\u1ea1o.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y K\u00fd l\u1ee5c Ph\u00fa Y\u00ean l\u00e0 V\u00f5 \u0110\u1ee9c Th\u00f4ng l\u00e0m H\u1eefu tham tri H\u00ecnh b\u1ed9, Cai b\u1ea1 B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh l\u00e0 Tr\u1ea7n Quang T\u0129nh l\u00e0m Hi\u1ec7p tr\u1ea5n S\u01a1n Nam h\u1ea1, Tham hi\u1ec7p L\u1ea1ng S\u01a1n l\u00e0 L\u00ea Minh Huy l\u00e0m Hi\u1ec7p tr\u1ea5n Kinh B\u1eafc.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 T\u1ec1 v\u00f5 l\u00e0 Mai V\u0103n Th\u00e0nh l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 N\u1ed9i tr\u1ef1c, Kh\u00e2m sai cai c\u01a1 l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Ph\u1ea5n l\u00e0m Th\u1ee7 ng\u1ef1 c\u1eeda bi\u1ec3n T\u01b0 Dung.<\/p>\n\n\n\n<p>Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb g\u1ea1o \u0111\u1eaft. Sai ph\u00e1t 10.000 h\u1ed9c th\u00f3c kho gi\u1ea3m gi\u00e1 b\u00e1n cho d\u00e2n (m\u1ed9t h\u1ed9c th\u00f3c tr\u1ecb gi\u00e1 1 quan 8 ti\u1ec1n, b\u1edbt 5 ti\u1ec1n).<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh n\u0103m b\u1ef1c c\u00f4ng th\u1ea7n V\u1ecdng C\u00e1c ch\u1ebft tr\u1eadn v\u00e0 ch\u1ebft b\u1ec7nh (H\u00e0ng v\u00f5. B\u1eadc nh\u1ea5t : b\u1ecdn Ngo\u1ea1i t\u1ea3 ch\u01b0\u1edfng dinh Ch\u00e2u V\u0103n Ti\u1ebfp, Ti\u1ec1n qu\u00e2n T\u00f4n Th\u1ea5t H\u1ed9i, Thu\u1ed9c n\u1ed9i cai c\u01a1 qu\u1ea3n thuy\u1ec1n n\u1ed9i th\u1ee7y Trung th\u1ee7y thuy\u1ec1n V\u00f5 Di Nguy, Trung dinh \u0111\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf T\u1ed1ng Vi\u1ebft Ph\u01b0\u1edbc, H\u1eadu qu\u00e2n \u0111\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf Mai \u0110\u1ee9c Ngh\u1ecb, qu\u1ea3n Ti\u1ec3u sai \u0111\u1ed9i \u0110\u1ed7 V\u0103n H\u1ef1u, 6 ng\u01b0\u1eddi ; b\u1eadc nh\u00ec : b\u1ecdn<\/p>\n\n\n\n<p>qu\u1ea3n Ti\u1ec1n tr\u1ef1c v\u1ec7 Nguy\u1ec5n V\u0103n M\u1eabn, Gi\u00e1m th\u00e0nh x\u1ee9 T\u00f4 V\u0103n \u0110o\u00e0i, Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Hu\u1ef3nh T\u1ea5n C\u1ea3nh, qu\u1ea3n Ti\u1ec3u sai \u0111\u1ed9i B\u00f9i Khoan, T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc Ng\u1ecdc, Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 \u0110o\u00e0n V\u0103n Khoa, Thu\u1ed9c n\u1ed9i cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Li\u00eam, Ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n L\u1ee3i, qu\u1ea3n Ti\u1ec3u sai \u0111\u1ed9i Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u1edbc Lu\u1eadt, Cai c\u01a1 qu\u1ea3n Ti\u1ec1n chi Ng\u00f4 C\u00f4ng Qu\u00fd, Cai c\u01a1 l\u01b0u th\u1ee7 Nguy\u1ec5n Thoan, Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u00e2n, Th\u1ed1ng nhung cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n D\u1ef1c, L\u01b0u th\u1ee7 cai c\u01a1 Tr\u01b0\u01a1ng V\u0103n Giao, \u00e1n tr\u1ea5n Di\u00ean Kh\u00e1nh Nguy\u1ec5n V\u0103n T\u00e1nh, T\u1ea3 th\u1ee7y cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n H\u1eefu Ngh\u1ecb, Th\u1ed1ng binh ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n C\u00f4ng Th\u00e0nh, qu\u1ea3n Tuy\u1ec3n phong t\u1ea3 v\u1ec7 L\u00ea Th\u00e0nh L\u00fd, Cai c\u01a1 su\u1ea5t T\u1ea3 b\u00ednh \u0111\u1ed9i Nguy\u1ec5n V\u0103n \u0110\u1ecbnh, H\u1eadu dinh ph\u00f3 \u0111\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc \u0110\u1ea1m, H\u1eadu th\u1ee7y cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Nh\u00e0n, Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 qu\u1ea3n Ti\u1ec1n chi Nguy\u1ec5n V\u0103n \u0110\u1eafc, Trung th\u1ee7y cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Uy, Th\u1ed1ng binh ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Phan Vi\u1ec7n, Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ea1o ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 \u0110\u1eb7ng V\u0103n L\u01b0\u1ee3ng, Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u1ea3o, Ti\u00ean phong cai c\u01a1 V\u00f5 V\u0103n Ch\u00ednh, qu\u1ea3n Tu\u1ea7n h\u1ea3i \u0111\u00f4 dinh H\u00e0 H\u1ef7 V\u0103n, Trung th\u1ee7y dinh th\u1ed1ng ch\u1ebf T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc Ch\u00e2u, Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 H\u00e0 V\u0103n L\u1ed9c, Cai c\u01a1 Mai T\u0129nh, 35 ng\u01b0\u1eddi ; b\u1eadc ba : b\u1ecdn Tuy\u1ec3n phong h\u1eadu v\u1ec7 V\u1ec7 \u00fay \u0110o\u00e0n C\u1ea3nh C\u01b0, Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Ph\u00fa, Tuy\u1ec3n phong ti\u1ec1n v\u1ec7 V\u1ec7 \u00fay Nguy\u1ec5n V\u0103n H\u1ef1u, Trung v\u00f5 v\u1ec7 V\u1ec7 \u00fay Tr\u1ea7n V\u0103n Xung, Ban tr\u1ef1c t\u1ea3 v\u1ec7 V\u1ec7 \u00fay V\u00f5 V\u0103n \u0110\u1ed5, Uy v\u00f5 v\u1ec7 V\u1ec7 \u00fay Hu\u1ef3nh Ph\u01b0\u1edbc B\u1ea3o, Th\u1ea7n v\u00f5 v\u1ec7 V\u1ec7 \u00fay Nguy\u1ec5n V\u0103n K\u1ef7, D\u01b0\u01a1ng v\u00f5 v\u1ec7 V\u1ec7 \u00fay Nguy\u1ec5n V\u0103n Tr\u01b0\u1eddng, Ti\u1ec1n khu\u00f4ng chi Cai \u0111\u1ed9i \u0110inh V\u0103n Tam, Tuy\u1ec3n phong h\u1eadu v\u1ec7 V\u1ec7 \u00fay \u0110o\u00e0n Ph\u01b0\u1edbc T\u00e2n, qu\u1ea3n N\u1ed9i tr\u1ef1c v\u1ec7 L\u00ea V\u0103n T\u00edn, Th\u1ed1ng binh cai c\u01a1 D\u1ee5 K\u1ef7, D\u0169ng v\u00f5 v\u1ec7 V\u1ec7 \u00fay Tr\u01b0\u01a1ng V\u0103n Ho\u1ea3ng, Cai c\u01a1 l\u01b0u th\u1ee7 V\u00f5 Ti\u1ebfn \u0110\u1ea9u, Tuy\u1ec3n phong h\u1eadu v\u1ec7 V\u1ec7 \u00fay M\u00e3n, D\u01b0\u01a1ng v\u00f5 v\u1ec7 Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay Nguy\u1ec5n V\u0129nh H\u1ef1u, Thanh Ch\u00e2u Cai c\u01a1 \u0110o\u00e0n C\u00f4ng Du\u1ec7, qu\u1ea3n T\u00fac tr\u1ef1c b\u00e1t \u0111\u1ed9i cai c\u01a1 L\u01b0u V\u0103n Trung, T\u00fac tr\u1ef1c th\u1ea5t \u0111\u1ed9i Cai \u0111\u1ed9i L\u01b0u \u0110\u1ee9c Hi\u1ebfn, Ti\u1ec1n qu\u00e2n Cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Tr\u00ed, Ban tr\u1ef1c ti\u1ec1n v\u1ec7 th\u1eadp \u0111\u1ed9i Cai \u0111\u1ed9i Mai \u0110\u1ee9c Du\u1eadt, N\u1ed9i d\u1ef1c V\u1ec7 \u00fay Nguy\u1ec5n Hi\u00ean, Ti\u1ec1n th\u1ee7y dinh Cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n C\u1ea9m, Cai c\u01a1 H\u1ed3 V\u0103n Tr\u01b0\u1eddng, D\u01b0\u01a1ng v\u00f5 v\u1ec7 Cai c\u01a1 L\u00ea V\u0103n Thu\u1eadt, Thu\u1ed9c n\u1ed9i cai \u0111\u1ed9i Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u1ea1ch, T\u00fac tr\u1ef1c cai \u0111\u1ed9i Nguy\u1ec5n V\u0103n S\u01a1n, Tuy\u1ec3n phong t\u1ea3 Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay L\u00ea Nh\u01a1n S\u1eed, Ti\u1ec1n qu\u00e2n ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng Nguy\u1ec5n Hu\u1ec7, Cung v\u00f5 v\u1ec7 \u00fay Hu\u1ef3nh V\u0103n T\u1ee9, Ban tr\u1ef1c h\u1eefu Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay Nguy\u1ec5n V\u0103n \u0110\u0103ng, Cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n Loan, V\u0129nh Tr\u1ea5n l\u01b0u th\u1ee7 Nguy\u1ec5n \u0110\u0103ng Chi\u00eau, Cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n L\u01b0u, Thanh Ch\u00e2u \u0111\u1ea1o Cai c\u01a1 L\u00ea Th\u01b0\u1ee3ng, Nguy\u1ec5n T\u1ea7n, T\u1ea3 th\u1ee7y dinh H\u1eadu chi Cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Ch\u1ea5t, Cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Ch\u00ednh, Thanh Ch\u00e2u \u0111\u1ea1o Cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Lu\u1eadt, 39 ng\u01b0\u1eddi ; b\u1eadc b\u1ed1n : b\u1ecdn cai \u0111\u1ed9i Tr\u1ea7n V\u0103n M\u1ef9, Ti\u1ec1n qu\u1ea7n cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n Qu\u1eadn, Cai \u0111\u1ed9i Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u1ee7y, D\u01b0\u01a1ng v\u00f5 v\u1ec7 Cai \u0111\u1ed9i \u0110\u0129nh, T\u1ea3 m\u00e3 Cai \u0111\u1ed9i C\u1ea9m, Cai \u0111\u1ed9i Hu\u1ea5n, Cai c\u01a1 Ch\u00ednh, Cai c\u01a1 L\u1ed9c, Ki\u00ean uy v\u1ec7 Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay Nguy\u1ec5n C\u00f4ng Th\u00e0nh, Cai \u0111\u1ed9i Hu\u1ec7, Cai \u0111\u1ed9i V\u00f5 V\u0103n T\u1ea5n, Cai \u0111\u1ed9i Nguy\u1ec5n V\u0103n Lu\u1eadn, Cai \u0111\u1ed9i Hi\u00ean, Cai \u0111\u1ed9i Nguy\u1ec5n V\u0103n L\u01b0u, Cai \u0111\u1ed9i Tr\u1ea7n V\u0103n \u0110\u1ecbnh, Cai \u0111\u1ed9i T\u1ed1ng V\u0103n \u0110\u1ed3ng, Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ea1o Cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Tuy, N\u1ed9i m\u00e3 Cai \u0111\u1ed9i Nguy\u1ec5n V\u0103n Ng\u00e2n, T\u00fac tr\u1ef1c v\u1ec7 nh\u1ecb \u0111\u1ed9i Cai \u0111\u1ed9i Nguy\u1ec5n V\u0103n H\u00f2a, T\u1ea3 v\u1ec7 Cai \u0111\u1ed9i Nguy\u1ec5n Kh\u01b0\u01a1ng, Ban tr\u1ef1c t\u1ea3 v\u1ec7 Cai \u0111\u1ed9i L\u00ea V\u0103n H\u1eadu, Th\u1ea7n s\u00e1ch thu\u1ed9c n\u1ed9i Cai \u0111\u1ed9i Nguy\u1ec5n V\u0103n \u00c2n, thu\u1ed9c binh Cai \u0111\u1ed9i Phan V\u0103n Hi\u1ebfn, Ti\u1ec1n th\u1ee7y dinh ch\u00e1nh Ti\u1ec1n chi Cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00e1i, Cai \u0111\u1ed9i Tr\u1ea7n V\u0103n Nho, Th\u1ee7 ng\u1ef1 L\u00ea V\u0103n Linh, H\u1eadu \u0111i\u1ec7n Cai \u0111\u1ed9i Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh Th\u1ea1ch, su\u1ea5t Ho\u00e0ng Ki\u00eam \u0111\u1ed9i T\u1ed1ng Vi\u1ebft Kh\u00e1nh, T\u1ea3 ch\u1ea5n chi Cai c\u01a1 Cao \u0110\u1ee9c H\u00f9ng, Cai \u0111\u1ed9i Nguy\u1ec5n V\u0103n B\u00ednh, T\u1ea3 m\u00e3 thuy\u1ec1n Cai \u0111\u1ed9i T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc Giao, Nguy\u1ec5n V\u0103n B\u1ed9, Cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Nguy\u1ec7n, Ti\u1ec3u sai cai \u0111\u1ed9i Nguy\u1ec5n L\u1ee3i, N\u1ed9i tr\u1ef1c Cai \u0111\u1ed9i L\u1ec5, Ti\u1ec3u sai Cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Si\u00eau, Tr\u01b0\u1eddng Th\u1ecd cung Cai \u0111\u1ed9i M\u1ef9, Tuy\u1ec3n phong ti\u1ec1n v\u1ec7 Cai c\u01a1 Mai V\u0103n \u0110\u1eafc, Cai \u0111\u1ed9i Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u1ee5, Cai \u0111\u1ed9i Qu\u1ef3nh, T\u1ed5ng nhung cai \u0111\u1ed9i \u0110\u1eb3ng, T\u1ea3 qu\u00e2n Cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Thanh, Cai c\u01a1 L\u00ea V\u0103n Minh, Ti\u1ec1n qu\u00e2n Cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n L\u1ed9c, Cai c\u01a1 Ngo\u1ea1n, Cai \u0111\u1ed9i Nguy\u1ec5n V\u0103n \u0110\u00f4ng, T\u1ea3 qu\u00e2n cai \u0111\u1ed9i Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u1ee5c, cai \u0111\u1ed9i Nguy\u1ec5n V\u0103n Ch\u00e2u, cai \u0111\u1ed9i Nguy\u1ec5n V\u0103n L\u1ea1i, Hu\u1ef3nh V\u0103n C\u1ee7a, L\u00ea V\u0103n Ch\u1ea5p, H\u00e0 V\u0103n T\u00e0i, Nguy\u1ec5n Lu\u1eadt, Trung h\u1ea7u tam thuy\u1ec1n Cai \u0111\u1ed9i Cao Ph\u01b0\u1edbc Lu\u1eadt, 53 ng\u01b0\u1eddi ; b\u1eadc n\u0103m : b\u1ecdn Ch\u00e1nh t\u00e0u Cai c\u01a1 V\u00f5 V\u0103n Kh\u00e1ch, H\u1eadu dinh \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng Tr\u1ea7n M\u00e3n, Trung h\u1ea7u nh\u1ecb thuy\u1ec1n Cai \u0111\u1ed9i Nguy\u1ec5n \u0110\u1ed3ng, N\u1ed9i tr\u00f9 Cai ph\u1ee7 Nguy\u1ec5n V\u0103n H\u1ed9i v\u00e0 binh \u0111inh 11 ng\u01b0\u1eddi. H\u00e0ng v\u0103n. b\u1eadc nh\u00ec : b\u1ecdn H\u1ed9 b\u1ed9 Tr\u1ea7n Ph\u01b0\u1edbc Giai, L\u1ec5 b\u1ed9 Nguy\u1ec5n Th\u00e1i Nguy\u00ean, L\u1ec5 b\u1ed9 Nguy\u1ec5n \u0110\u00f4, H\u1ed9 b\u1ed9 Phan Thi\u00ean Ph\u01b0\u1edbc, 4 ng\u01b0\u1eddi ; b\u1eadc ba : \u201cb\u1ecdn Tham tri Nguy\u1ec5n V\u0103n M\u1ef9, Cai b\u1ea1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Thi\u00eam, K\u00fd l\u1ee5c Nguy\u1ec5n V\u0103n Hi\u1ebfn,<\/p>\n\n\n\n<p>3 ng\u01b0\u1eddi ; b\u1eadc b\u1ed1n : Tham m\u01b0u H\u1ed3 Xu\u00e2n Quang, 1 ng\u01b0\u1eddi ; b\u1eadc n\u0103m : b\u1ecdn Th\u00e1i y vi\u1ec7n Nguy\u1ec5n Kh\u1eafc Minh, Thu\u1ed9c n\u1ed9i cai \u0111\u1ed9i ki\u00eam Th\u00e1i y vi\u1ec7n Nguy\u1ec5n Th\u1eadn, 2 ng\u01b0\u1eddi).<\/p>\n\n\n\n<p>C\u1ea5p cho m\u1ed9 phu theo th\u1ee9 b\u1eadc kh\u00e1c nhau (C\u00f4ng th\u1ea7n b\u1eadc nh\u1ea5t : Ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft tr\u1eadn c\u1ea5p m\u1ed9 phu 16 ng\u01b0\u1eddi, ch\u1ebft b\u1ec7nh \u1edf trong qu\u00e2n c\u1ea5p 13 ng\u01b0\u1eddi, ch\u1ebft b\u1ec7nh \u1edf nh\u00e0 c\u1ea5p 10 ng\u01b0\u1eddi. C\u00f4ng th\u1ea7n b\u1eadc nh\u00ec : Ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft tr\u1eadn c\u1ea5p m\u1ed9 phu 13 ng\u01b0\u1eddi, ch\u1ebft b\u1ec7nh trong qu\u00e2n c\u1ea5p 10 ng\u01b0\u1eddi, ch\u1ebft b\u1ec7nh \u1edf nh\u00e0 c\u1ea5p 7 ng\u01b0\u1eddi. C\u00f4ng th\u1ea7n b\u1eadc ba : Ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft tr\u1eadn c\u1ea5p m\u1ed9 phu 10 ng\u01b0\u1eddi, ch\u1ebft b\u1ec7nh trong qu\u00e2n c\u1ea5p 7 ng\u01b0\u1eddi, ch\u1ebft b\u1ec7nh \u1edf nh\u00e0 c\u1ea5p 4 ng\u01b0\u1eddi. C\u00f4ng th\u1ea7n b\u1eadc b\u1ed1n :<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft tr\u1eadn c\u1ea5p m\u1ed9 phu 3 ng\u01b0\u1eddi, ch\u1ebft b\u1ec7nh trong qu\u00e2n c\u1ea5p 2 ng\u01b0\u1eddi, ch\u1ebft b\u1ec7nh \u1edf nh\u00e0 c\u1ea5p 1 ng\u01b0\u1eddi. C\u00f4ng th\u1ea7n b\u1eadc n\u0103m : Ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft tr\u1eadn c\u1ea5p m\u1ed9 phu 2 ng\u01b0\u1eddi, ch\u1ebft b\u1ec7nh trong qu\u00e2n c\u1ea5p 1 ng\u01b0\u1eddi, ch\u1ebft b\u1ec7nh \u1edf nh\u00e0 mi\u1ec5n thu\u1ebf th\u00e2n v\u00e0 dao d\u1ecbch cho m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi con).<\/p>\n\n\n\n<p>V\u1ec1 sau h\u1ec5 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u1ef1 c\u00f4ng V\u1ecdng C\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ee5c t\u00e2u l\u00ean, th\u00ec chi\u1ebfu theo \u0111\u1eb3ng c\u1ea5p nh\u01b0 th\u1ebf m\u00e0 c\u1ea5p. H\u1ea1 l\u1ec7nh t\u1eeb nay nh\u1eefng c\u00f4ng th\u1ea7n V\u1ecdng C\u00e1c, t\u1eeb h\u00e0ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 tr\u1edf xu\u1ed1ng, khi vi\u1ebft quan h\u00e0m th\u00ec n\u00eau l\u00ean \u0111\u1ea7u hai ch\u1eef V\u1ecdng C\u00e1c. C\u00f3 v\u1ee3 g\u00f3a con c\u00f4i th\u00ec quan s\u1edf t\u1ea1i x\u00e9t h\u1ecfi, h\u1eb1ng th\u00e1ng c\u1ea5p cho ti\u1ec1n g\u1ea1o \u0111\u1ee7 d\u00f9ng. Con \u0111\u00e3 h\u01a1i l\u1edbn th\u00ec \u1ea5m th\u1ee5 cho nh\u00e0n ch\u1ee9c (1. Ch\u1ee9c quan thanh nh\u00e0n, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0m vi\u1ec7c.) (nh\u01b0 nh\u1eefng h\u00e0m cai \u0111\u1ed9i, \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng, th\u1ee7 h\u1ee3p).<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 2, sai B\u1eafc Th\u00e0nh ch\u1ecdn h\u01a1n tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi th\u1ee3 c\u00e1c t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee5c cho \u0111\u1ebfn Kinh l\u00e0m vi\u1ec7c.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai \u0111\u00f3ng th\u00eam h\u01a1n tr\u0103m chi\u1ebfc thuy\u1ec1n chi\u1ebfn sai. Vua t\u1eebng n\u00f3i v\u1edbi b\u1ecdn Nguy\u1ec5n V\u0103n Nh\u01a1n v\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c Xuy\u00ean r\u1eb1ng : \u201cTrong n\u01b0\u1edbc tuy \u0111\u00e3 y\u00ean \u1ed5n nh\u01b0ng kh\u00f4ng th\u1ec3 qu\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c chi\u1ebfn tranh. Qu\u00e2n ta r\u1ea5t gi\u1ecfi th\u1ee7y chi\u1ebfn m\u00e0 s\u1ed1 thuy\u1ec1n ghe hi\u1ec7n kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ea5y, n\u00ean \u0111\u00f3ng s\u1eb5n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng khi d\u00f9ng \u0111\u1ebfn\u201d. B\u00e8n sai Gia \u0110\u1ecbnh l\u1ea5y g\u1ed7 n\u1ed9p v\u1ec1 Kinh, h\u1ea1 l\u1ec7nh cho c\u00e1c qu\u00e2n theo m\u1eabu th\u1ee9c m\u00e0 \u0111\u00f3ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai V\u00f5 Vi\u1ebft B\u1ea3o ki\u00eam qu\u1ea3n c\u00e1c \u0111\u1ed9i Th\u1ecb tr\u00e0, T\u1ea3 v\u1ec7, H\u1eefu v\u1ec7, Ho\u00e0ng ki\u1ebfm, Loan nghi, N\u1ed9i m\u00e3, T\u1ea3 m\u00e3, H\u1eefu m\u00e3, Ti\u1ec3u h\u1ea7u, B\u1ea3 l\u1ec7nh, Nguy\u1ec5n C\u1eedu An l\u00e0m ph\u00f3.<\/p>\n\n\n\n<p>Xi\u00eam La sai s\u1ee9 sang c\u1ed1ng ph\u01b0\u01a1ng v\u1eadt v\u00e0 b\u00e1o tang vua th\u1ee9 ba. S\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn, cho h\u1eadu r\u1ed3i b\u1ea3o v\u1ec1. Vua d\u1ee5 b\u1ea7y t\u00f4i r\u1eb1ng : \u201cN\u01b0\u1edbc Xi\u00eam \u0111em vi\u1ec7c tang vua th\u1ee9 ba \u0111\u1ebfn c\u00e1o, th\u1eadt kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a g\u00ec. Xong n\u01b0\u1edbc ta v\u1edbi n\u01b0\u1edbc Xi\u00eam t\u00ecnh ngh\u0129a giao hi\u1ebfu kh\u00f4ng n\u00ean d\u1ee9t, n\u00ean b\u00e0n sai s\u1ee9 sang vi\u1ebfng\u201d. B\u00e8n sai b\u1ecdn Cai c\u01a1 \u0110\u1ed7 Ph\u01b0\u1edbc Th\u1ecbnh, Tham lu\u1eadn Tr\u1ea7n \u0110\u00e1n, H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n Hu\u1ef3nh V\u0103n Tri, C\u00e2u k\u00ea Ng\u00f4 V\u0103n Duy\u1ec7t sung ch\u00e1nh ph\u00f3 s\u1ee9 sang Xi\u00eam. (T\u1eb7ng Ph\u1eadt v\u01b0\u01a1ng : 2 c\u00e2n k\u1ef3 nam, 23 c\u00e2n qu\u1ebf, 300 t\u1ea5m the, 100 t\u1ea5m l\u1ee5a, v\u1ea3i nh\u1ecf tr\u1eafng v\u00e0 v\u1ea3i th\u00e2m m\u1ed7i th\u1ee9 \u0111\u1ec1u 50 t\u1ea5m ; t\u1eb7ng vua th\u1ee9 hai 200 t\u1ea5m the, l\u1ee5a v\u00e0 v\u1ea3i \u0111\u1ec1u 50 t\u1ea5m ; ph\u00fang vua th\u1ee9 ba : 100 c\u00e2n s\u00e1p ong, 1.000 c\u00e2n \u0111\u01b0\u1eddng c\u00e1t, \u0111\u01b0\u1eddng ph\u1ed5i v\u00e0 \u0111\u01b0\u1eddng ph\u00e8n \u0111\u1ec1u 200 c\u00e2n, v\u1ea3i v\u00e0ng 100 t\u1ea5m). Khi s\u1ee9 tr\u1edf v\u1ec1, ng\u01b0\u1eddi Xi\u00eam g\u1eedi th\u01b0 t\u1ea1 \u01a1n.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua th\u1ea5y n\u01b0\u1edbc Xi\u00eam c\u00f9ng ta gi\u1eef h\u1eadu vi\u1ec7c giao h\u1ea3o, h\u00e0nh l\u00fd \u0111i l\u1ea1i, \u0111\u01b0\u1eddng s\u00e1 th\u00f4ng nhau, b\u00e8n sai quan L\u1ec5 b\u1ed9 b\u00e0n \u0111\u1ecbnh tr\u00ecnh th\u1ee9c c\u1ee7a s\u1ee9 b\u1ed9 \u0111\u1ec3 g\u1eedi sang Xi\u00eam. (S\u1ee9 ta sang Xi\u00eam, \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng th\u1ee7y th\u00ec 50 ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u01b0\u1eddng b\u1ed9 th\u00ec 12 ng\u01b0\u1eddi. V\u0103n th\u01b0 \u0111i th\u00ec \u0111\u01b0a qua n\u01b0\u1edbc Ch\u00e2n L\u1ea1p chuy\u1ec3n \u0111\u1ea1t. S\u1ee9 Xi\u00eam th\u00ec \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng bi\u1ec3n \u0111\u1ebfn Gia \u0110\u1ecbnh r\u1ed3i v\u00e0o Kinh ; \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng th\u1ee7y th\u00ec 50 ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u01b0\u1eddng b\u1ed9 th\u00ec 14 ng\u01b0\u1eddi).<\/p>\n\n\n\n<p>Cho M\u1ea1c C\u00f4ng Du l\u00e0m Kh\u00e2m sai cai \u0111\u1ed9i, M\u1ea1c C\u00f4ng T\u00e0i l\u00e0m Cai \u0111\u1ed9i.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh t\u1eeb Ngh\u1ec7 An ra B\u1eafc x\u00e3 n\u00e0o \u0111inh t\u1ecbch 140 ng\u01b0\u1eddi tr\u1edf xu\u1ed1ng th\u00ec \u0111\u1eb7t m\u1ed9t x\u00e3 tr\u01b0\u1edfng, 150 ng\u01b0\u1eddi tr\u1edf l\u00ean th\u00ec \u0111\u1eb7t th\u00eam m\u1ed9t th\u00f4n tr\u01b0\u1edfng, d\u00e2n s\u1ed1 t\u0103ng \u0111\u1ebfn 50 ng\u01b0\u1eddi n\u1eefa th\u00ec l\u1ea1i \u0111\u1eb7t th\u00eam m\u1ed9t th\u00f4n tr\u01b0\u1edfng, do quan \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng c\u1ea5p b\u1eb1ng cho l\u00e0m vi\u1ec7c.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh ph\u00e9p thi H\u01b0\u01a1ng v\u00e0 thi H\u1ed9i. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng : \u201cNh\u00e0 n\u01b0\u1edbc c\u1ea7u nh\u00e2n t\u00e0i, t\u1ea5t do \u0111\u01b0\u1eddng khoa m\u1ee5c. Ti\u00ean tri\u1ec1u ta ch\u1ebf \u0111\u1ed9 khoa c\u1eed \u0111\u1eddi n\u00e0o c\u0169ng c\u00f3 c\u1eed h\u00e0nh. T\u1eeb khi T\u00e2y S\u01a1n n\u1ed5i lo\u1ea1n, ph\u00e9p c\u0169 h\u1ee7y b\u1ecf, s\u0129 kh\u00ed v\u00ec \u0111\u00f3 m\u00e0 b\u1ebf t\u1eafc. Nay thi\u00ean h\u1ea1 c\u1ea3 \u0111\u1ecbnh, Nam B\u1eafc m\u1ed9t nh\u00e0, c\u1ea7u hi\u1ec1n ch\u00ednh l\u00e0 vi\u1ec7c c\u1ea7n k\u00edp. \u0110\u00e3 t\u1eebng xu\u1ed1ng s\u1eafc b\u00e0n \u0111\u1ecbnh ph\u00e9p thi : k\u1ef3 \u0111\u1ec7 nh\u1ea5t thi kinh ngh\u0129a, k\u1ef3 \u0111\u1ec7 nh\u1ecb thi chi\u1ebfu, ch\u1ebf bi\u1ec3u ; k\u1ef3 \u0111\u1ec7 tam thi th\u01a1, ph\u00fa ; k\u1ef3 \u0111\u1ec7 t\u1ee9 thi v\u0103n s\u00e1ch. L\u1ea5y th\u00e1ng 10 n\u0103m nay m\u1edf khoa thi H\u01b0\u01a1ng, sang n\u0103m M\u1eadu th\u00ecn m\u1edf khoa thi H\u1ed9i. B\u1ecdn h\u1ecdc tr\u00f2 c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i \u0111\u1ec1u n\u00ean d\u00f9i m\u00e0i vi\u1ec7c h\u1ecdc, \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p l\u1ea1i c\u00e1i \u01a1n t\u00f4n chu\u1ed9ng ngh\u1ec1 v\u0103n\u201d. Sau v\u00ec th\u1ea5y m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh, v\u0103n h\u1ecdc c\u00f2n \u00edt, n\u00ean \u0111\u00ecnh vi\u1ec7c thi H\u1ed9i.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Tham tri H\u00ecnh b\u1ed9 l\u00e0 V\u00f5 \u0110\u1ee9c Th\u00f4ng l\u00e3nh H\u00ecnh t\u00e0o B\u1eafc Th\u00e0nh, Phan Ti\u1ebfn Thi\u1ec7n, Nguy\u1ec5n Quang Huy\u00ean l\u00e0m Thi\u00eam s\u1ef1 H\u1ed9 b\u1ed9 sung bi\u1ec7n vi\u1ec7c H\u1ed9 t\u00e0o.<\/p>\n\n\n\n<p>Truy t\u1eb7ng qu\u1ea3n Tu\u1ea7n h\u1ea3i \u0111\u00f4 dinh H\u00e0 K\u1ef7 V\u0103n l\u00e0m Th\u1ee7y dinh th\u1ed1ng ch\u1ebf, \u1ea5m th\u1ee5 cho con l\u00e0 Ch\u1ea5n D\u01b0\u01a1ng l\u00e0m cai ph\u1ee7 t\u00e0u, cho con l\u00e0 V\u0103n D\u01b0\u1ee1ng ch\u1ee9c h\u00e0m \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng.<\/p>\n\n\n\n<p>Kh\u01a1i s\u00f4ng Ph\u01b0\u01a1ng Lang (t\u00ean x\u00e3) \u1edf Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb. S\u1eeda \u0111\u01b0\u1eddng H\u1ea3i V\u00e2n quan \u1edf Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c. D\u00e2n phu l\u00e0m vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng h\u1eb1ng ng\u00e0y.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u1ea7n th\u1ea7n Ngh\u1ec7 An t\u00e2u r\u1eb1ng : \u201cD\u00e2n bi\u1ec7t n\u1ea1p g\u1ed7 lim ki\u1ebfm n\u1ed9p g\u1ed7 long hi\u1ec7p c\u1ed1t (1. Long hi\u1ec7p c\u1ed1t : G\u1ed7 \u0111\u00f3ng s\u01b0\u1eddn thuy\u1ec1n, v\u00ed nh\u01b0 s\u01b0\u01a1ng s\u01b0\u1eddn c\u1ee7a r\u1ed3ng.), nhi\u1ec1u c\u00e2y kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00fang th\u1ee9c (l\u1ea5y chi\u1ec1u d\u00e0i 7 th\u01b0\u1edbc, l\u01b0ng tr\u00f2n 4, 5 th\u01b0\u1edbc l\u00e0m m\u1ee9c), xin chi\u1ebft thu b\u1eb1ng ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 ti\u1ec7n cho d\u00e2n. Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh \u0111\u1ea1i l\u1ec5 Nam giao. (T\u1ea7ng th\u1ee9 nh\u1ea5t : Ch\u00ednh v\u1ecb h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 nam, n\u1eadm v\u00e0ng, ch\u00e9n v\u00e0ng t\u00e0n tr\u00f2n, qu\u1ea7n b\u00e0n m\u00e0u xanh, t\u00e0n vu\u00f4ng, qu\u1ea7n b\u00e0n m\u00e0u v\u00e0ng ; ph\u1ed1i v\u1ecb h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 t\u00e2y, n\u1eadm v\u00e0ng, ch\u00e9n v\u00e0ng t\u00e0n tr\u00f2n m\u00e0u v\u00e0ng, qu\u1ea7n b\u00e0n m\u00e0u \u0111\u1ecf. T\u1ea7ng th\u1ee9 hai : B\u00e0y t\u00e0n tr\u00f2n l\u1edbn m\u00e0u v\u00e0ng 4 c\u00e1i ; t\u00f2ng v\u1ecb \u1edf t\u1ea3 h\u1eefu h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 \u0111\u00f4ng v\u00e0 t\u00e2y, n\u1eadm b\u1ea1c, ch\u00e9n b\u1ea1c, t\u00e0n, l\u1ecdng, qu\u1ea7n b\u00e0n \u0111\u1ec1u m\u00e0u \u0111\u1ecf. T\u1ea7ng th\u1ee9 ba : \u1edf tr\u01b0\u1edbc b\u00e0y t\u00e0n tr\u00f2n m\u00e0u v\u00e0ng h\u1ea1ng th\u1ee9 12 c\u00e1i. C\u1ea3 th\u1ea3y ba t\u1ea7ng. B\u1ed1n c\u1eeda d\u1ef1ng c\u1edd t\u1ee9 s\u1eafc, b\u1ed1n c\u1eeda c\u1ee7a n\u1ec1n vu\u00f4ng th\u00ec d\u1ef1ng c\u1edd t\u1ee9 s\u1eafc h\u1ea1ng l\u1edbn, m\u1ed7i c\u1eeda hai l\u00e1, \u0111\u1ec1u theo ph\u01b0\u01a1ng h\u01b0\u1edbng c\u1ee7a c\u1eeda m\u00e0 d\u00f9ng m\u00e0u c\u1edd. T\u1ea7ng th\u1ee9 hai, \u0111\u00f4ng v\u00e0 t\u00e2y m\u1ed7i b\u00ean \u0111\u1eb7t m\u1ed9t b\u1ed9 \u00e2m nh\u1ea1c h\u1ea1ng nh\u1ecf, m\u1ed7i b\u1ed9<\/p>\n\n\n\n<p>8 ng\u01b0\u1eddi. T\u1ea7ng th\u1ee9 ba, \u0111\u00f4ng v\u00e0 t\u00e2y m\u1ed7i b\u00ean \u0111\u1eb7t m\u1ed9t chu\u00f4ng l\u1edbn v\u00e0 m\u1ed9t tr\u1ed1ng l\u1edbn. Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e1nh chu\u00f4ng \u0111\u00e1nh tr\u1ed1ng th\u00ec d\u00f9ng hai qu\u1ea3n v\u1ec7 Th\u1ecb trung. M\u00e9 d\u01b0\u1edbi chu\u00f4ng tr\u1ed1ng m\u1ed7i b\u00ean \u0111\u1eb7t m\u1ed9t b\u1ed9 \u0111\u1ea1i nh\u1ea1c tr\u1ed1ng k\u00e8n, m\u1ed7i b\u1ed9<\/p>\n\n\n\n<p>7 ng\u01b0\u1eddi. B\u1eaft \u0111\u1ea7u n\u1ed5i chu\u00f4ng tr\u1ed1ng, r\u1ed3i t\u1ea5u nh\u1ea1c nh\u1ecf. Ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn c\u00e1c ti\u1ebft Phi\u1ec1n s\u00e0i (1. Phi\u1ec1n s\u00e0i : Khi t\u1ebf Tr\u1eddi xong th\u00ec \u0111\u1ed1t nh\u1eefng v\u1eadt t\u1ebf \u1edf tr\u00ean m\u1ed9t \u0111\u1ed1ng c\u1ee7i kho, \u0111\u1ed1t ng\u1ecdc l\u1ee5a g\u1ecdi l\u00e0 \u201cphi\u1ec1n\u201d, \u0111\u1ed1t th\u1ecbt t\u1ebf g\u1ecdi l\u00e0 \u201cs\u00e0i\u201d.), Th\u0103ng \u0111\u00e0n (2. L\u00fac b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1ebf.), Gi\u00e1ng \u0111\u00e0n(3. L\u00fac t\u1ebf xong.)&nbsp; V\u1ecdng li\u1ec7u(4. V\u1ecdng li\u1ec7u : Tr\u00f4ng v\u1ec1 ch\u1ed7 \u0111\u1ed1t v\u0103n t\u1ebf khi \u0111\u00e3 t\u1ebf xong.&nbsp;&nbsp; 4) m\u1edbi t\u1ea5u \u0111\u1ea1i nh\u1ea1c).<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y T\u00e2n m\u00e3o, t\u1ebf Tr\u1eddi \u0110\u1ea5t \u1edf \u0111\u00e0n Nam giao. R\u01b0\u1edbc Th\u00e1i t\u1ed5 Gia d\u1ee5 ho\u00e0ng \u0111\u1ebf(5. Nguy\u1ec5n Ho\u00e0ng.&nbsp; ) l\u00ean ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng. Ba ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc trai gi\u1edbi, \u0111\u1eb7t nghi th\u1ee9c \u0111\u1ea1i tri\u1ec1u \u1edf \u0111i\u1ec7n Th\u00e1i H\u00f2a, h\u1ea1 chi\u1ebfu cho tr\u0103m quan th\u1ec1 trai gi\u1edbi. Tr\u01b0\u1edbc 2 ng\u00e0y, \u0111em vi\u1ec7c t\u1ebf c\u00e1o y\u1ebft \u1edf Th\u00e1i mi\u1ebfu. Tr\u01b0\u1edbc m\u1ed9t ng\u00e0y sai quan th\u1ee7 h\u1ed9 Kinh th\u00e0nh. Vua ng\u1ef1 \u0111\u1ebfn Trai cung, h\u1eefu ty \u0111\u1eb7t l\u1ed7 b\u1ed9 ph\u00e1p gi\u00e1 theo nghi th\u1ee9c. (Ch\u00e1nh ph\u00f3 s\u1ee9 ph\u00f9 li\u1ec5n m\u1ed7i ch\u1ee9c m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi ; t\u1eeb \u0110\u00f4 th\u00e0nh \u0111\u1ebfn Trai cung \u0111\u1eb7t v\u1ec7 t\u1ea5t l\u00ednh gi\u1eef tr\u1eadt t\u1ef1 d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng ; \u0111\u1eb7t nh\u00e3 nh\u1ea1c nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u1eed nh\u1ea1c ; khi xa gi\u00e1 \u0111\u1ebfn, tr\u0103m quan qu\u1ef3 \u0111\u00f3n \u1edf b\u00ean tr\u00e1i \u0111\u01b0\u1eddng).<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ebfn ng\u00e0y t\u1ebf, vua \u0111\u1ed9i m\u0169 c\u1eedu long, m\u1eb7c \u00e1o b\u00e0o v\u00e0ng, \u0111ai ng\u1ecdc, xi\u00eam v\u00e0ng, l\u00ean \u0111\u00e0n l\u00e0m l\u1ec5. C\u00e1c quan d\u1ef1 t\u1ebf \u0111\u1ec1u m\u1eb7c tri\u1ec1u ph\u1ee5c (Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u01b0\u1edbc qu\u1eadn c\u00f4ng gi\u1eef vi\u1ec7c d\u00e2ng r\u01b0\u1ee3u \u1edf hai t\u00f2ng v\u1ecb t\u1ea3 h\u1eefu ; c\u00e1c quan tam ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean b\u1ed3i t\u1ebf \u1edf t\u1ea7ng th\u1ee9 ba, t\u1ee9 ph\u1ea9m tr\u1edf xu\u1ed1ng \u1edf n\u1ec1n vu\u00f4ng).<\/p>\n\n\n\n<p>L\u00e0m l\u1ec5 xong, vua tr\u1edf v\u1ec1 Trai cung, tr\u0103m quan l\u00e0m l\u1ec5 kh\u00e1nh th\u00e0nh, r\u1ed3i vua h\u1ed3i loan. (Khi \u1ea5y nh\u00e3 nh\u1ea1c n\u1ed5i, tr\u0103m quan qu\u1ef3 \u0111\u01b0a \u1edf b\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng). C\u00e1o \u1edf Th\u00e1i mi\u1ebfu nh\u01b0 l\u00fac \u0111\u1ea7u.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho nh\u00e2n d\u00e2n B\u1eafc Th\u00e0nh m\u1ed9 d\u00e2n ngo\u1ea1i t\u1ecbch l\u00e0m l\u00ednh. Ai m\u1ed9 \u0111\u01b0\u1ee3c 50 ng\u01b0\u1eddi th\u00ec cho ch\u1ee9c \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng, m\u1ed9 \u0111\u01b0\u1ee3c 100 ng\u01b0\u1eddi tr\u1edf l\u00ean th\u00ec cho ch\u1ee9c cai \u0111\u1ed9i ; c\u1ea5p cho l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng theo th\u1ee9 b\u1eadc kh\u00e1c nhau.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh t\u1eeb nay binh l\u00ednh v\u00e0 c\u1ee5c t\u01b0\u1ee3ng v\u1ec1 Kinh l\u00e0m vi\u1ec7c, khi h\u1ebft h\u1ea1n tr\u1edf v\u1ec1 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng \u0103n \u0111\u01b0\u1eddng.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u1ef1ng ph\u1ee7 \u0111\u1ec7 ho\u00e0ng t\u1eed. Sai Th\u1ecb trung v\u1ec7 \u00fay Hu\u1ef3nh C\u00f4ng L\u00fd v\u00e0 N\u1ed9i tr\u1ef1c v\u1ec7 \u00fay Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u1edbc Ph\u01b0\u1ee3ng tr\u00f4ng coi c\u00f4ng vi\u1ec7c.<\/p>\n\n\n\n<p>Thao di\u1ec5n tr\u1eadn voi. Vua ra Th\u1ee7y c\u00e1c \u0111\u1ec3 xem.<\/p>\n\n\n\n<p>Tha thu\u1ebf th\u00e2n v\u00e0 dao d\u1ecbch cho L\u01b0u V\u0103n Ngh\u0129a ng\u01b0\u1eddi B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh. B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh c\u00f3 gi\u1eb7c tr\u1ed1n l\u00e0 Ti\u00eam, tr\u1ed1n tr\u00e1nh \u0111\u00e3 l\u00e2u, V\u0103n Ngh\u0129a th\u00e1m b\u00e1o cho Cai \u0111\u1ed9i Phan V\u0103n Bi\u1ec1n b\u1eaft n\u1ed9p. Vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Th\u01b0\u1edfng cho V\u0103n Bi\u1ec1n 100 quan ti\u1ec1n, m\u00e0 mi\u1ec5n thu\u1ebf th\u00e2n v\u00e0 dao d\u1ecbch cho V\u0103n Ngh\u0129a. L\u1ea1i c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh l\u00e0 b\u1ecdn Nguy\u1ec5n V\u0103n Ph\u1ea9m, L\u00ea V\u0103n T\u00edn c\u0169ng b\u00e1o b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eb7c, quan \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng t\u00e2u l\u00ean, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tha thu\u1ebf th\u00e2n v\u00e0 dao d\u1ecbch.<\/p>\n\n\n\n<p>Thuy\u1ec1n c\u1ee7a bi\u1ec1n binh c\u01a1 Trung ti\u1ec7p Ngh\u1ec7 An ch\u1edf quan h\u1ea1ng \u0111\u1ebfn Qu\u1ea3ng B\u00ecnh, g\u1eb7p b\u00e3o ph\u1ea3i \u0111\u1eadu \u1edf c\u1eeda bi\u1ec3n Nh\u1eadt L\u1ec7, sai \u0111\u1ed9i c\u00f4ng xa Qu\u1ea3ng B\u00ecnh, Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb ch\u1edf theo \u0111\u01b0\u1eddng b\u1ed9 v\u1ec1 Kinh.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho T\u1ed5ng tr\u1ea5n B\u1eafc Th\u00e0nh Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00e0nh, H\u00ecnh b\u1ed9 Ph\u1ea1m Nh\u01b0 \u0110\u0103ng v\u00e0 \u00e1n tr\u1ea5n Quy Nh\u01a1n Nguy\u1ec5n Hu\u1ef3nh \u0110\u1ee9c v\u1ec1 l\u1ef5 s\u1edf nh\u1eadn vi\u1ec7c.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u01b0\u1eddi Thu\u1eadn Th\u00e0nh l\u00e0 Khoa N\u1ed9n t\u1ee5 h\u1ecdp d\u00e2n man hoang h\u01a1n 300 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn c\u01b0\u1edbp b\u1ea3o Th\u1ecb Linh. Tr\u01b0\u1edfng b\u1ea3o l\u00e0 Phan V\u00e2n \u0111\u00e1nh ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c Khoa N\u1ed9n, \u0111\u1ed3 \u0111\u1ea3ng c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u tr\u1ed1n h\u1ebft.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 3, h\u1ea1 l\u1ec7nh cho c\u00e1c th\u00e0nh v\u00e0 dinh tr\u1ea5n xem x\u00e9t t\u00ecnh h\u00ecnh \u0111\u1ed9ng t\u0129nh c\u1ee7a tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp \u1edf \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng m\u00ecnh h\u1eb1ng n\u0103m c\u1ee9 b\u1ed1n qu\u00fd l\u00e0m s\u00e1ch t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u1eddi ph\u1ea7n m\u1ed9 c\u1ee7a Ki\u1ebfn Mi\u00ean qu\u1ed1c c\u00f4ng phu nh\u00e2n l\u00e0 Ph\u00f9ng th\u1ecb v\u1ec1 D\u01b0\u01a1ng Xu\u00e2n. Phu nh\u00e2n l\u00e0 m\u1eb9 Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu, ch\u1ebft \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh, t\u1edbi nay \u0111\u01b0a quan t\u00e0i v\u1ec1.&nbsp; Ng\u00e0y t\u00e1ng, vua th\u00e2n h\u00e0nh \u0111\u01b0a \u0111\u00e1m. Ngh\u1ec9 ch\u1ea7u 3 ng\u00e0y.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ea3y s\u00e1ch man \u1edf Cam L\u1ed9 v\u00e0o c\u1ed1ng. L\u1ec5 b\u1ed9 t\u00e2u xin cho th\u1ed5 t\u00f9 l\u00e0m s\u00e1ch tr\u01b0\u1edfng c\u00e1c s\u00e1ch \u0111\u1ec3 th\u1ed1ng nhi\u1ebfp nhau, gi\u1eef vi\u1ec7c tu\u1ebf c\u1ed1ng l\u00e2u d\u00e0i. Vua nghe theo. Cho t\u00ean Ca l\u00e0m ch\u00e1nh sai tr\u01b0\u1edfng M\u01b0\u1eddng Vang, t\u00ean Lung l\u00e0m sai tr\u01b0\u1edfng Cha B\u00f4n, t\u00ean Th\u00ecn l\u00e0m sai tr\u01b0\u1edfng L\u00e0ng Th\u00ecn, X\u00fa La D\u00e3 l\u00e0m sai tr\u01b0\u1edfng Tr\u1ea7m B\u1ed3n, Phi Hu\u00e2n l\u00e0m sai tr\u01b0\u1edfng Th\u01b0\u1ee3ng K\u1ebf, t\u00ean Kha l\u00e0m sai tr\u01b0\u1edfng X\u01b0\u01a1ng C\u1ee5m. \u1ea5p Ma H\u1ea1t l\u00e0m sai tr\u01b0\u1edfng Ph\u00e1 B\u0103ng (Cha B\u00f4n, Tr\u1ea7m B\u1ed3n, X\u01b0\u01a1ng C\u1ee5m, Ph\u00e1 B\u0103ng, \u0111\u1ebfn n\u0103m Minh M\u1ec7nh th\u1ee9 3 \u0111\u1ed5i l\u00e0m Na B\u00f4n, T\u1ea7m B\u1ed3n, X\u01b0\u01a1ng Th\u1ecbnh, T\u00e1 Bang).<\/p>\n\n\n\n<p>Sai n\u0103m n\u1ed9i tr\u1ea5n c\u1ee7a B\u1eafc Th\u00e0nh v\u00e0 ph\u1ee7 Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c l\u00e0m l\u1ea1i s\u1ed5 h\u1ed9 t\u1ecbch. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng :\u201dS\u1ed1 h\u1ed9 kh\u1ea9u l\u1ea5y s\u1ed5 s\u00e1ch l\u00e0m c\u0103n c\u1ee9. Cho n\u00ean vi\u1ec7c s\u1eeda n\u01b0\u1edbc tr\u1ecb d\u00e2n tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft ph\u1ea3i \u0111\u1ecbnh r\u00f5 h\u1ed9 ch\u00ednh. Ti\u00ean tri\u1ec1u ta \u0111\u1eb7t ch\u1ebf \u0111\u1ed9, d\u1ef1ng ph\u00e1p lu\u1eadt, \u0111\u00e3 c\u00f3 quy t\u1eafc s\u1eb5n, k\u1ebb t\u1edbi tu\u1ed5i th\u00ec v\u00e0o s\u1ed5, k\u1ebb gi\u00e0 y\u1ebfu th\u00ec th\u1ea3i ra, l\u00e0 \u0111\u1ec3 ph\u00e2n bi\u1ec7t ch\u1ed7 \u0111\u00f4ng ch\u1ed7 th\u01b0a, m\u00e0 chia \u0111\u1ec1u ph\u00fa d\u1ecbch, \u0111\u1eddi \u0111\u1eddi noi theo, \u0111\u00e3 h\u01a1n 200 n\u0103m. Nay d\u01b0 \u0111\u1ed3 th\u1ed1ng nh\u1ea5t, Nam B\u1eafc m\u1ed9t nh\u00e0, t\u1eeb Qu\u1ea3ng B\u00ecnh tr\u1edf v\u1ec1 Nam \u0111\u1ec1u \u0111\u00e3 c\u1eed h\u00e0nh ph\u00e9p c\u0169, m\u00e0 B\u1eafc H\u00e0 tr\u1edf ra th\u00ec v\u1eabn c\u00f2n theo s\u1ed5 th\u01b0\u1eddng h\u00e0nh c\u0169, s\u1ed1ng ch\u1eb3ng k\u1ec3 ch\u1ebft ch\u1eb3ng tr\u1eeb, g\u1eafn ch\u1eb7t nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh, th\u00e0nh th\u1eed n\u01a1i nh\u1eb9 c\u1ee9 nh\u1eb9 m\u00e3i, n\u01a1i n\u1eb7ng c\u1ee9 n\u1eb7ng m\u00e3i, d\u00e2n ng\u00e0y c\u00e0ng xi\u00eau t\u00e1n, ch\u00ednh l\u00e0 do \u0111\u1ea5y. N\u1ebfu kh\u00f4ng s\u1eeda \u0111\u1ed5i t\u1ec7 \u1ea5y th\u00ec ch\u1eb3ng nh\u1eefng trong n\u01b0\u1edbc c\u00f3 ch\u00ednh s\u00e1ch kh\u00e1c nhau, m\u00e0 n\u1ed7i \u0111au kh\u1ed5 c\u1ee7a d\u00e2n c\u0169ng kh\u00f4ng l\u1ea5y g\u00ec ch\u1eefa \u0111\u01b0\u1ee3c. V\u1eady \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho x\u00e3 d\u00e2n c\u00e1c tr\u1ea5n ph\u1ee7 huy\u1ec7n c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i chi\u1ebfu t\u1eeb ch\u1ee9c s\u1eafc \u0111\u1ebfn qu\u00e2n d\u00e2n, cho ch\u00ed nh\u1eefng d\u00e2n gia c\u01b0 v\u00e0 ng\u1ee5 c\u01b0, h\u1ebft th\u1ea3y \u0111\u1ec1u ghi v\u00e0o s\u1ed5. Ph\u00e0m \u0111inh kh\u1ea9u t\u1eeb 18 tu\u1ed5i tr\u1edf l\u00ean \u0111\u1ebfn 59 tu\u1ed5i tr\u1edf xu\u1ed1ng th\u00ec li\u1ec7t l\u00e0m c\u00e1c h\u1ea1ng th\u1ef1c n\u1ea1p (1. Th\u1ef1c n\u1ea1p : H\u1ea1ng d\u00e2n n\u1ed9p \u0111\u1ee7 ph\u00fa d\u1ecbch.), v\u00e0 ngo\u1ea1i ti\u00eau sai (2. Ngo\u1ea1i ti\u00eau sai : H\u1ea1ng d\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n sai d\u1ecbch, xem l\u00e0 \u1edf ngo\u00e0i.), x\u00e3 tr\u01b0\u1edfng th\u00f4n tr\u01b0\u1edfng \u0111\u1ec1u l\u1ea5y \u0111inh s\u1ed1 t\u0103ng hay gi\u1ea3m m\u00e0 \u0111\u1ecbnh th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t. (H\u1ea1ng tr\u00e1ng, h\u1ea1ng d\u00e2n \u0111inh, h\u1ea1ng bi\u1ec7t t\u00ednh l\u00e0 th\u1ef1c n\u1ea1p, ch\u1ee9c s\u1eafc, quan vi\u00ean t\u1eed, binh l\u00ednh, phu tr\u1ea1m l\u00e0 ngo\u1ea1i ti\u00eau sai. S\u1ed5 khai c\u1ee7a x\u00e3 tr\u01b0\u1edfng so v\u1edbi s\u1ed5 c\u0169, c\u1ee9 \u0111inh s\u1ed1 t\u0103ng \u0111\u01b0\u1ee3c 10 ng\u01b0\u1eddi th\u00ec th\u01b0\u1edfng cho m\u1ed9t su\u1ea5t khinh phu, ng\u01b0\u1eddi khinh phu \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n binh d\u1ecbch dao d\u1ecbch ; t\u0103ng 30 ng\u01b0\u1eddi th\u00ec th\u01b0\u1edfng cho b\u1eb1ng son x\u00e3 tr\u01b0\u1edfng ; t\u0103ng 50 ng\u01b0\u1eddi th\u00ec th\u01b0\u1edfng cho b\u1eb1ng son t\u01b0\u1edbng th\u1ea7n ; c\u1ee9 t\u0103ng<\/p>\n\n\n\n<p>50 ng\u01b0\u1eddi th\u00ec l\u1ea1i th\u01b0\u1edfng th\u00eam m\u1ed9t ch\u1ee9c, nh\u01b0 ph\u00f3 t\u1ed5ng, cai t\u1ed5ng, k\u00fd thu\u1ed9c, cai thu\u1ed9c, k\u00fd huy\u1ec7n, cai huy\u1ec7n, g\u1eb7p khuy\u1ebft th\u00ec b\u1ed5. X\u00e3 n\u00e0o c\u00f3 th\u00f4n tr\u01b0\u1edfng m\u00e0 ch\u1ec9 t\u0103ng c\u00f3 10 ng\u01b0\u1eddi th\u00ec th\u00f4n tr\u01b0\u1edfng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 th\u01b0\u1edfng ; t\u0103ng 20 ng\u01b0\u1eddi th\u00ec th\u01b0\u1edfng 2 su\u1ea5t khinh phu, th\u00f4n tr\u01b0\u1edfng v\u00e0 x\u00e3 tr\u01b0\u1edfng m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t, l\u1ea1i th\u01b0\u1edfng cho b\u1eb1ng son th\u00f4n tr\u01b0\u1edfng ; ngo\u00e0i ra n\u1ebfu t\u0103ng \u0111\u01b0\u1ee3c 30 ng\u01b0\u1eddi, th\u00ec th\u01b0\u1edfng cho 3 khinh phu, x\u00e3 tr\u01b0\u1edfng \u0111\u01b0\u1ee3c 2, th\u00f4n tr\u01b0\u1edfng \u0111\u01b0\u1ee3c 1 ; t\u0103ng 40 ng\u01b0\u1eddi th\u00ec th\u01b0\u1edfng 4 khinh phu, x\u00e3 tr\u01b0\u1edfng v\u00e0 th\u00f4n tr\u01b0\u1edfng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c 2 ng\u01b0\u1eddi. [Th\u00f4n tr\u01b0\u1edfng] th\u00ec ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfu s\u1ed1 th\u01b0\u1edfng phu m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f9ng v\u1edbi x\u00e3 tr\u01b0\u1edfng t\u0103ng ch\u1ee9c t\u1eebng b\u1eadc. N\u1ebfu \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n th\u01b0\u1edfng r\u1ed3i, m\u00e0 sau s\u1ed1 \u0111inh l\u1ea1i gi\u1ea3m \u0111i th\u00ec chi\u1ebfu theo s\u1ed1 gi\u1ea3m \u1ea5y m\u00e0 b\u1edbt phu gi\u00e1ng ch\u1ee9c. Duy x\u00e3 tr\u01b0\u1edfng v\u00e0 t\u01b0\u1edbng th\u1ea7n l\u00e0 \u0111\u1ec1u lui v\u1ec1 ti\u1ec7n nghi l\u00e0m x\u00e3 tr\u01b0\u1edfng th\u00f4n tr\u01b0\u1edfng. Th\u00f4n tr\u01b0\u1edfng lui v\u1ec1 ti\u1ec7n nghi th\u00ec kh\u00f4ng \u1edf trong l\u1ec7 gi\u00e1ng ch\u1ee9c).<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh r\u00f5 \u0111i\u1ec1u c\u1ea5m v\u1ec1 l\u1eadu \u0111inh. (L\u1eadu 1 ng\u01b0\u1eddi \u0111inh c\u00f3 gia s\u1ea3n, th\u00ec x\u00e3 tr\u01b0\u1edfng b\u1ecb 60 tr\u01b0\u1ee3ng, thu ti\u1ec1n 30 quan \u0111\u1ec3 th\u01b0\u1edfng cho k\u1ebb t\u1ed1 gi\u00e1c ; l\u1eadu 2, 3 \u0111inh, x\u00e3 tr\u01b0\u1edfng b\u1ecb 60 tr\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 \u0111\u1ed3 1 n\u0103m, k\u1ebb t\u1ed1 gi\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n thu\u1ebf dung thu\u1ebf \u0111i\u1ec7u 2 n\u0103m, n\u1ebfu nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng c\u00e1o gi\u00e1c th\u00ec ch\u1ec9 th\u01b0\u1edfng cho m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u \u0111\u01a1n ; l\u1eadu t\u1eeb 4, 5 \u0111inh, 6, 7 \u0111inh, 8, 9 \u0111inh, 10 \u0111inh \u0111\u1ebfn 14 \u0111inh, x\u00e3 tr\u01b0\u1edfng \u0111\u1ec1u b\u1ecb x\u1eed gia b\u1eadc t\u1ed9i tr\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 \u0111\u1ed3, k\u1ebb t\u1ed1 gi\u00e1c c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c gia b\u1eadc l\u00e3nh th\u01b0\u1edfng ; l\u1eadu t\u1eeb 15 \u0111inh \u0111\u1ebfn 24 \u0111inh, x\u00e3 tr\u01b0\u1edfng b\u1ecb t\u1ed9i l\u01b0u, ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1 gi\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n thu\u1ebf dung thu\u1ebf \u0111i\u1ec7u 12 n\u0103m ; l\u1eadu t\u1eeb 25 \u0111inh tr\u1edf l\u00ean, x\u00e3 tr\u01b0\u1edfng v\u00e0 v\u1ee3 con \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i t\u1ed9i l\u01b0u, duy con trai \u0111\u00e3 c\u00f3 v\u1ee3 con g\u00e1i \u0111\u00e3 c\u00f3 ch\u1ed3ng th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n, ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1 gi\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n ph\u00fa d\u1ecbch tr\u1ecdn \u0111\u1eddi. L\u1eadu 1 ng\u01b0\u1eddi \u0111inh kh\u00f4ng gia s\u1ea3n, x\u00e3 tr\u01b0\u1edfng b\u1ecb 10 roi, th\u00eam m\u1ed7i \u0111inh x\u1eed th\u00eam m\u1ed9t b\u1eadc, \u0111\u1ebfn<\/p>\n\n\n\n<p>5 \u0111inh th\u00ec m\u00e3n t\u1ed9i xuy [roi] ; l\u1eadu 6 \u0111inh, x\u00e3 tr\u01b0\u1edfng b\u1ecb 60 tr\u01b0\u1ee3ng, th\u00eam m\u1ed7i \u0111inh x\u1eed th\u00eam m\u1ed9t b\u1ef1c, \u0111\u1ebfn 10 \u0111inh th\u00ec m\u00e3n t\u1ed9i tr\u01b0\u1ee3ng, l\u1ea1i c\u1ee9 m\u1ed7i \u0111inh th\u00ec tr\u00e1ch thu 5 quan ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 th\u01b0\u1edfng cho ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1 gi\u00e1c ; l\u1eadu t\u1eeb 11 \u0111inh \u0111\u1ebfn<\/p>\n\n\n\n<p>14 \u0111inh, x\u00e3 tr\u01b0\u1edfng c\u0169ng ch\u1ec9 t\u1ed9i m\u00e3n tr\u01b0\u1ee3ng, ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1 gi\u00e1c c\u0169ng ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng 50 quan ti\u1ec1n ; l\u1eadu t\u1eeb 15 \u0111\u1ebfn 19 \u0111inh, 20 \u0111inh \u0111\u1ebfn 24 \u0111inh, 25 \u0111inh \u0111\u1ebfn 29 \u0111inh, 30 \u0111inh \u0111\u1ebfn 34 \u0111inh, 35 \u0111\u1ebfn 44 \u0111inh, coi c\u0169ng nh\u01b0 l\u1ec7 \u0111inh c\u00f3 gia s\u1ea3n 2, 3 \u0111inh, 4, 5 \u0111inh, 6, 7 \u0111inh, 8, 9 \u0111inh, 10, 14 \u0111inh ; l\u1eadu t\u1eeb 45 \u0111inh \u0111\u1ebfn 59 c\u00f9ng 60 \u0111inh tr\u1edf l\u00ean th\u00ec xem nh\u01b0 l\u1ec7 \u0111inh c\u00f3 gia s\u1ea3n t\u1eeb 15 \u0111inh \u0111\u1ebfn 24 \u0111inh c\u00f9ng 25 \u0111inh. Ng\u01b0\u1eddi \u0111inh l\u1eadu c\u00f3 gia s\u1ea3n th\u00ec b\u1ecb 60 tr\u01b0\u1ee3ng, kh\u00f4ng gia s\u1ea3n th\u00ec b\u1ecb 30 roi, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i ghi v\u00e0o s\u1ed5 ch\u1ecbu sai d\u1ecbch. X\u00e3 tr\u01b0\u1edfng \u0103n h\u1ed1i l\u1ed9 tang \u0111\u1ebfn 300 quan th\u00ec x\u1eed t\u1eed v\u00e0 truy tang tr\u1ea3 l\u1ea1i d\u00e2n. X\u00e3 n\u00e0o c\u00f3 th\u00f4n tr\u01b0\u1edfng th\u00ec \u0111\u1ec1u b\u1ecb x\u1eed k\u00e9m t\u1ed9i l\u00fd tr\u01b0\u1edfng ba b\u1eadc. K\u1ebb t\u1ed1 gi\u00e1c b\u00e1o b\u1eaft l\u1eadu \u0111inh kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 s\u1ed1 th\u00ec kh\u00f4ng th\u01b0\u1edfng ; n\u1ebfu c\u00e1o h\u1ebft th\u1ea3y kh\u00f4ng \u0111\u00fang th\u1ef1c th\u00ec b\u1ecb ph\u1ea3n t\u1ecda.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh l\u1ec7 ph\u00e1t ph\u1ed1i nh\u1eefng t\u00f9 t\u1ed9i \u0111\u1ed3 t\u1ed9i l\u01b0u. (Ph\u00e0m ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb t\u1ed9i \u0111\u1ed3 t\u1ed9i l\u01b0u, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i \u0111\u00f3ng xi\u1ec1ng kh\u00f3a ch\u00e2n. T\u1ed9i l\u01b0u l\u1ea1i th\u00eam c\u00e1i b\u00e0i s\u1eaft kh\u1eafc t\u00ean h\u1ecd v\u00e0 t\u1ed9i danh. T\u00f9 t\u1ed9i \u0111\u1ed3 l\u00e0m vi\u1ec7c m\u1ed7i th\u00e1ng c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng 1 ph\u01b0\u01a1ng g\u1ea1o, h\u1eb1ng n\u0103m c\u1ea5p m\u1ed9t b\u1ed9 qu\u1ea7n \u00e1o v\u1ea3i ; m\u00e3n h\u1ea1n th\u00ec v\u1ec1 l\u00e0ng ch\u1ecbu sai d\u1ecbch. T\u00f9 t\u1ed9i l\u01b0u \u0111i t\u1edbi ch\u1ed7 b\u1ecb \u0111\u1ea7y, quan \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng c\u1ea5p cho ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t hoang v\u00e0 th\u00f3c gi\u1ed1ng, tr\u00e2u b\u00f2, c\u00f9ng \u0111\u1ed3 l\u00e0m ru\u1ed9ng khi\u1ebfn c\u00e0y c\u1ea5y \u1edf \u0111\u00f3 ; s\u1ed1 th\u00f3c gi\u1ed1ng h\u1ea1n m\u1ed9t n\u0103m th\u1eddi thu l\u1ea1i ; tr\u00e2u c\u00e0y v\u00e0 \u0111\u1ed3 l\u00e0m ru\u1ed9ng c\u1ee9 ba n\u0103m chi\u1ebfu gi\u00e1 thu ti\u1ec1n ; h\u1eb1ng th\u00e1ng c\u1ea5p g\u1ea1o l\u01b0\u01a1ng, h\u1eb1ng n\u0103m c\u1ea5p qu\u1ea7n \u00e1o, c\u0169ng theo nh\u01b0 l\u1ec7 t\u00f9 t\u1ed9i \u0111\u1ed3 ; trong m\u1ed9t n\u0103m kh\u00f4ng ph\u1ea1m t\u1ed9i g\u00ec kh\u00e1c th\u00ec tha xi\u1ec1ng ch\u00e2n ; ba n\u0103m th\u00e0nh s\u1ea3n nghi\u1ec7p th\u00ec b\u1ecf c\u1ea3 b\u00e0i s\u1eaft. Nh\u01b0 v\u1ee3 con t\u00ecnh nguy\u1ec7n theo \u0111i v\u00e0 v\u1ee3 con c\u00f9ng b\u1ecb l\u01b0u, th\u00ec t\u1edbi ch\u1ed7 \u0111\u1ea7y \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ecf ngay xi\u1ec1ng x\u00edch, ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 c\u00e1i b\u00e0i s\u1eaft, v\u1ee3 con b\u1ecb l\u01b0u th\u00ec kh\u00f4ng ph\u1ea3i mang xi\u1ec1ng x\u00edch v\u00e0 b\u00e0i s\u1eaft ; c\u1ea5p g\u1ea1o l\u01b0\u01a1ng v\u00e0 qu\u1ea7n \u00e1o, cho b\u1ea3n th\u00e2n ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i th\u00ec h\u1ea1n hai n\u0103m, cho v\u1ee3 con th\u00ec h\u1ea1n m\u1ed9t n\u0103m ; ng\u01b0\u1eddi t\u1ed9i l\u01b0u chung th\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ec1 l\u00e0ng, duy ng\u01b0\u1eddi t\u00ecnh nguy\u1ec7n \u0111i theo th\u00ec cho \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i l\u1ea1i).<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y \u0110o\u00e0n \u0110\u1ee9c Lu\u1eadn l\u00e0m Qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 Trung k\u00edch.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai th\u1ee7y qu\u00e2n di\u1ec5n t\u1eadp thuy\u1ec1n h\u1ea3i \u0111\u1ea1o \u1edf s\u00f4ng H\u01b0\u01a1ng. Vua ra xem.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh t\u1eeb Ngh\u1ec7 An ra B\u1eafc, c\u00e1c th\u1ee9 ti\u1ec1n thu\u1ebf th\u00e2n, ti\u1ec1n \u0111\u1ea7u qu\u00e2n, ti\u1ec1n th\u1eadp v\u1eadt, ti\u1ec1n thu\u1ebf th\u1ee7y l\u1ee3i, n\u1ebfu d\u00e2n xin n\u1ed9p thay b\u1eb1ng b\u1ea1c th\u00ec cho, c\u1ee9 28 quan ti\u1ec1n \u0103n 10 l\u1ea1ng b\u1ea1c. Kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 s\u1ed1 quan ti\u1ec1n th\u00ec n\u1ed9p ti\u1ec1n cho \u0111\u1ee7 ng\u1ea1ch.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh l\u1ec7 b\u00e1o c\u01b0\u1edbp cho c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng. D\u1ee5 r\u1eb1ng : \u201cQuan t\u01b0 \u1edf \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eedi t\u00ednh m\u1ea1ng c\u1ee7a nh\u00e2n d\u00e2n v\u00e0 l\u00e0 tai m\u1eaft c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Trong khi d\u00e2n gian y\u00ean l\u1eb7ng, ho\u1eb7c c\u00f3 n\u1ed5i tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp khi\u1ebfn d\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u1edf y\u00ean, th\u00ec ph\u1ea3i \u0111em vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean, h\u00e1 l\u1ea1i che gi\u1ea5u ? V\u1eady \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t h\u1ea1 l\u1ec7nh t\u1eeb nay tr\u1edf \u0111i, n\u01a1i n\u00e0o x\u1ea3y ra vi\u1ec7c c\u01b0\u1edbp b\u00f3c t\u00e0i s\u1ea3n hay s\u00e1t th\u01b0\u01a1ng t\u00ednh m\u1ea1ng th\u00ec x\u00e3 tr\u01b0\u1edfng l\u1eadp t\u1ee9c b\u00e1o ph\u1ee7 huy\u1ec7n, ph\u1ee7 huy\u1ec7n chuy\u1ec3n b\u00e1o quan tr\u00ean \u0111\u1ec3 \u0111\u1ec1 \u0111\u1ea1t l\u00ean ngay. N\u1ebfu kh\u00f4ng x\u1ea3y ra vi\u1ec7c g\u00ec th\u00ec ph\u1ee7 huy\u1ec7n c\u0169ng ph\u1ea3i m\u1ed7i th\u00e1ng b\u00e1o l\u00ean m\u1ed9t l\u1ea7n, \u0111\u1ec3 r\u00f5 s\u1ef1 \u0111\u1ed9ng t\u0129nh. N\u1ebfu \u1ea9n gi\u1ea5u vi\u1ec7c c\u01b0\u1edbp kh\u00f4ng b\u00e1o th\u00ec chi\u1ebfu theo n\u1eb7ng nh\u1eb9 m\u00e0 \u0111\u1ecbnh t\u1ed9i. (\u0110\u00e1m c\u01b0\u1edbp ch\u1ec9 c\u00f3 5 \u0111\u1ee9a ho\u1eb7c 10 \u0111\u1ee9a, tang v\u1eadt nh\u1eb9, th\u00ec l\u00fd tr\u01b0\u1edfng b\u1ecb 50 roi, ph\u1ee7 huy\u1ec7n v\u00e0 th\u01b0\u1ee3ng ty b\u1ecb ph\u1ea1t ; \u0111\u00e1m c\u01b0\u1edbp c\u00f3 20, 30 \u0111\u1ee9a tr\u1edf l\u00ean, tang v\u1eadt n\u1eb7ng, th\u00ec l\u00fd tr\u01b0\u1edfng b\u1ecb 70 tr\u01b0\u1ee3ng, ph\u1ee7 huy\u1ec7n v\u00e0 th\u01b0\u1ee3ng ty x\u1eed bi\u1ebfm gi\u00e1ng ; \u0111\u00e1m c\u01b0\u1edbp \u0111\u1ebfn 40, 50 \u0111\u1ee9a tr\u1edf l\u00ean th\u00ec x\u00e3 tr\u01b0\u1edfng b\u1ecb 100 tr\u01b0\u1ee3ng, ph\u1ee7 huy\u1ec7n v\u00e0 th\u01b0\u1ee3ng ty x\u1eed b\u00e3i ch\u1ee9c. N\u1ebfu c\u00f3 t\u00ecnh tr\u1ea1ng n\u1eb7ng m\u01b0u l\u00e0m lo\u1ea1n m\u00e0 \u1ea9n gi\u1ea5u kh\u00f4ng b\u00e1o th\u00ec l\u00fd tr\u01b0\u1edfng b\u1ecb t\u1ed9i \u0111\u1ed3, quan \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng b\u1ecb t\u1ed9i l\u01b0u).<\/p>\n\n\n\n<p>Tha thu\u1ebf g\u1ea1o n\u1ebfp cho d\u00e2n man n\u1ed9p c\u1ed1ng \u1edf \u0111\u1ea1o Cam L\u1ed9. (Hai man Cha B\u00f4n, Th\u01b0\u1ee3ng K\u1ebf, thu\u1ebf 20 s\u1ecdt, ba man Ph\u00e1 B\u0103ng, X\u01b0\u01a1ng C\u1ee5m, Tr\u1ea7m B\u1ed3n, thu\u1ebf 10 s\u1ecdt, m\u1ed7i s\u1ecdt 30 th\u0103ng).<\/p>\n\n\n\n<p>Sai c\u00e1c tr\u1ea5n B\u1eafc Th\u00e0nh ghi s\u1ed5 l\u00ednh m\u1ed9 \u1edf c\u00e1c \u0111\u1ed3n b\u1ea3o s\u1edf t\u1ea1i v\u00e0 th\u01b0\u1edfng cho qu\u1ea3n su\u1ea5t ph\u1ea9m tr\u1eadt v\u00e0 l\u01b0\u01a1ng ti\u1ec1n theo th\u1ee9 b\u1ef1c kh\u00e1c nhau. (Binh 30 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn 45 ng\u01b0\u1eddi, th\u01b0\u1edfng quy\u1ec1n sai cai \u0111\u1ed9i, m\u1ed7i th\u00e1ng c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng 1 quan 5 ti\u1ec1n, g\u1ea1o 1 ph\u01b0\u01a1ng 15 b\u00e1t ; t\u1eeb 46 \u0111\u1ebfn 50 ng\u01b0\u1eddi, th\u01b0\u1edfng ch\u1ee9c cai \u0111\u1ed9i b\u1eb1ng son, m\u1ed7i th\u00e1ng c\u1ea5p ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng 2 quan, g\u1ea1o 2 ph\u01b0\u01a1ng ; 150 ng\u01b0\u1eddi, th\u01b0\u1edfng ch\u1ee9c cai \u0111\u1ed9i s\u1eafc son, m\u1ed7i th\u00e1ng c\u1ea5p ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng 2 quan 5 ti\u1ec1n, g\u1ea1o 2 ph\u01b0\u01a1ng 15 b\u00e1t).<\/p>\n\n\n\n<p>Gi\u1eb7c bi\u1ec3n t\u1ec9nh M\u00e2n n\u01b0\u1edbc Thanh l\u00e0 Th\u00e1i Khi\u00ean v\u00e0 Ch\u00e2u Ph\u1ea7n b\u1ecb quan qu\u00e2n n\u01b0\u1edbc Thanh \u0111u\u1ed5i b\u1eaft, ch\u1ea1y tr\u1ed1n ra ngo\u00e0i bi\u1ec3n, T\u1ed5ng \u0111\u1ed1c L\u01b0\u1ee1ng Qu\u1ea3ng g\u1eedi th\u01b0 cho B\u1eafc Th\u00e0nh n\u00f3i thuy\u1ec1n gi\u1eb7c \u0111\u1ec1u m\u0169i xanh c\u1ed9t bu\u1ed3m \u0111\u1ecf, n\u1ebfu c\u00f3 ch\u1ea1y \u0111\u1ebfn h\u1ea3i ph\u1eadn ta th\u00ec \u0111\u00f3n b\u1eaft cho. Th\u00e0nh th\u1ea7n \u0111em vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Vua h\u1ea1 l\u1ec7nh cho c\u00e1c quan \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng duy\u00ean h\u1ea3i t\u1eeb Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c tr\u1edf ra B\u1eafc \u0111\u1ec1u ph\u00e1t binh thuy\u1ec1n \u0111i tu\u1ea7n x\u00e9t.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh l\u1ea1i thu\u1ebf v\u00e1n g\u1ed7 cho n\u0103m hi\u1ec7u M\u1ed9c \u0111\u0129nh \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh. Hi\u1ec7u d\u00e2n h\u01a1n 540 ng\u01b0\u1eddi, theo l\u1ec7 m\u1ed7i n\u0103m ph\u1ea3i n\u1ed9p \u0111\u1ee7 v\u00e1n \u0111\u00f3ng 5 chi\u1ebfc thuy\u1ec1n h\u1ea3i \u0111\u1ea1o. G\u1ea7n \u0111\u00e2y v\u00ec d\u00e2n nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi tr\u1ed1n v\u00e0 ch\u1ebft, t\u1ea1p d\u1ecbch l\u1ea1i nhi\u1ec1u, th\u00e0nh th\u1ea7n \u0111em t\u00ecnh h\u00ecnh t\u00e2u l\u00ean, b\u00e8n h\u1ea1 l\u1ec7nh gi\u1ea3m cho 2 thuy\u1ec1n, l\u00e0m l\u1ec7 m\u00e3i m\u00e3i.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00ednh bi\u00ean<\/p>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\"><a>\u0110\u1ec7 nh\u1ea5t k\u1ef7 &#8211; Quy\u1ec3n XXXII &#8211; Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u1ec1 Th\u1ebf t\u1ed5 cao ho\u00e0ng \u0111\u1ebf<\/a><\/h1>\n\n\n\n<p>\u0110inh m\u00e3o, Gia Long n\u0103m 6 [1807], m\u00f9a h\u1ea1, th\u00e1ng 4, ng\u00e0y m\u1ed3ng 1, t\u1ebf h\u1ea1 h\u01b0\u1edfng.<\/p>\n\n\n\n<p>Tha thu\u1ebf ru\u1ed9ng n\u0103m nay cho huy\u1ec7n T\u1ed1ng S\u01a1n.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u1eeda l\u1ea1i Kinh th\u00e0nh. L\u1ea1i g\u1ecdi 3.000 ng\u01b0\u1eddi qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch \u1edf Thanh Hoa, Ngh\u1ec7 An v\u00e0 5.500 ng\u01b0\u1eddi c\u1ee7a Ng\u0169 qu\u00e2n v\u00e0 T\u01b0\u1ee3ng qu\u00e2n \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh v\u1ec1 Kinh l\u00e0m vi\u1ec7c. \u0110\u1ebfn n\u01a1i cho \u0103n m\u1ed9t b\u1eefa, r\u1ed3i h\u1eadu c\u1ea5p th\u00eam cho ti\u1ec1n g\u1ea1o. L\u1ea1i l\u1ea5y qu\u00e2n Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c \u0111i b\u1ed3i \u0111\u1eafp \u0111\u01b0\u1eddng s\u00e1, th\u01b0\u1edfng cho 1.000 quan ti\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>Thu\u1ed9c h\u1ea1 c\u1ee7a Nguy\u1ec5n V\u0103n Tr\u01b0\u01a1ng l\u00e0 Hu\u1ef3nh V\u0103n Nghi\u00eam l\u00e0m gi\u1ea3 th\u01b0 c\u1ee7a V\u0103n Tr\u01b0\u01a1ng g\u1edfi cho Nguy\u1ec5n V\u0103n Nh\u01a1n n\u00f3i x\u1ea5u Tr\u1ecbnh Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c. V\u0103n Nh\u01a1n b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0 \u0111em t\u00e2u. Vua h\u1ea1 l\u1ec7nh cho V\u0103n Tr\u01b0\u01a1ng v\u1ec1 t\u00e2u. Nghi\u00eam s\u1ee3 tr\u1ed1n \u0111i. V\u0103n Tr\u01b0\u01a1ng \u0111em vi\u1ec7c tr\u00ecnh t\u1ea1 v\u00e0 n\u00f3i: \u201cTh\u1ea7n c\u00f9ng Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c kh\u00f4ng c\u00f3 nghi k\u1ef5 g\u00ec nhau\u201d. Vua xem t\u1edd t\u00e2u r\u1ed3i b\u1ecf \u0111i.<\/p>\n\n\n\n<p>Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i b\u1ecb h\u1ea1n. C\u00f3 chi\u1ebfu d\u1ee5 L\u00ea V\u0103n Duy\u1ec7t: \u201cBinh kh\u00ed kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111\u1ed3 hay, m\u00e0 chi\u1ebfn tranh l\u00e0 vi\u1ec7c nguy v\u1eady. V\u1eeba r\u1ed3i v\u00ec b\u1ecdn \u00e1c man qu\u1ea5y r\u1ed1i n\u00ean ph\u1ea3i d\u00f9ng binh. Nay n\u1eafng h\u00e8 n\u1ed3ng n\u1ef1c, lam ch\u01b0\u1edbng \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u1ec1u, n\u1ebfu ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh g\u1ea5p th\u00ec t\u01b0\u1edbng s\u0129 tr\u00e8o non v\u01b0\u1ee3t hi\u1ec3m d\u1ec5 sinh t\u1eadt b\u1ec7nh. Ng\u01b0\u01a1i n\u00ean t\u00f9y c\u01a1 chi\u00eau d\u1ee5, \u0111\u1ec3 d\u00e2n c\u01b0 \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean, \u0111\u00f3 l\u00e0 th\u01b0\u1ee3ng s\u00e1ch d\u1eb9p gi\u1eb7c. N\u1ebfu b\u1ea5t \u0111\u1eafc d\u0129 m\u00e0 ph\u1ea3i \u0111\u00e1nh, th\u00ec c\u0169ng \u0111em t\u00ecnh h\u00ecnh t\u00e2u tr\u01b0\u1edbc\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u0103n Duy\u1ec7t li\u1ec1n d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i: \u201cTh\u1ea7n t\u1eeb khi v\u00e2ng m\u1ec7nh t\u1edbi nay, ng\u00e0y \u0111\u00eam lo s\u1ee3. Nh\u1edd \u0111\u01b0\u1ee3c uy \u0111\u1ee9c c\u1ee7a Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, n\u00ean khi qu\u00e2n \u0111\u1ebfn \u0110\u1ed3ng D\u01b0\u01a1ng (t\u00ean \u0111\u1ea5t) th\u00ec t\u00f9 tr\u01b0\u1edfng Man ra quy ph\u1ee5c. [Th\u1ea7n] l\u1ea1i sai ch\u00fang chi\u00eau d\u1ee5 b\u1ecdn Man hoang cho \u0111\u1ec1u y\u00ean nghi\u1ec7p l\u00e0m \u0103n, nay \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean, kh\u00f4ng c\u00f2n lo n\u1eefa\u201d. S\u1edb v\u00e0o, th\u01b0\u1edfng cho qu\u00e2n s\u0129 t\u1ea1i h\u00e0nh 2.000 quan, cho t\u00f9 tr\u01b0\u1edfng 300 quan.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai L\u1ec5 b\u1ed9 \u0110\u1eb7ng \u0110\u1ee9c Si\u00eau ki\u00eam qu\u1ea3n vi\u1ec7c Kh\u00e2m thi\u00ean gi\u00e1m.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u1ee5 r\u1eb1ng: \u201cVi\u1ec7c suy l\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed9 s\u1ed1 c\u1ee7a tr\u1eddi c\u1ea7n ph\u1ea3i bi\u1ebft tr\u01b0\u1edbc, n\u1ebfu \u0111\u1ec3 hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00e3 x\u1ea3y r\u1ed3i m\u1edbi bi\u1ebft, th\u00ec ch\u1eb3ng l\u00e0 thi\u1ebfu tr\u00e1ch nhi\u1ec7m \u01b0?\u201d. Tr\u01b0\u1edbc kia, m\u1ed7i khi g\u1eb7p nh\u1eadt th\u1ef1c nguy\u1ec7t th\u1ef1c, ng\u01b0\u1eddi Thanh g\u1eedi c\u00f4ng \u0111i\u1ec7p sang, b\u1ea5y gi\u1edd Kh\u00e2m thi\u00ean gi\u00e1m m\u1edbi t\u00e2u b\u00e1o, n\u00ean ph\u1ea3i r\u0103n b\u1ea3o nh\u01b0 th\u1ebf.<\/p>\n\n\n\n<p>\u1edf Thanh Hoa gi\u1eb7c n\u1ed5i. Tr\u1ea5n th\u1ea7n \u0111em qu\u00e2n \u0111\u00e1nh b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c. Vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. H\u1ea1 l\u1ec7nh cho gi\u1ebft t\u00ean \u0111\u1ea7u \u0111\u1ea3ng, th\u01b0\u1edfng cho bi\u1ec1n binh 100 quan ti\u1ec1n. B\u1ecdn L\u00ea V\u0103n Tr\u1ea1ch ba ng\u01b0\u1eddi v\u00ec c\u00f3 c\u00f4ng d\u00f2 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eb7c, cho l\u00e0m cai \u0111\u1ed9i, \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng v\u00e0 cai h\u1ee3p.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u01b0\u1edbng gi\u1eb7c \u1edf S\u01a1n T\u00e2y l\u00e0 t\u00ean La t\u1ee5 \u0111\u1ea3ng c\u01b0\u1edbp b\u00f3c v\u00f9ng S\u01a1n T\u00e2y v\u00e0<\/p>\n\n\n\n<p>Kinh B\u1eafc. Ng\u01b0\u1eddi Kinh B\u1eafc l\u00e0 b\u1ecdn Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c Chi\u00eau, Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh S\u00e2m, Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh Th\u1eafng l\u1eadp m\u01b0u d\u1ee5 t\u00ean La \u0111\u1ebfn nh\u00e0, r\u1ed3i sai ng\u01b0\u1eddi \u0111i m\u1eadt b\u00e1o<\/p>\n\n\n\n<p>\u1edf tr\u1ea5n. Tr\u1ea5n th\u1ea7n \u1ee7y Ch\u00e1nh th\u1ed1ng Ti\u1ec1n \u0111\u1ed3n l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n H\u01b0ng v\u00e0 Ph\u00f3 th\u1ed1ng Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n \u0111em qu\u00e2n v\u00e2y b\u1eaft, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ean La, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed3 \u0111\u1ea3ng h\u01a1n 20 ng\u01b0\u1eddi, thu \u0111\u01b0\u1ee3c s\u00fang \u1ed1ng kh\u00ed gi\u1edbi r\u1ea5t nhi\u1ec1u. Quan B\u1eafc Th\u00e0nh \u0111em vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Th\u01b0\u1edfng cho bi\u1ec1n binh 200 quan ti\u1ec1n, cho \u0110\u1ee9c Chi\u00eau l\u00e0m cai \u0111\u1ed9i, b\u1ecdn \u0110\u00ecnh S\u00e2m l\u00e0m \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng v\u00e0 cho m\u0169 \u00e1o.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y \u0111\u00e1 t\u1ea3ng v\u00e0 \u0111\u00e1 l\u00e1t \u1edf Qu\u1ea3ng Nam. D\u00e2n v\u00e0 th\u1ee3 l\u00e0m vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t ti\u1ec1n g\u1ea1o.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u1ec7 \u00fay Th\u1ecb trung l\u00e0 Hu\u1ef3nh V\u0103n T\u00f2ng tham nh\u0169ng, b\u1ecb binh l\u00ednh ki\u1ec7n, ph\u1ea3i c\u00e1ch ch\u1ee9c, \u0111\u00f2i tang v\u1eadt tr\u1ea3 l\u1ea1i qu\u00e2n l\u00ednh.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Hi\u1ec7p tr\u1ea5n Thanh Hoa l\u00e0 Nguy\u1ec5n T\u0103ng \u0110\u1ecbch l\u00e0m K\u00fd l\u1ee5c B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh, tham qu\u00e2n T\u01b0\u1ee3ng qu\u00e2n l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u1ee5c l\u00e0m K\u00fd l\u1ee5c Ph\u00fa Y\u00ean, Hi\u1ec7p th\u1ee7 Cam L\u1ed9 l\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh Do l\u00e0m Cai b\u1ea1 B\u00ecnh Thu\u1eadn.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 chi\u1ebfu cho B\u00ecnh Thu\u1eadn thu\u1ed9c v\u1ec1 tr\u1ea5n Gia \u0110\u1ecbnh, B\u00ecnh H\u00f2a thu\u1ed9c v\u1ec1 tr\u1ea5n Quy Nh\u01a1n. Tr\u01b0\u1edbc hai dinh \u1ea5y \u0111\u1ec1u thu\u1ed9c v\u1ec1 Gia \u0110\u1ecbnh. K\u1ecbp khi \u0111\u1eb7t \u00e1n tr\u1ea5n th\u00e0nh Di\u00ean Kh\u00e1nh th\u00ec cho hai dinh l\u1ec7 theo. \u0110\u1ebfn nay b\u00e3i \u00e1n tr\u1ea5n Di\u00ean Kh\u00e1nh m\u1edbi chia hai dinh thu\u1ed9c v\u1ec1 Gia \u0110\u1ecbnh v\u00e0 Quy Nh\u01a1n, cho l\u01b0u tr\u1ea5n [Gia \u0110\u1ecbnh] v\u00e0 \u00e1n tr\u1ea5n [Quy Nh\u01a1n] \u1edf xa l\u00e3nh. Ph\u00e0m c\u00f4ng vi\u1ec7c binh d\u00e2n, t\u1eeb t\u1ee5ng, t\u00f4 thu\u1ebf c\u1ee7a hai dinh \u0111\u1ec1u do c\u00f4ng \u0111\u01b0\u1eddng quan c\u1ee7a dinh t\u1ef1 x\u00e9t l\u00e0m, duy c\u00f4ng vi\u1ec7c quan tr\u1ecdng m\u1edbi chuy\u1ec3n b\u00e1o cho l\u01b0u tr\u1ea5n v\u00e0 \u00e1n tr\u1ea5n quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh. N\u1ebfu c\u00f3 s\u01a1n man xu\u1ea9n \u0111\u1ed9ng hay tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp n\u1ed5i l\u00ean th\u00ec \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i t\u00f9y c\u01a1 ph\u00f2ng ng\u1ef1 v\u00e0 b\u00e1o cho l\u01b0u tr\u1ea5n, \u00e1n tr\u1ea5n \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9.<\/p>\n\n\n\n<p>Qu\u1ea3n \u0110\u1ed3 gia l\u00e0 Hu\u1ef3nh V\u0103n C\u1ea9n v\u00e0 C\u00e1p V\u0103n Hi\u1ebfn t\u00e2u xin cho b\u1ecdn t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee5c l\u00e0 Hu\u1ef3nh V\u0103n L\u1ecbch h\u01a1n 300 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m ch\u00e1nh cai qu\u1ea3n, ch\u00e1nh t\u01b0 qu\u1ea3n, cai quan, t\u01b0 quan, th\u1ee7 h\u1ee3p. Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>\u1edf Ngh\u1ec7 An gi\u1eb7c n\u1ed5i. \u0110\u01b0\u1eddng th\u00f4ng th\u01b0\u01a1ng b\u1ecb ngh\u1ebdn. Tr\u1ea5n th\u1ea7n chia binh \u0111\u00e1nh d\u1eb9p kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c. Vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Vua th\u1ea5y \u0111\u1ea5t Di\u1ec5n Ch\u00e2u, Anh \u0110\u00f4 nhi\u1ec1u r\u1eebng r\u1eadm, l\u00e0 n\u01a1i gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp \u1ea9n&nbsp; hi\u1ec7n, sai th\u00eam qu\u00e2n \u0111\u1ec3 ch\u1eb7n b\u1eaft.<\/p>\n\n\n\n<p>Bi\u00ean v\u1ec7 V\u00f5 ch\u1ea5n tr\u1ea5n L\u1ea1ng S\u01a1n (l\u00ednh 100 ng\u01b0\u1eddi) l\u00e0m hai \u0111\u1ed9i V\u00f5 ch\u1ea5n.<\/p>\n\n\n\n<p>Quan B\u1eafc Th\u00e0nh t\u00e2u n\u00f3i: \u201cRu\u1ed9ng \u0111\u1ea5t c\u1ee7a d\u00e2n xi\u00eau d\u1ea1t \u1edf c\u00e1c tr\u1ea5n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh c\u1ea5m \u0111i\u1ec1u; g\u1ea7n \u0111\u00e2y nghe th\u1ea5y c\u00e1c nha v\u00e0 nh\u1eefng \u1ea5p chung quanh c\u00f2n c\u00f3 k\u1ebb chi\u1ebfm canh, che gi\u1ea5u l\u1eabn cho nhau, khi\u1ebfn d\u00e2n xi\u00eau d\u1ea1t sinh l\u00f2ng ng\u1edd s\u1ee3, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ch\u01b0a d\u00e1m tr\u1edf v\u1ec1. Xin sai ng\u01b0\u1eddi giao cho c\u00f9ng v\u1edbi s\u1edf t\u1ea1i tra x\u00e9t ru\u1ed9ng hi\u1ec7n canh \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh thu\u1ebf, r\u1ed3i y l\u1ec7 \u0111\u1ecbnh m\u00e0 x\u1eed tr\u00ed\u201d. Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>Tha thu\u1ebf g\u1ed7 n\u0103m nay cho \u0111\u1ed9i L\u00e2m c\u00f4ng [th\u1ee3 r\u1eebng] \u1edf Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb.<\/p>\n\n\n\n<p>Quan B\u1eafc Th\u00e0nh t\u00e2u n\u00f3i: \u201c\u1edf B\u1eafc H\u00e0 t\u1eeb sau lo\u1ea1n l\u1ea1c k\u1ebb \u0111i h\u1ecdc t\u1ef1 h\u1ecdc l\u1ea5y \u1edf nh\u00e0, h\u1ebft th\u1ea3y \u0111\u1ec1u t\u1eadp theo l\u1ec1 l\u1ed1i \u0111\u1eddi L\u00ea c\u0169. G\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 ban b\u1ed1 h\u1ecdc quy, nh\u01b0ng h\u1ecdc t\u1eadp ng\u00e0y m\u1ed9t k\u00e9m. N\u1ebfu nh\u1ea5t lu\u1eadt theo \u0111\u00f3 m\u00e0 l\u1ea5y th\u00ec s\u1ee3 k\u1ebb th\u1ef1c h\u1ecdc c\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi s\u01a1 h\u1ecdc kh\u00f4ng l\u1ea5y g\u00ec m\u00e0 ph\u00e2n bi\u1ec7t nhau. Xin ch\u00e2m ch\u01b0\u1edbc v\u0103n th\u1ec3 c\u0169 c\u1ee7a nh\u00e0 L\u00ea, \u0111\u1eebng qu\u00e1 c\u00e2u n\u1ec7 so \u0111o, th\u00ec ng\u00f5 h\u1ea7u nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi v\u1ed1n ch\u0103m nghi\u1ec7p h\u1ecdc m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ea5n t\u1ea5n, m\u00e0 nh\u1eefng k\u1ebb v\u00f4 t\u00e0i kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u1ea7u may\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Chi\u1ebfu tr\u1ea3 l\u1eddi r\u1eb1ng: \u201cM\u1edf khoa thi l\u1ea5y h\u1ecdc tr\u00f2 l\u00e0 ch\u00ednh s\u00e1ch l\u1edbn c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. S\u1eeda \u0111\u1ecbnh v\u0103n th\u1ec3 c\u1ea7n c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ee9c s\u1eb5n. N\u0103m tr\u01b0\u1edbc ban b\u1ed1 h\u1ecdc quy, vi\u1ec7c \u0111\u00e3 nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh. G\u1ea7n \u0111\u00e2y h\u1ecdc quan \u0111\u00f4n \u0111\u1ed1c, h\u1ecdc tr\u00f2 gi\u1ea3ng t\u1eadp, kh\u00f4ng ph\u1ea3i kh\u00f4ng l\u00e2u r\u1ed3i, gi\u00e1n ho\u1eb7c c\u00f3 k\u1ebb t\u1eadp m\u00e0 kh\u00f4ng suy x\u00e9t, \u0111\u00f3 l\u00e0 t\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi d\u1ea1y v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi h\u1ecdc b\u1ea5t l\u1ef1c m\u00e0 th\u00f4i. Nay n\u1ebfu c\u1ee9 u\u1ed1n theo l\u1eddi ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i th\u00ec ch\u00ednh th\u1ec3 c\u00f2n ra th\u1ebf n\u00e0o? V\u1eady h\u1ea1 l\u1ec7nh cho c\u00e1c h\u1ecdc quan l\u01b0u \u00fd d\u1ea1y b\u1ea3o cho k\u1ecbp k\u1ef3 thi\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u1ebf bi\u1ec3n c\u00e1c c\u1eeda Cung th\u00e0nh v\u00e0 Ho\u00e0ng th\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh l\u1ec7 canh gi\u1eef Ho\u00e0ng th\u00e0nh. (B\u1ed1n l\u1ea7u \u1edf tr\u01b0\u1edbc sau t\u1ea3 h\u1eefu th\u00e0nh, m\u1ed7i l\u1ea7u m\u1ed9t cai \u0111\u1ed9i, m\u1ed9t ph\u00f3 \u0111\u1ed9i v\u00e0 50 ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh Th\u1ecb trung c\u00f9ng 10 ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh h\u1ea7u thuy\u00ean, ng\u00e0y \u0111\u00eam chia phen canh gi\u1eef. N\u1ebfu c\u00f3 h\u1ecfa ho\u1ea1n \u1edf trong th\u00e0nh th\u00ec l\u00ednh \u0111\u1ed9i Ti\u1ec3u sai \u0111\u00e1nh thanh la b\u00e1o hi\u1ec7u \u1edf c\u1eeda Ho\u00e0ng Ph\u01b0\u1edbc, n\u1ebfu h\u1ecfa ho\u1ea1n \u1edf ngo\u00e0i th\u00e0nh th\u00ec \u0111\u00e1nh thanh la \u1edf \u0111i\u1ec7n C\u00e0n Nguy\u00ean; c\u00e1c qu\u00e2n nghe hi\u1ec7u l\u1eadp t\u1ee9c \u0111\u1ebfn c\u1ee9u).<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho thu\u1ebf ru\u1ed9ng n\u0103m nay \u1edf c\u00e1c tr\u1ea5n B\u1eafc Th\u00e0nh n\u1ed9p thay b\u1eb1ng ti\u1ec1n (m\u1ed7i h\u1ed9c th\u00f3c n\u1ed9p 1 quan 2 ti\u1ec1n), duy S\u01a1n Nam h\u1ea1 v\u1eabn n\u1ed9p th\u00f3c, \u0111\u1ec3 v\u1eadn ch\u1edf \u0111i.<\/p>\n\n\n\n<p>Quan B\u1eafc Th\u00e0nh t\u00e2u n\u00f3i: \u201cC\u1eeda bi\u1ec3n Li\u00eau L\u00e1c l\u00e0 n\u01a1i quan y\u1ebfu \u1edf S\u01a1n Nam h\u1ea1, tr\u01b0\u1edbc nay thuy\u1ec1n bu\u00f4n ra v\u00e0o, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u l\u1ea5y b\u1eeba gi\u1ea5y th\u00f4ng h\u00e0nh, t\u1ea5n th\u1ee7 kh\u00f4ng th\u1ec3 ki\u1ec3m x\u00e9t \u0111\u01b0\u1ee3c, s\u1ee3 nh\u1eefng b\u1ecdn b\u1eady b\u1ea1 nh\u00e2n \u0111\u00f3 l\u00e0m gian. Xin t\u1eeb nay h\u1ec5 thuy\u1ec1n \u1edf Kinh th\u00ec do quan Kinh c\u1ea5p b\u1eb1ng, thuy\u1ec1n \u1edf ngo\u00e0i th\u00ec do quan \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng c\u1ea5p b\u1eb1ng, x\u00e9t \u0111\u00fang r\u1ed3i m\u1edbi cho \u0111i, \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng b\u1ecdn gian d\u1ed1i\u201d. Vua theo l\u1eddi.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 5, ng\u00e0y m\u1ed3ng 1 Nh\u00e2m d\u1ea7n, c\u00f3 nh\u1eadt th\u1ef1c.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ec5 b\u1ed9 d\u00e2ng nghi ti\u1ebft v\u1ec1 ti\u1ebft \u0110oan d\u01b0\u01a1ng. (H\u00f4m \u1ea5y, vua tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn Th\u00e1i mi\u1ebfu v\u00e0 mi\u1ebfu Ho\u00e0ng kh\u1ea3o l\u00e0m l\u1ec5. L\u1ec5 xong, \u0111em c\u00e1c quan \u0111\u1ebfn cung Tr\u01b0\u1eddng Th\u1ecd (1. Cung Th\u00e1i h\u1eadu \u1edf.) l\u00e0m l\u1ec5 m\u1eebng. L\u1ec5 xong, vua ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n Th\u00e1i H\u00f2a nh\u1eadn l\u1ec5 ch\u1ea7u m\u1eebng. L\u1ec5 xong, c\u00e1c quan xin \u0111\u1ebfn cung Kh\u00f4n \u0110\u1ee9c (2. Cung Ho\u00e0ng h\u1eadu \u1edf.&nbsp; ) l\u1ea1y m\u1eebng.<\/p>\n\n\n\n<p>Ban m\u0169 \u00e1o cho ch\u00e1nh khanh s\u00e1u b\u1ed9.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh t\u1eeb nay cai b\u1ea1, k\u00fd l\u1ee5c c\u00e1c dinh c\u00f3 khuy\u1ebft th\u00ec l\u1ea5y thi\u00eam s\u1ef1 \u1edf s\u00e1u b\u1ed9 cho l\u00e0m.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u00fd l\u1ee5c B\u00ecnh H\u00f2a l\u00e0 Ki\u1ec1u C\u00f4ng Tu\u1ea5n d\u00e2ng y\u1ebfn s\u00e0o. Vua h\u1ecfi H\u1ed9 b\u1ed9 Nguy\u1ec5n K\u1ef3 K\u1ebf: \u201cTr\u01b0\u1edbc nay thu\u1ebf y\u1ebfn s\u00e0o nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o?\u201d K\u1ebf th\u01b0a r\u1eb1ng: \u201c\u0110\u1ed9i y\u1ebfn s\u00e0o b\u00e3i \u0111\u00e3 l\u00e2u r\u1ed3i\u201d. B\u00e8n sai c\u00e1c dinh tr\u1ea5n h\u1ea3i ph\u1eadn n\u01a1i n\u00e0o c\u00f3 s\u1ea3n y\u1ebfn s\u00e0o th\u00ec l\u00e0m s\u1ed5 t\u00e2u l\u00ean, c\u1ea5m d\u00e2n l\u1ea5y tr\u1ed9m; ai l\u00e3nh th\u1ea7u th\u00ec \u0111\u00e1nh thu\u1ebf.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai L\u1ec5 b\u1ed9 \u0110\u1eb7ng \u0110\u1ee9c Si\u00eau bi\u00ean ph\u00e9p Qu\u1ed1c tri\u1ec1u th\u1ebf h\u1ec7. S\u00e1ch xong, \u0111\u1eb7t t\u00ean l\u00e0 Thi\u00ean nam th\u1ebf h\u1ec7. S\u00e1ch ch\u00e9p b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb Tri\u1ec7u t\u1ed5 T\u0129nh ho\u00e0ng \u0111\u1ebf \u0111\u1ebfn Du\u1ec7 t\u00f4ng Hi\u1ebfu \u0111\u1ecbnh ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, tr\u00ean l\u1ea1i ch\u00e9p l\u00ean \u0111\u1ebfn Ho\u00e0nh qu\u1ed1c c\u00f4ng v\u00e0 Tr\u1eebng qu\u1ed1c c\u00f4ng \u0111\u1ec3 t\u1ecf r\u00f5 d\u00f2ng d\u00f5i c\u1ee7a Tri\u1ec7u t\u1ed5 t\u1eeb \u0111\u00e2u m\u00e0 ra, sau ch\u00e9p \u0111\u1ebfn Hi\u1ebfu khang ho\u00e0ng \u0111\u1ebf \u0111\u1ec3 t\u1ecf r\u00f5 b\u1ea3n th\u00e2n vua t\u1eeb \u0111\u00e2u m\u00e0 ra, tr\u00ean d\u01b0\u1edbi g\u1ea7n h\u01a1n 200 n\u0103m. Ph\u00e0m c\u00f4ng nghi\u1ec7p c\u00e1c \u0111\u1eddi, cho ch\u00ed ng\u00e0y sinh n\u0103m gi\u1ed7, ph\u01b0\u01a1ng h\u01b0\u1edbng c\u00e1c l\u0103ng t\u1ea9m, \u0111\u1ec1u ghi ch\u00e9p \u0111\u1ee7.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y Nh\u00e2m t\u00fd, ho\u00e0ng t\u00f4n (t\u1ee9c Hi\u1ebfn t\u1ed5 Ch\u01b0\u01a1ng ho\u00e0ng \u0111\u1ebf) sinh (\u1edf \u1ea5p Xu\u00e2n L\u1ed9c, ph\u00eda \u0111\u00f4ng Kinh th\u00e0nh, sau d\u1ef1ng ch\u00f9a Di\u1ec7u \u0110\u1ebf \u1edf \u0111\u1ea5y).<\/p>\n\n\n\n<p>Ph\u1ea3 B\u00f4 Lam Ma La Xa \u1edf L\u1ea1c Ho\u00e0n sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng (Voi 2 th\u1edbt, s\u1eebng t\u00ea 2 t\u00f2a, s\u00e1p ong 35 c\u00e2n). T\u1edd bi\u1ec3u n\u00f3i: \u201cT\u1eeb n\u0103m Qu\u00fd h\u1ee3i v\u1ec1 sau, v\u00ec thu\u1ed9c Man c\u00f3 vi\u1ec7c l\u00f4i th\u00f4i n\u00ean l\u1ec7 tu\u1ebf c\u1ed1ng b\u1ecf thi\u1ebfu, nay xin c\u1ed1ng b\u00f9\u201d. Vua th\u01b0\u01a1ng l\u00e0 th\u00e0nh th\u1ef1c, h\u1ea1 l\u1ec7nh cho Ngh\u1ec7 An sai tr\u1ea1m \u0111\u01b0a v\u1ec1 Kinh. \u0110\u1ebfn n\u01a1i, h\u1eadu t\u1ee9 r\u1ed3i cho v\u1ec1. Chu\u1ea9n \u0111\u1ecbnh l\u1ec7 c\u1ed1ng \u0111\u1ec3 ban h\u00e0nh. (Ba n\u0103m m\u1ed9t l\u1ea7n c\u1ed1ng, l\u1ea5y c\u00e1c n\u0103m th\u00ecn, m\u00f9i, tu\u1ea5t, s\u1eedu l\u00e0m k\u1ef3 c\u1ed1ng. \u0110\u1ed3 c\u1ed1ng th\u00ec voi \u0111\u1ef1c 1 th\u1edbt, s\u1eebng t\u00ea 2 t\u00f2a. \u0110\u01b0\u1eddng c\u1ed1ng do Quy H\u1ee3p \u0111\u1ebfn Ngh\u1ec7 An. Tr\u1ea5n th\u1ea7n nh\u1eadn \u0111\u1ed3 c\u1ed1ng r\u1ed3i cho v\u1ec1).<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y Gi\u00e1p t\u00fd, nguy\u00ean phi [v\u1ee3 c\u1ea3] c\u1ee7a ho\u00e0ng t\u1eed th\u1ee9 t\u01b0 [Minh M\u1ea1ng] l\u00e0 H\u1ed3 th\u1ecb (t\u1ee9c Nh\u01a1n ho\u00e0ng h\u1eadu) m\u1ea5t; d\u1ef1ng s\u01a1n ph\u1ea7n \u1edf C\u01b0 Ch\u00ednh (t\u1ee9c l\u0103ng Hi\u1ebfu \u0110\u00f4ng ng\u00e0y nay). Phi l\u00e0 con g\u00e1i ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 H\u1ed3 V\u0103n B\u00f4i, \u0111\u1ea7u n\u0103m B\u00ednh d\u1ea7n vua l\u1ea5y cho ho\u00e0ng t\u1eed th\u1ee9 t\u01b0, sai v\u00e0o h\u1ea7u \u1edf ti\u1ec1m \u0111\u1ec3. Phi l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi n\u1ebft na c\u1ea9n th\u1eadn, hi\u1ec1n h\u1eadu trinh th\u1ee5c, tr\u1ecdn l\u00f2ng hi\u1ebfu k\u00ednh. Vua khen ng\u1ee3i, b\u1ea3o phi r\u1eb1ng: \u201cNguy\u00ean t\u00ean l\u00e0 Hoa [\u80e1\u6c0f\u83ef <a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/wiki\/H%E1%BB%93_Th%E1%BB%8B_Hoa\">H\u1ed3 Th\u1ecb Hoa<\/a>], c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfng th\u01a1m trong b\u1ed1n m\u00f9a th\u00f4i, sao b\u1eb1ng Th\u1eadt [H\u1ed3 Th\u1ecb Th\u1eadt \u80e1\u6c0f\u5be6], c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 Ph\u01b0\u1edbc qu\u1ea3 \u0111\u1ec3 l\u1ea1i mu\u00f4n n\u0103m th\u00ec t\u1ed1t h\u01a1n\u201d. Nh\u00e2n [l\u1ea5y ch\u1eef Th\u1eadt \u5be6 \u1ea5y] \u0111\u1eb7t t\u00ean cho. Phi th\u1ecd 17 tu\u1ed5i. Ho\u00e0ng t\u00f4n sinh m\u1edbi 13 ng\u00e0y, kh\u00f3c ch\u1ea3y n\u01b0\u1edbc m\u1eaft kh\u00f4ng th\u00f4i. Vua sai nu\u00f4i \u1edf trong cung, th\u01b0\u1eddng t\u1edbi th\u0103m lu\u00f4n, n\u00f3i: \u201cTr\u1ebb con ch\u1ea3y m\u00e1u m\u1eaft l\u00e0 t\u00ednh tr\u1eddi \u0111\u00fac n\u00ean, ng\u00e0y sau c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1eef to\u00e0n \u0111\u1ea1o hi\u1ebfu\u201d. Ho\u00e0ng t\u1eed \u1eb5m \u0111\u1ebfn h\u1ea7u, vua th\u00e2n ch\u1ecdn ch\u1eef b\u1ed9 nh\u1eadt, \u0111\u1eb7t t\u00ean cho l\u00e0 Dung [\u962e\u798f\u66e7].<\/p>\n\n\n\n<p>D\u1ef1ng h\u00e0nh cung v\u00e0 c\u00f4ng s\u1ea3nh \u1edf Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb v\u00e0 Qu\u1ea3ng B\u00ecnh.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua xem \u0111\u00e1nh c\u00e1 \u1edf Thai D\u01b0\u01a1ng, cho \u0111\u1ed9i Sinh ng\u01b0 100 ph\u01b0\u01a1ng g\u1ea1o.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00e1n tr\u1ea5n th\u1ea7n Quy Nh\u01a1n t\u00e2u n\u00f3i: \u201cKho C\u1ef1 T\u00edch c\u00e1ch s\u00f4ng h\u01a1i xa, xin l\u1eadp kho t\u1ea1m \u1edf c\u1eeda bi\u1ec3n Th\u1ecb N\u1ea1i cho ti\u1ec7n vi\u1ec7c v\u1eadn t\u1ea3i\u201d. Vua nghe l\u1eddi. L\u1ea1i th\u1ea5y s\u1edb \u0111\u1ebfn H\u1ed9 b\u1ed9 \u0111\u00e3 5 ng\u00e0y b\u1ed9 m\u1edbi t\u00e2u l\u00ean, b\u00e8n v\u1eddi \u0111\u1ebfn qu\u1edf r\u1ed3i s\u1eafc r\u1eb1ng t\u1eeb nay h\u1ec5 ti\u1ebfp \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1edb c\u1ee7a c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, h\u1ea1n trong 2 ng\u00e0y ph\u1ea3i t\u00e2u, l\u00e0m tr\u00e1i c\u00f3 t\u1ed9i.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai b\u1ecdn Tham tri C\u00f4ng b\u1ed9 l\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c Huy\u00ean, Thi\u00eam s\u1ef1 l\u00e0 Ho\u00e0ng Ki\u00eam \u0110i\u1ebfn, V\u1ec7 \u00fay Th\u1ee7y qu\u00e2n l\u00e0 Ph\u1ea1m V\u0103n T\u01b0\u1eddng \u0111i Ngh\u1ec7 An \u0111\u1ed1c su\u1ea5t ch\u1ebf t\u1ea1o 100 chi\u1ebfn thuy\u1ec1n \u00f4.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Tham hi\u1ec7p Thanh B\u00ecnh l\u00e0 Nguy\u1ec5n&nbsp; Danh X\u00e1n l\u00e0m Hi\u1ec7p tr\u1ea5n Th\u00e1i Nguy\u00ean, Tri ph\u1ee7 Thi\u1ec7u Thi\u00ean l\u00e0 Nguy\u1ec5n B\u1ea3o l\u00e0m Tham hi\u1ec7p Thanh B\u00ecnh.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u00f5 Vi\u1ebft B\u1ea3o t\u00e2u xin c\u1ea5p th\u00eam ti\u1ec1n g\u1ea1o cho cai \u0111\u1ed9i T\u1ea3 m\u00e3 H\u1eefu m\u00e3, c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1eb1ng cai \u0111\u1ed9i qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch. Vua kh\u00f4ng cho, qu\u1edf r\u1eb1ng: \u201cNg\u01b0\u1eddi sao \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eady th\u1ebf ch\u1ea7u g\u1ea7n, kh\u00f4ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn ng\u1ea1ch quan c\u00f3 khinh c\u00f3 tr\u1ecdng m\u00e0 t\u1ef1 xin b\u1eady nh\u01b0 th\u1ebf?\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua h\u1ecfi H\u1ed9 b\u1ed9 Nguy\u1ec5n K\u1ef3 K\u1ebf r\u1eb1ng: \u201cL\u1ec7 c\u1ea5p th\u00eam l\u01b0\u01a1ng cho c\u00e1c quan \u1edf Kinh v\u00e0 \u1edf ngo\u00e0i m\u1ed9t n\u0103m chi h\u1ebft bao nhi\u00eau?\u201d K\u1ebf kh\u00f4ng tr\u1ea3 l\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c. Vua sai c\u00f9ng v\u1edbi Binh b\u1ed9 h\u1ecdp t\u00ednh. L\u00ea Quang \u0110\u1ecbnh nh\u00e2n n\u00f3i: \u201cQuan ngo\u00e0i ho\u1eb7c c\u00f3 khi \u0111\u01b0\u1ee3c sai khi\u1ebfn \u0111i n\u01a1i kh\u00e1c, ho\u1eb7c ch\u1ec9 t\u00f9y ch\u1ed7 khuy\u1ebft m\u00e0 ghi b\u1ed5, n\u00ean th\u01b0\u1eddng th\u01b0\u1eddng s\u00e2m si kh\u00f4ng \u0111\u1ec1u, xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho c\u00e1c th\u00e0nh v\u00e0 dinh tr\u1ea5n l\u00e0m s\u1ed5 r\u00f5 r\u00e0ng tr\u00ecnh b\u1ed9 \u0111\u1ec3 ti\u1ec7n k\u00ea c\u1ee9u\u201d. Vua gi\u1eadn n\u00f3i: \u201cS\u1ed1 m\u1ee5c ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e3 c\u00f3 s\u1ed5 ng\u1ea1ch, b\u1ecdn ng\u01b0\u01a1i kh\u00f4ng ch\u0103m ch\u1ee9c v\u1ee5, khi h\u1ecfi \u0111\u1ebfn l\u1ea1i \u0111un \u0111\u1ea9y cho k\u1ebb kh\u00e1c l\u00e0 th\u1ebf n\u00e0o?\u201d. B\u1ecdn Quang \u0110\u1ecbnh c\u00fai \u0111\u1ea7u t\u1ea1 t\u1ed9i.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u01b0u th\u1ee7 Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb l\u00e0 \u0110inh V\u0103n D\u1ee5 thi\u1ec7n ti\u1ec7n chi l\u01b0\u01a1ng nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc v\u00e0 \u0103n ti\u1ec1n c\u1ee7a d\u00e2n. Vi\u1ec7c ph\u00e1t, b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c \u0111u\u1ed5i v\u1ec1 d\u00e2n. K\u00fd l\u1ee5c L\u00ea \u0110\u1ea1i Ngh\u0129a kh\u00f4ng bi\u1ebft ph\u00e1t gi\u00e1c c\u0169ng b\u1ecb gi\u1ea3i ch\u1ee9c. L\u1ea5y Nguy\u1ec5n C\u1eedu An l\u00e0m L\u01b0u th\u1ee7 Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb, Thi\u00eam s\u1ef1 L\u1ea1i b\u1ed9 l\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u0103ng \u0110\u1ec7 l\u00e0m K\u00fd l\u1ee5c.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 6, s\u1eeda cung Tr\u01b0\u1eddng Th\u1ecd, th\u01b0\u1edfng cho bi\u1ec1n binh 500 quan ti\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua th\u1ea5y m\u00f9a thu n\u0103m nay g\u1eb7p ti\u1ebft Th\u1ea5t tu\u1ea7n \u0111\u1ea1i kh\u00e1nh ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu, cho c\u00e1c th\u00e0nh v\u00e0 dinh tr\u1ea5n m\u1ed7i n\u01a1i c\u1eed m\u1ed9t quan v\u0103n v\u00e0 m\u1ed9t quan v\u00f5 v\u1ec1 Kinh ch\u00fac th\u1ecd. B\u1ecdn L\u00ea Duy Ho\u00e1n v\u00e0 Tr\u1ecbnh T\u01b0 \u0111\u1ec1u xin v\u1ec1 Kinh ch\u00fac m\u1eebng. Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh ph\u00e9p thi H\u01b0\u01a1ng. Ngh\u1ec7 An, Thanh Hoa, Kinh B\u1eafc, S\u01a1n T\u00e2y, S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng, H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng, c\u1ea3 th\u1ea3y s\u00e1u tr\u01b0\u1eddng. Tr\u01b0\u1eddng Thanh Hoa th\u00ec Thanh Hoa v\u00e0 Thanh B\u00ecnh thi chung; tr\u01b0\u1eddng Kinh B\u1eafc th\u00ec Kinh B\u1eafc, Th\u00e1i Nguy\u00ean, L\u1ea1ng S\u01a1n v\u00e0 Cao B\u1eb1ng thi chung; tr\u01b0\u1eddng S\u01a1n T\u00e2y th\u00ec S\u01a1n T\u00e2y, Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c, Tuy\u00ean Quang v\u00e0 H\u01b0ng H\u00f3a thi chung; tr\u01b0\u1eddng S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng th\u00ec S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 S\u01a1n Nam h\u1ea1 thi chung; tr\u01b0\u1eddng H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng th\u00ec H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng v\u00e0 Y\u00ean Qu\u1ea3ng thi chung. (Ch\u1ebf \u1ea5n \u201cTh\u00ed tr\u01b0\u1eddng\u201d v\u00e0 \u1ea5n tri\u1ec7n nh\u1ecf \u201cV\u0103n h\u00e0nh c\u00f4ng kh\u00ed\u201d (1. V\u0103n h\u00e0nh c\u00f4ng kh\u00ed: C\u00e1i c\u00e2n v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng l\u00e0 c\u1ee7a chung.) c\u00e1c tr\u1ea5n.<\/p>\n\n\n\n<p>Cung \u0111\u1ed1n \u0111\u1ed3 th\u1eadp v\u1eadt cho tr\u01b0\u1eddng thi \u0111\u1ec1u chi ti\u1ec1n c\u00f4ng. H\u1ecdc tr\u00f2 \u0111i thi th\u00ec tr\u01b0\u1edbc k\u1ef3 l\u00fd tr\u01b0\u1edfng s\u1edf t\u1ea1i ph\u1ea3i ghi v\u00e0o s\u1ed5, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 tr\u1ecdng tang, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ea5t hi\u1ebfu, b\u1ea5t m\u1ee5c lo\u1ea1n lu\u00e2n, \u0111i\u00eau toa v\u00e0 sau n\u0103m Gia Long th\u1ee9 1 ph\u1ea1m \u00e1n c\u01b0\u1edbp hay ph\u1ea3n ngh\u1ecbch, th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o thi. Quan tr\u01b0\u1eddng th\u00ec \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec7u d\u00f9ng quan t\u00f2ng nh\u1ecb ph\u1ea9m, gi\u00e1m th\u00ed d\u00f9ng quan tam ph\u1ea9m, gi\u00e1m kh\u1ea3o d\u00f9ng quan tam t\u1ee9 ph\u1ea9m, Ph\u01b0\u1edbc kh\u1ea3o d\u00f9ng quan t\u1ee9 ng\u0169 ph\u1ea9m, s\u01a1 kh\u1ea3o d\u00f9ng quan l\u1ee5c th\u1ea5t ph\u1ea9m; th\u1ec3 s\u00e1t, m\u1eadt s\u00e1t th\u00ec d\u00f9ng cai \u0111\u1ed9i Th\u1ecb trung v\u00e0 Th\u1ecb n\u1ed9i; l\u1ea1i ph\u00f2ng th\u00ec ch\u1ecdn nh\u1eefng thu\u1ed9c l\u1ea1i c\u00e1c tr\u1ea5n ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft ch\u1eef tinh \u0111\u1eb9p \u0111\u1ec3 sung l\u00e0m. Quan T\u1ecfa vi\u1ec7n \u1edf n\u1ed9i tr\u01b0\u1eddng th\u00ec d\u00f9ng quan tham hi\u1ec7p s\u1edf t\u1ea1i. Quan n\u1ed9i tr\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c mang theo thoi m\u1ef1c v\u00e0 gi\u1ea5y c\u00f3 ch\u1eef. Quan n\u1ed9i tr\u01b0\u1eddng v\u00e0 quan ngo\u1ea1i tr\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng ph\u1ea3i vi\u1ec7c c\u00f4ng th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eb7p ri\u00eang nhau. H\u1ecdc tr\u00f2 v\u00e0o tr\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c mang theo s\u00e1ch v\u1edf, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1eddi kh\u1ecfi l\u1ec1u \u0111i h\u1ecfi ch\u1eef hay thay \u0111\u1ed5i th\u1ebb ghi t\u00ean, l\u00e0m tr\u00e1i l\u00e0 c\u00f3 t\u1ed9i. N\u1ebfu quan tr\u01b0\u1eddng v\u1edbi h\u1ecdc tr\u00f2 c\u00f3 th\u00f4ng \u0111\u1ed3ng th\u1ec9nh th\u00e1c, th\u00ec quan b\u1ecb x\u1eed gi\u00e1ng b\u00e3i, h\u1ecdc tr\u00f2 b\u1ecb x\u1eed \u0111\u1ed3. Th\u1ec3 s\u00e1t, m\u1eadt s\u00e1t, l\u1ea1i ph\u00f2ng m\u00e0 th\u1eeba nh\u1ecbp l\u00e0m b\u1eady, hay b\u1ecdn v\u00f4 l\u1ea1i, c\u00f4n \u0111\u1ed3 l\u1eeba d\u1ed1i l\u00e0m ti\u1ec1n, \u0111\u1ec1u b\u1ecb t\u1ed9i \u0111\u1ed3. H\u1ecdc tr\u00f2 m\u01b0\u1ee3n ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m b\u00e0i hay l\u00e0m thay b\u00e0i cho ng\u01b0\u1eddi th\u00ec x\u1eed sung qu\u00e2n. K\u1ef3 thi, k\u1ef3 \u0111\u1ec7 nh\u1ea5t, kinh ngh\u0129a n\u0103m \u0111\u1ec1, b\u00e0i l\u00e0m chuy\u00ean m\u1ed9t kinh hay ki\u00eam n\u0103m kinh c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c, truy\u1ec7n ngh\u0129a m\u1ed9t \u0111\u1ec1; k\u1ef3 \u0111\u1ec7 nh\u1ecb, chi\u1ebfu, ch\u1ebf, bi\u1ec3u m\u1ed7i th\u1ee9 m\u1ed9t \u0111\u1ea1o; k\u1ef3 \u0111\u1ec7 tam, m\u1ed9t b\u00e0i th\u01a1 \u0111\u01b0\u1eddng lu\u1eadt, m\u1ed9t b\u00e0i ph\u00fa th\u1ec3 t\u00e1m v\u1ea7n; k\u1ef3 \u0111\u1ec7 t\u1ee9 m\u1ed9t \u0111\u1ea1o v\u0103n s\u00e1ch. H\u1ecdc tr\u00f2 l\u00e0m b\u00e0i, l\u1ea5y m\u1ed9t ng\u00e0y l\u00e0m h\u1ea1n. Ch\u1eef vi\u1ebft l\u1ed1i ch\u00e2n hay l\u1ed1i th\u1ea3o<\/p>\n\n\n\n<p>c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c. Sau khi n\u1ed9p quy\u1ec3n, l\u1ea1i ph\u00f2ng so\u1ea1n hi\u1ec7u, phong l\u1ea1i, r\u1ed3i \u0111\u01b0a quy\u1ec3n sang quan gi\u00e1m kh\u1ea3o \u1edf n\u1ed9i tr\u01b0\u1eddng. Gi\u00e1m kh\u1ea3o chia giao cho s\u01a1 kh\u1ea3o [\u0111\u1ec3 ch\u1ea5m], r\u1ed3i \u0111\u01b0a quy\u1ec3n tr\u00fang sang Ph\u01b0\u1edbc kh\u1ea3o. Quy\u1ec3n tr\u00fang v\u00e0 quy\u1ec3n h\u1ecfng th\u00ec s\u01a1 kh\u1ea3o v\u00e0 Ph\u01b0\u1edbc kh\u1ea3o \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i ghi t\u00ean \u1edf m\u1eb7t quy\u1ec3n. Gi\u00e1m kh\u1ea3o duy\u1ec7t l\u1ea1i r\u1ed3i \u0111\u01b0a nh\u1eefng quy\u1ec3n tr\u00fang sang cho quan ngo\u1ea1i tr\u01b0\u1eddng b\u00ecnh duy\u1ec7t v\u00e0 ch\u00e2m ch\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecbnh l\u1ea5y hay b\u1ecf. Quy\u1ec3n n\u00e0o v\u0103n l\u00fd c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecf c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ea5y c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c, hay v\u0103n l\u00fd kh\u00e1 m\u00e0 b\u1ecb t\u1ef3 v\u1ebft, th\u00ec quan gi\u00e1m kh\u1ea3o l\u01b0u l\u1ea1i \u0111\u1ec3 tr\u00ecnh quan ngo\u1ea1i tr\u01b0\u1eddng th\u1ea9m duy\u1ec7t \u0111\u1ecbnh b\u1ecf hay l\u1ea5y. Ph\u00e0m c\u00e1c k\u1ef3 thi ng\u01b0\u1eddi tr\u00fang \u0111\u1ec1u chi\u1ebfu k\u1ef3 m\u00e0 y\u1ebft. K\u1ef3 \u0111\u1ec7 t\u1ee9 th\u00ec x\u01b0\u1edbng danh. Sau Ph\u01b0\u1edbc h\u1ea1ch th\u00ec y\u1ebft b\u1ea3ng. Ng\u01b0\u1eddi tr\u00fang t\u1ee9 tr\u01b0\u1eddng l\u00e0 h\u01b0\u01a1ng c\u1ed1ng, tam tr\u01b0\u1eddng l\u00e0 sinh \u0111\u1ed3, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n phu d\u1ecbch. H\u01b0\u01a1ng c\u1ed1ng th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c ban m\u0169 \u00e1o v\u00e0 cho \u0103n y\u1ebfn, g\u1ecdi l\u00e0 y\u1ebfn L\u1ed9c minh (1. L\u1ed9c minh: M\u1ed9t b\u00e0i th\u01a1 trong thi\u00ean Ti\u1ec3u nh\u00e3 Kinh Thi t\u1ea3 b\u1eefa y\u1ebfn c\u1ee7a vua ban cho qu\u1ea7n th\u1ea7n.).<\/p>\n\n\n\n<p>Quan B\u1eafc Th\u00e0nh t\u00e2u r\u1eb1ng: \u201cV\u1ec1 ti\u1ec1n c\u1ee7a \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh chi ra, t\u1eeb n\u0103m Gia Long th\u1ee9 1 \u0111\u1ebfn nay ti\u1ec1n g\u1ea1o \u1edf c\u00e1c tr\u1ea5n ch\u01b0a t\u1eebng ki\u1ec3m duy\u1ec7t, s\u1ee3 \u0111\u1ec3 n\u0103m th\u00e1ng d\u1ed3n l\u00e2u, b\u1ecdn thu\u1ed9c l\u1ea1i nh\u00e2n \u0111\u00f3 l\u00e0m gian. Xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho th\u01b0\u1ee3ng ty s\u1edf t\u1ea1i \u1ee7y cho thu\u1ed9c vi\u00ean m\u1ed7i n\u0103m m\u1ed9t l\u1ea7n bi\u00ean x\u00e9t l\u00e0m s\u1ed5 \u0111\u01b0a v\u1ec1 th\u00e0nh \u0111\u1ec3 k\u00ea c\u1ee9u\u201d. Vua theo l\u1eddi.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u1ea5m \u0111\u00f3ng g\u00f3p trong c\u00e1c qu\u00e2n. Vua th\u1ea5y c\u00e1c qu\u1ea3n qu\u00e2n hay nh\u00e2n vi\u1ec7c tu s\u1eeda nh\u00e0 c\u1eeda th\u00e0nh qu\u00e1ch m\u00e0 b\u1eaft qu\u00e2n l\u00ednh \u0111\u00f3ng g\u00f3p, \u0111\u1ed9ng c\u00f3 c\u00f4ng vi\u1ec7c l\u00e0 sinh phi\u1ec1n ph\u00ed, s\u1eafc r\u1eb1ng t\u1eeb nay l\u00e0m c\u00f4ng t\u00e1c g\u00ec nh\u1ea5t thi\u1ebft ph\u1ea3i l\u1ea5y ti\u1ec1n c\u00f4ng v\u1eadt c\u00f4ng m\u00e0 l\u00e0m, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1eaft \u0111\u00f3ng g\u00f3p. L\u1ea1i h\u1ea1 l\u1ec7nh cho c\u00e1c qu\u00e2n dinh v\u1ec7 \u0111\u1ed9i, ph\u00e0m v\u1eadt li\u1ec7u c\u1ea7n d\u00f9ng cho ph\u00e9p h\u1eb1ng ng\u00e0y ghi s\u1ed5, 3 th\u00e1ng m\u1ed9t l\u1ea7n t\u00e2u l\u00ean \u0111\u1ec3 chi\u1ebfu gi\u00e1 tr\u1ea3 ti\u1ec1n, ch\u00e9p l\u00e0m l\u1ec7.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Tham tri L\u00ea Vi\u1ebft Ngh\u0129a, Nguy\u1ec5n Th\u00e0nh Ch\u1ea9n, Nguy\u1ec5n Ho\u00e0i Qu\u1ef3nh qu\u1ea3n Nh\u00e0 \u0111\u1ed3 n\u1ed9i v\u00e0 ngo\u1ea1i. Tr\u01b0\u1edbc l\u00e0 vua d\u1ee5 c\u00e1c ch\u00e1nh khanh s\u00e1u b\u1ed9 r\u1eb1ng: \u201cNh\u00e0 \u0111\u1ed3 l\u00e0 kho c\u1ee7a c\u1ea3i c\u1ee7a nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc, b\u1ecdn ng\u01b0\u01a1i n\u00ean ch\u1ecdn tham tri hay thi\u00eam s\u1ef1 \u1edf l\u1ee5c b\u1ed9, ai si\u00eang n\u0103ng c\u1ea9n th\u1eadn th\u00ec cho qu\u1ea3n l\u00e3nh. N\u1ebfu ch\u1ecdn kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng th\u00ec t\u1ed9i l\u00e2y \u0111\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1 c\u1eed\u201d. B\u1ed9 th\u1ea7n \u0111em Vi\u1ebft Ngh\u0129a sung c\u1eed. Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>Tha s\u1ed1 thi\u1ebfu v\u1ec1 thu\u1ebf s\u00f2ng b\u1ea1c, thu\u1ebf thoi s\u1eaft, thu\u1ebf \u0111\u1ed3n \u0111i\u1ec1n \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh.<\/p>\n\n\n\n<p>Cai b\u1ea1 Ph\u00fa Y\u00ean l\u00e0 Nguy\u1ec5n H\u1eefu \u0110\u1ed3ng t\u1ea1i ch\u1ee9c l\u00e0m nhi\u1ec1u vi\u1ec7c tr\u00e1i ph\u00e9p b\u1ecb d\u00e2n ki\u1ec7n, \u00e1n tr\u1ea5n Quy Nh\u01a1n t\u00e2u l\u00ean. X\u00e9t h\u1ecfi t\u1ed9i tr\u1ea1ng, \u0111\u1ec1u th\u00fa nh\u1eadn. \u0110\u1ed3ng b\u1ecb gi\u1ebft. L\u1ea5y Thi\u00eam s\u1ef1 Binh b\u1ed9 l\u00e0 L\u00ea C\u00f4ng B\u1eadt l\u00e0m Cai b\u1ea1 Ph\u00fa Y\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>Tha thu\u1ebf ru\u1ed9ng b\u1ecb thi\u00ean tai m\u00f9a h\u00e8 \u1edf Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb.<\/p>\n\n\n\n<p>Tha thu\u1ebf di\u00eam ti\u00eau v\u00e0 thu\u1ebf th\u00e2n n\u0103m nay cho d\u00e2n \u0111\u1ed9i H\u00f9ng Di\u00eam \u1edf B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u01b0u tr\u1ea5n th\u1ea7n Gia \u0110\u1ecbnh t\u00e2u r\u1eb1ng: \u201cTr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp trong h\u1ea1t n\u1ed5i l\u00ean lu\u00f4n, xin \u0111\u1eb7t \u0111\u1ed3n b\u1ea3o \u1edf nh\u1eefng n\u01a1i xung y\u1ebfu tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng th\u1ee7y \u0111\u01b0\u1eddng b\u1ed9, v\u00e0 sai c\u00e1c th\u00f4n \u1ea5p \u0111\u1eb7t \u0111i\u1ebfm canh \u0111\u1ec3 nghi\u00eam x\u00e9t h\u1ecfi\u201d. Vua nghe l\u1eddi.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00e2n Gia \u0110\u1ecbnh ki\u1ebfm n\u1ed9p g\u1ed7 v\u00e1n, g\u1ed7 long hi\u1ec7p c\u1ed1t (1. G\u1ed7 \u0111\u00f3ng s\u01b0\u1eddn thuy\u1ec1n.) v\u00e0 g\u1ed7 tr\u00f2n, c\u00f3 nhi\u1ec1u t\u1ef3 v\u1ebft, th\u01b0\u1edbc t\u1ea5c l\u1ea1i kh\u00f4ng \u0111\u00fang th\u1ee9c, l\u01b0u tr\u1ea5n th\u1ea7n \u0111em vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Vua d\u1ee5 r\u1eb1ng: \u201cL\u00ean n\u00fai l\u00e0m g\u1ed7 l\u00e0 vi\u1ec7c r\u1ea5t v\u1ea5t v\u1ea3. N\u1ebfu l\u1ea1i c\u00e2u n\u1ec7 m\u1eabu th\u1ee9c nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh th\u00ec kh\u00f4ng kh\u1ecfi l\u00e0m kh\u1ed5 cho d\u00e2n. N\u00ean ch\u00e2m ch\u01b0\u1edbc m\u00e0 thu nh\u1eadn \u0111\u1ec3 d\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ec7n\u201d. (V\u00e1n th\u00ec h\u1ea1n d\u00e0i 50 th\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn 15 th\u01b0\u1edbc, m\u1eb7t 1 th\u01b0\u1edbc, d\u1ea7y 2 t\u1ea5c, n\u1ebfu t\u1ef3 v\u1ebft t\u1eeb 1 th\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn 5 th\u01b0\u1edbc m\u00e0 ngo\u00e0i ra t\u1ed1t c\u1ea3 th\u00ec \u0111\u1ec1u d\u00f9ng; m\u1eb7t thi\u1ebfu 3 ph\u00e2n \u0111\u1ebfn 1 t\u1ea5c, hai \u0111\u1ea7u thi\u1ebfu 2, 3 t\u1ea5c, d\u1ea7y thi\u1ebfu 1 \u0111\u1ebfn 3 ph\u00e2n, m\u00e0 t\u1ed1t c\u1ea3 th\u00ec c\u0169ng \u0111\u1ec1u d\u00f9ng. G\u1ed7 long hi\u1ec7p c\u1ed1t h\u1ea1n d\u00e0i 7 th\u01b0\u1edbc 5 t\u1ea5c, m\u1eb7t 3 t\u1ea5c 5 ph\u00e2n, d\u1ea7y 7 t\u1ea5c, m\u1eb7t thi\u1ebfu 1, 2 ph\u00e2n, d\u1ea7y thi\u1ebfu 5 ph\u00e2n \u0111\u1ebfn 1 t\u1ea5c, nh\u01b0ng t\u1ed1t c\u1ea3, th\u00ec \u0111\u1ec1u d\u00f9ng. G\u1ed7 tr\u00f2n tuy cong queo m\u00e0 t\u1ed1t c\u1ea3 c\u0169ng d\u00f9ng).<\/p>\n\n\n\n<p>D\u1eddi dinh l\u1ef5 Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i \u0111\u1ebfn C\u00f9 M\u00f4ng (t\u00ean x\u00e3; l\u1ef5 c\u0169 \u1edf th\u00f4n Ph\u00fa \u0110\u0103ng; \u0111\u1ec1u thu\u1ed9c huy\u1ec7n Ch\u01b0\u01a1ng Ngh\u0129a). Ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t v\u00e0 ph\u1ea7n m\u1ed9 c\u1ee7a nh\u00e2n d\u00e2n ch\u1ed7 n\u00e0o b\u1ecb l\u1ea5n v\u00e0o th\u00ec chi ti\u1ec1n c\u1ea5p cho.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u01b0\u1edbc Ch\u00e2n L\u1ea1p d\u00e2ng h\u01b0\u01a1u tr\u1eafng.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai H\u00ecnh b\u1ed9 5 ng\u00e0y m\u1ed9t l\u1ea7n duy\u1ec7t t\u00f9 t\u1ed9i \u0111\u1ed3: Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i h\u00e0nh d\u1ecbch kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c thu\u00ea m\u01b0\u1ee3n ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m thay; \u1ed1m th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1eafc Th\u00e0nh b\u1ecb b\u00e3o.<\/p>\n\n\n\n<p>Quan B\u1eafc Th\u00e0nh t\u00e2u r\u1eb1ng: \u201cHai huy\u1ec7n S\u01a1n D\u01b0\u01a1ng v\u00e0 \u0110\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ea1o tr\u1ea5n S\u01a1n T\u00e2y, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y v\u00ec d\u00e2n xi\u00eau t\u00e1n ru\u1ed9ng b\u1ecf hoang n\u00ean b\u1edbt quan kh\u00f4ng \u0111\u1eb7t. Nay d\u00e2n d\u1ea7n d\u1ea7n \u0111\u00e3 h\u1ed3i ph\u1ee5c, xin l\u1ea5y tr\u1ea5n ty l\u00e0 \u0110\u1ed7 Th\u1ebf C\u1ea7u l\u00e0m Tri huy\u1ec7n S\u01a1n D\u01b0\u01a1ng ki\u00eam h\u00e0nh c\u00f4ng vi\u1ec7c huy\u1ec7n \u0110\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ea1o\u201d. Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Qu\u1ea3ng Nam xay 13 v\u1ea1n ph\u01b0\u01a1ng g\u1ea1o, Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i 4 v\u1ea1n ph\u01b0\u01a1ng, B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh 8 v\u1ea1n ph\u01b0\u01a1ng v\u00e0 Ngh\u1ec7 An 10 v\u1ea1n ph\u01b0\u01a1ng, ch\u1edf n\u1ed9p v\u1ec1 Kinh.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Cai c\u01a1 Mai V\u0103n Ph\u01b0\u01a1ng qu\u1ea3n th\u1ee7 H\u1ea3i V\u00e2n quan v\u00e0 c\u00e1c c\u1eeda bi\u1ec3n Ch\u00e2u M\u00e3i, C\u1ea3nh D\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u01b0u th\u1ee7 B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh l\u00e0 Mai Ti\u1ebfn Hu\u1ec7 \u1ed1m ph\u1ea3i ngh\u1ec9 vi\u1ec7c. L\u1ea5y Kh\u00e2m sai ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Ban tr\u1ef1c h\u1eefu l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng V\u0103n H\u1ecdc l\u00e3nh L\u01b0u th\u1ee7 B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u01b0\u1edbc Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c Xuy\u00ean t\u1ecbch thu gia s\u1ea3n c\u1ee7a ng\u1ee5y quan, l\u1ea5y ri\u00eang nh\u00e0 v\u01b0\u1eddn c\u1ee7a \u0111\u00f4 \u00fay ng\u1ee5y Nguy\u1ec5n D\u1ef1 \u0111em cho v\u1ec7 \u00fay Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh \u0110\u1ec1. \u0110\u1ebfn nay v\u1ee3 Nguy\u1ec5n D\u1ef1 l\u00e0 Tr\u1ea7n th\u1ecb t\u1ed1 c\u00e1o, \u0110\u1ee9c Xuy\u00ean d\u00e2ng s\u1edb xin nh\u1eadn t\u1ed9i. Vua kh\u00f4ng mu\u1ed1n v\u00ec l\u1ed7i nh\u1ecf m\u00e0 b\u1ecf k\u1ebb c\u00f3 c\u00f4ng, \u0111\u1eb7c \u01a1n mi\u1ec5n cho, sai \u0111em nh\u00e0 v\u01b0\u1eddn tr\u1ea3 l\u1ea1i cho Tr\u1ea7n th\u1ecb.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00ednh bi\u00ean<\/p>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\"><a>\u0110\u1ec7 nh\u1ea5t k\u1ef7 &#8211; Quy\u1ec3n XXXIII &#8211; Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u1ec1 Th\u1ebf t\u1ed5 cao ho\u00e0ng \u0111\u1ebf<\/a><\/h1>\n\n\n\n<p>\u0110inh m\u00e3o, n\u0103m Gia Long th\u1ee9 6 [1807], m\u00f9a thu, th\u00e1ng 7, ng\u00e0y m\u1ed3ng 1, t\u1ebf thu h\u01b0\u1edfng.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u1eeda Th\u00e1i mi\u1ebfu; sai L\u00ea V\u0103n Phong tr\u00f4ng nom c\u00f4ng vi\u1ec7c.<\/p>\n\n\n\n<p>Tri\u1ec7u L\u00ea V\u0103n Duy\u1ec7t v\u1ec1, l\u01b0u Phan T\u1ea5n Hu\u1ef3nh \u1edf l\u1ea1i Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i. Vua ngh\u0129 c\u00f4ng vi\u1ec7c b\u00ecnh Man, tr\u1ea3i n\u0103m th\u00e1ng v\u1ea5t v\u1ea3, th\u01b0\u1edfng cho V\u0103n Duy\u1ec7t 3.000 quan ti\u1ec1n, Ti\u1ebfn Hu\u1ef3nh v\u00e0 qu\u00e2n s\u1edf b\u1ed9 1.000 quan.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho L\u01b0u th\u1ee7 Tr\u1ea5n \u0110\u1ecbnh l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n H\u01b0ng l\u00e0m Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1, v\u1eabn h\u00e0nh c\u00f4ng vi\u1ec7c l\u01b0u th\u1ee7.<\/p>\n\n\n\n<p>Ban m\u0169 \u00e1o cho b\u1ecdn Tham tri Tr\u1ea7n H\u01b0ng \u0110\u1ea1t, Ph\u1ea1m \u0110\u0103ng H\u01b0ng, L\u00ea C\u1ea9n, Ph\u00f3 \u0111\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf Phan V\u0103n K\u1ef3, Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Tho\u1ea1i.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho b\u1ecdn Cai c\u01a1 Hu\u1ef3nh V\u0103n C\u1ea9n, C\u00e1p V\u0103n Hi\u1ebfn, Tr\u1ea7n V\u0103n H\u1ecdc, \u0110\u00e0o V\u0103n C\u1eedu, V\u00f5 Minh Th\u00f9y l\u00e0m Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y K\u1ef7 m\u00f9i, ti\u1ebft Th\u00e1nh th\u1ecd. N\u0103m nay l\u00e0 Th\u1ea5t tu\u1ea7n \u0111\u1ea1i kh\u00e1nh c\u1ee7a ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu, vua th\u00e2n \u0111em b\u1ea7y t\u00f4i \u0111\u1ebfn cung Tr\u01b0\u1eddng Th\u1ecd l\u00e0m l\u1ec5 ch\u00fac m\u1eebng. (T\u00f4n nh\u00e2n ph\u1ee7, ho\u00e0ng t\u1eed, ho\u00e0ng t\u00f4n, t\u1ea3 h\u1eefu cung t\u1ea7n, v\u0103n ban, v\u00f5 ban, m\u1ec7nh ph\u1ee5 c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5, c\u00f4ng t\u00ednh, quan thu\u1ed9c cung Tr\u01b0\u1eddng Th\u1ecd, c\u00e1c th\u00e0nh dinh tr\u1ea5n \u0111\u1ea1o, d\u00f2ng d\u00f5i c\u00f4ng th\u1ea7n huy\u1ec7n T\u1ed1ng S\u01a1n, con ch\u00e1u h\u1ecd L\u00ea, h\u1ecd Tr\u1ecbnh, \u0111\u1ec1u d\u00e2ng l\u1ec5 m\u1eebng). Sai nh\u1ea1c c\u00f4ng m\u00faa B\u00e1t d\u1eadt, h\u00e1t c\u00e1c kh\u00fac V\u1ea1n ni\u00ean hoan, Thi\u00ean h\u1ea1 l\u1ea1c v\u00e0 Th\u00e1i b\u00ecnh l\u1ea1c. L\u1ec5 xong, vua ng\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n C\u1ea7n Ch\u00e1nh, ban y\u1ebfn v\u00e0 th\u01b0\u1edfng cho c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 t\u1eeb tam ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean, theo th\u1ee9 b\u1eadc kh\u00e1c nhau.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho binh c\u00e1c dinh c\u01a1 \u0111\u1ed9i thuy\u1ec1n t\u1eeb&nbsp; Qu\u1ea3ng B\u00ecnh v\u00e0o Nam \u0111\u1ebfn B\u00ecnh Thu\u1eadn chia ban \u1ee9ng tr\u1ef1c. Ng\u01b0\u1eddi tr\u1ef1c ban \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u01a1n Nam h\u1ea1 b\u1ecb v\u1ee1 \u0111\u00ea.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u01b0\u1edfng hi\u1ec7u c\u01a1 H\u1eadu k\u00ednh \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh l\u00e0 L\u00ea V\u0103n Tri ri\u00eang cho l\u00ednh ngh\u1ec9 vi\u1ec7c r\u1ed3i m\u1ea1o chi ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng, vi\u1ec7c ph\u00e1t gi\u00e1c, \u0111em gi\u1ebft.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ed1c h\u1ecdc Kinh B\u1eafc l\u00e0 L\u00ea Huy Tr\u00e2m \u1ed1m ph\u1ea3i ngh\u1ec9 vi\u1ec7c; l\u1ea5y Tr\u1ea7n To\u1ea3n l\u00e0 ti\u1ebfn s\u0129 tri\u1ec1u L\u00ea thay.<\/p>\n\n\n\n<p>Bi\u00ean l\u00ednh th\u00fa H\u1eadu qu\u00e2n \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh l\u00e0m v\u1ec7 H\u1eadu b\u1ea3o tam; l\u1ea5y Hu\u1ef3nh V\u0103n L\u01b0u l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay, Ng\u00f4 V\u0103n D\u1ea7u l\u00e0m Ph\u00f3 hi\u1ec7u \u00fay.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y cai \u0111\u1ed9i c\u00e1c dinh Ph\u1ea5n D\u1ef1c, Trung Th\u1ee7y, Ti\u1ec1n Th\u1ee7y, H\u1eefu Th\u1ee7y l\u00e0 b\u1ecdn Kh\u1ed5ng V\u0103n Th\u00e0nh, Hu\u1ef3nh V\u0103n L\u1ee3i ch\u00edn ng\u01b0\u1eddi qu\u1ea3n su\u1ea5t th\u1ee7y qu\u00e2n m\u1edbi k\u00e9n \u1edf B\u00ecnh H\u00f2a v\u00e0 B\u00ecnh Thu\u1eadn.<\/p>\n\n\n\n<p>Quan B\u1eafc Th\u00e0nh t\u00e2u r\u1eb1ng: \u201c Nay k\u1ef3 thi H\u01b0\u01a1ng s\u1eafp t\u1edbi, ph\u1ea3i l\u1eadp danh s\u00e1ch h\u1ecdc tr\u00f2, ng\u01b0\u1eddi h\u1ecdc tr\u00f2 n\u00e0o m\u00e0 nguy\u00ean qu\u00e1n xi\u00eau d\u1ea1t kh\u00f4ng c\u00f3 x\u00e3 tr\u01b0\u1edfng khai s\u1ed5 th\u00ec xin cho ph\u1ee5 v\u00e0o s\u1ed5 l\u00e0ng l\u00e2n c\u1eadn \u0111\u1ec3 d\u1ef1 thi\u201d. Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 8, t\u1ebf thu \u1edf V\u0103n mi\u1ebfu. Vua th\u00e2n \u0111\u1ebfn l\u00e0m l\u1ec5.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai tr\u1ea5n th\u1ee7 H\u00e0 Ti\u00ean l\u00e0 M\u1ea1c T\u1eed Thi\u00eam tr\u1edf v\u1ec1 tr\u1ea5n, ban cho 100 quan ti\u1ec1n. T\u1eed Thi\u00eam nh\u00e2n t\u00e2u n\u00f3i: \u201cTrong h\u1ea1t ru\u1ed9ng \u00edt, g\u1ea1o \u0103n c\u1ee7a d\u00e2n gian \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i nh\u1edd hai \u0111\u1ea1o Long Xuy\u00ean v\u00e0 Ki\u00ean Giang. T\u1eeb khi nghi\u00eam c\u1ea5m th\u00f4ng th\u01b0\u01a1ng, d\u00e2n th\u01b0\u1eddng thi\u1ebfu \u0103n. Xin m\u1ed7i n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c sai qu\u00e2n d\u00e2n t\u1edbi hai \u0111\u1ea1o \u1ea5y \u0111\u00f3ng m\u1ed9t v\u1ea1n ph\u01b0\u01a1ng g\u1ea1o ho\u1eb7c m\u1ed9t v\u1ea1n h\u1ed9c th\u00f3c\u201d. Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Thi\u00eam s\u1ef1 H\u1ed9 b\u1ed9 l\u00e0 Nguy\u1ec5n Th\u1eeba Th\u00e2n l\u00e0m Hi\u1ec7p tr\u1ea5n S\u01a1n T\u00e2y, H\u00e0n l\u00e2m ch\u1ebf c\u00e1o Ph\u1ea1m V\u0103n Nh\u00e0n l\u00e0m Thi\u00eam s\u1ef1 H\u1ed9 b\u1ed9.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00e1nh qu\u1ea3n th\u1eadp c\u01a1 Uy Th\u1eafng c\u1ee7a H\u1eadu qu\u00e2n l\u00e0 Ng\u00f4 V\u0103n V\u0129nh \u1ed1m ph\u1ea3i ngh\u1ec9 vi\u1ec7c. L\u1ea5y Ch\u00e1nh th\u1ed1ng Trung \u0111\u1ed3n l\u00e0 Ng\u00f4 V\u0103n Ng\u1eef thay.<\/p>\n\n\n\n<p>Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Cung v\u00f5 l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Ph\u01b0\u1ee3ng nh\u0169ng l\u1ea1m ti\u1ec1n c\u1ee7a qu\u00e2n h\u01a1n 2.900 quan. Vi\u1ec7c ph\u00e1t gi\u00e1c, \u0111em gi\u1ebft v\u00e0 truy tang tr\u1ea3 l\u1ea1i qu\u00e2n.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1eb7t kho ch\u00e2u B\u1ed1 Ch\u00ednh ngo\u1ea1i dinh Qu\u1ea3ng B\u00ecnh. T\u00f4 thu\u1ebf c\u1ee7a d\u00e2n ch\u00e2u \u1ea5y tr\u01b0\u1edbc n\u1ed9p \u1edf kho H\u1eefu H\u00f9ng, vua ngh\u0129 \u0111\u01b0\u1eddng xa n\u00ean sai dinh th\u1ea7n nh\u1eafm ch\u1ed7 \u0111\u1ecba th\u1ebf cao r\u1ed9ng \u1edf ch\u00e2u l\u1ef5 m\u00e0 \u0111\u1eb7t kho \u0111\u1ec3 ti\u1ec7n cho d\u00e2n \u0111em n\u1ed9p.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u1ea5p thuy\u1ec1n \u00f4 sai cho Gia \u0110\u1ecbnh 33 chi\u1ebfc, cho B\u1eafc Th\u00e0nh 25 chi\u1ebfc, cho B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh 10 chi\u1ebfc, cho B\u00ecnh H\u00f2a v\u00e0 Thanh Hoa \u0111\u1ec1u 5 chi\u1ebfc.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Ph\u1ea1m V\u0103n T\u01b0\u1eddng l\u00e0m v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Ph\u1ea5n D\u1ef1c N\u1ed9i th\u1ee7y, T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc Th\u1ea3o l\u00e0 qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 Trung Th\u1ee7y, Phan V\u0103n Th\u1ecd l\u00e0m Ph\u00f3 qu\u1ea3n c\u01a1, B\u00f9i V\u0103n Thu\u1eadn l\u00e0m Qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 T\u1ea3 Th\u1ee7y, Nguy\u1ec5n V\u0103n L\u1eef l\u00e0m Ph\u00f3 qu\u1ea3n c\u01a1.<\/p>\n\n\n\n<p>Thanh Hoa s\u1eeda V\u0103n mi\u1ebfu, b\u1ed5 cho quan l\u1ea1i g\u00f3p h\u01a1n 4.000 quan ti\u1ec1n. Vua nghe tin qu\u1edf r\u1eb1ng: \u201cVi\u1ec7c b\u1ed5 g\u00f3p kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ch\u00ednh th\u1ec3, sao kh\u00f4ng t\u00e2u xin ch\u1ec9 m\u00e0 t\u1ef1 ti\u1ec7n l\u00e0m?\u201d. Sai Tham tri H\u00ecnh b\u1ed9 l\u00e0 Nguy\u1ec5n Ho\u00e0i Qu\u1ef3nh v\u00e0 Tham tri L\u1ec5 b\u1ed9 l\u00e0 L\u00ea&nbsp; Ch\u00ednh L\u1ed9 \u0111\u1ebfn tuy\u00ean l\u1ec7nh ch\u1ec9, r\u1ed3i ph\u00e1t ti\u1ec1n kho tr\u1ea3 l\u1ea1i. Tr\u1ea5n th\u1ea7n \u0111\u1ec1u b\u1ecb t\u1ed9i xuy. Nh\u00e2n \u0111\u00f3 th\u00f4ng d\u1ee5 cho c\u00e1c dinh tr\u1ea5n r\u1eb1ng t\u1eeb nay x\u00e2y d\u1ef1ng vi\u1ec7c g\u00ec, c\u00f3 \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ebfn c\u1ee7a d\u00e2n s\u1ee9c d\u00e2n, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i tr\u00f9 t\u00ednh tr\u01b0\u1edbc m\u00e0 t\u00e2u r\u00f5, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 g\u00f3p.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ea3 cho v\u1ec1 h\u00e0ng ng\u0169 nh\u1eefng bi\u1ec1n binh B\u1eafc Th\u00e0nh v\u00e0 Thanh Ngh\u1ec7 \u1ee9ng tri\u1ec7u tr\u01b0\u1edbc kia. Qu\u00e2n Thanh Ngh\u1ec7 th\u00ec \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng tr\u1edf l\u00ean th\u01b0\u1edfng cho m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 2 th\u00e1ng b\u1ed5ng, qu\u00e2n B\u1eafc Th\u00e0nh th\u00ec \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng tr\u1edf l\u00ean th\u01b0\u1edfng cho m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 3 th\u00e1ng b\u1ed5ng, binh l\u00ednh th\u00ec th\u01b0\u1edfng m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 1 th\u00e1ng ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 9, th\u1ed5 ph\u1ec9 H\u01b0ng H\u00f3a c\u01b0\u1edbp b\u1ea3o B\u00e1ch L\u1eabm. B\u1ea3o th\u1ee7 l\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh H\u00e1n \u0111em d\u00e2n phu \u0111u\u1ed5i b\u1eaft,&nbsp; b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00ed gi\u1edbi. Vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean, th\u01b0\u1edfng cho 200 quan ti\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>Cao B\u1eb1ng d\u00e2ng hai con ng\u1ef1a \u0111\u1ef1c.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua Ch\u00e2n L\u1ea1p l\u00e0 N\u1eb7c Ch\u0103n sai b\u1ea7y t\u00f4i l\u00e0 \u1ed1c nha V\u1ecb B\u00f4n R\u1ea1ch \u0111\u1ebfn xin phong. Vua y cho. Sai Tham tri Binh b\u1ed9 l\u00e0 Ng\u00f4 Nh\u01a1n T\u0129nh l\u00e0m Ch\u00e1nh s\u1ee9, K\u00fd l\u1ee5c V\u0129nh Thanh l\u00e0 Tr\u1ea7n C\u00f4ng \u0110\u00e0n l\u00e0m Ph\u00f3 s\u1ee9, mang s\u1eafc \u1ea5n phong Ch\u0103n l\u00e0m qu\u1ed1c v\u01b0\u01a1ng Cao M\u00ean (\u1ea5n b\u1ea1c m\u1ea1 v\u00e0ng, n\u00fam l\u00e0m h\u00ecnh l\u1ea1c \u0111\u00e0; l\u1ec5 tuy\u00ean phong l\u00e0m t\u1ea1i th\u00e0nh g\u1ed7 La B\u00edch; L\u1ec5 b\u1ed9 so\u1ea1n nghi ch\u00fa tuy\u00ean phong \u0111\u1ec3 ban h\u00e0nh). \u0110\u1ecbnh ba n\u0103m m\u1ed9t l\u1ea7n c\u1ed1ng, b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb n\u0103m nay. (C\u1ed1ng ph\u1ea9m l\u00e0 2 th\u1edbt voi \u0111\u1ef1c, 2 t\u00f2a s\u1eebng t\u00ea, 2 chi\u1ebfc ng\u00e0 voi, 2 b\u00ecnh s\u01a1n \u0111en, \u0111\u1eadu kh\u1ea5u, sa nh\u00e2n, s\u00e1p ong, c\u00e1nh ki\u1ebfn, tr\u1ea7n ho\u00e0ng, m\u1ed7i th\u1ee9 \u0111\u1ec1u 50 c\u00e2n. S\u1ee9 b\u1ed9 g\u1ed3m m\u1ed9t ch\u00e1nh s\u1ee9 m\u1ed9t ph\u00f3 s\u1ee9, c\u1ee9 th\u00e1ng 4 t\u1edbi Gia \u0110\u1ecbnh, th\u00e0nh th\u1ea7n \u1ee7y ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn Kinh. S\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0111i theo, \u0111\u01b0\u1eddng b\u1ed9 10 ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u01b0\u1eddng bi\u1ec3n 20 ng\u01b0\u1eddi). R\u1ed3i sai m\u1ed9 d\u00e2n H\u00e1n [Vi\u1ec7t] l\u1eadp l\u00e0m hai \u0111\u1ed9i C\u01b0\u1eddng b\u1ed9 v\u00e0 An b\u1ed9 l\u1ec7 v\u00e0o th\u00e0nh La B\u00edch \u0111\u1ec3 th\u00f4ng d\u1ecbch ti\u1ebfng Phi\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Th\u01b0\u1ee3ng b\u1ea3o thi\u1ebfu khanh Ph\u1ea1m Nh\u1eef Phong v\u00e0 H\u00e0n l\u00e2m th\u1ecb th\u01b0 Nguy\u1ec5n C\u00f4ng \u0110\u1ecbnh theo H\u1ed9 b\u1ed9 Tham tri Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh \u0110\u1ee9c gi\u00fap l\u00e0m c\u00f4ng vi\u1ec7c quan \u1ea3i v\u00e0 khai m\u1ecf \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ed5i \u0111\u1ecbnh thu\u1ebf chi\u1ebfu \u1edf Ph\u00fa Y\u00ean. (D\u00e2n Ph\u00fa Y\u00ean m\u1ed7i n\u0103m ph\u1ea3i n\u1ed9p th\u1ea3m vu\u00f4ng c\u00f9 du, d\u00e2n tr\u00e1ng m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi b\u1ed1n \u0111\u00f4i, l\u00e3o t\u1eadt m\u1ed9t n\u1eeda, nay \u0111\u1ed5i \u0111\u1ecbnh gi\u1ea3m b\u1edbt m\u1ed9t ph\u1ea7n t\u01b0).<\/p>\n\n\n\n<p>Truy t\u1eb7ng Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Ban tr\u1ef1c tuy\u1ec3n phong h\u1eadu qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch l\u00e0 \u0110o\u00e0n Ph\u01b0\u1edbc T\u00e2n l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay kh\u00e2m sai thu\u1ed9c n\u1ed9i ch\u01b0\u1edfng c\u01a1; \u1ea5m th\u1ee5 cho con l\u00e0 \u0110o\u00e0n Ph\u01b0\u1edbc Gi\u00e1m l\u00e0m th\u1ee9 \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng. (Ph\u01b0\u1edbc T\u00e2n c\u00f3 c\u00f4ng V\u1ecdng C\u00e1c, n\u0103m Canh th\u00e2n [1800] t\u00f2ng chinh, ch\u1ebft \u1edf trong qu\u00e2n).<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1eb7ng Cai c\u01a1 tr\u01b0\u1edfng chi H\u1eadu chi Trung qu\u00e2n h\u00e0nh th\u1ee7 ng\u1ef1 ngu\u1ed3n Th\u1ea1ch Th\u00e0nh l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Nguy\u1ec7n l\u00e0m Kh\u00e2m sai ch\u01b0\u1edfng c\u01a1. Nguy\u1ec7n t\u00f2ng qu\u00e2n c\u00f3 chi\u1ebfn c\u00f4ng, \u0111\u1ebfn nay ch\u1ebft, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch cho truy t\u1eb7ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Mai Ti\u1ebfn V\u0129nh gi\u1eef ngu\u1ed3n Th\u1ea1ch Th\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh quan thu\u1ed9c v\u00e0 qu\u00e2n d\u1ecbch cho Thu\u1eadn Th\u00e0nh. (Thu\u1ed9c li\u00eau 6 ng\u01b0\u1eddi, l\u1ec7nh s\u1eed thu\u1ed9c 15 ng\u01b0\u1eddi, y ty 2 ng\u01b0\u1eddi, c\u1ee5c t\u01b0\u1ee3ng 5 ng\u01b0\u1eddi, t\u1ef1 th\u1eeba v\u00e0 t\u1eeb phu 6 ng\u01b0\u1eddi, binh m\u1ed9t \u0111\u1ed9i 50 ng\u01b0\u1eddi, thuy\u1ec1n mi\u1ec5n d\u1ecbch 2 chi\u1ebfc, th\u1ee3 l\u00e1i v\u00e0 th\u1ee7y th\u1ee7 10 ng\u01b0\u1eddi).<\/p>\n\n\n\n<p>Cho 15 s\u00e1ch hoang man Kha H\u00f4 thu\u1ed9c Thu\u1eadn Th\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ed9p thay thu\u1ebf tr\u00e2u l\u1ee3n b\u1eb1ng ti\u1ec1n (tr\u00e2u 5 con th\u00e0nh ti\u1ec1n 50 quan; l\u1ee3n 15 con th\u00e0nh ti\u1ec1n 45 quan) c\u0169ng nh\u01b0 l\u1ec7 man Tr\u00e0 N\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai H\u1ed9 b\u1ed9 ki\u1ec3m x\u00e9t kho t\u00e0ng \u1edf Kinh, b\u1ed9 tr\u01b0\u1edfng m\u1ed7i n\u0103m b\u1ed1n l\u1ea7n, b\u1ed9 ty m\u1ed7i th\u00e1ng hai l\u1ea7n. Ch\u00e9p l\u00e0m l\u1ec7.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 C\u01b0\u1eddng v\u00f5 l\u00e0 \u0110\u1ed7 V\u0103n C\u1eadn l\u00e0m Ph\u00f3 qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 Truy uy.<\/p>\n\n\n\n<p>Thuy\u1ec1n bu\u00f4n c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi H\u1ed3ng Mao K\u00ea L\u00ea M\u00e2n \u0111\u1eadu \u1edf \u0110\u00e0 N\u1eb5ng. [Vua] sai Tham tri H\u1ed9 b\u1ed9 L\u00ea Vi\u1ebft Ngh\u0129a v\u00e0 Gi\u00e1m th\u00e0nh s\u1ee9 Tr\u1ea7n V\u0103n H\u1ecdc \u0111\u1ebfn d\u00f2 \u00fd \u0111\u1ebfn l\u00e0m g\u00ec. D\u1ee5 r\u1eb1ng: \u201cNg\u01b0\u1eddi H\u1ed3ng Mao kh\u00f4ng hi\u1ec3u l\u1ec5 ph\u00e9p lu\u1eadt l\u1ec7, b\u1ecdn ng\u01b0\u01a1i \u0111i chuy\u1ebfn n\u00e0y n\u00ean \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i r\u1ed9ng r\u00e3i\u201d. R\u1ed3i \u0111\u01b0a [K\u00ea L\u00ea M\u00e2n] v\u1ec1 Kinh, sai b\u1ecdn Nguy\u1ec5n V\u0103n Ch\u1ea5n, Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u1eafng v\u00e0 L\u00ea V\u0103n L\u0103ng (1. \u0110\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi Ph\u00e1p.) ti\u1ebfp chuy\u1ec7n. K\u00ea L\u00ea M\u00e2n b\u00e0y t\u1ecf r\u1eb1ng ch\u1ee7 t\u00e0u l\u00e0 \u00c1p B\u1ed9t Mi\u1ec7t L\u0103ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y bu\u00f4n b\u00e1n \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh, b\u00e1n nhi\u1ec1u s\u00fang \u1ed1ng cho nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc, nay t\u00fang ti\u1ec1n, xin t\u0103ng gi\u00e1 tr\u1ea3 cho. Vua n\u00f3i: \u201cB\u1ecdn l\u00e1i bu\u00f4n gi\u1ea3o quy\u1ec7t n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i \u0111\u00e3 l\u1ea5y c\u00f3 t\u00fang thi\u1ebfu m\u00e0 k\u00eau xin th\u00ec tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ta gi\u00e0u c\u00f3 b\u1ed1n bi\u1ec3n, h\u00e1 \u0111\u00e1ng so k\u00e8 v\u1edbi ch\u00fang\u201d. B\u00e8n sai c\u1ea5p cho 24.000 \u0111\u1ed3ng b\u1ea1c phi\u00ean, r\u1ed3i b\u1ea3o \u0111i.<\/p>\n\n\n\n<p>Dinh th\u1ea7n&nbsp; Ph\u00fa Y\u00ean&nbsp; t\u00e2u r\u1eb1ng: \u201cHai nh\u00e0 kho An H\u00f2a v\u00e0 Xu\u00e2n \u0110\u00e0i l\u00e2u n\u0103m \u0111\u00e3 b\u1ecb m\u1ee5c n\u00e1t, xin thu ti\u1ec1n \u0111i\u1ec1n m\u1eabu c\u1ee7a d\u00e2n h\u01a1n 6.500 quan (m\u1ed7i m\u1eabu nh\u1ea5t \u0111\u1eb3ng 7 ti\u1ec1n, nh\u1ecb \u0111\u1eb3ng 6 ti\u1ec1n, tam \u0111\u1eb3ng 5 ti\u1ec1n; ru\u1ed9ng m\u00f9a thu v\u00e0 th\u1ed5 m\u1ed7i m\u1eabu 3 ti\u1ec1n) \u0111\u1ec3 mua g\u1ed7 s\u1eeda ch\u1eefa\u201d. Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 thuy\u1ec1n v\u1eadn t\u1ea3i.<\/p>\n\n\n\n<p>1. Ph\u00e9p \u0111o. (\u0110o t\u1ef1 t\u1ea5m v\u00e1n ch\u1eafn n\u01b0\u1edbc \u1edf \u0111\u1ea7u thuy\u1ec1n \u0111\u1ebfn t\u1ea5m v\u00e1n ch\u1eafn n\u01b0\u1edbc \u1edf cu\u1ed1i thuy\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5y tr\u01b0\u1ee3ng th\u01b0\u1edbc l\u00e0m b\u1ec1 d\u00e0i, chia \u0111\u00f4i b\u1ec1 d\u00e0i l\u1ea5y gi\u1eefa l\u00e0m trung&nbsp; t\u00e2m, r\u1ed3i \u0111o \u1edf trung t\u00e2m t\u1eeb v\u00e1n m\u1ea1n b\u00ean t\u1ea3 \u0111\u1ebfn v\u00e1n m\u1ea1n b\u00ean h\u1eefu \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5y th\u01b0\u1edbc t\u1ea5c l\u00e0m b\u1ec1 ngang, \u0111o t\u1eeb c\u00e1i thang ngang tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c bao nhi\u00eau th\u01b0\u1edbc t\u1ea5c l\u00e0m b\u1ec1 s\u00e2u).<\/p>\n\n\n\n<p>2. B\u00e0i ch\u1ec9 thuy\u1ec1n. (C\u00e1c h\u1ea1ng thuy\u1ec1n b\u1ec1 ngang t\u1eeb 5 th\u01b0\u1edbc tr\u1edf l\u00ean \u0111\u1ec1u c\u1ea5p cho m\u1ed9t t\u1edd b\u00e0i ch\u1ec9 chua r\u00f5 b\u1ec1 d\u00e0i, b\u1ec1 ngang, b\u1ec1 s\u00e2u bao nhi\u00eau th\u01b0\u1edbc t\u1ea5c, t\u00ean h\u1ecd ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee7 thuy\u1ec1n, ng\u01b0\u1eddi \u0111o thuy\u1ec1n, c\u00f9ng s\u1ed1 tr\u1ecdng t\u1ea3i. M\u1ed7i n\u0103m c\u1ee9 \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 10, c\u00e1c dinh tr\u1ea5n \u0111\u1ec1u \u1ee7y ng\u01b0\u1eddi v\u1ec1 Kinh nh\u1eadn l\u0129nh b\u00e0i ch\u1ec9 \u0111em v\u1ec1 chia c\u1ea5p cho c\u00e1c thuy\u1ec1n h\u1ed9 s\u1edf t\u1ea1i \u0111\u1ec3 l\u00e0m b\u1eb1ng).<\/p>\n\n\n\n<p>3. L\u1ec7 tr\u1ecdng t\u1ea3i. (C\u00e1c h\u1ea1ng thuy\u1ec1n Tr\u01b0\u1eddng \u0111\u00e0 v\u00e0 thuy\u1ec1n c\u00f4ng t\u01b0, b\u1ec1 ngang t\u1eeb 7 th\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn 7 th\u01b0\u1edbc 5 t\u1ea5c, l\u1ec7 ch\u1edf l\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng 450 ph\u01b0\u01a1ng; t\u1eeb 7 th\u01b0\u1edbc 6 t\u1ea5c \u0111\u1ebfn 7 th\u01b0\u1edbc 9 t\u1ea5c, ch\u1edf 550 ph\u01b0\u01a1ng; 8 th\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn 8 th\u01b0\u1edbc 5 t\u1ea5c, ch\u1edf 650 ph\u01b0\u01a1ng; t\u1eeb 8 th\u01b0\u1edbc 6 t\u1ea5c \u0111\u1ebfn 8 th\u01b0\u1edbc 9 t\u1ea5c, ch\u1edf 750 ph\u01b0\u01a1ng;<\/p>\n\n\n\n<p>9 th\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn 9 th\u01b0\u1edbc 5 t\u1ea5c, ch\u1edf 850 ph\u01b0\u01a1ng; 9 th\u01b0\u1edbc 6 t\u1ea5c \u0111\u1ebfn 9 th\u01b0\u1edbc 9 t\u1ea5c, ch\u1edf 1.000 ph\u01b0\u01a1ng; t\u1eeb 10 th\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn 10 th\u01b0\u1edbc 5 t\u1ea5c ch\u1edf 1.200 ph\u01b0\u01a1ng; 10 th\u01b0\u1edbc 6 t\u1ea5c \u0111\u1ebfn 10 th\u01b0\u1edbc 9 t\u1ea5c, ch\u1edf 1.400 ph\u01b0\u01a1ng; 11 th\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn 11 th\u01b0\u1edbc 5 t\u1ea5c ch\u1edf 1.600 ph\u01b0\u01a1ng; 11 th\u01b0\u1edbc 6 t\u1ea5c \u0111\u1ebfn 11 th\u01b0\u1edbc 9 t\u1ea5c, ch\u1edf 1.800 ph\u01b0\u01a1ng; 12 th\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn 12 th\u01b0\u1edbc 5 t\u1ea5c ch\u1edf 2.000 ph\u01b0\u01a1ng; 12 th\u01b0\u1edbc 6 t\u1ea5c \u0111\u1ebfn 12 th\u01b0\u1edbc 9 t\u1ea5c, ch\u1edf 2.200 ph\u01b0\u01a1ng; 13 th\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn 13 th\u01b0\u1edbc 5 t\u1ea5c ch\u1edf 2.400 ph\u01b0\u01a1ng; 13 th\u01b0\u1edbc 6 t\u1ea5c \u0111\u1ebfn 13 th\u01b0\u1edbc 9 t\u1ea5c, ch\u1edf 2.600 ph\u01b0\u01a1ng; 14 th\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn 14 th\u01b0\u1edbc 5 t\u1ea5c ch\u1edf 2.800 ph\u01b0\u01a1ng; 14 th\u01b0\u1edbc 6 t\u1ea5c \u0111\u1ebfn 14 th\u01b0\u1edbc 9 t\u1ea5c, ch\u1edf 3.100 ph\u01b0\u01a1ng; 15 th\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn 15 th\u01b0\u1edbc 5 t\u1ea5c ch\u1edf 3.400 ph\u01b0\u01a1ng; 15 th\u01b0\u1edbc 6 t\u1ea5c \u0111\u1ebfn 15 th\u01b0\u1edbc 9 t\u1ea5c, ch\u1edf 3.700 ph\u01b0\u01a1ng; 16 th\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn 16 th\u01b0\u1edbc 5 t\u1ea5c ch\u1edf 4.000 ph\u01b0\u01a1ng; 16 th\u01b0\u1edbc 6 t\u1ea5c \u0111\u1ebfn 16 th\u01b0\u1edbc 9 t\u1ea5c, ch\u1edf 4.300 ph\u01b0\u01a1ng;<\/p>\n\n\n\n<p>17 th\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn 17 th\u01b0\u1edbc 5 t\u1ea5c ch\u1edf 4.600 ph\u01b0\u01a1ng; 17 th\u01b0\u1edbc 6 t\u1ea5c \u0111\u1ebfn 17 th\u01b0\u1edbc 9 t\u1ea5c, ch\u1edf 4.900 ph\u01b0\u01a1ng; 18 th\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn 18 th\u01b0\u1edbc 5 t\u1ea5c ch\u1edf 5.200 ph\u01b0\u01a1ng; 18 t\u1ea5c 6 t\u1ea5c \u0111\u1ebfn 18 th\u01b0\u1edbc 9 t\u1ea5c, ch\u1edf 5.500 ph\u01b0\u01a1ng; 19 th\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn 19 th\u01b0\u1edbc 5 t\u1ea5c ch\u1edf 5.800 ph\u01b0\u01a1ng; 19 th\u01b0\u1edbc 6 t\u1ea5c \u0111\u1ebfn 20 th\u01b0\u1edbc, ch\u1edf 6.100 ph\u01b0\u01a1ng. Ph\u00e0m s\u1ed1 l\u01b0\u01a1ng ch\u1edf theo l\u1ec7 chia l\u00e0m 10 ph\u1ea7n th\u00ec thuy\u1ec1n Tr\u01b0\u1eddng \u0111\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m 1 ph\u1ea7n 10, thuy\u1ec1n t\u01b0 \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m 3 ph\u1ea7n 10, cho ch\u1edf l\u01b0\u01a1ng t\u01b0 \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng b\u00f9 hao v\u00e0 \u0103n d\u00f9ng. V\u00ed nh\u01b0 thuy\u1ec1n chi\u1ec1u ngang 7 th\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn 7 th\u01b0\u1edbc 5 t\u1ea5c, l\u1ec7 ch\u1edf l\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng 450 ph\u01b0\u01a1ng, th\u00ec thuy\u1ec1n Tr\u01b0\u1eddng \u0111\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m 1 ph\u1ea7n l\u00e0 45 ph\u01b0\u01a1ng, c\u00f2n th\u1ef1c ch\u1edf 405 ph\u01b0\u01a1ng, thuy\u1ec1n t\u01b0 \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m 3 ph\u1ea7n l\u00e0 135 ph\u01b0\u01a1ng, th\u1ef1c ch\u1edf 315 ph\u01b0\u01a1ng. Ngo\u00e0i ra theo \u0111\u00f3 m\u00e0 t\u00ednh).<\/p>\n\n\n\n<p>4. Chia \u0111\u1ec1u lao d\u1eadt. (Ph\u00e0m thuy\u1ec1n v\u1eadn t\u1ea3i, c\u1ee9 m\u1ed9t n\u0103m ch\u1edf c\u1ee7a c\u00f4ng th\u00ec m\u1ed9t n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i bu\u00f4n. Nh\u01b0 c\u00e1c h\u1ea1ng thuy\u1ec1n Tr\u01b0\u1eddng \u0111\u00e0 v\u00e0 thuy\u1ec1n c\u00f4ng t\u01b0 t\u1eeb s\u00f4ng Gianh tr\u1edf v\u00e0o, l\u1ec7 ch\u1edf l\u01b0\u01a1ng \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh, th\u00ec thuy\u1ec1n Tr\u01b0\u1eddng \u0111\u00e0 \u0111\u1ecbnh n\u0103m M\u1eadu th\u00ecn ch\u1edf l\u01b0\u01a1ng, n\u0103m K\u1ef7 t\u1ef5 \u0111i bu\u00f4n, thuy\u1ec1n c\u00f4ng t\u01b0 n\u0103m M\u1eadu th\u00ecn \u0111i bu\u00f4n, n\u0103m K\u1ef7 t\u1ef5 ch\u1edf l\u01b0\u01a1ng; c\u00f2n thuy\u1ec1n c\u00f4ng t\u01b0 t\u1eeb s\u00f4ng Gianh tr\u1edf ra l\u1ec7 ch\u1edf l\u01b0\u01a1ng \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh, c\u0169ng chia l\u00e0m hai h\u1ea1ng, m\u1ed9t h\u1ea1ng n\u0103m M\u1eadu th\u00ecn \u0111i bu\u00f4n, n\u0103m K\u1ef7 t\u1ef5 ch\u1edf l\u01b0\u01a1ng. Ngo\u00e0i ra l\u1ea5y \u0111\u00f3 m\u00e0 suy).<\/p>\n\n\n\n<p>5. R\u1ed9ng vi\u1ec7c b\u1ed3i n\u1ea1n. (C\u00e1c h\u1ea1ng thuy\u1ec1n l\u00e3nh ch\u1edf l\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng, \u0111i bi\u1ec3n b\u1ecb gi\u00f3 b\u00e3o m\u00e0 ph\u1ea3i v\u1ee9t b\u1edbt \u0111i, th\u00ec quan s\u1edf t\u1ea1i x\u00e9t th\u1ef1c, n\u1ebfu l\u00e0 ch\u1edf cho B\u1eafc Th\u00e0nh, th\u00ec chi\u1ebfc n\u00e0o l\u00e0 thuy\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n ban, c\u1ee9 m\u1ed7i s\u1ed1 gi\u1ea3m l\u00e0 12 ph\u01b0\u01a1ng 15 b\u00e1t th\u00ec nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc ch\u1ecbu cho 10 ph\u01b0\u01a1ng, ch\u1ee7 thuy\u1ec1n ph\u1ea3i ch\u1ecbu 2 ph\u01b0\u01a1ng 15 b\u00e1t; chi\u1ebfc n\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1edf thu\u00ea, c\u1ee9 s\u1ed1 gi\u1ea3m l\u00e0 85 th\u0103ng th\u00ec nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc ch\u1ecbu<\/p>\n\n\n\n<p>75 th\u0103ng, ch\u1ee7 thuy\u1ec1n ch\u1ecbu&nbsp; 10 th\u0103ng. Ngo\u00e0i ra l\u1ea5y \u0111\u00f3 m\u00e0 t\u00ednh. N\u1ebfu l\u00e0 l\u00e3nh ch\u1edf t\u1eeb Gia \u0110\u1ecbnh \u0111\u1ebfn Qu\u1ea3ng Nam, th\u00ec chi\u1ebfc n\u00e0o theo l\u1ec7 ch\u1edf l\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng 7 ph\u1ea7n, c\u1ee9 thi\u1ebfu 10 ph\u01b0\u01a1ng, nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc ch\u1ecbu cho 7, ch\u1ee7 thuy\u1ec1n ch\u1ecbu 3; chi\u1ebfc n\u00e0o theo l\u1ec7 ch\u1edf l\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng 9 ph\u1ea7n, c\u1ee9 thi\u1ebfu 10 ph\u01b0\u01a1ng, nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc ch\u1ecbu 9, ch\u1ee7 thuy\u1ec1n ch\u1ecbu ).<\/p>\n\n\n\n<p>6. Ti\u1ec1n thu\u00ea ch\u1edf. (T\u00ednh theo s\u1ed1 l\u00e3nh ch\u1edf nhi\u1ec1u hay \u00edt, \u0111\u01b0\u1eddng bi\u1ec3n xa hay g\u1ea7n l\u00e0m m\u1ee9c kh\u00e1c nhau. L\u01b0\u01a1ng c\u1ee9 57 ph\u01b0\u01a1ng 9 th\u0103ng l\u00e0m m\u1ed9t th\u00f9ng, ch\u1edf t\u1eeb Gia \u0110\u1ecbnh \u0111\u1ebfn Kinh, c\u1ea5p ti\u1ec1n m\u1ed7i th\u00f9ng 3 quan; t\u1eeb B\u00ecnh Thu\u1eadn 2 quan 6 ti\u1ec1n; t\u1eeb B\u00ecnh H\u00f2a, 2 quan 2 ti\u1ec1n; t\u1eeb Ph\u00fa Y\u00ean, 1 quan 8 ti\u1ec1n; t\u1eeb B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh, 1 quan 4 ti\u1ec1n; t\u1eeb Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i, 1 quan; t\u1eeb Qu\u1ea3ng Nam, 6 ti\u1ec1n. N\u1ebfu b\u1ea5t k\u1ef3 c\u00f3 ph\u00e1t ch\u1edf t\u1eeb dinh tr\u1ea5n n\u00e0y \u0111\u1ebfn dinh tr\u1ea5n kh\u00e1c, th\u00ec s\u1ed1 ti\u1ec1n thu\u00ea \u0111\u1ec1u l\u1ea5y l\u1ec7 \u0111\u00f3 m\u00e0 suy. Ch\u1edf hai l\u1ea7n c\u0169ng chi\u1ebfu ph\u00e1t nh\u01b0 l\u1ec7).<\/p>\n\n\n\n<p>7. G\u1ea1o thu\u00ea ch\u1edf. (Hai c\u1eeda bi\u1ec3n C\u1eeb H\u00e0 v\u00e0 L\u00fd H\u00f2a v\u00e0 c\u00e1c x\u00e3 to\u00e0n ch\u1ecbu thuy\u1ec1n Tr\u01b0\u1eddng \u0111\u00e0, th\u01b0\u1eddng n\u0103m chuy\u00ean ch\u1edf kh\u00f4ng thu\u1ed9c l\u1ec7 chia phen, n\u1ebfu ch\u1edf t\u1eeb B\u1eafc Th\u00e0nh \u0111\u1ebfn Kinh, c\u1ee9 m\u1ed7i 75 th\u0103ng l\u01b0\u01a1ng th\u00ec c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng thu\u00ea 10 th\u0103ng, t\u1eeb Thanh B\u00ecnh v\u00e0 S\u01a1n Nam h\u1ea1 c\u0169ng th\u1ebf; t\u1eeb Thanh Hoa, 8 th\u0103ng; t\u1eeb Ngh\u1ec7 An, 6 th\u0103ng; t\u1eeb Qu\u1ea3ng B\u00ecnh, 4 th\u0103ng; t\u1eeb Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb, 2 th\u0103ng. C\u00e1c c\u1eeda bi\u1ec3n t\u1eeb Gia \u0110\u1ecbnh \u0111\u1ebfn Tri\u1ec7u Phong, b\u1ea5t th\u1ea7n c\u00f3 ch\u1edf, th\u00ec t\u1eeb Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb ra B\u1eafc c\u0169ng \u0111\u1ec1u theo l\u1ec7 thu\u00ea nh\u01b0 tr\u00ean. Duy c\u00e1c h\u1ea1ng thuy\u1ec1n l\u1ec7 ch\u1edf t\u1eeb Qu\u1ea3ng Nam tr\u1edf v\u00e0o m\u00e0 xin ch\u1edf t\u1eeb Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb tr\u1edf ra th\u00ec t\u1eeb Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb \u0111\u1ebfn Kinh, c\u1ee9 m\u1ed7i th\u00f9ng l\u01b0\u01a1ng tr\u1ea3 thu\u00ea 6 ti\u1ec1n; t\u1eeb Qu\u1ea3ng B\u00ecnh, 1 quan; t\u1eeb Ngh\u1ec7 An, 1 quan 4 ti\u1ec1n; t\u1eeb Thanh Hoa, 1 quan 8 ti\u1ec1n; t\u1eeb B\u1eafc Th\u00e0nh, 2 quan 2 ti\u1ec1n).<\/p>\n\n\n\n<p>8. Ti\u1ec1n n\u1ed9p thay ch\u1edf. (C\u00e1c h\u1ea1ng thuy\u1ec1n \u1ee9ng ch\u1edf c\u1ee9 m\u1ed9t n\u0103m ch\u1edf l\u01b0\u01a1ng th\u00ec l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t n\u0103m n\u1ed9p ti\u1ec1n thu\u1ebf \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i bu\u00f4n, \u0111\u1ec1u chi\u1ebfu theo s\u1ed1 l\u01b0\u01a1ng ph\u1ea3i ch\u1edf l\u00e0 9 ph\u1ea7n hay 7 ph\u1ea7n, m\u1ed7i th\u00f9ng l\u01b0\u01a1ng n\u1ed9p ti\u1ec1n 2 quan; ngo\u00e0i ra theo th\u1ebf m\u00e0 t\u00ednh).<\/p>\n\n\n\n<p>9. Ti\u1ec1n thu\u1ebf b\u1ebfn. (C\u00e1c h\u1ea1ng thuy\u1ec1n b\u1ec1 ngang kh\u00f4ng \u0111\u1ea7y 5 th\u01b0\u1edbc m\u00e0 ch\u1edf l\u01b0\u01a1ng cho nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc th\u00ec \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n thu\u1ebf. Thuy\u1ec1n v\u00e1n, ngang t\u1eeb 5 th\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn 5 th\u01b0\u1edbc 7 t\u1ea5c, m\u1ed7i n\u0103m n\u1ed9p ti\u1ec1n thu\u1ebf 3 quan; t\u1eeb 5 th\u01b0\u1edbc 8 t\u1ea5c \u0111\u1ebfn 6 th\u01b0\u1edbc 3 t\u1ea5c, 4 quan; 6 th\u01b0\u1edbc 4 t\u1ea5c \u0111\u1ebfn 6 th\u01b0\u1edbc 9 t\u1ea5c, 5 quan. Thuy\u1ec1n nan b\u1ec1 ngang 5 th\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn 6 th\u01b0\u1edbc 9 t\u1ea5c, ti\u1ec1n thu\u1ebf b\u1eb1ng n\u1eeda thuy\u1ec1n v\u00e1n; 7 th\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn 7 th\u01b0\u1edbc 9 t\u1ea5c, 10 quan; 8 th\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn 8 th\u01b0\u1edbc 9 t\u1ea5c, 14 quan; 9 th\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn 9 th\u01b0\u1edbc 9 t\u1ea5c, 18 quan; 10 th\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn 10 th\u01b0\u1edbc 9 t\u1ea5c, 24 quan. \u0110\u1ebfn \u0111\u00e2y l\u00e0 c\u00f9ng, kh\u00f4ng thuy\u1ec1n nan n\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u00e1 10 th\u01b0\u1edbc 9 t\u1ea5c. Thuy\u1ec1n ngh\u1ec1 c\u00e1, b\u1ec1 ngang t\u1eeb<\/p>\n\n\n\n<p>5 th\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn 6 th\u01b0\u1edbc 9 t\u1ea5c, ti\u1ec1n thu\u1ebf c\u0169ng nh\u01b0 ti\u1ec1n thu\u1ebf thuy\u1ec1n v\u00e1n; 7 th\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn 7 th\u01b0\u1edbc 4 t\u1ea5c, 7 quan; 7 th\u01b0\u1edbc 5 t\u1ea5c \u0111\u1ebfn 7 th\u01b0\u1edbc 9 t\u1ea5c, 8 quan; 8 th\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn 8 th\u01b0\u1edbc 4 t\u1ea5c, 9 quan; 8 th\u01b0\u1edbc 5 t\u1ea5c \u0111\u1ebfn 8 th\u01b0\u1edbc 9 t\u1ea5c, 10 quan, 9 th\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn 9 th\u01b0\u1edbc 4 t\u1ea5c, 11 quan; 9 th\u01b0\u1edbc 5 t\u1ea5c \u0111\u1ebfn 9 th\u01b0\u1edbc 9 t\u1ea5c, 12 quan. \u0110\u1ebfn \u0111\u00e2y l\u00e0 c\u00f9ng).<\/p>\n\n\n\n<p>10. C\u1ea5m gian tr\u00e1 gi\u1ea3 m\u1ea1o. (S\u1edf t\u1ea1i ph\u00e1i ng\u01b0\u1eddi \u0111o thuy\u1ec1n, n\u1ebfu sai 3 t\u1ea5c th\u00ec b\u1ecb 50 roi, c\u1ee9 th\u00eam m\u1ed7i 3 t\u1ea5c l\u1ea1i x\u1eed th\u00eam m\u1ed9t b\u1eadc, t\u1ed9i t\u1edbi 100 tr\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 c\u00f9ng. N\u1ebfu c\u00f3 \u0103n ti\u1ec1n th\u00ec kh\u00e9p v\u00e0o t\u1ed9i \u201cu\u1ed5ng ph\u00e1p\u201d, t\u00ednh tang m\u00e0 lu\u1eadn t\u1ed9i v\u00e0 truy tang v\u1eadt tr\u1ea3 l\u1ea1i v\u00e0o nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc. Ch\u1ee7 thuy\u1ec1n n\u1ebfu c\u00f3 d\u1ee5ng t\u00ecnh kh\u00f4ng th\u1ef1c th\u00ec sai t\u1eeb 3 t\u1ea5c \u0111\u1ebfn 6 t\u1ea5c, c\u0169ng t\u1ed9i nh\u01b0 th\u1ebf; t\u1eeb 6 t\u1ea5c tr\u1edf l\u00ean, b\u1ecb t\u1ecbch thu c\u1ea3 thuy\u1ec1n v\u00e0 h\u00e0ng h\u00f3a, n\u1eeda sung v\u00e0o nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc, n\u1eeda th\u01b0\u1edfng cho ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1 c\u00e1o. C\u00f2n nh\u01b0 thuy\u1ec1n n\u00e0o do l\u00e2u n\u0103m s\u1eeda ch\u1eefa m\u00e0 thang ngang thuy\u1ec1n c\u00f3 h\u01a1i r\u1ed9ng ra, th\u00ec cho l\u00e0m \u0111\u01a1n xin \u0111o l\u1ea1i \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed5i b\u00e0i kh\u00e1c. N\u1ebfu thuy\u1ec1n \u0111\u00e3 c\u0169 n\u00e1t v\u00e0 ch\u00ecm m\u1ea5t, c\u0169ng cho l\u00e0m \u0111\u01a1n xin treo ch\u1edd. Th\u1ea3ng ho\u1eb7c c\u00f3 b\u00e1n cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, th\u00ec trong gi\u1ea5y ph\u1ea3i n\u00f3i r\u00f5 r\u00e0ng, b\u1ec1 d\u00e0i, b\u1ec1 ngang, b\u1ec1 s\u00e2u c\u00f9ng s\u1ed1 tr\u1ecdng t\u1ea3i, tr\u00ecnh quan s\u1edf t\u1ea1i, l\u1ea5y \u0111\u1ee7 gi\u1ea5y t\u1edd. Ph\u00e0m b\u00e0i thuy\u1ec1n c\u1ea5p xong r\u1ed3i, s\u1ed1 c\u00f2n l\u1ea1i bao nhi\u00eau, m\u1ed7i n\u0103m c\u1ee9 \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 10 ph\u1ea3i k\u00ea khai \u0111\u1ec7 tr\u00ecnh; n\u1ebfu c\u00f2n \u00edt th\u00ec cho l\u00e3nh th\u00eam \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng c\u1ea5p ph\u00e1t. K\u1ebb n\u00e0o d\u00e1m l\u00e0m b\u00e0i thuy\u1ec1n gi\u1ea3 \u0111\u1ec3 \u0111i bu\u00f4n hay cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c thu\u00ea m\u01b0\u1ee3n m\u1ed9t khi b\u1ecb t\u1ed1 c\u00e1o b\u1eaft gi\u1ea3i th\u00ec k\u1ebb l\u00e0m gi\u1ea3 v\u00e0 k\u1ebb thu\u00ea m\u01b0\u1ee3n \u0111\u1ec1u b\u1ecb t\u1ed9i ch\u1ebft, thuy\u1ec1n v\u00e0 h\u00e0ng h\u00f3a th\u00ec n\u1eeda sung v\u00e0o nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc, n\u1eeda th\u01b0\u1edfng cho ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1 c\u00e1o b\u1eaft gi\u1ea3i. L\u1ea1i ch\u1ee7 thuy\u1ec1n l\u00e3nh ch\u1edf, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u01b0\u1ee3n ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c ch\u1edf thay. C\u00f3 2, 3 chi\u1ebfc thuy\u1ec1n th\u00ec c\u0169ng \u0111\u1ec1u l\u00e3nh ch\u1edf theo l\u1ec7 ch\u1ee9 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng m\u1ed9t chi\u1ebfc m\u00e0 ki\u00eam l\u00e3nh hay l\u00e3nh thay cho chi\u1ebfc kh\u00e1c. L\u00e0m tr\u00e1i th\u00ec d\u00f9 g\u1eb7p s\u00f3ng gi\u00f3 ph\u1ea3i v\u1ee9t b\u1ecf b\u1edbt l\u01b0\u01a1ng r\u1ed3i c\u0169ng c\u1ee9 theo nguy\u00ean s\u1ed1 b\u1eaft \u0111\u1ec1n, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng l\u1ec7 x\u00e1).<\/p>\n\n\n\n<p>D\u1ef1ng \u0111i\u1ec7n Kh\u00f4n Nguy\u00ean<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00f9a \u0111\u00f4ng, th\u00e1ng 10, ng\u00e0y m\u1ed3ng 1, t\u1ebf \u0111\u00f4ng h\u01b0\u1edfng.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1eaft \u0111\u1ea7u m\u1edf khoa thi H\u01b0\u01a1ng t\u1eeb Ngh\u1ec7 An tr\u1edf ra B\u1eafc. Sai Tham tri L\u1ec5 b\u1ed9 Nguy\u1ec5n Gia C\u00e1t sung \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec7u tr\u01b0\u1eddng Ngh\u1ec7 An, Hi\u1ec7p tr\u1ea5n H\u01b0ng H\u00f3a Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh T\u1ee9 sung Gi\u00e1m th\u00ed; Tham tri H\u00ecnh b\u1ed9 Nguy\u1ec5n Ho\u00e0i Qu\u1ef3nh sung \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec7u tr\u01b0\u1eddng Thanh Hoa, \u0110\u1ed1c h\u1ecdc Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m H\u1ed3 C\u00f4ng Di\u1ec7u sung Gi\u00e1m th\u00ed; Tham tri L\u1ea1i b\u1ed9 Ph\u1ea1m \u0110\u0103ng H\u01b0ng sung \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec7u tr\u01b0\u1eddng Kinh B\u1eafc, Tr\u1ecb trung h\u1ecdc s\u0129 Ph\u1ea1m Th\u00edch sung Gi\u00e1m th\u00ed; Tham tri Binh b\u1ed9 Nguy\u1ec5n Quang Di\u1ec7u sung \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec7u tr\u01b0\u1eddng S\u01a1n T\u00e2y; Th\u1ecb trung h\u1ecdc s\u0129 V\u0169 Trinh sung Gi\u00e1m th\u00ed; Tham tri L\u1ec5 b\u1ed9 L\u00ea Ch\u00ednh L\u1ec7 sung \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec7u tr\u01b0\u1eddng S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng, Hi\u1ec7p tr\u1ea5n L\u1ea1ng S\u01a1n L\u00ea Duy \u0110\u1ea3n sung Gi\u00e1m th\u00ed; Tham tri C\u00f4ng b\u1ed9 Nguy\u1ec5n Kh\u1eafc Thi\u1ec7u sung \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec7u tr\u01b0\u1eddng H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng, Ph\u00f3 \u0111\u1ed1c h\u1ecdc Qu\u1ed1c t\u1eed Gi\u00e1m Nguy\u1ec5n Vi\u1ebft \u01afng sung Gi\u00e1m th\u00ed. L\u1ea5y \u0111\u1ed7 H\u01b0\u01a1ng c\u1ed1ng t\u1ea5t c\u1ea3 62 ng\u01b0\u1eddi. (Tr\u01b0\u1eddng Ngh\u1ec7 An: H\u1ed3 S\u1ef9 \u0110\u1ec1, Tr\u1ea7n Ng\u1ecdc, D\u01b0\u01a1ng Do\u00e3n Nguy\u00ean, \u0110inh Mi\u1ec5n, Nguy\u1ec5n Trung M\u1eadu, H\u1ed3 S\u0129 Trinh, Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh Di\u1ec5m, Tr\u1ea7n L\u1ec5, c\u1ed9ng 8 ng\u01b0\u1eddi. Tr\u01b0\u1eddng Thanh Hoa: L\u00ea V\u0103n Luy\u1ec7n, Nguy\u1ec5n H\u1eefu B\u00ecnh, c\u1ed9ng 2 ng\u01b0\u1eddi. Tr\u01b0\u1eddng Kinh B\u1eafc: Cao Huy Di\u1ec7u, Nguy\u1ec5n V\u0103n S\u01b0u, Nguy\u1ec5n Ng\u1ecdc Tr\u00e1c, Nguy\u1ec5n \u00e1n, \u0110\u00e0m Th\u1eadn H\u01b0u, L\u00ea Gia Th\u1eafng, Nguy\u1ec5n Huy Trinh, c\u1ed9ng 7 ng\u01b0\u1eddi; Tr\u01b0\u1eddng S\u01a1n T\u00e2y: Tr\u1ea7n B\u00e1 Ki\u00ean, Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh L\u01b0\u01a1ng, Ho\u00e0ng B\u00ecnh, D\u01b0\u01a1ng Huy Ki\u1ec1u, Khu\u1ea5t Duy C\u1eed, Tr\u1ea7n Duy Tr\u00e1c, Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh Th\u1ea9m, Nguy\u1ec5n Ti\u1ebfn Tr\u1ecb, Ph\u1ea1m Gia T\u1ee9, Nguy\u1ec5n Qu\u1ed1c \u0110\u1ed1ng, H\u1ea1 V\u0103n \u0110\u1ea1t, Nguy\u1ec5n Danh Qu\u1ebf, Ph\u1ea1m Quang Nguy\u00ean, Nguy\u1ec5n Thi\u1ec1u, Nguy\u1ec5n T\u01b0 Tr\u1ef1c, V\u00f5 Vi\u1ebft Tr\u01b0\u1eddng, L\u00ea Duy Thanh, V\u00f5 \u0110\u00ecnh T\u00edn, Nguy\u1ec5n Duy Thanh,<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00f4 Cao L\u00e3ng, c\u1ed9ng 20 ng\u01b0\u1eddi. Tr\u01b0\u1eddng S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng: V\u00f5 Huy \u0110\u1ea1t, Ho\u00e0ng Qu\u1ed1c B\u1ea3o, D\u01b0\u01a1ng Duy Hinh, Ph\u1ea1m \u0110\u00ecnh \u0110\u1ed3, L\u00ea S\u1ef9 Nguy\u00ean, L\u00ea \u0110\u00ecnh D\u01b0, Ph\u1ea1m V\u00f5 Ph\u00e1c, Nguy\u1ec5n V\u0103n H\u00e1n, L\u00ea Th\u1eeba, L\u00ea Tr\u1ecdng Ph\u00fa, Nguy\u1ec5n Kh\u1eafc Gia, Nguy\u1ec5n Hi\u1ebfu \u0110\u1ee9c, Nguy\u1ec5n Gi\u1ea3n, Nguy\u1ec5n Ch\u00ed, Nguy\u1ec5n T\u00fa, Ph\u1ea1m \u0110i\u1ec3n, Tr\u1ea7n Li\u00eau, H\u1ed3 S\u1ef9 Di\u1ec7m, Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh Ph\u1ed5, Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh Ni\u00ean, c\u1ed9ng 20 ng\u01b0\u1eddi. Tr\u01b0\u1eddng H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng: L\u00ea Huy Tri\u1ec7n, Ph\u1ea1m V\u0103n Huy\u00ean, Nguy\u1ec5n Chi\u1ec3u, \u0110\u1eb7ng Huy D\u01b0, V\u00f5 Tr\u1ecdng \u0110\u0129nh, c\u1ed9ng 5 ng\u01b0\u1eddi).<\/p>\n\n\n\n<p>Vua th\u1ea5y c\u00e1c nha m\u00f4n h\u1ecfi vi\u1ec7c h\u00ecnh, tra x\u00e9t ki\u1ec7n t\u1ee5ng nhi\u1ec1u khi li\u00ean can d\u1eaft d\u00edu, \u0111\u00e0 l\u1ee5y cho d\u00e2n th\u01b0\u1eddng, b\u00e8n s\u1eafc t\u1eeb nay th\u1ea9m c\u1ee9u nh\u1eefng \u00e1n n\u1eb7ng th\u00ec giam k\u1ebb y\u1ebfu ph\u1ea1m, l\u1eadp \u00e1n t\u00e2u l\u00ean, c\u00f2n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi li\u00ean can v\u00e0 ch\u1ee9ng t\u00e1 th\u00ec th\u1ea3 cho v\u1ec1 l\u00e0m \u0103n.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Kh\u00e2m sai cai c\u01a1 Thu\u1eadn Th\u00e0nh l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh h\u00e0nh vi\u1ec7c<\/p>\n\n\n\n<p>Ph\u00f3 tr\u1ea5n.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Ban tr\u1ef1c l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n S\u1ef1 l\u1ea1m thu ti\u1ec1n c\u1ee7a qu\u00e2n, vi\u1ec7c ph\u00e1t gi\u00e1c, b\u1ecb gi\u1ebft.<\/p>\n\n\n\n<p>Quan B\u1eafc Th\u00e0nh t\u00e2u n\u00f3i: \u201cBa huy\u1ec7n Ti\u00ean L\u1eef, Ph\u00f9 Dung v\u00e0 Nam Xang tr\u1ea5n S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng, ba huy\u1ec7n Thanh Mi\u1ec7n, V\u0129nh L\u1ea1i v\u00e0 T\u1ee9 K\u1ef3 tr\u1ea5n H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng, ti\u1ec1n th\u00f3c t\u00f4 thu\u1ebf n\u0103m ngo\u00e1i \u0111\u1ec1u n\u1ed9p \u1edf S\u01a1n Nam h\u1ea1, \u0111\u01b0\u1eddng s\u00e1 xa c\u00e1ch, r\u1ea5t b\u1ea5t ti\u1ec7n cho d\u00e2n xin cho \u0111\u1ed5i n\u1ed9p \u1edf kho tr\u1ea5n s\u1edf t\u1ea1i\u201d. Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 h\u00e0nh l\u01b0u th\u1ee7 B\u00ecnh Thu\u1eadn l\u00e0 V\u00f5 V\u0103n L\u00e2n ch\u1ebft. V\u0103n L\u00e2n c\u00f3 c\u00f4ng V\u1ecdng C\u00e1c, cho 300 quan ti\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Qu\u1ea3n th\u1ee7 Thi\u1ec7u Thi\u00ean l\u00e0 Phan T\u1ea5n Qu\u00fd l\u00e0m L\u01b0u th\u1ee7 B\u00ecnh Thu\u1eadn.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 11, \u1edf S\u01a1n Nam h\u1ea1 gi\u1eb7c n\u1ed5i, v\u00e2y ph\u1ee7 Thi\u00ean Tr\u01b0\u1eddng. Tri ph\u1ee7 Nguy\u1ec5n L\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 cai \u0111\u1ed9i Nguy\u1ec5n V\u0103n \u0110\u1ea1i \u0111\u1ec1u ch\u1ebft tr\u1eadn. Quan B\u1eafc Th\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c tin b\u00e1o, ng\u1ea7m sai ph\u00f3 \u0111\u1ed9i Mai Vi\u1ebft Hi\u1ec7u nh\u1eadp b\u1ecdn, r\u1ed3i sai ph\u00f3 qu\u1ea3n th\u1eadp c\u01a1 T\u1ea3 qu\u00e2n l\u00e0 Ng\u00f4 V\u0103n Tham \u0111em qu\u00e2n \u0111\u00e1nh d\u1eb9p. Vi\u1ebft Hi\u1ec7u ng\u1ea7m d\u1ee5 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ecdn t\u01b0\u1edbng gi\u1eb7c l\u00e0 Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng v\u00e0 \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ea3ng h\u01a1n 20 ng\u01b0\u1eddi. Quan qu\u00e2n ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn Ch\u00e2n \u0110\u1ecbnh, gi\u1eb7c v\u1ee1 ch\u1ea1y, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n tr\u0103m th\u1ee7 c\u1ea5p v\u00e0 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c 18 t\u00ean. Vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Cho Vi\u1ebft Hi\u1ec7u ch\u1ee9c cai \u0111\u1ed9i, ban cho m\u0169 \u00e1o v\u00e0 500 quan ti\u1ec1n, th\u01b0\u1edfng cho bi\u1ec1n binh \u0111i \u0111\u00e1nh 3.000 quan. T\u1eb7ng Nguy\u1ec5n L\u01b0\u1ee3ng l\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n, Nguy\u1ec5n V\u0103n \u0110\u1ea1i l\u00e0m Cai c\u01a1, cho m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi con t\u1eadp \u1ea5m.<\/p>\n\n\n\n<p>Cai b\u1ea1 V\u0129nh Tr\u1ea5n l\u00e0 Hu\u1ef3nh \u0110\u1ee9c \u00c2n \u1ed1m ph\u1ea3i ngh\u1ec9 vi\u1ec7c. L\u1ea5y Thi\u00eam s\u1ef1 H\u00ecnh b\u1ed9 l\u00e0 Tr\u1ea7n C\u00f4ng H\u00f2a thay.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai V\u1ec7 \u00fay Th\u1ecb trung l\u00e0 Hu\u1ef3nh C\u00f4ng L\u00fd ki\u00eam qu\u1ea3n qu\u00e2n C\u1eedu d\u1ef1c.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Nguy\u1ec5n V\u0103n Thanh l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 H\u00f9ng c\u1ef1, T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc Li\u00eau l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay.<\/p>\n\n\n\n<p>Cai b\u1ea1 Tr\u1ea5n \u0110\u1ecbnh l\u00e0 B\u00f9i \u0110\u1ee9c M\u00e2n, K\u00fd l\u1ee5c l\u00e0 Nguy\u1ec5n T\u0103ng \u0110\u1ecbch&nbsp; \u0111\u1ec1u v\u1ec1 c\u01b0 tang. L\u1ea5y \u0110\u1ed1c h\u1ecdc Gia \u0110\u1ecbnh l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Ch\u00ed L\u00fd l\u00e0m Cai b\u1ea1 Tr\u1ea5n \u0110\u1ecbnh, Thi\u00eam s\u1ef1 H\u00ecnh b\u1ed9 l\u00e0 Ng\u00f4 \u0110\u00ecnh Gi\u1edbi l\u00e0m K\u00fd l\u1ee5c B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh.<\/p>\n\n\n\n<p>Ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng H\u1eefu qu\u00e2n M\u1ea1c V\u0103n T\u00f4 v\u1ec1 t\u1eadp h\u1ee3p l\u00ednh c\u0169 \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n 1.170 ng\u01b0\u1eddi, l\u00e0m danh s\u00e1ch d\u00e2ng l\u00ean. Sai bi\u00ean th\u00e0nh \u0111\u1ed9i ng\u0169, chia l\u00e0m hai c\u01a1.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u1ef1ng th\u00eam kho X\u00edch \u0110\u1eb1ng \u1edf S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng. Th\u01b0\u1edfng cho binh l\u00ednh 1.300 quan ti\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00f3c kho B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh b\u1ecb hao h\u1ee5t nhi\u1ec1u, tr\u1ea5n th\u1ea7n b\u1eaft d\u00e2n \u0111\u1ec1n b\u00f9. Vua \u0111\u01b0\u1ee3c tin, n\u00f3i r\u1eb1ng: \u201cTh\u00f3c \u1edf kho hao l\u00e0 l\u1ed7i t\u1ea1i quan, sao l\u1ea1i tr\u00e1ch \u0111\u00f2i \u1edf d\u00e2n?\u201d. Sai L\u1ea1i b\u1ed9 truy\u1ec1n ch\u1ec9 nghi\u00eam qu\u1edf v\u00e0 cho x\u00e3 d\u00e2n n\u00e0o \u0111\u00e3 tr\u00f3t n\u1ed9p r\u1ed3i s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1eeb v\u00e0o th\u00f3c t\u00f4 sang n\u0103m.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1eafp k\u1ef3 \u0111\u00e0i \u1edf Kinh th\u00e0nh. Th\u01b0\u1edfng cho l\u00ednh v\u00e0 th\u1ee3 h\u01a1n 1.000 quan ti\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Tham lu\u1eadn qu\u00e2n Ch\u1ea5n v\u00f5 l\u00e0 V\u00f5 V\u0103n S\u1ef9 l\u00e0m Tham hi\u1ec7p S\u01a1n Nam h\u1ea1, Tri b\u1ea1 theo tr\u1ea5n Gia \u0110\u1ecbnh l\u00e0 \u0110\u1eb7ng Ti\u1ebfn Thi\u1ec7n l\u00e0m Tham lu\u1eadn Ki\u00ean Giang, Th\u01b0 k\u00fd l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Ng\u00e2n l\u00e0m Tham lu\u1eadn Long Xuy\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u01b0\u1eddi C\u1ed5 Loa (t\u00ean x\u00e3, thu\u1ed9c huy\u1ec7n \u0110\u00f4ng Ng\u00e0n) tr\u1ea5n Kinh B\u1eafc l\u00e0 Nguy\u1ec5n Th\u1ecb Tr\u00fac t\u1ef1 x\u01b0ng l\u00e0 c\u00f4ng ch\u00faa nh\u00e0 L\u00ea, l\u00e0m gi\u1ea3 \u1ea5n t\u00edn m\u01b0u l\u00e3nh ti\u1ec1n kho B\u1eafc Th\u00e0nh, vi\u1ec7c ph\u00e1t gi\u00e1c, \u0111em gi\u1ebft.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c S\u1ef9 l\u00e0m Gi\u00e1m th\u00e0nh ph\u00f3 s\u1ee9.<\/p>\n\n\n\n<p>\u1ea5m th\u1ee5 cho con Trung th\u1ee7y dinh V\u00f5 Di Nguy l\u00e0 V\u00f5 Di Thi\u1ec7n l\u00e0m Cai \u0111\u1ed9i.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 12, d\u1ef1ng kho tr\u1ea5n Thanh Hoa. Sai tr\u1ea5n th\u1ea7n chi h\u01a1n 4.600 quan ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 mua g\u1ed7 lim l\u00e0m kho, mi\u1ec5n thu\u1ebf th\u00e2n cho h\u01a1n 150 ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh kho.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u01b0\u1eddi S\u01a1n Vi tr\u1ea5n S\u01a1n T\u00e2y&nbsp; l\u00e0 Ma V\u0103n T\u01b0 c\u00f9ng v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi Ph\u00fa Y\u00ean l\u00e0 Nguy\u1ec5n B\u1ea3o l\u00e0m gi\u1ea3 \u1ea5n t\u00edn, t\u1ef1 x\u01b0ng l\u00e0 quan \u0111i b\u1eaft gi\u1eb7c, l\u1ebbn t\u1edbi m\u1ecf \u0111\u1ed3ng \u1edf ch\u00e2u Mai S\u01a1n tr\u1ea5n H\u01b0ng H\u00f3a gi\u1ebft c\u01b0\u1edbp h\u1ed9 khai m\u1ecf; b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111em gi\u1ebft.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1eafp m\u01b0\u1eddi \u0111o\u1ea1n \u0111\u00ea m\u1edbi \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh. (\u1edf S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng, m\u1ed9t \u0111o\u1ea1n \u0111\u00ea d\u00e0i h\u01a1n 700 tr\u01b0\u1ee3ng \u1edf x\u00e3 Nga Kh\u00ea huy\u1ec7n Nam Xang, m\u1ed9t \u0111o\u1ea1n 49 tr\u01b0\u1ee3ng \u1edf x\u00e3 X\u00e2m Th\u1ecb huy\u1ec7n Thanh Tr\u00ec, m\u1ed9t \u0111o\u1ea1n h\u01a1n 100 tr\u01b0\u1ee3ng \u1edf x\u00e3 V\u0103n La huy\u1ec7n Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c, m\u1ed9t \u0111o\u1ea1n h\u01a1n 140 tr\u01b0\u1ee3ng \u1edf x\u00e3 H\u1ed3i Trung huy\u1ec7n Kim B\u1ea3ng, m\u1ed9t \u0111o\u1ea1n h\u01a1n 230 tr\u01b0\u1ee3ng \u1edf x\u00e3 L\u1ea1c Tr\u01b0\u1eddng, m\u1ed9t \u0111o\u1ea1n 33 tr\u01b0\u1ee3ng t\u1eeb x\u00e3 M\u1ec5 Tr\u01b0\u1eddng huy\u1ec7n Thanh Li\u00eam \u0111\u1ebfn x\u00e3 Ch\u00e2u C\u1ea7u; \u1edf S\u01a1n Nam h\u1ea1, m\u1ed9t \u0111o\u1ea1n h\u01a1n 70 tr\u01b0\u1ee3ng \u1edf x\u00e3 \u0110\u01b0\u1eddng X\u00e2m huy\u1ec7n Ch\u00e2n \u0110\u1ecbnh, m\u1ed9t \u0111o\u1ea1n h\u01a1n 300 tr\u01b0\u1ee3ng \u1edf x\u00e3 S\u01a1 L\u00e2m huy\u1ec7n Th\u01b0\u1ee3ng Nguy\u00ean; \u1edf Kinh B\u1eafc, m\u1ed9t \u0111o\u1ea1n h\u01a1n 86 tr\u01b0\u1ee3ng \u1edf x\u00e3 Ph\u1ee5ng C\u00f4ng huy\u1ec7n V\u0103n Giang). T\u00ednh ti\u1ec1n h\u1ebft h\u01a1n 84.000 quan.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Nguy\u1ec5n V\u0103n Ch\u00ednh l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Trung b\u1ea3o nh\u1ecb.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u1eddi dinh l\u1ef5 Qu\u1ea3ng Nam \u0111\u1ebfn x\u00e3 Thanh Chi\u00eam (thu\u1ed9c huy\u1ec7n Di\u00ean Ph\u01b0\u1edbc). Dinh l\u1ef5 Qu\u1ea3ng Nam c\u0169 (\u1edf x\u00e3 H\u1ed9i An) ch\u1eadt h\u1eb9p, vua sai \u0111\u00ecnh th\u1ea7n t\u00ecm n\u01a1i \u0111\u1ecba th\u1ebf cao r\u00e1o s\u00e1ng s\u1ee7a, v\u1ebd \u0111\u1ed3 d\u00e2ng l\u00ean. \u0110\u00ecnh th\u1ea7n t\u00e2u xin \u0111\u1eb7t \u1edf x\u00e3 Thanh Chi\u00eam. B\u00e8n h\u1ea1 l\u1ec7nh d\u1eddi d\u1ef1ng \u1edf \u0111\u1ea5y.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1eeb phi h\u1ecd Nguy\u1ec5n m\u1ea5t; t\u1eb7ng \u00fd Th\u1eadn Huy Gia T\u1eeb phi, t\u00e1ng \u1edf Thi\u00ean Thai, d\u1ef1ng t\u1eeb \u0111\u01b0\u1eddng \u1edf Kim Long. Phi l\u00e0 ch\u1ecb ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu, tr\u01b0\u1edbc h\u1ea7u Hi\u1ebfu khang ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, sinh \u0111\u01b0\u1ee3c hai con trai (T\u00f4n Th\u1ea5t H\u1ea1o, T\u00f4n Th\u1ea5t M\u00e2n) hai con g\u00e1i (Ng\u1ecdc Du, Ng\u1ecdc To\u00e0n). G\u1eb7p lo\u1ea1n n\u0103m Gi\u00e1p ng\u1ecd, \u1ea9n l\u00e1nh \u1edf d\u00e2n gian. Khi \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh, sai ng\u01b0\u1eddi r\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn. T\u1edbi nay phi \u1ed1m, g\u1eb7p l\u00fac ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu se m\u00ecnh, vua ch\u01b0a d\u00e1m t\u00e2u. K\u1ecbp phi m\u1ea5t ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu m\u1edbi hay tin, gi\u1eadn b\u1ecf c\u01a1m. Vua th\u00e2n \u0111\u1ebfn th\u1ec9nh an. Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu n\u00f3i: \u201cTh\u00e2n gi\u00e0 n\u00e0y c\u00f3 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi ch\u1ecb, khi \u1ed1m kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eb7p m\u1eb7t, v\u00ec th\u1ebf \u0103n kh\u00f4ng ngon, ng\u1ee7 kh\u00f4ng y\u00ean\u201d. Vua qu\u1ef3 \u1edf d\u01b0\u1edbi th\u1ec1m y\u00ean \u1ee7i khuy\u00ean gi\u1ea3i h\u1ed3i l\u00e2u, ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu m\u1edbi l\u1ea1i \u0103n c\u01a1m. Vua b\u00e8n tr\u1edf v\u1ec1.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai ph\u00f3 \u0111\u1ed9i N\u1ed9i h\u1ea7u nh\u1ea5t l\u00e0 Nguy\u1ec5n H\u1eefu C\u1ed5 ki\u00eam qu\u1ea3n \u0111\u1ed9i N\u1ed9i h\u1ea7u nh\u1ecb.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ecdn \u00e1c man Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i l\u1ea1i t\u1ee5 h\u1ecdp h\u01a1n 300 ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ed1t b\u1ea3o T\u01b0\u1ee3ng \u0110\u1ea7u. Sai L\u01b0u th\u1ee7 Nguy\u1ec5n V\u0103n To\u1ea3n c\u00f9ng \u0110\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf l\u00e3nh T\u1ea3 qu\u00e2n ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng Phan T\u1ea5n Hu\u1ef3nh \u0111em qu\u00e2n \u0111i d\u1eb9p.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ed9 t\u1ecbch B\u1eafc Th\u00e0nh l\u00e0m xong. C\u00f3 23 ph\u1ee7, 100 huy\u1ec7n, 848 t\u1ed5ng, 6.280 x\u00e3, th\u00f4n, ph\u01b0\u1eddng, v\u1ea1n, tr\u1ea1i, s\u00e1ch. S\u1ed1 \u0111inh th\u1ef1c n\u1ea1p l\u00e0 193.389 ng\u01b0\u1eddi. S\u1ed1 \u0111inh trong s\u1ed5 th\u01b0\u1eddng h\u00e0nh c\u1ee7a tri\u1ec1u L\u00ea l\u00e0 268.990 ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ebfn nay l\u00e0m l\u1ea1i h\u1ed9 t\u1ecbch, d\u00e2n nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi gian x\u1ea3o, khai s\u1ed1 kh\u00f4ng th\u1ef1c. S\u1ed5 d\u00e2ng l\u00ean. Vua th\u1ea5y s\u1ed1 \u0111inh k\u00e9m \u0111i kh\u00f4ng b\u1eb1ng l\u00f2ng, nh\u01b0ng ngh\u0129 n\u01b0\u1edbc m\u1edbi b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh, ch\u00ednh tr\u1ecb n\u00ean r\u1ed9ng r\u00e3i, n\u00ean t\u1ea1m \u0111\u1ec3 \u0111\u00f3.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai L\u01b0u tr\u1ea5n th\u1ea7n Gia \u0110\u1ecbnh chia c\u1ea5p sai thuy\u1ec1n cho b\u1ed1n dinh, m\u1ed7i dinh 10 chi\u1ebfc.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y Gi\u00e1p th\u00e2n, vua y\u1ebft l\u0103ng Ho\u00e0ng kh\u1ea3o.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y \u1ea5t d\u1eadu, t\u1ebf Ch\u1ea1p.<\/p>\n\n\n\n<p>Ph\u00e1t trang ph\u1ee5c cho nh\u1ea1c c\u00f4ng. (Nh\u1ea1c c\u00f4ng h\u00e1t th\u1edd \u1edf c\u00e1c mi\u1ebfu, m\u1ed7i n\u0103m c\u1ee9 sau ng\u00e0y t\u1ebf Ch\u1ea1p th\u00ec may ph\u00e1t cho 40 c\u00e1i \u00e1o v\u00e0 20 c\u00e1i xi\u00eam).<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ec5 b\u1ed9 d\u00e2ng nghi ch\u00fa ti\u1ebft Tr\u1eeb t\u1ecbch v\u00e0 ti\u1ebft Nguy\u00ean \u0111\u00e1n. (L\u1ec5 tr\u1eeb t\u1ecbch, vua \u0111\u1ebfn nh\u00e0 Th\u00e1i mi\u1ebfu l\u00e0m l\u1ec5, c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 t\u1eeb ng\u0169 ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean b\u1ed3i t\u1ebf. L\u1ec5 Nguy\u00ean \u0111\u00e1n v\u00e0 l\u1ec5 M\u1ed3ng ba, c\u0169ng th\u1ebf. \u1edf mi\u1ebfu Tri\u1ec7u t\u1ed5 v\u00e0 mi\u1ebfu Ho\u00e0ng kh\u1ea3o, \u0111\u1ec1u sai quan l\u00e0m l\u1ec5 [Tr\u1eeb t\u1ecbch]. \u0110\u00eam \u1ea5y c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 t\u1eeb t\u1ee9 ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean t\u00fac tr\u1ef1c \u1edf hai b\u00ean c\u00f4ng th\u1ef1 t\u1ea3 h\u1eefu; c\u00e1c l\u1ec5 quan chia nhau t\u00fac tr\u1ef1c \u1edf c\u00e1c mi\u1ebfu. Nh\u1ea1c c\u00f4ng h\u00e1t th\u1edd. Ng\u00e0y Nguy\u00ean \u0111\u00e1n, vua \u0111\u1ebfn Th\u00e1i mi\u1ebfu v\u00e0 mi\u1ebfu Ho\u00e0ng kh\u1ea3o l\u00e0m l\u1ec5. Mi\u1ebfu Tri\u1ec7u t\u1ed5 th\u00ec sai quan l\u00e0m l\u1ec5. L\u1ec5 xong, vua \u0111em c\u00e1c quan &nbsp;\u0111\u1ebfn cung Tr\u01b0\u1eddng Th\u1ecd l\u00e0m l\u1ec5 ch\u00fac m\u1eebng. L\u1ec5 xong, vua ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n Th\u00e1i H\u00f2a nh\u1eadn l\u1ec5 ch\u1ea7u m\u1eebng. L\u1ec5 xong, c\u00e1c quan xin \u0111\u1ebfn cung Kh\u00f4n \u0110\u1ee9c l\u1ea1y m\u1eebng. Ng\u00e0y m\u1ed3ng 2 T\u1ebft, \u1edf c\u00e1c mi\u1ebfu \u0111\u1ec1u sai c\u00e1c quan \u0111\u1ebfn l\u00e0m l\u1ec5. Ng\u00e0y m\u1ed3ng 3, vua \u0111\u1ebfn nh\u00e0 Th\u00e1i mi\u1ebfu l\u00e0m l\u1ec5. Mi\u1ebfu Tri\u1ec7u t\u1ed5 v\u00e0 mi\u1ebfu Ho\u00e0ng kh\u1ea3o th\u00ec sai c\u00e1c quan l\u00e0m l\u1ec5). Sai ch\u00e9p l\u00e0m l\u1ec7.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00ednh bi\u00ean<\/p>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\"><a>\u0110\u1ec7 nh\u1ea5t k\u1ef7 &#8211; Quy\u1ec3n XXXIV &#8211; Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u1ec1 Th\u1ebf t\u1ed5 cao ho\u00e0ng \u0111\u1ebf<\/a><\/h1>\n\n\n\n<p>M\u1eadu th\u00ecn, n\u0103m Gia Long th\u1ee9 7 [1808] (Thanh Gia Kh\u00e1nh n\u0103m th\u1ee9 13), m\u00f9a xu\u00e2n, th\u00e1ng gi\u00eang, th\u01b0\u1edfng b\u1ea1c l\u1ea1ng cho c\u00e1c quan vi\u00ean t\u00fac tr\u1ef1c: c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 t\u1eeb t\u1ee9 ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean, \u0111\u00eam tr\u1eeb t\u1ecbch t\u00fac tr\u1ef1c \u1edf hai b\u00ean c\u00f4ng th\u1ef1 t\u1ea3 h\u1eefu. Vua sai b\u1ecdn Ch\u01b0\u1edfng Th\u1ea7n v\u00f5 qu\u00e2n Ph\u1ea1m V\u0103n Nh\u01a1n, \u0110\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf Th\u1ecb trung Nguy\u1ec5n V\u0103n Khi\u00eam, Th\u01b0\u1ee3ng b\u1ea3o khanh Tr\u1ea7n \u0110\u00ecnh Tr\u01b0ng l\u1eadp danh s\u00e1ch d\u00e2ng l\u00ean. Ng\u1ef1 ph\u00ea ban th\u01b0\u1edfng t\u1eeb tr\u00ean nh\u1ea5t ph\u1ea9m \u0111\u1ebfn t\u00f2ng t\u1ee9 ph\u1ea9m, theo th\u1ee9 b\u1eadc kh\u00e1c nhau.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho ho\u00e0ng t\u1eed ho\u00e0ng t\u00f4n tu\u1ed5i \u0111\u00e3 l\u1edbn theo ban v\u00e0o ch\u1ea7u m\u1eebng.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y \u1ea5t t\u1ef5, t\u1ebf xu\u00e2n h\u01b0\u1edfng.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u1ecdi 5.500 ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c Ng\u0169 qu\u00e2n v\u00e0 T\u01b0\u1ee3ng qu\u00e2n \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh v\u00e0 1.000 ng\u01b0\u1eddi qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch \u1edf Thanh Ngh\u1ec7 v\u1ec1 Kinh.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua th\u1ea5y \u0111\u1ecba th\u1ebf Gia \u0110\u1ecbnh r\u1ed9ng l\u1edbn, sai \u0111\u00ecnh th\u1ea7n b\u00e0n k\u1ef9 vi\u1ec7c kinh l\u00fd \u0111\u1ec3 gi\u1eef g\u00ecn b\u1edd c\u00f5i cho v\u1eefng m\u1ea1nh.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00e8n \u0111\u1ed5i Gia \u0110\u1ecbnh tr\u1ea5n l\u00e0m Gia \u0110\u1ecbnh th\u00e0nh, dinh Phi\u00ean Tr\u1ea5n l\u00e0m tr\u1ea5n Phi\u00ean An, dinh Tr\u1ea5n Bi\u00ean l\u00e0m tr\u1ea5n Bi\u00ean H\u00f2a, dinh V\u0129nh Tr\u1ea5n l\u00e0m tr\u1ea5n V\u0129nh Thanh, dinh Tr\u1ea5n \u0110\u1ecbnh l\u00e0m tr\u1ea5n \u0110\u1ecbnh T\u01b0\u1eddng;<\/p>\n\n\n\n<p>thu\u1ed9c tr\u1ea5n Phi\u00ean An th\u00ec huy\u1ec7n T\u00e2n B\u00ecnh l\u00e0m ph\u1ee7 T\u00e2n B\u00ecnh, t\u1ed5ng B\u00ecnh D\u01b0\u01a1ng l\u00e0m huy\u1ec7n B\u00ecnh D\u01b0\u01a1ng, t\u1ed5ng T\u00e2n Long l\u00e0m huy\u1ec7n T\u00e2n Long, t\u1ed5ng Ph\u01b0\u1edbc L\u1ed9c l\u00e0m huy\u1ec7n Ph\u01b0\u1edbc L\u1ed9c, t\u1ed5ng B\u00ecnh Thu\u1eadn l\u00e0m huy\u1ec7n Thu\u1eadn An;<\/p>\n\n\n\n<p>thu\u1ed9c tr\u1ea5n Bi\u00ean H\u00f2a th\u00ec huy\u1ec7n Ph\u01b0\u1edbc Long l\u00e0m ph\u1ee7 Ph\u01b0\u1edbc Long, t\u1ed5ng T\u00e2n Ch\u00ednh l\u00e0m huy\u1ec7n Ph\u01b0\u1edbc Ch\u00ednh, t\u1ed5ng B\u00ecnh An l\u00e0m huy\u1ec7n B\u00ecnh An, t\u1ed5ng Long Th\u00e0nh l\u00e0m huy\u1ec7n Long Th\u00e0nh, t\u1ed5ng Ph\u01b0\u1edbc An l\u00e0m huy\u1ec7n Ph\u01b0\u1edbc An;<\/p>\n\n\n\n<p>thu\u1ed9c tr\u1ea5n V\u0129nh Thanh th\u00ec ch\u00e2u \u0110\u1ecbnh Vi\u1ec5n l\u00e0m ph\u1ee7 \u0110\u1ecbnh Vi\u1ec5n, t\u1ed5ng B\u00ecnh An l\u00e0m huy\u1ec7n V\u0129nh An, t\u1ed5ng B\u00ecnh D\u01b0\u01a1ng l\u00e0m huy\u1ec7n V\u0129nh B\u00ecnh, t\u1ed5ng T\u00e2n An l\u00e0m huy\u1ec7n T\u00e2n An;<\/p>\n\n\n\n<p>thu\u1ed9c tr\u1ea5n \u0110\u1ecbnh T\u01b0\u1eddng th\u00ec huy\u1ec7n Ki\u1ebfn An l\u00e0m ph\u1ee7 Ki\u1ebfn An, t\u1ed5ng Ki\u1ebfn \u0110\u0103ng l\u00e0m huy\u1ec7n Ki\u1ebfn \u0110\u0103ng, t\u1ed5ng Ki\u1ebfn H\u01b0ng l\u00e0m huy\u1ec7n Ki\u1ebfn H\u01b0ng, t\u1ed5ng Ki\u1ebfn H\u00f2a l\u00e0m huy\u1ec7n Ki\u1ebfn H\u00f2a, hai \u0111\u1ea1o Long Xuy\u00ean v\u00e0 Ki\u00ean Giang c\u0169ng \u0111\u1eb7t hai huy\u1ec7n Long Xuy\u00ean v\u00e0 Ki\u00ean Giang, m\u1ed7i huy\u1ec7n \u0111\u1ec1u \u0111\u1eb7t hai t\u1ed5ng.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh ng\u1ea1ch thu\u1ebf v\u1ec1 ti\u1ec1n dung, ti\u1ec1n \u0111\u1ea7u quan, ti\u1ec1n \u0111i\u1ec7u v\u00e0 g\u1ea1o c\u01b0\u1edbc cho n\u0103m n\u1ed9i tr\u1ea5n v\u00e0 ph\u1ee7 Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c thu\u1ed9c B\u1eafc Th\u00e0nh. (D\u00e2n tr\u00e1ng h\u1ea1ng m\u1ed7i n\u0103m n\u1ed9p ti\u1ec1n dung 1 quan 1 ti\u1ec1n, ti\u1ec1n \u0111\u1ea7u quan 1 ti\u1ec1n, ti\u1ec1n \u0111i\u1ec7u 6 ti\u1ec1n, g\u1ea1o c\u01b0\u1edbc 2 b\u00e1t; h\u1ea1ng d\u00e2n \u0111inh n\u1ed9p m\u1ed9t n\u1eeda; ch\u1ee9c s\u1eafc th\u00ec quan vi\u00ean t\u1eeb con quan tam ph\u1ea9m c\u00e1c b\u1ed9 vi\u1ec7n ty tr\u1edf l\u00ean, th\u1ee7 h\u1ee3p t\u1ea1i gia, nhi\u00eau th\u00e2n, nhi\u00eau \u1ea5m, quan vi\u00ean tri\u1ec1u L\u00ea c\u0169 t\u1eeb l\u1ee5c ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean, ti\u1ebfn s\u0129, t\u1ea1o s\u0129, h\u01b0\u01a1ng c\u1ed1ng tri\u1ec1u L\u00ea c\u0169 c\u00f9ng c\u00e1c lo\u1ea1i binh l\u00ednh, cung gi\u00e1m, phu tr\u1ea1m \u0111\u1ec1u li\u1ec7t v\u00e0o h\u1ea1ng ngo\u1ea1i ti\u00eau sai, \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n ph\u00fa d\u1ecbch; quan vi\u00ean t\u1eed con quan t\u1eeb t\u1ee9 ph\u1ea9m \u0111\u1ebfn th\u1ea5t ph\u1ea9m, quan vi\u00ean t\u1eed con quan tri\u1ec1u L\u00ea c\u0169 t\u1eeb tam ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean, th\u00ec thu\u1ebf xem nh\u01b0 h\u1ea1ng d\u00e2n \u0111inh. Ngo\u00e0i ra c\u00e1c h\u1ea1ng bi\u1ec7t t\u00ednh (1. \u0110\u00e3 chua \u1edf tr\u00ean.) th\u00ec thu\u1ebf xem nh\u01b0 tr\u00e1ng h\u1ea1ng).<\/p>\n\n\n\n<p>Thuy\u1ec1n b\u1ecb n\u1ea1n c\u1ee7a sai d\u1ecbch n\u01b0\u1edbc Thanh l\u00e0 b\u1ecdn Di\u1ec7p Ph\u01b0\u01a1ng, Ho\u00e0ng Ph\u01b0\u1edbc \u0111\u1eadu \u1edf c\u1eeda bi\u1ec3n Sa K\u1ef3. Dinh Th\u1ea7n Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i \u0111em vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Vua sai c\u1ea5p cho b\u1ea1c l\u1ee5a qu\u1ea7n \u00e1o r\u1ed3i \u0111\u01b0a theo \u0111\u01b0\u1eddng b\u1ed9 v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc. Ch\u1ee7 thuy\u1ec1n l\u00e0 b\u1ecdn Tr\u1ea7n Hoan 8 ng\u01b0\u1eddi c\u0169ng c\u1ea5p cho l\u01b0\u01a1ng \u0103n cho \u0111\u00e1p thuy\u1ec1n bu\u00f4n m\u00e0 v\u1ec1.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Th\u00e1i V\u0103n Minh l\u00e0m Hi\u1ec7p tr\u1ea5n H\u01b0ng H\u00f3a.<\/p>\n\n\n\n<p>Ph\u00f3 \u0111\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf Trung dinh qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0129nh Th\u1ecb ch\u1ebft. V\u0129nh Th\u1ecb c\u00f3 c\u00f4ng V\u1ecdng C\u00e1c, cho 2 c\u00e2y g\u1ea5m T\u1ed1ng, 200 quan ti\u1ec1n v\u00e0 7 ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9 phu.<\/p>\n\n\n\n<p>Tri\u1ec7u \u00e1n tr\u1ea5n Quy Nh\u01a1n l\u00e0 Nguy\u1ec5n Hu\u1ef3nh \u0110\u1ee9c v\u00e0 \u0110\u1ed1c tr\u1ea5n Thanh Hoa l\u00e0 T\u00f4n Th\u1ea5t Ch\u01b0\u01a1ng v\u1ec1 Kinh.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u00e9n d\u00e2n \u1edf hai x\u00e3 Ph\u00f9 B\u00e0i v\u00e0 Th\u1ee7y Ba l\u00e0m l\u00ednh. D\u00e2n Ph\u00f9 B\u00e0i h\u01a1n 500 ng\u01b0\u1eddi, d\u00e2n Th\u1ee7y Ba h\u01a1n 90 ng\u01b0\u1eddi, x\u01b0a nay v\u1eabn l\u1ec7 thu\u1ed9c Nh\u00e0 \u0111\u1ed3 \u0111\u1ec3 l\u00e0m vi\u1ec7c, th\u01b0\u1eddng sai \u0111i b\u1eaft h\u1ed5. \u0110\u1ebfn nay m\u1edbi k\u00e9n b\u1ed5 l\u00e0m l\u00ednh, d\u00e2n Ph\u00f9 B\u00e0i h\u01a1n 300 ng\u01b0\u1eddi, d\u00e2n Th\u1ee7y Ba 50 ng\u01b0\u1eddi, bi\u00ean th\u00e0nh b\u1ea3y \u0111\u1ed9i. Ph\u00f9 B\u00e0i tr\u01b0\u1edbc c\u00f3 thu\u1ebf s\u1eaft, nay mi\u1ec5n.<\/p>\n\n\n\n<p>Phan T\u1ea5n Hu\u1ef3nh ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh b\u1ecdn \u00e1c man, xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho d\u00e2n \u1edf ven n\u00fai s\u1eafm \u0111\u1ed3 binh kh\u00ed, ph\u1ee5 l\u1ef1c v\u1edbi \u0111\u1ed3n b\u1ea3o c\u1ee7a qu\u00e2n. Vua y cho. L\u1ea1i sai L\u00ea V\u0103n Duy\u1ec7t \u0111em binh \u0111\u1ebfn \u0111\u1ed1c ti\u1ec5u. D\u1ee5 r\u1eb1ng: \u201cB\u1ecdn \u00e1c man qu\u1ea5y r\u1ed1i, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng \u0111\u00e1nh, nh\u01b0ng \u0111\u01b0\u1eddng l\u1ed1i hi\u1ec3m d\u1ed1c ch\u01b0a d\u1ec5 ph\u00e1 ngay \u0111\u01b0\u1ee3c. Ng\u01b0\u01a1i n\u00ean t\u00f9y li\u1ec7u x\u1eed tr\u00ed, \u0111\u1ec3 ph\u1ee5c l\u00f2ng ch\u00fang; kh\u00f4ng \u0111\u00e1nh m\u00e0 khu\u1ea5t ph\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi l\u1ea1i l\u00e0 th\u01b0\u1ee3ng s\u00e1ch \u0111\u00f3\u201d. Khi V\u0103n Duy\u1ec7t \u0111\u1ebfn n\u01a1i m\u1eadt sai V\u1ec7 \u00fay L\u00ea V\u0103n T\u1eeb<\/p>\n\n\n\n<p>v\u00e0 Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay L\u00ea Kim Nh\u01b0\u1ee3ng gi\u1ea3 l\u00e0m d\u01b0 \u0111\u1ea3ng T\u00e2y S\u01a1n, l\u1ebbn v\u00e0o s\u00e1ch<\/p>\n\n\n\n<p>Man \u1edf v\u1edbi ch\u00fang, nh\u00e2n d\u00f2 h\u1ecfi t\u00ecnh h\u00ecnh. Ng\u01b0\u1eddi Man n\u00f3i v\u1edbi T\u1eeb r\u1eb1ng h\u1ecd kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd l\u00e0m ph\u1ea3n, nh\u01b0ng kh\u1ed5 v\u00ec Ph\u00f3 qu\u1ea3n c\u01a1 L\u00ea Qu\u1ed1c Huy h\u00e0 kh\u1eafc s\u00e1ch nhi\u1ec5u m\u00e3i, n\u00ean ph\u1ea3i h\u1ecdp nhau m\u01b0u ph\u1ea3n th\u00f4i. T\u1eeb v\u1ec1 b\u00e1o. V\u0103n Duy\u1ec7t li\u1ec1n b\u1eaft Qu\u1ed1c Huy, x\u1eed theo qu\u00e2n ph\u00e1p, t\u00e2u xin ch\u00e9m. T\u1eeb \u0111\u00f3 d\u00e2n Man v\u1ec1 h\u00e0ng nhi\u1ec1u.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1eb7t ch\u00e1nh cai qu\u1ea3n ty Gi\u00e1o ph\u01b0\u1eddng \u1edf Thanh Ngh\u1ec7, m\u1ed7i ty m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ec3 cai qu\u1ea3n ca c\u00f4ng, m\u1ed7i n\u0103m hai k\u1ef3 v\u1ec1 Kinh \u0111\u1ec3 \u0111\u00e0n h\u00e1t trong k\u1ef3 l\u1ec5 mi\u1ebfu h\u01b0\u1edfng (m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p ti\u1ec1n 2 quan g\u1ea1o 2 ph\u01b0\u01a1ng).<\/p>\n\n\n\n<p>Nguy\u1ec5n V\u0103n Nh\u01a1n \u1ed1m, ban cho nh\u1ee5c qu\u1ebf, tr\u1ea7m h\u01b0\u01a1ng v\u00e0 long di\u00ean h\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1eb7t th\u00eam mi\u1ebfu phu \u1edf mi\u1ebfu nh\u00e0 L\u00ea. L\u00ea Duy Ho\u00e1n t\u00e2u n\u00f3i: \u201cBa th\u00f4n x\u00e3 B\u1ed1 V\u1ec7 th\u00ec Ki\u1ec1u \u0110\u1ea1i l\u00e0 m\u1ed9t, th\u1ebf m\u00e0 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y chu\u1ea9n \u0111\u1ecbnh 100 mi\u1ebfu phu to\u00e0n l\u1ea5y \u1edf hai th\u00f4n M\u1eadt S\u01a1n v\u00e0 T\u1ea1nh X\u00e1, th\u00f4n Ki\u1ec1u \u0110\u1ea1i kh\u00f4ng d\u1ef1. Nay xin cho 48 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n th\u00f4n \u1ea5y c\u0169ng sung mi\u1ebfu phu, mi\u1ec5n tr\u1eeb dao d\u1ecbch, \u0111\u1ec3 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c \u01a1n\u201d. Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u01b0\u1edbng gi\u1eb7c \u1edf Kinh B\u1eafc l\u00e0 Ho\u00e0ng H\u1eefu Nh\u01a1n h\u1ecdp \u0111\u1ea3ng h\u01a1n b\u1ea3y tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi m\u01b0u l\u00e0m lo\u1ea1n. Tr\u1ea5n th\u1ea7n chia qu\u00e2n \u0111i b\u1eaft. Ph\u1ee7 l\u1ea1i L\u1ea1ng Giang l\u00e0 Ho\u00e0ng Th\u00fac \u0110\u1ea1t \u0111em qu\u00e2n \u0111i tr\u01b0\u1edbc d\u1eabn \u0111\u01b0\u1eddng b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c H\u1eefu Nh\u01a1n. Quan qu\u00e2n theo sau, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n m\u01b0\u1eddi th\u1ee7 c\u1ea5p, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eb7c m\u01b0\u1eddi m\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi, c\u00f2n th\u00ec v\u1ee1 ch\u1ea1y c\u1ea3. B\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c s\u00fang \u1ed1ng kh\u00ed gi\u1edbi r\u1ea5t nhi\u1ec1u. Vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Th\u01b0\u1edfng cho bi\u1ec1n binh 300 quan ti\u1ec1n, cho Th\u00fac \u0110\u1ea1t ch\u1ee9c \u0111\u1ec1 l\u1ea1i v\u00e0 th\u01b0\u1edfng 100 quan ti\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u1ea3i b\u1ed5 qu\u1ea3n ph\u1ee7 c\u00e1c ph\u1ee7 \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh. Quan B\u1eafc Th\u00e0nh t\u00e2u r\u1eb1ng: \u201cTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y ch\u1ee9c qu\u1ea3n ph\u1ee7 \u1edf c\u00e1c ph\u1ee7, \u0111\u1ec1u l\u1ea5y qu\u1ea3n c\u01a1 \u1edf tr\u1ea5n sung l\u00e0m, qu\u00e2n l\u00ednh \u0111\u1ec1u l\u00e0m binh th\u1ed5 tr\u01b0\u1edbc c\u1ea3, ho\u1eb7c c\u00f3 k\u1ebb c\u00f9ng b\u1ecdn th\u1ed5 ph\u1ec9 th\u00f4ng \u0111\u1ed3ng n\u00ean vi\u1ec7c b\u1eaft gi\u1eb7c b\u1ea5t l\u1ef1c. Xin \u0111\u1ed5i ch\u1ed7 m\u00e0 thay b\u1ed5, cho mang theo c\u1ea3 s\u1ed1 qu\u00e2n h\u1ecd v\u1eabn cai qu\u1ea3n\u201d. Vua y l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u01b0\u1edbng gi\u1eb7c S\u01a1n Nam h\u1ea1 l\u00e0 V\u00f5 \u0110\u00ecnh Khanh h\u1ecdp \u0111\u1ea3ng \u1edf kho\u1ea3ng Thi\u00ean Tr\u01b0\u1eddng v\u00e0 Ngh\u0129a H\u01b0ng. Quan B\u1eafc Th\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c tin b\u00e1o, sai ngay ch\u00e1nh qu\u1ea3n th\u1eadp c\u01a1 l\u00e0 Ng\u00f4 V\u0103n Ng\u1eef \u0111\u00f3ng gi\u1eef tr\u1ea5n th\u00e0nh m\u00e0 sai nhi\u1ebfp tr\u1ea5n l\u00e0 Ng\u00f4 V\u0103n Tham c\u00f9ng ch\u00e1nh th\u1ed1ng H\u1eadu \u0111\u1ed3n l\u00e0 L\u00ea C\u00f4ng L\u00fd \u0111em qu\u00e2n chia \u0111\u01b0\u1eddng ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh. L\u1ea1i sai ch\u00e1nh th\u1ed1ng Ti\u1ec1n \u0111\u1ed3n l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n H\u01b0ng, ph\u00f3 th\u1ed1ng l\u00e0 Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n qu\u1ea3n xu\u1ea5t binh thuy\u1ec1n \u0111\u1ec3 ti\u1ebfp \u1ee9ng. Tham&nbsp; \u0111\u1ebfn Ngh\u0129a H\u01b0ng, giao chi\u1ebfn v\u1edbi gi\u1eb7c ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5y \u0111\u1ea7u, gi\u1eb7c h\u01a1i l\u00f9i. Ng\u00e0y h\u00f4m sau, gi\u1eb7c l\u1ea1i tr\u00e0n \u0111\u1ebfn tr\u1ea5n l\u1ef5. Tham d\u1eabn qu\u00e2n v\u1ec1, h\u1ebft s\u1ee9c \u0111\u00e1nh gi\u1eef, qu\u00e2n gi\u1eb7c v\u1ee1 ch\u1ea1y. Qu\u00e2n c\u1ee7a L\u00fd \u0111\u00f3ng \u1edf Thi\u00ean Tr\u01b0\u1eddng b\u1ecb gi\u1eb7c v\u00e2y ba m\u1eb7t. L\u00fd chia qu\u00e2n x\u00f4ng \u0111\u00e1nh t\u1eeb gi\u1edd d\u1ea7n \u0111\u1ebfn gi\u1edd th\u00e2n; gi\u1eb7c \u0111\u00e1nh r\u1ea5t d\u1eef. Qu\u1ea3n ph\u1ee7 \u0110\u1eb7ng V\u0103n Trinh, Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay Tr\u01b0\u01a1ng C\u00f4ng L\u00e3m \u0111\u1ec1u b\u1ecb ch\u1ebft, binh s\u0129 t\u1eed tr\u1eadn h\u01a1n v\u00e0i m\u01b0\u01a1i ng\u01b0\u1eddi. L\u00fd thu qu\u00e2n v\u00e0o ph\u1ee7 th\u00ec g\u1eb7p qu\u00e2n c\u1ee7a H\u01b0ng v\u00e0 Xu\u00e2n ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn, gi\u1eb7c l\u00f9i v\u1ec1 s\u00f4ng L\u00e1c. Quan qu\u00e2n \u0111u\u1ed5i theo \u0111\u1ebfn \u0110\u1ea1i An, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c \u0110\u00ecnh Thanh, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t tr\u0103m \u0111\u1ea7u. Gi\u1eb7c l\u1ea1i h\u1ecdp thuy\u1ec1n \u0111\u1eadu \u1edf ng\u00e3 ba s\u00f4ng huy\u1ec7n Giao Th\u1ee7y. Tham v\u00e0 Xu\u00e2n \u0111em qu\u00e2n th\u1ee7y b\u1ed9 t\u1edbi \u0111\u00e1nh. Qu\u00e2n gi\u1eb7c nh\u1ea3y xu\u1ed1ng n\u01b0\u1edbc ch\u1ebft v\u00f4 k\u1ec3. B\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1edd \u1ea5n, s\u00fang \u1ed1ng kh\u00ed gi\u1edbi v\u00e0 h\u01a1n ba ch\u1ee5c chi\u1ebfc thuy\u1ec1n. B\u1ecdn th\u1ed5 h\u00e0o Ph\u1ea1m \u0110\u1ee9c H\u1eefu c\u0169ng \u0111em d\u00e2n \u0111inh \u0111\u00f3n b\u1eaft, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t \u0111\u1ea7u gi\u1eb7c \u1edf s\u00f4ng V\u0103n Lang (t\u00ean x\u00e3, thu\u1ed9c huy\u1ec7n Th\u01b0 Tr\u00ec). Vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Cho \u0110\u1ee9c H\u1eefu l\u00e0m ph\u00f3 t\u1ed5ng, th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n 500 quan.<\/p>\n\n\n\n<p>\u1edf Y\u00ean Qu\u1ea3ng gi\u1eb7c n\u1ed5i. \u00e1n th\u1ee7 V\u1ea1n Ninh l\u00e0 Phan Ph\u01b0\u01a1ng Kh\u00e1ch \u0111\u00e1nh \u0111u\u1ed5i, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c t\u01b0\u1edbng v\u00e0 \u0111\u1ed3 \u0111\u1ea3ng gi\u1eb7c h\u01a1n hai ch\u1ee5c ng\u01b0\u1eddi. Cho Ph\u01b0\u01a1ng Kh\u00e1ch l\u00e0m Tuy\u00ean \u00fay s\u1ee9 v\u00e0 th\u01b0\u1edfng cho 300 quan ti\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>Tha t\u00f4 thu\u1ebf n\u0103m nay cho [huy\u1ec7n] T\u1ed1ng S\u01a1n.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 2, l\u00e0m ch\u00f9a H\u00e0m Long.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh l\u1ec7 l\u1ec5 d\u00e2ng b\u1ea1c. H\u1eb1ng n\u0103m, trong c\u00e1c l\u1ec5 Th\u00e1nh th\u1ecd, V\u1ea1n th\u1ecd, Thi\u00ean thu, Thi\u00ean xu\u00e2n, Nguy\u00ean \u0111\u00e1n, \u0110oan d\u01b0\u01a1ng, ng\u00e0y k\u1ef5 th\u00e1ng 5 th\u00e1ng 9, l\u1ec7 \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ed3ng ni\u00ean d\u00e2ng l\u1ec5 b\u1eb1ng b\u1ea1c: tr\u00ean h\u00e0ng nh\u1ea5t ph\u1ea9m, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 5 l\u1ea1ng, ch\u00e1nh nh\u1ea5t ph\u1ea9m 4 l\u1ea1ng, t\u00f2ng nh\u1ea5t ph\u1ea9m 3 l\u1ea1ng 5 ti\u1ec1n, ch\u00e1nh nh\u1ecb ph\u1ea9m 3 l\u1ea1ng) t\u00f2ng nh\u1ecb ph\u1ea9m 2 l\u1ea1ng 5 ti\u1ec1n, ch\u00e1nh tam ph\u1ea9m 2 l\u1ea1ng, t\u00f2ng tam ph\u1ea9m 1 l\u1ea1ng 5 ti\u1ec1n, ch\u00e1nh t\u1ee9 ph\u1ea9m 1 l\u1ea1ng, t\u00f2ng t\u1ee9 ph\u1ea9m 9 ti\u1ec1n 5 ph\u00e2n, ch\u00e1nh ng\u0169 ph\u1ea9m 8 ti\u1ec1n 5 ph\u00e2n, t\u00f2ng ng\u0169 ph\u1ea9m 8 ti\u1ec1n, ch\u00e1nh l\u1ee5c ph\u1ea9m 7 ti\u1ec1n, t\u00f2ng l\u1ee5c ph\u1ea9m 6 ti\u1ec1n 5 ph\u00e2n, ch\u00e1nh th\u1ea5t ph\u1ea9m 5 ti\u1ec1n 5 ph\u00e2n, t\u00f2ng th\u1ea5t ph\u1ea9m 5 ti\u1ec1n, ch\u00e1nh b\u00e1t ph\u1ea9m 4 ti\u1ec1n, t\u00f2ng b\u00e1t ph\u1ea9m 3 ti\u1ec1n 5 ph\u00e2n, ch\u00e1nh c\u1eedu ph\u1ea9m 2 ti\u1ec1n 5 ph\u00e2n, t\u00f2ng c\u1eedu ph\u1ea9m 2 ti\u1ec1n, v\u1ecb nh\u1eadp l\u01b0u 1 ti\u1ec1n 5 ph\u00e2n, t\u00f4n nh\u00e2n ph\u1ee7, ho\u00e0ng t\u1eed, ho\u00e0ng n\u1eef, ho\u00e0ng t\u00f4n 50 l\u1ea1ng, t\u1ea3 h\u1eefu cung t\u1ea7n 40 l\u1ea1ng, c\u00f4ng t\u00ednh 5 l\u1ea1ng, c\u00e1c chi c\u00f4ng t\u00ednh \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh 5 l\u1ea1ng, T\u1ed1ng S\u01a1n 4 l\u1ea1ng, con ch\u00e1u d\u00f2ng d\u00f5i c\u00f4ng th\u1ea7n 4 l\u1ea1ng, h\u1ecd L\u00ea 10 l\u1ea1ng, H\u00e0 Ti\u00ean 10 l\u1ea1ng, Thu\u1eadn Th\u00e0nh 15 l\u1ea1ng. L\u1ea5y l\u1ec5 Ch\u00ednh \u0111\u00e1n n\u0103m K\u1ef7 t\u1ef5 b\u1eaft \u0111\u1ea7u. T\u1eeb ch\u00e1nh t\u1ee9 ph\u1ea9m tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ebfu v\u1ecb nh\u1eadp l\u01b0u, trong kho\u1ea3ng ba n\u0103m K\u1ef7 t\u1ef5, Canh ng\u1ecd, T\u00e2n m\u00f9i gi\u1ea3m cho 4 ph\u1ea7n 10; cai \u0111\u1ed9i, ph\u00f3 \u0111\u1ed9i ch\u01b0a coi qu\u00e2n v\u00e0 \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng \u0111\u1ec1u mi\u1ec5n h\u1ebft.<\/p>\n\n\n\n<p>\u1edf Kho\u00e1i Ch\u00e2u tr\u1ea5n S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng gi\u1eb7c n\u1ed5i. Hi\u1ec7p tr\u1ea5n Nguy\u1ec5n Kh\u1eafc Khoan \u0111\u01b0\u01a1ng \u1edf kho X\u00edch \u0110\u1eb1ng l\u1eadp t\u1ee9c c\u00f9ng qu\u1ea3n ph\u1ee7 L\u00ea \u0110\u1ee9c K\u1ebf \u0111em qu\u00e2n \u00fap b\u1eaft. \u0110\u1ebfn \u0110i\u1ec1m X\u00e1 th\u00ec gi\u1eb7c b\u1ed7ng n\u1ed5i d\u1eady, Kh\u1eafc Khoan v\u00e0 \u0110\u1ee9c K\u1ebf c\u1ed1 s\u1ee9c \u0111\u00e1nh \u0111\u1ec1u ch\u1ebft c\u1ea3. Th\u00e0nh th\u1ea7n sai Ch\u00e1nh qu\u1ea3n th\u1eadp c\u01a1 T\u1ea3 qu\u00e2n l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Xu\u00e2n \u0111em binh v\u00e0 voi ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh. Gi\u1eb7c&nbsp; b\u1ecf tr\u1ed1n ban \u0111\u00eam. Xu\u00e2n \u0111u\u1ed5i \u0111\u1ebfn V\u01b0\u01a1ng X\u00e1, b\u1eaft ch\u00e9m \u0111\u1ed3 \u0111\u1ea3ng r\u1ea5t nhi\u1ec1u. (\u0110i\u1ec1m X\u00e1, V\u01b0\u01a1ng X\u00e1 \u0111\u1ec1u l\u00e0 t\u00ean x\u00e3, thu\u1ed9c huy\u1ec7n Ti\u00ean L\u1eef).<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Thi\u00eam s\u1ef1 H\u1ed9 b\u1ed9 l\u00e0 Nguy\u1ec5n Quang Huy\u00ean l\u00e0m Hi\u1ec7p tr\u1ea5n S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00e2n Man b\u1ea3y s\u00e1ch \u0111\u1ea1o Cam L\u1ed9 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Ban tr\u1ef1c h\u1eefu l\u00e0 Mai Gia C\u01b0\u01a1ng \u0111em qu\u00e2n b\u1ea3n b\u1ed9 \u0111i th\u00fa Thanh Hoa.<\/p>\n\n\n\n<p>Tri\u1ec7u Hi\u1ec7p tr\u1ea5n Thanh Hoa l\u00e0 L\u00ea B\u00e1 Ph\u1ea9m v\u1ec1 Kinh; l\u1ea5y Tham tri H\u00ecnh b\u1ed9 l\u00e0 Nguy\u1ec5n Ho\u00e0i Qu\u1ef3nh thay.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai hai tr\u1ea5n Thanh Hoa v\u00e0 Ngh\u1ec7 An h\u1eb1ng ng\u00e0y ghi c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u1ee7a tr\u1ea5n, m\u1ed7i th\u00e1ng t\u00e2u l\u00ean m\u1ed9t l\u1ea7n.<\/p>\n\n\n\n<p>Quan B\u1eafc Th\u00e0nh t\u00e2u r\u1eb1ng: \u201cX\u01b0a nay vi\u1ec7c thu th\u00f3c t\u00f4 c\u1ee7a d\u00e2n, khi thu th\u00f3c c\u1ee9 l\u1ea5y m\u1ed9t th\u0103ng th\u00f3c n\u1ed5i 2 th\u01b0\u1ee3c l\u00e0m m\u1ee9c. N\u0103m nay th\u00f3c kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a, th\u1eed kh\u00f4ng \u0111\u00fang ph\u00e9p, xin cho c\u1ee9 m\u1ed9t th\u0103ng th\u00f3c n\u1ed5i 1 ph\u1ea7n 20 th\u00ec t\u1ea1m cho thu nh\u1eadn, \u0111\u1ec3 ti\u1ec7n cho d\u00e2n\u201d. Vua y cho. Sau Ngh\u1ec7 An c\u0169ng t\u00e2u xin nh\u01b0 th\u1ebf. Vua n\u00f3i \u0111\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 l\u1ec7 th\u01b0\u1eddng, kh\u00f4ng cho. B\u00e8n sai xay th\u00e0nh g\u1ea1o ch\u1edf v\u00e0o Kinh.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua ng\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n C\u00e0n Nguy\u00ean xem c\u00e1c qu\u00e2n thao di\u1ec5n.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh s\u1ed1 nh\u00e2n vi\u00ean cho T\u1ea3 H\u1eefu th\u1eeba ty, Chi\u00eam h\u1eadu ty, L\u01b0\u01a1ng y ty c\u1ee7a c\u00e1c th\u00e0nh dinh tr\u1ea5n c\u00f9ng thu\u1ed9c l\u1ea1i ty c\u00e1c \u0111\u1ea1o.<\/p>\n\n\n\n<p>(T\u1ea3 th\u1eeba ty c\u00f3 ba ph\u00f2ng L\u1ea1i, H\u1ed9, L\u1ec5; H\u1eefu th\u1eeba ty c\u00f3 ba ph\u00f2ng Binh, H\u00ecnh, C\u00f4ng, c\u1ed9ng 6 ph\u00f2ng: L\u1ea1i ph\u00f2ng coi ph\u00f2ng vi\u1ec7c v\u0103n t\u1eeb th\u01b0 tr\u00e1t; H\u1ed9 ph\u00f2ng gi\u1eef vi\u1ec7c s\u1ed5 s\u00e1ch, ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng, thu\u1ebf l\u1ec7, thu ph\u00e1t, v\u1eadn t\u1ea3i; L\u1ec5 ph\u00f2ng gi\u1eef vi\u1ec7c t\u1ebf l\u1ec5, t\u00e1n x\u01b0\u1edbng, nghi ch\u1ebf, t\u00e2n kh\u00e1ch, xem th\u1eddi ti\u1ebft, ghi ch\u00e9p m\u01b0a gi\u00f3 h\u00e0ng ng\u00e0y, duy \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh th\u00ec vi\u1ec7c ghi ch\u00e9p m\u01b0a gi\u00f3 chuy\u00ean do ty Chi\u00eam h\u1eadu; Binh ph\u00f2ng gi\u1eef vi\u1ec7c s\u1ed5 s\u00e1ch, ki\u1ec3m \u0111i\u1ec3m binh s\u1ed1, \u0111\u1ed1c th\u00fac c\u00f4ng vi\u1ec7c, k\u00e9n ch\u1ecdn c\u1ea5p ph\u00e1t binh l\u00ednh, ki\u1ec3m x\u00e9t b\u1ebfn \u0111\u00f2 c\u1eeda \u1ea3i, ch\u1ea1y tr\u1ea1m d\u1ecbch; H\u00ecnh&nbsp; ph\u00f2ng gi\u1eef vi\u1ec7c ki\u1ec7n t\u1ee5ng tra kh\u00e1m ; C\u00f4ng ph\u00f2ng gi\u1eef vi\u1ec7c g\u1ed7 l\u1ea1t, th\u1ee3 thuy\u1ec1n, x\u00e2y d\u1ef1ng c\u1ea7u c\u1ed1ng, \u0111\u01b0\u1eddng s\u00e1, s\u00f4ng ng\u00f2i \u0111\u00ea \u0111i\u1ec1u, C\u00f4ng ph\u00f2ng B\u1eafc Th\u00e0nh v\u00e0 Gia \u0110\u1ecbnh l\u1ea1i theo l\u00e0m c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u1ee7a Nh\u00e0 \u0111\u1ed3 \u1edf th\u00e0nh). B\u1eafc Th\u00e0nh, T\u1ea3 th\u1eeba ty th\u00ec c\u00e2u k\u00ea, cai h\u1ee3p, \u0111\u1ec1u 5 ng\u01b0\u1eddi, th\u1ee7 h\u1ee3p 10 ng\u01b0\u1eddi, H\u1eefu th\u1eeba ty th\u00ec c\u00e2u k\u00ea, cai h\u1ee3p \u0111\u1ec1u 4 ng\u01b0\u1eddi, th\u1ee7 h\u1ee3p 8 ng\u01b0\u1eddi, s\u1ed1 ty l\u1ea1i c\u1ee7a hai th\u1eeba ty \u0111\u1ec1u 200 ng\u01b0\u1eddi; Chi\u00eam h\u1eadu ty th\u00ec c\u00e2u k\u00ea, cai h\u1ee3p \u0111\u1ec1u 1 ng\u01b0\u1eddi, th\u1ee7 h\u1ee3p 2 ng\u01b0\u1eddi, ty l\u1ea1i 40 ng\u01b0\u1eddi; L\u01b0\u01a1ng y ty th\u00ec hu\u1ea5n khoa 2 ng\u01b0\u1eddi, y sinh 30 ng\u01b0\u1eddi. Gia \u0110\u1ecbnh, T\u1ea3 H\u1eefu th\u1eeba ty, m\u1ed7i ty \u0111\u1ec1u c\u00e2u k\u00ea 1 ng\u01b0\u1eddi, cai h\u1ee3p 2 ng\u01b0\u1eddi, th\u1ee7 h\u1ee3p 6 ng\u01b0\u1eddi, ty l\u1ea1i 60 ng\u01b0\u1eddi; L\u01b0\u01a1ng y ty th\u00ec hu\u1ea5n khoa 1 ng\u01b0\u1eddi, y sinh 15 ng\u01b0\u1eddi. Hai th\u1eeba ty c\u1ee7a Qu\u1ea3ng Nam, B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh, Ngh\u1ec7 An, Thanh Hoa, S\u01a1n Nam h\u1ea1, s\u1ed1 c\u00e2u k\u00ea, cai h\u1ee3p, th\u1ee7 h\u1ee3p, ty l\u1ea1i v\u00e0 hu\u1ea5n khoa ty L\u01b0\u01a1ng y c\u0169ng nh\u01b0 \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh, duy s\u1ed1 y sinh \u1edf ty L\u01b0\u01a1ng y th\u00ec gi\u1ea3m 1 ph\u1ea7n 3; hai th\u1eeba ty \u1edf Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c, Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb, Qu\u1ea3ng B\u00ecnh, Qu\u1ea3ng Ngh\u0129a, Ph\u00fa Y\u00ean, B\u00ecnh H\u00f2a, B\u00ecnh Thu\u1eadn, Phi\u00ean An, Bi\u00ean H\u00f2a, V\u0129nh Thanh, \u0110\u1ecbnh T\u01b0\u1eddng, Kinh B\u1eafc, S\u01a1n T\u00e2y, H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng, S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng, s\u1ed1 c\u00e2u k\u00ea, cai h\u1ee3p, th\u1ee7 h\u1ee3p, hu\u1ea5n khoa ty L\u01b0\u01a1ng y c\u0169ng nh\u01b0 Qu\u1ea3ng Nam, B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh, Ngh\u1ec7 An, Thanh Hoa, S\u01a1n Nam h\u1ea1, duy s\u1ed1 ty l\u1ea1i \u1edf hai th\u1eeba ty th\u00ec gi\u1ea3m 1 ph\u1ea7n 6, hai th\u1eeba ty c\u1ee7a Y\u00ean Qu\u1ea3ng, Th\u00e1i Nguy\u00ean, L\u1ea1ng S\u01a1n, Tuy\u00ean Quang, Cao B\u1eb1ng, H\u01b0ng H\u00f3a, s\u1ed1 c\u00e2u k\u00ea c\u0169ng nh\u01b0 c\u00e1c dinh tr\u1ea5n kh\u00e1c, s\u1ed1 cai h\u1ee3p, th\u1ee7 h\u1ee3p ty l\u1ea1i v\u00e0 y sinh L\u01b0\u01a1ng y th\u00ec b\u1eb1ng m\u1ed9t n\u1eeda c\u00e1c dinh tr\u1ea5n, c\u00f2n hu\u1ea5n khoa ty L\u01b0\u01a1ng y th\u00ec b\u1eb1ng m\u1ed9t n\u1eeda c\u00e1c dinh tr\u1ea5n, hu\u1ea5n khoa ty L\u01b0\u01a1ng y th\u00ec b\u1edbt \u0111i; \u0111\u1ea1o Thanh B\u00ecnh \u0111\u1eb7t ty thu\u1ed9c l\u1ea1i, c\u00e2u k\u00ea, cai h\u1ee3p \u0111\u1ec1u 1 ng\u01b0\u1eddi, th\u1ee7 h\u1ee3p 2 ng\u01b0\u1eddi, ty l\u1ea1i 30 ng\u01b0\u1eddi, nh\u00e2n s\u1ed1 ty L\u01b0\u01a1ng y c\u0169ng nh\u01b0 Y\u00ean Qu\u1ea3ng, Th\u00e1i Nguy\u00ean, L\u1ea1ng S\u01a1n, Tuy\u00ean Quang, Cao B\u1eb1ng, H\u01b0ng H\u00f3a; hai \u0111\u1ea1o Long Xuy\u00ean v\u00e0 Ki\u00ean Giang, \u0111\u1eb7t ty thu\u1ed9c l\u1ea1i, th\u1ee7 h\u1ee3p \u0111\u1ec1u 1 ng\u01b0\u1eddi, ty l\u1ea1i \u0111\u1ec1u 10 ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u01b0u th\u1ee7 Qu\u1ea3ng B\u00ecnh l\u00e0 L\u01b0u Ph\u01b0\u1edbc T\u01b0\u1eddng c\u00f3 b\u1ec7nh, sai Ph\u00f3 \u0111\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf Hu\u1ef3nh Vi\u1ebft To\u1ea3n thay l\u00e0m vi\u1ec7c dinh.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Nghi\u00eam d\u0169ng l\u00e0 T\u00f4n Th\u1ea5t B\u00ednh l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 H\u1eefu nh\u1ea5t th\u1ecb trung, V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 D\u01b0\u01a1ng v\u00f5 l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n So\u1ea1n l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Long v\u00f5.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y V\u0103n Nguy\u00ean l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Trung nh\u1ea5t Th\u1ecb trung, Tr\u1ea7n V\u0103n C\u01b0\u1eddng, l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay, V\u00f5 C\u00f4ng Th\u00ecn l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Ban tr\u1ef1c ti\u1ec1n, Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh L\u00e2n l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ea3ng gi\u1eb7c \u1edf S\u01a1n Nam h\u1ea1 l\u1ea1i h\u1ecdp qu\u00e2n v\u00e2y ph\u1ee7 Ki\u1ebfn X\u01b0\u01a1ng. B\u1ecdn Ng\u00f4 V\u0103n Tham, Nguy\u1ec5n V\u0103n H\u01b0ng, Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n \u0111em qu\u00e2n th\u1ee7y b\u1ed9 \u0111\u00e1nh li\u00ean ti\u1ebfp, c\u1ea3 ph\u00e1 gi\u1eb7c, b\u00e8n gi\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e2y cho ph\u1ee7 Ki\u1ebfn X\u01b0\u01a1ng. \u0110\u1ea3ng gi\u1eb7c ch\u1ea1y t\u1ea3n \u0111i c\u00e1c ng\u1ea3. Th\u1ee7 ng\u1ef1 Tr\u00e0 L\u00fd l\u00e0 \u0110\u1eb7ng \u0110\u00ecnh H\u1eefu, th\u1ee7 ng\u1ef1 Ba L\u1ea1t l\u00e0 V\u00f5 \u0110\u1ee9c C\u00e1t, th\u1ed5 h\u00e0o Th\u01b0 Tr\u00ec l\u00e0 \u0110\u1ed7 Tr\u1ecdng To\u00e1n, L\u01b0\u01a1ng B\u00e1 Uy\u00ean \u0111\u1ec1u b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c t\u01b0\u1edbng v\u00e0 qu\u00e2n gi\u1eb7c \u0111em n\u1ed9p. Vua cho \u0110\u00ecnh H\u1eefu, \u0110\u1ee9c C\u00e1t l\u00e0m Cai \u0111\u1ed9i, Tr\u1ecdng To\u00e1n, B\u00e1 Uy\u00ean l\u00e0m Cai t\u1ed5ng ; th\u01b0\u1edfng h\u01a1n 400 quan ti\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y Gi\u00e1p th\u00e2n, t\u1ebf Tr\u1eddi \u0110\u1ea5t \u1edf \u0111\u00e0n Nam giao.<\/p>\n\n\n\n<p>Chia d\u00e2n \u0111\u1ed9i H\u00f9ng di\u00eam \u1edf B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh l\u00e0m m\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed9i. D\u00e2n s\u1ed1 \u0111\u1ed9i H\u00f9ng di\u00eam \u1edf 12 \u1ea5p thu\u1ed9c 2 huy\u1ec7n Ph\u00f9 Ly, B\u1ed3ng S\u01a1n c\u1ee7a B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh l\u00e0 h\u01a1n 1.200 ng\u01b0\u1eddi. Vua sai L\u00ea Ch\u1ea5t chia l\u00e0m 10 \u0111\u1ed9i, m\u1ed7i \u0111\u1ed9i 100 ng\u01b0\u1eddi tr\u1edf l\u00ean. L\u1ea5y b\u1ecdn cai \u0111\u1ed9i t\u00f2ng qu\u00e2n l\u00e0 \u0110\u1eb7ng V\u0103n \u1ea5t 10 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m cai \u0111\u1ed9i, b\u1ecdn \u0111\u1ed9i d\u00e2n l\u00e0 \u0110\u1eb7ng V\u0103n Quy\u1ebfn 10 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m ch\u00e1nh \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng.<\/p>\n\n\n\n<p>Chu\u1ea9n \u0111\u1ecbnh ch\u00e1nh ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay, tham qu\u00e2n, qu\u1ea3n c\u01a1, cai c\u01a1, cai \u0111\u1ed9i, tham lu\u1eadn \u1edf c\u00e1c v\u1ec7 c\u01a1 thu\u1ed9c T\u01b0\u1ee3ng qu\u00e2n, m\u00e0 do T\u01b0\u1ee3ng dinh c\u0169 c\u1ee7a qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch b\u1ed5 sung th\u00ec tr\u1eadt ngang v\u1edbi qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch; t\u1eeb nay v\u1ec1 sau thuy\u00ean b\u1ed5 th\u00ec c\u0169ng nh\u01b0 c\u00e1c qu\u00e2n kh\u00e1c.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u01b0\u1edbc Mi\u1ebfn \u0110i\u1ec7n \u0111\u00e1nh th\u00e0nh Xoang Mai [<a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/wiki\/Chiang_Mai_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)\">Chiang Mai<\/a>] c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc Xi\u00eam La, t\u01b0\u1edbng Xi\u00eam La l\u00e0 Phi Nh\u00e3 Mai \u0111\u1ea7u h\u00e0ng Mi\u1ebfn \u0110i\u1ec7n. Ng\u01b0\u1eddi Xi\u00eam ph\u00e1t qu\u00e2n \u0111i \u0111\u00e1nh. Qu\u00e2n \u0111\u1ebfn L\u1ee5c Kh\u00f4n v\u00e0 Xa Gia (\u0111\u1ec1u t\u00ean \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc Xi\u00eam), \u0111\u1ec1u b\u1ecb qu\u00e2n Mi\u1ebfn \u0110i\u1ec7n \u0111\u00e1nh b\u1ea1i. Tin \u1ea5y b\u00e1o l\u00ean, vua sai tr\u1ea5n th\u1ee7 H\u00e0 Ti\u00ean l\u00e0 M\u1ea1c T\u1eed Thi\u00eam mang th\u01b0 c\u1ee7a L\u1ec5 b\u1ed9&nbsp; g\u1eedi cho Phi Nh\u00e3 Ph\u1ea1t L\u0103ng, m\u01b0\u1ee3n c\u1edb \u0111\u1ec3 d\u00f2 xem t\u00ecnh h\u00ecnh \u0111\u1ed9ng t\u0129nh. T\u1eed Thi\u00eam s\u1ee3 kh\u00f4ng d\u00e1m \u0111i. L\u01b0u tr\u1ea5n th\u1ea7n Gia \u0110\u1ecbnh t\u00e2u l\u00ean. Vua tha t\u1ed9i, l\u1ea1i cho 3.000 \u0111\u1ed3ng b\u1ea1c phi\u00ean, r\u1ed3i d\u1ee5 r\u1eb1ng: \u201cNg\u01b0\u01a1i \u1edf l\u00e2u n\u01a1i bi\u00ean tr\u1ea5n hi\u1ec3u r\u00f5 t\u00ednh t\u00ecnh ng\u01b0\u1eddi Man, vi\u1ec7c n\u00e0y ng\u01b0\u01a1i kh\u00f4ng \u0111i th\u00ec kh\u00f4ng xong. Ng\u01b0\u1eddi Xi\u00eam t\u1ea5t kh\u00f4ng h\u1ea1i ng\u01b0\u01a1i \u0111\u00e2u, \u0111\u1eebng s\u1ee3!\u201d T\u1eed Thi\u00eam b\u00e8n v\u00e2ng m\u1ec7nh \u0111i. L\u1ea5y M\u1ea1c C\u00f4ng Du quy\u1ec1n l\u00e3nh vi\u1ec7c tr\u1ea5n.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u1ef1ng V\u0103n mi\u1ebfu.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua cho r\u1eb1ng mi\u1ebfu c\u0169 \u1edf Long \u0110\u1ed3 quy ch\u1ebf nh\u1ecf h\u1eb9p, m\u1edbi ch\u1ecdn \u0111\u1ea5t \u1edf An Ninh m\u00e0 d\u1eddi d\u1ef1ng. Sai h\u1eefu ty t\u00ednh g\u1ed7, g\u1ecdi th\u1ee3, l\u00e0m theo quy ch\u1ebf cao l\u1edbn, l\u1ea5y ng\u00e0y \u1ea5t m\u00f9i th\u00e1ng n\u00e0y kh\u1edfi c\u00f4ng. B\u1ecdn Tham tri C\u00f4ng b\u1ed9 l\u00e0 Nguy\u1ec5n Kh\u1eafc Thi\u1ec7u v\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c Huy\u00ean, V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Long v\u00f5 l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n So\u1ea1n tr\u00f4ng coi c\u00f4ng vi\u1ec7c. Quy ch\u1ebf c\u1ee7a mi\u1ebfu th\u00ec ch\u00ednh \u0111\u01b0\u1eddng, ti\u1ec1n \u0111\u01b0\u1eddng, t\u1ea3 h\u1eefu t\u00f2ng t\u1ef1 \u0111\u01b0\u1eddng, \u0111\u1ec1u m\u1ed9t c\u00e1i; \u0111\u1eb1ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1eb7t c\u1eeda \u0110\u1ea1i Th\u00e0nh, b\u00ean t\u1ea3 l\u00e0 c\u1eeda Kim Thanh, b\u00ean h\u1eefu l\u00e0 c\u1eeda Ng\u1ecdc Ch\u1ea5n; l\u1ea1i \u1edf ngo\u00e0i c\u1eeda \u0110\u1ea1i Th\u00e0nh \u0111\u1eb7t hai nh\u00e0, b\u00ean t\u1ea3 l\u00e0 nh\u00e0 S\u00f9ng V\u0103n (t\u1ee9c nh\u00e0 H\u1eefu v\u0103n ng\u00e0y nay) b\u00ean h\u1eefu l\u00e0 nh\u00e0 D\u1ee5y L\u1ec5; ph\u00eda t\u1ea3 mi\u1ebfu \u0111\u1eb7t nh\u00e0 Tu K\u00ednh, ph\u00eda sau mi\u1ebfu th\u00ec t\u1ea3 c\u00f3 nh\u00e0 Th\u1ea7n Tr\u00f9 (1. Nh\u00e0 b\u1ebfp ), h\u1eefu c\u00f3 nh\u00e0 Th\u1ea7n Kh\u1ed1 (2. Nh\u00e0 kho.); chu vi x\u00e2y t\u01b0\u1eddng g\u1ea1ch, \u0111\u1eb7t ba c\u1eeda ph\u00eda tr\u01b0\u1edbc l\u00e0 c\u1eeda V\u0103n mi\u1ebfu, t\u1ea3 l\u00e0 c\u1eeda \u0110\u1ea1t Th\u00e0nh, h\u1eefu l\u00e0 c\u1eeda Quan \u0110\u1ee9c; ph\u00eda ngo\u00e0i t\u01b0\u1eddng tr\u1ed3ng th\u00f4ng kh\u1eafp c\u1ea3. M\u1ed3 m\u1ea3 c\u1ee7a d\u00e2n b\u1ecb l\u1ea5n v\u00e0o th\u00ec cho ti\u1ec1n d\u1eddi \u0111i n\u01a1i kh\u00e1c.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 3, ng\u00e0y \u0110inh m\u00f9i, s\u1eeda sang c\u00e1c t\u00f4n l\u0103ng. Sai Qu\u1ed1c th\u00fac T\u00f4n Th\u1ea5t Th\u0103ng, Ch\u01b0\u1edfng qu\u00e2n Ph\u1ea1m V\u0103n Nh\u01a1n, Nguy\u1ec5n V\u0103n Nh\u01a1n, Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c Xuy\u00ean, L\u00ea Ch\u1ea5t, \u0110\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf Nguy\u1ec5n V\u0103n Khi\u00eam, Tr\u1ea7n V\u0103n N\u0103ng chia nhau tr\u00f4ng coi c\u00f4ng vi\u1ec7c. Vua th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn xem. Th\u01b0\u1edfng cho c\u00e1c qu\u00e2n 8.000 quan ti\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Ng\u00f4 V\u0103n Tham l\u00e0m tr\u1ea5n th\u1ee7 S\u01a1n Nam h\u1ea1.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ed1c h\u1ecdc Ngh\u1ec7 An l\u00e0 Nguy\u1ec5n Danh D\u01b0\u01a1ng \u1ed1m ph\u1ea3i ngh\u1ec9 vi\u1ec7c; l\u1ea1i sai B\u00f9i D\u01b0\u01a1ng L\u1ecbch thay.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y V\u00f5 V\u0103n Ch\u00e2u l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 C\u01b0\u1eddng uy qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch, H\u1ed3 V\u0103n Th\u00e0nh l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Ban tr\u1ef1c h\u1eadu, L\u00ea V\u0103n Qu\u00e2n l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Ph\u1ea5n v\u00f5, Nguy\u1ec5n V\u0103n Long l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 H\u00f9ng c\u1ef1 nh\u1ecb T\u01b0\u1ee3ng qu\u00e2n.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u01a1n 80 chi\u1ebfc thuy\u1ec1n gi\u1eb7c T\u1ec1 Ng\u00f4i b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi Thanh \u0111u\u1ed5i b\u1eaft, tr\u1ed1n ch\u1ea1y \u0111\u1ebfn ngo\u00e0i bi\u1ec3n Y\u00ean Qu\u1ea3ng, Th\u00e0nh th\u1ea7n sai ch\u00e1nh th\u1ed1ng H\u1eefu \u0111\u1ed3n Ti\u1ec1n qu\u00e2n l\u00e0 B\u00f9i V\u0103n Th\u00e1i, Ph\u00f3 th\u1ed1ng T\u1ea3 \u0111\u1ed3n l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Tr\u1ecb \u0111em binh thuy\u1ec1n ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh, ch\u00e1nh qu\u1ea3n th\u1eadp c\u01a1 qu\u00e2n Th\u1ea7n v\u00f5 l\u00e0 Tr\u1ea7n V\u0103n Th\u00ecn \u0111em qu\u00e2n b\u1ed9 \u0111\u1ebfn H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng ti\u1ebfp \u1ee9ng, Ch\u01b0\u1edfng dinh Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ea5n B\u1eedu l\u00e0m \u0110i\u1ec1u b\u00e1t nhung v\u1ee5. B\u1ecdn gi\u1eb7c x\u00e2m ph\u1ea1m s\u00f4ng B\u1ea1ch \u0110\u1eb1ng, \u00e1p \u0111\u00e1nh tr\u1ea5n l\u1ef5 Y\u00ean Qu\u1ea3ng. Tr\u1ea5n th\u1ee7 L\u00ea V\u0103n V\u1ecbnh c\u00f9ng v\u1edbi Nguy\u1ec5n V\u0103n Tr\u1ecb \u0111\u00e1nh lui \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eb7c, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n m\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u gi\u1eb7c v\u00e0 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u00e0 tr\u1ebb h\u01a1n s\u00e1u ch\u1ee5c ng\u01b0\u1eddi. Gi\u1eb7c b\u00e8n \u0111em thuy\u1ec1n chia \u0111\u1eadu \u1edf c\u00e1c h\u1ea3i ph\u1eadn H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng, Thanh Hoa v\u00e0 Ngh\u1ec7 An. Th\u00e0nh th\u1ea7n t\u00e2u l\u00ean. Vua lo th\u1ed5 ph\u1ec9 li\u00ean l\u1ea1c v\u1edbi h\u1ea3i ph\u1ec9, b\u00e8n sai T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc L\u01b0\u01a1ng qu\u1ea3n l\u00e3nh binh thuy\u1ec1n ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh, l\u1ea1i sai Thi\u00eam s\u1ef1 L\u1ea1i b\u1ed9 l\u00e0 Ng\u00f4 V\u1ecb theo l\u00e0m vi\u1ec7c gi\u1ea5y t\u1edd \u1edf trong qu\u00e2n.<\/p>\n\n\n\n<p>Kinh k\u1ef3 c\u00f3 m\u01b0a \u0111\u00e1.<\/p>\n\n\n\n<p>Thuy\u1ec1n tr\u01b0\u1edfng H\u1ed3ng Mao l\u00e0 T\u00f4 L\u00f4 Xuy La M\u00f4n \u0111\u00e1p ch\u1edf h\u01a1n n\u0103m tr\u0103m kh\u00e1ch bu\u00f4n ng\u01b0\u1eddi Thanh, b\u1ecb n\u1ea1n b\u00e3o \u0111\u1ebfn \u0111\u1eadu \u1edf c\u1eeda \u0110\u00e0 N\u1eb5ng. Dinh th\u1ea7n Qu\u1ea3ng Nam t\u00e2u l\u00ean. Sai c\u1ea5p ti\u1ec1n g\u1ea1o cho kh\u00e1ch bu\u00f4n b\u1ecb n\u1ea1n r\u1ed3i cho \u0111\u01b0a theo \u0111\u01b0\u1eddng b\u1ed9 tr\u1edf v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc Thanh. L\u1ea1i th\u1ea5y T\u00f4 L\u00f4 Xuy La M\u00f4n c\u1ee9u gi\u00fap n\u1ea1n nh\u00e2n, th\u01b0\u1edfng cho 300 ph\u01b0\u01a1ng g\u1ea1o r\u1ed3i b\u1ea3o \u0111i.<\/p>\n\n\n\n<p>Tham tri H\u1ed9 b\u1ed9 Nguy\u1ec5n Th\u00e0nh Ch\u1ea9n ch\u1ebft. Cho 2 c\u00e2y g\u1ea5m T\u1ed1ng, truy c\u1ea5p cho 3 th\u00e1ng l\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00ednh bi\u00ean<\/p>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\"><a>\u0110\u1ec7 nh\u1ea5t k\u1ef7 &#8211; Quy\u1ec3n XXXV &#8211; Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u1ec1 Th\u1ebf t\u1ed5 cao ho\u00e0ng \u0111\u1ebf<\/a><\/h1>\n\n\n\n<p>M\u1eadu th\u00ecn, Gia Long n\u0103m th\u1ee9 7 [1808], m\u00f9a h\u1ea1, th\u00e1ng 4, ng\u00e0y m\u1ed3ng 1, t\u1ebf h\u1ea1 h\u01b0\u1edfng.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00e2ng t\u00ean hi\u1ec7u c\u00e1c l\u0103ng c\u1ee7a c\u00e1c vua c\u00e1c h\u1eadu \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc:<\/p>\n\n\n\n<p>L\u0103ng Tri\u1ec7u t\u1ed5 T\u0129nh ho\u00e0ng \u0111\u1ebf [Nguy\u1ec5n Kim] g\u1ecdi l\u00e0 l\u0103ng Tr\u01b0\u1eddng Nguy\u00ean (truy\u1ec1n v\u0103n r\u1eb1ng T\u0129nh ho\u00e0ng h\u1eadu h\u1ee3p t\u00e1ng \u1edf \u0111\u00f3); l\u0103ng Th\u00e1i t\u1ed5 Gia d\u1ee5 ho\u00e0ng \u0111\u1ebf [Nguy\u1ec5n Ho\u00e0ng], g\u1ecdi l\u00e0 l\u0103ng Tr\u01b0\u1eddng C\u01a1; l\u0103ng Gia d\u1ee5 ho\u00e0ng h\u1eadu g\u1ecdi l\u00e0 l\u0103ng V\u0129nh C\u01a1;&nbsp; l\u0103ng Hy t\u00f4ng Hi\u1ebfu v\u0103n ho\u00e0ng \u0111\u1ebf [Nguy\u1ec5n&nbsp; Ph\u01b0\u1edbc Nguy\u00ean] g\u1ecdi l\u00e0 l\u0103ng Tr\u01b0\u1eddng Di\u00ean; l\u0103ng Hi\u1ebfu v\u0103n ho\u00e0ng h\u1eadu g\u1ecdi l\u0103ng V\u0129nh Di\u00ean; l\u0103ng Th\u1ea7n t\u00f4ng Hi\u1ebfu chi\u00eau ho\u00e0ng \u0111\u1ebf [Nguy\u1ec5n Ph\u01b0\u1edbc Lan] g\u1ecdi l\u00e0 l\u0103ng Tr\u01b0\u1eddng Di\u00ean; l\u0103ng Hi\u1ebfu chi\u00eau ho\u00e0ng h\u1eadu g\u1ecdi l\u00e0 l\u0103ng V\u0129nh Di\u00ean; l\u0103ng Th\u1ea7n t\u00f4ng Hi\u1ebfu tri\u1ebft ho\u00e0ng \u0111\u1ebf [Nguy\u1ec5n Ph\u01b0\u1edbc T\u1ea7n] g\u1ecdi l\u00e0 l\u0103ng Tr\u01b0\u1eddng H\u01b0ng; l\u0103ng Hi\u1ebfu tri\u1ebft ho\u00e0ng h\u1eadu g\u1ecdi l\u00e0 l\u0103ng V\u0129nh H\u01b0ng, c\u0169ng l\u00e0 l\u0103ng Quang H\u01b0ng; l\u0103ng Anh t\u00f4ng Hi\u1ebfu ngh\u0129a ho\u00e0ng \u0111\u1ebf [Nguy\u1ec5n Ph\u01b0\u1edbc Th\u00e1i] g\u1ecdi l\u00e0 l\u0103ng Tr\u01b0\u1eddng M\u1eadu; l\u0103ng Hi\u1ebfu ngh\u0129a ho\u00e0ng h\u1eadu g\u1ecdi l\u00e0 l\u0103ng V\u0129nh M\u1eadu; l\u0103ng Hi\u1ec3n t\u00f4ng Hi\u1ebfu minh ho\u00e0ng \u0111\u1ebf [Nguy\u1ec5n Ph\u01b0\u1edbc Chu] g\u1ecdi l\u00e0 l\u0103ng Tr\u01b0\u1eddng Thanh; l\u0103ng Hi\u1ebfu minh ho\u00e0ng h\u1eadu g\u1ecdi l\u00e0 l\u0103ng V\u0129nh Thanh; l\u0103ng T\u00fac t\u00f4ng Hi\u1ebfu ninh ho\u00e0ng \u0111\u1ebf [Nguy\u1ec5n&nbsp; Ph\u01b0\u1edbc Ch\u00fa] g\u1ecdi l\u00e0 l\u0103ng Tr\u01b0\u1eddng Phong; l\u0103ng Hi\u1ebfu ninh ho\u00e0ng h\u1eadu g\u1ecdi l\u00e0 l\u0103ng V\u0129nh Phong; l\u0103ng Th\u1ebf t\u00f4ng Hi\u1ebfu v\u00f5 ho\u00e0ng \u0111\u1ebf [Nguy\u1ec5n Ph\u01b0\u1edbc Kho\u00e1t] g\u1ecdi l\u00e0 l\u0103ng Tr\u01b0\u1eddng Th\u00e1i; l\u0103ng Hi\u1ebfu v\u00f5 ho\u00e0ng h\u1eadu g\u1ecdi l\u00e0 l\u0103ng V\u0129nh Th\u00e1i; l\u0103ng Du\u1ec7 t\u00f4ng Hi\u1ebfu \u0111\u1ecbnh ho\u00e0ng \u0111\u1ebf [Nguy\u1ec5n Ph\u01b0\u1edbc Thu\u1ea7n] g\u1ecdi l\u00e0 l\u0103ng Tr\u01b0\u1eddng Thi\u1ec7u; l\u0103ng Hi\u1ebfu khang ho\u00e0ng \u0111\u1ebf [Nguy\u1ec5n Ph\u01b0\u1edbc Lu\u00e2n] g\u1ecdi l\u00e0 l\u0103ng C\u01a1 th\u00e1nh.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua t\u00f4n chu\u1ed9ng \u0111\u1ea1o nho, r\u1ea5t ch\u00fa \u00fd vi\u1ec7c l\u1ec5 nh\u1ea1c, t\u1eebng h\u1ecfi L\u1ec5 b\u1ed9 r\u1eb1ng : \u201cThi\u00ean t\u1eed th\u00e2n t\u1ebf V\u0103n mi\u1ebfu, sau ba tu\u1ea7n hi\u1ebfn r\u01b0\u1ee3u c\u00f3 ti\u1ebft \u201c\u1ea9m ph\u01b0\u1edbc th\u1ee5 t\u1ed9\u201d (1. U\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u v\u00e0 \u0103n th\u1ecbt \u0111\u1ec3 t\u1ecf ra \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea7n ban Ph\u01b0\u1edbc.) th\u00ec \u1edf trong s\u00e1ch L\u1ec5 c\u00f3 kh\u00f4ng?\u201d Nguy\u1ec5n Gia C\u00e1t th\u01b0a r\u1eb1ng: \u201cKh\u00f4ng c\u00f3. Th\u1ea7n xem H\u1ed9i \u0111i\u1ec3n nh\u00e0 Minh nh\u00e0 Thanh th\u00ec ti\u1ebft n\u00e0y l\u00e0 ch\u1ec9 \u0111\u1eb7t ra cho quan \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ec3 thay vua m\u00e0 th\u00f4i\u201d. Vua khen ph\u1ea3i. Nh\u00e2n d\u1ee5 b\u1ea7y t\u00f4i r\u1eb1ng: \u201cTrong V\u0103n mi\u1ebfu tr\u01b0\u1edbc c\u00f3 t\u01b0\u1ee3ng, hi\u1ec7u l\u00e0 V\u0103n Tuy\u00ean v\u01b0\u01a1ng. Tr\u1eabm ngh\u0129 r\u1eb1ng t\u01b0\u1edbc v\u01b0\u01a1ng tuy tr\u1ecdng, nh\u01b0ng kh\u00f4ng h\u1ee3p ngh\u0129a t\u00f4n th\u1ea7y, t\u01b0\u1ee3ng tuy c\u1ed5 th\u1eadt, song g\u1ea7n nh\u01b0 l\u00e0 khinh nh\u1eddn. \u0110\u00f3 l\u00e0 v\u00ec khi b\u1eaft \u0111\u1ea7u g\u00e2y d\u1ef1ng c\u00f2n noi theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u00e1c \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc, ch\u01b0a r\u1ed7i ch\u1ec9nh \u0111\u1ed1n l\u1ea1i. Nay b\u00e0n l\u1ec5 x\u00e9t v\u0103n l\u00e0 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m \u1edf tr\u1eabm, b\u1ecdn khanh n\u00ean hi\u1ec3u \u00fd tr\u1eabm, t\u00e2u b\u00e0y vi\u1ec7c \u0111\u00f3 cho tr\u1eabm nghe\u201d. B\u1ea7y t\u00f4i xin theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nh\u00e0 Minh, \u0111\u1ed5i l\u00e0m b\u00e0i v\u1ecb, x\u01b0ng l\u00e0 Ch\u00ed th\u00e1nh ti\u00ean s\u01b0 Kh\u1ed5ng t\u1eed cho h\u1ee3p l\u1ec5 \u00fd. Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai L\u1ec5 b\u1ed9 b\u00e0n \u0111\u1ecbnh quy th\u1ee9c V\u0103n mi\u1ebfu \u1edf c\u00e1c th\u00e0nh dinh tr\u1ea5n. (Quy ch\u1ebf mi\u1ebfu th\u00ec ch\u00ednh \u0111\u01b0\u1eddng ba gian b\u1ed1n ch\u00e1i, ti\u1ec1n \u0111\u01b0\u1eddng n\u0103m gian hai ch\u00e1i, ph\u00eda h\u1eefu d\u1ef1ng \u0111\u1ec1n Kh\u1ea3i th\u00e1nh (2. Mi\u1ebfu th\u1edd cha m\u1eb9 sinh ra Kh\u1ed5ng t\u1eed.) ba gian hai ch\u00e1i). Ph\u00e0m nh\u00e0 c\u1eeda, bi\u1ec3n ng\u1ea1ch, b\u00e0i v\u1ecb, \u0111\u1ed3 th\u1edd, cho \u0111\u1ebfn nghi ti\u1ebft t\u1ebf t\u1ef1, \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0m gi\u00e1p l\u1ec7nh \u0111\u1ec3 ban h\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ecdn gi\u1eb7c \u1edf S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng v\u00e2y ph\u1ee7 \u1ee9ng Thi\u00ean. Th\u00e0nh th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c tin b\u00e1o, sai \u00e1n ph\u1ee7 Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Xuy\u1ebfn, V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Gi\u1ea3n v\u00f5 l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Thi\u1ec7n \u0111em qu\u00e2n \u0111\u00e1nh b\u1eaft. Gi\u1eb7c ch\u1ea1y sang Th\u01b0\u1ee3ng Ph\u01b0\u1edbc. Qu\u1ea3n th\u1ee7 Th\u01b0\u1eddng T\u00edn l\u00e0 V\u00f5 V\u0103n Th\u00e2n \u0111\u00f3n \u0111\u00e1nh ph\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c. \u0110\u01b0\u1ee3c v\u00e0i ng\u00e0y gi\u1eb7c l\u1ea1i v\u00e2y ph\u1ee7 Kho\u00e1i Ch\u00e2u, qu\u00e2n Cai v\u1ec7 \u0111\u1ed9i Ti\u1ec1n b\u1ea3o nh\u1ecb l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Tr\u01b0\u1ee3ng ti\u1ebfn h\u1ecdp v\u1edbi qu\u00e2n c\u1ee7a Xuy\u1ebfn. Tr\u01b0\u1ee3ng g\u1eb7p gi\u1eb7c \u1edf Ph\u00f9 Dung, tung qu\u00e2n \u0111\u00e1nh d\u1eef, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0i \u0111\u1ea7u gi\u1eb7c. Qu\u00e2n gi\u1eb7c s\u1ee3 tan ch\u1ea1y. Quan qu\u00e2n th\u1eeba th\u1eafng \u0111u\u1ed5i \u0111\u00e1nh, gi\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e2y cho ph\u1ee7 Kho\u00e1i Ch\u00e2u. B\u1ecdn Xuy\u1ebfn v\u00e0 Tr\u01b0\u1ee3ng b\u00e8n \u0111em qu\u00e2n v\u1ec1.<\/p>\n\n\n\n<p>Gi\u1ea3m b\u1edbt t\u00f4 thu\u1ebf n\u0103m nay cho c\u00e1c th\u00e0nh dinh tr\u1ea5n.<\/p>\n\n\n\n<p>Chi\u1ebfu n\u00f3i: \u201cTh\u01b0\u01a1ng d\u00e2n tr\u1ecdng n\u00f4ng l\u00e0 vi\u1ec7c l\u00e0m ch\u00ednh tr\u1ecb \u0111\u1ea7u ti\u00ean. N\u0103m nay th\u00f3c t\u00f4 c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec1u gi\u1ea3m cho 3 ph\u1ea7n 10. Duy b\u1ed1n dinh Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c, Qu\u1ea3ng Nam, Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb, Qu\u1ea3ng B\u00ecnh l\u00e0 d\u00e2n \u1edf gi\u00e1p Kinh k\u1ef3, vi\u1ec7c sai d\u1ecbch h\u01a1i n\u1eb7ng, th\u00ec thu\u1ebf th\u00e2n c\u0169ng cho gi\u1ea3m b\u1edbt nh\u01b0 th\u1ebf.<\/p>\n\n\n\n<p>Tri\u1ec7u L\u00ea V\u0103n Duy\u1ec7t v\u1ec1.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua th\u1ea5y b\u1ecdn gi\u1eb7c \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh phi\u1ebfn \u0111\u1ed9ng, mu\u1ed1n c\u1eed \u0111\u1ea1i binh \u0111i \u0111\u00e1nh d\u1eb9p, n\u00ean g\u1ecdi Duy\u1ec7t v\u1ec1. Duy\u1ec7t cho r\u1eb1ng gi\u1eb7c Man m\u1edbi b\u00ecnh, h\u00e3y l\u01b0u l\u1ea1i ch\u1eebng m\u1ed9t th\u00e1ng \u0111\u1ec3 chia \u0111\u1eb7t \u0111\u1ed3n b\u1ea3o, l\u00e0m k\u1ebf ph\u00f2ng ng\u1ef1. Tr\u01b0\u1edbc sai Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Gi\u00e1m \u0111em vi\u1ec7c v\u00e0o t\u00e2u. R\u1ed3i Duy\u1ec7t \u0111em qu\u00e2n v\u1ec1, l\u01b0u Phan T\u1ea5n Hu\u1ef3nh \u0111\u00f3ng gi\u1eef.<\/p>\n\n\n\n<p>Tri\u1ec7u Ph\u00f3 tr\u1ea5n Thanh Hoa l\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c Th\u00e0nh v\u00e0 L\u01b0u th\u1ee7 B\u00ecnh H\u00f2a l\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u1eafc v\u1ec1 Kinh. L\u1ea5y Nguy\u1ec5n V\u0103n Tr\u00ed l\u00e0m Ph\u00f3 \u0111\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf H\u1eefu dinh qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch, \u0111em qu\u00e2n n\u0103m dinh v\u00e0 b\u1ed1n \u0111\u1ed9i Th\u1eafng uy \u0111i th\u00fa Thanh Hoa, Qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 H\u00f2a th\u1eafng l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Qu\u1ebf l\u00e0m L\u01b0u th\u1ee7 B\u00ecnh H\u00f2a.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ed5 t\u00f9 S\u01a1n \u00c2m \u1edf Thanh B\u00ecnh l\u00e0 Qu\u00e1ch T\u1ea5t Th\u00fac l\u00e0m ph\u1ea3n, h\u1ecdp \u0111\u1ea3ng h\u01a1n 3 ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi v\u00e2y \u0111\u1ed3n Gi\u00e1n Kh\u1ea9u. Qu\u1ea3n \u0111\u1ea1o L\u01b0\u01a1ng V\u0103n V\u00e2n ch\u1ea1y b\u00e1o cho Thanh Hoa. \u0110\u1ed1c tr\u1ea5n T\u00f4n Th\u1ea5t Ch\u01b0\u01a1ng sai V\u1ec7 \u00fay Ban tr\u1ef1c l\u00e0 Mai Gia C\u01b0\u01a1ng \u0111em 300 qu\u00e2n \u0111\u00f3ng gi\u1eef Thanh B\u00ecnh v\u00e0 sai V\u0103n V\u00e2n \u0111em qu\u00e2n \u0111i \u0111\u00e1nh d\u1eb9p. B\u1ecdn gi\u1eb7c lui gi\u1eef Y\u00ean Tr\u1ecb, chia l\u00e0m ba \u0111\u1ea1o v\u00e2y ph\u1ee7 Thi\u00ean Quan. Qu\u1ea3n ph\u1ee7 \u0110\u00e0o V\u0103n Th\u00e0nh ch\u1ed1ng gi\u1eef \u0111\u1ec3 \u0111\u1ee3i vi\u1ec7n binh. T\u00f4n Th\u1ea5t Ch\u01b0\u01a1ng l\u1ea1i sai V\u1ec7 \u00fay Cung v\u00f5 l\u00e0 L\u00ea V\u0103n S\u00e1ch, Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay H\u1ed5 uy l\u00e0 Ph\u1ea1m V\u0103n Xu\u00e2n \u0111em binh \u0111\u1ebfn h\u1ecdp. V\u0103n V\u00e2n t\u1ef1 \u0111em binh c\u1ee7a \u0111\u1ea1o ti\u1ebfn l\u00ean. V\u0103n Th\u00e0nh th\u1ea5y c\u00f3 vi\u1ec7n binh \u0111\u1ebfn, xu\u1ea5t binh gi\u00e1p chi\u1ebfn, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n hai ch\u1ee5c \u0111\u1ea7u gi\u1eb7c. Gi\u1eb7c thua to, b\u1ecf c\u1ea3 kh\u00ed gi\u1edbi, tranh nhau sang s\u00f4ng, ch\u1ea1y \u0111\u1ebfn Y\u00ean Tr\u1ecb, d\u1ef1a th\u1ebf n\u00fai c\u1ed1 th\u1ee7. Quan qu\u00e2n \u0111\u00e1nh kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c. Vi\u1ec7c b\u00e1o l\u00ean. Sai Ch\u01b0\u1edfng h\u1eadu qu\u00e2n L\u00ea Ch\u1ea5t qu\u1ea3n l\u00e3nh \u0111\u1ea1i binh \u0111i \u0111\u00e1nh. Th\u1ecb trung h\u1ecdc s\u0129 L\u00fd Gia Du l\u00e0m Tham t\u00e1n qu\u00e2n v\u1ee5, Ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng Tr\u1ea7n Quang Th\u00e1i \u0111em 50 chi\u1ebfc binh thuy\u1ec1n \u0111i theo. L\u1ea1i sai Tr\u1ea5n th\u1ee7 Ngh\u1ec7 An Tr\u1ea7n C\u00f4ng L\u1ea1i theo Ch\u1ea5t \u0111i \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c v\u00e0 sai Quy\u1ec1n th\u1ee7 Qu\u1ea3ng B\u00ecnh l\u00e0 Hu\u1ef3nh Vi\u1ebft To\u1ea3n thay l\u00e3nh vi\u1ec7c tr\u1ea5n Ngh\u1ec7 An, Ph\u00f3 th\u1ed1ng H\u1eadu \u0111\u1ed3n t\u1ea3 qu\u00e2n l\u00e0 L\u00ea V\u0103n Lu\u00e2n Quy\u1ec1n th\u1ee7 Qu\u1ea3ng B\u00ecnh. (S\u01a1n \u00c2m, Y\u00ean Tr\u1ecb, \u0111\u1ec1u l\u00e0 t\u00ean x\u00e3, thu\u1ed9c huy\u1ec7n Ph\u1ee5ng H\u00f3a).<\/p>\n\n\n\n<p>C\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng h\u00e0ng ng\u00e0y cho phu tr\u1ea1m \u1edf Thanh Ngh\u1ec7. Vua cho l\u00e0 \u1edf Thanh B\u00ecnh hi\u1ec7n c\u00f3 phi\u1ebfn lo\u1ea1n, phu tr\u1ea1m ch\u1ea1y gi\u1ea5y kh\u00f3 nh\u1ecdc, n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Mi\u1ec5n dao d\u1ecbch cho d\u00e2n b\u1ea3y ph\u01b0\u1eddng \u1ea5p dinh Qu\u1ea3ng B\u00ecnh (4 \u1ea5p Tr\u00e1ng Ti\u1ec7p, H\u1eefu T\u00f9ng, T\u1ea3 Ti\u1ec7p, T\u1ea3 Th\u1eafng; 3 ph\u01b0\u1eddng Thu\u1eadn Tr\u1ea1ch, Ch\u00ednh An, H\u1eefu Cai). D\u00e2n b\u1ea3y ph\u01b0\u1eddng n\u00e0y t\u1ed5 ti\u00ean \u0111\u1ec1u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Thanh Ngh\u1ec7, bu\u1ed5i qu\u1ed1c s\u01a1 d\u1ef1ng l\u00e0m c\u01a1 \u0111\u1ed9i thuy\u1ec1n, cho l\u1ec7 v\u00e0o \u0111\u1ea1o L\u01b0u \u0110\u1ed3n, chia gi\u1eef c\u00e1c \u0111\u01b0\u1eddng hi\u1ec3m y\u1ebfu \u1edf Tr\u01b0\u1eddng Sa v\u00e0 Linh Giang (Bu\u1ed5i qu\u1ed1c s\u01a1 g\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi Thanh Ngh\u1ec7 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Kinh, l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi b\u1ea3n x\u1ee9). Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 y\u1ebfu t\u00e0n t\u1eadt th\u1ea3i ra \u0111\u1ec1u cho mi\u1ec5n lao d\u1ecbch. M\u00f9a h\u1ea1 n\u0103m T\u00e2n d\u1eadu, l\u1ef1a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tinh tr\u00e1ng l\u1eadp l\u00e0m ch\u00edn \u0111\u1ed9i Th\u1eafng uy. N\u0103m Gia Long th\u1ee9 2, \u0111\u1ed5i l\u00e0m m\u1ed9t v\u1ec7, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 y\u1ebfu \u1edf d\u00e2n l\u1ea1i ph\u1ea3i ch\u1ecbu lao d\u1ecbch. \u0110\u1ebfn nay b\u1ecdn cai \u0111\u1ed9i Nguy\u1ec5n V\u0103n Nguy\u1ec7t v\u00e0 Ph\u1ea1m C\u00f4ng T\u00edn vi\u1ec7n l\u1ec7 xin tha; l\u1ea1i th\u1ea5y d\u00e2n t\u1ea3n c\u01b0 nhi\u1ec1u, cho g\u1ecdi v\u1ec1 h\u1ebft, \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung v\u00e0o s\u1ed1 binh thi\u1ebfu c\u1ee7a v\u1ec7. Vua \u0111\u1ec1u y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 5, \u0111\u1ea3ng gi\u1eb7c \u1edf S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng l\u1ea1i n\u1ed5i l\u00ean \u1edf \u1ee9ng Thi\u00ean v\u00e0 Kho\u00e1i Ch\u00e2u, th\u1ebf r\u1ea5t d\u1eef. Th\u00e0nh th\u1ea7n l\u1ea1i sai Nguy\u1ec5n V\u0103n Xuy\u1ebfn c\u00f9ng b\u1ecdn Nguy\u1ec5n V\u0103n H\u01b0ng, Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n chia \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i \u0111\u00e1nh b\u1eaft. V\u0103n Xuy\u1ebfn d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u1ebfn Kim B\u1ea3ng, \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c \u1edf Ph\u00f9 \u0110\u1ec1 (t\u00ean x\u00e3), ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c t\u01b0\u1edbng gi\u1eb7c v\u00e0 \u0111\u1ed3 \u0111\u1ea3ng m\u01b0\u1eddi m\u1ea5y \u0111\u1ea7u. Gi\u1eb7c c\u1ea3 thua ch\u1ea1y. H\u01b0ng v\u00e0 Xu\u00e2n \u0111\u1ebfn Kho\u00e1i Ch\u00e2u, \u0111\u00e1nh nhau v\u1edbi gi\u1eb7c c\u0169ng th\u1eafng. Gi\u1eb7c ch\u1ea1y \u0111\u1ebfn S\u01a1n Nam h\u1ea1, t\u1ee5 t\u1eadp nhau \u1edf c\u00e1c huy\u1ec7n \u00fd Y\u00ean v\u00e0 V\u1ecdng Doanh. Ng\u00f4 V\u0103n Ng\u1eef sai ng\u01b0\u1eddi do th\u00e1m \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecnh h\u00ecnh c\u1ee7a gi\u1eb7c, b\u00e1o cho Thanh Hoa ph\u00e1t binh h\u1ecdp \u0111\u00e1nh, b\u00e8n d\u1eb9p y\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Ch\u00ednh v\u00f5 l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng V\u0103n \u00e1n l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 T\u1ea3 b\u1ea3o nh\u1ea5t.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Cai \u0111\u1ed9i Ti\u1ec1n qu\u00e2n l\u00e0 V\u00f5 V\u0103n Ph\u01b0\u1ee3ng quy\u1ec1n qu\u1ea3n v\u1ec7 Ti\u1ec1n b\u1ea3o nh\u1ea5t, Nguy\u1ec5n V\u0103n Tr\u01b0\u1ee3ng quy\u1ec1n qu\u1ea3n v\u1ec7 nh\u1ecb, Cai c\u01a1 \u0110\u1ed7 V\u0103n Huy quy\u1ec1n sung Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 nh\u1ecb, Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n T\u1ea3i quy\u1ec1n qu\u1ea3n hai v\u1ec7 Minh uy v\u00e0 T\u00fac uy.<\/p>\n\n\n\n<p>Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c, B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh, Ph\u00fa Y\u00ean b\u1ecb h\u1ea1n, l\u00faa m\u00e1 t\u1ed5n h\u1ea1i nhi\u1ec1u. C\u00e1c dinh th\u1ea7n \u0111em vi\u1ec7c kh\u00e1m x\u00e9t v\u1ec1 s\u1ed1 t\u1ed5n h\u1ea1i t\u00e2u l\u00ean. B\u1ea7y t\u00f4i b\u00e0n 10 ph\u1ea7n t\u1ed5n 4 th\u00ec gi\u1ea3m cho 2 ph\u1ea7n thu\u1ebf, t\u1ed5n 5 gi\u1ea3m cho 3 ph\u1ea7n, t\u1ed5n 6 gi\u1ea3m cho 4 ph\u1ea7n, t\u1ed5n 7 gi\u1ea3m cho 5 ph\u1ea7n, t\u1ed5n 8 gi\u1ea3m cho 6 ph\u1ea7n, t\u1ed5n 9 gi\u1ea3m cho 7 ph\u1ea7n, t\u1ed5n c\u1ea3 th\u00ec cho to\u00e0n mi\u1ec5n. Vua \u0111\u1eb7c \u00e2n chu\u1ea9n cho ru\u1ed9ng n\u00e0o t\u1ed5n t\u1eeb 7 ph\u1ea7n tr\u1edf l\u00ean \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n h\u1ebft, c\u00f2n th\u00ec y theo l\u1eddi ngh\u1ecb.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u00ea Ch\u1ea5t \u0111\u1ebfn Thanh Hoa, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft sai Qu\u1ea3n ph\u1ee7 Thi\u00ean Quan \u0110\u00e0o V\u0103n Th\u00e0nh v\u00e0 Tri ph\u1ee7 Nguy\u1ec5n Kim Gi\u00e1m chi\u00eau t\u1eadp c\u00e1c th\u1ed5 t\u00f9, l\u1ea5y uy \u0111\u1ee9c c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh m\u00e0 d\u1ee5 khi\u1ebfn h\u1ecd quy thu\u1eadn. Khi t\u1edbi Thanh B\u00ecnh th\u00ec b\u1ecdn th\u1ed5 t\u00f9 Cao Vi\u1ebft Mi\u1ec7t, Qu\u00e1ch C\u00f4ng Chuy\u00ean, Qu\u00e1ch C\u00f4ng C\u00e1t, Qu\u00e1ch C\u00f4ng Qu\u00e1n, ph\u1ee5 \u0111\u1ea1o Qu\u00e1ch T\u1ef1 T\u00e0o, Qu\u00e1ch C\u00f4ng Gi\u00e1, 35 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u \u0111\u1ebfn qu\u00e2n th\u1ee9 \u0111\u1ea7u h\u00e0ng. Ch\u1ea5t kho\u1ea3n \u0111\u00e3i r\u1ea5t h\u1eadu, \u00fd mu\u1ed1n \u0111\u1ec3 chi\u00eau d\u1ee5 T\u1ea5t Th\u00fac, nh\u01b0ng T\u1ea5t Th\u00fac kh\u00f4ng ch\u1ecbu ra. Ch\u1ea5t b\u00e8n chia qu\u00e2n l\u00e0m ba \u0111\u1ea1o ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh. T\u1ea5t Th\u00fac ch\u1ea1y tr\u1ed1n. \u0110u\u1ed5i \u0111\u1ebfn S\u01a1n \u00c2m, \u0111\u1ed1t tr\u1ea1i r\u1ed3i tr\u1edf v\u1ec1. Ch\u1ea5t nh\u1eadn xin d\u00f9ng b\u1ecdn th\u1ed5 t\u00f9 ph\u1ee5 \u0111\u1ea1o quy ph\u1ee5 \u1ea5y, l\u1eadp l\u00e0m b\u1ed1n thu\u1eadn&nbsp; hi\u1ec7u ti\u1ec1n, t\u1ea3, h\u1eadu, h\u1eefu, m\u1ed7i hi\u1ec7u \u0111\u1eb7t ch\u00e1nh ph\u00f3 hi\u1ec7u \u0111\u1ec3 cai qu\u1ea3n. Vua giao xu\u1ed1ng cho b\u1ea7y t\u00f4i b\u00e0n, \u0111\u1ec1u n\u00f3i n\u00ean theo l\u1eddi xin. Vua n\u00f3i: \u201cB\u1ecdn \u1ea5y m\u00e0 cho l\u1eadp danh hi\u1ec7u ri\u00eang, sau n\u00e0y t\u1ea5t c\u00f9ng nhau k\u1ebft \u0111\u1ea3ng, n\u00ean ph\u00f2ng ng\u1eeba ngay khi m\u1edbi ch\u1edbm, kh\u00f4ng n\u00ean nu\u00f4i cho l\u1edbn d\u1ea7n. Chi b\u1eb1ng ch\u1ec9 trao cho ch\u1ee9c h\u00e0m, sai gi\u1eef l\u1ea5y \u0111\u1ea5t \u0111\u1ec3 gi\u1eef ch\u1ee9c phi\u00ean thu\u1ed9c th\u00f4i\u201d. B\u00e8n cho b\u1ecdn Cao Vi\u1ebft Mi\u1ec7t, Qu\u00e1ch C\u00f4ng Chuy\u00ean 12 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, b\u1ecdn Qu\u00e1ch C\u00f4ng C\u00e1t, Qu\u00e1ch T\u1ef1 T\u00e0o 10 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m ph\u00f2ng ng\u1ef1 \u0111\u1ed3ng tri, b\u1ecdn Qu\u00e1ch T\u1eed Qu\u00e1n, Qu\u00e1ch C\u00f4ng Gi\u00e1 13 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m ph\u00f2ng ng\u1ef1 thi\u00eam s\u1ef1. Ch\u1ea5t l\u1ea1i \u0111em danh s\u00e1ch th\u1ed5 t\u00f9 \u1edf hai ph\u1ee7 Thi\u1ec7u Thi\u00ean v\u00e0 Thanh \u0110\u00f4 tr\u1ea5n Thanh Hoa l\u00e0 b\u1ecdn Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh \u0110\u0103ng, Ph\u1ea1m Th\u00fac Ki\u00eam, Cao Vi\u1ebft H\u00f9ng, L\u00ea Phi Gi\u00e1p, Lang C\u00f4ng Hi\u1ec3n, C\u1ea9m B\u00e1 Thi\u1ec1u, V\u0103n Vi Kim, b\u1ecdn ph\u1ee5 \u0111\u1ea1o l\u00e0 Cao Vi\u1ebft Chi\u00eau, H\u00e0 C\u00f4ng Qu\u00e1n, L\u00ea Phi M\u1ea1i, L\u00ea Phi H\u1ee3p, h\u01a1n 60 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng l\u00ean. \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t cho h\u1ecd ch\u1ee9c ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, ph\u00f2ng ng\u1ef1 \u0111\u1ed3ng tri v\u00e0 ph\u00f2ng ng\u1ef1 thi\u00eam s\u1ef1 theo th\u1ee9 b\u1eadc kh\u00e1c nhau.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ed5 ph\u1ec9 \u1edf Kinh B\u1eafc c\u01b0\u1edbp ph\u1ee7 Thu\u1eadn An, Tr\u1ea5n th\u1ee7 l\u00e0 Ph\u1ea1m Ti\u1ebfn Tu\u1ea5n \u0111em qu\u00e2n c\u00f9ng gi\u1eb7c giao chi\u1ebfn \u1edf c\u00e1c x\u00e3 B\u1ea3o Kh\u00e1m v\u00e0 Thanh Ho\u00e0i, th\u1eafng tr\u1eadn, \u0111u\u1ed5i ch\u00fang \u0111\u1ebfn x\u00e3 B\u00ecnh Ng\u00f4. V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Gi\u1ea3n v\u00f5 l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Thi\u1ec7n do B\u1eafc Th\u00e0nh ph\u00e1i \u0111em qu\u00e2n v\u1eeba t\u1edbi, c\u00f9ng h\u1ee3p \u0111\u00e1nh. Gi\u1eb7c b\u1ecf h\u1ebft s\u00fang \u1ed1ng kh\u00ed gi\u1edbi m\u00e0 ch\u1ea1y.<\/p>\n\n\n\n<p>Gi\u1eb7c bi\u1ec3n T\u1ec1 Ng\u00f4i \u0111\u1ebfn c\u01b0\u1edbp \u1edf v\u00f9ng s\u00f4ng Gi\u00e1 huy\u1ec7n Ti\u00ean Minh. Ch\u01b0\u1edfng dinh Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ea5n B\u1eedu sai Ch\u00e1nh th\u1ed1ng Th\u1eadp c\u01a1 Tr\u1ea7n V\u0103n Th\u00ecn \u0111em qu\u00e2n \u0111i \u0111\u00e1nh. Th\u00ecn khinh su\u1ea5t ti\u1ebfn qu\u00e2n, b\u1ecb gi\u1eb7c \u0111\u00e1nh \u00fap. T\u1ea5n B\u1eedu l\u1ea1i sai Ch\u00e1nh th\u1ed1ng H\u1eefu \u0111\u1ed3n l\u00e0 B\u00f9i V\u0103n Th\u00e1i \u0111\u1ebfn c\u1ee9u vi\u1ec7n, c\u00f9ng gi\u1eb7c giao chi\u1ebfn ph\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c. Gi\u1eb7c dong thuy\u1ec1n ch\u1ea1y.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ed5 ph\u1ec9 \u1edf M\u1ef9 L\u01b0\u01a1ng tr\u1ea5n S\u01a1n T\u00e2y \u0111\u00e1nh \u00fap b\u1ea3o Cao B\u1ed9. Ph\u00f3 \u0111\u1ed9i th\u1ee7 b\u1ea3o l\u00e0 Nguy\u1ec5n Danh Gia ch\u1ed1ng \u0111\u00e1nh, b\u1ecb ch\u1ebft. Th\u00e0nh th\u1ea7n sai quy\u1ec1n qu\u1ea3n v\u1ec7 Ti\u1ec1n b\u1ea3o nh\u1ecb l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Tr\u01b0\u1ee3ng \u0111em qu\u00e2n \u0111\u00e1nh d\u1eb9p. Gi\u1eb7c nghe tin qu\u00e2n \u0111\u1ebfn, ch\u1ea1y sang L\u00e2m Thao. Tr\u01b0\u1ee3ng \u0111u\u1ed5i theo k\u1ecbp, b\u1eaft v\u00e0 ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eb7c r\u1ea5t nhi\u1ec1u.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ed5 ph\u1ec9 \u1edf Ti\u00ean H\u01b0ng tr\u1ea5n S\u01a1n Nam h\u1ea1 h\u1ecdp thuy\u1ec1n l\u1ebbn v\u00e0o c\u1eeda bi\u1ec3n Tr\u00e0 L\u00fd, c\u01b0\u1edbp b\u1ea3o Di\u00eam H\u1ed9 huy\u1ec7n Thanh Quan. Cai c\u01a1 th\u1ee7 b\u1ea3o l\u00e0 Nguy\u1ec5n B\u00e1 Hu\u1ec1 \u0111em qu\u00e2n \u0111\u00e1nh, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c t\u01b0\u1edbng gi\u1eb7c l\u00e0 Ninh v\u00e0 h\u01a1n b\u1ed1n ch\u1ee5c \u0111\u1ed3 \u0111\u1ea3ng.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00e1c \u0111\u00e1m gi\u1eb7c \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh \u0111\u00e3 t\u1ea1m b\u00ecnh, th\u00e0nh th\u1ea7n th\u1ea5y quan qu\u00e2n c\u00e1c \u0111\u1ea1o \u0111i \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c tr\u01b0\u1edbc sau h\u01a1n ba ch\u1ee5c tr\u1eadn, b\u00e8n x\u00e9t th\u1ee9 t\u1ef1 c\u00f4ng tr\u1ea1ng, chia l\u00e0m b\u1ed1n b\u1eadc, l\u1eadp danh s\u00e1ch t\u00e2u l\u00ean. Th\u01b0\u1edfng 30.000 quan ti\u1ec1n. Sai th\u00e0nh th\u1ea7n theo th\u1ee9 b\u1ef1c m\u00e0 c\u1ea5p. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft tr\u1eadn th\u00ec c\u1ea5p tu\u1ea5t theo l\u1ec7.<\/p>\n\n\n\n<p>Truy t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 qu\u1ea3n v\u1ec7 Minh uy l\u00e0 L\u00ea V\u0103n T\u1ef1 l\u00e0m Ph\u00f3 \u0111\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf, Hi\u1ec7p tr\u1ea5n S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 Nguy\u1ec5n Kh\u1eafc Khoan l\u00e0m H\u1eefu ph\u00f3 \u0111\u00f4 ng\u1ef1 s\u1eed \u0110\u00f4 s\u00e1t vi\u1ec7n, Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Ti\u1ec1n b\u1ea3o nh\u1ecb l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng C\u00f4ng L\u00e3m v\u00e0 Qu\u1ea3n th\u1ee7 Kho\u00e1i Ch\u00e2u l\u00e0 L\u00ea \u0110\u1eafc K\u1ebf l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay, Qu\u1ea3n ph\u1ee7 Xu\u00e2n Tr\u01b0\u1eddng l\u00e0 \u0110\u1eb7ng V\u0103n Trinh l\u00e0m Ph\u00f3 \u0111\u1ed3n Cai c\u01a1, b\u1ecdn Cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Qu\u00e1n, Tr\u1ea7n Ph\u01b0\u1edbc T\u00edn, D\u01b0\u01a1ng V\u0103n L\u00e2n, Hu\u1ef3nh V\u0103n Hu\u1ec1, H\u00e0 V\u0103n Ch\u00e2u, Nguy\u1ec5n V\u0103n H\u1ed5 l\u00e0m Ch\u00e1nh qu\u1ea3n c\u01a1, b\u1ecdn Cai \u0111\u1ed9i L\u00ea V\u0103n H\u1ea3o, Phan V\u0103n Thi, Nguy\u1ec5n V\u0103n Di\u00eau, Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u01b0\u1eddng l\u00e0m Cai c\u01a1 ; b\u1ecdn Cai \u0111\u1ed9i Nguy\u1ec5n V\u0103n Thi, Nguy\u1ec5n V\u0103n Nhi\u00eau, quy\u1ec1n sai cai \u0111\u1ed9i Nguy\u1ec5n Qu\u00e2n, ph\u00f3 \u0111\u1ed9i Tr\u1ea7n V\u0103n Tru\u1eadt, Nguy\u1ec5n Danh Gia, \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng Tr\u1ea7n V\u0103n S\u1ef9, Ng\u00f4 C\u00f4ng V\u1ef5 h\u01a1n 30 ng\u01b0\u1eddi th\u00ec t\u1eb7ng ch\u00e1nh hi\u1ec7u \u00fay, cai \u0111\u1ed9i, ph\u00f3 \u0111\u1ed9i theo th\u1ee9 b\u1eadc kh\u00e1c nhau.<\/p>\n\n\n\n<p>Quan B\u1eafc Th\u00e0nh l\u1ea1i t\u00e2u: \u201cV\u1eeba r\u1ed3i gi\u1eb7c gi\u00e3 g\u00e2y vi\u1ec7c, b\u1ed1n x\u00e3 C\u1ed5 Ti\u1ebft, \u0110\u1ed3ng K\u1ef7, An V\u1ecb, L\u1ec7 B\u1ea3o tr\u1ea5n S\u01a1n Nam h\u1ea1, s\u00e1u t\u1ed5ng C\u1ed5&nbsp; Trai, K\u1ef3 V\u1ef9, C\u1ea9m Kh\u00ea, Ph\u00fa Kh\u00ea, Kinh Kh\u00ea, T\u1eed \u0110\u00f4i tr\u1ea5n H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng, c\u00f3 n\u01a1i th\u00ec d\u00f2 th\u0103m tin gi\u1eb7c \u0111\u1ec3 b\u00e1o quan, c\u00f3 n\u01a1i th\u00ec xu\u1ea5t th\u00f3c \u0111\u1ec3 gi\u00fap qu\u00e2n, \u0111\u1ec1u l\u00e0 bi\u1ebft y\u00eau vi\u1ec7c ngh\u0129a l\u00e0m vi\u1ec7c c\u00f4ng, mong gia \u01a1n th\u01b0\u1edfng \u0111\u1ec3 t\u1ecf khuy\u1ebfn kh\u00edch\u201d. Vua nh\u1eadn l\u1eddi t\u00e2u. Th\u01b0\u1edfng cho x\u00e3 C\u1ed5 ti\u1ebft 500 quan ti\u1ec1n, c\u00e1c t\u1ed5ng C\u1ed5 Trai, K\u1ef3 V\u1ef9 \u0111\u1ec1u 100 quan, ba x\u00e3 \u0110\u1ed3ng K\u1ef7, An V\u1ef5, L\u1ec7 B\u1ea3o b\u1ecb gi\u1eb7c t\u00e0n ph\u00e1 th\u00ec ho\u00e3n cho binh dao 2 n\u0103m. B\u1ecdn t\u1ed5ng tr\u01b0\u1edfng x\u00e3 tr\u01b0\u1edfng \u0110o\u00e0n \u0110\u0103ng L\u1ed9c, Ph\u1ea1m Tr\u1eef 14 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u c\u1ea5p cho b\u1eb1ng s\u1eafc.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u01b0\u1edbc l\u00e0 gi\u1eb7c gi\u00e3 \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh m\u01b0\u1ee3n ti\u1ebfng t\u00f4n nh\u00e0 L\u00ea n\u00ean d\u00e2n ngu nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb m\u00ea ho\u1eb7c. Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00e0nh sai Tr\u1ea7n H\u1ef1u l\u00e0m b\u00e0i h\u00e1t \u201c\u0110i\u1ec3m m\u00ea\u201d, d\u00f9ng l\u1eddi qu\u1ed1c \u00e2m \u0111\u1ec3 hi\u1ec3u th\u1ecb. Khi \u1ea5y trong h\u1ea1t l\u1ea1i c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m b\u00e0i h\u00e1t \u201cT\u1ed1 khu\u1ea5t\u201d quy cho b\u1ecdn&nbsp; quan l\u1ea1i tham nh\u0169ng n\u00ean sinh gi\u1eb7c. Th\u00e0nh l\u1ea1i sai s\u1edf t\u1ea1i r\u1ed9ng m\u1edf hi\u1ec3u d\u1ee5. T\u1eeb \u0111\u00f3 l\u00f2ng d\u00e2n m\u1edbi y\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f4ng t\u00ednh \u1edf Thanh Hoa v\u00e0 B\u1eafc Th\u00e0nh h\u01a1n 140 ng\u01b0\u1eddi v\u1ec1 Kinh ch\u1ea7u h\u1ea7u. Vua ban th\u01b0\u1edfng cho qu\u1ea7n \u00e1o v\u00e0 ti\u1ec1n g\u1ea1o theo th\u1ee9 b\u1eadc. R\u1ed3i cho b\u1ecdn Nguy\u1ec5n H\u1ef1u Thanh, Nguy\u1ec5n H\u1ef1u Th\u1ef1 69 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng, sai h\u1ecd v\u1ec1 m\u1ed9 d\u00e2n ngo\u1ea1i t\u1ecbch l\u00e0m thu\u1ed9c binh, l\u1ec7 thu\u1ed9c quan \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng sai khi\u1ebfn, h\u1eb1ng th\u00e1ng c\u1ea5p cho ti\u1ec1n g\u1ea1o (m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ti\u1ec1n 2 quan, g\u1ea1o 1 ph\u01b0\u01a1ng 15 b\u00e1t).<\/p>\n\n\n\n<p>Quan B\u1eafc Th\u00e0nh l\u00e0 b\u1ecdn Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00e0nh, Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ea5n B\u1eedu, Ph\u1ea1m Nh\u01b0 \u0110\u1eb1ng, \u0110\u1eb7ng Tr\u1ea7n Th\u01b0\u1eddng d\u00e2ng s\u1edb tr\u00ecnh b\u00e0y n\u0103m \u0111i\u1ec1u: ) D\u1eb9p gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp cho y\u00ean d\u00e2n.) Truy s\u00f9ng \u0111i\u1ec3n th\u1edd.) T\u0103ng l\u01b0\u01a1ng cho quan l\u1ea1i \u0111\u1ec3 d\u01b0\u1ee1ng li\u00eam.) \u0110\u1ecbnh ni\u00ean kh\u00f3a \u0111\u1ec3 x\u00e9t c\u00f4ng quan l\u1ea1i.) Th\u00f4ng h\u00e0nh ti\u1ec1n Gia H\u01b0ng cho d\u00e2n ti\u00eau d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ed3i d\u00e0o. Vi\u1ec7c giao xu\u1ed1ng cho b\u1ea7y t\u00f4i b\u00e0n b\u1ea1c. Nguy\u1ec5n V\u0103n Nh\u01a1n cho r\u1eb1ng c\u00e1c th\u00e0nh th\u1ea7n \u1edf \u0111\u1ea5y l\u00e2u ng\u00e0y, hi\u1ec3u r\u00f5 s\u1ef1 th\u1ec3, n\u00ean nh\u1eefng l\u1eddi tr\u00ecnh b\u00e0y \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 thi h\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua n\u00f3i: \u201cM\u1ed9t kho\u1ea3n t\u0103ng l\u01b0\u01a1ng, c\u00f3 ch\u1ed7 b\u1ea5t ti\u1ec7n, v\u00ec l\u1ed9c l\u00e0 m\u00e1u c\u1ee7a d\u00e2n, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh d\u00f9ng \u0111\u1ec3 \u0111\u00e3i k\u1ebb c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng, h\u00e1 n\u00ean khinh th\u01b0\u1eddng qu\u00e1 l\u1ea1m. Tr\u1eabm th\u01b0\u1eddng xem c\u00e1c \u0111\u1eddi to\u00e0n th\u1ecbnh tr\u01b0\u1edbc kia \u0111\u1ec1u \u0111\u1ecbnh l\u1ed9c c\u00f3 ph\u00e9p, \u0111\u1ebfn sau suy k\u00e9m m\u1edbi b\u00f3c l\u1ed9t d\u00e2n \u0111\u1ec3 cung c\u1ea5p cho quan, b\u1ecdn nh\u0169ng l\u1ea1m r\u1ea5t nhi\u1ec1u, cu\u1ed1i c\u00f9ng sinh ra bi\u1ebfn lo\u1ea1n, l\u1ebd n\u00e0o l\u1ea1i l\u1ea5y \u0111\u00f3 l\u00e0m khu\u00f4n ph\u00e9p m\u00e0 kh\u00f4ng ph\u00f2ng t\u1ec7 l\u1edbn d\u1ea7n\u201d. B\u00e8n b\u1ecf kho\u1ea3n t\u0103ng l\u01b0\u01a1ng, c\u00f2n c\u00e1c \u0111i\u1ec1u kh\u00e1c cho ch\u00e2m ch\u01b0\u1edbc thi h\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh l\u1ec7 may c\u1ea5p qu\u1ea7n \u00e1o v\u00e0 m\u0169 da cho hai thuy\u1ec1n An L\u00e3o (Hai thuy\u1ec1n An L\u00e3o h\u1ea7u ch\u1ef1c \u1edf Nguy\u00ean mi\u1ebfu, \u00e1o qu\u1ea7n c\u1ee9 5 n\u0103m m\u1ed9t l\u1ea7n may c\u1ea5p cho, m\u0169 da th\u00ec r\u00e1ch n\u00e1t m\u1edbi \u0111\u1ed5i).<\/p>\n\n\n\n<p>Sai dinh Qu\u1ea3ng Nam k\u00e9n ch\u1ecdn 600 ng\u01b0\u1eddi tinh tr\u00e1ng trong d\u00e2n bi\u1ec7t n\u1ea1p s\u1eaft s\u1ed1ng (Bi\u1ec7t n\u1ea1p s\u1eaft s\u1ed1ng c\u00f3 t\u00e1m x\u00e3 th\u00f4n, s\u1ed1 d\u00e2n 1.530 ng\u01b0\u1eddi), bi\u00ean b\u1ed5 l\u00e0 12 \u0111\u1ed9i, v\u1eabn cho \u1edf qu\u00ea qu\u00e1n l\u00e0m \u0103n, khi c\u00f3 vi\u1ec7c m\u1edbi g\u1ecdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Gi\u1eb7c bi\u1ec3n T\u1ec1 Ng\u00f4i l\u1ea1i \u0111\u1ebfn c\u01b0\u1edbp c\u00e1c \u1ea5p Ho\u00e0ng Ch\u00e2u, An Phong (thu\u1ed9c huy\u1ec7n Nghi\u00eam Phong) tr\u1ea5n Y\u00ean Qu\u1ea3ng. Tr\u1ea5n th\u1ea7n sai qu\u1ea3n c\u01a1 V\u00f5 V\u0103n K\u1ebf \u0111em binh \u0111i \u0111\u00e1nh, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0i \u0111\u1ea7u gi\u1eb7c, b\u1eaft m\u01b0\u1eddi m\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi, gi\u1eb7c tan ch\u1ea1y. T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc L\u01b0\u01a1ng chia sai binh thuy\u1ec1n \u0111i tu\u1ea7n x\u00e9t, \u0111\u00e1nh b\u1ea1i qu\u00e2n gi\u1eb7c \u1edf c\u1eeda Li\u00eau, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ecdn gi\u1eb7c l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Thung 7 ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 4 chi\u1ebfc thuy\u1ec1n. Th\u1ebf gi\u1eb7c c\u00f9ng qu\u1eabn. \u0110\u1ed3 \u0111\u1ea3ng l\u00e0 b\u1ecdn L\u01b0\u01a1ng Kim Ng\u1ecdc, Tr\u1ea7n Th\u1ebf D\u1ecbch \u0111em 2 chi\u1ebfc thuy\u1ec1n v\u00e0 h\u01a1n 70 ng\u01b0\u1eddi th\u1ee7y th\u1ee7 v\u00e0o \u0111\u1ea7u th\u00fa \u1edf Ngh\u1ec7 An. Tr\u1ea5n th\u1ea7n t\u00e2u l\u00ean. Vua sai tha t\u1ed9i v\u00e0 cho an th\u00e1p \u1edf ph\u1ed1 Thanh H\u00e0.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 6, l\u1ea1i l\u1ea5y L\u01b0u Ph\u01b0\u1edbc T\u01b0\u1eddng l\u00e0m L\u01b0u th\u1ee7 Qu\u1ea3ng B\u00ecnh, tri\u1ec7u L\u00ea V\u0103n Lu\u00e2n v\u1ec1 Kinh.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ed5i ch\u1ee9c ch\u00e1nh cai huy\u1ec7n c\u00e1c huy\u1ec7n thu\u1ed9c Qu\u1ef3 Ch\u00e2u v\u00e0 Tr\u00e0 L\u00e2n l\u00e0m cai huy\u1ec7n, ph\u00f3 cai huy\u1ec7n l\u00e0m k\u00fd huy\u1ec7n. Tr\u1ea5n th\u1ea7n Ngh\u1ec7 An th\u1ea5y b\u1ecdn ch\u00e1nh ph\u00f3 cai huy\u1ec7n \u1edf b\u1ed1n huy\u1ec7n thu\u1ed9c ph\u1ee7 Tr\u00e0 L\u00e2n (K\u1ef3 S\u01a1n, H\u1ed9i Nguy\u00ean, T\u01b0\u01a1ng D\u01b0\u01a1ng, V\u0129nh H\u00f2a) v\u00e0 hai huy\u1ec7n thu\u1ed9c ph\u1ee7 Qu\u1ef3 Ch\u00e2u (Trung S\u01a1n, Th\u00fay V\u00e2n) l\u00e0m vi\u1ec7c l\u00e2u ng\u00e0y, n\u00ean t\u00e2u xin ban s\u1eafc cho h\u1ecd. Vua y cho. Nh\u00e2n h\u1ea1 l\u1ec7nh \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c cho h\u1ee3p v\u1edbi quan ch\u1ebf.<\/p>\n\n\n\n<p>\u1edf Qu\u1ea3ng Nam gi\u1eb7c n\u1ed5i, c\u01b0\u1edbp b\u00f3c d\u00e2n c\u01b0 v\u00e0 thuy\u1ec1n bu\u00f4n. \u0110\u00ecnh th\u1ea7n sai Cai \u0111\u1ed9i Cao V\u0103n Ti\u1ec1m d\u00f2 b\u1eaft, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea7u \u0111\u1ea3ng l\u00e0 t\u00ean H\u1ed9i v\u00e0 b\u00e8 l\u0169 r\u1ea5t nhi\u1ec1u. D\u00e2n c\u00e1c x\u00e3 Ng\u1ecdc S\u01a1n, Ti\u00ean M\u1ef9 c\u0169ng b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ecdn gi\u1eb7c \u0111em n\u1ed9p. Th\u01b0\u1edfng cho V\u0103n Ti\u1ec1m 150 quan ti\u1ec1n v\u00e0 d\u00e2n c\u00e1c x\u00e3 100 quan.<\/p>\n\n\n\n<p>Ho\u00e3n vi\u1ec7c ki\u1ebfm n\u1ed9p c\u00e2y g\u1ed7 cho d\u00e2n Ngh\u1ec7 An. Vua th\u1ea5y n\u0103m h\u1ea1n d\u00e2n \u0111\u00f3i n\u00ean ho\u00e3n cho.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh l\u1ea1i thu\u1ebf d\u1ea7u bi\u1ec7t n\u1ea1p \u1edf Ngh\u1ec7 An. D\u00e2n Ngh\u1ec7 An ph\u1ea3i bi\u1ec7t n\u1ea1p d\u1ea7u s\u01a1n, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 th\u1ed5 s\u1ea3n. Tr\u1ea5n th\u1ea7n \u0111em vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean, b\u00e8n \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i, cho n\u1ed9p d\u1ea7u n\u01b0\u1edbc (L\u1ec7 tr\u01b0\u1edbc, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi m\u1ed7i n\u0103m n\u1ed9p 10 b\u00e1t d\u1ea7u s\u01a1n, \u0111\u1ed5i l\u1ea1i cho m\u1ed7i n\u0103m n\u1ed9p 15 b\u00e1t d\u1ea7u n\u01b0\u1edbc).<\/p>\n\n\n\n<p>Gi\u1ea3m thu\u1ebf v\u1ea3i cho d\u00e2n Vu \u0110\u1ea3o [H\u00f2n Khoai, <a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/wiki\/Ph%C3%BA_Qu%C3%BD\">\u0111\u1ea3o Ph\u00fa Qu\u00fd<\/a>] thu\u1ed9c B\u00ecnh Thu\u1eadn. Vu \u0110\u1ea3o c\u00f3 11 th\u00f4n, \u1edf xa ngo\u00e0i bi\u1ec3n, \u0111\u1ea5t x\u1ea5u d\u00e2n ngh\u00e8o, chuy\u00ean tr\u1ed3ng l\u00faa \u0111\u1ecf v\u00e0 khoai n\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 s\u1ed1ng. N\u0103m \u1ea5t m\u00e3o m\u1edbi l\u1eadp l\u00e0m \u0111\u1ed9i bi\u1ec7t n\u1ea1p v\u1ea3i tr\u1eafng, c\u1ee9 h\u1eb1ng n\u0103m ph\u1ea3i n\u1ed9p thu\u1ebf b\u1eb1ng v\u1ea3i. \u0110\u1ebfn nay, vua cho l\u00e0 n\u1eb7ng, sai ch\u00e2m ch\u01b0\u1edbc \u0111\u1ecbnh gi\u1ea3m cho. (L\u1ec7 tr\u01b0\u1edbc tr\u00e1ng h\u1ea1ng m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi n\u1ed9p 7 t\u1ea5m v\u1ea3i, l\u00e3o t\u1eadt 4 t\u1ea5m, nay gi\u1ea3m cho tr\u00e1ng h\u1ea1ng n\u1ed9p 4 t\u1ea5m, l\u00e3o t\u1eadt 2 t\u1ea5m 15 th\u01b0\u1edbc).<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ecf thu\u1ebf n\u00f3n tr\u1eafng cho d\u00e2n B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh (D\u00e2n \u0111\u1ed9i n\u00f3n tr\u1eafng c\u00f3 20 ng\u01b0\u1eddi, l\u1ec7 n\u1ed9p thu\u1ebf n\u00f3n tr\u1eafng m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 1 chi\u1ebfc) v\u00e0 tuy\u1ec3n d\u00e2n l\u00e0m l\u00ednh.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ecdn Ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng Trung qu\u00e2n l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u00e2n, L\u01b0u th\u1ee7 Bi\u00ean H\u00f2a l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Tri\u00eam, Cai b\u1ea1 Phi\u00ean An l\u00e0 Nguy\u1ec5n C\u00f4ng H\u1ea1c, \u0111\u1ed1c su\u1ea5t nh\u1eefng thuy\u1ec1n v\u1eadn t\u1ea3i \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh v\u1ec1 Kinh, nhi\u1ec1u thuy\u1ec1n b\u1ecb m\u1ee5c d\u00f2 n\u01b0\u1edbc. Vua nghe tin qu\u1edf r\u1eb1ng: \u201cThuy\u1ec1n ghe v\u1eadn t\u1ea3i \u0111\u01b0\u1eddng bi\u1ec3n l\u00e0 c\u1ee7a c\u1ea3i nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc \u1edf \u0111\u00f3. B\u1ecdn ng\u01b0\u01a1i kh\u00f4ng hay xem x\u00e9t, nh\u1ee1 c\u00f3 s\u1ef1 b\u1ea5t tr\u1eafc th\u00ec kh\u00f4ng h\u1ecfng vi\u1ec7c \u01b0\u201d. H\u1ea1 l\u1ec7nh \u0111\u00e1nh roi \u0111\u1ec3 khi\u1ec3n tr\u00e1ch.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai tr\u1ea5n th\u1ee7 Ngh\u1ec7 An l\u00e0 Tr\u1ea7n C\u00f4ng L\u1ea1i tr\u1edf v\u1ec1 tr\u1ea5n, tri\u1ec7u Hu\u1ef3nh Vi\u1ebft To\u1ea3n v\u1ec1 Kinh.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ea3 c\u00e1c qu\u00e2n \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh v\u1ec1. Trong khi \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng, ai \u0111au \u1ed1m th\u00ec sai quan s\u1edf t\u1ea1i c\u1ea5p cho thu\u1ed1c men, l\u1ea1i ph\u00e1t cho ti\u1ec1n g\u1ea1o \u0111\u1ee7 d\u00f9ng.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1eb7t th\u00eam tr\u1ea1m Thu\u1eadn Bi\u00ean \u1edf B\u00ecnh Thu\u1eadn.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00ean gi\u1eb7c tr\u1ed1n \u1edf Tuy\u00ean Quang l\u00e0 Ho\u00e0ng Phong B\u00fat h\u1ecdp \u0111\u1ea3ng \u1edf T\u1ee5 Long (t\u00ean \u0111\u1ea5t, thu\u1ed9c ch\u00e2u V\u1ecb Xuy\u00ean) m\u01b0u l\u1ea1i n\u1ed5i lo\u1ea1n. Tr\u1ea5n th\u1ea7n d\u00f2 bi\u1ebft tin, sai V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Trinh v\u00f5 l\u00e0 L\u00ea V\u0103n Th\u00e1i \u0111em binh c\u00f9ng v\u1edbi th\u1ed5 t\u00f9 l\u00e0 Ma S\u0129 Tr\u1ea1ch v\u00e2y b\u1eaft, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u00e2n s\u01b0 ng\u1ee5y l\u00e0 Cam, ti\u00ean phong l\u00e0 Thi\u1ec1u, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed3 \u0111\u1ea3ng r\u1ea5t nhi\u1ec1u. Quan B\u1eafc Th\u00e0nh \u0111em vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Ban m\u0169 \u00e1o cho V\u0103n Th\u00e1i v\u00e0 S\u0129 Tr\u1ea1ch, l\u1ea1i c\u1ea5t S\u0129 Tr\u1ea1ch l\u00e0m Tuy\u00ean \u00fay \u0111\u1ea1i s\u1ee9 v\u00e0 th\u01b0\u1edfng cho bi\u1ec1n binh \u0111i \u0111\u00e1nh 300 quan ti\u1ec1n, cho th\u1ed5 t\u00f9 th\u1ed5 binh 1.000 quan ti\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 6 nhu\u1eadn, h\u1ea1 l\u1ec7nh t\u1eeb nay, ng\u00e0y m\u1ed3ng 1 v\u00e0 ng\u00e0y r\u1eb1m th\u00e1ng nhu\u1eadn th\u00ec mi\u1ec5n thi\u1ebft tri\u1ec1u.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua \u0111\u1ebfn Thai D\u01b0\u01a1ng xem l\u0169y c\u0169 c\u1ee7a gi\u1eb7c T\u00e2y S\u01a1n. R\u1ed3i \u0111i th\u0103m Trung \u0110an, quan La Duy, An Ti\u00eam, \u0111\u1ebfn s\u00f4ng Th\u1ea1ch H\u00e3n, (Trung \u0110an, La Duy, An Ti\u00eam, Th\u1ea1ch H\u00e3n \u0111\u1ec1u l\u00e0 t\u00ean x\u00e3 thu\u1ed9c t\u1ec9nh Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb), ng\u1eafm xem h\u00ecnh th\u1ebf, c\u00f9ng b\u1ea7y t\u00f4i b\u00e0n \u0111\u00e0o k\u00eanh m\u1edbi. V\u00e0i ng\u00e0y vua tr\u1edf v\u1ec1, ban ti\u1ec1n cho c\u00e1c qu\u00e2n theo h\u1ea7u theo th\u1ee9 b\u1eadc kh\u00e1c nhau.<\/p>\n\n\n\n<p>\u1ea5m th\u1ee5 cho Xu\u00e2n Ho\u00e1n l\u00e0 con H\u1ed3 Xu\u00e2n Quang tham m\u01b0u V\u1ecdng C\u00e1c l\u00e0m nho h\u1ecdc hu\u1ea5n \u0111\u1ea1o.<\/p>\n\n\n\n<p>Gi\u1ea3m thu\u1ebf th\u00e2n cho d\u00e2n L\u1ea1c Th\u1ed5 \u0111\u1ea1o Thanh B\u00ecnh. \u0110\u1eddi L\u00ea tr\u01b0\u1edbc thu\u1ebf th\u00e2n c\u1ee7a d\u00e2n L\u1ea1c Th\u1ed5 m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 1 quan 2 ti\u1ec1n; \u0111\u1ebfn \u0111\u1eddi Ng\u1ee5y T\u00e2y thu b\u1ed9i 3 l\u1ea7n, n\u1eb7ng qu\u00e1 d\u00e2n kh\u00f4ng ch\u1ecbu n\u1ed5i. \u0110\u1ebfn nay b\u00e8n h\u1ea1 l\u1ec7nh cho n\u1ed9p theo l\u1ec7 c\u0169, c\u0169ng b\u1eb1ng d\u00e2n hai huy\u1ec7n Y\u00ean H\u00f3a v\u00e0 Ph\u1ee5ng H\u00f3a.<\/p>\n\n\n\n<p>Ph\u1ed1 ch\u1ee3 \u1edf ngo\u1ea1i th\u00e0nh Ngh\u1ec7 An th\u1ea5t h\u1ecfa, ch\u00e1y lan ra h\u01a1n 280 h\u1ed9. M\u1ed7i h\u1ed9 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng g\u1ea1o.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u00fd l\u1ee5c B\u00ecnh Thu\u1eadn l\u00e0 H\u1ed3 Ti\u1ebfn Ch\u00e2n v\u00ec h\u00e0 kh\u1eafc b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c; l\u1ea5y Thi\u00eam s\u1ef1 C\u00f4ng b\u1ed9 l\u00e0 Ho\u00e0ng \u0110\u00ecnh H\u00f3a thay l\u00e0m K\u00fd l\u1ee5c.<\/p>\n\n\n\n<p>Hi\u1ec7p tr\u1ea5n Ngh\u1ec7 An l\u00e0 Ho\u00e0ng Ng\u1ecdc U\u1ea9n d\u00e2ng s\u1edb xin v\u1ec1 qu\u00ea th\u0103m cha m\u1eb9. Vua y cho. L\u1ea5y Cai b\u1ea1 Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i l\u00e0 Ng\u00f4 \u0110\u00ecnh Si\u00eau l\u00e0m Hi\u1ec7p tr\u1ea5n Ngh\u1ec7 An, Thi\u00eam s\u1ef1 L\u1ea1i b\u1ed9 l\u00e0 Nguy\u1ec5n H\u1eefu Th\u1eadn l\u00e0m Cai b\u1ea1 Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u00e9t s\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng Xu\u00e2n. Vua t\u1edbi xem, th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n cho bi\u1ec1n binh theo th\u1ee9 b\u1eadc kh\u00e1c nhau.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u1ea5n th\u1ee7 S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 V\u00f5 Do\u00e3n V\u0103n thi\u1ec7n ti\u1ec7n th\u1ea3 t\u00f9 tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp v\u00e0 chi\u1ebfm ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t c\u1ee7a d\u00e2n xi\u00eau t\u00e1n. Vi\u1ec7c ph\u00e1t gi\u00e1c. Sai tr\u00f3i gi\u1ea3i v\u1ec1 Kinh tr\u1ecb t\u1ed9i. L\u1ea5y Ph\u00f3 th\u1ed1ng Ti\u1ec1n \u0111\u1ed3n l\u00e0 Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n l\u00e0m Tr\u1ea5n th\u1ee7 S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Thi\u00eam s\u1ef1 H\u00ecnh b\u1ed9 l\u00e0 Ho\u00e0ng T\u1eed Cao l\u00e0m Hi\u1ec7p tr\u1ea5n S\u01a1n T\u00e2y, Tri ph\u1ee7 Kho\u00e1i Ch\u00e2u l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n L\u1ec5 l\u00e0m Hi\u1ec7p tr\u1ea5n Cao B\u1eb1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Ph\u1ea1m V\u0103n T\u00edn l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Th\u1eafng uy Th\u1ecb n\u1ed9i.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua th\u1ea5y \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng Thanh B\u00ecnh \u0111\u00e3 t\u1ea1m y\u00ean \u1ed5n, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho L\u00ea Ch\u1ea5t \u0111em qu\u00e2n v\u1ec1.<\/p>\n\n\n\n<p>Tri\u1ec7u Qu\u1ea3n \u0111\u1ea1o Thanh B\u00ecnh l\u00e0 L\u01b0\u01a1ng V\u0103n V\u00e2n v\u00e0 Tham hi\u1ec7p Nguy\u1ec5n B\u1ea3o v\u1ec1 Kinh; l\u1ea5y V\u1ec7 \u00fay Ki\u00ean uy l\u00e0 \u0110\u00e0o Duy D\u1ee5ng, Tham hi\u1ec7p Ngh\u1ec7 An l\u00e0 Th\u00e1i V\u0103n Nguy\u00ean thay ch\u00e2n. L\u1ea1i l\u1ea5y Tri ph\u1ee7 \u0110\u1ee9c Quang l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Uy\u00ean l\u00e0m Hi\u1ec7p tr\u1ea5n Ngh\u1ec7 An.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ed5 ph\u1ec9 Th\u00e1i Nguy\u00ean v\u00e2y b\u1ea3o B\u1eafc C\u1ea1n. Tr\u1ea5n th\u1ee7 Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh Tuy\u1ec3n ph\u00e1t binh \u0111\u00e1nh d\u1eb9p, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n s\u00e1u ch\u1ee5c \u0111\u1ea7u gi\u1eb7c. Vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Th\u01b0\u1edfng cho 2.000 quan ti\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00ednh bi\u00ean<\/p>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\"><a>\u0110\u1ec7 nh\u1ea5t k\u1ef7 &#8211; Quy\u1ec3n XXXVI &#8211; Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u1ec1 Th\u1ebf t\u1ed5 cao ho\u00e0ng \u0111\u1ebf<\/a><\/h1>\n\n\n\n<p>M\u1eadu th\u00ecn, Gia Long n\u0103m th\u1ee9 7 [1808], m\u00f9a thu, th\u00e1ng 7, ng\u00e0y m\u1ed3ng 1, t\u1ebf thu h\u01b0\u1edfng.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua r\u01b0\u1edbc ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu \u0111i xem \u0111\u00e1nh c\u00e1 \u1edf s\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng Xu\u00e2n.<\/p>\n\n\n\n<p>Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu l\u1ea5y Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c, Qu\u1ea3ng Nam, Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb, Qu\u1ea3ng B\u00ecnh l\u00e0m b\u1ed1n dinh tr\u1ef1c l\u1ec7, \u0111\u1ed5i dinh Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i l\u00e0m tr\u1ea5n Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i, dinh B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh l\u00e0m tr\u1ea5n B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh, dinh Ph\u00fa Y\u00ean l\u00e0m tr\u1ea5n Ph\u00fa Y\u00ean, dinh B\u00ecnh H\u00f2a l\u00e0m tr\u1ea5n B\u00ecnh H\u00f2a, dinh B\u00ecnh Thu\u1eadn l\u00e0m tr\u1ea5n B\u00ecnh Thu\u1eadn.<\/p>\n\n\n\n<p>Ban \u1ea5n \u0111\u1ed3ng cho c\u00e1c dinh tr\u1ea5n t\u1eeb Qu\u1ea3ng B\u00ecnh tr\u1edf v\u1ec1 Nam. (Dinh th\u00ec kh\u1eafc ch\u1eef \u201cM\u1ed7 dinh chi ch\u01b0\u01a1ng\u201d, tr\u1ea5n th\u00ec kh\u1eafc ch\u1eef \u201cM\u1ed7 tr\u1ea5n chi ch\u01b0\u01a1ng\u201d, g\u1ed3m n\u0103m ch\u1eef).<\/p>\n\n\n\n<p>Tri\u1ec7u T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc L\u01b0\u01a1ng v\u1ec1 Kinh. Sai B\u1eafc Th\u00e0nh gi\u1ea3i t\u00f9 gi\u1eb7c bi\u1ec3n l\u00e0 b\u1ecdn Tr\u01b0\u01a1ng \u00e1 Nh\u1ecb, M\u00f4ng Ki\u1ebfn Sinh, 37 ng\u01b0\u1eddi sang n\u01b0\u1edbc Thanh.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u01b0\u1edbc Ch\u00e2n L\u1ea1p sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn d\u00e2ng s\u1ea3n v\u1eadt \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng v\u00e0 d\u00e2ng bi\u1ec3u xin cho thuy\u1ec1n bu\u00f4n c\u00e1c n\u01b0\u1edbc th\u00f4ng t\u1edbi Nam Vang. Vua b\u1ea3o H\u1ed9 b\u1ed9 r\u1eb1ng: \u201cNg\u01b0\u1eddi H\u00e1n [Vi\u1ec7t] v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Di bu\u00f4n b\u00e1n v\u1edbi nhau, v\u1ed1n l\u00e0 \u0111\u1ec3 cho n\u01a1i c\u00f3 th\u00f4ng v\u1edbi n\u01a1i kh\u00f4ng, nh\u01b0ng b\u1edd c\u00f5i c\u00f3 gi\u1edbi h\u1ea1n th\u00ec trong ngo\u00e0i c\u0169ng ph\u1ea3i nghi\u00eam ph\u00f2ng\u201d. S\u1eafc r\u1eb1ng ph\u00e0m thuy\u1ec1n bu\u00f4n c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Thanh hay ng\u01b0\u1eddi Ch\u00e0 V\u00e0 mu\u1ed1n \u0111i Nam Vang \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed5i ch\u00e1c h\u00e0ng h\u00f3a \u0111\u1ec1u cho, duy ng\u01b0\u1eddi Gia \u0110\u1ecbnh th\u00ec ph\u1ea3i c\u00f3 b\u1eb1ng c\u1ea5p&nbsp; c\u1ee7a th\u00e0nh m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ebfn bu\u00f4n, t\u1ef1 v\u01b0\u1ee3t ri\u00eang n\u01a1i quan t\u1ea5n th\u00ec c\u1ea5m kh\u00f4ng cho.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh l\u1ea1i ph\u00e9p duy\u1ec7t tuy\u1ec3n. (Ph\u00e0m ch\u1ee9c s\u1eafc, ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o \u0111\u00e3 k\u00ednh \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn s\u1eafc son, b\u1eb1ng son, chi\u1ebfu ban, ch\u1ec9 sai, ch\u1ec9 truy\u1ec1n v\u00e0 gi\u1ea5y c\u00f4ng \u0111\u1ed3ng ph\u00f3, c\u00f9ng l\u00e0 k\u00ednh \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn b\u1eb1ng son v\u1ec1 t\u1eeb ch\u1ec9 c\u1ee7a cung Tr\u01b0\u1eddng Th\u1ecd hay \u00fd ch\u1ec9 c\u1ee7a cung Kh\u00f4n \u0110\u1ee9c, th\u00ec \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn k\u1ef3 tuy\u1ec3n \u0111em tr\u00ecnh x\u00e9t, kh\u00f4ng c\u00f3 th\u00ec tr\u1edf v\u1ec1 tr\u00e1ng h\u1ea1ng. Duy ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m quan xa ho\u1eb7c \u0111i th\u00fa xa th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n. C\u00e1c quan vi\u00ean v\u0103n v\u00f5, t\u1eeb t\u1ee9 ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean, v\u00e0 quan vi\u00ean d\u1ef1 c\u00f4ng V\u1ecdng C\u00e1c t\u1eeb c\u1eedu ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean, th\u00ec c\u00e1c con \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ghi l\u00e0m quan vi\u00ean t\u1eed; quan vi\u00ean t\u1eed con quan v\u0103n v\u00f5 nh\u1ea5t, nh\u1ecb, tam ph\u1ea9m v\u00e0 quan vi\u00ean t\u1eed con c\u00f4ng th\u1ea7n V\u1ecdng C\u00e1c, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n binh dao v\u00e0 thu\u1ebf th\u00e2n; quan vi\u00ean t\u1eed con quan v\u0103n v\u00f5 t\u1ee9 ph\u1ea9m ch\u1ec9 mi\u1ec5n binh dao th\u00f4i. Ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n \u0111\u1ebfn tu\u1ed5i v\u00e0 d\u00e2n m\u1edbi tr\u1edf v\u1ec1 qu\u00ea qu\u00e1n m\u00e0 tu\u1ed5i 18, 19 th\u00ec ghi l\u00e0m h\u1ea1ng tr\u00e1ng, h\u1ea1ng qu\u00e2n, h\u1ea1ng d\u00e2n m\u1edbi t\u1ee5c. Ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 nh\u00e0 \u1edf hay \u1edf ng\u1ee5 th\u00ec ghi l\u00e0m h\u1ea1ng gia c\u01b0 hay ng\u1ee5 c\u01b0. Tu\u1ed5i 55 tr\u1edf l\u00ean \u0111\u1ebfn 60 tu\u1ed5i th\u00ec x\u00e3 tr\u01b0\u1edfng ph\u1ea3i d\u1eabn \u0111\u1ebfn tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 \u1ee9ng tuy\u1ec3n, quan kh\u00e2m m\u1ea1ng x\u00e9t tu\u1ed5i v\u00e0 di\u1ec7n m\u1ea1o \u0111\u1ec3 cho l\u00e0m l\u00e3o h\u1ea1ng hay l\u00e3o nhi\u00eau. Ph\u00e0m ng\u01b0\u1eddi mang t\u1eadt th\u00ec cho l\u00e0m h\u1ea1ng nhi\u00eau t\u1eadt, h\u1ea1ng t\u00e0n t\u1eadt. Tu\u1ed5i t\u1eeb 30 tr\u1edf l\u00ean \u0111\u1ebfn 55, m\u00e0 th\u00e2n h\u00ecnh l\u00f9n b\u00e9, kh\u00f4ng \u0111\u1ea7y 3 th\u01b0\u1edbc tr\u1edf xu\u1ed1ng, cho l\u00e0m h\u1ea1ng ti\u1ec3u nhi\u00eau. C\u00e1c c\u1ee5c t\u01b0\u1ee3ng th\u00ec kh\u00f4ng d\u1ef1 l\u1ec7 tuy\u1ec3n. Nh\u1eefng h\u1ea1ng l\u00e3o v\u00e0 t\u1eadt do Binh b\u1ed9 x\u00e9t nghi\u1ec7m \u0111\u00fang th\u1ef1c th\u00ec chu\u1ea9n cho \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n tr\u1eeb h\u1eb3n. C\u00e1c v\u1eadt cung \u1ee9ng \u1edf tuy\u1ec3n tr\u01b0\u1eddng th\u00ec c\u1ee9 chi\u1ebfu m\u1ed7i t\u00ean trong s\u1ed5 m\u00e0 \u0111\u00f3ng 10 \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n, trong s\u1ed1 \u0111\u00f3 l\u1ea5y 1 \u0111\u1ed3ng l\u00e0m ti\u1ec1n gi\u1ea5y s\u1ed5 giao xu\u1ed1ng).<\/p>\n\n\n\n<p>Duy\u1ec7t tuy\u1ec3n t\u1eeb Qu\u1ea3ng Nam tr\u1edf v\u1ec1 Nam \u0111\u1ebfn Gia \u0110\u1ecbnh. Sai b\u1ecdn Ch\u01b0\u1edfng qu\u00e2n Nguy\u1ec5n V\u0103n Nh\u01a1n, H\u00ecnh b\u1ed9 Nguy\u1ec5n T\u1eed Ch\u00e2u, Ph\u00f3 \u0111\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf Hu\u1ef3nh Vi\u1ebft To\u1ea3n, Tham tri C\u00f4ng b\u1ed9 Nguy\u1ec5n Kh\u1eafc Thi\u1ec7u, V\u1ec7 \u00fay Th\u1ecb trung Hu\u1ef3nh C\u00f4ng L\u00fd, Tham tri C\u00f4ng b\u1ed9 L\u00ea C\u1ea9n, V\u1ec7 \u00fay Th\u1ecb trung Tr\u1ea7n \u0110\u0103ng Long, Tham tri C\u00f4ng b\u1ed9 Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c Huy\u00ean, L\u01b0u th\u1ee7 Ph\u00fa Y\u00ean L\u00ea V\u0103n V\u1ea1n, K\u00fd l\u1ee5c B\u00ecnh H\u00f2a Ki\u1ec1u C\u00f4ng Tu\u1ea5n, L\u01b0u th\u1ee7 B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh V\u01b0\u01a1ng V\u0103n H\u1ecdc, Cai b\u1ea1 Qu\u1ea3ng Nam Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng V\u00e2n, L\u01b0u th\u1ee7 Qu\u1ea3ng Nam T\u00f4n Th\u1ea5t Huy\u00ean, Cai b\u1ea1 Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c Tr\u01b0\u01a1ng Minh Th\u00e0nh, c\u1ed9ng 14 ng\u01b0\u1eddi, chia \u0111i c\u00e1c n\u01a1i. C\u00f2n ba dinh Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c, Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb, Qu\u1ea3ng B\u00ecnh, m\u00f9a m\u00e0ng \u0111\u01b0\u01a1ng b\u1eadn, ho\u00e3n sang n\u0103m s\u1ebd l\u00e0m.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1eafp \u0111\u1eadp H\u00e0 Tr\u1eef (t\u00ean ph\u01b0\u1eddng, thu\u1ed9c huy\u1ec7n Ph\u00fa L\u1ed9c). Vua th\u1ea5y \u0111\u1ea5t \u1ea5y g\u1ea7n bi\u1ec3n, th\u01b0\u1eddng b\u1ecb n\u01b0\u1edbc m\u1eb7n th\u1ea5m v\u00e0o, sai Gi\u00e1m th\u00e0nh ph\u00f3 s\u1ee9 Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c S\u0129 c\u00f9ng v\u1edbi dinh th\u1ea7n Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c \u0111i xem x\u00e9t \u0111o \u0111\u1ea1c, \u0111\u1eafp \u0111\u1eadp \u0111\u1ec3 ng\u0103n [n\u01b0\u1edbc m\u1eb7n], n\u00f4ng d\u00e2n l\u1ea5y l\u00e0m ti\u1ec7n l\u1ee3i.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u1eeda Nguy\u00ean mi\u1ebfu.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh l\u1ec7 B\u1eafc Th\u00e0nh chi c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng cho bi\u1ec1n binh l\u01b0u th\u00fa. (Ph\u00e0m ng\u01b0\u1eddi d\u1ef1 c\u00f3 l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng m\u1ed7i th\u00e1ng ti\u1ec1n 1 quan 5 ti\u1ec1n, g\u1ea1o 1 ph\u01b0\u01a1ng 15 b\u00e1t tr\u1edf l\u00ean, th\u00ec kh\u00f4ng k\u1ec3 th\u00e1ng \u0111\u1ee7 hay th\u00e1ng thi\u1ebfu, \u0111\u1ec1u t\u00ednh th\u00e1ng c\u1ea5p ph\u00e1t; th\u00e1ng nhu\u1eadn th\u00ec m\u1ed7i th\u00e1ng ch\u1ec9 ph\u00e1t ti\u1ec1n 1 quan, g\u1ea1o 1 ph\u01b0\u01a1ng. Ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 c\u00f3 g\u1ea1o 1 ph\u01b0\u01a1ng m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 ti\u1ec1n th\u00ec th\u00e1ng nhu\u1eadn c\u0169ng cho chi\u1ebfu ph\u00e1t, th\u00e1ng thi\u1ebfu th\u00ec kh\u1ea5u \u0111i 1 ng\u00e0y).<\/p>\n\n\n\n<p>Vua th\u1ea5y [\u0111\u1ea1o] Thanh&nbsp; B\u00ecnh thu\u1ed9c v\u1ec1 Thanh Hoa m\u00e0 s\u1ed5 binh l\u1ea1i thu\u1ed9c v\u1ec1 c\u01a1 Ng\u0169 k\u00edch T\u01b0\u1ee3ng qu\u00e2n B\u1eafc Th\u00e0nh, vi\u1ec7c g\u1ecdi ph\u00e1t kh\u00f4ng ti\u1ec7n, b\u00e8n sai th\u00e0nh th\u1ea7n theo s\u1ed1 qu\u00e2n ba c\u01a1 Ti\u1ec1n H\u1eadu H\u1eefu qu\u00ea \u1edf Thanh B\u00ecnh l\u00e0 450 ng\u01b0\u1eddi, bi\u00ean l\u00e0m hai c\u01a1 H\u1eefu H\u1eadu, \u0111\u1ed5i \u0111i th\u00fa \u1edf Thanh Hoa; c\u00f2n h\u01a1n 1.500 ng\u01b0\u1eddi qu\u00ea \u1edf c\u00e1c tr\u1ea5n thu\u1ed9c B\u1eafc Th\u00e0nh th\u00ec chia b\u1ed5 l\u00e0m ba c\u01a1 Ti\u1ec1n Trung T\u1ea3 c\u1ee7a B\u1eafc Th\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho b\u1ed1n dinh tr\u1ef1c l\u1ec7 t\u1eeb nay ch\u1ee9c huy\u1ec7n l\u1ec7nh c\u00f3 khuy\u1ebft th\u00ec dinh th\u1ea7n ch\u1ecdn c\u1eed, r\u1ed3i \u0111em t\u00ean t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ed5i cho Ch\u01b0\u1edfng T\u01b0\u1ee3ng ch\u00ednh Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c Xuy\u00ean l\u00e0m Kh\u00e2m sai ch\u01b0\u1edfng T\u01b0\u1ee3ng qu\u00e2n l\u00e3nh T\u01b0\u1ee3ng ch\u00ednh.<\/p>\n\n\n\n<p>Dinh th\u1ea7n Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb t\u00e2u r\u1eb1ng ba \u0111\u1ed9i Tr\u00e1ng nh\u1ea5t, Tr\u00e1ng nh\u1ecb, Tr\u00e1ng tam thu\u1ed9c dinh \u1ea5y s\u1ed1 binh k\u00e9n c\u00f3 \u00edt, xin m\u1ed9 th\u00eam d\u00e2n ngo\u1ea1i t\u1ecbch b\u1ed5 sung.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Th\u1ea7n uy l\u00e0 Ph\u1ea1m V\u0103n Ch\u00e2u ki\u00eam Qu\u1ea3n n\u0103m \u0111\u1ed9i<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u1ea5n sai.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Tham qu\u00e2n L\u00ea Xu\u00e2n Nghi l\u00e0m Cai b\u1ea1 \u0110\u1ecbnh T\u01b0\u1eddng.<\/p>\n\n\n\n<p>Tha thu\u1ebf di\u00eam ti\u00eau v\u00e0 thu\u1ebf th\u00e2n n\u0103m nay cho \u0111\u1ed9i H\u00f9ng di\u00eam \u1edf B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh. Vua th\u1ea5y d\u00e2n \u0111\u1ed9i v\u1ec1 Kinh l\u00e0m vi\u1ec7c v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c sai \u0111i vi\u1ec7c qu\u00e2n \u1edf Thanh B\u00ecnh n\u00ean mi\u1ec5n cho.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh l\u1ec7 c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng cho l\u00ednh m\u1ed9 \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u00e1c vi\u00ean bi\u1ec1n \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh m\u1ed9 l\u1eadp c\u00e1c hi\u1ec7u \u0111\u1ed9i ngh\u0129a binh (c\u00e1c \u0111\u1ed9i Ki\u00ean nh\u1ea5t, Ki\u00ean nh\u1ecb, \u1edf Binh t\u00e0o; c\u00e1c \u0111\u1ed9i Ki\u00ean h\u00f9ng, Ki\u00ean th\u1eafng \u1edf H\u00ecnh t\u00e0o, v\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ed9i Tu\u1ea7n th\u00e0nh, Ch\u00e2u m\u00e3, Phong v\u00e2n, Minh ngh\u0129a, Ph\u1ea5n ngh\u0129a, To\u00e0n ngh\u0129a, C\u01b0\u1eddng ngh\u0129a, T\u00edn ngh\u0129a, Thu\u1eadn ngh\u0129a, Trung ngh\u0129a, Quy ngh\u0129a, Ch\u01b0\u01a1ng ngh\u0129a, \u1ee9ng ngh\u0129a, Chi\u00eau ngh\u0129a, D\u1ef1c ngh\u0129a, D\u0169ng ngh\u0129a, H\u00f9ng ngh\u0129a, Ho\u00e0i ngh\u0129a, Ki\u00ean trung, T\u01b0\u01a1ng sai, Ph\u1ea5n d\u0169ng, D\u01b0\u01a1ng ngh\u0129a, Hi\u1ec7u ngh\u0129a, ba chi Thu\u1eadn ngh\u0129a, \u0110\u1ed3ng ngh\u0129a, Ph\u1ea5n ngh\u0129a v\u00e0 ba hi\u1ec7u Ngh\u0129a thu\u1ed9c) ch\u01b0a c\u00f3 l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng, v\u00ec th\u1ebf quan B\u1eafc Th\u00e0nh t\u00e2u xin. \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t chu\u1ea9n cho ph\u00e0m nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi theo l\u00e0m vi\u1ec7c c\u00f4ng \u1edf th\u00e0nh \u1edf tr\u1ea5n \u0111\u01b0\u1ee3c sai khi\u1ebfn \u0111i \u0111\u00f3ng gi\u1eef \u1edf c\u00e1c \u0111\u1ed3n b\u1ea3o th\u00ec c\u1ea5p cho ti\u1ec1n g\u1ea1o h\u1eb1ng th\u00e1ng. (Quy\u1ec1n sai cai \u0111\u1ed9i m\u1ed7i th\u00e1ng ti\u1ec1n 1 quan 5 ti\u1ec1n, g\u1ea1o 1 ph\u01b0\u01a1ng 15 b\u00e1t; t\u1eeb \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn binh l\u00ednh, th\u00ec ti\u1ec1n 1 quan, g\u1ea1o 1 ph\u01b0\u01a1ng).<\/p>\n\n\n\n<p>Khai m\u1ecf b\u1ea1c \u1edf Thanh Hoa. M\u1ecf \u1edf ba \u0111\u1ed9ng L\u00f2 Th\u01b0\u1ee3ng, L\u00f2 H\u1ea1, An Kh\u01b0\u01a1ng thu\u1ed9c ch\u00e2u Lang Ch\u00e1nh. B\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi n\u01b0\u1edbc Thanh l\u00e0 Cao Ho\u00e0nh \u0110\u1ee9c, Ho\u00e0ng Qu\u1ebf Th\u00e0nh xin khai, m\u1ed7i n\u0103m n\u1ed9p thu\u1ebf 100 l\u1ea1ng b\u1ea1c.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>Quan B\u1eafc Th\u00e0nh t\u00e2u n\u00f3i : \u201cTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y l\u1ec7 \u0111\u1ecbnh c\u00e1c ph\u1ee7 l\u1ef5 \u0111\u1ec1u ch\u1ecdn nh\u1eefng ch\u1ed7 \u0111\u01b0\u1eddng s\u00e1 trung \u0111\u1ed9, \u0111\u1ecba th\u1ebf xung y\u1ebfu \u1edf nh\u1eefng huy\u1ec7n ki\u00eam l\u00fd c\u1ee7a ph\u1ee7 m\u00e0 l\u1eadp. C\u00e1c ph\u1ee7 Thi\u00ean Tr\u01b0\u1eddng, Ki\u1ebfn X\u01b0\u01a1ng, Th\u00e1i&nbsp; B\u00ecnh, Nam S\u00e1ch, H\u1ea1 H\u1ed3ng \u0111\u00e3 ch\u1ecdn \u0111\u1ea5t d\u1eddi ph\u1ee7 l\u1ef5 \u0111\u1ebfn r\u1ed3i. (Thi\u00ean Tr\u01b0\u1eddng tr\u01b0\u1edbc \u1edf Nam Ch\u00e2n, d\u1eddi sang Giao Th\u1ee7y ; Ki\u1ebfn X\u01b0\u01a1ng tr\u01b0\u1edbc \u1edf Th\u01b0 Tr\u00ec, d\u1eddi sang V\u0169 Ti\u00ean ; Th\u00e1i B\u00ecnh tr\u01b0\u1edbc \u1edf Ph\u1ee5 D\u1ef1c, d\u1eddi sang \u0110\u00f4ng Quan; Nam S\u00e1ch tr\u01b0\u1edbc \u1edf Thanh L\u00e2m, d\u1eddi sang Ch\u00ed Linh ; H\u1ea1 H\u1ed3ng tr\u01b0\u1edbc \u1edf Gia L\u1ed9c, d\u1eddi sang T\u1ee9 K\u1ef3). Nay c\u00f2n c\u00e1c ph\u1ee7 l\u1ef5 Kinh M\u00f4n, L\u1ef5 Nh\u01a1n, Ti\u00ean H\u01b0ng, Qu\u1ed1c Oai, T\u1eeb S\u01a1n, Th\u01b0\u1eddng T\u00edn, xin c\u0169ng l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t cho d\u1eddi. (Kinh M\u00f4n tr\u01b0\u1edbc \u1edf Kim Th\u00e0nh, d\u1eddi sang Gi\u00e1p S\u01a1n ; L\u1ef5 Nh\u01a1n tr\u01b0\u1edbc \u1edf Nam Xang, d\u1eddi sang B\u00ecnh L\u1ee5c ; Ti\u00ean H\u01b0ng tr\u01b0\u1edbc \u1edf Duy\u00ean H\u00e0, d\u1eddi sang Th\u1ea7n Kh\u00ea; Qu\u1ed1c Oai tr\u01b0\u1edbc \u1edf Ph\u01b0\u1ee3ng Tr\u00ec, d\u1eddi sang Th\u1ee5y \u1ee9ng ; T\u1eeb S\u01a1n tr\u01b0\u1edbc \u1edf Vinh Ki\u1ec1u, d\u1eddi sang Th\u1ea1c Qu\u1ea3 ; Th\u01b0\u1eddng T\u00edn tr\u01b0\u1edbc \u1edf La Ph\u00f9, d\u1eddi sang H\u00e0 H\u1ed3i. Ph\u01b0\u1ee3ng Tr\u00ec, Th\u1ee5y \u1ee9ng \u0111\u1ec1u l\u00e0 t\u00ean x\u00e3 thu\u1ed9c huy\u1ec7n \u0110an Ph\u01b0\u1ee3ng; V\u1ecbnh Ki\u1ec1u, Th\u1ea1c Qu\u1ea3 \u0111\u1ec1u l\u00e0 t\u00ean x\u00e3 thu\u1ed9c huy\u1ec7n \u0110\u00f4ng Ng\u00e0n; La Ph\u00f9, H\u00e0 H\u1ed3i \u0111\u1ec1u l\u00e0 t\u00ean x\u00e3 thu\u1ed9c huy\u1ec7n Th\u01b0\u1ee3ng Ph\u01b0\u1edbc). L\u1ea1i ph\u1ee7 \u0110oan H\u00f9ng ki\u00eam l\u00fd [huy\u1ec7n] Tam D\u01b0\u01a1ng, m\u00e0 ph\u1ee7 l\u1ef5 th\u00ec \u0111\u00f3ng \u1edf T\u00e2y Quan, xin l\u1ea5y T\u00e2y Quan l\u00e0m ph\u1ee7 ki\u00eam l\u00fd m\u00e0 do tri huy\u1ec7n T\u00e2y Quan \u0111\u1ed5i b\u1ed5 \u0111i tri huy\u1ec7n Tam D\u01b0\u01a1ng\u201d. Vua \u0111\u1ec1u nghe theo.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u0103n mi\u1ebfu l\u00e0m xong. Ng\u00e0y B\u00ednh tu\u1ea5t \u0111\u1eb7t th\u1ea7n v\u1ecb Ti\u00ean s\u01b0 [Kh\u1ed5ng t\u1eed]. Sai L\u1ec5 b\u1ed9 r\u01b0\u1edbc th\u1ea7n t\u01b0\u1ee3ng ch\u1ecdn n\u01a1i \u0111\u1ea5t s\u1ea1ch \u1edf trong mi\u1ebfu ch\u00f4n \u0111i. C\u00e1c b\u00e0i v\u1ecb t\u1ee9 ph\u1ed1i, th\u1eadp tri\u1ebft, ti\u00ean hi\u1ec1n, ti\u00ean nho, b\u00e0y theo th\u1ee9 b\u1eadc th\u1edd \u1edf t\u1ea3 h\u1eefu v\u00e0 hai b\u00ean gi\u1ea3i v\u00f5 \u0111\u00f4ng t\u00e2y. Ch\u1ebf \u0111\u1ed3 th\u1edd, \u0111\u1ecbnh nh\u1ea1c ch\u01b0\u01a1ng (d\u00f9ng nh\u1ea1c nh\u00e0 Minh, t\u1ea5u s\u00e1u l\u1ea7n). V\u0103n v\u1eadt m\u1ed9t phen \u0111\u1ed5i m\u1edbi r\u1ef1c r\u1ee1. (Ch\u00ednh gi\u1eefa mi\u1ebfu b\u00e0y th\u1ea7n v\u1ecb Ch\u00ed th\u00e1nh ti\u00ean s\u01b0 Kh\u1ed5ng t\u1eed; th\u1edd ph\u1ed1i ph\u00eda \u0111\u00f4ng : Ph\u1ee5c th\u00e1nh Nhan t\u1eed,<\/p>\n\n\n\n<p>Thu\u1eadt th\u00e1nh T\u1eed T\u01b0 t\u1eed ; th\u1edd ph\u1ed1i ph\u00eda t\u00e2y : T\u00f4n th\u00e1nh T\u0103ng t\u1eed, \u00e1 th\u00e1nh M\u1ea1nh t\u1eed ; d\u00e3y b\u00ean \u0111\u00f4ng th\u1edd c\u00e1c ti\u00ean tri\u1ebft : M\u1eabn t\u1eed, r\u1ed3i \u0111\u1ebfn Nhi\u1ec5m t\u1eed, \u0110oan M\u1ed9c t\u1eed, Tr\u1ecdng t\u1eed, B\u1ed1c t\u1eed ; d\u1eaby b\u00ean t\u00e2y th\u1edd c\u00e1c ti\u00ean tri\u1ebft : Nhi\u1ec5m t\u1eed, T\u1ec3 t\u1eed, Nhi\u1ec5m t\u1eed, Ng\u00f4n t\u1eed, Chuy\u00ean T\u00f4n t\u1eed; gi\u1ea3i v\u00f5 b\u00ean \u0111\u00f4ng th\u1edd 31 v\u1ecb ti\u00ean hi\u1ec1n, 17 v\u1ecb ti\u00ean nho; \u0111\u1ea7u l\u00e0 \u0110\u1ea1m \u0110\u00e0i t\u1eed Di\u1ec7t Minh, r\u1ed3i \u0111\u1ebfn Nguy\u00ean t\u1eed Hi\u1ebfn, Nam Cung t\u1eed Qu\u00e1t, Th\u01b0\u01a1ng t\u1eed C\u1ed3, T\u1ea5t \u0110i\u00eau t\u1eed&nbsp; Khai, T\u01b0 M\u00e3 t\u1eed Canh, H\u1eefu t\u1eed Nh\u01b0\u1ee3c, Vu M\u00e3 t\u1eed Thi, Nhan t\u1eed T\u00e2n, T\u00e0o t\u1eed Tu\u1ea5t, C\u00f4ng T\u00f4n t\u1eed Long, T\u1ea7n t\u1eed Th\u01b0\u01a1ng, Nhan t\u1eed Cao, Nh\u01b0\u1ee1ng t\u1eed T\u1ee9 X\u00edch, Th\u1ea1ch t\u1eed T\u00e1c Th\u1ee5c, C\u00f4ng H\u1ea1 t\u1eed Th\u1ee7, H\u1eadu t\u1eed X\u1eed, H\u1ec1 t\u1eed Dung \u0110i\u1ec3m, Nhan t\u1eed T\u1ed5, C\u00e2u t\u1eed T\u1ec9nh C\u01b0\u01a1ng, T\u1ea7n t\u1eed T\u1ed5, Huy\u1ec7n t\u1eed Th\u00e0nh, C\u00f4ng T\u1ed5 t\u1eed C\u00e2u T\u01b0, Y\u00ean t\u1eed C\u1ea5p, Nh\u1ea1c t\u1eed Kh\u00e1i, \u0110\u1ecbch t\u1eed H\u1eafc, Kh\u1ed5ng t\u1eed Trung, C\u00f4ng T\u00e2y t\u1eed \u0110i\u1ec3m, Nhan t\u1eed Chi B\u1ed9c, Thi t\u1eed Chi Th\u01b0\u1eddng, T\u1ea7n t\u1eed Phi, r\u1ed3i \u0111\u1ebfn ti\u00ean nho l\u00e0 T\u1ea3 t\u1eed Kh\u00e2u Minh, C\u1ed1c L\u01b0\u01a1ng t\u1eed X\u00edch, Cao \u0110\u01b0\u1eddng t\u1eed Sinh, Mao t\u1eed Tr\u00e0nh, \u0110\u1ed7 t\u1eed T\u1eed Xu\u00e2n, V\u01b0\u01a1ng t\u1eed Th\u00f4ng, \u00c2u D\u01b0\u01a1ng t\u1eed Tu, Ch\u00e2u t\u1eed \u0110\u00f4n Di, Tr\u00ecnh t\u1eed Di, Tr\u01b0\u01a1ng t\u1eed T\u00e1i, D\u01b0\u01a1ng t\u1eed Trung L\u1eadp, Ch\u00e2u t\u1eed Hy, L\u1ee5c t\u1eed C\u1eedu Uy\u00ean, Th\u00e1i t\u1eed Th\u1ea7m, H\u1ee9a t\u1eed H\u00e0nh, Tr\u1ea7n t\u1eed Hi\u1ebfn Ch\u01b0\u01a1ng, V\u01b0\u01a1ng t\u1eed Th\u1ee7 Nh\u01a1n; gi\u1ea3i v\u00f5 b\u00ean t\u00e2y th\u1edd 31 v\u1ecb ti\u00ean hi\u1ec1n, 16 v\u1ecb ti\u00ean nho: \u0111\u1ea7u l\u00e0 B\u1eadt t\u1eed B\u1ea5t T\u1ec1, r\u1ed3i \u0111\u1ebfn C\u00f4ng D\u00e3 t\u1eed Tr\u00e0ng, C\u00f4ng Tri\u1ebft t\u1eed Ai, Cao t\u1eed S\u00e0i, Ph\u1ea7n t\u1eed Tu, C\u00f4ng T\u00e2y t\u1eed X\u00edch, L\u01b0\u01a1ng t\u1eed Chi\u00ean, Nhi\u1ec5m t\u1eed Nhu, B\u00e1 t\u1eed Ki\u1ec1n, Nhi\u1ec5m t\u1eed L\u00fd, T\u1ea5t \u0110i\u00eau t\u1eed \u0110\u1ed3 Ph\u1ee5, T\u1ea5t \u0110i\u00eau t\u1eed X\u00e1, Th\u01b0\u01a1ng t\u1eed Tr\u1ea1ch, Nh\u00e2m t\u1eed B\u1ea5t T\u1ec1, C\u00f4ng t\u1eed L\u01b0\u01a1ng Nhu, C\u00f4ng t\u1eed Khi\u00eam \u0110\u1ecbnh, Khi\u00eau t\u1eedu \u0110an, H\u00e3n Ph\u1ee5 t\u1eed H\u1eafc, Vinh t\u1eed C\u00e2n, T\u1ea3 t\u1eed Nh\u01a1n S\u00ednh, Tr\u1ecbnh t\u1eed Qu\u1ed1c, Nguy\u00ean t\u1eed Cang, Li\u00eam t\u1eed Khi\u1ebft, Th\u00fac Tr\u1ecdng t\u1eed H\u1ed9i, C\u1ed1ng T\u00e2y t\u1eed D\u01b0 Nh\u01b0, Khu\u00ea t\u1eed&nbsp; T\u1ed1n, Tr\u1ea7n t\u1eed Cang, C\u1ea7m t\u1eed Tr\u01b0\u01a1ng, B\u1ed9 Th\u00fac t\u1eed Th\u1eeba, Th\u00e2n t\u1eed Tr\u00e0nh, Nhan t\u1eed Kho\u00e1i; r\u1ed3i \u0111\u1ebfn ti\u00ean nho : C\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng t\u1eed Cao, Ph\u1ee5c t\u1eed Th\u1eafng, Kh\u1ed5ng t\u1eed An Qu\u1ed1c, \u0110\u1ed5ng t\u1eed Tr\u1ecdng Th\u01b0, H\u1eadu t\u1eed X\u01b0\u01a1ng, H\u00e0n t\u1eed D\u0169, H\u1ed3 t\u1eed Vi\u00ean, Tr\u00ecnh t\u1eed H\u1ea1o, Thi\u1ec7u t\u1eed Ung, T\u01b0 M\u00e3 t\u1eed Quang, H\u1ed3 t\u1eed An Qu\u1ed1c, L\u00e3 t\u1eed Th\u1ed5 Khi\u00eam, Tr\u01b0\u01a1ng t\u1eed Th\u1ee9c, Ch\u00e2n t\u1eed \u0110\u1ee9c T\u00fa, Ti\u1ebft t\u1eed Huy\u00ean, H\u1ed3 t\u1eed C\u01b0 Nh\u01a1n).<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y s\u1edf mi\u1ebfu c\u0169 l\u00e0m \u0111\u1ec1n Kh\u1ea3i th\u00e1nh. (Gian ch\u00ednh gi\u1eefa \u0111\u1ec1n l\u00e0 v\u1ecb Kh\u1ea3i th\u00e1nh c\u00f4ng ; th\u1edd ph\u1ed1i b\u00ean \u0111\u00f4ng: c\u00e1c ti\u00ean hi\u1ec1n Nhan th\u1ecb v\u00e0 Kh\u1ed5ng th\u1ecb ; th\u1edd ph\u1ed1i b\u00ean T\u00e2y : c\u00e1c ti\u00ean hi\u1ec1n T\u0103ng th\u1ecb v\u00e0 M\u1ea1nh T\u00f4n th\u1ecb ; d\u00e3y b\u00ean \u0111\u00f4ng th\u1edd ti\u00ean nho : Tr\u00ecnh th\u1ecb H\u01b0\u1edbng, r\u1ed3i \u0111\u1ebfn Th\u00e1i th\u1ecb Nguy\u00ean \u0110\u00ecnh ; d\u00e3y b\u00ean t\u00e2y th\u1edd ti\u00ean nho : Ch\u00e2u th\u1ecb T\u00f9ng, r\u1ed3i \u0111\u1ebfn Ch\u00e2u th\u1ecb Ph\u1ee5 Th\u00e0nh).<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho V\u0103n mi\u1ebfu c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec1u \u0111\u1eb7t th\u1ea7n v\u1ecb Ti\u00ean s\u01b0 \u0111\u1ec3 th\u1edd. N\u01a1i n\u00e0o tr\u01b0\u1edbc c\u00f3 th\u1ea7n t\u01b0\u1ee3ng th\u00ec ch\u1ecdn ch\u1ed7 \u0111\u1ea5t s\u1ea1ch m\u00e0 ch\u00f4n \u0111i.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ed1c tr\u1ea5n th\u1ea7n Thanh Hoa d\u00e2ng s\u1edb t\u00e2u v\u1ec1 c\u00f4ng tr\u1ea1ng c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u1ef1 vi\u1ec7c b\u1eaft gi\u1eb7c \u1edf Thanh B\u00ecnh. H\u1ea1 l\u1ec7nh cho Qu\u1ea3n ph\u1ee7 Thi\u00ean Quan l\u00e0 \u0110\u00e0o V\u0103n Th\u00e0nh l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Nhu\u1ec7 phong, Tri ph\u1ee7 Nguy\u1ec5n Kim Gi\u00e1m l\u00e0m \u0110i\u1ec3n qu\u00e2n v\u1ec7 Th\u1ea7n v\u00f5, \u0111\u1ec1u gi\u1eef b\u1ea3n ch\u1ee9c m\u00e0 l\u00e3nh vi\u1ec7c ph\u1ee7. Th\u01b0\u1edfng cho bi\u1ec1n binh 2.600 quan ti\u1ec1n, cho th\u1ed5 t\u00f9 th\u1ed5 binh 400 quan ti\u1ec1n. Ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft tr\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ec1n tu\u1ea5t v\u00e0 truy t\u1eb7ng theo th\u1ee9 b\u1eadc kh\u00e1c nhau. B\u1ecdn L\u01b0\u01a1ng V\u0103n V\u00e2n v\u00e0 Mai Gia C\u01b0\u01a1ng tuy c\u00f3 chi\u1ebfn c\u00f4ng, nh\u01b0ng kh\u00f4ng bi\u1ebft ng\u0103n c\u1ea5m qu\u00e2n l\u00ednh c\u01b0\u1edbp b\u00f3c, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 th\u01b0\u1edfng.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 8, t\u1ebf thu \u1edf V\u0103n mi\u1ebfu. Vua th\u00e2n l\u00e0m l\u1ec5.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Cai b\u1ea1 Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Minh Th\u00e0nh l\u00e0m H\u1eefu tham tri H\u1ed9 b\u1ed9, Th\u1ecb trung h\u1ecdc s\u0129 L\u00fd Gia Du l\u00e0m Cai b\u1ea1 Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Uy v\u00f5 l\u00e0 Tr\u1ea7n Ph\u01b0\u1edbc Trung l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 D\u01b0\u01a1ng v\u00f5, Nguy\u1ec5n V\u0103n L\u01b0\u1ee3ng l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Uy v\u00f5, Cai c\u01a1 \u0110\u1eb7ng H\u1eefu Ch\u1ea5t l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Th\u00e0nh v\u00f5.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Thi\u00eam l\u00e0m Th\u1ee7 ng\u1ef1 H\u1ea3i V\u00e2n quan, Tri b\u1ea1 Tr\u1ea7n \u0110\u1ea1i Ngh\u0129a l\u00e0m Hi\u1ec7p th\u1ee7 c\u1eeda Eo.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y H\u00e0n l\u00e2m ch\u1ebf c\u00e1o Tr\u1ea7n V\u00e2n \u0110\u1ea1i l\u00e0m Thi\u00eam s\u1ef1 L\u1ea1i b\u1ed9, Tri ph\u1ee7 Ng\u00f4 L\u01b0\u01a1ng Uy\u1ec3n l\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m ch\u1ebf c\u00e1o.<\/p>\n\n\n\n<p>Tri\u1ec7u Th\u1ed1ng qu\u1ea3n \u0111\u1ed3n Xi\u00eam qu\u00e2n l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n T\u1ed3n \u0111em b\u1ecdn tr\u01b0\u1edfng chi tr\u01b0\u1edfng hi\u1ec7u qu\u00e2n s\u1edf b\u1ed9 v\u1ec1 Kinh. \u0110\u1ebfn n\u01a1i, th\u01b0\u1edfng cho ti\u1ec1n theo b\u1ef1c kh\u00e1c nhau, \u1edf h\u01a1n m\u1ed9t n\u0103m r\u1ed3i cho v\u1ec1.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00e0nh l\u00e0m Qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 H\u1eefu ti\u1ec7p Ti\u1ec1n qu\u00e2n, Tr\u1ea7n V\u0103n Mu\u1ed9n l\u00e0m Ph\u00f3 qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 Trung ti\u1ec7p, L\u00ea Huy T\u00edch l\u00e0m Ph\u00f3 qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 H\u1eadu k\u00ednh.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua r\u01b0\u1edbc ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu \u0111i xem th\u1ee7y qu\u00e2n \u0111ua thuy\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>Mi\u1ec5n binh dao cho d\u00e2n th\u1ee3 \u0111\u00fac \u1edf Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i, sai l\u1ec7 theo Nh\u00e0 \u0111\u1ed3 \u0111\u1ec3 l\u00e0m vi\u1ec7c.<\/p>\n\n\n\n<p>Ban s\u1eafc v\u00e0 m\u0169 \u00e1o cho b\u1ecdn Hu\u1ef3nh V\u0103n Linh, Cai \u0111\u1ed9i \u0111\u1ed9i An b\u1ed9 v\u00e0 Tr\u1ea7n Quang L\u01b0\u1ee3ng, Cai \u0111\u1ed9i \u0111\u1ed9i C\u01b0\u1eddng b\u1ed9 \u1edf n\u01b0\u1edbc Ch\u00e2n L\u1ea1p, theo th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a vua Phi\u00ean N\u1eb7c Ch\u0103n.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ed5 ph\u1ec9 \u1edf Kinh B\u1eafc h\u01a1n 500 ng\u01b0\u1eddi c\u01b0\u1edbp b\u00f3c \u1edf ba x\u00e3 Ti\u00ean L\u1ee5c, M\u1ef9 L\u1ed9c, Ho\u00e0ng H\u00e0 thu\u1ed9c ph\u1ee7 L\u1ea1ng Giang. B\u1ecdn th\u1ed5 h\u00e0o Tr\u1ea7n Th\u1ebf Hanh, Tr\u1ea7n B\u00e1 Li\u00eau, Nguy\u1ec5n B\u00e1 \u0110i\u1ec1u t\u1ef1 \u0111em \u0111inh tr\u00e1ng \u0111\u00f3n \u0111\u00e1nh, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c 4 \u0111\u1ed3 \u0111\u1ea3ng v\u00e0 ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n n\u0103m ch\u1ee5c th\u1ee7 c\u1ea5p. Th\u00e0nh th\u1ea7n t\u00e2u c\u00f4ng tr\u1ea1ng. Th\u01b0\u1edfng cho 500 quan ti\u1ec1n v\u00e0 15 t\u1ea5m nhi\u1ec5u.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e0nh th\u1ea7n Gia \u0110\u1ecbnh t\u00e2u r\u1eb1ng : \u201cDanh hi\u1ec7u ph\u1ee7 huy\u1ec7n \u1edf c\u00e1c tr\u1ea5n \u0111\u00e3 thay \u0111\u1ed5i, xin \u0111\u1eb7t m\u1ed7i huy\u1ec7n m\u1ed9t tri huy\u1ec7n \u0111\u1ec3 l\u00e0m vi\u1ec7c huy\u1ec7n\u201d. Vua theo l\u1eddi. Sai xem x\u00e9t \u0111\u1ecba th\u1ebf \u0111\u1ec3 l\u1eadp c\u00e1c huy\u1ec7n nha. L\u1ea1i th\u1ea5y bu\u1ed5i \u0111\u1ea7u m\u1edbi chia \u0111\u1ea5t, c\u00f4ng vi\u1ec7c n\u00ean theo \u0111\u01a1n gi\u1ea3n, s\u1eafc r\u1eb1ng c\u00e1c \u0111\u1ea1o Long Xuy\u00ean, Ki\u00ean Giang, \u0110\u00f4ng Kh\u1ea9u, \u0110\u1ed3ng M\u00f4n, H\u01b0ng Ph\u01b0\u1edbc, Tr\u1ea5n Giang thu\u1ed9c v\u1ec1 \u0111\u1ecba gi\u1edbi huy\u1ec7n n\u00e0o th\u00ec kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u1eb7t huy\u1ec7n nha n\u1eefa, v\u1eabn cho qu\u1ea3n \u0111\u1ea1o ki\u00eam l\u00fd c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u1ee7a huy\u1ec7n.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho c\u00e1c th\u00e0nh dinh tr\u1ea5n \u0111\u1ea1o \u0111\u1ec1u x\u00e9t trong h\u1ea1t gi\u00e1 g\u1ea1o \u0111\u1eaft r\u1ebb, t\u00ecnh h\u00ecnh c\u00f4ng vi\u1ec7c l\u00e0m ru\u1ed9ng v\u00e0 n\u1eafng m\u01b0a th\u1ebf n\u00e0o, m\u1ed7i th\u00e1ng t\u00e2u m\u1ed9t l\u1ea7n, duy s\u00e1u tr\u1ea5n ngo\u1ea1i \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh th\u00ec ba th\u00e1ng t\u00e2u m\u1ed9t l\u1ea7n.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho hai b\u1ed9 H\u1ed9 Binh h\u1ecdp l\u00e0m s\u1ed5 \u0111inh \u0111i\u1ec1n \u1edf b\u1ed1n dinh tr\u1ef1c l\u1ec7.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho ph\u00e9p thi\u00eam s\u1ef1 s\u00e1u b\u1ed9 t\u1eeb nay \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00ean \u0111i\u1ec7n t\u00e2u vi\u1ec7c.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00e2n \u1edf hai th\u00f4n T\u00e2n Kh\u00e1nh v\u00e0 L\u00e2m An thu\u1ed9c \u0111\u1ea1o Long Xuy\u00ean ki\u1ec7n nhau v\u1ec1 ru\u1ed9ng. Th\u00e0nh th\u1ea7n Gia \u0110\u1ecbnh th\u1ea5y hai th\u00f4n \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ed5 \u0111i\u1ec1n, ru\u1ed9ng th\u00ec \u1edf T\u00e2n Kh\u00e1nh m\u00e0 L\u00e2m An th\u00ec tr\u01b0ng tr\u01b0\u1edbc, l\u00e2u m\u00e3i kh\u00f4ng gi\u1ea3i quy\u1ebft xong, b\u00e8n \u0111em vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Vua n\u00f3i : \u201cT\u00e2n Kh\u00e1nh tuy ch\u01b0a c\u00f3 s\u1ed5 \u0111i\u1ec1n, nh\u01b0ng \u0111\u1ecba gi\u1edbi hai th\u00f4n \u1ea5y \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh r\u00f5 r\u1ed3i th\u00ec L\u00e2m An sao c\u00f3 th\u1ec3 tranh \u0111\u01b0\u1ee3c\u201d. H\u1ea1 l\u1ec7nh l\u1ea5y ru\u1ed9ng \u1ea5y cho v\u1ec1 T\u00e2n Kh\u00e1nh.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh r\u00f5 \u0111i\u1ec1u c\u1ea5m v\u1ec1 b\u01b0u ch\u00ednh. Ph\u00e0m c\u00e1c th\u00e0nh dinh tr\u1ea5n gi\u1ea3i \u0111\u1ec7 \u0111\u1ed3 v\u1eadt c\u00f4ng, hay nh\u00e2n vi\u1ec7c c\u00f4ng m\u00e0 ph\u00e1t tr\u1ea1m th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u00e1 30 ng\u01b0\u1eddi. N\u1ebfu v\u1eadt nhi\u1ec1u th\u00ec d\u00f9ng binh \u0111\u1ec3 h\u1ed9 t\u1ed1ng. Nh\u00e0 tr\u1ea1m l\u1ea5y \u1ea5n ch\u01b0\u01a1ng l\u00e0m t\u00edn, ai d\u00f9ng tri\u1ec7n ri\u00eang hay b\u1eaft ri\u00eang, n\u1ebfu l\u00e0 quan th\u00ec x\u1eed bi\u1ebfm, d\u1ecbch m\u1ee5c m\u00e0 nghe theo th\u00ec x\u1eed t\u1ed9i \u0111\u1ed3. Ng\u01b0\u1eddi sai ph\u00e1i n\u1ebfu d\u1ecda n\u1ea1t \u0111\u00f2i c\u1ea5p m\u1ed9t phu tr\u1ea1m tr\u1edf l\u00ean th\u00ec x\u1eed 100 roi. Duy vi\u1ec7c quan h\u1ec7 qu\u00e2n c\u01a1, c\u00f3 tin h\u1ecfa t\u1ed1c th\u00ec ph\u1ea3i ph\u00e1t ngay, kh\u00f4ng c\u00e2u n\u1ec7 l\u1ec7 n\u00e0y.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u01b0\u1edbng gi\u1eb7c \u1edf S\u01a1n Nam h\u1ea1 l\u00e0 Ph\u1ea1m Du\u1eadt ra th\u00fa. H\u1ea1 l\u1ec7nh tha t\u1ed9i, th\u1ea3 cho v\u1ec1. Nh\u00e2n h\u1ea1 l\u1ec7nh cho B\u1eafc Th\u00e0nh t\u1eeb nay c\u00f3 gi\u1eb7c gi\u00e3 ra th\u00fa \u0111\u1ec1u cho khoan tha. Do \u0111\u00f3 \u0111\u1ea3ng gi\u1eb7c ra \u0111\u1ea7u th\u00fa r\u1ea5t nhi\u1ec1u.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Ph\u00f3 \u0111\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf \u0110\u00e0o V\u0103n L\u01b0\u01a1ng Qu\u1ea3n th\u1ee7y qu\u00e2n Ngh\u1ec7 An.<\/p>\n\n\n\n<p>Qu\u1ea3ng B\u00ecnh b\u1ecb l\u1ee5t, ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 s\u00fac v\u1eadt ch\u1ebft \u0111u\u1ed1i nhi\u1ec1u. Sai dinh th\u1ea7n ph\u00e1t th\u00f3c kho cho d\u00e2n ngh\u00e8o vay, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 3 h\u1ed9c.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 9, tr\u1ea5n th\u1ea7n Ngh\u1ec7 An t\u00e2u n\u00f3i: \u201cS\u1ed1 mu\u1ed1i v\u00e0 m\u00e2y n\u01b0\u1edbc \u1edf trong kho tr\u1ea5n t\u00edch tr\u1eef \u0111\u00e3 l\u00e2u n\u0103m, xin t\u1eeb nay hai h\u1ea1ng thu\u1ebf \u1ea5y cho d\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ed9p thay b\u1eb1ng v\u1ea3i v\u00e0 ti\u1ec1n.\u201d (Mu\u1ed1i n\u1ed9p thay b\u1eb1ng ti\u1ec1n, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 6 quan, m\u00e2y n\u01b0\u1edbc n\u1ed9p thay b\u1eb1ng v\u1ea3i, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 2 t\u1ea5m). Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Nguy\u1ec5n H\u1eefu Trung l\u00e0m qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 T\u1ea3 h\u00f9ng qu\u00e2n Th\u1ea7n v\u00f5, Nguy\u1ec5n V\u0103n Chi\u00eam l\u00e0m ph\u00f3 qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 H\u1eadu h\u00f9ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Binh m\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed9i c\u1ee7a c\u01a1 V\u00f5 l\u1ef1c \u1edf S\u01a1n Nam h\u1ea1 tr\u1ed1n v\u00e0 ch\u1ebft m\u1ea5t nhi\u1ec1u, sai d\u1ed3n l\u00e0m b\u1ed1n \u0111\u1ed9i, m\u1ed7i \u0111\u1ed9i \u0111\u1eb7t m\u1ed9t cai \u0111\u1ed9i \u0111\u1ec3 qu\u1ea3n su\u1ea5t.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1eaft \u0111\u1ea7u \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c T\u1ed5ng tr\u1ea5n th\u00e0nh Gia \u0110\u1ecbnh. Tri\u1ec7u Nguy\u1ec5n V\u0103n Tr\u01b0\u01a1ng v\u1ec1, l\u1ea5y Nguy\u1ec5n V\u0103n Nh\u01a1n l\u00e0m T\u1ed5ng tr\u1ea5n Gia \u0110\u1ecbnh, Tr\u1ecbnh Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c l\u00e0m Hi\u1ec7p t\u1ed5ng tr\u1ea5n. Ban \u1ea5n T\u1ed5ng tr\u1ea5n th\u00e0nh Gia \u0110\u1ecbnh (\u1ea5n b\u1ea1c n\u00fam h\u00ecnh s\u01b0 t\u1eed).<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Qu\u1ea3n c\u01a1 V\u00f5 V\u0103n K\u1ebf l\u00e0m Tr\u1ea5n th\u1ee7 Y\u00ean Qu\u1ea3ng.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y ti\u1ebfn s\u0129 tri\u1ec1u L\u00ea l\u00e0 Nguy\u1ec5n Tu\u1ea5n L\u00fd l\u00e0m \u0110\u1ed1c h\u1ecdc Kinh B\u1eafc, h\u01b0\u01a1ng c\u1ed1ng L\u00fd Tr\u1ea7n T\u1ea5n l\u00e0m Tr\u1ee3 gi\u00e1o.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y V\u1ec7 \u00fay H\u1eefu b\u1ea3o l\u00e0 Ph\u1ea1m Danh V\u0103n v\u00e0 Ph\u1ea1m V\u0103n L\u00fd l\u00e0m Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1, Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay L\u00ea Quang T\u00edch l\u00e0m Ph\u00f3 qu\u1ea3n c\u01a1 H\u1eefu th\u1eafng.<\/p>\n\n\n\n<p>Dinh th\u1ea7n Qu\u1ea3ng Nam t\u00e2u n\u00f3i: \u201cD\u00e2n \u1edf ngu\u1ed3n H\u1eefu Bang m\u1ed7i n\u0103m ph\u1ea3i n\u1ed9p 1.000 c\u00e2n nh\u1ef1a tr\u00e1m, xin cho theo nh\u01b0 l\u1ec7 ngu\u1ed3n \u00d4 Da, m\u1ed7i 100 c\u00e2n nh\u1ef1a tr\u00e1m n\u1ed9p thay b\u1eb1ng 5 quan ti\u1ec1n\u201d. Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00f9a \u0111\u00f4ng, th\u00e1ng 10, ng\u00e0y m\u1ed3ng 1, t\u1ebf \u0111\u00f4ng h\u01b0\u1edfng.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u1eeda \u0111\u1eafp th\u00e0nh tr\u1ea5n S\u01a1n T\u00e2y.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Th\u01b0\u1ee3ng b\u1ea3o khanh Tr\u1ea7n \u0110\u00ecnh Tr\u01b0ng v\u00e0 Th\u1ecb th\u01b0 Nguy\u1ec5n Khoa Minh h\u1ecdp nhau l\u00e0m c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u1eeda quan v\u00e0 khai m\u1ecf \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai l\u1ea5y h\u01b0\u01a1ng c\u1ed1ng b\u1ed5 tri huy\u1ec7n \u1edf c\u00e1c huy\u1ec7n. Tri huy\u1ec7n \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh c\u00f3 khuy\u1ebft, th\u00e0nh th\u1ea7n d\u00e2ng s\u1edb xin c\u1eed nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb h\u00e0n \u0111\u1ec3 sung b\u1ed5.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua kh\u00f4ng cho, b\u1ea3o c\u00e1c quan h\u1ea7u r\u1eb1ng : \u201cCh\u1ee9c huy\u1ec7n l\u1ec7nh l\u00e0 b\u1ef1c th\u1ea7y b\u1ef1c t\u01b0\u1edbng c\u1ee7a d\u00e2n, c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eb9p nh\u1eb9p \u0111\u01b0\u1ee3c \u01b0? Nay nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi \u0111\u1ed7 h\u01b0\u01a1ng c\u1ed1ng c\u00f2n ch\u01b0a b\u1ed5 quan, cho h\u1ecd th\u1eed vi\u1ec7c h\u00e0nh ch\u00ednh tr\u1ecb d\u00e2n, c\u1ee9 ch\u1ecdn \u1edf \u0111\u1ea5y\u201d. B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho B\u1eafc Th\u00e0nh v\u00e0 Thanh Ngh\u1ec7 \u0111\u1ec1u l\u1ea5y h\u01b0\u01a1ng c\u1ed1ng m\u00e0 b\u1ed5 tri huy\u1ec7n. V\u00e0 d\u1ee5 cho h\u1ecd bi\u1ebft \u00fd d\u1ee5ng ng\u01b0\u1eddi c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ec3 h\u1ecd gi\u1eef g\u00ecn n\u1ec1 n\u1ebfp quan tr\u01b0\u1eddng, th\u1eadn tr\u1ecdng danh ph\u1eadn. R\u1ed3i ban cho ph\u1ea9m ph\u1ee5c v\u00e0 cho binh \u0111\u01b0a \u0111i nh\u1eadm ch\u1ee9c. T\u1eeb \u0111\u00f3 vi\u1ec7c ch\u1ecdn huy\u1ec7n l\u1ec7nh c\u00e0ng tr\u1ecdng.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai \u0110\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf&nbsp; Th\u1ee7y qu\u00e2n T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc L\u01b0\u01a1ng, V\u1ec7 \u00fay Th\u1ecb trung Tr\u1ea7n \u0110\u0103ng Long, Thi\u00eam s\u1ef1 L\u1ec5 b\u1ed9 Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh Khoan \u0111\u00e1p 50 chi\u1ebfc thuy\u1ec1n \u00f4 \u0111i Gia \u0110\u1ecbnh r\u01b0\u1edbc quan t\u00e0i Du\u1ec7 t\u00f4ng Hi\u1ebfu \u0111\u1ecbnh ho\u00e0ng \u0111\u1ebf v\u00e0 quan t\u00e0i M\u1ee5c v\u01b0\u01a1ng Anh du\u1ec7 ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed. Sai th\u00e0nh th\u1ea7n Gia \u0110\u1ecbnh \u0111em quan thu\u1ed9c \u0111\u01b0a t\u1edbi b\u1ebfn. C\u00e1c dinh tr\u1ea5n t\u1eeb B\u00ecnh Thu\u1eadn \u0111\u1ebfn Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c \u0111\u1ec1u \u0111\u1eb7t h\u01b0\u01a1ng \u00e1n \u1edf c\u1eeda bi\u1ec3n b\u00e1i t\u1ed1ng. Ho\u00e0ng t\u1eed th\u1ee9 hai l\u00e0 Thi\u1ebfu \u00fay Hy, ho\u00e0ng t\u1eed th\u1ee9 ba l\u00e0 Tu\u1ea5n, chi\u00eau dung l\u00e0 L\u00e2m th\u1ecb v\u00e0 Nguy\u1ec5n th\u1ecb, T\u1ed1ng qu\u1ed1c c\u00f4ng phu nh\u00e2n l\u00e0 L\u00ea th\u1ecb, Th\u00e1i s\u01b0 T\u00f4n Th\u1ea5t \u0110\u1ed3ng, Thi\u1ebfu ph\u00f3 T\u00f4n Th\u1ea5t Ch\u00ed, T\u00f4n Th\u1ea5t Xu\u00e2n, Th\u00e1i ph\u00f3 T\u00f4n Th\u1ea5t Huy, Ti\u1ec1n qu\u00e2n T\u00f4n Th\u1ea5t H\u1ed9i v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi T\u00f4n th\u1ea5t ch\u1ebft \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh, \u0111\u1ec1u \u0111em quan t\u00e0i v\u1ec1 ch\u00f4n.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay L\u00ea T\u1ea5n B\u1eedu l\u00e0m Gi\u00e1m \u0111\u1ed1c c\u1ee5c \u0110\u00fac ti\u1ec1n \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p>Chu\u1ea9n \u0111\u1ecbnh t\u1eeb nay c\u00e1c nha m\u00f4n h\u1ecfi vi\u1ec7c h\u00ecnh, ph\u00e0m c\u00e1c \u00e1n n\u1eb7ng th\u00ec ph\u1ee7 huy\u1ec7n k\u1ebft ngh\u0129 tr\u01b0\u1edbc, th\u01b0\u1ee3ng ty \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng x\u00e9t l\u1ea1i, H\u00ecnh b\u1ed9 th\u1ea9m duy\u1ec7t, n\u1ebfu c\u00f3 ch\u1ed7 kh\u00e1c nhau th\u00ec \u0111em c\u1ea3 hai thuy\u1ebft t\u00e2u l\u00ean. C\u00f2n nh\u1eefng t\u1ed9i h\u01a1i nh\u1eb9 th\u00ec nha m\u00f4n s\u1edf t\u1ea1i ph\u1ea3i x\u1eed tr\u00ed ngay, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c giam gi\u1eef kh\u1ed5 d\u00e2n.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Tham tri C\u00f4ng b\u1ed9 Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c Huy\u00ean, V\u1ec7 \u00fay Ph\u1ea5n d\u1ef1c Ph\u1ea1m V\u0103n T\u01b0\u1eddng theo T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc L\u01b0\u01a1ng \u0111i Gia \u0110\u1ecbnh, coi vi\u1ec7c ch\u1ebf t\u1ea1o 60 chi\u1ebfc thuy\u1ec1n \u00f4 v\u00e0 thuy\u1ec1n l\u00ea.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1eb7t \u0111\u1ed3n Th\u1ee7y qu\u00e2n B\u1eafc Th\u00e0nh \u1edf N\u00f4ng Giang (thu\u1ed9c huy\u1ec7n Duy\u00ean H\u00e0). Th\u00e0nh th\u1ea7n l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00e0nh \u0111i kinh l\u01b0\u1ee3c c\u00e1c tr\u1ea5n, xem \u0111\u1ecba th\u1ebf, \u0111\u1eb7t \u0111\u1ed3n th\u1ee7, th\u1ea5y s\u00f4ng N\u00f4ng Giang l\u00e0 n\u01a1i gi\u00e1p gi\u1edbi S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng, S\u01a1n Nam h\u1ea1 v\u00e0 H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng, xin d\u1eddi \u0111\u1ed3n th\u1ee7y \u1edf H\u00e0m Giang \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea5y. L\u1ea1i \u0111\u1eb7t b\u1ea3o Th\u1ee5y Anh \u1edf S\u01a1n Nam h\u1ea1, b\u1ea3o Xu\u00e2n C\u00e1t \u1edf H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1ec1u gi\u1eef nh\u1eefng n\u01a1i tr\u1ecdng y\u1ebfu \u0111\u1ec3 nghi\u00eam vi\u1ec7c ph\u00f2ng b\u1ecb. Vua \u0111\u1ec1u theo l\u1eddi.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Kh\u00e2m sai ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 ch\u00e1nh th\u1ed1ng H\u1eadu \u0111\u1ed3n qu\u00e2n Th\u1ea7n v\u00f5 l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n H\u01b0ng l\u00e0m Ch\u00e1nh qu\u1ea3n th\u1eadp c\u01a1 Ng\u0169 h\u00f9ng Ng\u0169 d\u0169ng.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho n\u01b0\u1edbc Ch\u00e2n L\u1ea1p n\u1ed9p tr\u1ea3 c\u00e1c \u1ea5n th\u00f4ng h\u00e0nh ng\u1ef1 t\u1ee9. C\u00e1c l\u00e1i bu\u00f4n Ch\u00e2n L\u1ea1p th\u00ec d\u00f9ng \u1ea5n c\u1ee7a qu\u1ed1c v\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Nguy\u1ec5n Hu\u1ef3nh \u0110\u1ee9c t\u00e2u xin khai kh\u1ea9n h\u01a1n 30 m\u1eabu ru\u1ed9ng hoang \u1edf tr\u1ea1i Ph\u01b0\u01a1ng Lang huy\u1ec7n Ph\u00f9 Ly. Vua y cho v\u00e0 cho mi\u1ec5n thu\u1ebf.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 11, truy t\u1eb7ng T\u1ed1ng qu\u1ed1c C\u00f4ng phu nh\u00e2n l\u00e0 L\u00ea th\u1ecb l\u00e0m Qu\u1ed1c phu nh\u00e2n, th\u1ee5y l\u00e0 Th\u1ee5c th\u1eadn (n\u0103m Minh M\u1ec7nh th\u1ee9 13 [1832], gia t\u1eb7ng l\u00e0 Quy qu\u1ed1c nh\u1ea5t ph\u1ea9m phu nh\u00e2n). L\u1ea1i sai d\u1ef1ng t\u1eeb \u0111\u01b0\u1eddng \u1edf An Qu\u00e1n, th\u1edd ba \u0111\u1eddi c\u1ee7a Qu\u1ed1c phu nh\u00e2n.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai \u0111\u00ecnh th\u1ea7n ch\u1ecdn c\u1eed quan ty s\u00e1u b\u1ed9 \u0111\u1ec3 b\u1ed5 th\u01b0 k\u00fd, cai \u00e1n, tri b\u1ea1 c\u00e1c dinh tr\u1ea5n.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai L\u01b0u th\u1ee7 T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc Ngo\u1ea1n v\u00e0 Th\u01b0\u1ee3ng b\u1ea3o thi\u1ebfu khanh Ph\u1ea1m Nh\u1eef Phong sung ch\u1ee9c ch\u00e1nh ph\u00f3 s\u1ee9 sang Xi\u00eam. (T\u1eb7ng Ph\u1eadt v\u01b0\u01a1ng 2 c\u00e2n k\u1ef3 nam, 3 c\u00e2n qu\u1ebf 100 t\u1ea5m l\u1ee5a, 300 t\u1ea5m the, 100 t\u1ea5m v\u1ea3i \u0111en, cho vua th\u1ee9 hai 1 c\u00e2n k\u1ef3 nam, 2 c\u00e2n qu\u1ebf, 50 t\u1ea5m l\u1ee5a, 200 t\u1ea5m the, v\u1ea3i \u0111en v\u00e0 v\u1ea3i tr\u1eafng \u0111\u1ec1u 50 t\u1ea5m).<\/p>\n\n\n\n<p>\u1ea5m th\u1ee5 cho ch\u00e1u T\u00f4n Th\u1ea5t Kh\u00ea l\u00e0 T\u00f4n Th\u1ea5t L\u1ec5 l\u00e0m \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng, cho ch\u00e1u Ch\u01b0\u1edfng dinh T\u1ed1ng H\u1eefu Thanh l\u00e0 T\u1ed1ng H\u1eefu Danh l\u00e0m th\u1ee9 \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng, c\u1ea5p cho t\u1ef1 \u0111i\u1ec1n v\u00e0 m\u1ed9 phu \u0111\u1ec3 gi\u1eef vi\u1ec7c th\u1edd t\u1ef1.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Cai \u0111\u1ed9i Nguy\u1ec5n V\u0103n Nguy\u1ec7t l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Th\u1eafng uy; cho Cai \u0111\u1ed9i L\u00ea Quang Hi\u1ebfn l\u00e0m Cai c\u01a1.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y L\u01b0u th\u1ee7 Qu\u1ea3ng B\u00ecnh l\u00e0 L\u01b0u Ph\u01b0\u1edbc T\u01b0\u1eddng l\u00e0m Tr\u1ea5n th\u1ee7 Kinh B\u1eafc, Ph\u00f3 th\u1ed1ng H\u1eadu \u0111\u1ed3n T\u1ea3 qu\u00e2n l\u00e0 L\u00ea V\u0103n C\u00f4n l\u00e0m L\u01b0u th\u1ee7 Qu\u1ea3ng B\u00ecnh.<\/p>\n\n\n\n<p>Ph\u01b0\u1edbc T\u01b0\u1eddng xin cho h\u01a1n 30 ng\u01b0\u1eddi c\u1ef1u thu\u1ed9c l\u00e0 bi\u1ec1n binh th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ea1o \u0111\u00f3ng th\u00fa Ngh\u1ec7 An v\u00e0 Qu\u1ea3ng B\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c&nbsp; \u0111i theo \u0111\u1ec3 sai khi\u1ebfn. Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n Nguy\u1ec5n V\u0103n Di\u00ean l\u00e0m Thi\u00eam s\u1ef1 H\u1ed9 b\u1ed9, Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u1ecbnh l\u00e0m Thi\u00eam s\u1ef1 C\u00f4ng b\u1ed9, V\u00f5 V\u0103n Nho l\u00e0m Thi\u00eam s\u1ef1 Binh b\u1ed9, Tham lu\u1eadn Tr\u01b0\u01a1ng V\u0103n Trinh l\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n th\u1ecb th\u01b0, Tri b\u1ea1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Ng\u00f4n l\u00e0m Hi\u1ec7p th\u1ee7 \u0111\u1ea1o Cam L\u1ed9.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Thi\u00eam s\u1ef1 H\u1ed9 b\u1ed9 l\u00e0 Nguy\u1ec5n C\u00f4ng Ti\u1ec7p \u0111em L\u1ec7nh s\u1eed ty s\u00e1u b\u1ed9 \u0111i thanh tra ti\u1ec1n th\u00f3c c\u00e1c tr\u1ea5n thu\u1ed9c B\u1eafc Th\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Thi\u00eam s\u1ef1 H\u1ed9 b\u1ed9 l\u00e0 Phan Ti\u1ebfn Thi\u1ec7n l\u00e0m Hi\u1ec7p tr\u1ea5n Kinh B\u1eafc, Tri ph\u1ee7 Th\u00e1i B\u00ecnh l\u00e0 Ho\u00e0ng Xu\u00e2n T\u00fa l\u00e0m Tham hi\u1ec7p. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y Hi\u1ec7p tr\u1ea5n Th\u00e1i V\u0103n Minh v\u00e0 Tham hi\u1ec7p Nguy\u1ec5n V\u0103n Hu\u1ef3nh l\u1ea5y th\u00f3c kho 15.000 h\u1ed9c. \u0110\u1ebfn khi Minh \u0111\u1ed5i \u0111i H\u01b0ng H\u00f3a, L\u00ea Minh Huy thay l\u00e0m Hi\u1ec7p tr\u1ea5n, Ho\u00e0ng m\u01b0u v\u1edbi Huy thu b\u1ed9i th\u00f3c c\u1ee7a d\u00e2n \u0111em \u0111\u1ec1n v\u00e0o s\u1ed1 thi\u1ebfu \u0111\u00f3. Vi\u1ec7c ph\u00e1t gi\u00e1c.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua sai th\u00e0nh th\u1ea7n x\u00e9t tr\u1ecb, l\u1ea5y b\u1ecdn Ti\u1ebfn Thi\u1ec7n thay ch\u00e2n. Sau \u00e1n d\u00e2ng l\u00ean, Minh v\u00e0 Ho\u00e0ng \u0111\u1ec1u b\u1ecb t\u1ed9i ch\u1ebft. Huy b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c; qu\u00e2n v\u00e0 l\u1ea1i coi kho \u0111\u1ec1u b\u1ecb t\u1ed9i \u0111\u1ed3.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 12, h\u1ea1 l\u1ec7nh t\u1eeb Qu\u1ea3ng B\u00ecnh t\u1edbi B\u00ecnh Thu\u1eadn h\u1eb1ng ng\u00e0y ghi c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u1ee7a tr\u1ea5n, m\u1ed7i th\u00e1ng t\u00e2u l\u00ean m\u1ed9t l\u1ea7n.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00ecnh H\u00f2a b\u1ecb l\u1ee5t.<\/p>\n\n\n\n<p>Ngh\u1ec7 An \u0111\u00f3i. Tr\u1ea5n th\u1ea7n t\u00e2u xin ho\u00e3n b\u1eaft l\u00ednh tr\u1ed1n, x\u00e9t ki\u1ec7n v\u1eb7t v\u00e0 \u0111\u00f2i n\u1ee3 t\u01b0. Vua \u0111\u1ec1u theo l\u1eddi, l\u1ea1i h\u1ea1 l\u1ec7nh ho\u00e3n thu c\u1ea3 c\u00e1c thu\u1ebf t\u00f4 dung n\u0103m nay.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai H\u1ed9 b\u1ed9 Nguy\u1ec5n K\u1ef3 K\u1ebf v\u00e0 Tham tri L\u1ea1i b\u1ed9 Ph\u1ea1m \u0110\u0103ng H\u01b0ng h\u1ed9i t\u00ednh s\u1ed1 th\u00f3c g\u1ea1o ch\u1ee9a kho trong ba n\u0103m t\u1eeb Gia \u0110\u1ecbnh tr\u1edf ra \u0111\u1ebfn Thanh B\u00ecnh, t\u00e2u l\u00ean vua bi\u1ebft.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho Nguy\u1ec5n H\u1eefu T\u00fa ch\u1ee9c h\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m. Cha H\u1eefu T\u00fa l\u00e0 Nguy\u1ec5n H\u1eefu T\u00f4n, ti\u00ean t\u1ed5 x\u01b0a l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi huy\u1ec7n Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c tr\u1ea5n S\u01a1n Nam, theo Th\u00e1i t\u1ed5 v\u00e0o tr\u1ea5n ph\u01b0\u01a1ng Nam, nh\u1eadp t\u1ecbch \u1edf x\u00e3 M\u1eadu T\u00e0i huy\u1ec7n Ph\u00fa Vang. H\u1eefu T\u00f4n sau th\u1edd ti\u00ean tri\u1ec1u, l\u00e0m quan \u0111\u1ebfn L\u1ea1i b\u1ed9 tri Kinh di\u00ean, ki\u00eam Binh b\u1ed9 H\u00ecnh b\u1ed9 v\u00e0 coi T\u00e0u v\u1ee5. H\u1eefu T\u00fa \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eadp \u1ea5m b\u1ed5 H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n, \u0111\u1ebfn khi T\u00e2y S\u01a1n n\u1ed5i lo\u1ea1n, c\u00f9ng ch\u1ecbu sai d\u1ecbch v\u1edbi d\u00e2n. \u0110\u1ebfn nay H\u1eefu T\u00fa \u0111em vi\u1ec7c t\u00e2u b\u00e0y, n\u00ean c\u00f3 l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho V\u1ec7 \u00fay Nguy\u1ec5n V\u0103n Ngo\u1ea1n l\u00e0 con Ch\u01b0\u1edfng Trung qu\u00e2n Nguy\u1ec5n V\u0103n Tr\u01b0\u01a1ng l\u1ea5y c\u00f4ng ch\u00faa Ng\u1ecdc Ch\u00e2u, V\u1ec7 \u00fay Ph\u1ea1m V\u0103n T\u00edn l\u00e0 con Ch\u01b0\u1edfng H\u1eefu qu\u00e2n Ph\u1ea1m V\u0103n Nh\u01a1n l\u1ea5y c\u00f4ng ch\u00faa Ng\u1ecdc Qu\u1ef3nh, V\u1ec7 \u00fay Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u1edbc \u0110\u1eb7ng l\u00e0 con cai c\u01a1 Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u1edbc Tu\u1ea5n l\u1ea5y c\u00f4ng ch\u00faa Ng\u1ecdc Anh ti\u1ec1n h\u1ed3i m\u00f4n m\u1ed7i c\u00f4ng ch\u00faa \u0111\u1ec1u 30.000 quan, ghi l\u00e0m l\u1ec7.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho n\u1ed9i gi\u00e1m H\u00e0 \u0110\u00ecnh V\u1ecbnh l\u00e0m n\u1ed9i \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng, su\u1ea5t c\u00e1c \u0111\u1ed9i H\u00f9ng \u0111\u1ecbch.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho d\u00e2n Thanh Hoa v\u00e0 Thanh B\u00ecnh \u0111\u1ebfn v\u1ee5 h\u1ea1 sang n\u0103m th\u00f3c t\u00f4 \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ed9p thay b\u1eb1ng ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 ti\u1ec7n cho d\u00e2n.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y Qu\u00fd m\u00e3o, vua y\u1ebft l\u0103ng C\u01a1 Th\u00e1nh.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y Gi\u00e1p th\u00ecn, l\u00e0m l\u1ec5 t\u1ebf Ch\u1ea1p.<\/p>\n\n\n\n<p>Tham tri L\u1ea1i b\u1ed9 ki\u00eam qu\u1ea3n Tr\u01b0\u1eddng \u0111\u00e0 l\u00e0 Ph\u1ea1m \u0110\u0103ng H\u01b0ng d\u00e2ng s\u1ed5 h\u1ed9i k\u00ea v\u1ec1 c\u00e1c h\u1ea1ng thuy\u1ec1n ghe n\u0103m nay c\u1ee7a c\u00e1c dinh tr\u1ea5n. (Thuy\u1ec1n 3.460 chi\u1ebfc, \u0111\u01b0\u1ee3c \u01a1n mi\u1ec5n thu\u1ebf 78 chi\u1ebfc, \u1ee9ng vi\u1ec7c v\u1eadn t\u1ea3i 425 chi\u1ebfc, \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n v\u1eadn t\u1ea3i 2.957 chi\u1ebfc. Ti\u1ec1n n\u1ed9p thay v\u1eadn t\u1ea3i v\u00e0 ti\u1ec1n thu\u1ebf b\u1ebfn h\u01a1n 17.700 quan. T\u1eeb nay l\u1ea5y vi\u1ec7c d\u00e2ng s\u1ed5 h\u1ed9i k\u00ea l\u00e0m th\u01b0\u1eddng l\u1ec7).<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ec5 b\u1ed9 t\u00e2u r\u1eb1ng: \u201cTr\u01b0\u1edbc nay \u0111\u1ea7u n\u0103m khai \u1ea5n duy\u1ec7t binh, cu\u1ed1i n\u0103m y\u1ebft l\u0103ng, t\u1ebf ch\u1ea1p v\u00e0 kh\u00f3a \u1ea5n, \u0111\u1ec1u \u0111\u1ec3 t\u1edbi k\u1ef3 m\u1edbi ch\u1ecdn ng\u00e0y l\u00e0nh. Nay xin l\u1ea5y ng\u00e0y nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh\u201d. Vua nghe l\u1eddi t\u00e2u, chu\u1ea9n \u0111\u1ecbnh m\u1ed7i n\u0103m c\u1ee9 ng\u00e0y m\u1ed3ng 7 th\u00e1ng gi\u00eang th\u00ec khai \u1ea5n, sai quan xu\u1ea5t binh, ng\u00e0y 13 th\u00e1ng ch\u1ea1p y\u1ebft l\u0103ng, 14 t\u1ebf Ch\u1ea1p, 25 kh\u00f3a \u1ea5n. L\u1ea5y sang n\u0103m l\u00e0 n\u0103m K\u1ef7 t\u1ef5 b\u1eaft \u0111\u1ea7u.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00e3i ch\u1ee9c Tri ph\u1ee7 hai ph\u1ee7 Tr\u00e0 L\u00e2n, Qu\u1ef3 Ch\u00e2u v\u00e0 ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u ch\u00e2u Quy H\u1ee3p. Tr\u01b0\u1edbc l\u00e0 l\u1ec7 \u0111\u1ecbnh ph\u1ee7 \u0111\u1eb7t qu\u1ea3n ph\u1ee7, ch\u00e2u \u0111\u1eb7t th\u1ee7 ng\u1ef1. N\u0103m ngo\u00e1i tr\u1ea5n th\u1ea7n t\u00e2u xin quy\u1ec1n \u0111\u1eb7t tri ph\u1ee7 tri ch\u00e2u. \u0110\u1ebfn nay b\u00e3i \u0111i.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00ednh bi\u00ean<\/p>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\"><a>\u0110\u1ec7 nh\u1ea5t k\u1ef7 &#8211; Quy\u1ec3n XXXVII &#8211; Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u1ec1 Th\u1ebf t\u1ed5 cao ho\u00e0ng \u0111\u1ebf<\/a><\/h1>\n\n\n\n<p>K\u1ef7 t\u1ef5, Gia Long n\u0103m th\u1ee9 8 [1809] (Thanh Gia Kh\u00e1nh n\u0103m th\u1ee9 14), m\u00f9a xu\u00e2n, th\u00e1ng gi\u00eang, ng\u00e0y&nbsp; M\u1eadu th\u00ecn, t\u1ebf xu\u00e2n h\u01b0\u1edfng,.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Cai b\u1ea1 Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i l\u00e0 Nguy\u1ec5n H\u1eefu Th\u1eadn l\u00e0m H\u1eefu tham tri L\u1ea1i b\u1ed9. Tham qu\u00e2n qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch l\u00e0 Tr\u1ecbnh V\u0103n Th\u00e0nh l\u00e0m Cai b\u1ea1 Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i, Thi\u00eam s\u1ef1 H\u1ed9 b\u1ed9 l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng V\u0103n Ngo\u1ea1n l\u00e0m K\u00fd l\u1ee5c B\u00ecnh Thu\u1eadn, Tri ph\u1ee7 H\u00e0 Trung&nbsp; l\u00e0 Mai \u0110\u1ee9c Giai l\u00e0m Thi\u00eam s\u1ef1 C\u00f4ng b\u1ed9.<\/p>\n\n\n\n<p>Quan B\u1eafc Th\u00e0nh t\u00e2u r\u1eb1ng: \u201cD\u00f2ng s\u00f4ng \u0110\u00ecnh Ng\u1ecd (t\u00ean x\u00e3) thu\u1ed9c huy\u1ec7n Duy\u00ean H\u00e0 b\u1ecb \u00fang t\u1eafc \u0111\u00e3 l\u00e2u, xin l\u1ea5y d\u00e2n kh\u01a1i \u0111\u00e0o cho th\u00f4ng v\u1edbi s\u00f4ng H\u01b0ng Na huy\u1ec7n Qu\u1ef3nh C\u00f4i \u0111\u1ec3 l\u1ee3i vi\u1ec7c n\u00f4ng\u201d. Vua y theo.<\/p>\n\n\n\n<p>Quan B\u1eafc Th\u00e0nh l\u1ea1i n\u00f3i: \u201cTh\u1ebf n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng Nh\u0129 H\u00e0 ch\u1ea3y x\u00f3i, b\u1edd s\u00f4ng \u1edf Ph\u01b0\u1edbc T\u00e2m v\u00e0 Ki\u00ean Ngh\u0129a (hai th\u00f4n thu\u1ed9c ph\u1ee7 Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c) n\u00ean x\u00e2y m\u1ecf k\u00e8 \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng n\u1ea1n n\u01b0\u1edbc, xin l\u1ea5y c\u00e1c qu\u00e2n ra l\u00e0m\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua n\u00f3i: \u201cNh\u00e0 n\u01b0\u1edbc nu\u00f4i qu\u00e2n c\u1ed1t \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng khi&nbsp; c\u00f3 vi\u1ec7c, sao l\u1ea1i \u0111\u1ed9ng vi\u1ec7c g\u00ec c\u0169ng b\u1eaft l\u00e0m m\u1ec7t nh\u1ecdc\u201d. B\u00e8n sai thu\u00ea d\u00e2n l\u00e0m, chi ti\u00eau 37.900 quan.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ed5 ph\u1ec9 H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng c\u01b0\u1edbp \u1edf t\u1ed5ng Y\u00ean L\u00e3ng (thu\u1ed9c huy\u1ec7n \u0110\u00f4ng Tri\u1ec1u), th\u1ed5 h\u00e0o l\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c H\u1eadu \u0111em d\u00e2n ch\u1ed1ng \u0111\u00e1nh, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c 9 \u0111\u1ea7u gi\u1eb7c, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c t\u01b0\u1edbng gi\u1eb7c t\u00ean l\u00e0 S\u0129. T\u1ed5ng Minh N\u00f4ng (thu\u1ed9c huy\u1ec7n Ph\u00f9 Ninh) tr\u1ea5n S\u01a1n T\u00e2y c\u0169ng c\u00f3 th\u1ed5 ph\u1ec9 \u0111i c\u01b0\u1edbp b\u00f3c, th\u1ed5 h\u00e0o l\u00e0 \u0110inh \u0110\u0103ng B\u1ea1ch v\u00e0 \u0110inh V\u0103n Chi\u00eau \u0111em d\u00e2n \u0111u\u1ed5i b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c t\u01b0\u1edbng gi\u1eb7c t\u00ean l\u00e0 \u0110inh ch\u00e9m \u0111i. D\u01b0 \u0111\u1ea3ng ch\u1ea1y tan h\u1ebft. Th\u00e0nh th\u1ea7n \u0111em vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Cho \u0110\u1ee9c H\u1eadu v\u00e0 \u0110\u0103ng B\u1ea1ch l\u00e0m Ph\u00f3 t\u1ed5ng, V\u0103n Chi\u00eau l\u00e0m Cai t\u1ed5ng v\u00e0 th\u01b0\u1edfng cho d\u00e2n phu 500 quan ti\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u1ea5n th\u1ee7 S\u01a1n Nam h\u1ea1 l\u00e0 Ng\u00f4 V\u0103n Tham \u1ed1m \u0111\u01b0\u1ee3c ngh\u1ec9 vi\u1ec7c; l\u1ea5y Ch\u00e1nh qu\u1ea3n th\u1eadp c\u01a1 T\u1ea3 qu\u00e2n l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Xu\u00e2n l\u00e0m tr\u1ea5n th\u1ee7 S\u01a1n Nam h\u1ea1:<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1eb7t \u0110\u00ea ch\u00ednh \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh, sai Binh b\u1ed9 \u0110\u1eb7ng Tr\u1ea7n Th\u01b0\u1eddng l\u00e0m T\u1ed5ng l\u00fd, Tham tri C\u00f4ng b\u1ed9 l\u00e0 Nguy\u1ec5n Kh\u1eafc Thi\u1ec7u l\u00e0m Tham l\u00fd. Tr\u01b0\u1edbc nay c\u00f4ng vi\u1ec7c \u0111\u00ea \u0111i\u1ec1u thu\u1ed9c v\u1ec1 H\u1ed9 t\u00e0o, th\u00e0nh th\u1ea7n cho r\u1eb1ng c\u00f4ng vi\u1ec7c h\u1ed9 r\u1ea5t b\u1ec1 b\u1ed9n, s\u1ee3 kh\u00f3 ki\u00eam coi \u0111\u01b0\u1ee3c, t\u00e2u xin \u0111\u1eb7t quan \u0111\u1ec3 gi\u1eef vi\u1ec7c \u1ea5y. Vua b\u00e8n cho Th\u01b0\u1eddng v\u00e0 Thi\u1ec7u l\u00e3nh l\u00e0m. D\u1ee5 r\u1eb1ng: \u201cS\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u00ea, \u0111\u1eddi s\u1ed1ng c\u1ee7a d\u00e2n quan h\u1ec7 \u1edf \u0111\u00f3, b\u1ecdn ng\u01b0\u01a1i ph\u1ea3i k\u00ednh c\u1ea9n nh\u00e9!\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Chu\u1ea9n \u0111\u1ecbnh \u0111\u00ea \u0111i\u1ec1u c\u00e1c tr\u1ea5n thu\u1ed9c B\u1eafc Th\u00e0nh c\u1ee9 th\u00e1ng 10 h\u1eb1ng n\u0103m c\u00e1c quan ph\u1ee7 huy\u1ec7n tr\u1ea5n ph\u1ea3i l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t \u0111\u1ebfn kh\u00e1m, quan \u0110\u00ea ch\u00e1nh kh\u00e1m l\u1ea1i. \u0110\u00ea n\u00e0o n\u00ean s\u1eeda \u0111\u1eafp th\u00ec x\u00e9t \u0111\u1ecbnh c\u00f4ng tr\u00ecnh l\u1edbn hay nh\u1ecf, th\u00e0nh th\u1ea7n x\u00e9t c\u00f4ng tr\u00ecnh nh\u1ecf th\u00ec giao cho ph\u1ee7 huy\u1ec7n l\u1ea5y d\u00e2n \u1edf nh\u1eefng n\u01a1i th\u1ebf n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00e0 l\u00e0m, c\u00f4ng tr\u00ecnh l\u1edbn th\u00ec sai ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec7p c\u00f9ng tr\u1ea5n th\u1ea7n thu\u00ea d\u00e2n l\u00e0m; \u0111\u1ec1u kh\u1edfi c\u00f4ng v\u00e0o kho\u1ea3ng hai th\u00e1ng gi\u00eang v\u00e0 hai, h\u1ea1n t\u1edbi th\u00e1ng t\u01b0 th\u00ec xong. Quan \u0110\u00ea ch\u00e1nh kh\u00e1m \u0111\u00fang th\u1ef1c, do th\u00e0nh th\u1ea7n l\u00e0m s\u1ed5 v\u1ebd \u0111\u1ed3 t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>Quan B\u1eafc Th\u00e0nh t\u00e2u r\u1eb1ng: \u201cN\u0103m ngo\u00e1i \u1edf S\u01a1n Nam h\u1ea1 v\u00e0 Th\u00e1i Nguy\u00ean gi\u1eb7c n\u1ed5i, nh\u00e2n d\u00e2n s\u1edf t\u1ea1i c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00f2 b\u00e1o \u0111\u00fang th\u1ef1c, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ra s\u1ee9c ch\u1eb7n b\u1eaft, xin khen th\u01b0\u1edfng cho\u201d. Vua sai ch\u00e9p danh s\u00e1ch, cho b\u1ecdn Tr\u1ecbnh C\u00f4ng Tu\u1ea7n, D\u01b0\u01a1ng \u0110\u00ecnh Tr\u01b0\u1ee3ng, Nguy\u1ec5n Ph\u00fa Thu\u1eadt, Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c Huy h\u01a1n m\u01b0\u1eddi ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m cai \u0111\u1ed9i, \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng, cai t\u1ed5ng, ph\u00f3 t\u1ed5ng, theo th\u1ee9 b\u1ef1c kh\u00e1c nhau, v\u00e0 th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n 800 quan.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1eb7t kho H\u01b0ng Ph\u01b0\u1edbc \u1edf Bi\u00ean H\u00f2a. Vua th\u1ea5y H\u01b0ng Ph\u01b0\u1edbc l\u00e0 n\u01a1i quan qu\u00e2n \u0111i l\u1ea1i ph\u1ea3i qua, n\u00ean ch\u1ee9a s\u1eb5n \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng chi c\u1ea5p. B\u00e8n sai x\u00e2y kho Khu My (t\u00ean \u0111\u1ea5t), r\u1ed3i thu th\u00f3c t\u00f4 \u1edf huy\u1ec7n Ph\u01b0\u1edbc Y\u00ean ch\u1ee9a tr\u1eef v\u00e0o \u0111\u00f3.<\/p>\n\n\n\n<p>Qu\u1ea3ng B\u00ecnh \u0111\u00f3i, sai ph\u00e1t th\u00f3c kho cho d\u00e2n ngh\u00e8o vay.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ed5i d\u1ef1ng mi\u1ebfu L\u00ea Th\u00e1nh T\u00f4ng. Vua c\u00f9ng b\u1ea7y t\u00f4i b\u00e0n r\u1eb1ng: \u201cN\u01b0\u1edbc ta t\u1eeb tri\u1ec1u L\u00ea v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc, t\u1eeb ch\u00e2u \u00d4 ch\u00e2u L\u00fd v\u00e0o Nam c\u00f2n l\u00e0 \u0111\u1ea5t Chi\u00eam Th\u00e0nh. L\u00ea Th\u00e1nh T\u00f4ng b\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c Chi\u00eam Th\u00e0nh, m\u1edf \u0111\u1ea5t t\u1edbi Ph\u00fa Y\u00ean, d\u1eddi d\u00e2n \u0111\u1ebfn \u1edf, c\u00f4ng m\u1edf mang \u0111\u1ea5t \u0111ai th\u1ef1c b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb \u0111\u1ea5y. Tr\u01b0\u1edbc kia d\u1ef1ng mi\u1ebfu th\u1edd l\u00e0 \u0111\u1ec3 nh\u1edb c\u00f4ng, nay n\u00ean nh\u00e2n c\u0169 m\u00e0 s\u1eeda m\u1edbi \u0111\u1ec3 l\u00e0m n\u01a1i s\u00f9ng t\u1ef1\u201d. B\u00e8n sai h\u1ecdp th\u1ee3 x\u00e2y d\u1ef1ng, h\u01a1n m\u1ed9t th\u00e1ng th\u00ec mi\u1ebfu l\u00e0m xong. \u0110\u1eb7t 10 ng\u01b0\u1eddi mi\u1ebfu phu, l\u1ea5y d\u00e2n Ph\u00fa Xu\u00e2n sung v\u00e0o, m\u1ed7i n\u0103m hai m\u00f9a xu\u00e2n thu l\u1ea5y ng\u00e0y nh\u00e2m sai quan \u0111\u1ebfn t\u1ebf.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u00e0m duy\u1ec7t tuy\u1ec3n \u1edf ba dinh Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c, Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb v\u00e0 Qu\u1ea3ng B\u00ecnh.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai V\u1ec7 \u00fay Th\u1ecb trung l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u1edbc&nbsp; \u0110\u1eb7ng, Tham tri H\u1ed9 b\u1ed9 l\u00e0 L\u00ea Vi\u1ebft Ngh\u0129a, Ph\u00f3 \u0111\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Tr\u00ed, Tham tri Binh b\u1ed9 l\u00e0 Nguy\u1ec5n Quang Di\u1ec7u, V\u1ec7 \u00fay H\u00f9ng c\u1ef1 l\u00e0 Tr\u1ea7n V\u0103n Tr\u00ed, Tham tri H\u00ecnh b\u1ed9 l\u00e0 L\u00ea B\u00e1 Ph\u1ea9m, chia nhau \u0111i l\u00e0m. Tr\u01b0\u1edbc kia theo ph\u00e9p duy\u1ec7t tuy\u1ec3n n\u0103m Gia Long th\u1ee9 2, ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n th\u00e2n h\u00ecnh l\u00f9n b\u00e9 kh\u00f4ng \u0111\u1ea7y 3 th\u01b0\u1edbc 5 t\u1ea5c th\u00ec l\u00e0m h\u1ea1ng ti\u1ec3u nhi\u00eau; n\u0103m th\u1ee9 7 l\u1ea1i \u0111\u1ecbnh kh\u00f4ng \u0111\u1ea7y 3 th\u01b0\u1edbc m\u1edbi cho l\u00e0 ti\u1ec3u nhi\u00eau, quan tuy\u1ec3n tr\u01b0\u1eddng b\u00e8n \u0111\u01b0a h\u1ea1ng ti\u1ec3u nhi\u00eau l\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc tr\u1edf v\u1ec1 tr\u00e1ng h\u1ea1ng. \u0110\u1ebfn nay sai \u0111\u1ec3 h\u1ebft \u1edf h\u1ea1ng ti\u1ec3u nhi\u00eau v\u00e0 chu\u1ea9n \u0111\u1ecbnh t\u1eeb nay v\u1ec1 sau h\u1ec5 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n th\u00e2n h\u00ecnh t\u1eeb 3 th\u01b0\u1edbc tr\u1edf xu\u1ed1ng th\u00ec cho l\u00e0m ti\u1ec3u nhi\u00eau. Nh\u00e2n \u0111\u00f3 d\u1ee5 cho b\u1ecdn Ph\u01b0\u1edbc \u0110\u1eb7ng r\u1eb1ng: \u201cPh\u00e9p tuy\u1ec3n duy\u1ec7t c\u1ee7a nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc v\u1ed1n \u0111\u1ec3 bi\u1ebft r\u00f5 s\u1ed1 d\u00e2n m\u00e0 chia \u0111\u1ec1u ph\u00fa d\u1ecbch, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 y\u1ebfu \u0111\u1ec3 h\u01b0 tr\u01b0\u01a1ng con s\u1ed1 l\u00e0m g\u00ec. B\u1ecdn ng\u01b0\u01a1i n\u00ean c\u1ea9n th\u1eadn \u0111\u1ea5y\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Quan B\u1eafc Th\u00e0nh t\u00e2u r\u1eb1ng: \u201cV\u0103n Mi\u1ebfu \u1edf th\u00e0nh t\u1eeb tri\u1ec1u L\u00ea v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc \u0111em S\u0129 V\u01b0\u01a1ng v\u00e0 Ch\u00e2u An t\u00f2ng t\u1ef1. X\u00e9t trong S\u1eed k\u00fd th\u00ec S\u0129 V\u01b0\u01a1ng d\u00f9ng thi th\u01b0 \u0111\u1ec3 h\u00f3a t\u1ee5c n\u01b0\u1edbc, \u0111em l\u1ec5 nh\u1ea1c \u0111\u1ec3 h\u00f3a l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi, v\u0103n hi\u1ebfn c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc ta b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb \u0111\u1ea5y, Ch\u00e2u An th\u00ec thanh b\u1ea1ch gi\u1eef ti\u1ebft, l\u00fd h\u1ecdc tinh th\u00f4ng, l\u00e0 v\u1ecb \u0111\u1ea1i nho \u1edf \u0111\u1eddi, cho n\u00ean c\u00e1c \u0111\u1eddi \u0111\u1ec1u n\u00eau r\u1ea1ng m\u00e0 \u0111\u1eb7t v\u00e0o h\u00e0ng t\u00f2ng t\u1ef1 \u1edf V\u0103n Mi\u1ebfu. Nay xin t\u00f9y b\u1ec7 h\u1ea1 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua giao xu\u1ed1ng cho b\u1ea7y t\u00f4i b\u00e0n, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng V\u0103n Mi\u1ebfu \u1edf Kinh s\u01b0, S\u0129 v\u01b0\u01a1ng v\u00e0 Ch\u00e2u An ch\u01b0a li\u1ec7t v\u00e0o h\u1ea1ng t\u00f2ng t\u1ef1. \u1edf th\u00e0nh n\u00ean l\u1ea5y Kinh s\u01b0 l\u00e0m chu\u1ea9n. Vua theo l\u1eddi. L\u1ea1i sai L\u1ec5 b\u1ed9 x\u00e9t l\u1ea1i \u0111i\u1ec3n th\u1edd, th\u1ea5y S\u0129 v\u01b0\u01a1ng v\u00e0 Ch\u00e2u An \u0111\u1ec1u \u0111\u00e3 c\u00f3 \u0111\u1ec1n th\u1edd, cho d\u00e2n s\u1edf t\u1ea1i gi\u1eef vi\u1ec7c th\u1edd c\u00fang, tha dao d\u1ecbch cho 61 ng\u01b0\u1eddi. (\u0110\u1ec1n th\u1edd S\u0129 v\u01b0\u01a1ng \u1edf hai x\u00e3 L\u0169ng Kh\u00ea, Tam \u00e1 tr\u1ea5n Kinh B\u1eafc, cho 50 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n t\u1ea1o l\u1ec7; \u0111\u1ec1n th\u1edd Ch\u00e2u An \u1edf x\u00e3 Hu\u1ef3nh Cung tr\u1ea5n S\u01a1n Nam, cho 11 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n t\u1ea1o l\u1ec7).<\/p>\n\n\n\n<p>Sai T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc L\u01b0\u01a1ng v\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c Huy\u00ean \u0111\u1ed1c su\u1ea5t binh v\u00e0 th\u1ee3 \u0111\u00f3ng th\u00eam 30 chi\u1ebfc thuy\u1ec1n \u00f4.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u1ef1ng mi\u1ebfu \u0110\u00f4 th\u00e0nh ho\u00e0ng \u1edf b\u00ean h\u1eefu Kinh th\u00e0nh. (Ch\u00ednh v\u1ecb l\u00e0 th\u1ea7n \u0110\u00f4 th\u00e0nh ho\u00e0ng, \u1edf t\u1ea3 vu l\u00e0 c\u00e1c th\u1ea7n th\u00e0nh ho\u00e0ng \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh, Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c, Qu\u1ea3ng Nam, Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb, Qu\u1ea3ng B\u00ecnh, Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i, B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh, Ph\u00fa Y\u00ean, B\u00ecnh H\u00f2a, B\u00ecnh Thu\u1eadn, Phi\u00ean An, Bi\u00ean H\u00f2a, \u0110\u1ecbnh T\u01b0\u1eddng, V\u0129nh Thanh, H\u00e0 Ti\u00ean, \u1edf h\u1eefu vu l\u00e0 c\u00e1c th\u1ea7n th\u00e0nh ho\u00e0ng \u1edf&nbsp; B\u1eafc Th\u00e0nh, Thanh Hoa, Ngh\u1ec7 An, S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng, S\u01a1n Nam h\u1ea1, S\u01a1n T\u00e2y, Kinh B\u1eafc, H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng, Th\u00e1i Nguy\u00ean, Y\u00ean Qu\u1ea3ng, H\u01b0ng H\u00f3a, L\u1ea1ng S\u01a1n, Cao B\u1eb1ng, Tuy\u00ean Quang). \u0110\u1eb7t mi\u1ebfu phu 15 ng\u01b0\u1eddi, l\u1ea5y d\u00e2n Ph\u00fa Xu\u00e2n sung v\u00e0o, m\u1ed7i n\u0103m hai m\u00f9a xu\u00e2n thu l\u1ea5y ng\u00e0y canh sai quan \u0111\u1ebfn t\u1ebf.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u1eeda \u0111\u1eafp th\u00e0nh tr\u1ea5n S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Ban m\u0169 \u00e1o cho c\u00e1c huy\u1ec7n l\u1ec7nh \u1edf b\u1ed1n dinh tr\u1ef1c l\u1ec7. Vua cho r\u1eb1ng huy\u1ec7n l\u1ec7nh l\u00e0 ch\u1ee9c g\u1ea7n d\u00e2n, mu\u1ed1n l\u1ef1a ch\u1ecdn c\u1ea9n th\u1eadn; b\u1ed1n dinh \u1edf g\u1ea7n kinh k\u1ef3, vua mu\u1ed1n xem x\u00e9t \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 ph\u00e2n bi\u1ec7t ng\u01b0\u1eddi hay ng\u01b0\u1eddi d\u1edf, b\u00e8n v\u1eddi b\u1ecdn Ng\u00f4 C\u00f4ng Nghi, Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c T\u1ebf 28 ng\u01b0\u1eddi, sai hai b\u1ed9 L\u1ea1i L\u1ec5 kh\u1ea3o x\u00e9t. B\u1ecdn Nghi l\u1eddi l\u1ebd \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ban cho m\u0169 \u00e1o r\u1ed3i cho v\u1ec1.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 2, tha t\u00f4 thu\u1ebf n\u0103m nay cho huy\u1ec7n T\u1ed1ng S\u01a1n.<\/p>\n\n\n\n<p>Ban ph\u1ea9m ph\u1ee5c cho c\u00e1c thi\u00eam s\u1ef1 s\u00e1u b\u1ed9.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh m\u1ed7i n\u0103m ph\u1ea3i n\u1ed9p \u1ed1ng tre phun l\u1eeda 3.000 chi\u1ebfc.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u1ea5n th\u1ee7 H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng l\u00e0 Tr\u1ea7n C\u00f4ng Hi\u1ebfn v\u00e0 Tr\u1ea5n th\u1ee7 Cao B\u1eb1ng l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n \u0110\u1ea1o v\u00ec c\u00f3 cha m\u1eb9 gi\u00e0 xin v\u1ec1 th\u0103m. Vua y cho. Sai Ch\u00e1nh qu\u1ea3n th\u1eadp c\u01a1 H\u1eadu qu\u00e2n l\u00e0 Ng\u00f4 V\u0103n Ng\u0169 quy\u1ec1n l\u00e3nh vi\u1ec7c tr\u1ea5n H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng, V\u1ec7 \u00fay C\u01b0\u1eddng v\u00f5 l\u00e0 L\u00ea V\u0103n Th\u00e1i quy\u1ec1n l\u00e3nh vi\u1ec7c tr\u1ea5n Cao B\u1eb1ng. R\u1ed3i C\u00f4ng Hi\u1ebfn v\u1ec1 \u0111inh \u01b0u (1. \u0110inh \u01b0u: V\u1ec1 nh\u00e0 ch\u1ecbu tang cha m\u1eb9.), cho ti\u1ec1n 100 quan.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u01b0\u1edbng gi\u1eb7c \u1edf Kinh B\u1eafc l\u00e0 t\u00ean&nbsp; Tri ng\u1ee5y x\u01b0ng th\u1ed1ng l\u00e3nh Ti\u1ec1n dinh, t\u01b0\u1edbng gi\u1eb7c \u1edf H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng l\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh Thanh ng\u1ee5y x\u01b0ng l\u00e0 Trung qu\u00e2n, t\u01b0\u1edbng gi\u1eb7c \u1edf S\u01a1n Nam l\u00e0 t\u00ean Nam ng\u1ee5y x\u01b0ng l\u00e0 Tham m\u01b0u, h\u1ecdp \u0111\u1ea3ng \u1edf hai huy\u1ec7n Gia \u0110\u1ecbnh, Lang T\u00e0i, th\u1ee7 h\u1ee3p T\u1ea3 \u0111\u1ed3n qu\u00e2n Th\u1ea7n v\u00f5 l\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c Tr\u1ea1ch sai ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c h\u1ea1 l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n \u0110\u00e1t, Nguy\u1ec5n V\u0103n Y\u1ec3n, Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u1ebf nh\u1eadp v\u00e0o b\u1ecdn gi\u1eb7c \u0111\u1ec3 b\u00e1o quan qu\u00e2n v\u00e2y b\u1eaft, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ean Tri t\u00ean Nam v\u00e0 \u0111\u1ed3 \u0111\u1ea3ng h\u01a1n m\u01b0\u1eddi ng\u01b0\u1eddi. Vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Vua cho \u0110\u1ee9c Tr\u1ea1ch l\u00e0m Tri huy\u1ec7n, b\u1ecdn V\u0103n \u0110\u00e1t l\u00e0m \u0110\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng. \u0110\u00ecnh Thanh sau ra th\u00fa. Vua cho r\u1eb1ng n\u0103m ngo\u00e1i c\u00f3 chi\u1ebfu cho k\u1ebb ph\u1ea1m t\u1ed9i ra th\u00fa th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t tha cho.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u01b0\u1edbng gi\u1eb7c \u1edf huy\u1ec7n Ti\u00ean H\u01b0ng tr\u1ea5n S\u01a1n Nam h\u1ea1 ng\u1ee5y x\u01b0ng Ti\u00ean phong l\u00e0 t\u00ean Ng\u1ea1nh, ng\u1ee5y x\u01b0ng T\u1ea3 d\u0169ng l\u00e0 t\u00ean Xu\u00e2n, b\u1ecb quan qu\u00e2n \u0111\u00e1nh d\u1eb9p, l\u1ebbn tr\u1ed1n \u1edf x\u00e3 T\u0129nh Xuy\u00ean (thu\u1ed9c huy\u1ec7n Th\u01b0 Tr\u00ec). Ph\u1ee7 l\u1ea1i l\u00e0 L\u00ea Qu\u00fd T\u00edn, th\u1ed5 h\u00e0o l\u00e0 b\u1ecdn Nguy\u1ec5n Duy L\u00e2n, \u0110\u00e0o B\u00f9i Kha, b\u00e1o d\u1eabn l\u00ednh ph\u1ee7 \u0111\u1ebfn b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ean Xu\u00e2n v\u00e0 \u0111\u1ed3 \u0111\u1ea3ng 4 ng\u01b0\u1eddi. Vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Cho Qu\u00fd T\u00edn l\u00e0m \u0110\u1ec1 l\u1ea1i v\u00e0 b\u1ecdn Duy L\u00e2n l\u00e0m X\u00e3 tr\u01b0\u1edfng, \u0111\u1ec1u c\u1ea5p cho b\u1eb1ng son.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u01b0\u1edbng gi\u1eb7c \u1edf huy\u1ec7n B\u1ea3o L\u1ed9c tr\u1ea5n Kinh B\u1eafc t\u00ean l\u00e0 Th\u00e2n V\u1ea1n \u0110\u1ed3ng v\u00e0 L\u00ea \u0110\u1eafc L\u1ed9c h\u1ecdp \u0111\u1ea3ng \u1edf tr\u1ea1i C\u1eedu \u0110\u1ea9u. Th\u00e0nh th\u1ea7n sai Qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 Ti\u1ec1n ti\u1ec7p Trung qu\u00e2n l\u00e0 V\u00f5 V\u0103n Ng\u1eef, Ph\u00f3 qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 H\u1eadu k\u00ednh l\u00e0 L\u00ea Huy T\u00edch \u0111\u00f3ng \u1edf b\u1ea3o Tam D\u1ecb (t\u00ean x\u00e3) \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng b\u1ecb. L\u00ednh b\u1ea3o l\u00e0 Th\u00e2n B\u00e1 Huy d\u00f2 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ed7 \u1edf c\u1ee7a gi\u1eb7c, b\u00e1o cho b\u1ecdn Huy T\u00edch v\u00e2y b\u1eaft, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c \u0110\u1eafc L\u1ed9c v\u00e0 \u0111\u1ed3 \u0111\u1ea3ng 6 ng\u01b0\u1eddi. Vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Cho B\u00e1 Huy l\u00e0m Th\u1ee9 \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ecf thu\u1ebf t\u1ed1c h\u01b0\u01a1ng cho th\u00f4n Chi Quan (thu\u1ed9c huy\u1ec7n K\u1ef3 Anh) tr\u1ea5n Ngh\u1ec7 An. Th\u00f4n Chi Quan m\u1ed7i n\u0103m ph\u1ea3i n\u1ed9p 140 c\u00e2n t\u1ed1c h\u01b0\u01a1ng. \u0110\u1ebfn nay nh\u00e2n d\u00e2n \u0111i l\u1ea5y kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c, h\u1ea1 l\u1ec7nh mi\u1ec5n tr\u1eeb cho.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00f3i l\u1ea1i ng\u00e0y t\u1ebf Giao. Tr\u01b0\u1edbc b\u00f3i \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u00e0y \u0110inh m\u00f9i, v\u00ec vua kh\u00f3 \u1edf n\u00ean m\u1edbi b\u00f3i l\u1ea1i.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u1ea5n th\u1ea7n Thanh Hoa t\u00e2u r\u1eb1ng: \u201cKho \u1edf tr\u1ea5n v\u00e0 kho \u1edf \u0111\u1ea1o Thanh B\u00ecnh, l\u01b0\u01a1ng ch\u1ee9a \u0111\u1ea7y d\u1eaby, xin \u0111\u1ec1u d\u1ef1ng kho l\u1ee3p tranh \u0111\u1ec3 ch\u1ee9a th\u00f3c t\u00f4 m\u00f9a h\u1ea1 n\u0103m nay\u201d. Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1eb7t 25 l\u00f2 g\u1ea1ch ng\u00f3i, l\u1ea5y d\u00e2n Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c h\u01a1n 700 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3 \u1ee9ng d\u1ecbch, m\u1ed7i th\u00e1ng c\u1ea5p cho ti\u1ec1n g\u1ea1o.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Ph\u00f3 \u0111\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf Th\u1ee7y qu\u00e2n l\u00e0 \u0110\u00e0o V\u0103n L\u01b0\u01a1ng qu\u1ea3n 30 chi\u1ebfc thuy\u1ec1n \u0111\u1ec3 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ea3n v\u1eadt \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh, V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 D\u01b0\u01a1ng v\u00f5 l\u00e0 Tr\u1ea7n Ph\u01b0\u1edbc Trung v\u00e0 Qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 H\u1eadu th\u1ee7y l\u00e0 Cao C\u00f4ng Giang qu\u1ea3n h\u01a1n 40 chi\u1ebfc thuy\u1ec1n \u0111\u1ec3 chuy\u1ec3n v\u1eadn c\u00e2y g\u1ed7 \u1edf Ngh\u1ec7 An, n\u1ed9p v\u1ec1 Kinh.<\/p>\n\n\n\n<p>Qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 Trung tr\u1ea5n B\u1eafc Th\u00e0nh l\u00e0 Th\u00e1i B\u00e1 H\u00f9ng c\u00f9ng v\u1edbi \u0110\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng Nguy\u1ec5n \u0110\u1eafc T\u00e0i b\u00e1o d\u1eabn quan qu\u00e2n \u0111i b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e1i b\u1ea3o ng\u1ee5y t\u00ean l\u00e0 \u0110\u1ecbch v\u00e0 \u0111\u1ed3 \u0111\u1ea3ng h\u01a1n hai ch\u1ee5c ng\u01b0\u1eddi. Vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Vua ban m\u0169 \u00e1o cho B\u00e1 H\u00f9ng v\u00e0 th\u0103ng \u0110\u1eafc T\u00e0i l\u00e0m cai \u0111\u1ed9i, th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n 600 quan.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u01b0\u1eddi Man \u1edf b\u1ea3y s\u00e1ch Cam L\u1ed9 v\u00e0o c\u1ed1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u01b0\u1edbc V\u1ea1n T\u01b0\u1ee3ng sai s\u1ee9 d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i: \u201cD\u00e2n \u1edf Tr\u1ea5n Ninh tr\u01b0\u1edbc theo Chi\u00eau N\u1ed9i l\u00e1nh n\u1ea1n \u1edf \u0111\u1ea5t Tr\u00e0 L\u00e2n, nay xin chi\u00eau t\u1eadp tr\u1edf v\u1ec1\u201d. Khi s\u1ee9 \u0111\u1ebfn Ngh\u1ec7 An, tr\u1ea5n th\u1ea7n kh\u00f4ng nh\u1eadn th\u01b0 m\u00e0 \u0111em vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Vua d\u1ee5 b\u1ea7y t\u00f4i r\u1eb1ng: \u201cD\u00e2n Tr\u1ea5n Ninh xi\u00eau d\u1ea1t \u1edf \u0111\u1ea5t Tr\u00e0 L\u00e2n \u0111\u00e3 l\u00e2u, d\u1ea7n \u0111\u00e3 c\u00f3 c\u00e1ch sinh s\u1ed1ng, th\u00edch y\u00ean \u1edf, ng\u1ea1i d\u1eddi \u0111i l\u00e0 th\u01b0\u1eddng t\u00ecnh c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ta, sao l\u1ea1i c\u00f2n b\u1eaft d\u1eddi \u0111i? Tr\u1ea5n th\u1ea7n kh\u01b0\u1edbc \u0111i l\u00e0 ph\u1ea3i. N\u01b0\u1edbc V\u1ea1n T\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 n\u01b0\u1edbc th\u1ea7n thu\u1ed9c c\u1ee7a ta, theo l\u1ec7 n\u0103m nay ph\u1ea3i c\u1ed1ng, c\u1ed1ng th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn m\u00e0 l\u1ea1i mu\u1ed1n tr\u1ea3 l\u1ea1i d\u00e2n xi\u00eau d\u1ea1t, th\u1ebf l\u00e0 \u00fd g\u00ec?. B\u00e8n sai tr\u1ea5n th\u1ea7n g\u1eedi th\u01b0 h\u1ecfi. V\u1ea1n T\u01b0\u1ee3ng s\u1ee3 h\u00e3i, l\u1ea1i sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn t\u1ea1. S\u1ee9 \u0111\u1ebfn. Vua tri\u1ec7u v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn, h\u1ecfi v\u1ec1 phong t\u1ee5c ch\u00ednh s\u1ef1 n\u01b0\u1edbc \u1ea5y. S\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111em t\u00ecnh tr\u1ea1ng \u0111\u00e1p. Vua l\u1ea1i h\u1ecfi: \u201cQu\u1ed1c v\u01b0\u01a1ng ng\u01b0\u01a1i th\u00edch c\u00e1i g\u00ec?\u201d. S\u1ee9 gi\u1ea3 n\u00f3i: \u201cTh\u00edch tr\u1ed1ng tr\u1eadn\u201d. Khi tr\u1edf v\u1ec1, \u0111\u00e3i y\u1ebfn r\u1ea5t h\u1eadu, l\u1ea5y hai chi\u1ebfc tr\u1ed1ng tr\u1eadn ban cho.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Ph\u00f3 tr\u01b0\u1edfng chi chi H\u00f9ng ki\u1ebfn tr\u1ea5n Th\u00e1i Nguy\u00ean l\u00e0 D\u01b0\u01a1ng Nh\u01b0 \u0110\u00ecnh l\u00e0m Ch\u00e1nh tr\u01b0\u1edfng chi, Tr\u01b0\u1edfng hi\u1ec7u hi\u1ec7u H\u1eefu h\u00f9ng l\u00e0 \u0110inh Quang Ch\u00e2u v\u00e0 Cai \u0111\u1ed9i l\u00e0 Ng\u00f4 \u0110\u00ecnh Ch\u1ea5n l\u00e0m Ph\u00f3 tr\u01b0\u1edfng chi, theo tr\u1ea5n sai ph\u00e1i.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u1eddi dinh l\u1ef5 Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb \u0111\u1ebfn x\u00e3 Th\u1ea1ch H\u00e3n, m\u1edf v\u00e0o ru\u1ed9ng c\u00f4ng r\u1ea5t nhi\u1ec1u, sai l\u1ea5y ru\u1ed9ng c\u00f4ng \u1edf \u1ea5p b\u00ean c\u1ea1nh l\u00e0 x\u00e3 C\u00e2u Kinh c\u1ea5p cho. (Dinh l\u1ef5 c\u0169 \u1edf ph\u01b0\u1eddng Ti\u1ec1n Ki\u00ean huy\u1ec7n \u0110\u0103ng X\u01b0\u01a1ng. Th\u1ea1ch H\u00e3n, C\u00e2u Kinh \u0111\u1ec1u l\u00e0 t\u00ean x\u00e3, thu\u1ed9c huy\u1ec7n H\u1ea3i L\u0103ng).<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 3, \u0111\u1eb7t ba tr\u01b0\u1eddng di\u1ec5n b\u1eafn s\u00fang, h\u1ecdp c\u00e1c qu\u00e2n Th\u1ecb trung v\u00e0 Th\u1ea7n s\u00e1ch di\u1ec5n thi. M\u01b0\u1eddi v\u1ec7 qu\u00e2n Th\u1ecb trung chia l\u00e0m t\u1ea3 h\u1eefu hai tr\u01b0\u1eddng, t\u1ea3 tr\u01b0\u1eddng sai \u0110\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch l\u00e0 L\u00ea V\u0103n Phong, Tham tri Binh b\u1ed9 l\u00e0 Nguy\u1ec5n Quang Di\u1ec7u, Thi\u00eam s\u1ef1 l\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh Ch\u1ea5t l\u00e0m Gi\u00e1m kh\u1ea3o, h\u1eefu tr\u01b0\u1eddng sai Ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Th\u1ea7n v\u00f5 l\u00e0 Tr\u1ea7n Quang Th\u00e1i, Tham tri Binh b\u1ed9 l\u00e0 Ng\u00f4 Nh\u01a1n T\u0129nh, Thi\u00eam s\u1ef1 l\u00e0 B\u00f9i C\u00f4ng Kim l\u00e0m Gi\u00e1m kh\u1ea3o. Qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch th\u00ec m\u1ed9t tr\u01b0\u1eddng, sai V\u1ec7 \u00fay Th\u1ecb trung l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u1edbc \u0110\u1eb7ng, Tham tri Binh b\u1ed9 l\u00e0 V\u00f5 Danh Trung, Thi\u00eam s\u1ef1 l\u00e0 Ho\u00e0ng Tr\u1ecdng M\u1ed9 l\u00e0m Gi\u00e1m kh\u1ea3o. \u0110\u1ec1u duy\u1ec7t xem ai tr\u00fang ai kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecbnh th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u01b0\u1edbng gi\u1eb7c \u1edf huy\u1ec7n T\u1eeb Li\u00eam tr\u1ea5n S\u01a1n T\u00e2y ng\u1ee5y x\u01b0ng l\u00e0 Gi\u00e1m qu\u00e2n, s\u00e1ch nhi\u1ec5u ti\u1ec1n g\u1ea1o c\u1ee7a d\u00e2n. Th\u1ed5 h\u00e0o x\u00e3 Minh T\u1ea3o l\u00e0 Nguy\u1ec5n H\u1eefu Ch\u00e2u \u0111em d\u00e2n b\u1eaft gi\u1ea3i n\u1ed9p. Th\u00e0nh th\u1ea7n \u0111em vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Cho H\u1eefu Ch\u00e2u l\u00e0m cai t\u1ed5ng, th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n 300 quan.<\/p>\n\n\n\n<p>\u1edf Th\u00e1i Nguy\u00ean gi\u1eb7c n\u1ed5i. V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Tr\u01b0\u01a1ng v\u00f5 l\u00e0 \u0110\u1ed7 Thi\u00ean Th\u1ea9m, Ph\u00f3 tr\u01b0\u1edfng chi chi H\u00f9ng ki\u00ean l\u00e0 \u0110inh Quang Ch\u00e2u \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c \u1edf ph\u1ed1 B\u1eafc Linh, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c 20 \u0111\u1ea7u, \u0111\u00f3ng \u1edf Ch\u1ee3 Chu. B\u1ecdn gi\u1eb7c x\u00f4ng ra bao v\u00e2y. Tr\u1ea5n th\u1ee7 Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh Tuy\u1ec3n \u0111em qu\u00e2n \u0111\u1ebfn c\u1ee9u. B\u1ecdn Thi\u00ean Th\u1ea9m nghe qu\u00e2n vi\u1ec7n \u0111\u1ebfn, m\u1edf b\u1ea3o gi\u00e1p \u0111\u00e1nh, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c T\u1ea3 t\u01b0\u1edbng gi\u1eb7c l\u00e0 Tri\u1ec7u V\u0103n Thanh (ng\u01b0\u1eddi Thanh), H\u1eefu t\u01b0\u1edbng gi\u1eb7c l\u00e0 N\u00f4ng \u00e1 B\u00ednh (ng\u01b0\u1eddi N\u00f9ng) c\u00f9ng 82 \u0111\u1ea7u \u0111\u1ed3 \u0111\u1ea3ng, b\u1eaft s\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c 18 ng\u01b0\u1eddi, thu \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00ed gi\u1edbi r\u1ea5t nhi\u1ec1u. Vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Th\u01b0\u1edfng cho bi\u1ec1n binh 2.000 quan ti\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh thu\u1ed9c binh do c\u00e1c qu\u1ea3n quan \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh \u0111\u00e3 l\u1eadp \u0111\u1ec1u l\u01b0u \u1edf ng\u1ea1ch c\u0169, thu l\u1ea5y thu\u1ebf th\u00e2n, t\u1eeb nay v\u1ec1 sau kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9 th\u00eam n\u1eefa.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua nh\u1edb T\u1ea3 chi Tr\u1ea7n Xu\u00e2n Tr\u1ea1ch v\u00e0 H\u1eefu chi Nguy\u1ec5n Kim Ph\u1ea9m \u1ee9ng ngh\u0129a c\u00f3 c\u00f4ng, cho c\u00e1c ch\u00e1u g\u1ecdi b\u1eb1ng ch\u00fa b\u00e1c l\u00e0 b\u1ecdn Tr\u1ea7n Xu\u00e2n Th\u00e0nh, Tr\u1ea7n Th\u1ebf Quy\u1ec1n, Nguy\u1ec5n Kim Di\u1ec7u, Nguy\u1ec5n Kim Huy \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n ph\u00fa d\u1ecbch. L\u1ea1i th\u1ea5y thu\u1ed9c t\u01b0\u1edbng l\u00e0 Tr\u1ea7n Xu\u00e2n C\u00e1ch v\u00e0 H\u00e0 V\u0103n \u0110\u1ea3n \u0111\u1ec1u ch\u1ebft tr\u1eadn, mi\u1ec5n ph\u00fa d\u1ecbch cho con hay ch\u00e1u g\u1ecdi b\u1eb1ng ch\u00fa b\u00e1c \u0111\u1ec1u m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi. Anh c\u1ee7a Tr\u1ea1ch l\u00e0 Tr\u1ea7n Xu\u00e2n Hi\u1ec7p \u0111em h\u00e0i c\u1ed1t Tr\u1ea1ch v\u1ec1 ch\u00f4n, sai th\u00e0nh th\u1ea7n Gia \u0110\u1ecbnh cho ti\u1ec1n kho 100 quan v\u00e0 m\u1ed9t c\u00e2y g\u1ea5m T\u1ed1ng, cho thuy\u1ec1n \u0111\u01b0a v\u1ec1.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Ch\u00e1nh&nbsp; th\u1ed1ng H\u1eadu \u0111\u1ed3n qu\u00e2n Th\u1ea7n v\u00f5 qu\u1ea3n th\u1eadp c\u01a1 H\u00f9ng d\u0169ng l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n H\u01b0ng ki\u00eam Ch\u00e1nh qu\u1ea3n c\u01a1 H\u1eadu h\u00f9ng. Vua th\u1ea5y Ch\u00e1nh ph\u00f3 th\u1ed1ng \u0111\u1ed3n ng\u0169 qu\u00e2n, t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc ch\u01b0a c\u00f3 binh b\u1ea3n qu\u1ea3n, t\u1edbi l\u00fac c\u00f3 vi\u1ec7c sai khi\u1ebfn ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eafc l\u1ef1c, n\u00ean sai H\u01b0ng qu\u1ea3n su\u1ea5t c\u01a1 H\u1eadu h\u00f9ng \u0111\u1ec3 l\u00e0m binh b\u1ea3n qu\u1ea3n. H\u1ea1 l\u1ec7nh cho quan B\u1eafc Th\u00e0nh t\u1eeb nay v\u1ec1 sau Ch\u00e1nh ph\u00f3 qu\u1ea3n th\u1eadp c\u01a1, ho\u1eb7c Ch\u00e1nh ph\u00f3 qu\u1ea3n c\u01a1 \u1edf c\u00e1c qu\u00e2n c\u00f3 khuy\u1ebft, \u0111\u1ec1u l\u00e0m bi\u1ec3u t\u00e2u l\u00ean, \u0111\u1ee3i ch\u1ec9 ch\u1ecdn b\u1ed5.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Tham tri L\u1ea1i b\u1ed9 l\u00e0 Nguy\u1ec5n H\u1eefu Th\u1eadn sung Ch\u00e1nh s\u1ee9 tu\u1ebf c\u1ed1ng (hai l\u1ea7n c\u1ed1ng n\u0103m \u0110inh m\u00e3o, n\u0103m K\u1ef7 t\u1ef5) sang n\u01b0\u1edbc Thanh, Cai b\u1ea1 Qu\u1ea3ng B\u00ecnh l\u00e0 L\u00ea \u0110\u1eafc T\u1ea7n, Thi\u00eam s\u1ef1 L\u1ea1i b\u1ed9 l\u00e0 Ng\u00f4 V\u1ecb sung Gi\u00e1p \u1ea5t ph\u00f3 s\u1ee9. (H\u00e0nh nh\u00e2n 9 ng\u01b0\u1eddi, l\u1ee5c s\u1ef1 2 ng\u01b0\u1eddi, th\u01b0 k\u00fd 4 ng\u01b0\u1eddi, \u0111i\u1ec1u h\u1ed9 1 ng\u01b0\u1eddi, th\u00f4ng s\u1ef1 2 ng\u01b0\u1eddi, \u0111i theo h\u1ea7u 15 ng\u01b0\u1eddi). D\u1ee5 r\u1eb1ng: \u201cB\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi v\u00e2ng m\u1ec7nh \u0111i s\u1ee9, t\u1eeb l\u1ec7nh ph\u1ea3i c\u1ea9n th\u1eadn cho tr\u1ecdng qu\u1ed1c th\u1ec3\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u01b0u th\u1ee7 Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n To\u1ea3n \u1ed1m \u0111\u01b0\u1ee3c ngh\u1ec9 vi\u1ec7c. L\u1ea5y \u0110\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch ki\u00eam ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng T\u1ea3 qu\u00e2n l\u00e0 Phan T\u1ea5n Hu\u1ef3nh h\u00e0nh ch\u1ee9c L\u01b0u th\u1ee7 Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n H\u01b0\u01a1ng l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 V\u00f5 b\u1ea3o nh\u1ea5t qu\u00e2n Th\u1ea7n v\u00f5, B\u00f9i V\u0103n Trung l\u00e0m Qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 H\u1eefu ki\u00ean Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i.<\/p>\n\n\n\n<p>Nguy\u1ec5n H\u1eefu Nghi\u1ec5m t\u00e2u xin m\u1ed9 thu\u1ed9c binh, theo tr\u1ea5n Thanh Hoa sai ph\u00e1i. Nguy\u1ec5n H\u1eefu To\u1ea3n v\u00e0 Nguy\u1ec5n H\u1eefu Thanh c\u0169ng xin m\u1ed9 thu\u1ed9c binh theo tr\u1ea5n Cao B\u1eb1ng sai ph\u00e1i. Vua \u0111\u1ec1u y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>Quan B\u1eafc Th\u00e0nh t\u00e2u r\u1eb1ng: \u201cX\u01b0a nay vi\u1ec7c m\u1ed9 l\u00ednh, ai m\u1ed9 \u0111\u01b0\u1ee3c 50 ng\u01b0\u1eddi th\u00ec cho l\u00e0m quy\u1ec1n sai cai \u0111\u1ed9i, nay c\u00e1c \u0111\u1ed9i m\u1edbi l\u1eadp ph\u1ea7n nhi\u1ec1u m\u1ed9 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 s\u1ed1, v\u1eady m\u1ed9 \u0111\u01b0\u1ee3c 10 ng\u01b0\u1eddi tr\u1edf l\u00ean th\u00ec xin cho quy\u1ec1n Cai \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng. K\u1ebb ph\u1ea1m t\u1ed9i ra th\u00fa c\u0169ng cho \u1ee9ng m\u1ed9\u201d. Vua kh\u00f4ng chu\u1ea9n. D\u1ee5 r\u1eb1ng: \u201cVi\u1ec7c&nbsp; m\u1ed9 l\u00ednh l\u1ea5y m\u1ed9t \u0111\u1ed9i l\u00e0m su\u1ea5t, n\u1ebfu kh\u00f4ng th\u00e0nh \u0111\u1ed9i th\u00ec sao l\u1ea1i cho b\u1eeba. K\u1ebb ph\u1ea1m t\u1ed9i ra th\u00fa th\u00ec cho v\u1ec1 l\u00e0ng m\u1ea1c l\u00e0m \u0103n l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1ed3i\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y T\u00e2n m\u00f9i, t\u1ebf Tr\u1eddi \u0110\u1ea5t \u1edf \u0111\u00e0n Nam giao.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y Gi\u00e1p tu\u1ea5t, xa gi\u00e1 \u0111i tu\u1ea7n Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb, sai Nguy\u1ec5n V\u0103n Khi\u00eam coi gi\u1eef Kinh th\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y \u1ea5t h\u1ee3i, xa gi\u00e1 \u0111\u1ebfn Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb, xem qu\u00e2n d\u00e2n x\u00e2y \u0111\u1eafp l\u1ef5 s\u1edf, nh\u00e2n \u0111\u00f3, b\u00e0n v\u1ec1 h\u00ecnh th\u1ebf h\u1ed3i l\u00e2u. Ng\u00e0y Canh th\u00ecn, h\u1ed3i loan.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u1ef1ng hai kho Qu\u1ea3ng Th\u1ecbnh, Qu\u1ea3ng Ch\u1eeb, th\u01b0\u1edfng cho c\u00e1c qu\u00e2n 2.000 quan ti\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1eafp \u0111\u00ea \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh. \u0110\u1eb7ng Tr\u1ea7n Th\u01b0\u1eddng v\u00e0 Nguy\u1ec5n Kh\u1eafc Thi\u1ec7u t\u00e2u r\u1eb1ng: \u201c\u0110\u00ea \u0111i\u1ec1u c\u00e1c tr\u1ea5n S\u01a1n T\u00e2y, Kinh B\u1eafc, S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec1u b\u1ecb s\u1ee5t l\u1edf, n\u00ean \u0111\u1eafp ba \u0111o\u1ea1n \u0111\u00ea m\u1edbi kh\u00e1c v\u00e0 \u0111\u1eafp th\u00eam hai \u0111o\u1ea1n \u0111\u00ea c\u0169, xin thu\u00ea d\u00e2n l\u00e0m. C\u00f2n c\u00e1c \u0111o\u1ea1n kh\u00e1c th\u1ebf n\u01b0\u1edbc ch\u1ea3y kh\u00f4ng x\u00f3i l\u1eafm c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ed1ng \u0111\u1ee1 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec b\u1eaft d\u00e2n s\u1edf t\u1ea1i ra s\u1ee9c s\u1eeda \u0111\u1eafp\u201d. Vua y l\u1eddi t\u00e2u. (Tr\u1ea5n S\u01a1n T\u00e2y m\u1ed9t \u0111o\u1ea1n \u0111\u00ea m\u1edbi, t\u1eeb x\u00e3 An L\u00e3o Th\u1ecb huy\u1ec7n Y\u00ean L\u1ea1c \u0111\u1ebfn x\u00e3 Kim \u0110\u00e0 huy\u1ec7n Y\u00ean L\u00e3ng, d\u00e0i 1.282 tr\u01b0\u1ee3ng 8 th\u01b0\u1edbc 4 t\u1ea5c; tr\u1ea5n Kinh B\u1eafc, m\u1ed9t \u0111o\u1ea1n t\u1eeb x\u00e3 \u0110\u00f4ng D\u01b0 huy\u1ec7n Gia L\u00e2m \u0111\u1ebfn x\u00e3 Kim Quan d\u00e0i 637 tr\u01b0\u1ee3ng 8 th\u01b0\u1edbc 7 t\u1ea5c; tr\u1ea5n S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng, m\u1ed9t \u0111o\u1ea1n t\u1eeb x\u00e3 \u0110\u1ed9i Xuy\u00ean huy\u1ec7n Nam Xang \u0111\u1ebfn x\u00e3 Nh\u01b0 Tr\u00e1c d\u00e0i 508 tr\u01b0\u1ee3ng 1 th\u01b0\u1edbc. \u0110\u00ea c\u0169 \u1edf S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng, m\u1ed9t \u0111o\u1ea1n \u1edf x\u00e3 Nho L\u00e2m huy\u1ec7n Kim \u0110\u1ed9ng d\u00e0i 125 tr\u01b0\u1ee3ng, m\u1ed9t \u0111o\u1ea1n x\u00e3 Qu\u1ef3nh Tr\u00e2n huy\u1ec7n Duy Ti\u00ean d\u00e0i 18 tr\u01b0\u1ee3ng. T\u00ednh gi\u00e1 ti\u1ec1n l\u00e0 87.000 quan).<\/p>\n\n\n\n<p>Vua th\u1ea5y Gia \u0110\u1ecbnh th\u00e0nh v\u00e0 B\u1eafc Th\u00e0nh m\u1ed7i n\u0103m quan l\u1ecbch t\u1eeb Kinh ban ra, phu tr\u1ea1m chuy\u1ec3n \u0111\u1ec7 kh\u00f3 nh\u1ecdc, chu\u1ea9n \u0111\u1ecbnh cho hai th\u00e0nh m\u1ed7i n\u0103m c\u1ee9 \u0111\u1ebfn th\u01b0\u1ee3ng tu\u1ea7n th\u00e1ng 4 \u0111\u1ec1u \u1ee7y cho ty Chi\u00eam h\u1eadu v\u1ec1 Kinh l\u00e3nh b\u1ea3n th\u1ea3o l\u1ecbch sang n\u0103m, \u0111em v\u1ec1 vi\u1ebft r\u00f5 r\u1ed3i kh\u1eafc in. \u0110\u1ebfn th\u01b0\u1ee3ng tu\u1ea7n th\u00e1ng 10 l\u1ea1i \u1ee7y ng\u01b0\u1eddi \u0111em b\u00eca l\u1ecbch v\u00e0o cho Kh\u00e2m thi\u00ean gi\u00e1m \u0111\u00f3ng \u1ea5n. L\u1ea1i th\u1ea5y t\u1eeb B\u00ecnh H\u00f2a tr\u1edf ra, t\u1eeb Thanh Hoa tr\u1edf v\u00e0o, theo l\u1ec7 c\u0169 th\u00ec c\u1ee9 \u0111\u1ebfn ng\u00e0y m\u1ed3ng 1 th\u00e1ng 12 ban l\u1ecbch, r\u1ed3i sau \u0111\u00f3 c\u00e1c b\u1ed9 th\u1ea7n m\u1edbi g\u1eedi \u0111i, b\u00e8n h\u1ea1 l\u1ec7nh cho c\u00e1c dinh tr\u1ea5n t\u1eeb nay \u1ee7y ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn l\u0129nh, \u0111\u1ebfn ng\u00e0y \u1ea5y ban c\u1ea5p m\u1ed9t lo\u1ea1t.<\/p>\n\n\n\n<p>Chia \u0111\u1ed9i Ti\u1ec3u sai ra l\u00e0m t\u00e1m \u0111\u1ed9i.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00ednh bi\u00ean<\/p>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\"><a>\u0110\u1ec7 nh\u1ea5t k\u1ef7 &#8211; Quy\u1ec3n XXXVIII &#8211; Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u1ec1 Th\u1ebf t\u1ed5 cao ho\u00e0ng \u0111\u1ebf<\/a><\/h1>\n\n\n\n<p>K\u1ef7 t\u1ef5, Gia Long th\u1ee9 8 [1809], m\u00f9a h\u1ea1, th\u00e1ng 4, ng\u00e0y m\u1ed3ng 1, t\u1ebf h\u1ea1 h\u01b0\u1edfng.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u1eafp \u0111\u1eafp \u0111\u01b0\u1eddng quan \u1edf Qu\u1ea3ng Nam, Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i, B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh, Ph\u00fa Y\u00ean v\u00e0 B\u00ecnh H\u00f2a. Vua cho r\u1eb1ng \u0111\u01b0\u1eddng c\u0169 quanh co xa x\u00f4i kh\u00f4ng ti\u1ec7n, b\u00e8n sai Nguy\u1ec5n Hu\u1ef3nh \u0110\u1ee9c v\u00e0 L\u00ea Ch\u1ea5t \u0111i tr\u00f4ng coi c\u00f4ng vi\u1ec7c, l\u1ea5y d\u00e2y \u0111\u00f3ng n\u1eafn th\u1eb3ng l\u1ea1i, ph\u00e1t d\u00e2n s\u1eeda \u0111\u1eafp, ho\u00e3n b\u1eaft l\u00ednh, \u0111\u00ecnh ki\u1ec7n v\u1eb7t, h\u1ec5 ch\u1ed7 n\u00e0o m\u1edf v\u00e0o nh\u00e0 d\u00e2n v\u00e0 ph\u1ea7n m\u1ed9 th\u00ec chi ti\u1ec1n c\u1ea5p cho. Ven \u0111\u01b0\u1eddng th\u00ec tr\u1ed3ng c\u00e2y th\u00edch h\u1ee3p.<\/p>\n\n\n\n<p>Ph\u1ea1m Nh\u01b0 \u0110\u0103ng v\u00e0o ch\u1ea7u, d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i: \u201cV\u00e0i n\u0103m nay v\u00ec thi\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi, h\u1ea1 th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e2ng l\u00e0m H\u00ecnh t\u00e0o \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh. C\u00fai nh\u1eadn th\u1ea5y m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc Th\u00e0nh t\u00e0i l\u1ef1c b\u1eb1ng n\u1eeda thi\u00ean h\u1ea1. G\u1ea7n \u0111\u00e2y ki\u1ec7n t\u1ee5ng ng\u00e0y nhi\u1ec1u, t\u00e0i l\u1ef1c ng\u00e0y hao, tr\u0103m h\u1ecd nh\u00f4n nhao, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean nghi\u1ec7p. \u0110\u1ea5y v\u1eabn l\u00e0 l\u1ed7i \u1edf b\u1ecdn th\u1ea7n kh\u00f4ng l\u00e0m tr\u1ecdn ch\u1ee9c, nh\u01b0ng c\u0169ng b\u1edfi d\u00e2n m\u1edbi ph\u1ee5 v\u1ec1, ch\u01b0a th\u1ea5m \u0111\u1ee9c h\u00f3a, quan d\u1ef1a \u0111\u00f3 m\u00e0 th\u00eam nhi\u1ec5u, l\u1ea1i theo \u0111\u00f3 m\u00e0 l\u00e0m gian, t\u1ec7 h\u1ea1i tr\u0103m m\u1ed1i, d\u00e2n kh\u00f4ng ch\u1ecbu n\u1ed5i, k\u1ebb gi\u00e0u kh\u00f4ng gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a, k\u1ebb ngh\u00e8o ph\u1ea7n nhi\u1ec1u l\u01b0u vong, b\u00e8n khi\u1ebfn nh\u1eefng l\u0169 b\u1ea5t b\u00ecnh nh\u00e2n \u0111\u00f3 phi\u1ebfn ho\u1eb7c. N\u0103m ngo\u00e1i gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp n\u1ed5i kh\u1eafp, ph\u1ea3i nh\u1ecdc s\u1ee9c qu\u00e2n m\u1edbi d\u1eadp t\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c, nh\u00e2n d\u00e2n d\u1ea7n d\u1ea7n tr\u1edf l\u1ea1i l\u00e0m \u0103n. Nay l\u00f2ng d\u00e2n mong y\u00ean nh\u01b0 \u0111\u00f3i mong \u0103n, kh\u00e1t mong u\u1ed1ng. N\u00ean \u0111\u01b0\u01a1ng l\u00fac n\u00e0y r\u1ed9ng suy nh\u00e2n ch\u00ednh \u0111\u1ec3 cho thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1edd \u00e2n tr\u1ea1ch. V\u1ea3 B\u1eafc Th\u00e0nh c\u00e1ch Kinh s\u01b0 h\u01a1i xa, t\u00ecnh d\u01b0\u1edbi kh\u00f4ng th\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ebfn tr\u00ean, n\u1ed7i \u0111au kh\u1ed5 ch\u01b0a c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea1t l\u00ean h\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c. C\u00fai mong b\u1ec7 h\u1ea1 b\u1eaft ch\u01b0\u1edbc ph\u00e9p tu\u1ea7n th\u00fa \u0111\u1eddi x\u01b0a, nh\u00e2n th\u0103m \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng xem phong h\u00f3a, l\u00e0m l\u1ee3i, b\u1ecf h\u1ea1i, m\u1edf m\u1edbi cho tai m\u1eaft, \u0111\u1ecbnh y\u00ean cho t\u00e2m tr\u00ed, \u0111\u1ec3 ai ai \u0111\u1ec1u bi\u1ebft th\u00e1nh tri\u1ec1u coi d\u00e2n nh\u01b0 m\u1ed9t, kh\u00f4ng ph\u00e2n trong ngo\u00e0i. T\u1ef1 nhi\u00ean d\u00e2n n\u00e2ng \u0111\u1ed9i nh\u01b0 m\u1eb7t tr\u1eddi m\u1eb7t tr\u0103ng, th\u00e2n y\u00eau nh\u01b0 v\u1edbi cha nh\u01b0 v\u1edbi m\u1eb9, vui v\u1ebb h\u01b0\u1edbng theo, kh\u00f4ng sinh l\u00f2ng kh\u00e1c, c\u1ed1t \u0111\u1ec3 b\u1ed3i th\u00eam nguy\u00ean kh\u00ed, m\u1edf mang th\u00e1i b\u00ecnh; \u0111\u1ec3 l\u1ea1i Ph\u01b0\u1edbc t\u1ed1t cho \u1ee9c mu\u00f4n n\u0103m kh\u00f4ng c\u00f9ng h\u1eb3n l\u00e0 \u1edf d\u1ea5y\u201d. Nh\u00e2n \u0111i\u1ec1u tr\u1ea7n 12 vi\u1ec7c nh\u01b0 sau:<\/p>\n\n\n\n<p>1. M\u1edf kinh di\u00ean \u0111\u1ec3 ti\u1ebfn gi\u1ea3ng. (\u0110\u1ea1o tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc c\u1ee7a \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng \u0111\u1eddi x\u01b0a \u0111\u1ec1u ch\u00e9p trong s\u00e1ch, c\u00fai xin sau khi mu\u00f4n vi\u1ec7c \u0111\u00e3 r\u1ea3nh, s\u00e1u ng\u00e0y ng\u1ef1 t\u1edbi kinh di\u00ean m\u1ed9t l\u1ea7n, sai nho th\u1ea7n thay \u0111\u1ed5i ti\u1ebfn gi\u1ea3ng, t\u00ecm l\u1ea5y g\u1ed1c th\u1ecbnh tr\u1ecb).<\/p>\n\n\n\n<p>2. \u0110\u1eb7t khoa m\u1ee5c \u0111\u1ec3 k\u00e9n h\u1ecdc tr\u00f2. (T\u00ecm nh\u00e2n t\u00e0i th\u00ec l\u1ea5y khoa m\u1ee5c l\u00e0m \u0111\u1ea7u, l\u00e0 \u0111\u1ec3 ng\u0103n s\u1ef1 c\u1ea7u may m\u00e0 ti\u1ebfn v\u00e0 ch\u1ecdn \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e2n t\u00e0i. Xin \u0111\u1ecbnh ph\u00e9p khoa c\u1eed, c\u1ee9 t\u00fd ng\u1ecd m\u00e3o d\u1eadu th\u00ec thi H\u01b0\u01a1ng, th\u00ecn tu\u1ea5t s\u1eedu m\u00f9i th\u00ec thi H\u1ed9i, l\u00e0m th\u01b0\u1eddng th\u1ee9c l\u00e2u d\u00e0i).<\/p>\n\n\n\n<p>3. B\u00e0n x\u00e9t h\u00ecnh ng\u1ee5c. (Nay \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh vi\u1ec7c h\u00ecnh ng\u1ee5c \u1ee9 \u0111\u1ecdng r\u1ea5t nhi\u1ec1u, xin ban \u0111i\u1ec1u lu\u1eadt \u0111\u1ecbnh tr\u00ecnh h\u1ea1n cho quan bi\u1ebft m\u00e0 gi\u1eef, d\u00e2n bi\u1ebft m\u00e0 theo).<\/p>\n\n\n\n<p>4. X\u1eed \u00e1n n\u1eb7ng. (Nh\u1eefng v\u1ee5 \u00e1n v\u1ec1 nh\u00e2n m\u1ea1ng, tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp c\u00f3 tang ch\u1ee9ng r\u00f5 r\u00e0ng, th\u00ec x\u00e9t tr\u1ecb ngay; n\u1ebfu vi\u1ec7c c\u00f2n m\u1edd t\u1ed1i, n\u00ean \u0111\u1ec3 \u0111\u1ee3i x\u00e9t ra, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c cho l\u00e0 tr\u1ecdng \u00e1n m\u00e0 t\u1ef1 b\u1eaft tra, l\u00e0m l\u1ee5y cho k\u1ebb b\u00ecnh d\u00e2n).<\/p>\n\n\n\n<p>5. \u0110\u1eb7t \u0110\u00f4 s\u00e1t vi\u00ean ng\u1ef1 s\u1ee9 \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh. (Ph\u00e0m quan l\u1ea1i kh\u00f4ng theo ph\u00e1p lu\u1eadt, k\u1ebb quy\u1ec1n th\u1ebf \u1ee9c hi\u1ebfp ng\u01b0\u1eddi d\u01b0\u1edbi, vi\u1ec7c nh\u1ecf th\u00ec x\u00e9t x\u1eed ngay, vi\u1ec7c l\u1edbn th\u00ec \u0111\u00e0n h\u1eb7c t\u00e2u l\u00ean, cho nghi\u00eam ph\u00e9p l\u00e0m quan; cu\u1ed1i n\u0103m ki\u1ec3m duy\u1ec7t c\u00e1c \u00e1n do th\u00e0nh tr\u1ea5n \u0111\u00e3 x\u00e9t, n\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c oan th\u00ec x\u00e9t l\u1ea1i).<\/p>\n\n\n\n<p>6. C\u1ea5p ru\u1ed9ng l\u01b0\u01a1ng \u0111i\u1ec1n cho l\u00ednh gi\u1ea3n \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh. (N\u0103m Gia Long th\u1ee9 1, l\u1ec7 \u0111\u1ecbnh c\u1ea5p ti\u1ec1n ph\u1ee5 d\u01b0\u1ee1ng cho l\u00ednh gi\u1ea3n m\u1ed7i th\u00e1ng m\u1ed9t quan, nay xin l\u1ea5y c\u00f4ng \u0111i\u1ec1n c\u00f4ng th\u1ed5 c\u1ee7a d\u00e2n c\u1ea5p cho 5 m\u1eabu, kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 th\u00ec l\u1ea5y c\u00f4ng \u0111i\u1ec1n th\u1ed5 \u1edf \u1ea5p l\u00e1ng gi\u1ec1ng m\u00e0 c\u1ea5p, l\u1ea1i kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 th\u00ec l\u1ea5y c\u00f4ng \u0111i\u1ec1n c\u00f4ng th\u1ed5 \u1edf huy\u1ec7n b\u00ean m\u00e0 c\u1ea5p, v\u00e0 b\u1ecf ti\u1ec1n ph\u1ee5 d\u01b0\u1ee1ng \u0111i. C\u00e1c qu\u1ea3n quan g\u1ea7n \u0111\u00e2y ph\u1ea7n nhi\u1ec1u nh\u00e2n vi\u1ec7c b\u1eaft \u0111\u00f3ng g\u00f3p, xin nghi\u00eam c\u1ea5m \u0111\u1ec3 tr\u1eeb th\u00f3i t\u1ec7 l\u00e2u ng\u00e0y).<\/p>\n\n\n\n<p>7. K\u00e9n ngh\u0129a binh. (Ph\u00e0m c\u00e1c nh\u00e0 chi\u00eau m\u1ed9 ngh\u0129a binh \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i ch\u1ecdn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tinh nhanh kh\u1ecfe m\u1ea1nh \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng d\u00f9ng \u0111\u1ebfn, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 y\u1ebfu sung b\u1ed5 m\u00e0 m\u1ea1o chi ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng).<\/p>\n\n\n\n<p>8. Coi tr\u1ecdng s\u1ee9c d\u00e2n. (Nay ph\u1ee7 l\u1ef5 c\u00e1c tr\u1ea5n s\u1eeda x\u00e2y g\u1ea7n xong, sau n\u00e0y c\u00f3 n\u01a1i n\u00e0o n\u00ean s\u1eeda ch\u1eefa vi\u1ec7c nh\u1ecf th\u00ec b\u00e1o \u1edf th\u00e0nh, vi\u1ec7c l\u1edbn th\u00ec t\u00e2u l\u00ean, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c khinh d\u00f9ng s\u1ee9c d\u00e2n).<\/p>\n\n\n\n<p>9. Thu t\u00f4 thu\u1ebf. (Cai tr\u01b0ng cai l\u1ea1i \u1edf tr\u01b0\u1eddng thu\u1ebf, \u1edf th\u00e0nh th\u00ec \u1ee7y sai li\u00eau thu\u1ed9c H\u1ed9 t\u00e0o, c\u00e1c tr\u1ea5n th\u00ec \u1ee7y sai thu\u1ed9c ty, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c khinh th\u01b0\u1eddng m\u00e0 \u1ee7y t\u01b0 nh\u00e2n;&nbsp; \u0111\u00f2i h\u1ecfi ngo\u1ea1i ng\u1ea1ch v\u00e0 m\u01b0u \u0111\u1ed3 l\u1ee3i ri\u00eang, \u0111\u1ec1u c\u1ea5m).<\/p>\n\n\n\n<p>10. X\u00e9t d\u00e2n xi\u00eau d\u1ea1t. (Ph\u00e0m d\u00e2n c\u00e1c x\u00e3 xi\u00eau t\u00e1n, ph\u1ee7 huy\u1ec7n ph\u1ea3i \u0111em vi\u1ec7c b\u00e1o l\u00ean tr\u1ea5n, tr\u1ea5n sai ng\u01b0\u1eddi h\u1ed9i kh\u00e1m, th\u00e0nh th\u1ea7n l\u00e0m s\u1ed5 t\u00e2u l\u00ean, \u0111\u1ec1u l\u1ea5y m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y l\u00e0m h\u1ea1n, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1eadm tr\u1ec5; n\u1ebfu ph\u1ee7 huy\u1ec7n b\u00e1o c\u00e1o kh\u00f4ng th\u1ef1c v\u00e0 l\u1ea1i thu\u1ed9c d\u00ecm \u0111i \u0111\u1ec3 s\u00e1ch nhi\u1ec5u th\u00ec c\u00f3 t\u1ed9i).<\/p>\n\n\n\n<p>11. Chi\u00eau t\u1eadp d\u00e2n xi\u00eau d\u1ea1t. (Ph\u00e0m d\u00e2n c\u00e1c x\u00e3 xi\u00eau t\u00e1n, xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho quan tr\u1ea5n ph\u1ee7 huy\u1ec7n \u0111\u1ec3 \u00fd y\u00ean \u1ee7i khi\u1ebfn tr\u1edf v\u1ec1; n\u01a1i n\u00e0o h\u1ed9 kh\u1ea9u h\u1eb1ng n\u0103m t\u0103ng l\u00ean th\u00ec h\u1eadu th\u01b0\u1edfng \u0111\u1ec3 khuy\u1ebfn kh\u00edch).<\/p>\n\n\n\n<p>12. R\u0103n c\u1ea5m n\u01a1i c\u1eeda \u1ea3i b\u1ebfn \u0111\u00f2. (T\u1eeb tr\u01b0\u1edbc t\u1edbi nay \u0111\u00e1nh thu\u1ebf c\u1eeda \u1ea3i v\u00e0 b\u1ebfn \u0111\u00f2, c\u1ee9 40 ph\u1ea7n th\u00ec l\u1ea5y 1, \u0111\u00e3 th\u00e0nh ph\u00e9p kh\u00f4ng n\u1eb7ng kh\u00f4ng nh\u1eb9. G\u1ea7n \u0111\u00e2y nh\u1eefng k\u1ebb v\u1ee5 l\u1ee3i tranh nhau tr\u01b0ng th\u1ea7u, v\u1eadt r\u1ebb m\u00e0 \u0111\u1ecbnh gi\u00e1 \u0111\u1eaft, h\u00e0ng nh\u1eb9 m\u00e0 \u0111\u00f2i thu\u1ebf n\u1eb7ng, d\u00e2n bu\u00f4n th\u01b0\u1eddng th\u01b0\u1eddng than v\u00e3n, xin nghi\u00eam r\u0103n c\u1ea5m).<\/p>\n\n\n\n<p>S\u1edb d\u00e2ng l\u00ean. Vua r\u1ea5t khen ng\u1ee3i. \u0110\u1ebfn khi b\u1ec7 t\u1eeb, l\u1ea1i d\u00e2ng bi\u1ec3u xin c\u1eed H\u1ed3 C\u00f4ng Thu\u1eadn l\u00e0 Tri ph\u1ee7 T\u0129nh Gia, Tr\u01b0\u01a1ng C\u00f4ng Vi l\u00e0 Tri ph\u1ee7 Ki\u1ebfn X\u01b0\u01a1ng l\u00e0m Thi\u00eam s\u1ef1 H\u00ecnh b\u1ed9 sung l\u00e0m vi\u1ec7c t\u00e0o. Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u01b0a qu\u1ed1c tr\u01b0\u1edfng n\u01b0\u1edbc Nam Ch\u01b0\u1edfng l\u00e0 Chi\u00eau \u00d4n M\u00e3nh sang n\u01b0\u1edbc Thanh. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u00d4n M\u00e3nh m\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, ch\u1ea1y sang \u0111\u1ea7u ng\u1ee5 \u1edf ch\u00e2u Chi\u00eau T\u1ea5n.&nbsp; Khi vua l\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c B\u1eafc H\u00e0; \u00d4n M\u00e3nh \u0111\u1ebfn h\u00e0nh t\u1ea1i b\u00e1i y\u1ebft. Vua cho r\u1eb1ng nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc m\u1edbi \u0111\u1ecbnh, ch\u01b0a r\u1ed7i t\u00ednh vi\u1ec7c xa x\u00f4i, khi\u1ebfn tr\u1edf v\u1ec1 ch\u00e2u Chi\u00eau T\u1ea5n, v\u00e0 d\u1ee5 b\u1ea3o tr\u1ea5n th\u1ea7n \u0111\u1ec3 cho \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 do \u0111i l\u1ea1i. Sau \u00d4n M\u00e3nh c\u00f9ng v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi trong ch\u00e2u l\u00e0 \u0110\u00e8o Qu\u1ed1c Uy c\u00f3 hi\u1ec1m kh\u00edch, nh\u00e2n \u0111\u00eam tr\u1ed1n \u0111i. Ch\u00e2u tr\u01b0\u1edfng sai thu\u1ed9c h\u1ea1 l\u00e0 Ph\u00eca Tr\u1ea1i \u0111i t\u00ecm kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c, n\u00f3i d\u1ed1i l\u00e0 \u00d4n M\u00e3nh \u0111\u00e3 ch\u1ebft \u0111\u01b0\u1eddng r\u1ed3i. N\u0103m ngo\u00e1i \u00d4n M\u00e3nh t\u1edbi tr\u1ea5n b\u00e0y k\u00eau. Th\u00e0nh th\u1ea7n l\u00e0m bi\u1ec3u&nbsp; \u0111\u01b0a \u00d4n M\u00e3nh v\u1ec1 Kinh. Vua b\u00e0n v\u1edbi b\u00e0y t\u00f4i r\u1eb1ng: \u201c\u00d4n M\u00e3nh theo v\u1ec1 ta l\u00e0 mu\u1ed1n m\u01b0\u1ee3n thanh th\u1ebf \u0111\u1ec3 l\u1ea5y l\u1ea1i n\u01b0\u1edbc th\u00f4i. L\u00e0m cho n\u01b0\u1edbc m\u1ea5t d\u1ea5y l\u00ean m\u1ed1i \u0111\u1ee9t n\u1ed1i l\u1ea1i v\u1eabn l\u00e0 l\u00f2ng nh\u00e2n c\u1ee7a v\u01b0\u01a1ng gi\u1ea3, nh\u01b0ng \u0111em qu\u00e2n \u0111i xa, ch\u1ed7 \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng b\u00f9 ch\u1ed7 m\u1ea5t. \u00d4n M\u00e3nh \u0111\u00e3 t\u1eebng nh\u1eadn s\u1eafc \u1ea5n c\u1ee7a nh\u00e0 Thanh chi b\u1eb1ng ta \u0111\u01b0a v\u1ec1 nh\u00e0 Thanh, \u0111\u1ec3 cho nh\u00e0 Thanh m\u01b0u t\u00ednh. N\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi Thanh nh\u1eadn th\u00ec \u00d4n M\u00e3nh c\u00f3 ch\u1ed7 tr\u1edf v\u1ec1, b\u1eb1ng kh\u00f4ng nh\u1eadn th\u00ec ta c\u0169ng c\u00f3 ch\u1ed7 n\u00f3i \u0111\u01b0\u1ee3c. B\u00e8n sai g\u1eedi th\u01b0 cho nh\u00e0 Thanh, v\u00e0 \u0111\u01b0a \u00d4n M\u00e3nh \u0111\u1ebfn c\u1eeda \u1ea3i L\u1ea1ng S\u01a1n \u0111\u1ec3 ch\u1edd. Ng\u01b0\u1eddi Thanh cho r\u1eb1ng \u00d4n M\u00e3nh kh\u00f4ng hay t\u1ef1 l\u1eadp b\u00e8n kh\u01b0\u1edbc t\u1eeb m\u00e0 thu l\u1ea1i s\u1eafc \u1ea5n.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua l\u1ea1i sai th\u00e0nh th\u1ea7n cho \u00d4n M\u00e3nh \u1edf ch\u00e2u Chi\u00eau T\u1ea5n v\u00e0 cho 100 l\u1ea1ng b\u1ea1c, 200 quan ti\u1ec1n. R\u1ed3i \u00d4n M\u00e3nh b\u1ecb b\u1ec7nh ch\u1ebft.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng \u0103n cho t\u00f9 t\u1ed9i, t\u1eeb t\u1ed9i \u0111\u1ed3 t\u1ed9i l\u01b0u \u0111\u1ebfn tr\u1ea3m gi\u1ea3o giam h\u1eadu, m\u1ed7i th\u00e1ng c\u1ea5p cho m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 10 th\u0103ng g\u1ea1o, s\u1edf t\u1ea1i h\u1eb1ng n\u0103m l\u00e0m s\u1ed5 t\u00e2u l\u00ean; ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb giam x\u00e9t ch\u01b0a k\u1ebft t\u1ed9i th\u00ec kh\u00f4ng \u1edf l\u1ec7 n\u00e0y.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u1ecdi 3.000 ng\u01b0\u1eddi \u1edf ng\u0169 qu\u00e2n B\u1eafc Th\u00e0nh v\u1ec1 Kinh.<\/p>\n\n\n\n<p>Tri\u1ec7u Nguy\u1ec5n Duy H\u00f2a v\u00e0 Tr\u1ea7n V\u0103n Tu\u00e2n v\u1ec1 Kinh ch\u1edd ch\u1ec9. H\u00f2a tr\u01b0\u1edbc l\u00e0m Hi\u1ec7p tr\u1ea5n S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng, Tu\u00e2n l\u00e0m K\u00fd l\u1ee5c B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh, \u0111\u1ec1u b\u1ecb t\u1ed9i ph\u1ea3i mi\u1ec5n ch\u1ee9c. Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00e0nh d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i hai ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y c\u00f3 t\u00e0i kh\u00ed ki\u1ebfn th\u1ee9c, xin cho l\u1ee5c d\u1ee5ng. Vua theo l\u1eddi xin n\u00ean tri\u1ec7u \u0111\u1ebfn.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00e1nh th\u1ed1ng l\u00e3nh th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ea1o Thanh Hoa l\u00e0 H\u00e0 C\u00f4ng Th\u00e1i t\u00e2u r\u1eb1ng Qu\u00e1ch T\u1ea5t Th\u00fac v\u00e0 Tr\u1ecbnh V\u00e2n tr\u1ed1n xa v\u00e0o r\u1eebng n\u00fai, t\u1ef1 xin \u1ee7y ng\u01b0\u1eddi \u0111i d\u00f2 c\u00e1c n\u01a1i t\u00ecm b\u1eaft. Vua d\u1ee5 r\u1eb1ng: \u201cXem t\u1edd t\u00e2u c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee7 th\u1ea5y t\u1ea5m l\u00f2ng th\u00e0nh kh\u1ea9n. Duy b\u1ecdn Qu\u00e1ch T\u1ea5t Th\u00fac \u0111\u01b0\u01a1ng c\u00f9ng n\u00ean ph\u1ea3i tr\u1ed1n l\u00e1nh, kh\u00f4ng c\u00f3 n\u01a1i nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh, tr\u1eabm \u0111\u00e3 cho c\u00e1c quan \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 \u00fd \u0111\u1ec1 ph\u00f2ng. Ng\u01b0\u01a1i n\u00ean&nbsp; \u0111\u00f3ng gi\u1eef \u0111\u1ecba h\u1ea1t m\u00ecnh, \u0111\u1ec1 ph\u00f2ng nghi\u00eam nh\u1eb7t, kh\u00f4ng c\u1ea7n ra ngo\u00e0i \u0111\u1ecba ph\u1eadn \u0111\u1ec3 t\u00ecm b\u1eaft\u201d. H\u01a1n m\u1ed9t th\u00e1ng, T\u1ea5t Th\u00fac sai con l\u00e0 T\u1ea5t To\u1ea1i l\u1ebbn t\u1edbi Thanh Hoa th\u00fa t\u1ed9i, tr\u1ea5n th\u1ea7n g\u1eedi th\u01b0 g\u1ecdi v\u1ec1, nh\u01b0ng T\u1ea5t Th\u00fac d\u00f9ng d\u1eb1ng, cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng ch\u1ecbu ra.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u01b0u th\u1ee7 Qu\u1ea3ng Nam l\u00e0 T\u00f4n Th\u1ea5t Huy\u00ean t\u1ef1 ti\u1ec7n th\u1ea3 t\u00f9 \u0103n c\u01b0\u1edbp v\u00e0 dung t\u00fang cho qu\u00e2n \u0111\u00e1nh b\u1ea1c, vi\u1ec7c ph\u00e1t, gi\u00e1ng l\u00e0m Cai c\u01a1. Cai b\u1ea1 Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng V\u00e2n v\u00e0 K\u00fd l\u1ee5c L\u00ea V\u0103n H\u1eadu v\u00ec th\u1ea5t s\u00e1t b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Thi\u00eam s\u1ef1.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y V\u1ec7 \u00fay Ban tr\u1ef1c l\u00e0 Nguy\u1ec5n C\u1eedu Kho\u00e1ng l\u00e0m L\u01b0u th\u1ee7 Qu\u1ea3ng Nam, Thi\u00eam s\u1ef1 L\u1ea1i b\u1ed9 l\u00e0 Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n T\u00ecnh l\u00e0m K\u00fd l\u1ee5c.<\/p>\n\n\n\n<p>Ph\u1ee5c ch\u1ee9c cho Tr\u1ea7n V\u0103n Tu\u00e2n l\u00e0m Cai b\u1ea1.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1eb7t th\u00eam kho thu\u1ed1c s\u00fang v\u00e0 kho N\u1ed9i \u0111\u1ed3 gia.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 Ti\u1ec1n th\u1ee7y l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n H\u1ea1nh, Qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 H\u1eadu th\u1ee7y l\u00e0 Cao C\u00f4ng Giang ch\u1edf g\u1ed7 \u0111\u00e1 \u1edf Thanh Hoa v\u1ec1 Kinh.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u1ea5m quan d\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c mua b\u00e1n d\u00e2n Man l\u00e0m n\u00f4. D\u00e2n ngu\u1ed3n Chi\u00ean \u0110\u00e0n \u1edf Qu\u1ea3ng Nam c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111i c\u01b0\u1edbp ng\u01b0\u1eddi Man \u1edf ngu\u1ed3n \u0110\u00e0 B\u1ed3ng thu\u1ed9c Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i \u0111em b\u00e1n cho b\u00ecnh nhung Tr\u1ea7n \u0110\u1eafc Xi\u00eam. Vua nghe tin, cho r\u1eb1ng \u0110\u1eafc Xi\u00eam kh\u00f4ng bi\u1ebft ph\u00e1p lu\u1eadt, \u0111\u00e1nh 50 roi, th\u1ea3 ng\u01b0\u1eddi Man v\u1ec1. L\u1ea1i ra l\u1ec7nh c\u1ea5m, tr\u00e1i l\u1ec7nh th\u00ec t\u1ed9i \u0111\u1ed3.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y \u0110\u00f4ng c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129 Nguy\u1ec5n Du l\u00e0m Cai b\u1ea1 Qu\u1ea3ng B\u00ecnh, H\u00e0n l\u00e2m th\u1ecb th\u01b0 Nguy\u1ec5n Khoa Minh l\u00e0m Thi\u00eam s\u1ef1 H\u1ed9 b\u1ed9 sung vi\u1ec7c H\u1ed9 t\u00e0o B\u1eafc Th\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p>Hi\u1ec7p tr\u1ea5n S\u01a1n Nam h\u1ea1 l\u00e0 Tr\u1ea7n Quang T\u0129nh \u1ed1m ph\u1ea3i ngh\u1ec9 vi\u1ec7c. Ph\u1ee5c ch\u1ee9c cho Nguy\u1ec5n Duy H\u00f2a l\u00e0m Hi\u1ec7p tr\u1ea5n S\u01a1n Nam h\u1ea1. D\u1ee5 r\u1eb1ng: \u201c\u0110i\u1ec1u c\u1ed1t y\u1ebfu c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m quan l\u00e0 ph\u1ea3i trong s\u1ea1ch si\u00eang n\u0103ng, ng\u01b0\u01a1i n\u00ean c\u1ed1 g\u1eafng\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Quan t\u00e0i Du\u1ec7 t\u00f4ng Hi\u1ebfu \u0111\u1ecbnh ho\u00e0ng \u0111\u1ebf t\u1eeb Gia \u0110\u1ecbnh \u0111\u01b0a v\u1ec1, th\u00e0nh th\u1ea7n \u0111em vi\u1ec7c t\u00e2u tr\u01b0\u1edbc. Vua b\u00e0n \u0111\u1ebfn Qu\u1ea3ng Nam r\u01b0\u1edbc, sai b\u1ecdn Ph\u1ea1m V\u0103n Nh\u01a1n, Tr\u1ea7n V\u0103n Tr\u1ea1c, L\u00ea Quang \u0110\u1ecbnh \u0111i tr\u01b0\u1edbc. Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu d\u1ee5 l\u1ea1i d\u00e2n \u1edf Qu\u1ea3ng Nam r\u1eb1ng: \u201cQu\u1ea3ng Nam s\u00e1t g\u1ea7n Kinh s\u01b0 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u1ea5y l\u00e0m qu\u1eadn ch\u00e2n tay. T\u1eeb khi l\u1ea5y l\u1ea1i \u0111\u1ebfn nay, l\u1ec5 th\u0103m \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng c\u00f2n thi\u1ebfu, s\u1ef1 t\u00ecnh u \u1ea9n h\u00e0 d\u1ec5 nh\u1ea5t nh\u1ea5t r\u00f5 h\u1ebft! Nay T\u1eed cung Du\u1ec7 t\u00f4ng Hi\u1ebfu \u0111\u1ecbnh ho\u00e0ng \u0111\u1ebf ch\u1edf t\u1eeb Gia \u0110\u1ecbnh v\u1ec1, tr\u1eabm th\u00e2n h\u00e0nh \u0111em b\u1ea7y t\u00f4i \u0111i \u0111\u00f3n. \u0110\u1eb7c sai c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n \u0111i tr\u01b0\u1edbc, nh\u00e2n d\u00e2n \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng ai c\u00f3 s\u1ef1 g\u00ec oan khu\u1ea5t, l\u00e0m \u0111\u01a1n k\u00eau s\u1ebd do \u0111\u1ea1i th\u1ea7n duy\u1ec7t t\u00e2u \u0111\u1ec3 r\u00f5 \u1ea9n t\u00ecnh c\u1ee7a d\u00e2n. Ng\u00e0y xa gi\u00e1 \u0111\u1ebfn, quan qu\u00e2n d\u00e2n ch\u00fang kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn d\u00e2ng g\u00ec c\u1ea3\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai L\u00ea V\u0103n Duy\u1ec7t, Nguy\u1ec5n V\u0103n Khi\u00eam, \u0110\u1eb7ng \u0110\u1ee9c Si\u00eau, Ph\u1ea1m \u0110\u0103ng H\u01b0ng, L\u00ea Vi\u1ebft Ngh\u0129a l\u01b0u gi\u1eef Kinh th\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y Canh tu\u1ea5t, xa gi\u00e1 b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb Kinh s\u01b0 ra. Ng\u00e0y Gi\u00e1p d\u1ea7n \u0111\u1ebfn Qu\u1ea3ng Nam. Vua \u0111em b\u1ea7y t\u00f4i \u0111\u00f3n quan t\u00e0i Hi\u1ebfu \u0111\u1ecbnh ho\u00e0ng \u0111\u1ebf \u1edf c\u1eeda bi\u1ec3n \u0110\u1ea1i \u00e1p, bu\u1ed5i s\u1edbm bu\u1ed5i h\u00f4m vua th\u00e2n l\u00e0m l\u1ec5 \u0111i\u1ec7n.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 5, ng\u00e0y Nh\u00e2m tu\u1ea5t, quan t\u00e0i \u0111\u1ebfn Kinh. D\u1ef1ng tr\u01b0\u1edbc \u0111i\u1ec7n l\u1ee3p tranh \u1edf b\u1ebfn s\u00f4ng H\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1eb7t quan t\u00e0i \u1edf \u0111\u00f3, sai T\u00f4n Th\u1ea5t B\u00ednh s\u1edbm h\u00f4m l\u00e0m l\u1ec5 \u0111i\u1ec7n. Th\u01b0\u1edfng cho th\u1ee7y qu\u00e2n h\u01a1n 2.000 quan ti\u1ec1n, sai T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc L\u01b0\u01a1ng theo th\u1ee9 b\u1eadc chia c\u1ea5p. Ph\u00e1t c\u00e1c qu\u00e2n x\u00e2y \u0111\u1eafp s\u01a1n l\u0103ng v\u00e0 c\u00e1c s\u01a1n ph\u1ea7n. Th\u01b0\u1edfng h\u01a1n 4.000 quan ti\u1ec1n. Sai th\u00e0nh th\u1ea7n Gia \u0110\u1ecbnh tri\u1ec7t h\u1ebft v\u1eadt li\u1ec7u \u1edf mi\u1ebfu c\u0169, \u0111\u1ed1t s\u1ea1ch \u0111i.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 6, ng\u00e0y Qu\u00fd m\u00e3o, an t\u00e1ng \u1edf l\u0103ng Tr\u01b0\u1eddng Thi\u1ec7u (\u1edf n\u00fai La Kh\u00ea). Tr\u01b0\u1edbc ng\u00e0y an t\u00e1ng vua ngh\u1ec9 ch\u1ea7u b\u1ea3y ng\u00e0y, b\u1ed1 c\u00e1o trong ngo\u00e0i, c\u1ea5m x\u1eed x\u00e9t vi\u1ec7c h\u00ecnh \u00e1n v\u00e0 c\u1ea5m \u00e2m nh\u1ea1c, h\u00e1t x\u01b0\u1edbng, m\u1eb7c \u00e1o m\u00e0u \u0111\u1ecf m\u00e0u t\u00eda, v\u00e0 c\u01b0\u1edbi xin trong b\u1ea3y ng\u00e0y.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y Canh t\u00fd, k\u00ednh c\u00e1o Th\u00e1i mi\u1ebfu. Ng\u00e0y Nh\u00e2m d\u1ea7n, t\u1ebf t\u1ed5 \u0111i\u1ec7n v\u00e0 t\u1ebf khi\u1ec3n \u0111i\u1ec7n, \u0111\u1ec1u sai T\u00f4n Th\u1ea5t Th\u0103ng l\u00e0m l\u1ec5. H\u00f4m \u1ea5y an t\u00e1ng (ph\u1ee5 \u0111\u1ec3 m\u1ed9 th\u00e1i s\u01b0 T\u00f4n Th\u1ea5t \u0110\u1ed3ng \u1edf ph\u00eda b\u00ean h\u1eefu). T\u1ebf ngu, vua th\u00e2n l\u00e0m l\u1ec5.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ec3 m\u1ed9 M\u1ee5c V\u01b0\u01a1ng \u1edf Long H\u1ed3, m\u1ed9 Anh du\u1ec7 ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed \u1edf D\u01b0\u01a1ng Xu\u00e2n. Ng\u00e0y an t\u00e1ng, vua th\u00e2n h\u00e0nh \u0111i \u0111\u01b0a.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00e1c quan t\u00e0i c\u1ee7a ho\u00e0ng&nbsp; hai l\u00e0 Thi\u1ebfu \u00fay Hy, ho\u00e0ng ba l\u00e0 Tu\u1ea5n, Thi\u1ebfu ph\u00f3 T\u00f4n Th\u1ea5t Chi, T\u00f4n Th\u1ea5t Xu\u00e2n, Th\u00e1i ph\u00f3 T\u00f4n Th\u1ea5t Huy, Ti\u1ec1n qu\u00e2n T\u00f4n Th\u1ea5t H\u1ed9i, \u0111\u1ec1u sai L\u1ec5 b\u1ed9 tr\u1ecb vi\u1ec7c tang. Ng\u00e0y an t\u00e1ng sai ho\u00e0ng t\u1eed ho\u00e0ng t\u00f4n \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0a. Cho m\u1ed9 phu theo th\u1ee9 b\u1eadc.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1ed5ng tr\u1ea5n B\u1eafc Th\u00e0nh l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00e0nh d\u00e2ng bi\u1ec3u ti\u1ebfn s\u00e1ch \u0110\u1ea1i h\u1ecdc di\u1ec5n ngh\u0129a, \u0111\u1ea1i l\u01b0\u1ee3c n\u00f3i: \u201cS\u00e1ch \u0110\u1ea1i h\u1ecdc l\u00e0 ph\u00e9p ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a d\u1ea1y ng\u01b0\u1eddi \u1edf b\u1ef1c \u0111\u1ea1i h\u1ecdc v\u00e0 l\u00e0 ngu\u1ed3n v\u1ef1c truy\u1ec1n d\u1ea1y c\u1ee7a th\u00e1nh m\u00f4n \u0111\u1ea1i c\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a s\u00e1ch l\u00e0: \u201cMinh \u0111\u1ee9c t\u00e2n d\u00e2n ch\u1ec9 ch\u00ed thi\u1ec7n\u201d [S\u00e1ng \u0111\u1ee9c m\u00ecnh, m\u1edbi \u0111\u1ee9c d\u00e2n, \u0111\u1ec1u \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 ch\u00ed thi\u1ec7n], m\u1ee5c c\u1ee7a n\u00f3 l\u00e0: \u201cC\u00e1ch v\u1eadt, tr\u00ed tri, th\u00e0nh \u00fd, ch\u00ednh t\u00e2m, tu th\u00e2n, t\u1ec1 gia, tr\u1ecb qu\u1ed1c, b\u00ecnh thi\u00ean h\u1ea1\u201d [X\u00e9t c\u00f9ng l\u1ec5 v\u1eadt, bi\u1ebft \u0111\u1ebfn n\u01a1i, th\u1ef1c \u00fd, ngay l\u00f2ng, s\u1eeda m\u00ecnh, t\u1ec1 nh\u00e0, tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc, b\u00ecnh thi\u00ean h\u1ea1]. C\u00e1i \u0111\u1ea1o c\u00f9ng l\u1ebd ngay l\u00f2ng, s\u1eeda m\u00ecnh tr\u1ecb ng\u01b0\u1eddi, th\u1ef1c \u0111\u1ee7 \u1edf \u0111\u1ea5y. Nh\u00e0 Nho \u0111\u1eddi T\u1ed1ng l\u00e0 Ch\u00e2n \u0110\u1ee9c T\u00fa l\u00e0m s\u00e1ch Di\u1ec5n ngh\u0129a, nh\u00e0 Nho \u0111\u1eddi Minh l\u00e0 Kh\u00e2u Tu\u1ea5n b\u1ed5 th\u00eam, \u0111\u1ec1u \u0111\u1ec3 s\u00e1ng r\u00f5 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u c\u1ed1t y\u1ebfu, s\u00e1ch tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 suy t\u1eeb \u0111i\u1ec1u c\u1ed1t y\u1ebfu v\u1ec1 s\u00e1ng \u0111\u1ee9c m\u00ecnh \u0111\u1ec3 l\u00e0m g\u1ed1c cho vi\u1ec7c m\u1edbi \u0111\u1ee9c d\u00e2n, s\u00e1ch sau th\u00ec n\u00eau nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u c\u1ed1t y\u1ebfu v\u1ec1 m\u1edbi \u0111\u1ee9c d\u00e2n \u0111\u1ec3 thu th\u00e0nh c\u00f4ng v\u1ec1 s\u00e1ng \u0111\u1ee9c m\u00ecnh. Trong \u0111\u00f3 \u0111\u1ea7u ti\u00ean l\u00e0 l\u1ea5y l\u1eddi d\u1ea1y r\u00f5 r\u00e0ng c\u1ee7a th\u00e1nh hi\u1ec1n, tham h\u1ee3p v\u1edbi s\u1ef1 t\u00edch x\u01b0a nay, l\u1ea1i ph\u1ee5 th\u00eam nh\u1eefng l\u1eddi ph\u00e1t minh c\u1ee7a c\u00e1c ti\u00ean nho, chia t\u1eebng \u0111i\u1ec1u, t\u00e1ch t\u1eebng s\u1ee3i, th\u1ec3 d\u1ee5ng \u0111\u1ec1u \u0111\u1ee7, kh\u00f4ng nh\u1eefng c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ec3 gi\u1ea3ng \u1edf ch\u1ed1n kinh di\u1ec5n m\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi h\u1ecdc gi\u1ea3 \u0111\u1ec1u c\u1ea7n ph\u1ea3i bi\u1ebft. Nh\u01b0ng v\u00ec s\u00e1ch \u1ea5y nhi\u1ec1u quy\u1ec3n nhi\u1ec1u pho m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi bu\u00f4n n\u01b0\u1edbc Thanh \u00edt \u0111em sang, n\u00ean t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay ng\u01b0\u1eddi h\u1ecdc gi\u1ea3 \u00edt \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea5y. Nay th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng d\u00f9ng v\u00f5 c\u00f4ng d\u1eb9p y\u00ean thi\u00ean h\u1ea1, \u0111em v\u0103n gi\u00e1o m\u1edf mang th\u00e1i b\u00ecnh, mu\u1ed1n \u0111\u01b0a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 kh\u00f4ng \u0111\u00e2u h\u01a1n n\u1eefa, h\u1ea1 th\u1ea7n nh\u00e2n th\u1ea5y \u0111\u1ee9c \u00fd b\u00e8n \u0111em s\u00e1ch \u1ea5y \u0111\u1ec3 kh\u1eafc, kh\u1eafc xong, in th\u00e0nh m\u1ed9t b\u1ea3n \u0111\u1ec3 ti\u1ebfn l\u00e3m. C\u00fai xin ban cho in ra ph\u00e1t h\u00e0nh, khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi trong n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec1u bi\u1ebft \u00fd th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng mu\u1ed1n n\u00eau ra, \u0111\u1ec3 cho nh\u00e0 nh\u00e0 c\u00f9ng truy\u1ec1n, ng\u01b0\u1eddi ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng \u0111\u1ecdc, \u0111\u1ed1i v\u1edbi ph\u00e9p d\u1ea1y d\u00e2n h\u00f3a t\u1ee5c, tin ch\u1eafc r\u1eb1ng b\u1ed5 \u00edch kh\u00f4ng nh\u1ecf v\u1eady\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Uy v\u00f5 l\u00e0 B\u00f9i C\u00f4ng \u0110i\u1ec1n \u0111\u00f3ng gi\u1eef b\u1ea3o H\u00e0 Trung.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Ph\u00f3 qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 H\u1eefu th\u1ee7y l\u00e0 L\u00ea V\u0103n Duy\u00ean ch\u1edf g\u1ed7 \u0111\u00e1 \u1edf Qu\u1ea3ng Nam v\u1ec1 Kinh, \u0111\u1ec3 d\u1ef1ng c\u00e1c c\u1eeda Kinh th\u00e0nh: th\u01b0\u1edfng cho c\u00e1c qu\u00e2n 4.800 quan ti\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u1ea5n th\u1ea7n Thanh Hoa t\u00e2u r\u1eb1ng: \u201c\u1edf tr\u1ea5n s\u1eeda sang th\u00e0nh tr\u00ec kho t\u00e0ng l\u1ea5y 6.000 d\u00e2n l\u00e0m vi\u1ec7c, nay \u0111\u1ebfn m\u00f9a l\u00e0m ru\u1ed9ng, xin h\u00e3y cho v\u1ec1, khi l\u00e0m ru\u1ed9ng xong s\u1ebd l\u1ea1i \u0111\u1ebfn l\u00e0m\u201d. Vua theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh tr\u00ecnh h\u1ea1n thu\u1ebf s\u1ea3n v\u1eadt bi\u1ec7t n\u1ea1p \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh. L\u1ec7 c\u0169 m\u1ed7i n\u0103m thu thu\u1ebf th\u1ed5 s\u1ea3n, c\u1ee9 th\u00e1ng 7 n\u0103m nay b\u1eaft \u0111\u1ea7u \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 7 sang n\u0103m th\u00ec xong. \u0110\u1ebfn nay th\u00e0nh th\u1ea7n&nbsp; xin chia m\u1ed7i n\u0103m l\u00e0m hai h\u1ea1n, t\u1eeb th\u00e1ng 7 \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 12 l\u00e0m m\u1ed9t h\u1ea1n, tr\u01b0ng thu \u0111\u00fang ng\u1ea1ch, cu\u1ed1i n\u0103m l\u00e0m s\u1ed5. L\u1ea1i xin ch\u1ebf tri\u1ec7n g\u1ed7 c\u1ea5p cho c\u00e1c T\u1ed5ng tr\u01b0\u1edfng v\u00e0 c\u00e1c X\u00e3 tr\u01b0\u1edfng m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t c\u00e1i, ph\u00e0m th\u1eeba h\u00e0nh vi\u1ec7c c\u00f4ng th\u00ec d\u00f9ng l\u00e0m tin. Vua \u0111\u1ec1u y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ea3 qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch \u1edf Thanh Ngh\u1ec7 v\u1ec1, sai tr\u1ea5n th\u1ea7n th\u01b0\u1edfng cho m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 3 quan ti\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u1eeda h\u00e0nh cung S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh l\u1ea1i l\u1ec7 c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng \u0111i\u1ec1n cho qu\u00e2n l\u00ednh. N\u0103m Gia Long th\u1ee9 5 [1806] chu\u1ea9n c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng \u0111i\u1ec1n cho c\u00e1c v\u1ec7 \u0111\u1ed9i thuy\u1ec1n Th\u1ecb trung, Trung h\u1ea7u, Ch\u1ea5n uy, N\u1ed9i tr\u1ef1c, Ti\u1ec3u sai, Th\u1ecb tr\u00e0, Loan nghi, T\u1ea3 v\u1ec7, H\u1eefu v\u1ec7, N\u1ed9i ho\u00e0ng ki\u1ebfm, N\u1ed9i th\u1ee7y, Ph\u1ea5n d\u1ef1c, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 1 m\u1eabu, ngo\u00e0i ra \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1. \u0110\u1ebfn nay sai \u0111\u00ecnh th\u1ea7n \u0111em h\u1ebft dinh v\u1ec7 c\u01a1 \u0111\u1ed9i c\u00e1c qu\u00e2n&nbsp; trong ngo\u00e0i chia l\u00e0m ba h\u1ea1ng, \u0111\u1ec1u l\u1ea5y c\u00f4ng \u0111i\u1ec1n s\u1edf t\u1ea1i c\u1ea5p cho. (M\u01b0\u1eddi v\u1ec7 Th\u1ecb trung, t\u00e1m \u0111\u1ed9i thuy\u1ec1n Trung h\u1ea7u nh\u1ecb, tam, t\u1ee9, ng\u0169, l\u1ee5c, th\u1ea5t, b\u00e1t, c\u1eedu, ba \u0111\u1ed9i Ch\u1ea5n uy nh\u1ea5t, nh\u1ecb, tam, c\u00e1c \u0111\u1ed9i c\u1ee7a v\u1ec7 N\u1ed9i tr\u1ef1c, c\u00e1c \u0111\u1ed9i c\u1ee7a \u0111\u1ed9i Ti\u1ec3u sai, \u0111\u1ed9i Th\u1ecb tr\u00e0, \u0111\u1ed9i Loan nghi, ba \u0111\u1ed9i T\u1ea3 v\u1ec7, H\u1eefu v\u1ec7, N\u1ed9i ho\u00e0ng ki\u1ebfm, m\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed9i c\u1ee7a v\u1ec7 Ch\u1ea5n d\u1ef1c N\u1ed9i th\u1ee7y, ba v\u1ec7 Th\u1ecb t\u01b0\u1ee3ng, c\u00e1c \u0111\u1ed9i N\u1ed9i m\u00e3, T\u1ea3 m\u00e3, H\u1eefu m\u00e3, T\u01b0 thi\u1ec7n, Th\u1ecb h\u00e0nh, Th\u1ecb n\u1ed9i, Trung c\u1ea7n th\u1ecb n\u1ed9i, N\u1ed9i c\u1ea7n th\u1ecb n\u1ed9i, N\u1ed9i sai, Ngo\u1ea1i tr\u00f9. T\u00e2n nh\u1ecb, l\u01b0\u01a1ng \u0111i\u1ec1n m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 1 m\u1eabu, qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch, Trung dinh v\u1ec7 Long v\u00f5; Ti\u1ec1n dinh v\u1ec7 Ban tr\u1ef1c ti\u1ec1n, T\u1ea3 dinh v\u1ec7 Ban tr\u1ef1c t\u1ea3, H\u1eefu dinh v\u1ec7 Ban tr\u1ef1c h\u1eefu, H\u1eadu dinh v\u1ec7 Ban tr\u1ef1c h\u1eadu, n\u0103m c\u01a1 th\u1ee7y qu\u00e2n, n\u0103m \u0111\u1ed9i Ki\u00ean th\u1ee7y, l\u01b0\u01a1ng \u0111i\u1ec1n m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 9 s\u00e0o; Trung qu\u00e2n hai v\u1ec7 Trung b\u1ea3o nh\u1ea5t, nh\u1ecb, Ti\u1ec1n qu\u00e2n hai v\u1ec7 Ti\u1ec1n b\u1ea3o nh\u1ea5t nh\u1ecb, T\u1ea3 qu\u00e2n hai v\u1ec7 T\u1ea3 b\u1ea3o nh\u1ea5t, nh\u1ecb, H\u1eefu qu\u00e2n hai v\u1ec7 H\u1eefu b\u1ea3o nh\u1ea5t, nh\u1ecb, H\u1eadu qu\u00e2n hai v\u1ec7 H\u1eadu b\u1ea3o nh\u1ea5t, nh\u1ecb; qu\u00e2n Th\u1ea7n v\u00f5, hai v\u1ec7 V\u00f5 b\u1ea3o nh\u1ea5t, nh\u1ecb; qu\u00e2n Ch\u1ea5n v\u00f5, hai v\u1ec7 Ch\u1ea5n b\u1ea3o nh\u1ea5t, nh\u1ecb, T\u01b0\u1ee3ng qu\u00e2n, hai v\u1ec7 H\u00f9ng c\u1ef1, nh\u1ea5t, nh\u1ecb, c\u00e1c c\u01a1 c\u1ee7a T\u01b0\u1ee3ng qu\u00e2n; Tr\u01b0\u1eddng th\u1ecd c\u00f9ng, hai \u0111\u1ed9i Th\u1ecb tr\u00e0, \u0111\u1ed9i Th\u1ee7 ki\u1ec7u nh\u1ea5t, \u0111\u1ed9i Phi\u00ean nh\u1ef1 n\u1ed9i; c\u01a1 Ki\u00ean thu\u1eadn, c\u00e1c \u0111\u1ed9i C\u1eedu d\u1ef1c; Trung qu\u00e2n, n\u0103m \u0111\u1ed9i Trung sai; Ti\u1ec1n qu\u00e2n, n\u0103m \u0111\u1ed9i Ti\u1ec1n sai; T\u1ea3 qu\u00e2n, n\u0103m \u0111\u1ed9i T\u1ea3 sai; H\u1eefu qu\u00e2n, n\u0103m \u0111\u1ed9i H\u1eefu sai; H\u1eadu qu\u00e2n, n\u0103m \u0111\u1ed9i H\u1eadu sai, ba \u0111\u1ed9i Ki\u00ean d\u0169ng; T\u01b0\u1ee3ng qu\u00e2n, n\u0103m \u0111\u1ed9i H\u00f9ng sai; s\u00e1u b\u1ed9 c\u00e1c \u0111\u1ed9i thu\u1ed9c Ki\u00ean, l\u01b0\u01a1ng \u0111i\u1ec1n m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 8 s\u00e0o).<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ecdn T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc Ngo\u1ea1n, Ph\u1ea1m Nh\u1eef Phong, M\u1ea1c T\u1eed Thi\u00eam t\u1ef1 n\u01b0\u1edbc Xi\u00eam v\u1ec1. Ng\u01b0\u1eddi Xi\u00eam nh\u1eadn \u0111\u01b0a th\u01b0&nbsp; n\u00f3i r\u1eb1ng n\u01b0\u1edbc \u1ea5y c\u00f9ng Mi\u1ebfn \u0110i\u1ec7n \u0111\u00e1nh nhau, xin gi\u00fap cho 3 v\u1ea1n qu\u00e2n th\u1ee7y v\u00e0 qu\u00e2n b\u1ed9, qu\u00e2n b\u1ed9 ti\u1ebfn t\u1eeb Ai Lao, qu\u00e2n th\u1ee7y do H\u1ea3i T\u00e2y \u0111\u1ebfn h\u1ed9i. Vua tri\u1ec7u b\u1ea7y t\u00f4i b\u00e0n, d\u1ee5 r\u1eb1ng: \u201cN\u01b0\u1edbc Xi\u00eam c\u00f9ng n\u01b0\u1edbc ta giao hi\u1ebfu v\u1edbi nhau, ngh\u0129a kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng c\u1ee9u \u0111\u01b0\u1ee3c. Nh\u01b0ng qu\u00e2n b\u1ed9 \u0111i theo th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ea1o, ngh\u00ecn khe mu\u00f4n n\u00fai, l\u1eb7n tr\u00e8o kh\u00f3 nh\u1ecdc, ta kh\u00f4ng n\u1ee1 xua qu\u00e2n trong n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 ph\u1ee5c d\u1ecbch cho ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng xa. Th\u1ee7y qu\u00e2n ta v\u1ed1n \u0111\u00e3 t\u1eadp quen, n\u1ebfu d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1eddng bi\u1ec3n th\u00ec ti\u1ec7n. \u0110\u01b0\u1eddng bi\u1ec3n c\u00f3 hai l\u1ed1i: m\u1ed9t l\u1ed1i \u0111i t\u1eeb L\u1ee5c Kh\u00f4n Xa Gia L\u1ee5c [c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 \u6d1b\u5764 <a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/wiki\/Nakhon_Si_Thammarat\">Nakhon Si Thammarat<\/a>] \u0111\u1ec3 h\u1ed9i v\u1edbi qu\u00e2n Xi\u00eam th\u00ec ch\u1ee9a l\u01b0\u01a1ng \u0111\u00f3ng qu\u00e2n n\u00ean \u1edf ch\u1ed7 n\u00e0o? M\u1ed9t l\u1ed1i qua h\u1ea3i \u0111\u1ea3o c\u00e1c n\u01b0\u1edbc Ch\u00e0 V\u00e0 H\u1ed3ng Mao [] th\u1eb3ng t\u1edbi n\u01b0\u1edbc Mi\u1ebfn \u0110i\u1ec7n th\u00ec ph\u1ea3i m\u01b0\u1ee3n \u0111\u01b0\u1eddng \u1edf ng\u01b0\u1eddi, n\u00ean n\u00f3i th\u1ebf n\u00e0o? Ph\u00e0m mu\u00f4n d\u1eb7m d\u1ea5y qu\u00e2n l\u00e0 vi\u1ec7c l\u1edbn c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc, ph\u1ea3i n\u00ean xem x\u00e9t k\u1ef9 c\u00e0ng, r\u1ed3i sau m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng \u0111\u01b0\u1ee3c. Nay th\u01b0 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Xi\u00eam nhi\u1ec1u ch\u1ed7 ph\u00e2n r\u00f5 r\u00e0ng. V\u1eady h\u1ea1 l\u1ec7nh cho L\u1ea1i b\u1ed9 l\u00e0m th\u01b0 h\u1ecfi xem. M\u00e0 tr\u01b0\u1edbc h\u00e3y \u0111em qu\u00e2n Kinh \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3ng \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh cho \u0111\u00f4ng \u0111\u1ec3 ch\u1edd\u201d. Th\u01b0 ng\u01b0\u1eddi Xi\u00eam l\u1ea1i n\u00f3i n\u1ebfu n\u01b0\u1edbc \u1ea5y c\u00f3 s\u1ef1 kh\u1ea9n c\u1ea5p th\u00ec xin cho s\u1ee9 \u0111i theo \u0111\u01b0\u1eddng Ai Lao. Vua n\u00f3i: \u201cAi Lao kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111\u01b0\u1eddng s\u1ee9 \u0111i. Kh\u00f4ng cho\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai \u0110\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch l\u00e0 Tr\u1ea7n V\u0103n N\u0103ng qu\u1ea3n 1.000 binh n\u0103m dinh, \u0110\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf l\u00e3nh ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Ch\u1ea5n v\u00f5 l\u00e0 Tr\u1ea7n V\u0103n T\u00edn qu\u1ea3n 400 l\u00ednh v\u1ec7 Ch\u1ea5n b\u1ea3o, \u0111i th\u00fa \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh, theo th\u00e0nh th\u1ea7n \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9. B\u1ecdn V\u0103n N\u0103ng \u0111\u1ebfn n\u01a1i, Xi\u00eam La l\u1ea1i ph\u1ee5c th\u01b0 n\u00f3i r\u1eb1ng qu\u00e2n Mi\u1ebfn \u0110i\u1ec7n \u0111\u00e3 b\u00e3i r\u1ed3i. Qu\u00e2n ta kh\u00f4ng ph\u00e1t n\u1eefa. R\u1ed3i h\u1ea1 l\u1ec7nh l\u01b0u V\u0103n T\u00edn \u1edf l\u1ea1i th\u00e0nh, tri\u1ec7u V\u0103n N\u0103ng v\u1ec1. Th\u01b0\u1edfng cho qu\u00e2n l\u00ednh 3.000 quan ti\u1ec1n, t\u1eeb Ph\u00f3 \u0111\u1ed9i tr\u1edf l\u00ean \u0111\u1ec1u th\u01b0\u1edfng 1 th\u00e1ng l\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Tuy\u00ean uy H\u1eadu qu\u00e2n l\u00e0 T\u1ed1ng V\u0103n Tri l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 H\u1ed5 uy, \u0111i th\u00fa Cao B\u1eb1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Dinh th\u1ea7n Qu\u1ea3ng B\u00ecnh t\u00e2u xin r\u1ee1 b\u1ecf g\u1ed7 kho c\u0169 \u1edf Thanh H\u00e0 v\u00e0 \u0110\u1ed9ng H\u1ea3i, t\u1ea1m d\u1ef1ng kho tranh \u1edf Trung Th\u1ecb (t\u00ean x\u00e3) \u0111\u1ec3 ch\u1ee9a th\u00f3c t\u00f4 n\u0103m nay. Vua y theo.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ea3 c\u00e1c c\u1ee5c t\u01b0\u1ee3ng Qu\u1ea3ng Nam v\u00e0 Ngh\u1ec7 An v\u1ec1, th\u01b0\u1edfng cho cai \u0111\u1ed9i th\u1ee3 \u0111\u00f3ng thuy\u1ec1n m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 15 quan ti\u1ec1n, cai \u0111\u1ed9i th\u1ee3 \u0111\u00e1nh d\u00e2y thuy\u1ec1n v\u00e0 th\u1ee3 c\u01b0a m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 10 quan, c\u00e1c cai quan th\u1ee7 h\u1ee3p m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 7 quan, th\u1ee3 m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 6 quan. Cho m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t chi\u1ebfc \u00e1o h\u1eb9p tay.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u1ea5p h\u1ea1n ra th\u00fa cho ph\u1ea1m nh\u00e2n tr\u1ed1n \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh. Th\u00e0nh th\u1ea7n t\u00e2u n\u00f3i \u201c\u0111\u1ea3ng gi\u1eb7c \u1edf c\u00e1c tr\u1ea5n tr\u1ed1n tr\u00e1nh c\u00f2n nhi\u1ec1u, xin cho th\u00eam h\u1ea1n ra th\u00fa\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Chi\u1ebfu b\u00e1o r\u1eb1ng: \u201cN\u0103m ngo\u00e1i gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp n\u1ed5i l\u00ean, \u0111\u00e3 b\u1ecb quan qu\u00e2n \u0111\u00e1nh d\u1eb9p. S\u1ee3 t\u1ed9i tr\u1ed1n l\u00e1nh, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn n\u1ed7i m\u1ea5t l\u00e0m \u0103n, tr\u1eabm r\u1ea5t th\u01b0\u01a1ng t\u00ecnh, cho n\u00ean ph\u00e0m t\u01b0\u1edbng gi\u1eb7c \u0111\u1ea3ng gi\u1eb7c n\u1ebfu bi\u1ebft th\u1ef1c t\u00ecnh ra th\u00fa th\u00ec \u0111\u1ec1u tha t\u1ed9i \u0111\u1ec3 ch\u00fang \u0111\u1ed5i d\u1eef theo l\u00e0nh, c\u00f9ng nhau \u1edf y\u00ean l\u00e0ng m\u1ea1c. Nay gia h\u1ea1n cho 3 th\u00e1ng n\u1eefa, \u0111\u1ec3 k\u1ebb nh\u1ea7m nh\u1ee1 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 \u0111\u1ed5i m\u1edbi. Duy k\u1ebb n\u00e0o ph\u1ea1m \u0103n c\u01b0\u1edbp \u00e1n m\u1ea1ng th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tha\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay Ban tr\u1ef1c l\u00e0 Mai V\u0103n Th\u00e0nh tham nh\u0169ng, vi\u1ec7c ph\u00e1t, gi\u00e1ng l\u00e0m cai \u0111\u1ed9i.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Th\u1ecb trung h\u1ecdc s\u0129 V\u0169 Trinh l\u00e0m Ch\u00e1nh s\u1ee9 sang n\u01b0\u1edbc Thanh ch\u00fac m\u1eebng (Kh\u00e1nh ti\u1ebft ng\u0169 tu\u1ea7n c\u1ee7a vua Thanh), Thi\u00eam s\u1ef1 Binh b\u1ed9 l\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh Ch\u1ea5t, Thi\u00eam s\u1ef1 C\u00f4ng b\u1ed9 l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u1ecbnh sung Gi\u00e1p \u1ea5t ph\u00f3 s\u1ee9. (Ph\u1ea9m v\u1eadt: ng\u00e0 voi 2 \u0111\u00f4i, s\u1eebng t\u00ea 4 t\u00f2a, tr\u1eebu, the, l\u1ee5a, v\u1ea3i \u0111\u1ec1u 100 t\u1ea5m).<\/p>\n\n\n\n<p>Ban m\u0169 \u00e1o cho b\u1ecdn Cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n Vi\u1ebft B\u1ea3o, V\u1ec7 \u00fay Tr\u1ea7n \u0110\u0103ng Long, T\u00f4n Th\u1ea5t B\u00ednh, Nguy\u1ec5n V\u0103n Ph\u00e2n, Nguy\u1ec5n V\u0103n So\u1ea1n, Tr\u01b0\u01a1ng V\u0103n Ph\u01b0\u1ee3ng, Hu\u1ef3nh C\u00f4ng L\u00fd.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y V\u00f5 Qu\u00fd D\u0129nh sung H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ecdn gi\u1eb7c tr\u1ed1n \u1edf Th\u00e1i Nguy\u00ean l\u1ea9n tr\u1ed1n \u1edf ch\u00e2u \u0110\u1ecbnh H\u00f3a. Tr\u1ea5n th\u1ee7 Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh Tuy\u1ec3n sai bi\u1ec1n binh thu\u1ed9c tr\u1ea5n c\u00f9ng v\u1edbi d\u00e2n huy\u1ec7n Ph\u00fa L\u01b0\u01a1ng \u0111\u00f3n tri\u1ec7t c\u00e1c \u0111\u01b0\u1eddng tr\u1ecdng y\u1ebfu, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c t\u01b0\u1edbng gi\u1eb7c t\u00ean l\u00e0 \u0110o\u00e0i v\u00e0 \u0111\u1ed3 \u0111\u1ea3ng h\u01a1n ba ch\u1ee5c th\u1ee7 c\u1ea5p, b\u1eaft s\u1ed1ng h\u01a1n hai ch\u1ee5c ng\u01b0\u1eddi. Th\u01b0\u1edfng cho qu\u00e2n v\u00e0 d\u00e2n 400 quan ti\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00ednh bi\u00ean<\/p>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\"><a>\u0110\u1ec7 nh\u1ea5t k\u1ef7 &#8211; Quy\u1ec3n XXXIX &#8211; Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u1ec1 Th\u1ebf t\u1ed5 cao ho\u00e0ng \u0111\u1ebf<\/a><\/h1>\n\n\n\n<p>K\u1ef7 t\u1ef5, Gia Long n\u0103m th\u1ee9 8 [1809], m\u00f9a thu, th\u00e1ng 7, ng\u00e0y m\u1ed3ng 1, t\u1ebf thu h\u01b0\u1edfng.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u1ef1ng h\u00e0nh lang t\u1ea3 h\u1eefu, d\u1ef1c lang v\u00e0 tr\u01b0\u1eddng lang. M\u1ed9t ng\u00e0y, bu\u1ed5i chi\u1ec1u h\u00f4m, ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m vi\u1ec7c \u0111\u00e3 ra r\u1ed3i, vua t\u1edbi xem c\u00f4ng s\u1edf, th\u1ea5y m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi n\u1eb1m ng\u1ee7 \u1edf tr\u00ean x\u00e0 nh\u00e0. Ng\u01b0\u1eddi t\u1ea3 h\u1eefu v\u1ed9i v\u00e0ng g\u1ecdi d\u1eady. Vua e ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y s\u1ee3 m\u00e0 ng\u00e3, ng\u0103n kh\u00f4ng cho g\u1ecdi. B\u1ea3o ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y xu\u1ed1ng. Nh\u00ecn ra th\u00ec l\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c Thu l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay coi vi\u1ec7c \u1edf \u0111\u1ea5y. Vua c\u01b0\u1eddi r\u1ed3i cho \u0111i. \u0110\u1ea7y th\u00e1ng l\u00e0m xong, th\u01b0\u1edfng cho l\u00ednh v\u00e0 th\u1ee3 8.000 quan ti\u1ec1n. L\u1ea1i th\u1ea5y d\u00e2n c\u00e1c \u0111\u1ed9i H\u00f9ng di\u00eam, Sinh thi\u1ebft \u1edf B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh l\u00e0m vi\u1ec7c \u0111\u00e3 l\u00e2u, th\u01b0\u1edfng cho 2.000 quan ti\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>Tri\u1ec7u Cai b\u1ea1 B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh l\u00e0 Tr\u1ea7n T\u1ea5n B\u1eedu v\u1ec1 Kinh, l\u1ea5y Thi\u00eam s\u1ef1 H\u1ed9 b\u1ed9 l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Di\u00ean l\u00e0m Cai b\u1ea1 B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Qu\u1ea3n th\u1ee7 \u0111\u1ea1o \u0110\u00f4ng Kh\u1ea9u l\u00e0 Nguy\u1ec5n Huy l\u00e0m Tr\u1ea5n th\u1ee7 V\u0129nh Thanh, K\u00fd l\u1ee5c Bi\u00ean H\u00f2a l\u00e0 Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n l\u00e0m Cai b\u1ea1, Thi\u00eam s\u1ef1 Binh b\u1ed9 l\u00e0 Ho\u00e0ng Tr\u1ecdng M\u1ed9 l\u00e0m K\u00fd l\u1ee5c Bi\u00ean H\u00f2a, Qu\u1ea3n c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n L\u00e2n l\u00e0m Qu\u1ea3n th\u1ee7 \u0111\u1ea1o \u0110\u00f4ng Kh\u1ea9u.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Tr\u1ea7n Ng\u1ecdc Qu\u1ea3n sung H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea1i sai Nguy\u1ec5n V\u0103n Hanh ch\u1edf g\u1ed7 \u1edf Ngh\u1ec7 An v\u1ec1 Kinh. D\u1ee5 r\u1eb1ng: \u201cHi\u1ec7n nay cu\u1ed1i m\u00f9a gi\u00f3 n\u01b0\u1edbc, thuy\u1ec1n ghe v\u01b0\u1ee3t bi\u1ec3n, ph\u1ea3i n\u00ean theo thu\u1eadn ti\u1ec7n, kh\u00f4ng n\u1ec7 ch\u1eadm ch\u00f3ng\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Mi\u1ec5n thu\u1ebf th\u00e2n cho d\u00e2n s\u1edf Ph\u00fa Qu\u1ed1c.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh r\u1eb1ng c\u00e1c hi\u1ec7u \u0111\u1ed9i M\u1ed9c \u0111\u0129nh \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh l\u1ea5y nhi\u1ec1u g\u1ed7 c\u00e2y \u1edf Quang H\u00f3a ch\u1edf v\u1ec1 Kinh, c\u1ea5p cho ti\u1ec1n 4.500 quan, g\u1ea1o 3.000 ph\u01b0\u01a1ng, mi\u1ec5n thu\u1ebf v\u00e1n thuy\u1ec1n hai n\u0103m Canh ng\u1ecd v\u00e0 T\u00e2n m\u00f9i; s\u1ed1 thu\u1ebf n\u0103m tr\u01b0\u1edbc c\u00f2n thi\u1ebfu tha h\u1ebft.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua l\u1ea1i ngh\u0129 Quang H\u00f3a \u0111\u01b0\u1eddng xa, v\u1eadn ch\u1edf kh\u00f3 nh\u1ecdc, ph\u00e1t 300 ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh \u1edf th\u00e0nh v\u00e0 30 chi\u1ebfc thuy\u1ec1n \u0111\u1ec3 gi\u00fap \u0111\u1ee1, th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n 300 quan, g\u1ea1o 300 ph\u01b0\u01a1ng v\u00e0 v\u1ea3i 100 t\u1ea5m.<\/p>\n\n\n\n<p>Ba huy\u1ec7n Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb th\u01b0\u1eddng c\u00f3 n\u1ea1n c\u1ecdp. L\u1ea5y h\u01a1n 200 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n c\u00e1c x\u00e3 Ph\u00f9 B\u00e0i v\u00e0 Th\u1ee7y Ba \u0111i b\u1eaft h\u1ed5, th\u01b0\u1edfng 100 quan ti\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai quan B\u1eafc Th\u00e0nh ki\u1ec3m duy\u1ec7t s\u1ed5 qu\u00e2n. Ph\u00e0m binh l\u00ednh c\u00e1c v\u1ec7 \u0111\u1ed9i \u0111\u1ee7 m\u00e0 ch\u00e1nh ph\u00f3 vi\u00ean c\u00f3 khuy\u1ebft th\u00ec theo l\u1ec7 m\u00e0 c\u1ea5t b\u1ed5. N\u1ebfu s\u1ed1 l\u00ednh kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 m\u00e0 ch\u00e1nh vi\u00ean khuy\u1ebft \u0111\u00e3 c\u00f3 ph\u00f3 vi\u00ean, ph\u00f3 vi\u00ean khuy\u1ebft \u0111\u00e3 c\u00f3 ch\u00e1nh vi\u00ean, th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1ea5t kh\u00e1i xin b\u1ed5 khuy\u1ebft. Cai \u0111\u1ed9i cai \u00e1n quy\u1ec1n sai th\u00ec \u0111\u1ee3i c\u00f3 c\u00f4ng tr\u1ea1ng m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng b\u1ed5.<\/p>\n\n\n\n<p>Nguy\u1ec5n V\u0103n B\u00ecnh l\u00e0 Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 V\u1ecdng C\u00e1c v\u00ec tu\u1ed5i gi\u00e0 xin h\u01b0u tr\u00ed, cho m\u0169 \u00e1o v\u00e0 cho m\u1ed9 thu\u1ed9c binh 40 ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1i tr\u01b0\u1edfng c\u00f4ng ch\u00faa Ng\u1ecdc Huy\u00ean m\u1ea5t. Ch\u00faa l\u00e0 con g\u00e1i c\u1ea3 Th\u1ebf t\u00f4ng Hi\u1ebfu v\u00f5 ho\u00e0ng \u0111\u1ebf (1. Th\u1ebf t\u00f4ng Hi\u1ebfu v\u00f5 ho\u00e0ng \u0111\u1ebf l\u00e0 Nguy\u1ec5n Ph\u01b0\u1edbc Kho\u00e1t.), g\u1ea3 cho Ch\u01b0\u1edfng dinh qu\u1eadn c\u00f4ng Nguy\u1ec5n C\u1eedu Th\u1ed1ng (con Ngo\u1ea1i t\u1ea3 ch\u01b0\u1edfng dinh qu\u1eadn c\u00f4ng Nguy\u1ec5n C\u1eedu Th\u00f4ng), cu\u1ed9c bi\u1ebfn n\u0103m Gi\u00e1p ng\u1ecd, ch\u00faa \u1edf l\u1ea1i Thu\u1eadn H\u00f3a, \u1edf l\u1eabn v\u1edbi nh\u00e0 ch\u00f9a, ng\u01b0\u1eddi ta quen g\u1ecdi l\u00e0 ni c\u00f4 V\u00e2n D\u01b0\u01a1ng, t\u1eebng sai con r\u1ec3 l\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c Tu\u1ea5n \u0111i d\u00f2 tin gi\u1eb7c, vi\u1ebft th\u01b0 k\u00edn g\u1edfi \u0111\u1ebfn Gia \u0110\u1ecbnh \u0111\u1ec3 b\u00e1o. Khi vua \u0111\u00e3 l\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c Kinh th\u00e0nh, b\u00e8n l\u00e0m nh\u00e0 cho ch\u00faa \u1edf V\u00e2n D\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1ebfn nay ch\u00faa m\u1ea5t; sai T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc L\u01b0\u01a1ng, Ng\u00f4 Nh\u01a1n T\u0129nh chi ti\u1ec1n kho \u0111\u1ec3 tr\u1ecb tang v\u00e0 d\u00f9ng nh\u00e0 \u1edf \u1ea5y l\u00e0m t\u1eeb \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 th\u1edd.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho T\u1ed5ng nhung cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Tri\u1ec7u l\u00e0m Kh\u00e2m sai ch\u01b0\u1edfng c\u01a1, Cai \u0111\u1ed9i Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u1ea3o l\u00e0m Cai c\u01a1.<\/p>\n\n\n\n<p>65 chi\u1ebfc thuy\u1ec1n v\u1eadn t\u1ea3i c\u1ee7a B\u1eafc Th\u00e0nh g\u1eb7p gi\u00f3 \u1edf ngo\u00e0i ph\u1ea7n&nbsp; bi\u1ec3n Ngh\u1ec7 An, th\u1ee7 ng\u1ef1 c\u1eeda Lu\u1eadt H\u1ea3i [c\u1eeda S\u00f3t] l\u1ea5y thuy\u1ec1n \u0111\u00e1nh c\u00e1 c\u1ee7a d\u00e2n \u0111\u01b0a d\u1eabn v\u00e0o c\u1eeda bi\u1ec3n. Th\u01b0\u1edfng cho h\u01a1n 200 quan ti\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1eb7t \u0111\u1ed3n Eo \u1ee7ng \u1edf Ngh\u1ec7 An. Tr\u1ea5n th\u1ea7n t\u00e2u n\u00f3i: \u201cHuy\u1ec7n Qu\u1ef3nh L\u01b0u ti\u1ebfp gi\u00e1p huy\u1ec7n Ng\u1ecdc S\u01a1n tr\u1ea5n Thanh Hoa, n\u00fai r\u1eebng r\u1ed9ng v\u1eafng, th\u01b0\u1eddng c\u00f3 gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp tr\u1ed9m ph\u00e1t. Xin \u0111\u1eb7t b\u1ea3o Eo \u1ee7ng \u0111\u1ec3 c\u00f9ng v\u1edbi b\u1ea3o Ho\u00e0ng Mai l\u00e0m thanh \u1ee9ng cho nhau\u201d. Vua theo l\u1eddi xin. Sai l\u1ea5y m\u1ed9t Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay \u0111em h\u01a1n 100 qu\u00e2n \u0111\u00f3ng gi\u1eef.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 8, chu\u1ea9n \u0111\u1ecbnh t\u1eeb nay, t\u1ebf M\u1eadu \u1edf \u0111\u00e0n X\u00e3 T\u1eafc, t\u1ebf \u0110inh \u1edf V\u0103n Mi\u1ebfu, c\u1ee9 ba n\u0103m m\u1ed9t l\u1ea7n vua th\u00e2n h\u00e0nh \u0111\u1ebfn t\u1ebf. (T\u1ebf \u0111\u00e0n X\u00e3 T\u1eafc d\u00f9ng ng\u00e0y m\u1eadu v\u1ec1 m\u00f9a xu\u00e2n v\u00e0 m\u00f9a thu trong&nbsp; nh\u1eefng n\u0103m t\u00fd, m\u00e3o, ng\u1ecd, d\u1eadu; t\u1ebf V\u0103n Mi\u1ebfu th\u00ec d\u00f9ng ng\u00e0y \u0111inh v\u1ec1 m\u00f9a xu\u00e2n v\u00e0 m\u00f9a thu nh\u1eefng n\u0103m s\u1eedu, th\u00ecn, m\u00f9i, tu\u1ea5t), c\u00f2n c\u00e1c n\u0103m kh\u00e1c th\u00ec sai quan \u0111\u1ea1i th\u1ea7n t\u1ebf thay.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua c\u00f9ng L\u00ea Ch\u1ea5t b\u00e0n v\u1ec1 \u0111\u1ea1o d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi, d\u1ee5 r\u1eb1ng: \u201cT\u1eeb x\u01b0a b\u1ea7y t\u00f4i c\u00f3 k\u1ebb ngay th\u1eb3ng \u0111\u1ec1n \u01a1n n\u01b0\u1edbc, c\u0169ng c\u00f3 k\u1ebb gian n\u1ecbnh l\u00e0m h\u1ea1i n\u01b0\u1edbc, n\u00ean \u0111\u1ea1o d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi th\u1ef1c ph\u1ea3i c\u1ea9n th\u1eadn\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho Qu\u1ea3ng B\u00ecnh l\u1ea5y d\u00e2n in v\u00e0 nung g\u1ea1ch ng\u00f3i, r\u1ed3i v\u00ec n\u01b0\u1edbc to n\u00ean b\u00e3i.<\/p>\n\n\n\n<p>Thuy\u1ec1n bu\u00f4n c\u1ee7a Ng\u00f4 Ng\u1ea1nh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Xi\u00eam g\u1eb7p gi\u00f3 b\u00e3o d\u1ea1t v\u00e0o b\u1ebfn \u0110\u00e0 N\u1eb5ng, c\u1ea5p cho&nbsp; 200 ph\u01b0\u01a1ng g\u1ea1o.<\/p>\n\n\n\n<p>\u1ea5m th\u1ee5 cho ch\u00e1u Ch\u01b0\u1edfng dinh T\u00f4n Th\u1ea5t Tr\u00e1ng l\u00e0 T\u00f4n Th\u1ea5t Gi\u1ea3ng l\u00e0m Th\u1ee9 \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng \u0111\u1ec3 gi\u1eef vi\u1ec7c th\u1edd Tr\u00e1ng. Tr\u01b0\u1edbc l\u00e0 T\u00f4n Th\u1ea5t Ho\u00e1n l\u00e0 ng\u00e0nh th\u1ee9 m\u1ea1o nh\u1eadn t\u1eadp \u1ea5m. Vi\u1ec7c ph\u00e1t, l\u1ea5y l\u1ea1i b\u1eb1ng, cho Gi\u1ea3ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eadp \u1ea5m.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ea3 cho n\u0103m qu\u00e2n \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh v\u1ec1, sai th\u00e0nh th\u1ea7n th\u01b0\u1edfng c\u1ea5p m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 6 ph\u01b0\u01a1ng g\u1ea1o.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho B\u1eafc Th\u00e0nh l\u1ea5y \u0111\u1ea5t h\u1ea1ng nh\u00ec v\u00e0 \u0111\u00e1 \u0111\u1ecf \u0111\u00e1 \u0111en \u1edf L\u00e3m S\u01a1n (t\u00ean n\u00fai) huy\u1ec7n \u0110\u00f4ng Tri\u1ec1u ch\u1edf v\u1ec1 Kinh.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u00e0m \u1ed1ng th\u00f4ng h\u01a1i b\u1eb1ng tre cho kho \u1edf Kinh. V\u00ec kho ch\u1ee9a nhi\u1ec1u th\u00f3c b\u1ecb m\u1ed1c m\u1ee5c v\u00e0 m\u1ecdc m\u1ed9ng, b\u00e8n sai l\u00e0m \u1ed1ng tre \u0111\u1eb7t \u1edf c\u00e1c kho cho l\u00faa c\u00f3 l\u1ed7 th\u00f4ng kh\u1ecfi h\u1ea5p h\u01a1i m\u00e0 m\u1ed1c.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u1ec7 \u00fay Th\u1ecb trung l\u00e0 V\u0103n Nguy\u00ean sai ri\u00eang qu\u00e2n l\u00ean r\u1eebng l\u1ea5y g\u1ed7 v\u00e0 dung t\u00fang cho ng\u01b0\u1eddi d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n xu\u1ed1ng c\u00e1c l\u00e0ng s\u00e1ch nhi\u1ec5u. Vi\u1ec7c ph\u00e1t, \u0111\u00e1nh 70 roi v\u00e0 b\u00e3i ch\u1ee9c.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 ng\u1ea1ch thu\u1ebf cho thuy\u1ec1n bu\u00f4n H\u00e0 Ti\u00ean, Xi\u00eam La, H\u1ea1 Ch\u00e2u [Singapore].<\/p>\n\n\n\n<p>1. Thuy\u1ec1n bu\u00f4n H\u00e0 Ti\u00ean v\u00e0 Xi\u00eam La, trung t\u00e2m b\u1ec1 ngang t\u1eeb 6 th\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn 6 th\u01b0\u1edbc 9 t\u1ea5c, \u0111\u00e1nh thu\u1ebf c\u1ea3ng v\u00e0o b\u1ef1c ba h\u1ea1ng ba, ti\u1ec1n 40 quan; t\u1eeb 7 th\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn 7 th\u01b0\u1edbc 9 t\u1ea5c, \u0111\u00e1nh thu\u1ebf v\u00e0o b\u1ef1c hai h\u1ea1ng ba, ti\u1ec1n 50 quan; t\u1eeb 8 th\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn 8 th\u01b0\u1edbc 9 t\u1ea5c, \u0111\u00e1nh thu\u1ebf v\u00e0o b\u1ef1c nh\u1ea5t h\u1ea1ng ba, ti\u1ec1n 60 quan; t\u1eeb 9 th\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn 9 th\u01b0\u1edbc 9 t\u1ea5c, \u0111\u00e1nh thu\u1ebf b\u1ef1c ba h\u1ea1ng nh\u00ec, ti\u1ec1n 80 quan; t\u1eeb 10 th\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn 10 th\u01b0\u1edbc 9 t\u1ea5c, \u0111\u00e1nh thu\u1ebf b\u1ef1c hai h\u1ea1ng nh\u00ec, ti\u1ec1n 100 quan; t\u1eeb 11 th\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn 11 th\u01b0\u1edbc 9 t\u1ea5c, \u0111\u00e1nh thu\u1ebf b\u1ef1c nh\u1ea5t h\u1ea1ng nh\u00ec, ti\u1ec1n 120 quan; t\u1eeb 12 th\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn 12 th\u01b0\u1edbc 9 t\u1ea5c, \u0111\u00e1nh thu\u1ebf b\u1ef1c ba h\u1ea1ng nh\u1ea5t, ti\u1ec1n 150 quan; t\u1eeb 13 th\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn 13 th\u01b0\u1edbc 9 t\u1ea5c, \u0111\u00e1nh thu\u1ebf b\u1ef1c nh\u00ec h\u1ea1ng nh\u1ea5t ti\u1ec1n 180 quan; t\u1eeb 14 th\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn 14 th\u01b0\u1edbc 9 t\u1ea5c, \u0111\u00e1nh thu\u1ebf b\u1ef1c nh\u1ea5t h\u1ea1ng nh\u1ea5t, ti\u1ec1n 210 quan.<\/p>\n\n\n\n<p>2. Thuy\u1ec1n bu\u00f4n H\u00e0 Ti\u00ean v\u00e0 Xi\u00eam La, b\u1ec1 ngang t\u1eeb 6 th\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn 6 th\u01b0\u1edbc 9 t\u1ea5c, ch\u1edf b\u00e1n thoi s\u1eaft H\u00e0 Sung 2.000 c\u00e2n, ho\u1eb7c phi\u1ebfn gang 4.000 c\u00e2n; ngang t\u1eeb 7 th\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn 7 th\u01b0\u1edbc 9 t\u1ea5c, thoi s\u1eaft 2.500 c\u00e2n ho\u1eb7c phi\u1ebfn gang 5.000 c\u00e2n; ngang t\u1eeb 8 th\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn 8 th\u01b0\u1edbc 9 t\u1ea5c, thoi s\u1eaft 3.000 c\u00e2n ho\u1eb7c phi\u1ebfn gang 6.000 c\u00e2n, ngang t\u1eeb 9 th\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn 9 th\u01b0\u1edbc 9 t\u1ea5c, thoi s\u1eaft 4.000 c\u00e2n ho\u1eb7c phi\u1ebfn gang 8.000 c\u00e2n; ngang t\u1eeb 10 th\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn 10 th\u01b0\u1edbc 9 t\u1ea5c, thoi s\u1eaft t\u1eeb 5.000 c\u00e2n ho\u1eb7c phi\u1ebfn gang 10.000 c\u00e2n; ngang t\u1eeb 11 th\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn 11 th\u01b0\u1edbc 9 t\u1ea5c, thoi s\u1eaft t\u1eeb 6.000 c\u00e2n ho\u1eb7c phi\u1ebfn gang 12.000 c\u00e2n; ngang t\u1eeb 12 th\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn 12 th\u01b0\u1edbc 9 t\u1ea5c, thoi s\u1eaft 7.500 c\u00e2n ho\u1eb7c phi\u1ebfn gang 15.000 c\u00e2n; ngang t\u1eeb 13 th\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn 13 th\u01b0\u1edbc 9 t\u1ea5c, thoi s\u1eaft 9.000 c\u00e2n ho\u1eb7c phi\u1ebfn gang 18.000 c\u00e2n; ngang t\u1eeb 14 th\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn 14 th\u01b0\u1edbc 9 t\u1ea5c, thoi s\u1eaft 10.500 c\u00e2n ho\u1eb7c phi\u1ebfn gang 21.000 c\u00e2n, c\u00e1c h\u1ea1ng thuy\u1ec1n tr\u00ean \u0111\u00e2y ch\u1edf b\u00e1n \u0111\u00fang nh\u01b0 l\u1ec7 th\u00ec cho \u0111\u01b0\u1ee3c mua t\u01a1, k\u00e9n, l\u1ee5a, v\u1ea3i, \u0111\u01b0\u1eddng c\u00e1t, \u0111\u01b0\u1eddng ph\u1ed5i, \u0111\u01b0\u1eddng ph\u00e8n, l\u1ea1i tr\u1eeb thu\u1ebf c\u1ea3ng cho. N\u1ebfu ch\u1edf b\u00e1n kh\u00f4ng nh\u01b0 l\u1ec7 th\u00ec ch\u1ec9 cho mua t\u1ea1p h\u00f3a v\u00e0 l\u1ea1i \u0111\u00e1nh thu\u1ebf.<\/p>\n\n\n\n<p>3. S\u1eaft H\u00e0 Sung 100 c\u00e2n tr\u1ecb gi\u00e1 6 quan ti\u1ec1n, phi\u1ebfn gang 100 c\u00e2n tr\u1ecb gi\u00e1 3 quan ti\u1ec1n, l\u1ea5y l\u00e0m gi\u00e1 th\u01b0\u1eddng c\u1ee7a nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc.<\/p>\n\n\n\n<p>4. Thuy\u1ec1n bu\u00f4n H\u00e0 Ti\u00ean v\u00e0 Xi\u00eam La, trung t\u00e2m ngang t\u1eeb 15 th\u01b0\u1edbc tr\u1edf l\u00ean th\u00ec chi\u1ebfu theo l\u1ec7 thu\u1ebf c\u1ea3ng c\u1ee7a thuy\u1ec1n bu\u00f4n H\u1ea3i Nam.<\/p>\n\n\n\n<p>5. Thuy\u1ec1n bu\u00f4n c\u1ee7a H\u1ea1 Ch\u00e2u \u0111\u1ebfn bu\u00f4n \u1edf c\u00e1c tr\u1ea5n th\u00ec chi\u1ebfu theo l\u1ec7 thuy\u1ec1n bu\u00f4n c\u1ee7a Ma L\u1ee5c Gi\u00e1p [Malacca] v\u00e0 Ch\u00e0 V\u00e0 m\u00e0 \u0111\u00e1nh thu\u1ebf.<\/p>\n\n\n\n<p>6. V\u00e0ng, b\u1ea1c, mu\u1ed1i, g\u1ea1o, ti\u1ec1n \u0111\u1ed3ng, k\u1ef3 nam, tr\u1ea7m h\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec1u c\u1ea5m kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c mua b\u00e1n.<\/p>\n\n\n\n<p>7. C\u00e1c h\u00e0ng qu\u00fd nh\u01b0 ng\u00e0 voi, s\u1eebng t\u00ea, \u0111\u1eadu kh\u1ea5u, sa nh\u00e2n, nh\u1ee5c qu\u1ebf, h\u1ed3 ti\u00eau, g\u1ed7 vang, g\u1ed7 mun, g\u1ed7 h\u1ed3ng, thuy\u1ec1n bu\u00f4n H\u00e0 Ti\u00ean v\u00e0 Xi\u00eam La c\u00f3 mua \u0111\u1ec3 ch\u1edf v\u1ec1 th\u00ec c\u1ee9 chi\u1ebfu gi\u00e1 mua, c\u1ee9 m\u1ed7i 10 quan ti\u1ec1n ph\u1ea3i n\u1ed9p thu\u1ebf h\u00e0ng 5 ti\u1ec1n. N\u1ebfu ch\u1edf \u0111i c\u00e1c tr\u1ea5n \u0111\u1ec3 b\u00e1n l\u1ea1i cho ng\u01b0\u1eddi b\u1ea3n \u0111\u1ecba th\u00ec mi\u1ec5n thu\u1ebf.<\/p>\n\n\n\n<p>8. Thuy\u1ec1n bu\u00f4n H\u00e0 Ti\u00ean v\u00e0 Xi\u00eam La \u0111\u00e3 v\u00e0o tr\u01b0\u1edbc c\u1eeda bi\u1ec3n tr\u1ea5n n\u00e0o, \u0111\u00e3 ch\u1edf b\u00e1n thoi s\u1eaft phi\u1ebfn gang ho\u1eb7c \u0111\u00e3 n\u1ed9p thu\u1ebf c\u1ea3ng r\u1ed3i, m\u00e0 l\u1ea1i \u0111i sang tr\u1ea5n kh\u00e1c \u0111\u1ec3 bu\u00f4n b\u00e1n th\u00ec ph\u1ea3i l\u00e3nh v\u0103n b\u1eb1ng c\u1ee7a quan s\u1edf t\u1ea1i, \u0111\u1ec3 kh\u1ecfi ph\u1ea3i ch\u1ecbu thu\u1ebf l\u1ea7n n\u1eefa. \u0110\u1ebfn ng\u00e0y tr\u1edf v\u1ec1 ch\u1ec9 cho m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c mua 1 ph\u01b0\u01a1ng g\u1ea1o.<\/p>\n\n\n\n<p>9. Khi thuy\u1ec1n bu\u00f4n H\u00e0 Ti\u00ean v\u00e0 Xi\u00eam La v\u00e0o c\u1eeda, quan s\u1edf t\u1ea1i \u0111\u1ec1u chi\u1ebfu v\u0103n b\u1eb1ng m\u00e0 ki\u1ec3m x\u00e9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi trong thuy\u1ec1n, khi tr\u1edf v\u1ec1 l\u1ea1i ki\u1ec3m \u0111\u00fang s\u1ed1, c\u1ea5p v\u0103n b\u1eb1ng cho v\u1ec1. N\u1ebfu c\u00f3 ch\u1edf k\u00e8m ng\u01b0\u1eddi b\u1ea3n qu\u1ed1c, kh\u00f4ng k\u1ec3 trai g\u00e1i gi\u00e0 tr\u1ebb, t\u1ee9c th\u00ec b\u1eaft gi\u1eef tr\u1ecb t\u1ed9i. Ch\u1ee7 thuy\u1ec1n ch\u1edf k\u00e8m th\u00ec x\u1eed 100 tr\u01b0\u1ee3ng, \u0111\u1ed3 3 n\u0103m; ng\u01b0\u1eddi trong thuy\u1ec1n \u0111\u1ec1u b\u1ecb 50 roi. Ng\u01b0\u1eddi trong thuy\u1ec1n m\u00e0 ch\u1edf k\u00e8m c\u0169ng b\u1ecb t\u1ed9i tr\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 t\u1ed9i \u0111\u1ed3, ch\u1ee7 thuy\u1ec1n b\u1ecb 60 tr\u01b0\u1ee3ng, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ec1u b\u1ecb 50 roi; t\u00e0i v\u1eadt \u0111\u1ec1u sung c\u00f4ng. Ng\u01b0\u1eddi \u1edf trong thuy\u1ec1n ai ph\u00e1t gi\u00e1c th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n t\u1ed9i m\u00e0 h\u00e0ng h\u00f3a c\u0169ng kh\u00f4ng m\u1ea5t. N\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi ngo\u00e0i ph\u00e1t gi\u00e1c th\u00ec l\u1ea5y ti\u1ec1n tang v\u1eadt c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i th\u01b0\u1edfng cho 100 quan.<\/p>\n\n\n\n<p>10. C\u00e1c thuy\u1ec1n bu\u00f4n H\u00e0 Ti\u00ean, Xi\u00eam La v\u00e0 H\u1ea1 Ch\u00e2u ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i th\u00f4ng th\u01b0\u01a1ng t\u1eeb b\u1ed1n tr\u1ea5n \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh cho \u0111\u1ebfn Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i l\u00e0 th\u00f4i.<\/p>\n\n\n\n<p>11. Nh\u1eefng d\u00e2n bu\u00f4n \u1edf c\u00e1c th\u00e0nh dinh tr\u1ea5n c\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi Thanh ng\u1ee5 \u1edf n\u01b0\u1edbc ta kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 ti\u1ec7n \u0111i \u0111\u1ebfn Xi\u00eam La v\u00e0 H\u1ea1 Ch\u00e2u bu\u00f4n b\u00e1n.<\/p>\n\n\n\n<p>12. Ph\u00e9p \u0111o thuy\u1ec1n d\u00f9ng th\u01b0\u1edbc \u0111\u1ed3ng c\u1ee7a nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc l\u00e0m chu\u1ea9n, \u0111o t\u1eeb m\u1ea3nh v\u00e1n ch\u1eafn n\u01b0\u1edbc \u1edf \u0111\u1ea7u thuy\u1ec1n \u0111\u1ebfn m\u1ea3nh v\u00e1n ch\u1eafn n\u01b0\u1edbc \u1edf cu\u1ed1i thuy\u1ec1n, \u0111\u01b0\u1ee3c bao nhi\u00eau tr\u01b0\u1ee3ng th\u01b0\u1edbc l\u00e0 chi\u1ec1u d\u00e0i; chia \u0111\u00f4i l\u1ea5y gi\u1eefa l\u00e0m trung t\u00e2m, \u1edf ch\u1ed7 trung t\u00e2m \u0111o t\u1eeb m\u1eb7t ngo\u00e0i v\u00e1n che b\u00ean t\u1ea3 \u0111\u1ebfn m\u1eb7t ngo\u00e0i v\u00e1n che b\u00ean h\u1eefu \u0111\u01b0\u1ee3c bao nhi\u00eau th\u01b0\u1edbc t\u1ea5c l\u00e0 ngang, ph\u1ea7n l\u1ebb kh\u00f4ng k\u1ec3.<\/p>\n\n\n\n<p>13. C\u00e1c tr\u1ea5n c\u1ee9 chi\u1ebfu s\u1ed1 c\u00e1c thuy\u1ec1n bu\u00f4n \u0111\u1ebfn bu\u00f4n ch\u1ecbu thu\u1ebf trong m\u1ed9t n\u0103m, \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i n\u0103m l\u00e0m s\u1ed5 hai b\u1ea3n gi\u00e1p \u1ea5t, do quan cai t\u00e0u chuy\u1ec3n t\u00e2u l\u00ean).<\/p>\n\n\n\n<p>Chia c\u00e1c bi\u1ec1n binh ng\u1ea1ch c\u0169 c\u1ee7a hai \u0111\u1ed9i N\u1ed9i h\u1ea7u l\u00e0m hai \u0111\u1ed9i nh\u1ecb v\u00e0 tam. L\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi huy\u1ec7n T\u1ed1ng S\u01a1n c\u00f9ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi r\u00fat v\u1ec1 \u1edf \u0111\u1ed9i H\u1eefu h\u1ea7u v\u00e0 \u0111\u1ed9i An l\u00e3o \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung. (\u0110\u1ed9i nh\u1ecb 61 ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ed9i tam 64 ng\u01b0\u1eddi, m\u1ed7i th\u00e1ng c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 1 quan 5 ti\u1ec1n v\u00e0 1 ph\u01b0\u01a1ng g\u1ea1o).<\/p>\n\n\n\n<p>Vua th\u01b0\u1eddng lo \u0111\u1ebfn \u0111\u1eddi s\u1ed1ng c\u1ee7a d\u00e2n, khi c\u00f3 quan \u1edf ngo\u00e0i v\u00e0o ch\u1ea7u th\u00ec v\u1eddi h\u1ecfi v\u1ec1 c\u00f4ng vi\u1ec7c l\u00e0m ru\u1ed9ng, m\u01b0a n\u1eafng th\u1ebf n\u00e0o, gi\u00e1 g\u1ea1o \u0111\u1eaft r\u1ebb. \u0110\u1ebfn nay l\u1ea1i h\u1ea1 l\u1ec7nh cho c\u00e1c tr\u1ea5n ph\u1ee7 huy\u1ec7n h\u1ecfi kh\u1eafp d\u00e2n gian v\u1ec1 th\u1eddi ti\u1ebft c\u1ea5y g\u1eb7t v\u1ee5 m\u00f9a v\u1ee5 chi\u00eam v\u00e0 v\u1ec1 \u0111\u1ea5t n\u00ean tr\u1ed3ng nh\u1eefng c\u00e2y g\u00ec, l\u00e0m s\u1edb k\u00ea r\u00f5 t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e0nh th\u1ea7n Gia \u0110\u1ecbnh t\u00e2u r\u1eb1ng: \u201cL\u1ef5 s\u1edf \u0110\u1ecbnh T\u01b0\u1eddng \u1edf t\u1ea1i M\u1ef9 Tho, xu\u1ed1ng c\u1eeda bi\u1ec3n th\u00ec h\u01a1i g\u1ea7n, l\u00ean \u0111\u1ea7u ngu\u1ed3n th\u00ec h\u01a1i xa, xin ch\u1ecdn m\u1ed9t n\u01a1i \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i l\u00ean xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u nhau \u0111\u1ec3 d\u1eddi \u0111\u1ebfn\u201d. Vua cho r\u1eb1ng n\u01a1i \u1ea5y li\u1ec1n v\u1edbi s\u00f4ng c\u00e1i, tr\u00ean n\u1eafm \u0110\u00f4ng Kh\u1ea9u, d\u01b0\u1edbi th\u00f4ng v\u1edbi c\u00e1c t\u1ea5n, kh\u00f4ng \u0111\u00e2u t\u1ed1t h\u01a1n \u0111\u1ea5y\u201d. Kh\u00f4ng y l\u1eddi xin.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e0nh th\u1ea7n l\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng: \u201cTh\u00e0nh tr\u1ea5n ch\u1eadt h\u1eb9p, xin cho d\u1ef1ng kho t\u00e0ng \u1edf trong th\u00e0nh, d\u1ef1ng h\u00e0nh cung v\u00e0 c\u00e1c s\u1ea3nh th\u1ef1 \u1edf ngo\u00e0i th\u00e0nh\u201d. Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>Tham lu\u1eadn T\u1ea3 qu\u00e2n l\u00e0 Phan V\u0103n T\u1ea3i t\u1ed1 c\u00e1o L\u00ea V\u0103n Duy\u1ec7t thi\u1ebft l\u1eadp b\u1ea3o v\u00e0 kho, ng\u1ea7m sai ng\u01b0\u1eddi \u0111i ra B\u1eafc Th\u00e0nh d\u1ee5 ng\u01b0\u1eddi h\u00e0o ki\u1ec7t. L\u1ea1i th\u01b0\u1eddng c\u00f9ng L\u00ea Ch\u1ea5t \u0111i l\u1ea1i n\u00f3i k\u00edn v\u1edbi nhau, ng\u1edd l\u00e0 c\u00f3 m\u01b0u ph\u1ea3n. V\u0103n Duy\u1ec7t s\u1ee3 h\u00e3i, xin c\u1ee9u x\u00e9t.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua giao cho H\u00ecnh b\u1ed9 x\u00e9t h\u1ecfi th\u00ec nh\u1eefng l\u1eddi t\u1ed1 c\u00e1o c\u1ee7a T\u1ea3i \u0111\u1ec1u l\u00e0 vu c\u1ea3, ngh\u1ecb n\u00ean x\u1eed t\u1ed9i ch\u1ebft. \u00e1n \u1ea5y t\u00e2u l\u00ean. Vua n\u00f3i: \u201cL\u1eddi T\u1ea3i \u0111\u00e3 n\u00f3i d\u00e1ng nh\u01b0 c\u00f3 duy\u00ean c\u1edb, n\u00ean x\u00e9t cho c\u00f9ng \u0111\u1ec3 d\u1ee9t m\u1ed1i ng\u1edd v\u1ec1 sau\u201d. L\u1ea1i sai \u0111\u00ecnh th\u1ea7n x\u00e9t l\u1ea1i. T\u1ea3i kh\u00f4ng n\u00f3i \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u g\u00ec, b\u00e8n ph\u1ea3i t\u1ed9i ch\u1ebft.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 9, tri\u1ec7u K\u00fd l\u1ee5c V\u0129nh Thanh l\u00e0 Tr\u1ea7n C\u00f4ng \u0110\u00e0n v\u1ec1 Kinh, l\u1ea5y Thi\u00eam s\u1ef1 H\u00ecnh b\u1ed9 l\u00e0 Tr\u1ea7n B\u00e1 B\u1ea3o l\u00e0m K\u00fd l\u1ee5c V\u0129nh Thanh.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Tham tri Binh b\u1ed9 l\u00e0 V\u00f5 Danh Trung l\u00e0m Tham tri H\u00ecnh b\u1ed9.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Ph\u00f3 \u0111\u1ed1c h\u1ecdc Qu\u1ed1c T\u1eed Gi\u00e1m l\u00e0 Nguy\u1ec5n Vi\u1ebft \u01afng l\u00e0m Ch\u00e1nh \u0111\u1ed1c h\u1ecdc Qu\u1ed1c T\u1eed Gi\u00e1m, h\u01b0\u01a1ng c\u1ed1ng tri\u1ec1u L\u00ea c\u0169 l\u00e0 L\u00ea L\u00e3ng l\u00e0m Ph\u00f3 \u0111\u1ed1c h\u1ecdc, H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n l\u00e0 Tr\u1ea7n Ng\u1ecdc Qu\u00e1n, V\u00f5 Qu\u00fd \u0110\u0129nh v\u00e0 Tham lu\u1eadn H\u1eadu qu\u00e2n l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Phong l\u00e0m Thi\u00eam s\u1ef1 L\u1ea1i b\u1ed9, H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n l\u00e0 Ph\u00f9ng Huy Gi\u1ea3ng, Th\u1eeba ch\u1ec9 l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Quang, Tri ph\u1ee7 Thi\u1ec7u Thi\u00ean l\u00e0 \u0110o\u00e0n C\u00f4ng Nghi l\u00e0m Thi\u00eam s\u1ef1 H\u00ecnh b\u1ed9, Nguy\u1ec5n H\u1eefu Ngh\u1ecb sung H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n.<\/p>\n\n\n\n<p>Ban \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 \u0110\u00ea ch\u00ednh cho B\u1eafc Th\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua l\u01b0u \u00fd \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c ph\u00f2ng n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng, sai th\u00e0nh th\u1ea7n tham ch\u01b0\u1edbc vi\u1ec7c c\u0169 t\u00e2u l\u00ean, l\u1ea1i sai \u0111\u00ecnh th\u1ea7n b\u00e0n l\u1ea1i, \u0111\u1ecbnh l\u00e0m \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 ban h\u00e0nh:<\/p>\n\n\n\n<p>1. L\u00e0m s\u1ed5 chung. (Ph\u00e0m \u0111\u00ea \u0111i\u1ec1u v\u00e0 c\u1ed1ng n\u01b0\u1edbc s\u1edf t\u1ea1i, quan tr\u1ea5n bi\u00ean \u0111\u1ee7 s\u1ed1 \u0111\u1ec3 l\u00e0m ng\u1ea1ch nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh).<\/p>\n\n\n\n<p>2. Kh\u00e1m x\u00e9t. (M\u1ed7i n\u0103m \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 10, c\u00e1c quan ph\u1ee7 huy\u1ec7n \u0111i kh\u00e1m tr\u01b0\u1edbc, xem ch\u1ed7 n\u00e0o n\u00ean \u0111\u1eafp m\u1edbi v\u00e0 n\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i th\u00ec tr\u00ecnh r\u00f5 quan tr\u1ea5n \u0111\u1ec3 kh\u00e1m l\u1ea1i. Quan tr\u1ea5n l\u1ea1i tr\u00ecnh r\u00f5 quan \u0110\u00ea ch\u00ednh kh\u00e1m nghi\u1ec7m, ph\u00e2n bi\u1ec7t c\u00f4ng tr\u00ecnh l\u1edbn nh\u1ecf \u0111\u1ec3 quan t\u1ed5ng tr\u1ea5n x\u00e9t duy\u1ec7t).<\/p>\n\n\n\n<p>3. C\u00f4ng vi\u1ec7c. (Ph\u00e0m \u0111\u1eafp \u0111\u00ea m\u1edbi v\u00e0 s\u1eeda \u0111\u00ea c\u0169 r\u1ed9ng t\u1eeb 5 th\u01b0\u1edbc tr\u1edf l\u00ean v\u00e0 l\u00e0m c\u1ed1ng m\u1edbi, nh\u1eefng vi\u1ec7c \u1ea5y l\u00e0 c\u00f4ng tr\u00ecnh l\u1edbn, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i l\u01b0\u1ee3ng nh\u00e2n c\u00f4ng v\u1eadt li\u1ec7u v\u00e0 s\u1ed1 ti\u1ec1n c\u00f4ng n\u00ean chi bao nhi\u00eau, quan \u0110\u00ea ch\u00ednh ch\u00e9p \u0111\u01b0a cho quan tr\u1ea5n r\u1ed3i sai c\u00e1c ph\u1ee7 huy\u1ec7n m\u1ed9 d\u00e2n l\u00e0m phu kho\u00e1n. Vi\u1ec7c s\u1eeda \u0111\u1eafp \u0111\u00ea c\u0169 r\u1ed9ng t\u1eeb 4 th\u01b0\u1edbc tr\u1edf xu\u1ed1ng v\u00e0 tu b\u1ed5 c\u1ed1ng c\u0169 l\u00e0 c\u00f4ng tr\u00ecnh nh\u1ecf, ch\u1ec9 sai d\u00e2n ch\u1ed7 n\u00e0o m\u00e0 th\u1ebf n\u01b0\u1edbc ch\u1ea3y \u0111\u1ebfn \u1ee9ng d\u1ecbch. C\u00f4ng vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u b\u1eaft \u0111\u1ea7u l\u00e0m t\u1eeb th\u00e1ng gi\u00eang th\u00e1ng 2. C\u00f4ng vi\u1ec7c nh\u1ecf h\u1ea1n m\u1ed9t th\u00e1ng l\u00e0m xong, th\u01b0\u1ee3ng tu\u1ea7n th\u00e1ng 3 th\u00ec quan \u0110\u00ea ch\u00ednh \u0111\u1ebfn kh\u00e1m nghi\u1ec7m. C\u00f4ng tr\u00ecnh l\u1edbn th\u00ec h\u1ea1n hai th\u00e1ng l\u00e0m xong, th\u01b0\u1ee3ng tu\u1ea7n th\u00e1ng 4 th\u00ec quan \u0110\u00ea ch\u00ednh \u0111\u1ebfn kh\u00e1m nghi\u1ec7m. N\u1ebfu c\u00f3 ch\u1ed7 n\u00e0o s\u01a1 l\u01b0\u1ee3c, l\u00e0m kh\u00f4ng \u0111\u00fang c\u00e1ch th\u1ee9c, t\u00f9y theo n\u1eb7ng nh\u1eb9 m\u00e0 k\u1ebft t\u1ed9i, b\u1eaft phu kho\u00e1n l\u00e0m \u0111\u1ec1n. Quan \u0110\u00ea ch\u00ednh ph\u1ea3i v\u1ebd b\u1ea3n \u0111\u1ed3 v\u00e0 l\u00e0m s\u1ed5, quan t\u1ed5ng tr\u1ea5n ph\u1ea3i ghi nh\u1eefng s\u1ed1 ti\u1ec1n \u0111\u00e3 chi ti\u00eau t\u00e2u h\u1ebft l\u00ean).<\/p>\n\n\n\n<p>4. T\u00ednh gi\u00e1. (\u1edf th\u01b0\u1ee3ng l\u01b0u trung l\u01b0u s\u00f4ng c\u00e1i, m\u1eb7t \u0111\u00ea r\u1ed9ng 2 tr\u01b0\u1ee3ng, ch\u00e2n r\u1ed9ng 7 tr\u01b0\u1ee3ng, cao 1 tr\u01b0\u1ee3ng, 2 th\u01b0\u1edbc, m\u1ed7i tr\u01b0\u1ee3ng l\u1ea5y \u0111\u1ea5t ch\u1ee9a tr\u00ean m\u1eb7t b\u1eb1ng 54 \u0111\u1ed1ng l\u00e0m h\u1ea1n. \u1edf h\u1ea1 l\u01b0u th\u00ec m\u1eb7t \u0111\u00ea r\u1ed9ng 1 tr\u01b0\u1ee3ng 5 th\u01b0\u1edbc, ch\u00e2n r\u1ed9ng 5 tr\u01b0\u1ee3ng cao 1 tr\u01b0\u1ee3ng, m\u1ed7i tr\u01b0\u1ee3ng l\u1ea5y \u0111\u1ea5t ch\u1ee9a 32 \u0111\u1ed1ng 5 th\u01b0\u1edbc l\u00e0m h\u1ea1n. Nh\u1eefng s\u00f4ng v\u1eeba, m\u1eb7t \u0111\u00ea r\u1ed9ng 1 tr\u01b0\u1ee3ng 2 th\u01b0\u1edbc, ch\u00e2n r\u1ed9ng 4 tr\u01b0\u1ee3ng cao 1 tr\u01b0\u1ee3ng, m\u1ed7i tr\u01b0\u1ee3ng l\u1ea5y \u0111\u1ea5t ch\u1ee9a 26 \u0111\u1ed1ng l\u00e0m h\u1ea1n. Nh\u1eefng s\u00f4ng nh\u1ecf, m\u1eb7t \u0111\u00ea r\u1ed9ng 9 th\u01b0\u1edbc, ch\u00e2n r\u1ed9ng 3 tr\u01b0\u1ee3ng cao 9 th\u01b0\u1edbc, m\u1ed7i tr\u01b0\u1ee3ng l\u1ea5y \u0111\u1ea5t ch\u1ee9a 17 \u0111\u1ed1ng 5 th\u01b0\u1edbc 5 t\u1ea5c l\u00e0m h\u1ea1n. Ch\u1ed7 b\u00f9n l\u1ea7y, s\u00e2u t\u1eeb 1 th\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn 4 th\u01b0\u1edbc, m\u1ed7i tr\u01b0\u1ee3ng d\u00f9ng 46 c\u00e2y g\u1ed7, 6 c\u00e2y tre t\u01b0\u01a1i. B\u00f9n l\u1ea7y s\u00e2u 5, 6 th\u01b0\u1edbc tr\u1edf l\u00ean, m\u1ed7i tr\u01b0\u1ee3ng ph\u1ea3i d\u00f9ng 73 c\u00e2y g\u1ed7, 6 c\u00e2y tre t\u01b0\u01a1i, \u0111\u1ec1u chi ti\u1ec1n mua d\u00f9ng \u0111\u1ec3 l\u00e0m c\u1ecdc c\u1ed1t \u0111\u00ea, c\u00e1nh ph\u00ean, c\u1ea7u d\u00e0i, c\u1ea7u ngang, c\u00f9ng c\u1eeb g\u1ed7, s\u00e1ch g\u1ed7 hai b\u00ean. L\u1ea1i sai d\u00e2n \u0111\u00e0o h\u1ebft b\u00f9n l\u1ea7y \u0111i, \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea5t ch\u1eafc m\u1edbi cho \u0111\u1eafp l\u00e0m. Ph\u00e0m \u0111\u1eafp \u0111\u00ea m\u1edbi hay s\u1eeda \u0111\u00ea c\u0169, v\u1ec1 c\u00f4ng tr\u00ecnh l\u1edbn th\u00ec \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ed1ng \u0111\u1ea5t b\u1ed1n b\u1ec1 m\u1ed7i b\u1ec1 d\u00e0i 1 tr\u01b0\u1ee3ng s\u00e2u 1 th\u01b0\u1edbc l\u00e0m m\u1ed9t \u0111\u1ed1ng. Xem l\u1ea5y \u0111\u1ea5t g\u1ea7n xa kh\u00f3 d\u1ec5 \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecbnh ti\u1ec1n c\u00f4ng thu\u00ea. Nh\u01b0 ngo\u00e0i ch\u00e2n \u0111\u00ea 5 tr\u01b0\u1ee3ng hai b\u00ean c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea5t th\u00ec ti\u1ec1n c\u00f4ng b\u1edbt \u0111i. N\u1ebfu ch\u1ed7 l\u1ea5y \u0111\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f3 m\u1ed9t b\u00ean, hay b\u1ecb h\u1ed3 ao gi\u00e1n c\u00e1ch th\u00ec ti\u1ec1n c\u00f4ng t\u0103ng l\u00ean. \u0110\u00ea \u1edf s\u00f4ng c\u00e1i t\u00ednh \u0111\u1ec3 l\u1ea1i m\u1ed7i tr\u01b0\u1ee3ng 3 quan, \u0111\u00ea \u1edf s\u00f4ng nh\u1ecf, t\u00ednh \u0111\u1ec3 l\u1ea1i m\u1ed7i tr\u01b0\u1ee3ng 1, 2 quan, \u0111\u1ee3i sau c\u00f3 ph\u1ea3i \u0111\u1eafp \u0111\u1ec1n hay kh\u00f4ng s\u1ebd chi\u1ebfu s\u1ed1 tr\u1ea3 l\u1ea1i. L\u00e0m c\u1ed1ng n\u01b0\u1edbc, \u0111\u00e0o \u0111\u1ea5t c\u0169 \u0111i v\u00e0 l\u1ea5y \u0111\u1ea5t l\u1ea5p \u0111\u1ea7y l\u00ean, c\u1ee9 m\u1ed7i \u0111\u1ed1ng \u0111\u1ea5t c\u1ea5p cho 6 ti\u1ec1n. Mua g\u1ed7 lim, c\u00e2y d\u00e0i 12 th\u01b0\u1edbc, ngang 1 th\u01b0\u1edbc, tr\u1ecb ti\u1ec1n 22 quan. C\u1ee9t s\u1eaft, \u0111\u00e1 tr\u1ea5y, m\u1ed7i 100&nbsp; c\u00e2n tr\u1ecb gi\u00e1 3 ti\u1ec1n. M\u00e2y ch\u00e3o m\u1ed7i 100 c\u00e2n tr\u1ecb gi\u00e1 4 ti\u1ec1n. L\u1ea5y s\u1eaft c\u1ed1ng r\u00e8n \u0111anh, thi\u1ebfu ph\u1ea3i mua th\u00eam m\u1ed7i 100 c\u00e2n tr\u1ecb gi\u00e1 12 quan. Than g\u1ed7 100 c\u00e2n tr\u1ecb gi\u00e1 1 quan. C\u00e2y g\u1ed7 l\u00e0m ch\u00e0y, hai \u0111\u1ea7u b\u1ecdc s\u1eaft, m\u1ed7i c\u00e2y d\u00e0i 4 th\u01b0\u1edbc 3 t\u1ea5c, ngang 3 t\u1ea5c, tr\u1ecb gi\u00e1 1 ti\u1ec1n 30 \u0111\u1ed3ng, n\u1ec7n ch\u00e0y m\u1ed7i ng\u00e0y 2 ti\u1ec1n).<\/p>\n\n\n\n<p>5. Gi\u00e1m \u0111\u1ed1c. (Quan \u0110\u00ea ch\u00ednh \u1ee7y cho thu\u1ed9c vi\u00ean c\u00f9ng v\u1edbi thu\u1ed9c vi\u00ean c\u1ee7a tr\u1ea5n chia nhau \u0111i tr\u00f4ng coi \u0111\u1ed1c su\u1ea5t).<\/p>\n\n\n\n<p>6. B\u1ea3o c\u1ed1. (\u0110\u00ea v\u00e0 c\u1ed1ng \u0111\u00e3 l\u00e0m xong, \u0111\u1ec1u sai phu kho\u00e1n ph\u00f2ng gi\u1eef, \u0111\u00ea h\u1ea1n 3 n\u0103m, c\u1ed1ng&nbsp; h\u1ea1n 5 n\u0103m, trong h\u1ea1n \u1ea5y, c\u00f3 ch\u1ed7 n\u1ee9t l\u1edf s\u1ee5t \u0111\u1ed5 th\u00ec ph\u1ea3i l\u00e0m \u0111\u1ec1n. Quan tr\u1ea5n v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi tr\u00f4ng coi \u0111\u1ed1c su\u1ea5t \u0111\u1ec1u t\u00f9y theo nh\u1eb9 n\u1eb7ng m\u00e0 lu\u1eadn t\u1ed9i. Quan \u0110\u00ea ch\u00ednh c\u0169ng b\u1ecb ph\u1ea1t. N\u1ebfu \u0111\u00ea v\u00ec n\u01b0\u1edbc l\u00ean m\u1ea1nh qu\u00e1 s\u1ee9c ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ed1ng gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec mi\u1ec5n t\u1ed9i).<\/p>\n\n\n\n<p>7. Ph\u00f2ng v\u00e0 h\u1ed9 \u0111\u00ea. (H\u1eb1ng n\u0103m c\u1ee9 \u0111\u1ebfn k\u1ef3 th\u00e1ng 4 n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng l\u00ean to, quan tr\u1ea5n chia nhau \u0111i kh\u00e1m x\u00e9t. \u0110o\u1ea1n n\u00e0o xung y\u1ebfu, khi\u1ebfn ph\u1ee7 huy\u1ec7n b\u1eaft d\u00e2n \u0111\u1eafp ph\u1ee5 ngay. Ch\u1ed7 n\u00e0o n\u01b0\u1edbc ch\u1ea3y x\u00f3i m\u1ea1nh qu\u00e1 th\u00ec \u0111\u1ed1c qu\u00e2n v\u00e0 d\u00e2n \u0111\u1ec3 s\u1eb5n nhi\u1ec1u s\u1ecdt \u0111\u1ea5t v\u00e0 c\u00e2y g\u1ed7 \u0111\u1ec3 t\u00f9y th\u1ebf ch\u1ed1ng gi\u1eef. \u0110o\u1ea1n n\u00e0o th\u1ebf kh\u00f3 gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec b\u00e1o ngay cho th\u00e0nh, \u0111\u1ec3 ph\u00e1i th\u00eam quan v\u00e0 binh g\u00f3p s\u1ee9c ch\u1ed1ng gi\u1eef. \u1edf ngo\u00e0i ch\u00e2n c\u00e1c \u0111\u00ea s\u00f4ng l\u1edbn c\u00e1ch 5 tr\u01b0\u1ee3ng ho\u1eb7c 7 tr\u01b0\u1ee3ng, m\u1ed7i tr\u01b0\u1ee3ng tr\u1ed3ng s\u00e1u c\u00e2y tre \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng s\u00f3ng d\u1eef v\u00e0 khi khuy\u1ebft v\u1ee1 th\u00ec l\u1ea5y m\u00e0 ch\u1ed1ng ch\u1eefa, kh\u00f4ng quan h\u1ec7 \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c ch\u1ed1ng ch\u1eefa th\u00ec kh\u00f4ng ai \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e9m tre \u1ea5y).<\/p>\n\n\n\n<p>8. R\u0103n c\u1ea5m. (Nh\u1eefng quan l\u1ea1i qu\u00e2n l\u00ednh kh\u00e1m x\u00e9t, tr\u00f4ng coi, l\u00e0m vi\u1ec7c, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c s\u00e1ch nhi\u1ec5u ti\u1ec1n g\u1ea1o c\u1ee7a d\u00e2n v\u00e0 b\u1eaft d\u00e2n khi\u00eang ch\u1edf. L\u00e0m tr\u00e1i th\u00ec th\u00e0nh th\u1ea7n x\u00e9t tr\u1ecb t\u1ed9i).<\/p>\n\n\n\n<p>Chia c\u00e1c c\u00f4ng t\u01b0\u1ee3ng [th\u1ee3] \u1edf B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh l\u00e0m ba ban \u0111\u1ec3 sang xu\u00e2n v\u1ec1 Kinh l\u00e0m vi\u1ec7c, l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t thay \u0111\u1ed9i \u0111\u1ec3 cho nh\u1ecdc r\u1ed7i \u0111\u1ec1u nhau.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ecdn L\u00ea Duy Ho\u00e1n, L\u00ea Duy An v\u00e0o ch\u1ea7u. Cho h\u01a1n 100 quan ti\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1eafc Th\u00e0nh b\u1ecb gi\u00f3 b\u00e3o, n\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n tr\u00e0n l\u00ean. H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng, Y\u00ean Qu\u1ea3ng v\u00e0 S\u01a1n Nam h\u1ea1 n\u1eb7ng nh\u1ea5t, d\u00e2n gian b\u1ecb h\u1ea1i nhi\u1ec1u. Th\u00e0nh th\u1ea7n \u0111em vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean, v\u00e0 xin sai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn kh\u00e1m \u0111\u1ec3 b\u00e0n vi\u1ec7c ch\u1ea9n c\u1ea5p.<\/p>\n\n\n\n<p>Chi\u1ebfu tr\u1ea3 l\u1eddi r\u1eb1ng: \u201cD\u00e2n \u0111\u01b0\u01a1ng m\u1eafc n\u1ea1n \u0111\u00f3i, kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u00f4ng nh\u1edd v\u00e0o \u0111\u00e2u, n\u1ebfu \u0111\u1ee3i kh\u00e1m r\u1ed3i m\u1edbi ch\u1ea9n c\u1ea5p th\u00ec l\u00e0m sao c\u1ee9u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1i n\u1ea1n c\u1ea7n k\u00edp nh\u01b0 l\u1eeda \u0111\u1ed1t l\u00f4ng m\u00e0y\u201d. B\u00e8n h\u1ea1 l\u1ec7nh cho Ph\u1ea1m Nh\u01b0 \u0110\u0103ng \u0111i S\u01a1n Nam h\u1ea1, \u0110\u1eb7ng Tr\u1ea7n Th\u01b0\u1eddng \u0111i H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng, Y\u00ean Qu\u1ea3ng, theo t\u1ea1i n\u1ea1n n\u1eb7ng nh\u1eb9, khi\u1ebfn tr\u1ea5n th\u1ea7n s\u1edf t\u1ea1i ph\u00e1t ngay th\u00f3c m\u00e0 ch\u1ea9n c\u1ea5p.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u1ea5n th\u1ea7n B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh t\u00e2u r\u1eb1ng: \u201cD\u00e2n th\u00f4n V\u0129nh Kh\u00e1nh tr\u01b0ng mua \u0111\u1ea7m H\u1ea3i \u0110\u00f4ng thu\u1ed9c Thanh Ch\u00e2u g\u1ed3m 10 s\u1edf, m\u1ed7i n\u0103m n\u1ed9p thu\u1ebf y\u1ebfn s\u00e0o 10 c\u00e2n, nay l\u1ea5y kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c, xin n\u1ed9p thay b\u1eb1ng ti\u1ec1n 400 quan\u201d. Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua th\u1ea5y H\u00ecnh b\u1ed9 Ph\u01b0\u1edbc t\u00e2u c\u00e1c \u00e1n, th\u01b0\u1eddng t\u00e2u sau khi c\u00e1c nha \u0111\u00e3 t\u00e2u vi\u1ec7c r\u1ed3i, b\u00e8n tri\u1ec7u \u0111\u01b0\u1eddng quan s\u00e1u b\u1ed9 m\u00e0 d\u1ee5 r\u1eb1ng: \u201cVi\u1ec7c h\u00ecnh ng\u1ee5c quan h\u1ec7 \u0111\u1ebfn t\u00ednh m\u1ea1ng c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1, t\u1eeb nay c\u00e1c quan t\u00e2u vi\u1ec7c, tr\u1eeb khi l\u00e0 vi\u1ec7c quan tr\u1ecdng kh\u1ea9n c\u1ea5p, th\u00ec b\u1ed9 H\u00ecnh \u0111em vi\u1ec7c \u00e1n t\u00e2u tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 t\u1ecf \u00fd c\u1ee7a tr\u1eabm k\u00ednh c\u1ea9n vi\u1ec7c d\u1ee5ng h\u00ecnh\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00f9a \u0111\u00f4ng, th\u00e1ng 10, ng\u00e0y m\u1ed3ng 1, t\u1ebf \u0111\u00f4ng h\u01b0\u1edfng.<\/p>\n\n\n\n<p>Tham hi\u1ec7p S\u01a1n T\u00e2y l\u00e0 D\u01b0\u01a1ng C\u00f4ng T\u00f2ng, Tham hi\u1ec7p S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 Nguy\u1ec5n C\u00f4ng Vi\u00ean \u0111\u1ec1u ngh\u1ec9 \u0111inh \u01b0u. L\u1ea5y Tri ph\u1ee7 Kinh M\u00f4n l\u00e0 L\u00ea V\u0103n An l\u00e0m Tham hi\u1ec7p S\u01a1n T\u00e2y, Tri ph\u1ee7 L\u1ea1ng Giang l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Kh\u00e1nh l\u00e0m Tham hi\u1ec7p S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u01b0u th\u1ee7 Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c l\u00e0 Nguy\u1ec5n C\u00f4ng H\u00f2a, L\u01b0u th\u1ee7 Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb l\u00e0 Nguy\u1ec5n C\u1eedu An xin ngh\u1ec9 v\u1ec1 th\u0103m nh\u00e0. Vua y cho. C\u00f4ng H\u00f2a n\u00f3i v\u1edbi Binh b\u1ed9 L\u00ea Quang \u0110\u1ecbnh ph\u00e1i c\u1ea5p cho 20 ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh dinh \u0111i theo. Vua nghe tin n\u00f3i r\u1eb1ng: \u201cV\u1ec1 th\u0103m nh\u00e0&nbsp; l\u00e0 vi\u1ec7c ri\u00eang c\u1ee7a H\u00f2a, sao \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111em ri\u00eang l\u00ednh dinh \u0111i theo?\u201d. T\u1ee9c th\u00ec xu\u1ed1ng l\u1ec7nh tr\u00f3i Quang \u0110\u1ecbnh \u1edf c\u00f4ng th\u1ef1 b\u00ean v\u0103n, b\u1eaft C\u00f4ng H\u00f2a tr\u1edf v\u1ec1 Kinh, giao cho \u0111\u00ecnh th\u1ea7n x\u00e9t h\u1ecfi, r\u1ed3i tha cho. Sai l\u1ea5y l\u00ednh \u0111\u1ed9i Ti\u1ec7p sai c\u1ea5p cho C\u00f4ng H\u00f2a 6 ng\u01b0\u1eddi, c\u1ea5p cho C\u1eedu An 5 ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Ph\u00f3 \u0111\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf Hu\u1ef3nh Vi\u1ebft To\u1ea3n l\u00e3nh ch\u1ee9c L\u01b0u th\u1ee7 Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c, Cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Thi\u1ec7n l\u00e0m L\u01b0u th\u1ee7 Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho Tuy\u00ean \u00fay \u0111\u1ea1i s\u1ee9 Tuy\u00ean Quang l\u00e0 Ma S\u0129 Tr\u1ea1ch \u0111em 150 ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh hi\u1ec7u H\u00f9ng nh\u1ecb \u0111\u00f3ng gi\u1eef b\u1ea3o T\u1ee5 Long.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ea3 cho th\u1ee3 ng\u00f3i \u1edf B\u00ecnh H\u00f2a v\u1ec1. Th\u01b0\u1edfng cho cai quan \u00e1o qu\u1ea7n \u0111\u1ec1u m\u1ed9t c\u00e1i, ti\u1ec1n 10 quan, ty quan ti\u1ec1n 7 quan, th\u1ee3 m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ti\u1ec1n 3 quan.<\/p>\n\n\n\n<p>Tham hi\u1ec7p S\u01a1n Nam h\u1ea1 l\u00e0 V\u00f5 V\u0103n S\u0129 \u1ed1m ph\u1ea3i ngh\u1ec9 vi\u1ec7c; l\u1ea5y Tri ph\u1ee7 \u1ee9ng Thi\u00ean l\u00e0 Tr\u1ea7n V\u0103n L\u1ed9c l\u00e0m Tham hi\u1ec7p S\u01a1n Nam h\u1ea1.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u1eddi tr\u1ea1m H\u00e0 Lam dinh Qu\u1ea3ng Nam \u0111\u1ebfn Ng\u1ecdc Ph\u1ed1 (nay l\u00e0 Nam Ng\u1ecdc), sai l\u1ea5y d\u00e2n Ng\u1ecdc Ph\u1ed1 sung l\u00e0m phu tr\u1ea1m, m\u00e0 k\u00e9n d\u00e2n H\u00e0 Lam l\u00e0m l\u00ednh.<\/p>\n\n\n\n<p>Nguy\u1ec5n V\u0103n Tr\u01b0\u01a1ng l\u1ea5y cai \u0111\u1ed9i thu\u1ed9c quy\u1ec1n l\u00e0 Nguy\u1ec5n Qua cho v\u00e0o s\u00e1ch Man \u0111\u1ed5i ch\u00e1c. Vi\u1ec7c ph\u00e1t gi\u00e1c, b\u1ecb ph\u1ea1t.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ed5i hai \u0111\u1ed9i L\u00e3o thuy\u1ec1n l\u00e0m hai \u0111\u1ed9i T\u01b0 ph\u1ee5ng.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ed9 b\u1ed9 Nguy\u1ec5n K\u1ef3 K\u1ebf ch\u1ebft, t\u1eb7ng Tham ch\u00ednh, c\u1ea5p cho 3 ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9 phu.<\/p>\n\n\n\n<p>Tri\u1ec7u Hi\u1ec7p tr\u1ea5n S\u01a1n T\u00e2y l\u00e0 Nguy\u1ec5n Th\u1eeba Th\u00e2n v\u1ec1 Kinh. Th\u00e2n l\u00e0 ch\u00e1u g\u1ecdi b\u1eb1ng ch\u00fa b\u00e1c Tham t\u00e1n Nguy\u1ec5n Th\u1eeba Di\u1ec5n v\u00e0 l\u00e0 em \u0110\u1ed1c chi\u1ebfn Nguy\u1ec5n Th\u1eeba \u01af\u1edbc, Di\u1ec5n v\u00e0 \u01af\u1edbc tr\u01b0\u1edbc theo Du\u1ec7 t\u00f4ng Hi\u1ebfu \u0111\u1ecbnh ho\u00e0ng \u0111\u1ebf v\u00e0o Nam, sau \u0111\u1ec1u ch\u1ebft t\u1ea1i Gia \u0110\u1ecbnh. Th\u00e2n xin \u0111i \u0111em h\u00e0i c\u1ed1t v\u1ec1 ch\u00f4n. Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u01b0\u1eddi V\u0129nh Thanh t\u00ean l\u00e0 S\u00e2m t\u1ef1 x\u01b0ng l\u00e0 Ch\u00e1nh tr\u1ea5n H\u1eadu Giang \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, l\u00e0m \u1ea5n t\u00edn ng\u1ee5y, \u0111\u00f2i d\u00e2n gi\u00e0u ph\u1ea3i \u0111\u01b0a c\u1ee7a c\u1ea3i. Vi\u1ec7c ph\u00e1t gi\u00e1c, b\u1eaft gi\u1ebft.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 11, sai H\u00e0n l\u00e2m th\u1ecb th\u01b0 V\u00f5 V\u0103n V\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 Tr\u1ea7n V\u0103n Ph\u00e2n bang bi\u1ec7n c\u00f4ng vi\u1ec7c quan \u1ea3i v\u00e0 khai m\u1ecf \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 v\u1ec1 t\u1ed9i c\u01b0\u1edbp. Ph\u00e0m k\u1ebb c\u01b0\u1edbp \u0111\u00e3 hai l\u1ea7n l\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a, ho\u1eb7c m\u1ed9t l\u1ea7n l\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a m\u1ed9t l\u1ea7n kh\u00f4ng, \u0111\u1ec1u l\u00e0 c\u1ed1 \u00fd ph\u1ea1m ph\u00e1p, cho ch\u00e9m tr\u01b0\u1edbc r\u1ed3i sau t\u00e2u l\u00ean. N\u1ebfu hai l\u1ea7n \u0111\u1ec1u ch\u01b0a l\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00ec v\u00e0 m\u1edbi ph\u1ea1m m\u1ed9t l\u1ea7n m\u00e0 l\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a, th\u00ec \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i t\u00e2u l\u00ean \u0111\u1ee3i ch\u1ec9.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ecdn Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 C\u00e1p V\u0103n Hi\u1ebfu, Cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Tu\u1ea5n t\u00e2u n\u00f3i r\u1eb1ng ti\u00ean t\u1ed5 tr\u01b0\u1edbc l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Thanh Hoa Ngh\u1ec7 An, \u0111\u01b0\u1ee3c theo th\u1edd tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc,&nbsp; \u0111\u1eb7t \u0111\u1ed3n \u1edf V\u00f5 X\u00e1 v\u00e0 Th\u1ea1ch X\u00e1 (hai x\u00e3 thu\u1ed9c t\u1ec9nh Qu\u1ea3ng B\u00ecnh), cho l\u1ea5y h\u01a1n 70 m\u1eabu ru\u1ed9ng c\u00f4ng \u1edf \u0111\u1ea5y l\u1eadp l\u00e0m hai \u1ea5p Tr\u00e1ng Ti\u1ec7p v\u00e0 T\u1ea3 Th\u1eafng, tha cho thu\u1ebf l\u1ec7, \u0111\u1ebfn \u0111\u1eddi ng\u1ee5y T\u00e2y m\u1edbi \u0111\u00e1nh thu\u1ebf, nay xin v\u1eabn mi\u1ec5n nh\u01b0 c\u0169. Vua y l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Trung nh\u1ecb Th\u1ecb trung l\u00e0 Hu\u1ef3nh C\u00f4ng L\u00fd l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Trung nh\u1ea5t Th\u1ecb trung, V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Ti\u1ec1n nh\u1ecb l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u1edbc \u0110\u1eb7ng l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Trung nh\u1ecb, V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 T\u00fac v\u00f5 qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch l\u00e0 Phan V\u0103n Th\u00fay l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Ti\u1ec1n nh\u1ecb, V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 T\u1ec1 v\u00f5 l\u00e0 T\u00f4n Th\u1ea5t D\u1ecbch l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 T\u1ea3 nh\u1ea5t, V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 To\u00e0n d\u0169ng l\u00e0 T\u00f4n Th\u1ea5t Huy l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 H\u1eefu nh\u1ecb, Cai \u0111\u1ed9i Th\u1ecb trung l\u00e0 Th\u00e1i Ng\u1ecdc B\u1ea1ch l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 H\u1eefu nh\u1ecb.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Binh b\u1ed9 duy\u1ec7t c\u00e1c dinh v\u1ec7 hi\u1ec7u c\u00e1c qu\u00e2n, ai qu\u00ea \u1edf T\u1ed1ng S\u01a1n th\u00ec b\u1ed5 v\u00e0o c\u00e1c \u0111\u1ed9i c\u1ee7a v\u1ec7 Th\u1eafng uy.<\/p>\n\n\n\n<p>Tham hi\u1ec7p Cao B\u1eb1ng l\u00e0 V\u00f5 V\u0103n Chi\u00eau ti\u00eau h\u1ee5t ti\u1ec1n c\u00f4ng 2.600 quan, thu ri\u00eang b\u1ea1c thu\u1ebf ba n\u0103m c\u1ee7a s\u00e1ch Man h\u01a1n 500 l\u1ea1ng. Vi\u1ec7c ph\u00e1t gi\u00e1c, b\u1ecb gi\u1ebft, t\u1ecbch thu gia s\u1ea3n. L\u1ea5y Tri ph\u1ee7 Th\u01b0\u1ee3ng H\u1ed3ng l\u00e0 B\u00f9i V\u0103n B\u00ecnh l\u00e0m Tham hi\u1ec7p Cao B\u1eb1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Tri\u1ec7u Tr\u01b0\u1edfng chi \u0111\u1ed3n Xi\u00eam binh l\u00e0 Di\u1ec7p M\u1eadu v\u1ec1 Kinh; l\u1ea5y Ph\u00f3 tr\u01b0\u1edfng chi l\u00e0 \u00edch l\u00e0m An ph\u1ee7 ph\u1ee7 Tr\u00e0 Vinh ki\u00eam l\u00e0m vi\u1ec7c ph\u1ee7 M\u00e2n Th\u00edt.<\/p>\n\n\n\n<p>Quan B\u1eafc Th\u00e0nh t\u00e2u r\u1eb1ng: \u201cB\u1ea3o N\u00f4ng Giang l\u00e0 n\u01a1i th\u1ee7y qu\u00e2n \u0111\u00f3ng, ph\u00eda tr\u01b0\u1edbc gi\u00e1p s\u00f4ng c\u00e1i, c\u00f3 th\u1ec3 th\u00f4ng vi\u1ec7c v\u1eadn t\u1ea3i, nay H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng kho ch\u1ee9a \u0111\u1ea7y d\u1eaby, xin sai tr\u1ea5n th\u1ea7n d\u1ef1ng kho l\u1ee3p tranh \u1edf \u0111\u1ea5y, thu th\u00f3c t\u00f4 ch\u00edn huy\u1ec7n \u0110\u01b0\u1eddng An, \u0110\u01b0\u1eddng H\u00e0o, C\u1ea9m Gi\u00e0ng, Gia L\u1ed9c, T\u1ee9 K\u1ef3, V\u0129nh L\u1ea1i, Thanh Mi\u1ec7n, Ti\u00ean Minh, Thanh H\u00e0 ch\u1ee9a v\u00e0o \u0111\u1ea5y, \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng chi ph\u00e1t v\u00e0 ti\u1ec7n \u0111\u01b0\u1eddng v\u1eadn ch\u1edf\u201d. Vua theo l\u1eddi xin.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u1ef1ng c\u00e1c kho Ti\u00ean L\u00fd, H\u00e0 Trung, \u0110\u1ea1i N\u1ea1i \u1edf Ngh\u1ec7 An. Sai tr\u1ea5n th\u1ea7n chi ti\u1ec1n kho v\u00e0 l\u1ea5y g\u1ed7 lim m\u00e0 l\u00e0m.<\/p>\n\n\n\n<p>Tha thu\u1ebf thi\u1ebfu cho d\u00e2n bi\u1ec7t n\u1ea1p g\u1ed7 lim \u1edf Ngh\u1ec7 An, sai l\u1ea5y 10.000 c\u00e2y g\u1ed7 h\u00e0nh &nbsp;(1. H\u00e0nh: G\u1ed7 ngang \u1edf tr\u00ean r\u01b0\u1eddng nh\u00e0.) \u0111\u1ec3 n\u1ed9p.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf l\u00e3nh ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Ch\u1ea5n v\u00f5 l\u00e0 Tr\u1ea7n V\u0103n T\u00edn cho ri\u00eang l\u00ednh thu\u1ed9c hi\u1ec7u sang bu\u00f4n b\u00e1n \u1edf Nam Vang. \u1ed1c nha n\u01b0\u1edbc Ch\u00e2n L\u1ea1p l\u00e0 Ma l\u1ea5y c\u1edb l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 \u1ea5n quan c\u1ea5p th\u00f4ng h\u00e0nh b\u1eaft gi\u1ebft. Th\u00e0nh th\u1ea7n Gia \u0110\u1ecbnh \u0111em vi\u1ec7c \u1ea5y h\u1eb7c t\u00e2u. H\u1ea1 l\u1ec7nh c\u00e1ch h\u00e0m \u0110\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf c\u1ee7a V\u0103n T\u00edn.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho Gia \u0110\u1ecbnh thu l\u1ea1i \u1ea5n \u201cTh\u1ee7y l\u1ee3i l\u00fd t\u00e0i\u201d v\u00e0 \u1ea5n \u201cNam Vang th\u00f4ng h\u00e0nh\u201d. Tr\u01b0\u1edbc kia l\u1ec7 \u0111\u1ecbnh ph\u00e0m cho ng\u01b0\u1eddi l\u00e3nh tr\u01b0ng \u0111\u1ea7m ao th\u00ec d\u00f9ng \u1ea5n c\u00f3 ch\u1eef \u201cTh\u1ee7y l\u1ee3i l\u00fd t\u00e0i chi \u1ea5n\u201d, ng\u01b0\u1eddi sang bu\u00f4n \u1edf Nam Vang th\u00ec d\u00f9ng \u1ea5n c\u00f3 ch\u1eef \u201cNam Vang th\u00f4ng h\u00e0nh chi \u1ea5n\u201d. \u0110\u1ebfn nay ra l\u1ec7nh n\u1ed9p l\u1ea1i \u0111\u1ec3 d\u00f9ng \u1ea5n t\u1ed5ng tr\u1ea5n.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u1ea5n th\u1ea7n B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh t\u00e2u xin m\u1ed9 d\u00e2n ngo\u1ea1i t\u1ecbch b\u1ed5 l\u00e0m hai \u0111\u1ed9i Tr\u1ea5n binh nh\u1ea5t, nh\u1ecb. Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u1ea5n th\u1ee7 S\u01a1n T\u00e2y l\u00e0 Hu\u1ef3nh \u0110\u0103ng L\u00fd \u1ed1m ph\u1ea3i ngh\u1ec9 vi\u1ec7c; l\u1ea1i l\u1ea5y Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u1edbc Ph\u01b0\u1ee3ng l\u00e0m tr\u1ea5n th\u1ee7 S\u01a1n T\u00e2y.<\/p>\n\n\n\n<p>Tri\u1ec7u \u0110\u1eb7ng Tr\u1ea7n Th\u01b0\u1eddng v\u1ec1 Kinh.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 Binh b\u1ed9 l\u00e0 L\u00ea Quang \u0110\u1ecbnh l\u00e0m Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 H\u1ed9 b\u1ed9, c\u1ea3i th\u1ee5 L\u1ea1i b\u1ed9 Tr\u1ea7n V\u0103n Tr\u1ea1c l\u00e0m Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0&nbsp; L\u1ea1i b\u1ed9, L\u1ec5 b\u1ed9 \u0110\u1eb7ng \u0110\u1ee9c Si\u00eau l\u00e0m Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 L\u1ec5 b\u1ed9, Binh b\u1ed9 \u0110\u1eb7ng Tr\u1ea7n Th\u01b0\u1eddng l\u00e0m Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 Binh b\u1ed9,<\/p>\n\n\n\n<p>H\u00ecnh b\u1ed9 Nguy\u1ec5n T\u1eed Ch\u00e2u l\u00e0m Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 H\u00ecnh b\u1ed9, C\u00f4ng b\u1ed9 Tr\u1ea7n V\u0103n Th\u00e1i l\u00e0m Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 C\u00f4ng b\u1ed9, H\u00ecnh b\u1ed9 Ph\u1ea1m Nh\u01b0 \u0110\u0103ng l\u00e0m Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 H\u00ecnh b\u1ed9 v\u1eabn l\u00e3nh c\u00f4ng vi\u1ec7c H\u00ecnh t\u00e0o \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh. S\u00e1u b\u1ed9 \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb \u0111\u1ea5y.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Cai b\u1ea1 Tr\u1ea7n T\u1ea5n B\u1eedu l\u00e0m H\u1eefu tham tri H\u1ed9 b\u1ed9 ki\u00eam qu\u1ea3n c\u00f4ng vi\u1ec7c N\u1ed9i \u0111\u1ed3 gia, K\u00fd l\u1ee5c Tr\u1ea7n C\u00f4ng \u0110\u00e0n hi\u1ec7p \u0111\u1ed3ng qu\u1ea3n tr\u1ecb.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y K\u00fd l\u1ee5c Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i l\u00e0 \u0110o\u00e0n Vi\u1ebft Nguy\u00ean l\u00e0m Cai b\u1ea1 Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 12, th\u00eam ch\u1ebf l\u1ed9c h\u00e0ng n\u0103m cho c\u00e1c ho\u00e0ng t\u1eed ho\u00e0ng t\u00f4n (ti\u1ec1n 360 quan, g\u1ea1o 360 ph\u01b0\u01a1ng).<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Tr\u01b0\u1edfng chi Tr\u01b0\u01a1ng V\u0103n D\u01b0\u01a1ng l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 H\u1eadu b\u1ea3o nh\u1ecb thu\u1ed9c H\u1eadu qu\u00e2n.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ed1c h\u1ecdc Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c l\u00e0 Ph\u1ea1m Th\u00edch \u1ed1m ph\u1ea3i ngh\u1ec9 vi\u1ec7c; l\u1ea5y Tr\u1ea7n To\u1ea3n l\u00e0m \u0110\u1ed1c h\u1ecdc Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u1ea5n th\u1ee7 H\u00e0 Ti\u00ean l\u00e0 Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 M\u1ea1c T\u1eed Thi\u00eam ch\u1ebft. H\u00e0 Ti\u00ean, t\u1eeb khi M\u1ea1c C\u1eedu hi\u1ebfn \u0111\u1ea5t t\u1edbi nay, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh v\u1eabn nh\u1edb \u0111\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi c\u0169 c\u00f3 c\u00f4ng n\u00ean cho con ch\u00e1u \u0111\u1eddi \u0111\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eadp ch\u1ee9c Tr\u1ea5n th\u1ee7. \u0110\u1ebfn khi T\u1eed Thi\u00eam ch\u1ebft, con l\u00e0 C\u00f4ng Th\u1ebf, C\u00f4ng T\u00e0i c\u00f2n nh\u1ecf, ch\u00e1u [g\u1ecdi b\u1eb1ng ch\u00fa b\u00e1c] l\u00e0 C\u00f4ng Du v\u00ec c\u00f3 vi\u1ec7c b\u1ecb giao xu\u1ed1ng ngh\u1ecb t\u1ed9i. (C\u00f4ng Du \u0111em v\u1ee3 l\u1ebd c\u1ee7a \u0110\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf Ph\u1ea1m V\u0103n Tri\u1ec7u b\u00e1n cho ng\u01b0\u1eddi Xi\u00eam), b\u00e8n sai Cai \u0111\u1ed9i Ng\u00f4 Y Nghi\u1ec5m v\u00e0 Tham lu\u1eadn L\u00ea Ti\u1ebfn Gi\u1ea3ng quy\u1ec1n l\u00e3nh vi\u1ec7c tr\u1ea5n, m\u00e0 \u1ea5m th\u1ee5 cho b\u1ecdn C\u00f4ng Th\u1ebf l\u00e0m cai \u0111\u1ed9i \u0111\u1ec3 gi\u1eef vi\u1ec7c th\u1edd t\u1ef1 h\u1ecd M\u1ea1c, c\u1ea5p cho m\u1ed9 phu 53 ng\u01b0\u1eddi. H\u1ea1 l\u1ec7nh cho th\u00e0nh th\u1ea7n Gia \u0110\u1ecbnh \u0111em vi\u1ec7c \u1ea5y b\u00e1o cho n\u01b0\u1edbc Xi\u00eam bi\u1ebft. Vua Xi\u00eam vi\u1ebft th\u01b0 tr\u1ea3 l\u1eddi n\u00f3i: \u201cCha con M\u1ea1c Thi\u00ean T\u1ee9 c\u00f3 c\u00f4ng to \u1edf H\u00e0 Ti\u00ean, xin r\u1ed9ng tha t\u1ed9i cho C\u00f4ng Du \u0111\u1ec3 cho t\u1eadp ch\u1ee9c\u201d. Vua l\u1ea1i sai L\u1ea1i b\u1ed9 l\u00e0m th\u01b0 tr\u1ea3 l\u1eddi r\u1eb1ng: \u201cH\u00e0 Ti\u00ean v\u1ed1n l\u00e0 b\u1edd c\u00f5i c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, t\u1eeb c\u00e1c vua tr\u01b0\u1edbc c\u1ee7a ta d\u1ef1ng c\u1edd tr\u1ea5n ti\u1ebft, cha con M\u1ea1c Thi\u00ean T\u1ee9 \u0111\u1ec1u hay gi\u1eef tr\u00f2n ch\u1ee9c v\u1ee5 n\u00ean trao ch\u1ee9c cho, ch\u1ee9 \u0111\u1ea5y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 khu\u00ea \u0111i\u1ec1n th\u00e1i \u1ea5p (1. Ru\u1ed9ng \u1ea5p c\u1ea5p cho ch\u01b0 h\u1ea7u.), kh\u00f4ng th\u1ec3 vi\u1ec7n l\u00e0m th\u1ebf nghi\u1ec7p \u0111\u01b0\u1ee3c. Hu\u1ed1ng chi \u0111\u1ea5t \u1ea5y li\u1ec1n n\u00fai s\u00e1t bi\u1ec3n, t\u1eeb khi n\u1ed5i binh th\u00ec d\u00e2n v\u1eadt ti\u00eau \u0111i\u1ec1u, v\u1ed7 v\u1ec1 y\u00ean \u1ee7i ch\u00ednh l\u00e0 vi\u1ec7c c\u1ea7n k\u00edp hi\u1ec7n nay. C\u00f4ng Du n\u1ebfu c\u00f3 t\u00e0i th\u00ec kh\u00f4ng c\u1ee9 ph\u1ea3i l\u00e0 d\u00f2ng d\u00f5i Thi\u00ean T\u1ee9, c\u0169ng n\u00ean trao cho tr\u1ea5n ch\u1ee9c; nh\u01b0ng v\u00ec t\u00e0i k\u00e9m tu\u1ed5i \u00edt, ch\u01b0a th\u1ec3 l\u00e0m n\u1ed5i, n\u00ean m\u1edbi kh\u00f4ng cho, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ti\u1ebfc \u0111\u00e2u. Nh\u1edb c\u00f4ng m\u00e0 t\u1eadp \u1ea5m cho m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 vi\u1ec7c nh\u1ecf m\u00e0 nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc \u0111\u1eb7t quan v\u00ec d\u00e2n l\u00e0 vi\u1ec7c to. L\u1ec7nh \u0111\u00e3 ban ra l\u00e0 ph\u1ea3i l\u00e0m, l\u00fd kh\u00f4ng th\u1ec3 k\u00e9o l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c. Xin vua ngh\u0129 xem\u201d. Vua Xi\u00eam nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0 b\u00e8n th\u00f4i.<\/p>\n\n\n\n<p>Ban l\u1ed9c h\u1eb1ng n\u0103m (ti\u1ec1n 180 quan, g\u1ea1o 180 ph\u01b0\u01a1ng) cho ho\u00e0ng t\u00f4n (t\u1ee9c Hi\u1ebfn t\u1ed5 ch\u01b0\u01a1ng ho\u00e0ng \u0111\u1ebf).<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00e1c t\u00f9 tr\u01b0\u1edfng \u1edf t\u00e1m s\u00e1ch Man hoang thu\u1ed9c B\u00ecnh Thu\u1eadn (s\u00e1ch Ki\u1ec1u, s\u00e1ch D\u01b0\u01a1ng, s\u00e1ch L\u00e2n, La Th\u1ebf, Ba Lang, H\u00e0 Lung, Ba \u00e1c, La Dao) \u0111\u1ebfn tr\u1ea5n d\u00e2ng m\u1ed9t c\u1eb7p ng\u00e0 voi, nh\u00e2n n\u00f3i c\u00e1c Man \u1edf xa l\u00e1nh ch\u1ed1n n\u00fai s\u00e2u, tr\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng ph\u1ea3i n\u1ed9p thu\u1ebf, nay xa th\u1ea5m \u0111\u1ee9c h\u00f3a c\u1ee7a vua, \u0111em nhau quy thu\u1eadn, xin m\u1ed7i n\u0103m n\u1ed9p 2 con tr\u00e2u \u0111\u1ec3 l\u00e0m ng\u1ea1ch thu\u1ebf. L\u01b0u th\u1ee7 Phan T\u1ea5n Qu\u00fd c\u1ea5p \u00e1o qu\u1ea7n, mu\u1ed1i g\u1ea1o \u0111\u1ec3 v\u1ed7 v\u1ec1. B\u1ecdn t\u00f9 tr\u01b0\u1edfng \u0111\u1ec1u m\u1eebng, xin chi\u00eau d\u1ee5 c\u00e1c Man \u0111\u1ebfn quy thu\u1eadn.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh l\u1ec7 cho thuy\u1ec1n v\u1eadn t\u1ea3i \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh ph\u1ed1i h\u1ee3p ch\u1edf d\u1ea7u v\u00e0 than. (Ph\u00e0m ph\u1ed1i h\u1ee3p ch\u1edf d\u1ea7u r\u00e1i v\u00e0 than g\u1ed7 c\u1ee9 100 c\u00e2n th\u00ec c\u1ea5p cho ti\u1ec1n thu\u00ea b\u1eb1ng ch\u1edf 2 h\u1ed9c th\u00f3c).<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Ph\u00f3 qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 Trung th\u1ee7y l\u00e0 Phan V\u0103n Th\u1ecd, Ph\u00f3 qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 Ti\u1ec1n th\u1ee7y l\u00e0 Nguy\u1ec5n T\u00e0i N\u0103ng v\u1eadn ch\u1edf g\u1ed7 v\u00e1n \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh v\u1ec1 Kinh.<\/p>\n\n\n\n<p>Binh s\u00e1u c\u01a1 Ki\u00ean \u1edf Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i \u0111\u00f3ng gi\u1eef mi\u1ec1n th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ea1o nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb \u1ed1m, tr\u1ea5n th\u1ea7n xin \u0111\u1eb7t m\u01b0\u1eddi ng\u01b0\u1eddi y s\u0129 ngo\u1ea1i khoa \u0111\u1ec3 chia nhau \u0111i \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb. Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u00e9t \u0111\u01b0\u1eddng k\u00eanh V\u1ecbnh Giang \u1edf Ngh\u1ec7 An. Hi\u1ec7p tr\u1ea5n Ng\u00f4 \u0110\u00ecnh Si\u00eau v\u00e0o ch\u1ea7u, \u0111em b\u1ea3n \u0111\u1ed3 d\u00e2ng l\u00ean. Sai l\u1ea5y d\u00e2n m\u00e0 \u0111\u00e0o v\u00e9t.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Nghi\u00eam v\u00f5 l\u00e0 T\u00f4n Th\u1ea5t Nh\u1eadt v\u00e0 Thi\u00eam s\u1ef1 H\u1ed9 b\u1ed9 l\u00e0 Nguy\u1ec5n Khoa Minh tr\u00f4ng coi c\u1ee5c \u0110\u00fac ti\u1ec1n \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u01b0\u1edbc Xi\u00eam La b\u1ecb n\u01b0\u1edbc Mi\u1ebfn \u0110i\u1ec7n \u0111\u00e1nh, tr\u01b0ng 5.000 qu\u00e2n \u1edf Ch\u00e2n L\u1ea1p. N\u1eb7c Ch\u0103n sai em \u0111em qu\u00e2n \u0111i v\u00e0 sai quan tri\u1ec7u b\u1ed3n nha ch\u1ea1y b\u00e1o tin cho Gia \u0110\u1ecbnh bi\u1ebft. Th\u00e0nh th\u1ea7n \u0111em vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Sai d\u00f2 h\u1ecfi vi\u1ec7c binh c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Xi\u00eam, ch\u1ea1y s\u1edb t\u00e2u ngay cho bi\u1ebft.<\/p>\n\n\n\n<p>Ph\u1eadt v\u01b0\u01a1ng m\u1edbi c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc Xi\u00eam La sai b\u1ec1 t\u00f4i b\u1ecdn Phi Nh\u00e3 S\u0129 X\u00fa Ly Gi\u00e1 Ba Ha \u0111\u1ebfn d\u00e2ng s\u1ea3n v\u1eadt \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng v\u00e0o c\u00e1o tang Ph\u1eadt v\u01b0\u01a1ng tr\u01b0\u1edbc. Vua th\u1ee9 hai n\u01b0\u1edbc Xi\u00eam m\u1edbi ch\u1ecbu nh\u00e0 Thanh phong, c\u0169ng \u0111em ph\u1ea9m v\u1eadt \u0111\u1ebfn ti\u1ebfn. Khi s\u1ee9 \u0111\u1ebfn Gia \u0110\u1ecbnh, th\u00e0nh th\u1ea7n th\u1ea5y trong th\u01b0 n\u00f3i nhi\u1ec1u ch\u1ed7 khoa tr\u01b0\u01a1ng cho r\u1eb1ng nh\u1eadn th\u01b0 th\u00ec l\u00e0m cho h\u1ecd ki\u00eau ng\u1ea1o th\u00eam m\u00e0 kh\u01b0\u1edbc t\u1eeb th\u00ec h\u1ea1i t\u00ecnh h\u00f2a h\u1ea3o, b\u00e8n l\u00e0m m\u1eadt s\u1edb t\u00e2u l\u00ean. Vua n\u00f3i: \u201cNg\u01b0\u1eddi Xi\u00eam kh\u00f4ng c\u00f3 v\u0103n t\u1ef1, \u0111\u1ea5y \u0111\u1ec1u l\u00e0 l\u1ed7i c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng (ng\u01b0\u1eddi Thanh nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m quan \u1edf n\u01b0\u1edbc Xi\u00eam) s\u00ednh b\u00fat th\u00f4i, kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 tr\u00e1ch\u201d. Sai \u0111\u01b0a s\u1ee9 gi\u1ea3 v\u1ec1 Kinh, l\u1ea1i ph\u00e1i qu\u00e2n \u0111i Qu\u1ea3ng Nam, B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh \u0111\u1ec3 h\u1ed9 ti\u1ebfp. S\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn vua v\u1eddi v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn, h\u1ecfi v\u1ec1 t\u00ecnh tr\u1ea1ng \u0111\u00e1nh nhau v\u1edbi Mi\u1ebfn \u0110i\u1ec7n. S\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111em s\u1ef1 th\u1ef1c n\u00f3i. \u1ede v\u00e0i ng\u00e0y, h\u1eadu \u0111\u00e3i r\u1ed3i cho v\u1ec1. Sai T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc Ngo\u1ea1n, Ph\u1ea1m C\u1ea3nh Gi\u1ea3ng, D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Ch\u00e2u, V\u00f5 Do\u00e3n Thi\u1ebfp sung l\u00e0m Ch\u00e1nh ph\u00f3 s\u1ee9 hai s\u1ee9 b\u1ed9 sang Xi\u00eam. (Ph\u00fang Ph\u1eadt v\u01b0\u01a1ng tr\u01b0\u1edbc: \u0111\u01b0\u1eddng ph\u1ed5i, \u0111\u01b0\u1eddng ph\u00e8n \u0111\u1ec1u 1.000 c\u00e2n, \u0111\u01b0\u1eddng c\u00e1t 1.500 c\u00e2n, s\u00e1p ong 500 c\u00e2n, l\u1ee5a tr\u1eafng, v\u1ea3i tr\u1eafng m\u1ed7i th\u1ee9 100 t\u1ea5m; t\u1eb7ng Ph\u1eadt v\u01b0\u01a1ng m\u1edbi: k\u1ef3 nam 2 c\u00e2n, nh\u1ee5c qu\u1ebf 3 c\u00e2n, l\u1ee5a 100 t\u1ea5m, the m\u00e0u 200 t\u1ea5m, sa m\u00e0u 100 t\u1ea5m, v\u1ea3i tr\u1eafng nh\u1ecf 100 t\u1ea5m; cho vua th\u1ee9 hai m\u1edbi: k\u1ef3 nam 1 c\u00e2n, nh\u1ee5c qu\u1ebf 1 c\u00e2n 8 l\u1ea1ng, l\u1ee5a 50 t\u1ea5m, the m\u00e0u 100 t\u1ea5m, sa m\u00e0u, v\u1ea3i tr\u1eafng \u0111\u1ec1u 50 t\u1ea5m). S\u1ee9 gi\u1ea3 v\u1ec1. Xi\u00eam La g\u1eedi th\u01b0 tr\u1ea7n t\u1ea1.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y M\u1eadu tu\u1ea5t, y\u1ebft l\u0103ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y K\u1ef7 h\u1ee3i, t\u1ebf Ch\u1ea1p.<\/p>\n\n\n\n<p>Tha gi\u1ea3m t\u00f4 thu\u1ebf ru\u1ed9ng v\u1ee5 m\u00f9a n\u0103m nay cho n\u0103m tr\u1ea5n n\u1ed9i \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: \u201cC\u00f3 ru\u1ed9ng th\u00ec c\u00f3 t\u00f4 l\u00e0 \u0111\u1ea1o th\u01b0\u1eddng c\u1ee7a nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc, nh\u1eefng c\u00f3 v\u00f9ng l\u1ee5t h\u1ea1n, n\u00ean l\u01b0\u1ee3ng gia khoan gi\u1ea3m. Nay v\u1ee5 m\u00f9a \u1edf c\u00e1c tr\u1ea5n n\u01a1i th\u00ec n\u1eafng h\u1ea1n l\u00e2u ng\u00e0y, n\u01a1i th\u00ec gi\u00f3 b\u00e3o n\u01b0\u1edbc m\u1eb7n, l\u00faa m\u00e1 t\u1ed5n h\u1ea1i, \u0111\u00e3 soi x\u00e9t r\u00f5, r\u1ea5t l\u00e0 \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng. V\u1eady h\u1ea1 l\u1ec7nh cho H\u1ed9 b\u1ed9 chi\u1ebfu ru\u1ed9ng v\u1ee5 m\u00f9a, ph\u00e0m 10 ph\u1ea7n t\u1ed5n h\u1ea1i 4 ph\u1ea7n th\u00ec gi\u1ea3m cho 1 ph\u1ea7n, t\u1ed5n h\u1ea1i 5 ph\u1ea7n th\u00ec gi\u1ea3m cho 3 ph\u1ea7n, t\u1ed5n h\u1ea1i 6 ph\u1ea7n th\u00ec gi\u1ea3m cho 5 ph\u1ea7n, t\u1ed5n h\u1ea1i 7 ph\u1ea7n th\u00ec gi\u1ea3m cho 7 ph\u1ea7n, t\u1ed5n h\u1ea1i 8 ph\u1ea7n tr\u1edf l\u00ean th\u00ec cho mi\u1ec5n c\u1ea3. \u0110\u1ebfn nh\u01b0 ru\u1ed9ng c\u1ea5y hai m\u00f9a, n\u1eeda n\u1ed9p v\u1ec1 m\u00f9a thu c\u0169ng l\u1ea5y 10 ph\u1ea7n l\u00e0m su\u1ea5t, chi\u1ebfu s\u1ed1 m\u00e0 thu gi\u1ea3m\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00ednh bi\u00ean<\/p>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\"><a>\u0110\u1ec7 nh\u1ea5t k\u1ef7 &#8211; Quy\u1ec3n XL &#8211; Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u1ec1 Th\u1ebf t\u1ed5 cao ho\u00e0ng \u0111\u1ebf<\/a><\/h1>\n\n\n\n<p>Canh ng\u1ecd, Gia Long n\u0103m th\u1ee9 9 [1810] (Thanh Gia Kh\u00e1nh n\u0103m th\u1ee9 15), m\u00f9a xu\u00e2n, th\u00e1ng gi\u00eang, ng\u00e0y Qu\u00fd h\u1ee3i t\u1ebf xu\u00e2n h\u01b0\u1edfng.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai b\u1ed1n dinh tr\u1ef1c l\u1ec7 v\u00e0 tr\u1ea5n Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i k\u00e9n d\u00e2n ph\u1ee5 gi\u1eef c\u00e1c c\u1eeda bi\u1ec3n, ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o kh\u1ecfe m\u1ea1nh, gi\u1ecfi l\u1ed9i n\u01b0\u1edbc, c\u1ee9 5 \u0111inh l\u1ea5y 1 ng\u01b0\u1eddi, cho l\u1ec7 v\u00e0o th\u1ee7y qu\u00e2n, do T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc L\u01b0\u01a1ng qu\u1ea3n l\u00e3nh.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00e2n B\u1eafc Th\u00e0nh b\u1ecb \u0111\u00f3i. Tr\u01b0\u1edbc l\u00e0 tr\u1ea5n Kinh B\u1eafc, H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng, Y\u00ean Qu\u1ea3ng, S\u01a1n Nam h\u1ea1 b\u1ecb h\u1ea1n v\u00e0 l\u1ee5t, th\u00e0nh th\u1ea7n \u0111em vi\u1ec7c thi\u00ean tai b\u00e1o l\u00ean. Sai ho\u00e3n vi\u1ec7c \u0111\u00f2i l\u00ednh, ngh\u1ec9 h\u1ecfi ki\u1ec7n v\u1eb7t, b\u00e3i c\u00e1c c\u00f4ng d\u1ecbch, l\u1ea1i sai th\u00e0nh th\u1ea7n b\u00e0n k\u1ef9 ch\u00ednh s\u00e1ch c\u1ee9u \u0111\u00f3i. Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00e0nh d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i: \u201cN\u01b0\u1edbc l\u1ea5y d\u00e2n l\u00e0m g\u1ed1c, d\u00e2n l\u1ea5y \u0103n l\u00e0m \u0111\u1ea7u. Sau khi c\u00e1c tr\u1ea5n b\u1ecb thi\u00ean tai, nh\u00e2n d\u00e2n ng\u00e0y c\u00e0ng \u0111\u00f3i l\u1eafm. Xin b\u00e0n c\u00e1ch ph\u00e1t ch\u1ea9n v\u00e0 cho vay, \u0111\u1ec3 \u0111\u1ee1 t\u00fang ng\u1eb7t cho d\u00e2n, c\u1ea5m ch\u1ecdn ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 d\u00e2n ti\u00eau d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ec5\u201d. Vua \u0111\u1ec1u theo l\u1eddi. Sai ph\u00e1t th\u00f3c kho ra 30.000 h\u1ed9c, khi\u1ebfn b\u1ecdn Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ea5n B\u1eedu, Ph\u1ea1m Nh\u01b0 \u0110\u0103ng, Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh \u0110\u1ee9c chia \u0111i c\u00e1c n\u01a1i ch\u1ea9n c\u1ea5p. L\u1ea1i s\u1eafc r\u1eb1ng thu\u1ebf kh\u00f3a tr\u01b0ng thu v\u00e0 d\u00e2n gian mua b\u00e1n, ai d\u00e1m k\u00e9n ch\u1ecdn lo\u1ea1i b\u1ecf \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n th\u00ec tr\u1ecb t\u1ed9i.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ea5n B\u1eedu \u0111\u1ebfn Kinh B\u1eafc ph\u00e1t ch\u1ea9n. Tr\u1ea5n th\u1ee7 l\u00e0 L\u01b0u Ph\u01b0\u1edbc T\u01b0\u1eddng truy\u1ec1n h\u1ecbch cho c\u00e1c ph\u1ee7 huy\u1ec7n \u0111em d\u00e2n \u0111\u1ebfn. Duy c\u00f3 d\u00e2n huy\u1ec7n V\u00f5 Gi\u00e0ng \u0111\u1ebfn sau. T\u01b0\u1eddng b\u1eaft Tri huy\u1ec7n l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n H\u00e1n \u0111\u00e1nh roi \u0111\u1ec3 tr\u00e1ch. H\u00e1n n\u00f3i : \u201cK\u1ebb s\u0129 th\u00e0 ch\u1ebft ch\u1ee9 kh\u00f4ng ch\u1ecbu nh\u1ee5c\u201d. Xin tr\u1ea3 ch\u1ee9c v\u1ec1 ru\u1ed9ng l\u00e0ng. Th\u00e0nh th\u1ea7n t\u00e2u l\u00ean. Vua n\u00f3i: \u201cH\u00e1n ch\u1eadm tr\u1ec5 v\u1eabn l\u00e0 c\u00f3 t\u1ed9i r\u1ed3i. T\u01b0\u1eddng \u0111\u00e1nh b\u1eb1ng roi \u0111\u1ec3 l\u00e0m nh\u1ee5c c\u0169ng ch\u1eb3ng qu\u00e1 l\u1eafm \u01b0?\u201d. Giao cho th\u00e0nh th\u1ea7n b\u00e0n. T\u01b0\u1eddng b\u1ecb ph\u1ea1t. H\u00e1n m\u1ea5t ch\u1ee9c Tri huy\u1ec7n.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u00e9n ng\u01b0\u1eddi t\u00f4n th\u1ea5t v\u00e0 c\u00f4ng t\u00ednh v\u00e0o \u0111\u1ed9i N\u1ed9i h\u1ea7u, m\u1ed7i th\u00e1ng c\u1ea5p ti\u1ec1n g\u1ea1o theo th\u1ee9 b\u1eadc.<\/p>\n\n\n\n<p>\u1edf huy\u1ec7n L\u1ee5c Ng\u1ea1n tr\u1ea5n Kinh B\u1eafc gi\u1eb7c n\u1ed5i, quan B\u1eafc Th\u00e0nh \u0111em qu\u00e2n \u0111i b\u1eaft. Th\u1ed5 h\u00e0o l\u00e0 b\u1ecdn Nguy\u1ec5n Hi\u1ec3n v\u00e0 Gi\u00e1p Ph\u1ee7 \u0111i theo qu\u00e2n, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c 4 \u0111\u1ea7u gi\u1eb7c. Vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Cho b\u1ecdn Hi\u1ec3n l\u00e0m \u0110\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng, th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n 200 quan.<\/p>\n\n\n\n<p>Gi\u1eb7c tr\u1ed1n \u1edf S\u01a1n \u00c2m t\u00ean l\u00e0 Qu\u00e1ch T\u1ea5t Th\u00fac l\u1ea1i c\u00f9ng t\u01b0\u1edbng gi\u1eb7c l\u00e0 \u0110\u1eb7ng Tr\u1ea7n Si\u00eau h\u1ecdp qu\u00e2n \u1edf M\u1ef9 L\u01b0\u01a1ng. B\u1eafc Th\u00e0nh g\u1eedi th\u01b0 cho Thanh Hoa \u0111em qu\u00e2n h\u1ee3p \u0111\u00e1nh. \u0110\u1ed1c tr\u1ea5n l\u00e0 T\u00f4n Th\u1ea5t Ch\u01b0\u01a1ng cho r\u1eb1ng T\u1ea5t Th\u00fac tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 xin h\u00e0ng, ch\u01b0a ch\u1eafc l\u00e0 l\u1ea1i l\u00e0m ph\u1ea3n, sai ng\u01b0\u1eddi \u0111i d\u00f2 xem m\u00e0 \u0111em vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng: \u201cT\u1ea5t Th\u00fac n\u00f3i d\u1ed1i \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, ch\u1ec9 l\u00e0 k\u1ebf ho\u00e3n binh th\u00f4i. Tr\u1eabm \u0111\u00e3 m\u1eadt chi\u1ebfu cho B\u1eafc Th\u00e0nh chia \u0111\u01b0\u1eddng ti\u1ebfn c\u00f4ng, ng\u01b0\u01a1i n\u00ean \u0111\u00f3ng qu\u00e2n y\u00ean l\u1eb7ng, \u0111\u1ec3 cho n\u00f3 m\u1ed9t con \u0111\u01b0\u1eddng s\u1ed1ng. N\u1ebfu gi\u1eb7c th\u1ebf c\u00f9ng quay \u0111\u1ea7u v\u1ec1 th\u00fa th\u00ec b\u1eaft gi\u1eef l\u1ea5y, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh t\u1ef1 c\u00f3 c\u00e1ch x\u1eed tr\u00ed\u201d. R\u1ed3i ng\u01b0\u1eddi \u0111i d\u00f2 th\u00e1m tr\u1edf v\u1ec1 n\u00f3i:&nbsp; B\u1ecdn gi\u1eb7c c\u00f3 h\u01a1n ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi, m\u01b0u \u0111\u00e1nh \u00fap Thi\u00ean Quan. Ch\u01b0\u01a1ng chia qu\u00e2n \u0111\u00f3ng gi\u1eef \u0111\u01b0\u1eddng hi\u1ec3m y\u1ebfu, gi\u1eb7c s\u1ee3 kh\u00f4ng d\u00e1m \u0111\u1ed9ng. V\u1eeba c\u00e1c \u0111\u1ea1o qu\u00e2n B\u1eafc Th\u00e0nh ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn gi\u00e1p \u0111\u00e1nh, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n m\u01b0\u1eddi ng\u01b0\u1eddi, gi\u1eb7c b\u00e8n ch\u1ea1y tr\u1ed1n.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho L\u00ea Phi M\u1ea1i coi vi\u1ec7c \u0111\u1ed9ng Kh\u01b0\u01a1ng Ch\u00e1nh (thu\u1ed9c ch\u00e2u L\u01b0\u01a1ng Ch\u00e1nh, tr\u1ea5n Thanh Hoa). Theo t\u1ee5c ng\u01b0\u1eddi th\u1ed5 \u1edf \u0111\u1ed9ng s\u00e1ch, ng\u01b0\u1eddi ch\u00e1nh ph\u00e1i l\u00e0m th\u1ed5 t\u00f9, ng\u01b0\u1eddi th\u1ee9 ph\u00e1i l\u00e0m ph\u1ee5 \u0111\u1ea1o. Th\u1ed5 t\u00f9 l\u00e0 L\u00ea Phi Gi\u00e1p c\u00f2n nh\u1ecf, c\u00f3 chi\u1ebfu cho l\u00e0m ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, ph\u1ee5 \u0111\u1ea1o l\u00e0 Phi M\u1ea1i l\u1ea5y t\u01b0 c\u00e1ch l\u00e0 ph\u00f2ng ng\u1ef1 \u0111\u1ed3ng tri xin \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ec7nh l\u1ec7nh c\u1ee7a tri\u1ec1u m\u00e0 quy\u1ec1n vi\u1ec7c \u0111\u1ed9ng, kh\u00f4ng d\u00e1m tr\u00e1i v\u01b0\u1ee3t ph\u1eadn ch\u00e1nh th\u1ee9. L\u00ea Ch\u1ea5t t\u00e2u vi\u1ec7c \u1ea5y l\u00ean, n\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1ed5ng tr\u1ea5n Gia \u0110\u1ecbnh l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Nh\u01a1n \u1ed1m. Cho 3 c\u00e2n qu\u1ebf. H\u01a1n m\u1ed9t th\u00e1ng th\u00ec b\u1ec7nh kh\u1ecfi, d\u00e2ng s\u1edb t\u1ea1 \u01a1n.<\/p>\n\n\n\n<p>Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00e0nh t\u00e2u n\u00f3i: \u201cT\u1ea3 qu\u00e2n Nguy\u1ec5n C\u1eedu D\u1eadt ch\u1ebft v\u1ec1 vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc, l\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfn c\u00f4ng, xin chi\u1ebfu theo l\u1ec7 c\u00f4ng th\u1ea7n, ho\u1eb7c cho t\u00f2ng t\u1ef1 ho\u1eb7c \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1edd ri\u00eang, \u0111\u1ec3 n\u00eau l\u00f2ng trung\u201d. Vua sai \u0111\u00ecnh th\u1ea7n b\u00e0n.<\/p>\n\n\n\n<p>Gi\u1ea3m thu\u1ebf \u0111\u1ea7m H\u1ea3i \u0110\u00f4ng \u1edf B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh v\u00e0 thu\u1ebf ng\u01b0\u1eddi Man Ph\u01b0\u01a1ng Ki\u1ec1u \u1edf B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh. L\u1ec7 tr\u01b0\u1edbc thu\u1ebf \u0111\u1ea7m H\u1ea3i \u0110\u00f4ng l\u00e0 710 quan, thu\u1ebf ngu\u1ed3n Ph\u01b0\u01a1ng Ki\u1ec1u h\u01a1n 550 quan v\u00e0 360 c\u00e2n s\u00e1p ong. N\u0103m nay ng\u01b0\u1eddi l\u00e3nh tr\u01b0ng l\u1ea5y c\u1edb l\u00e0 l\u1ee3i c\u00e1 \u1edf \u0111\u1ea7m H\u1ea3i \u0110\u00f4ng \u00edt \u0111i n\u00ean xin b\u1edbt ti\u1ec1n thu\u1ebf 210 quan. Ng\u01b0\u1eddi Man bu\u00f4n \u1edf ngu\u1ed3n Ph\u01b0\u01a1ng Ki\u1ec1u xi\u00eau t\u00e1n, xin b\u1edbt ti\u1ec1n thu\u1ebf h\u01a1n 250 quan. Tr\u1ea5n th\u1ea7n \u0111em vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u1eeda l\u1ea7u Th\u1ee7y C\u00e1c (x\u00e2y l\u1ea7u \u1edf tr\u00ean thuy\u1ec1n l\u1edbn, thuy\u1ec1n d\u00e0i 7 tr\u01b0\u1ee3ng, ngang 3 tr\u01b0\u1ee3ng 5 th\u01b0\u1edbc). Th\u01b0\u1edfng cho binh v\u00e0 th\u1ee3 h\u01a1n 600 quan ti\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh th\u1ee9 v\u1ecb nh\u1eefng c\u00f4ng th\u1ea7n khai qu\u1ed1c, c\u00f4ng th\u1ea7n trung ti\u1ebft v\u00e0 c\u00f4ng th\u1ea7n trung h\u01b0ng.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00f4ng th\u1ea7n khai qu\u1ed1c 4 ng\u01b0\u1eddi. (N\u1ed9i t\u00e1n t\u1eb7ng \u0110\u1eb7c ti\u1ebfn kim t\u1eed Vinh l\u1ed9c \u0111\u1ea1i phu Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 khanh L\u1ed9c Kh\u00ea h\u1ea7u \u0110\u00e0o Duy T\u1eeb, Ti\u1ebft ch\u1ebf t\u1eb7ng T\u1ea3 qu\u00e2n \u0111\u00f4 \u0111\u1ed1c ph\u1ee7 ch\u01b0\u1edfng ph\u1ee7 s\u1ef1 Thu\u1eadn qu\u1eadn c\u00f4ng Nguy\u1ec5n H\u1eefu Ti\u1ebfn, L\u01b0u \u0110\u1ed3n \u0111\u1ea1o \u0111\u1ed1c su\u1ea5t t\u1eb7ng T\u1ea3 qu\u00e2n \u0111\u00f4 \u0111\u1ed1c ph\u1ee7 ch\u01b0\u1edfng ph\u1ee7 s\u1ef1 Chi\u00eau qu\u1eadn c\u00f4ng Nguy\u1ec5n H\u1eefu D\u1eadt, Ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 t\u1eb7ng \u0110\u00f4 \u0111\u1ed1c ph\u1ee7 ch\u01b0\u1edfng ph\u1ee7 s\u1ef1 L\u1ec5 T\u00e0i h\u1ea7u Nguy\u1ec5n H\u1eefu K\u00ednh, c\u1ed9ng 4 ng\u01b0\u1eddi).<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00f4ng th\u1ea7n trung ti\u1ebft 114 ng\u01b0\u1eddi. (Trung dinh gi\u00e1m qu\u00e2n t\u1eb7ng H\u1eefu ph\u1ee7 ch\u01b0\u1edfng dinh qu\u1eadn c\u00f4ng Nguy\u1ec5n H\u1eefu Tho\u1ea1i, Ti\u1ebft ch\u1ebf T\u1ea3 qu\u00e2n \u0111\u00f4 \u0111\u1ed1c t\u1eb7ng \u0110\u00f4 \u0111\u1ed1c ph\u1ee7 ch\u01b0\u1edfng ph\u1ee7 s\u1ef1 qu\u1eadn c\u00f4ng Nguy\u1ec5n C\u1eedu D\u1eadt, Ph\u00f3 ti\u1ebft ch\u1ebf n\u1ed9i t\u1ea3 ch\u01b0\u1edfng dinh t\u1eb7ng \u0110\u00f4 \u0111\u1ed1c ph\u1ee7 ch\u01b0\u1edfng ph\u1ee7 s\u1ef1 qu\u1eadn c\u00f4ng Nguy\u1ec5n C\u1eedu Tu\u1ea5n, Ti\u1ebft ch\u1ebf t\u1eb7ng H\u1eefu ph\u1ee7 K\u00ednh qu\u1ed1c c\u00f4ng T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc H\u1ee3p, Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng dinh qu\u1eadn c\u00f4ng Nguy\u1ec5n Kim Ph\u1ea9m, Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 qu\u1ea3n Phi\u00ean Tr\u1ea5n binh d\u00e2n ch\u01b0 v\u1ee5 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng dinh qu\u1eadn c\u00f4ng Tr\u1ea7n Xu\u00e2n Tr\u1ea1ch, Thi\u1ebfu ph\u00f3 ch\u01b0\u1edfng dinh qu\u1eadn c\u00f4ng T\u00f4n Th\u1ea5t Xu\u00e2n, N\u1ed9i t\u1ea3 ch\u01b0\u1edfng&nbsp; dinh t\u1eb7ng T\u1ea3 qu\u00e2n \u0111\u00f4 \u0111\u1ed1c qu\u1eadn c\u00f4ng Nguy\u1ec5n V\u0103n Ch\u00ednh, T\u1ed5ng nhung chi\u00eau th\u1ea3o s\u1ee9 ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng dinh qu\u1eadn c\u00f4ng Nguy\u1ec5n Th\u00e0nh, Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng dinh qu\u1eadn c\u00f4ng T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc H\u00f2a, Tr\u1ea5n th\u1ee7 ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng dinh B\u00f9i K\u1ebf, N\u1ed9i t\u1ea3 ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc M\u1eabn, Ch\u01b0\u1edfng dinh T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc H\u1ef1u, Ti\u1ec1n chi t\u1ea1m qu\u1ea3n Ti\u00ean phong th\u1ee7y \u0111\u1ea1o t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng dinh Nguy\u1ec5n V\u0103n Hi\u1ec3n, \u0110\u1ed1c chi\u1ebfn ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n Th\u1eeba \u01af\u1edbc, T\u00e1n l\u00fd chi\u00eau th\u1ea3o s\u1ee9 t\u1eb7ng Tham ch\u00ednh \u0110\u1ed7 V\u0103n Ho\u1ea3ng, Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Tr\u1ea7n V\u0103n Ch\u00e2n, H\u1ed3 V\u0103n Kh\u00e1ch, Nguy\u1ec5n V\u0103n \u0110\u00e1n, Ph\u1ea1m V\u0103n Th\u1ecbnh, Ch\u00e2u V\u0103n B\u00edch, T\u1ed5ng nhung ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Hu\u1ef3nh T\u1ea5n C\u1ea3nh, Cai c\u01a1 qu\u1ea3n T\u1ea3 h\u1ea7u \u0111\u1ea1o t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Hu\u1ef3nh V\u0103n Duy\u1ec7t, Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 H\u00e0 V\u0103n L\u1ed9c, Cai c\u01a1 t\u1eb7ng ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n H\u01b0\u01a1ng, Th\u1ed1ng binh cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Phan V\u0103n Nh\u1ecb, Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 T\u1ed1ng Hu\u1ec1, Nguy\u1ec5n V\u0103n L\u01b0\u1ee3ng, Phan V\u0103n T\u1ea5n, Th\u1ed1ng binh cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 L\u00ea S\u01b0\u01a1ng, Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n Qu\u00e1n, Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u1ecbnh, Thu\u1ed9c n\u1ed9i cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 B\u00f9i V\u0103n Ngh\u1ecb, Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Ph\u01b0\u1ee3ng, Th\u1ed1ng l\u0129nh cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Lu\u1eadn, Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n S\u01b0\u01a1ng, Th\u1ed1ng l\u0129nh cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Ho\u00e0ng Qu\u1ef3nh, T\u1ed5ng nhung cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 \u0110inh V\u0103n Long, Ti\u1ec1n qu\u00e2n cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n L\u00e2n, Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n L\u01b0\u1ee3ng, Ng\u00f4 C\u1ea9m, T\u1ed1ng V\u0103n Trung, Tr\u1ea7n V\u0103n V\u1ea1n, Nguy\u1ec5n V\u0103n Minh, Cai c\u01a1 qu\u1ea3n H\u1eefu \u0111\u1ea1o qu\u00e2n t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n T\u00e0i, Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n B\u00ecnh, Thu\u1ed9c n\u1ed9i cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 V\u00f5 V\u0103n Ch\u00ednh, Phi\u00ean Tr\u1ea5n Cai c\u01a1 su\u1ea5t T\u00e2n nh\u01b0ng \u0111\u1ed9i t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n Ch\u01b0\u01a1ng, Th\u1ed1ng binh cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u1eadn, Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 L\u00ea V\u0103n C\u1ea9n, Nguy\u1ec5n C\u00f4ng H\u1ed5, Ho\u00e0ng L\u1ecbch, T\u1ed5ng nhung cai c\u01a1 t\u1eb7ng ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 H\u1ed3 V\u0103n Hu\u1ec7, Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 L\u01b0u V\u0103n Tr\u00ed, Ng\u00f4 \u0110\u1eb1ng, Nguy\u1ec5n Qu\u1ea3, Gi\u00e1m qu\u00e2n cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u1ea3o, Th\u1ed1ng binh cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Ho\u00e0ng L\u1ed9c, Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n L\u00fd, Ng\u00f4 Ngh\u0129a, Nguy\u1ec5n \u0110\u1eb1ng, Th\u1ed1ng binh cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Tr\u1ea7n T\u00fa, \u0110\u1ed1c chi\u1ebfn cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Ph\u1ea1m V\u0103n An, Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u1ea1n, Nguy\u1ec5n Long, Nguy\u1ec5n V\u0103n Li\u00eam, D\u01b0\u01a1ng V\u0103n H\u1ea1nh, L\u00ea Ph\u01b0\u1edbc \u0110i\u1ebfn, Th\u1ed1ng binh cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 \u0110\u1eb7ng V\u0103n Th\u00fay, Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Ph\u00fa, V\u0129nh Tr\u1ea5n L\u01b0u th\u1ee7 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n \u0110\u0103ng Chi\u00eau, Thu\u1ed9c n\u1ed9i th\u1ed1ng binh cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n C\u00f4ng Ki\u00eam, \u0110\u1ed1c chi\u1ebfn cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Tri\u1ec7u, Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng, Th\u1ed1ng binh cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 T\u1ed1ng V\u0103n Ph\u01b0\u1edbc, Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Ng\u00f4 V\u0103n L\u1ec5, Nguy\u1ec5n Gi\u00e1m, Nguy\u1ec5n Th\u00e1i, Nguy\u1ec5n L\u1ed9c, T\u1ed5ng nhung cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n Loan, Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 L\u00ea C\u1ea9m, \u0110\u1ed7 \u0110i\u1ec1n, Tr\u1ea5n dinh L\u01b0u th\u1ee7 cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Thu\u1eadn, Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 L\u01b0u V\u0103n Trung, Nguy\u1ec5n V\u0103n L\u1ec5, Thu\u1ed9c n\u1ed9i cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 V\u00f5 V\u0103n Tuy, Nguy\u1ec5n V\u0103n Thi\u1ec7n, L\u00ea V\u0103n Lan, T\u1ed5ng nhung cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Ph\u1ea1m V\u0103n Th\u1ea1c, Th\u1ed1ng binh cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Ph\u1ea1m V\u0103n Kh\u00e1nh, Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n K\u1ef7, Thu\u1ed9c n\u1ed9i cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 B\u00f9i Li\u00eam, Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n M\u00e2n, Nguy\u1ec5n C\u00f4ng Tho\u1ea1i, Tr\u1ea7n Ph\u01b0\u1edbc, L\u00ea Qu\u1ea3n, Nguy\u1ec5n Ng\u1ed9, Nguy\u1ec5n V\u0103n Ch\u00e2u, Ho\u00e0ng B\u1ea3n, Nguy\u1ec5n Ch\u00e2n, Cai c\u01a1 su\u1ea5t T\u1ea3 b\u1ed9 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n Nghi. \u0110\u1ed1c chi\u1ebfn Nguy\u1ec5n C\u1eedu \u0110\u00e0m, Tham t\u00e1n Tr\u1ea7n Ph\u01b0\u1edbc Th\u00e0nh, \u0110i\u1ec1u khi\u1ec3n T\u1ed1ng V\u0103n Kh\u00f4i, Th\u1ed1ng binh Nguy\u1ec5n V\u0103n Tuy, L\u1ea1i b\u1ed9 B\u1ea1ch Do\u00e3n Tri\u1ec1u, Tham t\u00e1n Nguy\u1ec5n \u0110\u0103ng Tr\u01b0\u1eddng, Nguy\u1ec5n Th\u1eeba \u0110i\u1ec3n, Gi\u00e1m qu\u00e2n ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nh\u1eadt Long H\u1ed3, K\u00fd l\u1ee5c B\u00f9i H\u1eefu L\u1ec5, H\u1eadu t\u1eadp cai \u0111\u1ed9i T\u00e2n, Trung chi cai \u0111\u1ed9i Ph\u00fa, H\u1eefu chi cai \u0111\u1ed9i B\u1ea3o, T\u1ea3 chi cai \u0111\u1ed9i Tr\u1ecdng, c\u1ed9ng 114 ng\u01b0\u1eddi).<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00f4ng th\u1ea7n trung h\u01b0ng 258 ng\u01b0\u1eddi. (Ch\u00ednh gi\u1eefa th\u1edd: Thi\u1ebfu ph\u00f3 qu\u1eadn c\u00f4ng T\u00f4n Th\u1ea5t M\u00e2n, Ch\u01b0\u1edfng H\u1eadu qu\u00e2n b\u00ecnh T\u00e2y tham th\u1eb7ng \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n t\u1eb7ng Th\u00e1i \u00fay qu\u1ed1c c\u00f4ng V\u00f5 T\u00e1nh, Ch\u01b0\u1edfng T\u1ea3 qu\u00e2n thi\u1ebfu ph\u00f3 qu\u1eadn c\u00f4ng T\u00f4n Th\u1ea5t Huy, L\u1ec5 b\u1ed9 t\u1eb7ng Th\u00e1i t\u1eed th\u00e1i s\u01b0 qu\u1eadn c\u00f4ng Ng\u00f4 T\u00f9ng Ch\u00e2u, Ch\u01b0\u1edfng Ti\u1ec1n qu\u00e2n \u0111i\u1ec1u b\u00e1t ch\u01b0 \u0111\u1ea1o b\u1ed9 binh b\u00ecnh T\u00e2y \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n qu\u1eadn c\u00f4ng T\u00f4n Th\u1ea5t H\u1ed9i, Ngo\u1ea1i t\u1ea3 ch\u01b0\u1edfng dinh \u0111\u1ea1i \u0111\u00f4 \u0111\u1ed1c t\u1eb7ng T\u1ea3 qu\u1eadn \u0111\u00f4 \u0111\u1ed1c ph\u1ee7 ch\u01b0\u1edfng ph\u1ee7 s\u1ef1 qu\u1eadn c\u00f4ng Ch\u00e2u V\u0103n Ti\u1ebfp, c\u1ed9ng 6 ng\u01b0\u1eddi. T\u1ea3 nh\u1ea5t th\u1edd: Ngo\u1ea1i t\u1ea3 h\u1eefu ch\u01b0\u1edfng dinh qu\u1eadn c\u00f4ng Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh Thuy\u00ean, Ngo\u1ea1i h\u1eefu ch\u01b0\u1edfng dinh l\u00e3nh \u0111\u1ea1i t\u01b0 n\u00f4ng t\u1eb7ng H\u1eefu&nbsp; qu\u00e2n \u0111\u00f4 \u0111\u1ed1c ph\u1ee7 ch\u01b0\u1edfng ph\u1ee7 s\u1ef1 qu\u1eadn c\u00f4ng T\u00f4n Th\u1ea5t D\u1ee5, Thu\u1ed9c n\u1ed9i cai c\u01a1 qu\u1ea3n ng\u0169 th\u1ee7y dinh t\u1eb7ng Thi\u1ebfu b\u1ea3o qu\u1eadn c\u00f4ng V\u00f5 Di Nguy, Th\u1ea7n s\u00e1ch qu\u00e2n Trung dinh \u0111\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf t\u1eb7ng Thi\u1ebfu b\u1ea3o qu\u1eadn c\u00f4ng T\u1ed1ng Vi\u1ebft Ph\u01b0\u1edbc, Trung dinh gi\u00e1m qu\u00e2n t\u1eb7ng Cai c\u01a1 T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc \u0110\u1ea1m, Thu\u1ed9c n\u1ed9i cai c\u01a1 qu\u1ea3n Ti\u1ec3u sai \u0111\u1ed9i t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 B\u00f9i V\u0103n Khoan, T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc Ng\u1ecdc, Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n \u0110\u0103ng V\u00e2n, c\u1ed9ng 8 ng\u01b0\u1eddi. H\u1eefu nh\u1ea5t th\u1edd: Ngo\u1ea1i t\u1ea3 ch\u01b0\u1edfng dinh ki\u00eam Ch\u01b0\u1edfng s\u1ee9 s\u1ef1 t\u1eb7ng Th\u00e1i b\u1ea3o qu\u1ed1c c\u00f4ng T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc Khu\u00f4ng, N\u1ed9i th\u1ee7y ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 ki\u00eam C\u00f4ng b\u1ed9 cai N\u1ed9i m\u00e3 cai T\u00e0u v\u1ee5 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng dinh qu\u1eadn c\u00f4ng T\u00f4n Th\u1ea5t C\u1ed1c, Thu\u1ed9c n\u1ed9i cai c\u01a1 qu\u1ea3n Ti\u1ec3u sai \u0111\u1ed9i t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 \u0110\u1ed7 V\u0103n H\u1ef1u, Thu\u1ed9c n\u1ed9i cai c\u01a1 qu\u1ea3n Ti\u1ec1n tr\u1ef1c v\u1ec7, t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n M\u1eabn, Th\u1ea7n s\u00e1ch qu\u00e2n H\u1eadu dinh \u0111\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf t\u1eb7ng Thi\u1ebfu b\u1ea3o qu\u1eadn c\u00f4ng Mai \u0110\u1ee9c Ngh\u1ecb, Thu\u1ed9c n\u1ed9i cai c\u01a1 ch\u00e1nh gi\u00e1m th\u00e0nh s\u1ee9 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 T\u00f4 V\u0103n \u0110o\u00e0i, Thu\u1ed9c n\u1ed9i cai c\u01a1 qu\u1ea3n Ti\u1ec3u sai \u0111\u1ed9i tri T\u01b0\u1ee3ng ch\u00ednh cai Tr\u01b0\u1eddng \u0111\u00e0 s\u1ef1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u1edbc Lu\u1eadt, L\u1ec5 b\u1ed9 ki\u00eam \u0111\u1ed1c h\u1ecdc t\u1eb7ng Thi\u1ebfu ph\u00f3 Nguy\u1ec5n Th\u00e1i Nguy\u00ean, c\u1ed9ng 8 ng\u01b0\u1eddi. T\u1ea3 nh\u1ecb th\u1edd: Thu\u1ed9c n\u1ed9i t\u1ed5ng nhung ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 qu\u1ea3n Ti\u1ec1n qu\u00e2n \u0111\u1ea1o \u0111i\u1ec1u b\u00e1t b\u1ed9 binh t\u01b0\u1edbng s\u0129 qu\u1eadn c\u00f4ng Nguy\u1ec5n V\u0103n Ho\u1eb1ng, Qu\u1ea3n Ti\u1ec1n chi hi\u1ec7u \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 dinh Nguy\u1ec5n V\u0103n \u0110\u1eafc, T\u1ed5ng nhung Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Hu\u1ef3nh T\u1ea5n C\u1ea3nh, H\u1ed9 b\u1ed9 t\u1eb7ng Tham ch\u00ednh Tr\u1ea7n Ph\u01b0\u1edbc Giai, Ti\u1ec1n qu\u00e2n ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Ph\u1ea1m V\u0103n S\u1ef9, Cai c\u01a1 qu\u1ea3n Ti\u1ec1n chi t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Ng\u00f4 C\u00f4ng Qu\u00fd, Ti\u1ec1n phong dinh ch\u01b0\u1edfng dinh h\u00e0nh Di\u00ean Kh\u00e1nh th\u00e0nh \u00e1n tr\u1ea5n Nguy\u1ec5n V\u0103n T\u00e1nh, Thu\u1ed9c n\u1ed9i cai c\u01a1 qu\u1ea3n Long \u0111i\u1ec7n v\u1ec7 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Li\u00eam, c\u1ed9ng 8 ng\u01b0\u1eddi. H\u1eefu nh\u1ecb th\u1edd: Tr\u1ea5n Bi\u00ean L\u01b0u th\u1ee7 cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 \u0110o\u00e0n V\u0103n Kha, \u0110\u1ed1c chi\u1ebfn cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Thu\u1eadn, Th\u1ed1ng binh cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n Th\u00e0nh, Phi\u00ean Tr\u1ea5n L\u01b0u th\u1ee7 cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Tr\u01b0\u01a1ng V\u0103n Giao, Qu\u1ea3n Trung th\u1ee7y dinh cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Uy, L\u1ec5 b\u1ed9 Nguy\u1ec5n Nghi, Tuy\u00ean \u00fay s\u1ee9 th\u1ecb gi\u1ea3ng h\u00e0nh L\u1ec5 b\u1ed9 s\u1ef1 t\u1eb7ng L\u1ec5 b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 Nguy\u1ec5n \u0110\u00f4, H\u1ed9 b\u1ed9 t\u1eb7ng Tham ch\u00ednh Phan Thi\u00ean Ph\u01b0\u1edbc, Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 B\u00f9i V\u0103n \u0110i\u1ec3n, c\u1ed9ng 9 ng\u01b0\u1eddi. D\u00e3y b\u00ean \u0111\u00f4ng th\u1edd : Trung th\u1ee7y dinh th\u1ed1ng ch\u1ebf t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng dinh T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc Ch\u00e2u, Ch\u1ea5n v\u00f5 qu\u00e2n ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng dinh Nguy\u1ec5n V\u0103n L\u1ee3i, Ti\u1ec1n qu\u00e2n ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng dinh Nguy\u1ec5n Hu\u1ec7, Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 qu\u1ea3n n\u1ed9i tr\u1ef1c v\u1ec7 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng dinh L\u00ea V\u0103n T\u00edn, Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 qu\u1ea3n Th\u1ea7n v\u00f5 v\u1ec7 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng dinh Nguy\u1ec5n V\u0103n K\u1ef7, Th\u1ea7n s\u00e1ch qu\u00e2n Trung v\u00f5 v\u1ec7 v\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng dinh Tr\u1ea7n V\u0103n X\u01b0ng, D\u0169ng v\u00f5 v\u1ec7 v\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng dinh Tr\u01b0\u01a1ng V\u0103n Ho\u1ea3ng, Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ea1o ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng dinh \u0110\u1eb7ng V\u0103n L\u01b0\u01a1ng, Th\u1ea7n s\u00e1ch qu\u00e2n Trung dinh ph\u00f3 \u0111\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf Nguy\u1ec5n V\u0129nh Th\u1ecb, H\u1eadu dinh ph\u00f3 \u0111\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng dinh T\u00f4n Th\u1ecd Vinh, T\u1ed5ng nhung cai c\u01a1 h\u00e0nh B\u00ecnh H\u00f3a l\u01b0u th\u1ee7 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n Thoan, T\u1ea3 th\u1ee7y dinh ch\u00ednh dinh cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng dinh Nguy\u1ec5n H\u1eefu Ngh\u1ecb, T\u1ed5ng nhung cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n D\u1ef1c, Tuy\u1ec3n phong t\u1ea3 v\u1ec7 v\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 L\u00ea Th\u00e0nh L\u00fd, Cai c\u01a1 su\u1ea5t T\u1ea3 b\u00ednh \u0111\u1ed9i t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n \u0110\u1ecbnh, H\u1eadu th\u1ee7y dinh th\u1ed1ng nhung cai c\u01a1 B\u1ea3o h\u1ed9 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Nh\u00e0n, Th\u1ed1ng binh cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Phan V\u0103n Vi\u1ec7n, Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ea1o ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u1ea3o, Qu\u1ea3n Ti\u00ean phong \u0111\u1ea1o cai c\u01a1 V\u00f5 V\u0103n Ch\u00ednh, Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 H\u00e0 V\u0103n L\u1ed9c, Ch\u00e1nh s\u1ee9 cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Mai V\u0103n T\u0129nh, Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 qu\u1ea3n Th\u1ea7n s\u00e1ch qu\u00e2n, Ban tr\u1ef1c h\u1eefu v\u1ec7 Nguy\u1ec5n Uy, Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 L\u00ea V\u0103n Ph\u00fa, Th\u1ea7n s\u00e1ch qu\u00e2n, Tuy\u1ec3n phong h\u1eadu v\u1ec7 V\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 \u0110o\u00e0n C\u1ea3nh C\u01b0, Ban tr\u1ef1c tuy\u1ec3n phong ti\u1ec1n V\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng dinh Nguy\u1ec5n V\u0103n H\u1ef1u, Ban tr\u1ef1c t\u1ea3 v\u1ec7 V\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 V\u00f5 V\u0103n \u0110\u1ed7, Uy v\u00f5 v\u1ec7 V\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng dinh Hu\u1ef3nh Ph\u01b0\u1edbc B\u1ea3o, D\u01b0\u01a1ng v\u00f5 v\u1ec7 V\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Ph\u1ea1m V\u0103n Tr\u01b0\u1eddng, N\u1ed9i d\u1ef1c v\u1ec7 V\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n Hi\u00ean, Cung v\u00f5 v\u1ec7 V\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Hu\u1ef3nh V\u0103n T\u1ee9, Tuy\u1ec3n phong h\u1eadu v\u1ec7 Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 \u0110o\u00e0n Ph\u01b0\u1edbc T\u00e2n, D\u01b0\u01a1ng v\u00f5 v\u1ec7 Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng dinh Nguy\u1ec5n V\u0129nh H\u1ef1u, Ban tr\u1ef1c h\u1eefu v\u1ec7 Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n \u0110\u0103ng, Th\u1ed1ng binh cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 D\u1ee5 K\u1ef7, Th\u1ed1ng binh cai c\u01a1 h\u00e0nh Tr\u1ea5n Bi\u00ean l\u01b0u th\u1ee7 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 V\u00f5 Ti\u1ebfn \u0110\u1ea9u, Thanh Ch\u00e2u \u0111\u1ea1o Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 \u0110o\u00e0n C\u00f4ng Du\u1ec7, Ti\u1ec1n qu\u00e2n Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Tri, Ti\u1ec1n qu\u00e2n ch\u00e1nh chi Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n C\u1ea9m, Th\u1ea7n s\u00e1ch qu\u00e2n D\u01b0\u01a1ng v\u00f5 v\u1ec7 V\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 L\u00ea V\u0103n Thu\u1eadn, Ti\u1ec1n qu\u00e2n Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n Qu\u00e2n, Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ea1o An v\u00f5 chi Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Tuy, Ti\u1ec1n th\u1ee7y dinh ch\u00ednh ti\u1ec1n chi Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00e1i, Ch\u1ea5n v\u00f5 dinh T\u1ea3 ch\u1ea5n chi Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Cao \u0110\u1ee9c H\u00f9ng, Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Loan, Th\u1ea7n s\u00e1ch qu\u00e2n Tuy\u1ec3n phong h\u1eadu v\u1ec7 V\u1ec7 \u00fay M\u00e3n, Tuy\u1ec3n phong T\u1ea3 v\u1ec7 Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay Nguy\u1ec5n Nh\u01a1n S\u1eed, Trung th\u1ee7y dinh ch\u00ednh ti\u1ec1n chi qu\u1ea3n Thanh Ch\u00e2u \u0111\u1ea1o, Th\u1ed1ng binh cai c\u01a1 C\u00f9 V\u0103n Li\u00eam, Cai c\u01a1 H\u1ed3 V\u0103n Tr\u01b0\u01a1ng, V\u0129nh Tr\u1ea5n L\u01b0u th\u1ee7 Nguy\u1ec5n \u0110\u0103ng Chi\u00eau, Cai c\u01a1 L\u00ea V\u0103n L\u01b0u, Thanh Ch\u00e2u \u0111\u1ea1o Cai c\u01a1 L\u00ea Th\u01b0\u1ee3ng, Nguy\u1ec5n T\u1ea7n, T\u1ea3 th\u1ee7y dinh H\u1eadu chi Cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Ch\u1ea5t, Cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Ch\u00ednh, H\u1ed9 b\u1ed9 T\u1ea3 tham tri t\u1eb7ng H\u1ed9 b\u1ed9 Nguy\u1ec5n V\u0103n M\u1ef9, Phi\u00ean Tr\u1ea5n Cai b\u1ea1 t\u1eb7ng H\u1ed9 b\u1ed9 Nguy\u1ec5n V\u0103n Thi\u00eam, Tham m\u01b0u h\u00e0nh Tr\u1ea5n Bi\u00ean K\u00fd l\u1ee5c Nguy\u1ec5n V\u0103n Hi\u1ebfn, Ki\u00ean uy v\u1ec7 Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay Th\u00e0nh, Cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n Ch\u00ednh, Ho\u00e0ng L\u1ed9c, Nguy\u1ec5n V\u0103n Nguy\u1ec7n, Nguy\u1ec5n V\u0103n Minh, Ti\u1ec1n qu\u00e2n thu\u1ed9c binh cai c\u01a1 L\u1ed9c, Cai c\u01a1 Ngo\u1ea1n, Ti\u1ec1n qu\u00e2n tham m\u01b0u H\u1ed3 Xu\u00e2n Quang, Ch\u00ednh dinh Cai c\u01a1 L\u00ea C\u00f4ng Lu\u1eadt, Cai c\u01a1 L\u00ea C\u00f4ng Gi\u00e1m, Nguy\u1ec5n C\u00f4ng T\u01b0\u1eddng, L\u00ea V\u0103n Nguy\u00ean, Hu\u1ef3nh V\u0103n L\u1ee3i, Trung qu\u00e2n Ti\u1ec1n chi Th\u1ed1ng binh cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Bi\u1ec7n, T\u1ea3 m\u00e3 Cai c\u01a1 T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc Giao, Nguy\u1ec5n V\u0103n Qu\u1eadn, T\u1ed5ng nhung cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n \u0110\u1eb1ng, Ch\u00e1nh t\u00e0u cai c\u01a1 V\u00f5 V\u0103n Kh\u00e1ch, Ti\u1ec1n qu\u00e2n S\u00fang nh\u1ea5t v\u1ec7 Cai \u0111\u1ed9i t\u1eb7ng Cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00fay, Th\u1ea7n s\u00e1ch qu\u00e2n D\u01b0\u01a1ng v\u00f5 v\u1ec7 Cai \u0111\u1ed9i t\u1eb7ng Cai c\u01a1 \u0110\u0129nh, Ti\u1ec1n khu\u00f4ng chi Cai \u0111\u1ed9i t\u1eb7ng Cai c\u01a1 \u0110inh V\u0103n Tam, Thu\u1ed9c n\u1ed9i cai \u0111\u1ed9i su\u1ea5t T\u00fac tr\u1ef1c b\u00e1t \u0111\u1ed9i t\u1eb7ng Cai c\u01a1 L\u01b0u V\u0103n Trung, Thu\u1ed9c n\u1ed9i cai \u0111\u1ed9i su\u1ea5t T\u00fac tr\u1ef1c th\u1ea5t \u0111\u1ed9i t\u1eb7ng Cai c\u01a1 L\u01b0u \u0110\u1ee9c Hi\u1ebfn, Ban tr\u1ef1c ti\u1ec1n v\u1ec7 th\u1eadp \u0111\u1ed9i Cai \u0111\u1ed9i t\u1eb7ng Cai c\u01a1 Mai \u0110\u1ee9c Lu\u1eadt, Thu\u1ed9c n\u1ed9i cai \u0111\u1ed9i t\u1eb7ng Cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u1ea1ch, T\u00fac tr\u1ef1c tam \u0111\u1ed9i Cai \u0111\u1ed9i t\u1eb7ng Cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n S\u01a1n, Cai \u0111\u1ed9i t\u1eb7ng Cai c\u01a1 Tr\u1ea7n V\u0103n M\u1ef9, T\u1ed1ng V\u0103n \u0110\u1ed3ng, T\u00fac tr\u1ef1c nh\u1ecb \u0111\u1ed9i Cai \u0111\u1ed9i t\u1eb7ng Cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n H\u00f2a, Ban tr\u1ef1c t\u1ea3 v\u1ec7 cai \u0111\u1ed9i t\u1eb7ng Cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n Kh\u01b0\u01a1ng, Ban tr\u1ef1c t\u1ea3 v\u1ec7 nh\u1ecb \u0111\u1ed9i Cai \u0111\u1ed9i t\u1eb7ng Cai c\u01a1 L\u00ea V\u0103n H\u1eadu, Th\u1ea5t \u0111\u1ed9i thu\u1ed9c n\u1ed9i cai \u0111\u1ed9i t\u1eb7ng Cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n \u00c2n, Thu\u1ed9c binh \u0111\u1ed9i Cai \u0111\u1ed9i t\u1eb7ng Cai c\u01a1 Phan V\u0103n Hi\u1ebfn, H\u1eadu \u0111i\u1ec7n Cai \u0111\u1ed9i t\u1eb7ng Cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh Th\u1ea1ch, Cai \u0111\u1ed9i t\u1eb7ng Cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n B\u00edch, T\u00fac tr\u1ef1c nh\u1ecb \u0111\u1ed9i Cai \u0111\u1ed9i Nguy\u1ec5n V\u0103n L\u01b0\u1ee3ng, Ti\u1ec3u sai \u0111\u1ed9i Cai \u0111\u1ed9i Nguy\u1ec5n L\u1ee3i, N\u1ed9i tr\u1ef1c \u0111\u1ed9i cai \u0111\u1ed9i L\u1ec5, Ti\u1ec3u sai \u0111\u1ed9i Cai \u0111\u1ed9i H\u1ed3 V\u0103n Si\u00eau, Trung h\u1ea7u tam thuy\u1ec1n Cai \u0111\u1ed9i Cao Ph\u01b0\u1edbc Lu\u1eadt, Th\u1ee7 ng\u1ef1 cai \u0111\u1ed9i L\u00ea V\u0103n Linh, N\u1ed9i m\u00e3 \u0111\u1ed9i Cai \u0111\u1ed9i Nguy\u1ec5n V\u0103n Ng\u00e2n, T\u1ea3 m\u00e3 \u0111\u1ed9i Cai \u0111\u1ed9i C\u1ea9m, T\u1ea3 m\u00e3 \u0111\u1ed9i Cai \u0111\u1ed9i Hu\u1ea5n, Cai \u0111\u1ed9i V\u00f5 V\u0103n T\u1ea5n, Cai \u0111\u1ed9i Hu\u1ec7, Cai \u0111\u1ed9i Lu\u1eadn, Cai \u0111\u1ed9i V\u00f5 V\u0103n Hi\u00ean, Nguy\u1ec5n L\u01b0u, Tr\u1ea7n V\u0103n \u0110\u1ecbnh, Nguy\u1ec5n V\u0103n \u0110\u00f4ng, Tr\u1ea7n V\u0103n Nho, Tr\u01b0\u1eddng th\u1ecd cung Cai \u0111\u1ed9i M\u1ef9, Tuy\u1ec3n phong ti\u1ec1n v\u1ec7 Cai \u0111\u1ed9i \u0110\u1eafc, Trung h\u1ea7u thuy\u1ec1n Cai \u0111\u1ed9i Tr\u1ea7n To\u00e1n, Trung qu\u00e2n Cai \u0111\u1ed9i Nguy\u1ec5n Th\u1eadn, Cai \u0111\u1ed9i Nguy\u1ec5n V\u0103n Huy, Ho\u00e0ng ki\u1ebfm \u0111\u1ed9i Cai \u0111\u1ed9i T\u1ed1ng Vi\u1ebft Kh\u00e1nh, Cai \u0111\u1ed9i Nguy\u1ec5n V\u0103n S\u1ef1, Tr\u1ea7n V\u0103n Phong, T\u1ea3&nbsp; qu\u00e2n Cai \u0111\u1ed9i Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u1ee5c, Cai \u0111\u1ed9i Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u1ee5, Nguy\u1ec5n V\u0103n Qu\u1ef3nh, Nguy\u1ec5n V\u0103n Ch\u00e2u, Nguy\u1ec5n V\u0103n L\u1ea1i, Hu\u1ef3nh V\u0103n C\u1ee7a, L\u00ea V\u0103n Ch\u1ea5p, H\u00e0 V\u0103n T\u00e0i, Nguy\u1ec5n Lu\u1eadt, Tr\u1ea7n V\u0103n B\u00ecnh, L\u00ea V\u0103n Li\u1ec5u, c\u1ed9ng 128 ng\u01b0\u1eddi. Ng\u00f4i ph\u1ee5 th\u1edd : \u1ee9ng ngh\u0129a \u0111\u1ea1o Th\u1ed1ng binh cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n T\u1ea5n Huy\u00ean. D\u00e3y b\u00ean t\u00e2y th\u1edd : Ti\u1ec1n qu\u00e2n ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u01b0, H\u1eadu qu\u00e2n ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng dinh Tr\u1ea7n C\u00f4ng \u0110\u1ec1, H\u1eadu qu\u00e2n ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng dinh Nguy\u1ec5n Th\u00e0nh, Th\u1ea7n s\u00e1ch qu\u00e2n Ti\u1ec1n dinh \u0111\u00f4 th\u1ed1ng Phan V\u0103n Tri\u1ec7u, Tham t\u00e1n t\u1eb7ng Tham kh\u00e1m Tr\u1ea7n V\u0103n Th\u1ee9c, L\u1ea1i b\u1ed9 t\u1eb7ng Tham ch\u00ednh Nguy\u1ec5n B\u1ea3o Tr\u00ed, H\u1ed9 b\u1ed9 t\u1eb7ng Tham ch\u00ednh Tr\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c, Khoan, Binh b\u1ed9 t\u1eb7ng Tham ch\u00ednh Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c Thi\u1ec7n, Binh b\u1ed9 ki\u00eam H\u1ed9 b\u1ed9 tri Tr\u01b0\u1eddng \u0111\u00e0 s\u1ef1 t\u1eb7ng Tham ch\u00ednh Ph\u1ea1m Ng\u1ecdc U\u1eabn, Binh b\u1ed9 T\u1ea3 tham tri t\u1eb7ng Binh b\u1ed9 Tr\u1ea7n Ph\u01b0\u1edbc Tuy, L\u1ea1i b\u1ed9 tham tri t\u1eb7ng L\u1ea1i b\u1ed9 Nguy\u1ec5n B\u1ea3o M\u01b0u, Ti\u1ec1n qu\u00e2n ph\u00f3 th\u1ed1ng Trung \u0111\u1ed3n ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 t\u1eb7ng Th\u1ecb n\u1ed9i th\u1ed1ng ch\u1ebf Nguy\u1ec5n V\u0103n L\u00e2n, Th\u1ea7n s\u00e1ch qu\u00e2n Ti\u1ec1n du \u0111\u1ed3n Minh uy v\u1ec7 V\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ph\u00f3 \u0111\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf L\u00ea V\u0103n T\u1ef1, H\u1ed9 b\u1ed9 H\u1eefu tham tri Nguy\u1ec5n Th\u00e0nh Ch\u1ea9n, L\u1ec5 b\u1ed9 Tham tri Nguy\u1ec5n C\u00f4ng Hy, L\u1ec5 b\u1ed9 Tham tri Tr\u1ea7n V\u0103n \u0110\u1ecbnh, H\u1ed9 b\u1ed9 Tham tri Nguy\u1ec5n C\u00f4ng Ki\u00eam, C\u00f4ng b\u1ed9 Tham tri Tr\u1ea7n C\u00f4ng Bi\u00ean, Th\u1ecb trung Trung nh\u1ea5t v\u1ec7 v\u1ec7 \u00fay L\u00ea V\u0103n T\u01b0\u1eddng, Th\u1ecb trung Trung nh\u1ea5t v\u1ec7 V\u1ec7 \u00fay T\u00f4n Th\u1ea5t H\u00e3n, H\u00f9ng c\u1ef1 nh\u1ea5t v\u1ec7 Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 V\u00f5 V\u0103n Gi\u00e1o, H\u1eadu qu\u00e2n ch\u00e1nh qu\u1ea3n Trung k\u00edch v\u1ec7 t\u1ed5ng nhung Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n T\u01b0\u1eddng, Th\u1ea7n s\u00e1ch qu\u00e2n Qu\u1ea3ng v\u00f5 v\u1ec7 V\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Tri\u1ec7u, H\u1eadu qu\u00e2n H\u00f9ng phong v\u1ec7 V\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Ph\u1ea1m V\u0103n Tr\u01b0\u1eddng, Ngh\u1ecb v\u00f5 v\u1ec7 V\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n C\u00f4ng Giao, Chi\u00eau v\u00f5 v\u1ec7 V\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Ph\u1ee5ng, H\u1eefu qu\u00e2n V\u00f5 l\u01b0\u01a1ng v\u1ec7 V\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Phan V\u0103n Th\u1ecbnh, T\u1ea3 qu\u00e2n Th\u1ea7n v\u00f5 v\u1ec7 V\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n S\u1eed, Th\u1ea7n d\u0169ng v\u1ec7 V\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00f4ng, Th\u1ea7n l\u01b0\u1ee3c v\u1ec7 V\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Mai V\u0103n B\u1ea3o, Ti\u1ec1n qu\u00e2n L\u01b0\u01a1ng v\u00f5 v\u1ec7 V\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n C\u00f4ng Tr\u1ecdng,<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00edn tr\u1ef1c v\u1ec7 V\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng, Ti\u1ec7p v\u00f5 v\u1ec7 V\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n C\u00f4ng B\u1ec9nh, T\u00edn v\u00f5 v\u1ec7 V\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 L\u00ea V\u0103n L\u1ec5, H\u00f9ng v\u00f5 v\u1ec7 V\u1ec7 \u00fay Tr\u1ea7n V\u0129nh Khoa, Th\u1ecb trung H\u1eefu nh\u1ea5t v\u1ec7 Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay \u0110\u1ed7 V\u0103n Thuy\u00ean, H\u00f9ng uy v\u1ec7 Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 L\u00ea C\u00f4ng Th\u00e0nh, Th\u1ecb trung H\u1eadu nh\u1ea5t v\u1ec7 Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay Nguy\u1ec5n C\u00f4ng \u0110\u00ecnh, H\u1eadu qu\u00e2n H\u00f9ng phong v\u1ec7 Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Tr\u1ea7n V\u0103n \u1ea5t, Nguy\u1ec5n V\u0103n S\u1ef9, Nhu\u1ec7 phong V\u1ec7 Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 B\u00f9i V\u0103n Tr\u01b0\u01a1ng, Ph\u1ea1m V\u0103n H\u01b0\u01a1ng, Ti\u1ec1n qu\u00e2n Ph\u00f3 th\u1ed1ng Ti\u1ec1n \u0111\u1ed3n Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Hu\u1ef3nh V\u0103n Long, Th\u1ea7n s\u00e1ch qu\u00e2n T\u00fac v\u00f5 v\u1ec7 Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 L\u00ea V\u0103n Ngo\u1ea1n, Uy v\u00f5 v\u1ec7 Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Ph\u01b0\u1ee3ng, H\u00f9ng v\u00f5 v\u1ec7 Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Tr\u1ea7n V\u0103n T\u1ea1i, Ph\u1ea5n uy v\u1ec7 Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 H\u1ed3 V\u0103n Hu\u1ec7, Phan V\u0103n D\u0169ng, H\u00f9ng uy v\u1ec7 Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Tr\u1ea7n V\u0103n Ph\u01b0\u1ee3ng, Ti\u1ec1n qu\u00e2n L\u01b0\u01a1ng v\u00f5 v\u1ec7 Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u00f5, Qu\u1ea3n Ti\u1ec3u sai \u0111\u1ed9i ki\u00eam su\u1ea5t Trung h\u1ea7u c\u00e1c thuy\u1ec1n t\u1eb7ng Cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n K\u1ef7, Cai c\u01a1 Tr\u1ea7n V\u0103n Di\u00eau, H\u1eadu qu\u00e2n ph\u00f3 H\u1eefu chi Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n C\u1ea9n, Ph\u00f3 qu\u1ea3n Ti\u1ec1n th\u1ee7y dinh th\u1ed1ng binh cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Hu\u1ef3nh V\u0103n \u0110\u1ecbnh, Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ea1o Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Lan, Ti\u1ec1n qu\u00e2n Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n To\u00e1n, V\u00f5 V\u0103n An, H\u1eadu qu\u00e2n Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n Uy, Nguy\u1ec5n C\u00f4ng Th\u00e0nh, Ti\u1ec1n th\u1ee7y dinh Th\u1ed1ng binh cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Hu\u1ea5n, Th\u1ea7n s\u00e1ch qu\u00e2n Di\u1ec7u v\u00f5 v\u1ec7 V\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Tr\u01b0\u01a1ng V\u0103n B\u1ec9nh, Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n \u0110\u1ecbnh, T\u1ed5ng nhung cai c\u01a1 qu\u1ea3n \u0110\u00f4ng Kh\u1ea9u \u0111\u1ea1o t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Nghi\u00eam, T\u1ea3 qu\u00e2n Ti\u1ec1n chi Ch\u00e1nh tr\u01b0\u1edfng chi cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 V\u00f5 V\u0103n C\u1ea9n, Trung th\u1ee7y dinh ch\u00e1nh H\u1eadu chi Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 \u0110\u1eb7ng V\u0103n \u0110o\u00e0i, H\u1eefu qu\u00e2n H\u1eefu chi Ch\u00e1nh tr\u01b0\u1edfng chi cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 D\u01b0\u01a1ng C\u00f4ng B\u1ea3o, Ph\u00f3 tr\u01b0\u1edfng chi cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 D\u01b0\u01a1ng C\u00f4ng T\u00fa, Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ea1o T\u1ea3 chi ch\u00e1nh tr\u01b0\u1edfng chi cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Qu\u00e1ch C\u00f4ng Nghi, T\u1ea3 qu\u00e2n T\u1ea3 chi Ph\u00f3 tr\u01b0\u1edfng chi cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh Phong, H\u00f9ng v\u00f5 v\u1ec7 Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Tr\u1ea7n V\u0103n Huy, Ch\u00ednh dinh Ti\u1ec1n t\u01b0\u1ee3ng chi ch\u00e1nh tr\u01b0\u1edfng chi t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n \u0110\u1ea1i Ch\u00e2u, Ti\u1ec1n qu\u00e2n Trung \u0111\u1ed3n Trung chi Tr\u01b0\u1edfng hi\u1ec7u cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Mai V\u0103n Tri\u00eam, Trung qu\u00e2n T\u1ea3 chi Ch\u00e1nh tr\u01b0\u1edfng chi cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 L\u00ea L\u1ee5c, Trung qu\u00e2n H\u1eefu d\u1ef1c chi Tr\u01b0\u1edfng chi cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Tr\u1ea7n V\u0103n T\u1ecbnh, Ti\u1ec1n qu\u00e2n Trung chi Tr\u01b0\u1edfng hi\u1ec7u cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n L\u1ed9c, H\u1eadu ch\u1ea5n c\u01a1 Cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 B\u00f9i V\u0103n Trinh, Thu\u1ed9c n\u1ed9i cai c\u01a1 t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n Danh Th\u00e0nh, L\u01b0\u01a1ng v\u00f5 v\u1ec7 Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng V\u1ec7 \u00fay Tr\u1ea7n V\u0103n L\u1ee3i, H\u1eadu qu\u00e2n Trung k\u00edch v\u1ec7 Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng V\u1ec7 \u00fay Tr\u1ea7n V\u0103n Tu, Ti\u1ec1n qu\u00e2n L\u01b0\u01a1ng v\u00f5 v\u1ec7 Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng V\u1ec7 \u00fay Nguy\u1ec5n C\u00f4ng \u00e1n, Th\u1ea7n s\u00e1ch qu\u00e2n Ban tr\u1ef1c tuy\u1ec3n phong h\u1eadu v\u1ec7 Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng V\u1ec7 \u00fay Tr\u1ea7n C\u00f4ng T\u00e2n, Uy v\u00f5 v\u1ec7 Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng V\u1ec7 \u00fay Nguy\u1ec5n V\u0103n Di, T\u00edn uy v\u1ec7 Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng V\u1ec7 \u00fay L\u00ea Ph\u01b0\u1edbc M\u1ef9, T\u1ea3 qu\u00e2n Th\u1ea7n l\u01b0\u1ee3c v\u1ec7 Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Cai c\u01a1 Phan \u0110\u0103ng H\u00e0o, T\u00fac v\u00f5 v\u1ec7 Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay t\u1eb7ng Cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n Ti\u1ebfn Qu\u1ef3nh, T\u1ea3 qu\u00e2n cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Thanh, Cai \u0111\u1ed9i Nguy\u1ec5n T\u1ef1, Thu\u1ed9c n\u1ed9i cai \u0111\u1ed9i Nguy\u1ec5n V\u0103n L\u1ec5, Cai \u0111\u1ed9i Mai Vi\u1ebft L\u00e2n, c\u1ed9ng 89 ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1ea5t c\u1ea3 l\u00e0 258 ng\u01b0\u1eddi. Hai gi\u1ea3i v\u00f5 b\u00ean t\u1ea3, b\u00ean h\u1eefu th\u00ec t\u00f2ng t\u1ef1 c\u00f4ng th\u1ea7n V\u00f5 giai, V\u0103n giai v\u00e0 qu\u00e2n l\u00ednh ch\u1ebft tr\u1eadn).<\/p>\n\n\n\n<p>Sai tr\u01b0\u1edbc d\u1ef1ng mi\u1ebfu th\u1edd C\u00f4ng th\u1ea7n trung h\u01b0ng, \u0111\u1eb7t mi\u1ebfu phu (20 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n hai x\u00e3 Thi\u00ean L\u1ed9c, V\u0129 D\u00e3), l\u00e0m \u0111\u1ed3 th\u1edd, h\u00e0ng n\u0103m m\u00f9a xu\u00e2n m\u00f9a thu sau ng\u00e0y t\u1ebf M\u1eadu (1. T\u1ebf M\u1eadu l\u00e0 ng\u00e0y t\u1ebf Th\u00e1i c\u00f4ng \u1edf V\u00f5 mi\u1ebfu.) \u0111\u1ebfn ng\u00e0y Gi\u00e1p&nbsp; th\u00ec t\u1ebf. Nh\u1eefng c\u00f4ng th\u1ea7n khai qu\u1ed1c v\u00e0 c\u00f4ng th\u1ea7n trung ti\u1ebft th\u00ec \u0111\u1ec1u \u0111\u1eb7t \u0111\u00e0n \u1edf b\u00ean t\u1ea3 b\u00ean h\u1eefu mi\u1ebfu \u0111\u1ec3 t\u1ebf.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh l\u1ec7 \u0111\u01b0a quan t\u00e0i c\u1ee7a quan qu\u00e2n v\u1ec1 qu\u00ea. Ph\u00e0m quan hay qu\u00e2n \u0111\u01b0\u01a1ng l\u00e0m quan hay \u0111\u00f3ng th\u00fa m\u00e0 ch\u1ebft th\u00ec quan \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng li\u1ec7u l\u1ea5y thuy\u1ec1n c\u1ee7a nh\u00e2n d\u00e2n ch\u1edf v\u1ec1 mai t\u00e1ng, tay l\u00e1i v\u00e0 tay ch\u00e8o \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p ti\u1ec1n g\u1ea1o (th\u1ee3 l\u00e1i v\u00e0 tay ch\u00e8o t\u1eeb 5 ng\u01b0\u1eddi tr\u1edf xu\u1ed1ng th\u00ec th\u1ee3 l\u00e1i \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ec1n 3 quan, tay ch\u00e8o ti\u1ec1n 1 quan, g\u1ea1o m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u 1 ph\u01b0\u01a1ng) v\u00e0 mi\u1ec5n thu\u1ebf thuy\u1ec1n n\u0103m \u1ea5y. N\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 thuy\u1ec1n c\u1ee7a d\u00e2n th\u00ec l\u1ea5y thuy\u1ec1n v\u1eadn t\u1ea3i, chi\u1ebfu l\u1ec7 \u1ea5y m\u00e0 th\u01b0\u1edfng c\u1ea5p cho th\u1ee3 l\u00e1i v\u00e0 tay ch\u00e8o, v\u00e0 mi\u1ec5n cho m\u1ed9t l\u1ea7n v\u1eadn ch\u1edf.<\/p>\n\n\n\n<p>Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00e0nh c\u00f3 tang m\u1eb9, t\u00e2u xin \u0111\u01b0a quan t\u00e0i v\u1ec1 t\u00e1ng \u1edf qu\u00ea, vua y cho. L\u1ea5y Nguy\u1ec5n Hu\u1ef3nh \u0110\u1ee9c l\u00e0m T\u1ed5ng tr\u1ea5n B\u1eafc Th\u00e0nh. L\u00ea Ch\u1ea5t l\u00e0m Hi\u1ec7p t\u1ed5ng tr\u1ea5n, Ph\u1ea1m Nh\u01b0 \u0110\u0103ng l\u00e0m Tham hi\u1ec7p t\u1ed5ng tr\u1ea5n. Chi\u1ebfu d\u1ee5 r\u1eb1ng: \u201cC\u00f5i B\u1eafc l\u00e0 n\u01a1i tr\u1ecdng tr\u1ea5n, h\u1ebft th\u1ea3y \u1ee7y cho c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i. C\u00e1c ng\u01b0\u01a1i n\u00ean gia t\u00e2m v\u1ed7 v\u1ec1, d\u1eb9p tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp \u0111\u1ec3 y\u00ean d\u00e2n, cho v\u1eeba l\u00f2ng tr\u1eabm. V\u1ec1 vi\u1ec7c qu\u00e2n l\u1eef th\u00ec t\u1eeb ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng tr\u1edf xu\u1ed1ng, c\u00f3 ai tr\u00e1i lu\u1eadt th\u00ec \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ec7n nghi l\u00e0m vi\u1ec7c, r\u1ed3i sau t\u00e2u l\u00ean\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho Ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ea5n B\u1eedu, Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh \u0110\u1eafc \u0111\u1ec1u \u0111em theo b\u1ed9 thu\u1ed9c theo Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00e0nh v\u1ec1 Kinh. Ngo\u00e0i ra nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi l\u01b0u th\u00fa \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh xin theo. Vua nghe tin d\u1ee5 r\u1eb1ng: \u201cB\u1ecdn c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i \u0111i th\u00fa xa, k\u1ec3 \u0111\u00e3 l\u00e2u n\u0103m, t\u00ecnh c\u1ea3m gia \u0111\u00ecnh, tr\u1eabm v\u1eabn th\u01b0\u01a1ng l\u1eafm. Nh\u01b0ng nay n\u1ebfu thay \u0111\u1ed5i th\u00ec l\u00ednh m\u1edbi \u0111\u1ebfn th\u00fa ch\u01b0a quen \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, ch\u1ee3t c\u00f3 ho\u00e3n c\u1ea5p th\u00ec tr\u01b0ng ph\u00e1t l\u00e0m sao \u0111\u01b0\u1ee3c? L\u00e0m vi\u1ec7c c\u00f4ng th\u00ec qu\u00ean vi\u1ec7c ri\u00eang, l\u00e0m vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc th\u00ec qu\u00ean vi\u1ec7c nh\u00e0, c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i ph\u1ea3i c\u1ed1 g\u1eafng \u1edf l\u1ea1i \u0111\u1ea5y\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Tham tri H\u00ecnh b\u1ed9 l\u00e0 Ho\u00e0ng Ng\u1ecdc U\u1ea9n l\u00e3nh H\u00ecnh t\u00e0o B\u1eafc Th\u00e0nh, \u0111\u1ed5i b\u1ed5 H\u1eefu tham tri H\u00ecnh b\u1ed9 V\u00f5 \u0110\u1ee9c Th\u00f4ng l\u00e0m H\u1eefu tham tri Binh b\u1ed9 l\u00e3nh Binh t\u00e0o B\u1eafc Th\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea1i sai Tr\u1ea7n C\u00f4ng Hi\u1ebfn l\u00e3nh tr\u1ea5n th\u1ee7 H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Tri\u1ec7u ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng Trung qu\u00e2n ch\u00e1nh qu\u1ea3n th\u1eadp c\u01a1 K\u00ednh Ti\u1ec7p l\u00e0 Hu\u1ef3nh V\u0103n \u0110i\u1ec3m v\u1ec1 Kinh, l\u1ea5y Ph\u00f3 qu\u1ea3n th\u1eadp c\u01a1 l\u00e0 V\u00f5 V\u0103n Thuy\u1ec1n thay l\u00e3nh qu\u00e2n \u1ea5y.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Cai c\u01a1 Ti\u1ec1n th\u1ee7y Nguy\u1ec5n V\u0103n S\u1ec9 l\u00e0m Qu\u1ea3n th\u1ee7 \u0111\u1ea1o Long Xuy\u00ean, Cai \u0111\u1ed9i Phan V\u0103n Nh\u01a1n l\u00e0m Th\u1ee7 ng\u1ef1 ngu\u1ed3n Tr\u00e0 \u0110inh, Nguy\u1ec5n V\u0103n T\u00edn l\u00e0m Th\u1ee7 ng\u1ef1 c\u1eeda bi\u1ec3n Th\u1ecb N\u1ea1i.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1eadp 20 s\u1edf l\u00f2 nung g\u1ea1ch ng\u00f3i, sai Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 tri \u0110\u1ed3 gia Phan Ti\u1ebfn C\u1ea9n, Cai b\u1ea1 Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c l\u00e0 L\u00fd Gia Du gi\u00e1m \u0111\u1ed1c c\u00f4ng vi\u1ec7c.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u1ef1ng kho tr\u1ea5n Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i sai d\u00e2n l\u1ea5y g\u1ed7 n\u1ed9p, chi ti\u1ec1n c\u1ea5p cho.<\/p>\n\n\n\n<p>Ph\u00e1t h\u01a1n 2 ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi c\u00e1c qu\u00e2n Thanh Ngh\u1ec7 \u0111i th\u00fa B\u1eafc Th\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p>Tri\u1ec7u Ph\u00f3 \u0111\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf H\u1eefu dinh qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Tr\u00ed \u0111em l\u00ednh th\u00fa \u1edf Thanh Hoa v\u1ec1 Kinh.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 2, ng\u00e0y Canh d\u1ea7n, vua y\u1ebft l\u0103ng C\u01a1 th\u00e1nh ; khi thuy\u1ec1n v\u1ec1, \u0111\u1ebfn ch\u01a1i c\u1eeda Eo. Th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n cho quan qu\u00e2n \u0111i theo theo th\u1ee9 b\u1eadc kh\u00e1c nhau. Ng\u00e0y Gi\u00e1p ng\u1ecd tr\u1edf v\u1ec1.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1eb7t Ch\u00e1nh cai qu\u00e2n v\u00e0 Ch\u00e1nh ty quan \u0111\u1ed9i Vi\u1ec7t t\u01b0\u1eddng.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Thi\u00eam s\u1ef1 H\u1ed9 b\u1ed9 l\u00e0 Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng V\u00e2n l\u00e0m K\u00fd l\u1ee5c B\u00ecnh Thu\u1eadn.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u00fd l\u1ee5c \u0110\u1ecbnh T\u01b0\u1eddng l\u00e0 V\u00f5 V\u0103n Do\u00e3n x\u1eed vi\u1ec7c h\u00ecnh ng\u1ee5c ch\u1eadm tr\u1ec5, b\u1ecb mi\u1ec5n ch\u1ee9c, l\u1ea5y B\u00f9i \u0110\u1ee9c M\u00e2n thay.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Ph\u00f3 th\u1ed1ng T\u1ea3 \u0111\u1ed3n Ti\u1ec1n qu\u00e2n l\u00e0 Hu\u1ef3nh V\u0103n Nh\u1ecb ki\u00eam qu\u1ea3n c\u01a1 T\u1ea3 k\u00ednh, Ph\u00f3 th\u1ed1ng Ti\u1ec1n \u0111\u1ed3n l\u00e0 L\u00ea V\u0103n H\u1ee3p ki\u00eam qu\u1ea3n c\u01a1 Trung k\u00ednh, Ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng H\u1eadu \u0111\u1ed3n Trung qu\u00e2n l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Gi\u00e1o ki\u00eam qu\u1ea3n v\u1ec7 Trung b\u1ea3o nh\u1ea5t.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u01b0\u1edbng gi\u1eb7c \u1edf S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 Ch\u1eed V\u0103n Nh\u1ecb h\u1ecdp \u0111\u1ea3ng m\u01b0u l\u00e0m lo\u1ea1n, V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Ti\u1ec1n b\u1ea3o l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Ph\u01b0\u1ee3ng b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ebft \u0111i. Th\u01b0\u1edfng cho 100 quan ti\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ecdn gi\u1eb7c \u1edf Th\u00e1i Nguy\u00ean h\u01a1n 4 tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi c\u01b0\u1edbp b\u1ea3o \u0110\u01b0\u1eddng Lang. Cai \u0111\u1ed9i th\u1ee7 b\u1ea3o l\u00e0 V\u00f5 H\u1eefu B\u00edch, D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Qu\u1ebf c\u00f9ng v\u1edbi quy\u1ec1n sai Th\u1ee7 h\u1ee3p l\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u1eafc Th\u1ecd \u0111em l\u00ednh th\u1ed5 ch\u1ed1ng \u0111\u00e1nh, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c 3 \u0111\u1ea7u gi\u1eb7c. H\u1eefu B\u00edch b\u1ecb \u0111\u1ea1n ch\u1ebft. Gi\u1eb7c l\u00f9a qu\u00e2n v\u00e0o \u0111\u1ed3n. V\u0103n Qu\u1ebf, \u0110\u1eafc Th\u1ecd v\u00e0 thu\u1ed9c h\u1ea1 15 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u b\u1ecb gi\u1eb7c gi\u1ebft. Vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. T\u1eb7ng H\u1eefu B\u00edch, V\u0103n Qu\u1ebf l\u00e0m Ch\u00e1nh hi\u1ec7u \u00fay, \u0110\u1eafc Th\u1ecd l\u00e0m Th\u1ee7 h\u1ee3p, \u0111\u1ec1u chi\u1ebfu theo ph\u1ea9m tr\u1eadt c\u1ea5p ti\u1ec1n tu\u1ea5t. Thu\u1ed9c h\u1ea1 th\u00ec chi\u1ebfu theo l\u1ec7 tu\u1ea5t c\u1ee7a binh l\u00ednh c\u1ea5p cho ng\u01b0\u1eddi nh\u00e0.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 L\u1ec5 b\u1ed9 \u0110\u1eb7ng \u0110\u1ee9c Si\u00eau ch\u1ebft; cho g\u1ea5m l\u1ee5a v\u00e0 t\u1eb7ng Tham ch\u00ednh.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y Qu\u00fd m\u00e3o, t\u1ebf Tr\u1eddi \u0110\u1ea5t \u1edf \u0111\u00e0n Nam giao.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00ednh bi\u00ean<\/p>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\"><a>\u0110\u1ec7 nh\u1ea5t k\u1ef7 &#8211; Quy\u1ec3n XL &#8211; Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u1ec1 Th\u1ebf t\u1ed5 cao ho\u00e0ng \u0111\u1ebf<\/a><\/h1>\n\n\n\n<p>\u0110\u1eb7t th\u00eam Tri huy\u1ec7n hai huy\u1ec7n Duy Ti\u00ean v\u00e0 Ti\u00ean L\u1eef \u1edf S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng. Hai huy\u1ec7n n\u00e0y tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1eb7t m\u1ed9t Tri huy\u1ec7n, \u0111\u1ebfn nay c\u00f4ng vi\u1ec7c nhi\u1ec1u, m\u1ed7i huy\u1ec7n \u0111\u1eb7t th\u00eam m\u1ed9t vi\u00ean n\u1eefa.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1eafp \u0111\u1eadp \u1edf hai x\u00e3 Kim \u0110\u00f4i v\u00e0 Y\u00ean Xu\u00e2n. Vua th\u1ea5y n\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n l\u00e0m h\u1ea1i ngh\u1ec1 n\u00f4ng, h\u1ea1 l\u1ec7nh \u0111\u1eafp \u0111\u1eadp \u0111\u1ec3 ng\u0103n.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u1ef1ng Th\u00e1i y vi\u1ec7n.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai b\u1ecdn Tr\u01b0\u01a1ng B\u1ea3o Thi\u1ec7n, L\u00e3 H\u1eefu \u0110\u1ecbnh (ng\u01b0\u1eddi Minh H\u01b0\u01a1ng \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh) \u0111em 20.000 l\u1ea1ng b\u1ea1c sang Qu\u1ea3ng \u0110\u00f4ng mua h\u00e0ng h\u00f3a.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1eafp th\u00e0nh \u0111\u1ea5t \u1edf B\u00ecnh Thu\u1eadn (\u1edf th\u00f4n Long L\u1ec5 huy\u1ec7n H\u00f2a \u0110a), sai 7 tr\u0103m l\u00ednh Thu\u1eadn Ngh\u0129a, Thu\u1eadn Th\u1ee7y v\u00e0 2 tr\u0103m d\u00e2n Thu\u1eadn Th\u00e0nh l\u00e0m vi\u1ec7c.<\/p>\n\n\n\n<p>Thuy\u1ec1n c\u1ee7a thi\u00ean t\u1ed5ng t\u1ec9nh Ph\u01b0\u1edbc Ki\u1ebfn n\u01b0\u1edbc Thanh l\u00e0 Ti\u00eau Nguy\u00ean H\u1ea7u b\u1ecb n\u1ea1n d\u1ea1t v\u00e0o c\u1eeda bi\u1ec3n Cam Ranh \u1edf B\u00ecnh H\u00f2a, h\u01a1n m\u1ed9t th\u00e1ng tr\u1ea5n th\u1ea7n \u0111em vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Vua khi\u1ec3n tr\u00e1ch r\u1eb1ng: \u201cSao ch\u1eadm th\u1ebf?\u201d. Sai cho Ti\u00eau Nguy\u00ean H\u1ea7u ti\u1ec1n 30 quan, l\u1ee5a 4 t\u1ea5m, v\u1ea3i 5 t\u1ea5m, g\u1ea1o 6 ph\u01b0\u01a1ng, l\u00ednh \u0111i theo 7 ng\u01b0\u1eddi, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ti\u1ec1n 5 quan, v\u1ea3i 2 t\u1ea5m, g\u1ea1o 3 ph\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u1ee5 tr\u1ea5n th\u1ea7n r\u1eb1ng: \u201cThuy\u1ec1n n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i b\u1ecb n\u1ea1n, vi\u1ec7c gi\u00fap \u0111\u1ee1 \u0111\u00e3 c\u00f3 l\u1ec7 \u0111\u1ecbnh. Duy Ti\u00eau Nguy\u00ean H\u1ea7u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f4ng sai c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc Thanh, cho n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t th\u01b0\u1edfng c\u1ea5p th\u00eam \u0111\u1ec3 t\u1ecf \u01b0u \u0111\u00e3i. C\u00e1c ng\u01b0\u01a1i n\u00ean \u0111em \u00fd \u1ea5y b\u1ea3o cho bi\u1ebft\u201d. R\u1ed3i sai g\u1ecdi v\u1ec1 Kinh, l\u1ea1i cho th\u00eam ti\u1ec1n 100 quan v\u00e0 cho \u0111\u01b0a \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng b\u1ed9 v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc.<\/p>\n\n\n\n<p>Chu\u1ea9n \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng t\u1eeb nay nh\u1eefng cai \u0111\u1ed9i, \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng c\u00e1c qu\u1eadn trong ngo\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec7u b\u1ed5 hay thuy\u00ean b\u1ed5, \u0111\u1ec1u do \u0111\u00ecnh th\u1ea7n l\u1ee5c ch\u1ec9 c\u1ea5p b\u1eb1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Qu\u1ea3ng Nam, Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i kh\u00f4ng m\u01b0a. Vua lo, m\u1ed7i l\u1ea7n coi ch\u1ea7u, l\u00e0 h\u1ecfi vi\u1ec7c l\u00e0m ru\u1ed9ng l\u1ee3i h\u1ea1i th\u1ebf n\u00e0o. H\u01a1n m\u1ed9t th\u00e1ng, quan hai dinh \u0111em vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u1ee3c m\u01b0a t\u00e2u l\u00ean, vua m\u1edbi vui l\u00f2ng.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u1ef1ng kho ti\u1ec1n \u1edf Thanh Hoa.<\/p>\n\n\n\n<p>Mi\u1ec5n vi\u1ec7c k\u00e9n l\u00ednh cho d\u00e2n Minh H\u01b0\u01a1ng \u1edf Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i, (d\u00e2n s\u1ed1 100 ng\u01b0\u1eddi, n\u0103m Gi\u00e1p d\u1ea7n k\u00e9n l\u00ednh 6 ng\u01b0\u1eddi), m\u1ed7i n\u0103m m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi n\u1ed9p 2 t\u1ea5m v\u1ea3i thu\u1ebf v\u00e0 ti\u1ec1n thu\u1ebf th\u00e2n.<\/p>\n\n\n\n<p>Ph\u1ee5c l\u1ea1i binh h\u1ea1ng ng\u1ea1ch c\u0169 \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh. Tr\u01b0\u1edbc l\u00e0 khi thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u00e3 b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh, vua cho qu\u00e2n Gia \u0110\u1ecbnh tr\u1edf v\u1ec1 v\u1edbi d\u00e2n. S\u1edf t\u1ea1i khi l\u00e0m s\u1ed5 \u0111inh li\u1ec7t l\u00e0m d\u00e2n h\u1ea1ng. Vua nghe th\u1ea5y n\u00f3i: \u201cBinh c\u0169 \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh \u0111i tr\u1eadn nh\u1ecdc m\u1ec7t \u0111\u00e3 l\u00e2u, nay tuy v\u1ec1 d\u00e2n, n\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c th\u00ec l\u1ea1i l\u00e0m binh ngay, sao l\u1ea1i li\u1ec7t c\u00f9ng d\u00e2n h\u1ea1ng?\u201d. Sai \u0111\u1ed5i l\u1ea1i s\u1ed5, li\u1ec7t l\u00e0m binh h\u1ea1ng ng\u1ea1ch c\u0169, thu\u1ebf th\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n c\u0169ng nh\u01b0 binh t\u1ea1i ng\u0169.<\/p>\n\n\n\n<p>Gi\u00e1ng ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Ch\u1ea5n v\u00f5 l\u00e0 L\u00ea Ti\u1ebfn Tham l\u00e0m Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1. Tham \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh, th\u01b0\u1eddng c\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi Xi\u00eam g\u1eedi th\u01b0 qua l\u1ea1i. Th\u00e0nh th\u1ea7n kh\u00e9p v\u1ec1 t\u1ed9i giao th\u00f4ng v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i, n\u00ean gi\u00e1ng ch\u1ee9c.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u1ef1ng l\u1ef5 s\u1edf dinh Qu\u1ea3ng B\u00ecnh, l\u1ea5y d\u00e2n l\u00e0m vi\u1ec7c. Vua d\u1ee5 \u0111\u00ecnh th\u1ea7n r\u1eb1ng: \u201cC\u00f4ng vi\u1ec7c l\u00e0m nh\u1ecdc s\u1ee9c d\u00e2n l\u00e0 b\u1ea5t \u0111\u1eafc d\u0129. L\u00faa chi\u00eam s\u1eafp g\u1eb7t, th\u1ea3 ngay cho v\u1ec1, khi l\u00e0m ru\u1ed9ng xong s\u1ebd \u0111\u1ebfn l\u00e0m vi\u1ec7c, h\u1eb1ng ng\u00e0y c\u1ea5p cho l\u01b0\u01a1ng \u0103n, \u0111\u1eebng \u0111\u1ec3 thi\u1ebfu th\u1ed1n\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 3, ng\u00e0y m\u1ed3ng 1 \u1ea5t m\u00e3o, c\u00f3 nh\u1eadt th\u1ef1c.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1eafp \u0111\u01b0\u1eddng s\u00e1 \u1edf B\u00ecnh Thu\u1eadn.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Gia \u0110\u1ecbnh ch\u1ecdn mua h\u00e0ng h\u00f3a c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Thanh, gi\u00e1 ti\u1ec1n mua kh\u1ea5u tr\u1eeb v\u00e0o thu\u1ebf bu\u00f4n.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh s\u1ed1 vi\u00ean Thi\u00eam s\u1ef1 \u1edf s\u00e1u b\u1ed9, m\u1ed7i b\u1ed9 4 ng\u01b0\u1eddi. L\u1ea1i b\u1ed9 th\u1eeba 2 vi\u00ean, b\u1ed9 th\u1ea7n xin x\u00e9t n\u01a1i n\u00e0o khuy\u1ebft th\u00ec chuy\u1ec3n b\u1ed5. B\u00e8n l\u1ea5y Thi\u00eam s\u1ef1 V\u00f5 Qu\u00fd D\u0129nh l\u00e0m Thi\u00eam s\u1ef1 L\u1ec5 b\u1ed9, Tr\u1ea7n Ng\u1ecdc Qu\u00e1n l\u00e0m Thi\u00eam s\u1ef1 C\u00f4ng b\u1ed9.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 H\u1ed9 b\u1ed9 l\u00e0 L\u00ea Quang \u0110\u1ecbnh ki\u00eam vi\u1ec7c Kh\u00e2m thi\u00ean gi\u00e1m.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Ph\u00f3 \u0111\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf Th\u1ee7y qu\u00e2n l\u00e0 \u0110\u00e0o V\u0103n L\u01b0\u01a1ng ki\u00eam l\u00e3nh vi\u1ec7c v\u1eadn ch\u1edf t\u1eeb Ngh\u1ec7 An ra B\u1eafc.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 C\u00f4ng b\u1ed9 th\u1ed1ng qu\u1ea3n Th\u1ee7y qu\u00e2n l\u00e0 Tr\u1ea7n V\u0103n Th\u00e1i ch\u1ebft; t\u1eb7ng Tham ch\u00ednh. L\u1ea5y binh \u0111\u01b0a \u0111\u00e1m tang v\u1ec1 l\u00e0ng, c\u1ea5p cho 3 ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9 phu.<\/p>\n\n\n\n<p>Ph\u00e1t ch\u1ea9n th\u00eam cho d\u00e2n \u0111\u00f3i \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh. C\u00e1c tr\u1ea5n Kinh B\u1eafc, H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng, Y\u00ean Qu\u1ea3ng v\u00e0 S\u01a1n Nam h\u1ea1 thu\u1ed9c th\u00e0nh h\u1ea1t l\u00faa chi\u00eam ch\u01b0a ch\u00edn, d\u00e2n gian c\u00f2n nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3i. Th\u00e0nh th\u1ea7n xin ph\u00e1t ch\u1ea9n th\u00eam. Vua n\u00f3i: \u201cNh\u00e0 n\u01b0\u1edbc ch\u1ee9a g\u00f3p v\u1ed1n l\u00e0 k\u1ebf nu\u00f4i d\u00e2n\u201d. Ra l\u1ec7nh ph\u00e1t th\u00eam g\u1ea1o kho 5.000 ph\u01b0\u01a1ng, sai b\u1ecdn Ph\u1ea1m Nh\u01b0 \u0110\u0103ng, Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh \u0110\u1ee9c, Ho\u00e0ng Ng\u1ecdc U\u1ea9n chia \u0111i c\u00e1c n\u01a1i \u0111\u1ec3 ch\u1ea9n c\u1ea5p. Th\u00e0nh th\u1ea7n l\u1ea1i t\u00e2u n\u00f3i: \u201cC\u1eeda s\u00f4ng Thi\u00ean \u0110\u1ee9c \u1edf Kinh B\u1eafc b\u1ecb \u1ee9 l\u1ea5p, m\u01b0a l\u1ee5t l\u00e0m h\u1ea1i, v\u00e0 \u0111\u01b0\u1eddng s\u00e1 \u1edf L\u1ea1ng S\u01a1n th\u00ec r\u1eebng r\u00fa r\u1eadm r\u1ea1p, xin h\u1ecdp d\u00e2n \u0111\u00f3i cho kh\u01a1i s\u00f4ng v\u00e0 ph\u00e1t \u0111\u01b0\u1eddng, h\u1eb1ng ng\u00e0y cho \u0103n\u201d. Vua y l\u1eddi t\u00e2u. Sai ph\u00e1t 3.000 ph\u01b0\u01a1ng g\u1ea1o \u0111\u1ec3 c\u1ea5p.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 qu\u00e2n Th\u1ea7n v\u00f5 l\u00e0 Tr\u1ea7n V\u0103n Th\u00ecn ki\u00eam l\u00e3nh \u0110\u00ea ch\u00ednh B\u1eafc Th\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p>Thuy\u1ec1n bu\u00f4n n\u01b0\u1edbc Xi\u00eam La g\u1eb7p gi\u00f3 d\u1ea1t v\u00e0o c\u1eeda \u0110\u1ea1i Chi\u00eam, sai dinh th\u1ea7n Qu\u1ea3ng Nam theo s\u1ed1 h\u01a1n 4 tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi trong thuy\u1ec1n c\u1ea5p cho 10 ng\u00e0y l\u01b0\u01a1ng \u0103n, r\u1ed3i cho v\u1ec1.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Thu\u1eadt l\u00e0m Tr\u01b0\u1edfng chi chi Thanh Ngh\u0129a. Tr\u01b0\u1edbc kia \u0110\u1eb7ng Tr\u1ea7n Th\u01b0\u1eddng \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh, m\u1ed9 d\u00e2n ngo\u1ea1i t\u1ecbch l\u1eadp l\u00e0m chi binh \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n 5 tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ebfn nay Th\u01b0\u1eddng xin l\u1ea5y Thu\u1eadt qu\u1ea3n su\u1ea5t, theo th\u00e0nh sai ph\u00e1i. Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1eb7t th\u00eam phu tr\u1ea1m \u1edf c\u00e1c tr\u1ea1m t\u1eeb Qu\u1ea3ng B\u00ecnh v\u00e0o Nam t\u1edbi B\u00ecnh Thu\u1eadn. Theo ng\u1ea1ch c\u0169 c\u00f3 80 ng\u01b0\u1eddi ho\u1eb7c 50 ng\u01b0\u1eddi, binh dao v\u00e0 thu\u1ebf th\u00e2n \u0111\u1ec1u mi\u1ec5n. T\u1edbi nay sai m\u1ed9 d\u00e2n ngo\u1ea1i t\u1ecbch \u0111\u1ec3 b\u1ed5 th\u00eam, m\u1ed7i tr\u1ea1m 100 ng\u01b0\u1eddi, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ed5 th\u00eam \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n binh dao v\u00e0 thu\u1ebf th\u00e2n, theo l\u1ec7 qu\u00e2n h\u1ea1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y h\u01a1n 140 chi\u1ebfc binh thuy\u1ec1n c\u1ee7a Th\u1ee7y qu\u00e2n \u0111\u1ec3 ch\u1edf s\u1ea3n v\u1eadt \u1edf Thanh Ngh\u1ec7 v\u00e0 B\u1eafc Th\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai c\u00e1c th\u00e0nh dinh tr\u1ea5n ch\u1edf ti\u1ec1n kho v\u1ec1 Kinh, B\u1eafc Th\u00e0nh 20 v\u1ea1n quan, Gia \u0110\u1ecbnh 10 v\u1ea1n quan, Qu\u1ea3ng Nam, B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh, Ngh\u1ec7 An \u0111\u1ec1u 5 v\u1ea1n quan, Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i, Thanh B\u00ecnh \u0111\u1ec1u 2 v\u1ea1n quan, Ph\u00fa Y\u00ean, Thanh Hoa \u0111\u1ec1u 1 v\u1ea1n quan.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u00f3ng m\u1ecf \u0111\u1ed3ng T\u1ee5 Long \u1edf Tuy\u00ean Quang. Tr\u01b0\u1edbc kia Tuy\u00ean \u00fay \u0111\u1ea1i s\u1ee9 l\u00e0 Ma S\u0129 Tr\u1ea1ch khai m\u1ecf \u0111\u1ed3ng, l\u1ec7 \u0111\u1ecbnh chi ti\u1ec1n c\u00f4ng 28 quan th\u00ec thu 100 c\u00e2n \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ecf. \u0110\u1ebfn nay sai quan B\u1eafc Th\u00e0nh chi\u1ec3u s\u1ed1 ti\u1ec1n \u0111\u00e3 chi thu \u0111\u1ee7 s\u1ed1 \u0111\u1ed3ng th\u00ec th\u00f4i.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ed5i b\u1ed5 gi\u1ea3n binh c\u1ee7a d\u00e2n C\u00f9 M\u00f4ng \u1edf Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i l\u00e0m tr\u00e1ng binh thu\u1ed9c tr\u1ea5n. Tr\u01b0\u1edbc kia d\u00e2n C\u00f9 M\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ecbu h\u01a1n 50 ng\u01b0\u1eddi gi\u1ea3n binh, b\u1ed5 v\u00e0o c\u01a1 H\u1eefu ki\u00ean. \u0110\u1ebfn khi \u0111\u1ed5i tr\u1ea5n l\u1ef5 \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3, l\u1ea5y d\u00e2n \u1ea5y l\u00e0m ph\u1ee5 l\u0169y. \u0110\u1ebfn nay sai r\u00fat c\u01a1 binh v\u1ec1, b\u1ed5 l\u00e0m tr\u00e1ng binh thu\u1ed9c tr\u1ea5n \u0111\u1ec3 ti\u1ec7n cho d\u00e2n.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai d\u1ef1ng s\u01a1n ph\u1ea7n c\u1ee7a T\u1ed1ng qu\u1ed1c c\u00f4ng phu nh\u00e2n L\u00ea th\u1ecb \u1edf Long H\u1ed3, cho binh l\u00ednh 200 quan ti\u1ec1n. Ng\u00e0y an t\u00e1ng, vua th\u00e2n \u0111i \u0111\u01b0a.<\/p>\n\n\n\n<p>Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00e0nh t\u1ef1 B\u1eafc Th\u00e0nh v\u1ec1, v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn. Vua y\u00ean \u1ee7i h\u1ecfi han h\u1ed3i l\u00e2u, cho 500 quan ti\u1ec1n, 200 c\u00e2n s\u00e1p ong. V\u0103n Th\u00e0nh nh\u00e2n xin \u0111\u01b0a tang m\u1eb9 v\u1ec1 t\u00e1ng \u1edf B\u00ecnh H\u00f2a. Vua ng\u0103n \u0111i, n\u00f3i r\u1eb1ng: \u201cC\u00e1o ch\u1ebft quay \u0111\u1ea7u v\u1ec1 n\u00fai l\u00e0 vi\u1ec7c l\u1ec5 \u0111\u1ea5y. L\u00e0ng B\u00e1c V\u1ecdng ph\u1ee7 Tri\u1ec7u Phong l\u00e0 t\u1ed5 qu\u00e1n c\u1ee7a khanh, sao kh\u00f4ng t\u00e1ng \u1edf \u0111\u1ea5y?\u201d. V\u0103n Th\u00e0nh l\u1ea1y xin v\u00e2ng m\u1ec7nh.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho B\u1eafc Th\u00e0nh d\u1ed3n h\u01a1n 380 ng\u01b0\u1eddi binh hi\u1ec7n \u1edf c\u00e1c v\u1ec7 Nghi\u00eam d\u0169ng, To\u00e0n d\u0169ng, Ki\u00ean d\u0169ng, Hi\u1ebfn d\u0169ng l\u00e0m v\u1ec7 Nghi\u00eam d\u0169ng, l\u1ea5y Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay l\u00e0 T\u00f4n Th\u1ea5t Nh\u1eadt qu\u1ea3n su\u1ea5t.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai hai ph\u1ed1 Thanh H\u00e0 v\u00e0 H\u1ed9i An x\u00e9t h\u1ecfi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi bu\u00f4n n\u01b0\u1edbc Thanh. Ph\u00e0m ng\u01b0\u1eddi Thanh \u0111\u1ebfn bu\u00f4n b\u00e1n c\u1ee9 3, 4 th\u00e1ng th\u00ec tr\u1edf v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc, ai xin \u1edf l\u1ea1i v\u00e0 \u0111i n\u01a1i kh\u00e1c bu\u00f4n b\u00e1n th\u00ec \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng ph\u1ea3i cam k\u1ebft, quan s\u1edf t\u1ea1i c\u1ea5p b\u1eb1ng. N\u1ebfu t\u1ef1 ti\u1ec7n \u0111i hay \u1edf th\u00ec b\u1eaft t\u1ed9i.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00f9a h\u1ea1, th\u00e1ng 4, ng\u00e0y m\u1ed3ng 1, t\u1ebf h\u1ea1 h\u01b0\u1edfng.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y \u0110inh d\u1eadu, xa gi\u00e1 \u0111i tu\u1ea7n Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb. Ng\u00e0y T\u00e2n s\u1eedu \u0111i Qu\u1ea3ng B\u00ecnh, xem l\u00e0m l\u1ef5 s\u1edf c\u1ee7a dinh. D\u1ee5 K\u00fd l\u1ee5c Hu\u1ef3nh V\u0103n Di\u1ec5n v\u00e0 Cai b\u1ea1 Nguy\u1ec5n Du r\u1eb1ng: \u201cD\u00f9ng s\u1ee9c d\u00e2n, n\u00ean d\u00e8 s\u1ebbn. \u0110\u1eafp \u0111\u1ea5t \u0111ai sai d\u00e2n l\u00e0m th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c, c\u00f2n x\u00e2y d\u1ef1ng s\u1ea3nh th\u1ef1, n\u00ean l\u1ea5y binh l\u00ednh m\u00e0 l\u00e0m\u201d. B\u00e8n h\u1ea1 l\u1ec7nh cho H\u1ed9 b\u1ed9 th\u01b0\u1edfng cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1ee9ng d\u1ecbch. Ng\u00e0y \u0110inh m\u00f9i tr\u1edf v\u1ec1.<\/p>\n\n\n\n<p>Nguy\u1ec5n H\u1eefu Th\u1eadn t\u1eeb n\u01b0\u1edbc Thanh tr\u1edf v\u1ec1, \u0111em d\u00e2ng s\u00e1ch \u0110\u1ea1i Thanh l\u1ecbch t\u01b0\u1ee3ng kh\u1ea3o th\u00e0nh, n\u00f3i: \u201cL\u1ecbch v\u1ea1n to\u00e0n c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc ta c\u00f9ng v\u1edbi s\u00e1ch \u0110\u1ea1i Thanh th\u1eddi hi\u1ebfn, t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec1u d\u00f9ng ph\u00e9p l\u1ecbch \u0110\u1ea1i th\u1ed1ng c\u1ee7a nh\u00e0 Minh, h\u01a1n ba tr\u0103m n\u0103m, ch\u01b0a c\u00f3 s\u1eeda \u0111\u1ed5i, c\u00e0ng l\u00e2u c\u00e0ng sai. Kho\u1ea3ng n\u0103m Khang Hy nh\u00e0 Thanh m\u1edbi tham h\u1ee3p ph\u00e9p l\u1ecbch c\u1ee7a T\u00e2y d\u01b0\u01a1ng m\u00e0 ch\u00e9p th\u00e0nh s\u00e1ch n\u00e0y. S\u00e1ch suy t\u00ednh tinh t\u01b0\u1eddng, so v\u1edbi l\u1ecbch \u0110\u1ea1i th\u1ed1ng k\u1ef9 h\u01a1n, m\u00e0 ph\u00e9p tam tuy\u1ebfn b\u00e1t gi\u00e1c l\u1ea1i r\u1ea5t l\u00e0 di\u1ec7u. Xin giao cho Kh\u00e2m thi\u00ean gi\u00e1m, sai thi\u00ean v\u0103n sinh h\u1ecdc l\u1ea5y ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p \u1ea5y, th\u00ec thi\u00ean \u0111\u1ed9 m\u1edbi \u0111\u1ec1u, m\u00e0 th\u1eddi ti\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00fang\u201d. Vua khen ph\u1ea3i.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai B\u1eafc Th\u00e0nh k\u00ea danh s\u00e1ch nh\u1eefng phi\u00ean th\u1ea7n ph\u1ee5 \u0111\u1ea1o \u1edf s\u00e1u tr\u1ea5n ngo\u1ea1i. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: \u201cTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u1ea1i gi\u00e1 B\u1eafc tu\u1ea7n, c\u00e1c phi\u00ean m\u1ee5c \u0111\u1ebfn h\u00e0nh t\u1ea1i b\u00e1i y\u1ebft, \u0111\u00e3 c\u1ea5p s\u1eafc ch\u1ec9 v\u00e0 b\u1eb1ng c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, \u0111\u1ec3 cho cai qu\u1ea3n binh th\u1ed5 d\u00e2n th\u1ed5. Nh\u01b0ng ngh\u0129 l\u00fac n\u01b0\u1edbc m\u1edbi y\u00ean, c\u00f2n c\u00f3 thi\u1ebfu s\u00f3t, sau ch\u1ec9 do th\u00e0nh th\u1ea7n c\u1ea5p b\u1eb1ng, ch\u01b0a c\u00f3 s\u1eafc m\u1ec7nh c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. V\u1eady sai h\u1ecdp l\u00e0m danh s\u00e1ch d\u00e2ng l\u00ean \u0111\u1ee3i ch\u1ec9\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u00ecnh t\u00e0o B\u1eafc Th\u00e0nh l\u00e0 Ph\u1ea1m Nh\u01b0 \u0110\u0103ng h\u1ea1ch t\u00e2u c\u00e1c tr\u1ea5n Kinh B\u1eafc, S\u01a1n T\u00e2y, Cao B\u1eb1ng x\u1eed \u00e1n c\u00f3 nhi\u1ec1u ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t sung c\u00f4ng m\u00e0 \u1ea9n l\u1eadu kh\u00f4ng thu thu\u1ebf. Vua giao xu\u1ed1ng \u0111\u00ecnh th\u1ea7n b\u00e0n, \u0111\u1ec1u t\u00f9y theo n\u1eb7ng nh\u1eb9 x\u1eed ph\u1ea1t. Ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t n\u00e0o n\u00ean truy thu thu\u1ebf th\u00ec b\u1eaft n\u1ed9p b\u1ed3i \u0111\u1ee7 s\u1ed1.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u1eeda cung Kh\u00f4n \u0110\u1ee9c v\u00e0 H\u1eefu tr\u01b0\u1eddng lang. Th\u01b0\u1edfng cho bi\u1ec1n binh 1.600 quan ti\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;Ch\u1edf th\u00f3c t\u00f4 n\u0103m nay \u1edf Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb v\u1ec1 Kinh. Kho t\u00e0ng \u1edf Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb \u0111\u1ec1u \u0111\u1ea7y c\u1ea3, dinh th\u1ea7n t\u00e2u l\u00ean, b\u00e8n sai ch\u1edf n\u1ed9p v\u00e0o kho Kinh.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u1ebf kh\u00e1m vu\u00f4ng \u0111\u1ec3 th\u1edd \u1edf V\u0103n Mi\u1ebfu, sai Phi\u00ean An v\u00e0 Bi\u00ean H\u00f2a l\u1ea5y g\u1ed7 ho\u00e0ng \u0111\u00e0n \u0111\u1ec3 l\u00e0m.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u01b0\u1eddi \u1edf L\u00e2m Thao tr\u1ea5n S\u01a1n T\u00e2y l\u00e0 B\u00f9i Vi\u1ebft H\u00e0n v\u00ec v\u1ee3 m\u1eafng ch\u1eedi m\u1eb9, t\u1ee9c gi\u1eadn \u0111\u00e1nh ch\u1ebft v\u1ee3, Tri ph\u1ee7 Nguy\u1ec5n Kim B\u1ea3ng b\u1eaft H\u00e0n v\u00e0 b\u1ed1 l\u00e0 C\u01a1 giam v\u00e0o ng\u1ee5c. C\u01a1 bu\u1ed3n r\u1ea7u \u1ed1m ch\u1ebft, H\u00e0n c\u0169ng b\u1ecb t\u1ed9i. \u00e1n \u1ea5y d\u00e2ng l\u00ean. Vua xem r\u1ed3i n\u00f3i: \u201cCon d\u00e2u ch\u1eedi m\u1eb9 ch\u1ed3ng theo \u0111\u1ea1o ngh\u0129a th\u00ec \u0111\u00e1ng ch\u1ebft. H\u00e0n ph\u1eabn kh\u00edch v\u00ec ngh\u0129a, m\u00e0 b\u1ecb c\u1ef1c h\u00ecnh, C\u01a1 ch\u1ebft kh\u00f4ng t\u1ed9i m\u00e0 b\u1ecf \u0111\u1ea5y kh\u00f4ng h\u1ecfi \u0111\u1ebfn, ph\u00e1p lu\u1eadt nh\u01b0 th\u1ebf \u01b0?\u201d. H\u1ea1 l\u1ec7nh tha t\u1ed9i cho H\u00e0n, \u0111\u00e1nh B\u1ea3ng 90 roi, thu ti\u1ec1n mai t\u00e1ng 36 quan c\u1ea5p cho v\u1ee3 con C\u01a1. Th\u00e0nh v\u00e0 tr\u1ea5n \u0111\u1ec1u b\u1ecb x\u1eed ph\u1ea1t.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng cho binh hai c\u01a1 T\u1ea3 h\u00f9ng, H\u1eefu h\u00f9ng \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh (2 c\u01a1 \u0111\u1ec1u l\u00e0 l\u00ednh m\u1ed9, g\u1ed3m h\u01a1n 600 ng\u01b0\u1eddi).<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 5, ho\u00e3n vi\u1ec7c thi H\u01b0\u01a1ng n\u0103m nay. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: \u201cC\u00e1c tr\u1ea5n \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh li\u1ec1n n\u0103m \u0111\u00f3i k\u00e9m, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u01b0\u01a1ng l\u1ea5y vi\u1ec7c c\u1ee9u \u0111\u00f3i l\u00e0m c\u1ea7n k\u00edp. \u0110i\u1ec3n l\u1ec5 l\u1edbn v\u1ec1 khoa c\u1eed ch\u01b0a l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c, h\u00e3y ho\u00e3n l\u1ea1i\u201d. T\u1eeb \u0111\u1ea5y c\u1ee9 6 n\u0103m m\u1edbi m\u1ed9t l\u1ea7n thi.<\/p>\n\n\n\n<p>Tha t\u00f4 thu\u1ebf n\u0103m nay cho huy\u1ec7n T\u1ed1ng S\u01a1n.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u1ecdi h\u01a1n 1.000 ng\u01b0\u1eddi Ng\u0169 qu\u00e2n v\u00e0 T\u01b0\u1ee3ng qu\u00e2n \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh v\u1ec1 Kinh.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u1edf h\u01a1n 7 v\u1ea1n ph\u01b0\u01a1ng th\u00f3c \u1edf Thanh Hoa \u0111\u1ebfn Qu\u1ea3ng B\u00ecnh.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u1ecdn b\u1ecdn H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n Nguy\u1ec5n \u0110\u0103ng T\u00e0i, Nguy\u1ec5n \u0110\u0103ng Thi\u1ec7p, Ho\u00e0ng Kim Ho\u00e1n v\u00e0 C\u1ed1ng s\u0129 vi\u1ec7n Hu\u1ef3nh C\u00f4ng Tuy, \u0110o\u00e0n V\u0103n Ch\u1ea5t l\u00e0 9 ng\u01b0\u1eddi, sung ch\u1ee9c T\u01b0 gi\u1ea3ng \u0111\u1ec3 gi\u1ea3ng cho ho\u00e0ng t\u1eed v\u00e0 ho\u00e0ng t\u00f4n.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai V\u1ec7 \u00fay Ph\u1ea1m V\u0103n T\u01b0\u1eddng ki\u00eam l\u00e3nh c\u00e1c t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee5c, Thu\u1ed9c n\u1ed9i cai \u0111\u1ed9i L\u00ea Ti\u1ebfn K\u1ebf qu\u1ea3n c\u00e1c \u0111\u1ed9i Uy ch\u1ea5n, An c\u00f4ng, Thi\u00ean h\u00f9ng \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u1eeda c\u1ea7u c\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1eddng s\u00e1 \u1edf c\u00e1c dinh Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c, Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb, Qu\u1ea3ng B\u00ecnh. Vua th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1eddng c\u0169 cong queo b\u00f9n l\u1ea7y, sai Gi\u00e1m th\u00e0nh s\u1ee9 l\u00e0 Tr\u1ea7n V\u0103n H\u1ecdc \u0111o xem th\u1ebf \u0111\u1ea5t, l\u1ea5y d\u00e2n s\u1eeda \u0111\u1eafp, c\u1ea5p cho l\u01b0\u01a1ng \u0103n h\u1eb1ng ng\u00e0y. L\u1ea1i th\u1ea5y tr\u1eddi m\u00f9a h\u00e8 n\u00f3ng n\u1ef1c, r\u0103n khi\u1ebfn kh\u00f4ng n\u00ean \u0111\u1ed1c th\u00fac l\u00e0m qu\u00e1, \u0111\u1ec3 n\u1edbi s\u1ee9c d\u00e2n.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Tham hi\u1ec7p H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n C\u00f4ng l\u00e0m Hi\u1ec7p tr\u1ea5n Th\u00e1i Nguy\u00ean, Tri ph\u1ee7 Tam \u0110\u1edbi l\u00e0 Tr\u1ea7n Thi\u00ean T\u1ea3i l\u00e0m Tham hi\u1ec7p H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Kh\u01a1i s\u00f4ng \u1edf th\u00f4n \u0110\u00f4ng An \u1edf B\u00ecnh Thu\u1eadn. Th\u00f4n \u0110\u00f4ng An tr\u01b0\u1edbc c\u00f3 \u0111\u01b0\u1eddng s\u00f4ng t\u01b0\u1edbi ru\u1ed9ng, \u0111\u1ebfn sau khi \u0111\u1eafp th\u00e0nh tr\u1ea5n th\u00ec b\u1ecb b\u1ed3i l\u1ea5p, n\u00f4ng d\u00e2n l\u1ea5y l\u00e0m kh\u1ed5, b\u00e8n sai tr\u1ea5n th\u1ea7n t\u00f9y th\u1ebf kh\u01a1i \u0111\u00e0o, l\u1ea5y ba tr\u0103m d\u00e2n l\u00e0m vi\u1ec7c.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Thi\u00eam s\u1ef1 Binh b\u1ed9 l\u00e0 V\u00f5 Th\u1ebf Nho l\u00e0m Hi\u1ec7p tr\u1ea5n H\u01b0ng H\u00f3a, Tri ph\u1ee7 \u0110\u1ee9c Quang l\u00e0 Nguy\u1ec5n B\u00e1 Tu\u1ea7n l\u00e0m Tham hi\u1ec7p S\u01a1n Nam h\u1ea1.<\/p>\n\n\n\n<p>Cai c\u01a1 Thu\u1eadn ngh\u0129a l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Ngh\u0129a \u0111em binh hai c\u01a1 H\u00f2a th\u1ee7y, Thu\u1eadn th\u1ee7y ch\u1edf g\u1ed7 \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh v\u1ec1 Kinh. Th\u01b0\u1edfng cho bi\u1ec1n binh m\u1ed9t th\u00e1ng ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh thu\u1ebf mua g\u1ed7 lim cho ng\u01b0\u1eddi bu\u00f4n Thanh. L\u1ec7 tr\u01b0\u1edbc, ng\u01b0\u1eddi Thanh \u0111\u1ebfn bu\u00f4n, c\u1ea5m kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c mua b\u00e1n g\u1ed7 lim. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee7 thuy\u1ec1n \u1edf Qu\u1ea3ng \u0110\u00f4ng l\u00e0 L\u1ea1i Chi\u00eam H\u00f2a \u0111\u1eadu thuy\u1ec1n \u1edf c\u1eeda H\u1ed9i Ngh\u1ec7 An, thi\u1ebft tha xin cho mua g\u1ed7 lim. Tr\u1ea5n th\u1ea7n t\u00e2u l\u00ean. Vua b\u00e8n sai b\u1ecf l\u1ec7 c\u1ea5m m\u00e0 \u0111\u00e1nh thu\u1ebf g\u1ea5p hai. (L\u1ec7 \u0111\u1ecbnh ng\u01b0\u1eddi Thanh mua h\u00e0ng h\u00f3a n\u01b0\u1edbc ta, nh\u01b0 lo\u1ea1i s\u1eebng t\u00ea, ng\u00e0 voi, th\u00ec \u0111\u00e1nh thu\u1ebf 1 ph\u1ea7n 20, \u0111\u1ebfn nay \u0111\u1ecbnh thu\u1ebf g\u1ed7 lim \u0111\u00e1nh 1 ph\u1ea7n 10).<\/p>\n\n\n\n<p>Cho Kh\u00e2m sai cai c\u01a1 Ph\u1ea1m V\u0103n T\u01b0\u1eddng v\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n H\u1ea1nh l\u00e0m Kh\u00e2m sai ch\u01b0\u1edfng c\u01a1. Sai Nguy\u1ec5n V\u0103n H\u1ea1nh su\u1ea5t 500 th\u1ee7y qu\u00e2n, 20 chi\u1ebfn thuy\u1ec1n \u0111i \u0111\u00f3ng th\u00fa \u1edf \u0111\u1ed3n th\u1ee7y N\u00f4ng Giang thu\u1ed9c B\u1eafc Th\u00e0nh, ki\u00eam ch\u01b0\u1edfng b\u1ed1n d\u1ef1c c\u01a1. Th\u00e0nh th\u1ea7n th\u1ea5y chi\u1ebfn thuy\u1ec1n \u1edf th\u00e0nh, l\u00e2u n\u0103m m\u1ee5c n\u00e1t, t\u00e2u xin c\u1ea5p th\u00eam cho thuy\u1ec1n kinh, sai m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi ch\u01b0\u1edfng Th\u1ee7y qu\u00e2n qu\u1ea3n l\u00e3nh, \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng khi tr\u01b0ng ph\u00e1t, cho n\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh n\u00e0y. G\u1eb7p gi\u1eb7c bi\u1ec3n T\u1ec1 Ng\u00f4i l\u00e0 b\u1ecdn \u00d4 Th\u1ea1ch Nh\u1ecb, \u0110\u00f4ng H\u1ea3i B\u00e1t, L\u00fd A Th\u1ea5t b\u1ecb T\u1ed5ng \u0111\u1ed1c L\u01b0\u1ee1ng Qu\u1ea3ng n\u01b0\u1edbc Thanh \u0111u\u1ed5i ri\u1ebft, ph\u1ea3i tr\u1ed1n ra m\u1eb7t bi\u1ec3n thu\u1ed9c b\u1ed1n ph\u1ee7 Cao, Li\u00eam, Qu\u1ef3nh, L\u00f4i. Kh\u00e2m Ch\u00e2u g\u1edfi gi\u1ea5y cho B\u1eafc Th\u00e0nh h\u1eb9n \u0111em qu\u00e2n ra ng\u0103n ch\u1eb7n. Th\u00e0nh th\u1ea7n \u0111em vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Vua b\u1ea3o T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc L\u01b0\u01a1ng r\u1eb1ng: \u201cB\u1ecdn gi\u1eb7c bi\u1ec3n l\u1ea9n l\u00fat \u1edf b\u00e3i B\u1ea1ch Long, ch\u1ec9 l\u00e0 s\u1ed1ng t\u1ea1m b\u1ee3 th\u00f4i. Nay ng\u01b0\u1eddi Thanh \u0111u\u1ed5i b\u1eaft, ta n\u00ean c\u00f9ng h\u1ee3p s\u1ee9c \u0111\u1ec3 d\u1eb9p cho y\u00ean m\u1eb7t bi\u1ec3n. Nh\u00e2n sai V\u0103n H\u1ea1nh \u0111em binh thuy\u1ec1n th\u1eb3ng t\u1edbi V\u1ea1n Ninh. Th\u00e0nh th\u1ea7n l\u1ea5y th\u00eam binh thuy\u1ec1n l\u1ec7 theo sai khi\u1ebfn. L\u1ea1i th\u1ea5y V\u1ea1n Ninh ti\u1ebfp li\u1ec1n Kh\u00e2m Ch\u00e2u, n\u00ean c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi v\u0103n h\u1ecdc \u0111\u1ec3 l\u00e0m th\u01b0 t\u1eeb \u0111i l\u1ea1i, sai Ng\u00f4 Kh\u1ea3n l\u00e0m l\u1ee5c s\u1ef1 \u0111\u1ec3 gi\u00fap c\u00f4ng vi\u1ec7c t\u1eeb ch\u01b0\u01a1ng trong qu\u00e2n. H\u01a1n m\u1ed9t th\u00e1ng, b\u1ecdn \u00d4 Th\u1ea1ch Nh\u1ecb \u0111\u1ec1u b\u1ecb qu\u00e2n&nbsp; Thanh b\u1eaft h\u1ebft. L\u00fd \u00e1 Th\u1ea5t v\u00e0 b\u00e8 l\u0169 h\u01a1n hai ch\u1ee5c ng\u01b0\u1eddi c\u0169ng \u0111\u1ebfn qu\u00e2n ta \u0111\u1ea7u h\u00e0ng. B\u00e8n sai th\u00e0nh th\u1ea7n \u0111\u01b0a b\u1ecdn gi\u1eb7c b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c \u1ea5y sang Kh\u00e2m Ch\u00e2u. V\u0103n H\u1ea1nh r\u00fat qu\u00e2n v\u1ec1 \u0111\u00f3ng \u1edf \u0111\u1ed3n th\u1ee7y N\u00f4ng Giang. Tri\u1ec7u Ng\u00f4 Kh\u1ea3n v\u1ec1 Kinh sung H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ecdn T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc Ngo\u1ea1n v\u00e0 Ph\u1ea1m C\u1ea3nh Gi\u1ea3ng t\u1eeb n\u01b0\u1edbc Xi\u00eam tr\u1edf v\u1ec1, \u0111em \u0111\u1ecba \u0111\u1ed3 n\u01b0\u1edbc Xi\u00eam d\u00e2ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Ho\u00e3n thu t\u00f4 thu\u1ebf \u1edf Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c. V\u00ec d\u00e2n \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u1eafp \u0111\u01b0\u1eddng quan, cho n\u00ean ho\u00e3n.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 6, mi\u1ec5n thu\u1ebf di\u00eam thu\u1ebf th\u00e2n n\u0103m nay cho d\u00e2n \u0111\u1ed9i H\u00f9ng di\u00eam \u1edf B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh. D\u00e2n \u0111\u1ed9i \u1ea5y c\u00f3 6 tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi \u0111i B\u1eafc Th\u00e0nh \u1ee9ng d\u1ecbch, Ph\u00f3 su\u1ea5t \u0111\u1ed9i l\u00e0 Tr\u1ea7n C\u00f4ng L\u1ea1ng v\u00ec d\u00e2n \u1ea5y m\u00e0 t\u00e2u xin. Vua y cho. R\u1ed3i sai b\u1ed5 theo v\u1ec7 H\u00f9ng d\u0169ng H\u1eadu qu\u00e2n \u0111\u00f3ng th\u00fa \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh, v\u1eabn mi\u1ec5n thu\u1ebf cho.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u01b0\u1edfng Trung qu\u00e2n b\u00ecnh T\u00e2y \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n qu\u1eadn c\u00f4ng l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Tr\u01b0\u01a1ng ch\u1ebft. V\u0103n Tr\u01b0\u01a1ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 c\u00f4ng to v\u1edbi n\u01b0\u1edbc. Vua nghe tin \u1ed1m, \u0111\u00e3 t\u1eebng tri\u1ec7u con l\u00e0 Ngo\u1ea1n v\u00e0o h\u1ecfi th\u0103m, d\u1eb7n ph\u1ea3i ch\u1eefa c\u1ea9n th\u1eadn. \u0110\u1ebfn l\u00fac ch\u1ebft, vua th\u01b0\u01a1ng ti\u1ebfc kh\u00f4ng ngu\u00f4i, t\u1eb7ng Th\u00e1i b\u1ea3o, th\u1ee5y l\u00e0 Trung d\u0169ng, cho quan t\u00e0i b\u1eb1ng g\u1ed7 gi\u00e1ng h\u01b0\u01a1ng v\u00e0 1.000 quan ti\u1ec1n. Sai Ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng Hu\u1ef3nh V\u0103n \u0110i\u1ec3m v\u00e0 Tham tri Ng\u00f4 Nh\u01a1n T\u0129nh coi vi\u1ec7c tang. Ng\u00e0y an t\u00e1ng, vua ng\u1ef1 thuy\u1ec1n r\u1ed3ng \u0111\u1ebfn b\u1ebfn s\u00f4ng H\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0a, gi\u1edd l\u00e2u m\u1edbi tr\u1edf v\u1ec1. Sai quan \u0111\u1ebfn d\u1ee5 t\u1ebf. C\u1ea5p cho 10 ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9 phu. (N\u0103m Minh M\u1ec7nh th\u1ee9 5, \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f2ng t\u1ef1 \u1edf Th\u1ebf mi\u1ebfu, n\u0103m th\u1ee9 12, phong \u0110oan h\u00f9ng qu\u1eadn c\u00f4ng).<\/p>\n\n\n\n<p>Quan H\u1ed9 b\u1ed9 t\u00e2u n\u00f3i: \u201cTh\u01b0\u1eddng n\u0103m \u1edf th\u00e0nh Gia \u0110\u1ecbnh c\u1ee9 n\u1ed9p 1 ph\u01b0\u01a1ng th\u00f3c t\u00f4 th\u00ec n\u1ed9p k\u00e8m 2 t\u1ea5m l\u00e1 d\u1eeba. G\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111em n\u1ed9p ph\u1ea7n nhi\u1ec1u l\u00e0 ng\u1eafn v\u00e0 nh\u1ecf kh\u00f4ng d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c. Xin \u0111\u1ecbnh c\u00e1ch th\u1ee9c\u201d. Vua y cho. (M\u1ed7i t\u1ea5m d\u00e0i 1 th\u01b0\u1edbc 5 t\u1ea5c, ngang 1 th\u01b0\u1edbc 5 t\u1ea5c).<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi Y\u00ean D\u0169ng tr\u1ea5n Kinh B\u1eafc l\u00e0 Nguy\u1ec5n Danh Ti\u1ebfn v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi T\u1eeb Li\u00eam tr\u1ea5n S\u01a1n T\u00e2y l\u00e0 Nguy\u1ec5n Duy Hi\u00ean b\u00e1o d\u1eabn quan qu\u00e2n b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea3ng gi\u1eb7c h\u01a1n b\u1ed1n ch\u1ee5c ng\u01b0\u1eddi. Th\u01b0\u1edfng cho 300 quan ti\u1ec1n, v\u00e0 cho c\u00e1c ch\u1ee9c \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng, x\u00e3 tr\u01b0\u1edfng theo th\u1ee9 b\u1eadc kh\u00e1c nhau.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ecf thu\u1ebf v\u1eb7t \u1edf H\u00e0 Ti\u00ean. H\u00e0 Ti\u00ean tr\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u1ea1ch thu\u1ebf. T\u1eeb M\u1ea1c T\u1eed Thi\u00eam m\u1edbi thu c\u00e1c thu\u1ebf m\u1ee1 l\u1ee3n, thu\u1ed1c phi\u1ec7n v\u00e0 thu\u1ebf s\u00f2ng b\u1ea1c. B\u1ecdn \u00e1n th\u1ee7 l\u00e0 Ng\u00f4 Y Nhi\u1ec5m, L\u00ea Ti\u1ebfn Ph\u01b0\u1edbc, l\u1ea1i chia thuy\u1ec1n bu\u00f4n ra l\u00e0m ba h\u1ea1ng \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh thu\u1ebf. \u0110\u1ebfn nay l\u00e0m s\u1ed5 qu\u00e2n d\u00e2n v\u00e0 \u0111em ng\u1ea1ch nh\u1eefng thu\u1ebf \u0111\u00e3 \u0111\u00e1nh \u0111\u1ec3 do th\u00e0nh th\u1ea7n Gia \u0110\u1ecbnh t\u00e2u xin \u0111\u1ecbnh l\u1ec7. G\u1eb7p l\u00fac b\u1ecdn T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc Ngo\u1ea1n t\u1ef1 n\u01b0\u1edbc Xi\u00eam v\u1ec1, n\u00f3i r\u00f5 m\u1ed1i t\u1ec7. Vua b\u00e8n xu\u1ed1ng chi\u1ebfu b\u1ecf \u0111i. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: \u201cH\u00e0 Ti\u00ean l\u00e0 n\u01a1i bi\u00ean gi\u1edbi \u1edf xa. Tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc d\u1ef1ng tr\u1ea5n ti\u1ebft c\u1ed1t \u0111\u1ec3 l\u00e0m b\u1ea3o ch\u01b0\u1edbng, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i c\u1ed1t \u0111\u1ec3 thu thu\u1ebf. T\u1eeb khi qu\u00e2n n\u1ed5i, d\u00e2n v\u1eadt \u0111i\u00eau hao, T\u1eed Thi\u00eam c\u00f3 ch\u1ee9c ph\u1eadn gi\u1eef \u0111\u1ea5t, \u0111\u1ec3 ch\u0103n d\u00e2n, th\u1ebf m\u00e0 kh\u00f4ng bi\u1ebft th\u1ec3 theo \u0111\u1ee9c \u00fd, l\u1ea1i c\u00f2n \u0111\u00f2i ki\u1ebfm ngo\u00e0i ng\u1ea1ch, b\u00f3c l\u1ed9t d\u00e2n \u0111\u1ec3 nu\u00f4i b\u00e9o m\u00ecnh. B\u1ecdn \u00e1n th\u1ee7 Y Nghi\u1ec5m l\u1ea1i c\u1ee9 theo l\u1ed1i c\u0169 m\u00e0 l\u00e0m, c\u00f3 ph\u1ea3i \u00fd c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh v\u00ec d\u00e2n \u0111\u1eb7t quan nh\u01b0 th\u1ebf kh\u00f4ng. V\u1eady c\u00e1c t\u1ea1p thu\u1ebf nh\u01b0 thu\u1ebf m\u1ed5 l\u1ee3n, thu\u1ebf thu\u1ed1c phi\u1ec7n, thu\u1ebf s\u00f2ng b\u1ea1c \u0111\u1ec1u b\u1ecf h\u1ebft. Thu\u1ebf th\u00e2n, thu\u1ebf thuy\u1ec1n ch\u01b0a c\u00f3 \u0111\u1ecbnh ng\u1ea1ch c\u0169ng \u0111\u1ec1u mi\u1ec5n c\u1ea3. Duy c\u00f3 d\u00e2n t\u1ecbch th\u00ec \u0111\u0103ng \u1edf H\u1ed9 b\u1ed9 \u0111\u1ec3 bi\u1ebft r\u00f5 s\u1ed1 d\u00e2n th\u00f4i\u201d. T\u1edd chi\u1ebfu ban xu\u1ed1ng d\u00e2n r\u1ea5t vui m\u1eebng.<\/p>\n\n\n\n<p>Ph\u00f3 \u0111\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Tri b\u1eaft l\u00ednh l\u00e0m vi\u1ec7c ri\u00eang, vi\u1ec7c ph\u00e1t gi\u00e1c. B\u00e3i quy\u1ec1n coi qu\u00e2n, v\u1eabn l\u01b0u l\u00e0m Ph\u00f3 \u0111\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf.<\/p>\n\n\n\n<p>Truy t\u1eb7ng Cai c\u01a1 V\u1ecdng C\u00e1c h\u00e0nh L\u01b0u th\u1ee7 B\u00ecnh H\u00f2a l\u00e0 Nguy\u1ec5n Thoan l\u00e0m Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho th\u00e0nh th\u1ea7n Gia \u0110\u1ecbnh x\u00e9t nh\u1eefng bi\u1ec1n binh thu\u1ed9c th\u00e0nh n\u00ean chi g\u1ea1o b\u1ed5ng g\u1ea1o l\u01b0\u01a1ng th\u00ec \u0111\u1ec1u theo gi\u00e1 ch\u1ee3 m\u00e0 c\u1ea5p b\u1eb1ng ti\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Cai c\u01a1 chi Thanh ngh\u0129a \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Thu\u1eadt \u0111em m\u1ed9t tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi binh c\u1ee7a chi \u0111\u00f3ng gi\u1eef b\u1ea3o Ho\u00e0ng Chuy\u1ebft (thu\u1ed9c huy\u1ec7n B\u1ea1ch H\u1ea1c) tr\u1ea5n S\u01a1n T\u00e2y.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ed5i d\u1ef1ng c\u1ea7u L\u00fd H\u00f2a \u1edf Qu\u1ea3ng B\u00ecnh. (C\u1ea7u c\u0169 138 nh\u1ecbp, \u0111\u1ebfn nay \u0111o s\u00f4ng r\u1ed9ng 74 tr\u01b0\u1ee3ng, \u0111\u1ed5i d\u1ef1ng 56 nh\u1ecbp, b\u1edbt c\u0169 \u0111i 82 nh\u1ecbp), sai qu\u1ea3n c\u01a1 Cao C\u00f4ng Giang tr\u00f4ng coi c\u00f4ng vi\u1ec7c.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u1eddi tr\u1ea5n th\u00e0nh B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh \u0111\u1ebfn T\u00e2n An (t\u00ean x\u00e3 thu\u1ed9c huy\u1ec7n Tuy Vi\u1ec5n). Tr\u1ea5n th\u1ea7n th\u1ea5y d\u00e2n \u0111\u01b0\u01a1ng l\u00e0m ru\u1ed9ng, xin sai 17.500 ng\u01b0\u1eddi, chia l\u00e0m hai ban, 10 ng\u00e0y thay m\u1ed9t l\u1ea7n. L\u1ea1i xin ho\u00e3n b\u1eaft l\u00ednh m\u1ed9t th\u00e1ng. Vua \u0111\u1ec1u theo l\u1eddi. Ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t n\u00e0o b\u1ecb m\u1edf v\u00e0o, sai c\u1ea5p cho 4 ph\u1ea7n 10 gi\u00e1 ti\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Tham l\u00fd \u0110\u00ea ch\u00ednh l\u00e0 Nguy\u1ec5n Kh\u1eafc Thi\u1ec7u ki\u00eam qu\u1ea3n Th\u1ee7y qu\u00e2n \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u01b0u th\u1ee7 Phi\u00ean An l\u00e0 L\u00ea V\u0103n L\u00e2n ch\u1ebft. Cho 2 t\u1ea5m g\u1ea5m T\u1ed1ng v\u00e0 100 quan ti\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho L\u00ea Duy Ho\u00e1n 100 quan ti\u1ec1n, L\u00ea Duy An 30 quan ti\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1eafc Th\u00e0nh b\u1ecb h\u1ea1n. Sai th\u00e0nh th\u1ea7n x\u00e9t h\u1ecfi t\u00f9 \u0111\u01b0\u01a1ng giam, tha h\u01a1n ba ch\u1ee5c ng\u01b0\u1eddi \u00e1n c\u00f2n ng\u1edd.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ed5i \u0111\u1ecbnh l\u1ec7 ti\u1ec1n \u00e2n tu\u1ea5t cho c\u00e1c quan vi\u00ean v\u0103n v\u00f5: (Nh\u1ea5t ph\u1ea9m ti\u1ec1n tu\u1ea5t 400 quan, t\u00f2ng nh\u1ea5t ph\u1ea9m 300 quan, nh\u1ecb ph\u1ea9m 200 quan, t\u00f2ng nh\u1ecb ph\u1ea9m 100 quan, tam ph\u1ea9m 70 quan, t\u00f2ng tam ph\u1ea9m 40 quan, t\u1ee9 ph\u1ea9m 30 quan, t\u00f2ng t\u1ee9 ph\u1ea9m 28 quan, ng\u0169 ph\u1ea9m 25 quan, t\u00f2ng ng\u0169 ph\u1ea9m 23 quan, l\u1ee5c ph\u1ea9m 20 quan, t\u00f2ng l\u1ee5c ph\u1ea9m 18 quan, th\u1ea5t ph\u1ea9m 15 quan, t\u00f2ng th\u1ea5t ph\u1ea9m 13 quan, b\u00e1t ph\u1ea9m 10 quan, t\u00f2ng b\u00e1t ph\u1ea9m 8 quan, c\u1eedu ph\u1ea9m 5 quan, t\u00f2ng c\u1eedu ph\u1ea9m 4 quan. \u1edf Kinh do H\u1ed9 b\u1ed9, \u1edf ngo\u00e0i do quan \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng theo l\u1ec7 chi\u1ebfu ph\u00e1t. Tam ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean th\u00ec t\u00e2u ngay l\u00ean cho vua bi\u1ebft. C\u00f2n t\u1eeb t\u1ee9 ph\u1ea9m tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i n\u0103m l\u00e0m th\u00e0nh s\u00e1ch t\u00e2u l\u00ean. B\u1ec1 t\u00f4i hu\u00e2n c\u1ef1u \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t gia \u00e2n th\u00ec kh\u00f4ng theo l\u1ec7 \u0111\u1ecbnh. Ty thu\u1ed9c v\u1ecb nh\u1eadp l\u01b0u c\u00f9ng binh l\u00ednh v\u00e0 th\u1ee3 c\u1ee5c \u0111\u01b0\u01a1ng sai ph\u00e1i vi\u1ec7c c\u00f4ng, th\u00ec c\u1ea5p ti\u1ec1n 3 quan).<\/p>\n\n\n\n<p>Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c Xuy\u00ean t\u00e2u n\u00f3i r\u1eb1ng hai x\u00e3 D\u01b0\u01a1ng N\u1ed7 v\u00e0 Quy Lai, c\u00f3 \u0111\u1ea7m n\u00f4ng c\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 c\u00e0y c\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c, xin sai d\u00e2n \u0111\u1eafp \u0111\u1eadp ch\u1ed1ng n\u01b0\u1edbc m\u1eb7n \u0111\u1ec3 c\u00e0y c\u1ea5y. Sau khi th\u00e0nh ru\u1ed9ng, theo l\u1ec7 c\u00f4ng \u0111i\u1ec1n m\u00e0 thu thu\u1ebf. Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 T\u00fac v\u00f5 l\u00e0 H\u1ed3 V\u0103n Tr\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1c su\u1ea5t qu\u00e2n d\u00e2n h\u1ed9 gi\u1ea3i \u0111\u1ed3 v\u1eadt c\u1ee7a nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc, g\u1eb7p khi tr\u1eddi h\u00e8 n\u00f3ng d\u1eef, d\u00e2n phu c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111au b\u1ee5ng kh\u00f4ng \u0111i \u0111\u01b0\u1ee3c, binh l\u00ednh ng\u1edd l\u00e0 d\u1ed1i \u0111\u00e1nh roi, ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y ch\u1ebft. V\u0103n Tr\u01b0\u01a1ng v\u00ec kh\u00f4ng hay r\u0103n c\u1ea5m ph\u1ea3i ph\u1ea1t 70 roi. L\u1ea1i thu ti\u1ec1n mai t\u00e1ng 36 quan c\u1ea5p cho nh\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft.<\/p>\n\n\n\n<p>Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Ph\u1ea5n v\u00f5 l\u00e0 T\u00f4n Th\u1ea5t Ngh\u1ecb tu\u1ed5i gi\u00e0 xin ngh\u1ec9 vi\u1ec7c. Vua th\u1ea5y Ngh\u1ecb tr\u01b0\u1edbc c\u00f3 chi\u1ebfn c\u00f4ng, cho h\u00e0m Cai c\u01a1.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u1ea5p cho Thanh Hoa 10 chi\u1ebfc thuy\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1eafc Th\u00e0nh gi\u00e1 g\u1ea1o \u0111\u1eaft. Th\u00e0nh th\u1ea7n t\u00e2u n\u00f3i: \u201cNh\u01a1n d\u00e2n b\u1ecb \u0111\u00f3i k\u00e9m, v\u00ec n\u1ed7i khan ti\u1ec1n. Nay \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ecf \u00edt, xin \u0111em gang pha l\u1eabn v\u1edbi thi\u1ebfc, theo ki\u1ec3u ti\u1ec1n \u0111\u1ed3ng th\u1eddi H\u1ed3ng \u0110\u1ee9c m\u00e0 \u0111\u00fac, \u0111\u1ec3 ti\u00eau d\u00f9ng trong n\u01b0\u1edbc\u201d. Vua sai \u0111\u1ecbnh ki\u1ec3u m\u1eabu khu\u00f4n \u0111\u1ea5t, g\u1eedi cho \u0111\u1ec3 \u0111\u00fac, c\u1ee9 1 quan ti\u1ec1n n\u1eb7ng 2 c\u00e2n l\u00e0m m\u1ee9c, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u00e1 nh\u1eb9.<\/p>\n\n\n\n<p>Tha thu\u1ebf th\u00e2n n\u0103m nay cho th\u1ee3 thuy\u1ec1n c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf Kinh.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho \u0110\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf H\u1eadu dinh qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch l\u00e0 Tr\u1ea7n V\u0103n N\u0103ng \u0111em h\u01a1n 1 ngh\u00ecn bi\u1ec1n binh theo th\u00fa \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh h\u1ed9 \u0111\u01b0a thuy\u1ec1n v\u1eadn t\u1ea3i v\u1ec1 Kinh. T\u1edbi n\u01a1i, vua ngh\u0129 \u0111i th\u00fa \u1edf xa \u0111\u00e3 l\u00e2u ng\u00e0y th\u1ea3 cho v\u1ec1, binh th\u00ec th\u01b0\u1edfng cho h\u01a1n 3.000 quan ti\u1ec1n, quan th\u00ec \u0111\u1ec1u th\u01b0\u1edfng cho 1 th\u00e1ng l\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng H\u1eefu qu\u00e2n l\u00e0 M\u1ea1c V\u0103n T\u00f4 \u0111em binh c\u0169 v\u1ec1 Kinh. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y V\u0103n T\u00f4 chi\u00eau t\u1eadp h\u01a1n 1 ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi binh c\u0169 theo vi\u1ec7c sai ph\u00e1i \u1edf th\u00e0nh Gia \u0110\u1ecbnh, r\u1ed3i sau tr\u1ed1n \u0111i ch\u1ec9 c\u00f2n m\u1ed9t n\u1eeda. Th\u00e0nh th\u1ea7n \u0111em vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Vua sai V\u0103n T\u00f4 qu\u1ea3n su\u1ea5t \u0111em v\u1ec1 Kinh, k\u1ebb n\u00e0o \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng m\u00e0 d\u00e1m tr\u1ed1n th\u00ec b\u1eaft ch\u00e9m \u0111\u1ec3 l\u00e0m g\u01b0\u01a1ng. Khi t\u1edbi Kinh, c\u00f3 3 ng\u01b0\u1eddi tr\u1ed1n, qua c\u1eeda H\u1ea3i V\u00e2n quan th\u1ee7 ng\u1ef1 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c, sai ch\u00e9m ngay.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00ednh bi\u00ean<\/p>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\"><a>\u0110\u1ec7 nh\u1ea5t k\u1ef7 &#8211; Quy\u1ec3n XLI &#8211; Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u1ec1 Th\u1ebf t\u1ed5 cao ho\u00e0ng \u0111\u1ebf<\/a><\/h1>\n\n\n\n<p>Canh ng\u1ecd, Gia Long n\u0103m th\u1ee9 9 [1810], m\u00f9a thu, th\u00e1ng 7, ng\u00e0y m\u1ed3ng 1, t\u1ebf thu h\u01b0\u1edfng.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea1i tha thu\u1ebf c\u00e1c ngu\u1ed3n n\u0103m nay cho Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i. C\u00e1c ngu\u1ed3n t\u1eeb khi b\u1ecdn \u00e1c man n\u1ed5i lo\u1ea1n, l\u00ednh th\u00fa ph\u1ea3i \u0111\u00f3ng gi\u1eef, \u0111\u01b0\u1eddng bu\u00f4n b\u00e1n ch\u01b0a th\u00f4ng, cai qu\u1ea3n l\u00e0 D\u01b0\u01a1ng C\u00f4ng V\u1ecbnh \u0111em vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean, cho n\u00ean l\u1ea1i tha.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u1ef1ng kho c\u00e1c tr\u1ea5n Ph\u00fa Y\u00ean, B\u00ecnh H\u00f2a, B\u00ecnh Thu\u1eadn.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ed5 ph\u1ec9 \u1edf Thanh Hoa t\u1ee5 h\u1ecdp \u1edf Thi\u1ec7u Thi\u00ean, th\u1ed5 d\u00e2n l\u00e0 Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n D\u1ea7n v\u00e0 Nguy\u1ec5n Mi\u1ec7n d\u1ee5 ch\u00fang \u0111\u1ebfn x\u00e3 Vi\u00ean Quang, r\u1ed3i b\u00e1o quan qu\u00e2n v\u00e2y b\u1eaft, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c t\u01b0\u1edbng gi\u1eb7c l\u00e0 t\u00ean Kim t\u00ean L\u00e2m v\u00e0 \u0111\u1ed3 \u0111\u1ea3ng 8 ng\u01b0\u1eddi. Th\u1ed5 t\u00f9 l\u00e0 Ph\u1ea1m Ph\u01b0\u1edbc Ba c\u0169ng b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea3ng gi\u1eb7c l\u00e0 t\u00ean V\u0129 v\u00e0 s\u00fang \u0111\u1ea1n kh\u00ed gi\u1edbi \u0111em n\u1ed9p. Tr\u1ea5n th\u1ea7n t\u00e2u n\u00f3i c\u00f4ng tr\u1ea1ng. Sai b\u1ecdn D\u1ea7n l\u00e0m \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng v\u00e0 th\u01b0\u1edfng 50 quan ti\u1ec1n, th\u01b0\u1edfng m\u0169 \u00e1o v\u00e0 100 quan ti\u1ec1n cho Ba.<\/p>\n\n\n\n<p>Chia binh Th\u1ecb trung l\u00e0m ba ban, m\u1ed9t ban ngh\u1ec9, hai ban \u1edf tr\u1ef1c.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh l\u1ec7 chia ban chi l\u01b0\u01a1ng cho c\u00e1c vi\u00ean d\u1ecbch \u1edf c\u00e1c nha s\u00e1u b\u1ed9. (Ty L\u1ec7nh s\u1eed \u0111\u1ed3 gia \u1edf s\u00e1u b\u1ed9, ty Chi\u00eam h\u1eadu \u1edf Kh\u00e2m thi\u00ean gi\u00e1m \u0111\u1ec1u chia l\u00e0m ba ban, m\u1ed9t ban l\u00e0m vi\u1ec7c, hai ban ngh\u1ec9. Ng\u01b0\u1eddi \u1edf ban m\u1ed7i th\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p g\u1ea1o l\u01b0\u01a1ng m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 1 ph\u01b0\u01a1ng; Th\u00e1i y vi\u1ec7n c\u00f9ng y sinh ngo\u1ea1i khoa chia l\u00e0m n\u0103m ban: m\u1ed9t ban l\u00e0m vi\u1ec7c, b\u1ed1n ban ngh\u1ec9, \u1edf ban m\u1ed7i th\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p g\u1ea1o l\u01b0\u01a1ng m\u1ed7i ban 30 ph\u01b0\u01a1ng).<\/p>\n\n\n\n<p>Sai \u0110\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf L\u00ea V\u0103n Phong \u0111em h\u01a1n 1 ngh\u00ecn qu\u00e2n v\u00e0 h\u01a1n b\u1ed1n ch\u1ee5c chi\u1ebfc thuy\u1ec1n \u0111i th\u00fa \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh.<\/p>\n\n\n\n<p>Trong kinh k\u1ef3 b\u1ecb b\u00e3o, n\u01b0\u1edbc l\u1ee5t tr\u00e0n l\u00ean. Thuy\u1ec1n bu\u00f4n \u1edf c\u1eeda Eo v\u00e0 c\u1eeda T\u01b0 Dung b\u1ecb ch\u00ecm \u0111\u1eafm, nh\u00e2n d\u00e2n c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft \u0111u\u1ed1i. Vua sai m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi th\u1ecb th\u01b0 v\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi ti\u1ec3u sai h\u1ed9i v\u1edbi dinh th\u1ea7n Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c \u0111\u1ebfn t\u1eadn n\u01a1i, thu nh\u1eb7t x\u00e1c ch\u1ebft, cho ti\u1ec1n ch\u00f4n c\u1ea5t.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u01b0\u1edbc Xi\u00eam La sai Long Tham S\u00e1m B\u1ea1t Ca, v\u00e0 Long Ch\u00e3i Kh\u1ed5n S\u1ea1 M\u00f4n Tri \u0111\u1ebfn d\u00e2ng s\u1ea3n v\u1eadt \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng. Tr\u01b0\u1edbc kia ng\u01b0\u1eddi Xi\u00eam l\u00e0 Ng\u00f4 Ng\u00e3nh b\u1ecb b\u00e3o thuy\u1ec1n d\u1ea1t v\u00e0o ph\u1ea7n bi\u1ec3n Qu\u1ea3ng Nam, vua sai theo l\u1ec7 c\u1ea5p cho g\u1ea1o l\u01b0\u01a1ng, l\u1ea1i cho vay h\u01a1n 1.000 quan ti\u1ec1n, h\u01a1n 1.000 ph\u01b0\u01a1ng g\u1ea1o. \u0110\u1ebfn nay ng\u01b0\u1eddi Xi\u00eam \u0111\u1ebfn t\u1ea1 \u01a1n v\u00e0 d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i n\u01b0\u1edbc Xi\u00eam La \u0111\u00e3 \u0111\u00e1nh ph\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c Ph\u1ea1 Ma [Burma] (t\u00ean kh\u00e1c c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc Mi\u1ebfn \u0110i\u1ec7n), l\u1ea5y l\u1ea1i \u0111\u1ea5t Sa L\u00e3ng [<a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Burmese%E2%80%93Siamese_War_(1809%E2%80%931812)\">Thalang<\/a>]. Vua sai tr\u1ea3 l\u1ea1i nh\u1eefng v\u1eadt d\u00e2ng v\u00e0 l\u00e0m th\u01b0 tr\u1ea3 l\u1eddi.<\/p>\n\n\n\n<p>Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00e0nh d\u00e2ng phong th\u01b0 k\u00edn n\u00f3i c\u00e1c vi\u1ec7c: M\u1ed9t l\u00e0 xin \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i ph\u00e9p th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t c\u00e1c ph\u1ee7 huy\u1ec7n ai c\u00f3 c\u00f4ng th\u00ec th\u0103ng c\u1ea5p, t\u0103ng l\u01b0\u01a1ng, ai c\u00f3 l\u1ed7i th\u00ec gi\u00e1ng c\u1ea5p, ph\u1ea1t l\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1ec3 khuy\u00ean r\u0103n. Hai l\u00e0 xin \u0111\u1ecbnh 6 n\u0103m chia l\u00e0m hai k\u1ef3 kh\u1ea3o kh\u00f3a; ph\u1ee7 huy\u1ec7n trong 3 n\u0103m kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ed7i th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u b\u1ed5 \u0111i h\u1ea1t kh\u00e1c, \u0111\u1ebfn 6 n\u0103m th\u00ec x\u00e9t gi\u1ecfi hay kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecbnh th\u0103ng tru\u1ea5t. Ba l\u00e0 n\u00f3i nh\u1eefng b\u00e3i n\u1ed5i ven s\u00f4ng \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh d\u00e2n hay tranh nhau tr\u01b0ng, g\u00e2y th\u00e0nh ki\u1ec7n t\u1ee5ng, xin \u0111\u1ecbnh \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 \u0111\u1ec3 ban h\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua sai \u0111\u00ecnh th\u1ea7n b\u00e0n l\u1ea1i t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh l\u1ec7 c\u1ea5p ng\u01b0\u1eddi d\u1eabn \u0111\u01b0\u1eddng cho c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng. T\u1eeb Gia \u0110\u1ecbnh \u0111\u1ebfn B\u1eafc Th\u00e0nh, ph\u00e0m c\u1ea5p ng\u01b0\u1eddi d\u1eabn \u0111\u01b0\u1eddng, \u0111\u1ec1u l\u1ea5y t\u1edbi Kinh l\u00e0m h\u1ea1n, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c v\u01b0\u1ee3t qua.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00f4n Th\u1ea5t Th\u0103ng t\u00e2u xin m\u1ed9 d\u00e2n ngo\u1ea1i t\u1ecbch c\u00f3 v\u0103n h\u1ecdc l\u1ea5y 20 ng\u01b0\u1eddi sung b\u1ed5 l\u00e0m v\u0103n h\u00e0n thu\u1ed9c ph\u1ee7. Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u00e9n th\u00eam binh T\u1ed1ng S\u01a1n sung v\u00e0o v\u1ec7 T\u00edn uy Th\u1ecb n\u1ed9i. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: \u201cT\u1ed1ng S\u01a1n l\u00e0 n\u01a1i c\u0103n b\u1ea3n, tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc l\u1ea5y d\u00e2n l\u00e0m th\u00e2n binh. T\u1eeb nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc h\u01b0ng ph\u1ee5c t\u1edbi nay, t\u00f4 thu\u1ebf dao d\u1ecbch \u0111\u1ec1u mi\u1ec5n c\u1ea3, duy c\u00e1c \u0111\u1ed9i c\u1ee7a v\u1ec7 T\u00edn uy l\u00e0 binh th\u00e2n c\u1eadn th\u00ec l\u1ea5y d\u00e2n huy\u1ec7n, v\u00ec mu\u1ed1n cho c\u00f9ng nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc n\u01b0\u01a1ng nhau. Nay s\u1ed1 qu\u00e2n ch\u1ec9 c\u00f3 160 ng\u01b0\u1eddi, m\u00e0 trong huy\u1ec7n c\u0169ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1. V\u1eady h\u1ea1 l\u1ec7nh cho k\u00e9n \u0111\u1ee7 600, chia l\u00e0m 10 \u0111\u1ed9i thu\u1ed9c v\u1ec7 T\u00edn uy, m\u1ed7i \u0111\u1ed9i 60 ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ec3 ph\u1ee5c s\u1ef1 Nguy\u00ean mi\u1ebfu, ho\u1eb7c g\u1ecdi v\u1ec1 Kinh \u1ee9ng tr\u1ef1c. V\u1ea3 l\u1ea1i binh gi\u00e1p c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, th\u00eam m\u1ed9t huy\u1ec7n kh\u00f4ng l\u00e0 nhi\u1ec1u, b\u1edbt m\u1ed9t huy\u1ec7n kh\u00f4ng l\u00e0 \u00edt, song vi\u1ec7c suy \u00e2n ph\u1ea3i b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb g\u1ed1c, T\u1ed1ng S\u01a1n l\u00e0 \u1ea5p thang m\u1ed9c, \u1edf n\u01b0\u1edbc l\u00e0 th\u00e2n d\u00e2n th\u00ec \u1edf qu\u00e2n l\u00e0 th\u00e2n binh, nh\u1eefng v\u1ec7 hi\u1ec7u kh\u00e1c kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u00ed \u0111\u01b0\u1ee3c. V\u1eady \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i th\u1ec3 theo \u00fd \u1ea5y c\u1ee7a tr\u1eabm\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Tham hi\u1ec7p Ngh\u1ec7 An l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Hu\u00e2n t\u1ef1 ti\u1ec7n chi d\u00f9ng c\u1ee7a c\u00f4ng, b\u1ecb t\u1ed9i mi\u1ec5n ch\u1ee9c; l\u1ea5y Tri ph\u1ee7 Anh \u0110\u00f4 l\u00e0 L\u01b0u V\u0103n V\u01b0\u1ee3ng thay.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u01b0\u1edbng gi\u1eb7c \u1edf Kinh B\u1eafc t\u00ean l\u00e0 Li\u1ec5n t\u1ee5 \u0111\u1ea3ng \u1edf B\u1eafc H\u00e0 ho\u00e0nh h\u00e0nh c\u01b0\u1edbp b\u00f3c. Tr\u1ea5n th\u1ee7 L\u01b0u Ph\u01b0\u1edbc T\u01b0\u1eddng \u0111em qu\u00e2n v\u00e2y b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed3 \u0111\u1ea3ng 50 ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf Th\u1ee7y dinh l\u00e0 L\u00ea V\u0103n Qu\u1ebf ch\u1ebft. V\u0103n Qu\u1ebf c\u00f3 c\u00f4ng V\u1ecdng C\u00e1c, vua th\u01b0\u01a1ng v\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 con n\u1ed1i d\u00f2ng n\u00ean mi\u1ec5n thu\u1ebf th\u00e2n cho ng\u01b0\u1eddi ch\u00e1u g\u1ecdi b\u1eb1ng ch\u00fa b\u00e1c l\u00e0 L\u00ea V\u0103n Do, khi\u1ebfn gi\u1eef vi\u1ec7c th\u1edd c\u00fang. L\u1ea1i sai m\u1ed9 d\u00e2n ngo\u1ea1i t\u1ecbch 7 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m m\u1ed9 phu.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 8, ban th\u01b0\u1edbc kinh \u0111o ru\u1ed9ng cho trong ngo\u00e0i. Th\u01b0\u1edbc kinh do tri\u1ec1u L\u00ea c\u0169 ch\u1ebf ra ban h\u00e0nh \u0111\u00e3 l\u00e2u, d\u00e2n gian v\u1eabn th\u01b0\u1eddng d\u00f9ng. N\u0103m Gia Long th\u1ee9 5 m\u1edbi d\u00f9ng th\u01b0\u1edbc trung b\u00ecnh, ch\u1ebf h\u01a1i d\u00e0i h\u01a1n, b\u1edfi th\u1ebf \u0111o ru\u1ed9ng s\u1ed1 m\u1eabu sai nhau nhi\u1ec1u. Vua sai h\u1ecfi t\u00ecm th\u01b0\u1edbc kinh c\u0169. L\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c \u1edf nh\u00e0 d\u00e2n x\u00e3 C\u1ed5 Linh huy\u1ec7n Gia L\u00e2m, b\u00e8n theo c\u00e1c th\u1ee9c \u1ea5y l\u1ea5y \u0111\u1ed3ng (n\u1eb7ng 1 c\u00e2n 12 l\u1ea1ng) m\u00e0 l\u00e0m ban cho c\u00e1c th\u00e0nh dinh tr\u1ea5n. Nh\u1eefng ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t c\u00f4ng t\u01b0 t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc tr\u00f3t \u0111\u00e3 d\u00f9ng th\u01b0\u1edbc trung b\u00ecnh m\u00e0 kh\u00e1m \u0111\u1ea1c, th\u00ec l\u00e0m s\u1ed5 \u0111\u1ec3 \u0111\u00f3 m\u00e0 theo. T\u1eeb nay n\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c tranh \u0111\u1ecba gi\u1edbi hay t\u1ed1 c\u00e1o \u1ea9n l\u1eadu v\u00e0 b\u00e1o xin khai kh\u1ea9n th\u00ec d\u00f9ng th\u01b0\u1edbc kinh \u0111\u1ec3 \u0111o.<\/p>\n\n\n\n<p>Tha dao d\u1ecbch ba n\u0103m cho d\u00e2n Tri\u1ec1u T\u00f4n (t\u00ean x\u00e3, nay l\u00e0 Giang Tri\u1ec1u thu\u1ed9c huy\u1ec7n Ph\u00fa Vang) dinh&nbsp; Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c. Ch\u00e1nh qu\u1ea3n c\u01a1 Ki\u00ean chu l\u00e0 L\u00ea V\u0103n Ch\u00e2u t\u00e2u n\u00f3i r\u1eb1ng ti\u00ean t\u1ed5 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Tri\u1ec1u T\u00f4n (t\u00ean x\u00e3, nay l\u00e0 Tri\u00eau D\u01b0\u01a1ng, thu\u1ed9c huy\u1ec7n Qu\u1ea3ng X\u01b0\u01a1ng) \u1edf Thanh Hoa, khi Th\u00e1i T\u1ed5 v\u00e0o tr\u1ea5n ph\u01b0\u01a1ng Nam, \u0111em ngh\u0129a d\u00e2n \u0111i theo, nh\u1edd \u01a1n cho d\u00e2n \u1ea5y l\u00e0m binh thuy\u1ec1n Tri\u1ec1u T\u00f4n, l\u1ea5y h\u01a1n 10 m\u1eabu ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t Ti\u00ean N\u1ed9n, Nam Ph\u1ed1 v\u00e0 Ph\u1ed5 Tr\u00ec (t\u00ean ba x\u00e3, thu\u1ed9c huy\u1ec7n Ph\u00fa Vang) cho \u1edf. Khi T\u00e2y S\u01a1n n\u1ed5i lo\u1ea1n, qu\u00e2n d\u00e2n tan t\u00e1c b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng, ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t b\u1ecb x\u00e3 Nam Ph\u1ed1 chi\u1ebfm m\u1ea5t. N\u0103m Gia Long th\u1ee9 7, l\u1ea5y c\u1ea5p tr\u1ea3 l\u1ea1i, sai chi\u00eau t\u1eadp d\u00e2n v\u1ec1. Nay d\u00e2n d\u1ea7n d\u1ea7n tr\u1edf v\u1ec1, xin l\u1eadp s\u1ed5 \u0111inh s\u1ed5 \u0111i\u1ec1n x\u00e3 Tri\u1ec1u T\u00f4n. Ru\u1ed9ng th\u00ec xin n\u1ed9p thu\u1ebf theo l\u1ec7 c\u00f4ng \u0111i\u1ec1n h\u1ea1ng ba. Vua y cho. L\u1ea1i th\u1ea5y d\u00e2n \u1ea5y m\u1edbi v\u1ec1, mi\u1ec5n dao d\u1ecbch ba n\u0103m.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e0nh th\u1ea7n Gia \u0110\u1ecbnh t\u00e2u n\u00f3i: \u201cS\u1ed1 binh \u1edf c\u00e1c tr\u1ea5n c\u00f2n \u00edt, xin c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u1ed5 \u0111inh t\u1eeb 20 ng\u01b0\u1eddi tr\u1edf l\u00ean, 30 ng\u01b0\u1eddi tr\u1edf xu\u1ed1ng, th\u00ec l\u1ea5y 1 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n ngo\u1ea1i t\u1ecbch l\u1eadp l\u00e0m h\u01b0\u01a1ng binh. Ch\u1ecdn d\u00e2n n\u1ed9i t\u1ecbch l\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi nhanh nh\u1eb9n si\u00eang n\u0103ng cho l\u00e0m th\u1ee7 ng\u1ef1 \u0111\u1ec3 su\u1ea5t l\u00e3nh, l\u1ec7 thu\u1ed9c tr\u1ea5n sai khi\u1ebfn\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua th\u1ea5y l\u1ea5y binh \u1edf d\u00e2n ngo\u1ea1i t\u1ecbch, ho\u1eb7c sinh r\u1ed1i th\u00eam, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu b\u1ea3o kh\u00f4ng n\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u01b0\u1edbng gi\u1eb7c \u1edf S\u01a1n T\u00e2y l\u00e0 b\u1ecdn t\u00ean B\u00e1ch, t\u00ean B\u00e0ng m\u01b0u n\u1ed5i lo\u1ea1n. Ng\u01b0\u1eddi Tam \u0110\u1edbi l\u00e0 b\u1ecdn Nguy\u1ec5n Nh\u01b0 Ph\u01b0\u1ee3ng, Nguy\u1ec5n \u0110\u1ea1o C\u1ea7n b\u00e1o d\u1eabn quan qu\u00e2n b\u1eaft gi\u1ebft. Vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Cho Ph\u01b0\u1ee3ng l\u00e0m Cai \u0111\u1ed9i, C\u1ea7n l\u00e0m \u0110\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng v\u00e0 th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n 500 quan.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng t\u00ecm h\u1ecfi s\u1ef1 t\u00edch c\u00f4ng th\u1ea7n. Vua b\u1ea3o b\u1ea7y t\u00f4i r\u1eb1ng: \u201cT\u1eeb n\u0103m Qu\u00fd t\u1ef5 v\u1ec1 sau, v\u1eadn n\u01b0\u1edbc suy vi, trong kho\u1ea3ng \u1ea5y trung th\u1ea7n ngh\u0129a s\u1ef9 \u0111em m\u00ecnh b\u00e1o n\u01b0\u1edbc th\u1ef1c ch\u1eb3ng ph\u1ea3i \u00edt. L\u00fac m\u1edbi trung h\u01b0ng \u0111\u00e3 t\u1eebng sai t\u00ecm ch\u00e9p, nh\u01b0ng l\u00e2u n\u0103m d\u1ea5u t\u00edch m\u1ea5t \u0111i, s\u1ee3 ch\u01b0a n\u00eau r\u00f5 h\u1ebft. Nay m\u1edbi d\u1ef1ng mi\u1ebfu c\u00f4ng th\u1ea7n, n\u00ean \u0111i h\u1ecfi r\u1ed9ng m\u00e0 li\u1ec7t v\u00e0o \u0111i\u1ec3n th\u1edd, \u0111\u1ec3 y\u00ean \u1ee7i h\u1ed3n th\u01a1m c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 m\u1ea5t. V\u1eady h\u1ea1 l\u1ec7nh cho c\u00e1c th\u00e0nh dinh tr\u1ea5n h\u1ecfi kh\u1eafp c\u00e1c quan l\u1ea1i d\u00e2n ch\u00fang thu\u1ed9c h\u1ea1t, ai c\u00f3 \u00f4ng cha v\u00ec n\u01b0\u1edbc ch\u1ecbu n\u1ea1n, trung ti\u1ebft r\u00f5 r\u00e0ng, cho con ch\u00e1u th\u00e2n thu\u1ed9c \u0111em th\u1ef1c tr\u1ea1ng l\u00e0m th\u00e0nh s\u00e1ch t\u00e2u l\u00ean\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ea3 qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch \u1edf Thanh Ngh\u1ec7 v\u1ec1. Th\u01b0\u1edfng cho cai \u0111\u1ed9i, \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t th\u00e1ng ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng, binh l\u00ednh m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 3 quan ti\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho b\u1ed9 H\u1ed9 \u0111\u1ecbnh r\u00f5 thu\u1ebf s\u1ea3n v\u1eadt t\u1eeb Qu\u1ea3ng B\u00ecnh v\u1ec1 Nam, khi\u1ebfn d\u00e2n \u0111em n\u1ed9p nh\u01b0 l\u1ec7.<\/p>\n\n\n\n<p>Tham hi\u1ec7p Tuy\u00ean Quang l\u00e0 Nguy\u1ec5n D\u0169ng c\u00f3 t\u1ed9i, b\u1ecb x\u1eed t\u1eed. Tr\u01b0\u1edbc kia ph\u00e2n Qu\u1ea3n t\u1ed5ng V\u00e2n Quang ch\u00e2u B\u1ea3o L\u1ea1c l\u00e0 N\u00f4ng Khoan Tri\u1ec1u b\u1ecb gi\u1eb7c T\u00e2y S\u01a1n gi\u1ebft, con l\u00e0 N\u00f4ng Ph\u01b0\u1edbc \u0110\u1ed5 l\u00e1nh n\u1ea1n \u0111i tr\u1ed1n. Ng\u01b0\u1eddi Qu\u1ea3ng \u0110\u00f4ng n\u01b0\u1edbc Thanh l\u00e0 Tr\u00ed V\u00f5 \u0111\u00e3 bi\u1ebft r\u00f5, b\u00e8n m\u1ea1o x\u01b0ng l\u00e0 Ph\u01b0\u1edbc \u0110\u1ed5 \u0111\u1ec3 n\u1ed1i gi\u1eef ch\u1ee9c Qu\u1ea3n m\u1ee5c V\u00e2n Quang. K\u1ecbp khi Ph\u01b0\u1edbc \u0110\u1ed5 v\u1ec1, Tr\u00ed V\u00f5 \u0111em \u0111\u1ed3 \u0111\u1ea3ng \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u00eam ch\u1ea1y tr\u1ed1n, l\u1ebbn qua \u1ea3i C\u1ed1c B\u00e0ng. Ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef \u1ea3i l\u00e0 N\u00f4ng Phan Trung (c\u1ef1u thu\u1ed9c c\u1ee7a Khoan Tri\u1ec1u) ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng b\u1eafn ch\u1ebft \u0111\u1ed3 \u0111\u1ea3ng 5 ng\u01b0\u1eddi. Tr\u00ed V\u00f5 ch\u1ea1y t\u1ed1 c\u00e1o v\u1edbi tr\u1ea5n. D\u0169ng bi\u1ebft r\u00f5 Tr\u00ed V\u00f5 l\u00e0 gi\u1ea3 d\u1ed1i, nh\u01b0ng tham l\u1ee3i n\u00ean \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea5y, ch\u1ec9 h\u1ecfi Phan Trung v\u1ec1 t\u1ed9i gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi, thu b\u1ea1c b\u1ed3i th\u01b0\u1eddng 200 l\u1ea1ng v\u00e0 b\u1ecf t\u00f9 hai ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n \u0111\u1ebfn ch\u1ebft \u1edf ng\u1ee5c. Trung ki\u1ec7n l\u00ean th\u00e0nh. Th\u00e0nh th\u1ea7n tra h\u1ecfi, bi\u1ebft h\u1ebft t\u00ecnh tr\u1ea1ng. \u00e1n d\u00e2ng l\u00ean. Vua cho Trung l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi h\u0103ng h\u00e1i vi\u1ec7c ngh\u0129a, l\u00e0m n\u1ed5i ch\u1ee9c v\u1ee5, r\u1ea5t khen, th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n 100 quan. D\u0169ng v\u00e0 Tr\u00ed V\u00f5 \u0111\u1ec1u x\u1eed t\u1ed9i ch\u1ebft. Tr\u1ea5n th\u1ee7 l\u00e0 \u0110\u1eb7ng Ph\u01b0\u1edbc Trung, Hi\u1ec7p tr\u1ea5n l\u00e0 Nguy\u1ec5n Th\u1ebf Trung v\u00ec ch\u1ec9 vi\u1ec7c a dua, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i b\u00e3i ch\u1ee9c. L\u1ea1i cho Ph\u01b0\u1edbc \u0110\u1ed5 qu\u1ea3n t\u1ed5ng V\u00e2n Quang.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Trinh v\u00f5&nbsp; l\u00e0 L\u00ea V\u0103n Th\u00e1i l\u00e0m Tr\u1ea5n th\u1ee7 Tuy\u00ean Quang, Thi\u00eam s\u1ef1 Binh b\u1ed9 l\u00e0 B\u00f9i C\u00f4ng Kim l\u00e0m Hi\u1ec7p tr\u1ea5n, Tri ph\u1ee7 Thi\u00ean Quan l\u00e0 Nguy\u1ec5n Kim Gi\u00e1m l\u00e0m Tham hi\u1ec7p.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u1eeda cung Tr\u01b0\u1eddng Th\u1ecd, th\u01b0\u1edfng cho binh l\u00ednh 500 quan ti\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>Tha thu\u1ebf th\u00e2n v\u00e0 dao d\u1ecbch cho V\u0103n h\u00e0n ty thu\u1ed9c c\u00f4ng ph\u1ee7 ho\u00e0ng t\u1eed.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y 48 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n x\u00e3 Nguy\u1ec7t Bi\u1ec1u sung v\u00e0o b\u1ed1n \u0111\u1ed9i Ph\u00fa Thu\u1eadn l\u00ednh coi kho Kinh.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho Gia \u0110\u1ecbnh l\u1eadp s\u1edf d\u01b0\u1ee1ng t\u1ebf \u1edf ch\u00f9a Kim Ch\u01b0\u01a1ng cho nh\u1eefng d\u00e2n c\u00f9ng t\u00fang kh\u00f4ng n\u01a1i n\u01b0\u01a1ng t\u1ef1a \u1edf \u0111\u1ea5y, l\u01b0\u01a1ng c\u1ea5p cho \u0103n.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Kh\u00e2m sai ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Ban tr\u1ef1c h\u1eefu qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch l\u00e0 Mai Gia C\u01b0\u01a1ng l\u00e0m Qu\u1ea3n \u0111\u1ea1o Thanh B\u00ecnh.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh l\u1ea1i 4 \u0111i\u1ec1u v\u1ec1 vi\u1ec7c v\u1eadn t\u1ea3i:<\/p>\n\n\n\n<p>1. K\u1ef3 h\u1ea1n v\u1eadn t\u1ea3i. (Ph\u00e0m vi\u1ec7c v\u1eadn t\u1ea3i m\u1ed7i n\u0103m m\u1ed9t l\u1ea7n, c\u1ee9 th\u01b0\u1ee3ng tu\u1ea7n th\u00e1ng 4 th\u00ec ra bi\u1ec3n. Quan s\u1edf t\u1ea1i, tr\u01b0\u1edbc ng\u00e0y ra kh\u01a1i, t\u01b0 ngay cho c\u00e1c tr\u1ea5n th\u1ee7 c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, ng\u00e0y \u0111\u00eam \u0111i tu\u1ea7n \u1edf bi\u1ec3n; thuy\u1ec1n ch\u1edf \u0111i qua, c\u00f3 c\u1ea7n gi\u00fap \u0111\u1ee1 g\u00ec, t\u1ee9c th\u00ec chi\u1ebfu c\u1ed1 v\u00e0 kh\u00e1m l\u00e0m ch\u1ee9ng, \u0111em vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. H\u1ea1n thuy\u1ec1n \u0111i th\u00ec trung tu\u1ea7n th\u00e1ng 5 \u0111\u1ebfn Kinh. G\u1eb7p n\u1ea1n gi\u00f3 m\u00e0 c\u00f3 gi\u1ea5y kh\u00e1m l\u00e0m ch\u1ee9ng minh b\u1ea1ch th\u00ec kh\u1ecfi ph\u1ea3i \u0111\u1ec1n; v\u00f4 c\u1edb ch\u1eadm tr\u1ec5 v\u00e0 bu\u00f4ng thuy\u1ec1n ch\u1ea1y tr\u00e1i th\u00ec ph\u1ea3i t\u1ed9i, chi\u1ebfu s\u1ed1 m\u1ea5t m\u00e0 \u0111\u1ec1n \u0111\u1ee7 s\u1ed1.<\/p>\n\n\n\n<p>2. S\u1ed5 v\u1eadn t\u1ea3i. (C\u00e1c tr\u1ea5n \u1edf th\u00e0nh Gia \u0110\u1ecbnh, \u0111em s\u1ed1 ti\u1ec1n th\u00f3c s\u1ea3n v\u1eadt ph\u1ea3i ch\u1edf l\u00e0m hai b\u1ea3n s\u1ed5, m\u1ed9t b\u1ea3n n\u1ed9p cho th\u00e0nh, m\u1ed9t b\u1ea3n giao cho s\u1edf t\u1ea1i l\u00e3nh gi\u1ea3i. Th\u00e0nh th\u1ea7n h\u1ed9i l\u00e0m hai b\u1ea3n s\u1ed5 t\u00e2u, m\u1ed9t b\u1ea3n \u0111\u1ec7 b\u1ed9 H\u1ed9, m\u1ed9t b\u1ea3n giao quan \u0111\u1ed1c v\u1eadn. \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh&nbsp; c\u0169ng th\u1ebf. Duy t\u1eeb Qu\u1ea3ng B\u00ecnh, tr\u1edf v\u1ec1 Nam \u0111\u1ebfn B\u00ecnh Thu\u1eadn, tr\u1edf v\u1ec1 B\u1eafc \u0111\u1ebfn Thanh Hoa, m\u1ed7i k\u1ef3 ch\u1edf ph\u1ea3i l\u00e0m hai s\u1ed5 t\u00e2u m\u1ed9t s\u1ed5 \u0111\u1ec7 b\u1ed9 H\u1ed9, m\u1ed9t s\u1ed5 giao quan \u0111\u1ed1c v\u1eadn hay vi\u00ean l\u00e3nh gi\u1ea3i).<\/p>\n\n\n\n<p>3. Ch\u1ee9c \u0111\u1ed1c l\u00e3nh. (V\u1eadn t\u1ea3i \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh v\u00e0 B\u1eafc Th\u00e0nh chia l\u00e0m b\u1ed1n bang, Gia \u0110\u1ecbnh th\u00ec l\u01b0u th\u1ee7, cai b\u1ea1, ho\u1eb7c k\u00fd l\u1ee5c c\u00e1c tr\u1ea5n l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t l\u00e3nh gi\u1ea3i; quan tr\u1ea5n n\u00e0o kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111i \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec \u1ee7y cho th\u01b0 k\u00fd, cai \u00e1n, tri b\u1ea1, c\u00e2u k\u00ea thu\u1ed9c tr\u1ea5n theo gi\u1ea3i. B\u1eafc Th\u00e0nh th\u00ec l\u1ea5y th\u01b0 k\u00fd, tri b\u1ea1 ho\u1eb7c cai tr\u01b0ng, \u0111\u1ec1 l\u00e3nh c\u1ee7a th\u00e0nh v\u00e0 tr\u1ea5n \u0111\u1ec1u m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi theo bang v\u1ec1 Kinh. C\u00e1c dinh tr\u1ea5n t\u1eeb Qu\u1ea3ng B\u00ecnh tr\u1edf v\u1ec1 Nam t\u1edbi B\u00ecnh Thu\u1eadn, h\u1eb1ng n\u0103m ch\u1edf s\u1ea3n v\u1eadt, v\u1ec1 ti\u1ec1n th\u00f3c th\u00ec ch\u1edd b\u1ed9 t\u01b0 b\u00e1o r\u1ed3i sau m\u1edbi ch\u1edf, l\u1ea5y L\u01b0u th\u1ee7 hay cai b\u1ea1 l\u00e3nh gi\u1ea3i. Ti\u1ec1n th\u00f3c v\u00e0 s\u1ea3n v\u1eadt c\u1ee7a hai tr\u1ea5n Thanh Ngh\u1ec7 th\u00ec kh\u00f4ng c\u00e2u n\u1ec7 h\u00e0ng n\u0103m, ph\u00e0m b\u1ed9 c\u00f3 t\u01b0 ra th\u00ec ph\u1ea3i theo \u0111\u00fang s\u1ed1 m\u00e0 ch\u1edf, th\u01b0 k\u00fd, tri b\u1ea1, cai tr\u01b0ng, \u0111\u1ec1 l\u00e3nh m\u1ed7i ch\u1ee9c m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi theo gi\u1ea3i).<\/p>\n\n\n\n<p>4. Vi\u1ec7c ph\u1ee5 gi\u1ea3i. (Khi c\u00e1c th\u00e0nh dinh tr\u1ea5n \u0111em ti\u1ec1n th\u00f3c s\u1ea3n v\u1eadt ph\u00e1t ch\u1edf th\u00ec l\u1ea5y b\u1ea1c l\u1ec5 v\u00e0 thu\u1ebf bu\u00f4n th\u01b0\u1eddng n\u0103m ch\u1edf k\u00e8m; th\u00e0nh Gia \u0110\u1ecbnh l\u1ea1i l\u1ea5y thu\u1ebf s\u1ea3n v\u1eadt \u1edf hai \u0111\u1ea1o Long Xuy\u00ean v\u00e0 Ki\u00ean Giang \u0111\u1ec3 ch\u1edf k\u00e8m).<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh l\u1ec7 chi ph\u00e1t ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng cho quan vi\u00ean \u1edf Kinh v\u00e0 \u1edf ngo\u00e0i. (Ph\u00e0m ban c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng ti\u1ec1n cho quan vi\u00ean th\u00ec nguy\u1ec7t b\u1ed5ng, ngo\u00e0i ra c\u00f2n g\u1ecdi l\u00e0 nguy\u1ec7t x\u01b0\u1edbng. B\u1ed5ng v\u00e0 x\u01b0\u1edbng c\u1ea5p h\u1eb1ng th\u00e1ng v\u00e0 h\u1ebft th\u1ea3y s\u1ed1 ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng ph\u1ea3i chi, th\u00ec cu\u1ed1i th\u00e1ng \u0111\u1ec1u l\u00e0m th\u00e0nh s\u1ed5. B\u1ed9 H\u1ed9 th\u00ec ng\u00e0y 10 th\u00e1ng sau, Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb th\u00ec ng\u00e0y 12, Qu\u1ea3ng B\u00ecnh, Qu\u1ea3ng Nam ng\u00e0y 13, Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i, B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh, Ph\u00fa Y\u00ean, Ngh\u1ec7 An, Thanh Hoa ng\u00e0y 15, B\u00ecnh H\u00f2a, B\u00ecnh Thu\u1eadn, B\u1eafc Th\u00e0nh ng\u00e0y 20, Gia \u0110\u1ecbnh ng\u00e0y 25, \u0111\u1ec1u \u0111\u00fang h\u1ea1n \u1ea5y \u0111em s\u1ed5 t\u00e2u l\u00ean. Quan vi\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng tr\u1eadt th\u00eam b\u1ed5ng, \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eafc ch\u1ec9 ng\u00e0y m\u1ed3ng 10 v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc th\u00ec l\u1ea5y th\u00e1ng \u1ea5y l\u00e0m \u0111\u1ea7u, t\u1eeb ng\u00e0y 11 tr\u1edf v\u1ec1 sau th\u00ec l\u1ea5y th\u00e1ng sau l\u00e0m \u0111\u1ea7u, \u0111\u1ec1u chi\u1ebfu theo s\u1ed1 l\u01b0\u01a1ng, hay b\u00e3i ch\u1ee9c b\u1ecf l\u01b0\u01a1ng, m\u00e0 \u00e1n x\u1eed tr\u01b0\u1edbc ng\u00e0y m\u1ed3ng 10 th\u00ec s\u1ed1 nguy\u00ean b\u1ed5ng tr\u00f3t \u0111\u00e3 l\u00e3nh r\u1ed3i, s\u1ed1 l\u01b0\u01a1ng b\u1ecb gi\u1ea3m \u0111\u1ec3 th\u00e1ng sau s\u1ebd kh\u1ea5u tr\u1eeb; s\u1ed1 l\u01b0\u01a1ng b\u1ecb b\u1ecf ph\u1ea3i truy thu ngay th\u00e1ng \u1ea5y; n\u1ebfu t\u1eeb ng\u00e0y 11 tr\u1edf v\u1ec1 sau, th\u00ec th\u00e1ng sau m\u1edbi gi\u1ea3m hay b\u1ecf l\u01b0\u01a1ng).<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh l\u1ec7 ti\u1ec1n \u00e2n tu\u1ea5t cho ng\u01b0\u1eddi t\u00f4n th\u1ea5t. (H\u1ea1ng nh\u1ea5t th\u00e2n thu\u1ed9c tang m\u1ed9t n\u0103m, khi ch\u1ebft xin s\u1eafc ch\u1ec9; h\u1ea1ng nh\u00ec, th\u00e2n thu\u1ed9c tang 9 th\u00e1ng, t\u1eeb 18 tu\u1ed5i tr\u1edf l\u00ean c\u1ea5p ti\u1ec1n tu\u1ea5t 100 quan, t\u1eeb 17 \u0111\u1ebfn 15 tu\u1ed5i ti\u1ec1n tu\u1ea5t 70 quan, t\u1eeb 14 \u0111\u1ebfn 12 tu\u1ed5i ti\u1ec1n tu\u1ea5t 50 quan, t\u1eeb 11 \u0111\u1ebfn 9 tu\u1ed5i ti\u1ec1n tu\u1ea5t 30 quan; h\u1ea1ng ba, th\u00e2n thu\u1ed9c tang 5 th\u00e1ng, t\u1eeb 18 tu\u1ed5i tr\u1edf l\u00ean ti\u1ec1n tu\u1ea5t 50 quan, t\u1eeb 17 \u0111\u1ebfn 15 tu\u1ed5i ti\u1ec1n tu\u1ea5t 30 quan, t\u1eeb 14 \u0111\u1ebfn 12 tu\u1ed5i ti\u1ec1n tu\u1ea5t 20 quan, t\u1eeb 11 \u0111\u1ebfn 9 tu\u1ed5i ti\u1ec1n tu\u1ea5t 10 quan; h\u1ea1ng t\u01b0, th\u00e2n thu\u1ed9c tang 3 th\u00e1ng, t\u1eeb 18 tu\u1ed5i tr\u1edf l\u00ean ti\u1ec1n tu\u1ea5t 20 quan, t\u1eeb 17 \u0111\u1ebfn 15 tu\u1ed5i ti\u1ec1n tu\u1ea5t 14 quan, t\u1eeb 14 tu\u1ed5i \u0111\u1ebfn 12 tu\u1ed5i ti\u1ec1n tu\u1ea5t 10 quan, t\u1eeb 11 \u0111\u1ebfn 9 tu\u1ed5i ti\u1ec1n tu\u1ea5t 6 quan; h\u1ea1ng n\u0103m, th\u00e2n thu\u1ed9c tang \u0111\u1ec3 l\u1ed9 c\u00e1nh tay v\u00e0 b\u1ecf m\u0169, t\u1eeb 18 tu\u1ed5i tr\u1edf l\u00ean ti\u1ec1n tu\u1ea5t 10 quan. Con g\u00e1i t\u00f4n th\u1ea5t t\u1eeb tang 3 th\u00e1ng tr\u1edf l\u00ean, c\u00f2n \u1edf nh\u00e0 th\u00ec c\u1ea5p tu\u1ea5t theo l\u1ec7 th\u00e2n thu\u1ed9c b\u1eadc \u1ea5y, \u0111\u00e3 \u0111i l\u1ea5y ch\u1ed3ng th\u00ec h\u1ea1ng nh\u1ea5t khi ch\u1ebft xin s\u1eafc ch\u1ec9, h\u1ea1ng nh\u00ec th\u00ec gi\u00e1ng theo h\u1ea1ng ba, h\u1ea1ng ba gi\u00e1ng theo h\u1ea1ng t\u01b0, h\u1ea1ng t\u01b0 gi\u00e1ng theo h\u1ea1ng n\u0103m; n\u1ebfu \u0111\u00e3 \u0111i l\u1ea5y ch\u1ed3ng m\u00e0 ch\u1ed3ng ch\u1ebft kh\u00f4ng con th\u00ec v\u1eabn theo h\u1ea1ng th\u00e2n thu\u1ed9c tr\u01b0\u1edbc m\u00e0 c\u1ea5p \u0111\u1ee7. \u0110\u1ec1u do quan qu\u1ea3n l\u00e3nh T\u00f4n nh\u00e2n ph\u1ee7 x\u00e9t r\u00f5 d\u00f2ng h\u1ecd, t\u01b0 sang b\u1ed9 chi\u1ebfu s\u1ed1 ph\u00e1t cho. Nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 c\u00f3 quan ch\u1ee9c m\u00e0 theo l\u1ec7 th\u00e2n thu\u1ed9c \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ec1n tu\u1ea5t nhi\u1ec1u, theo ph\u1ea9m tr\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ec1n tu\u1ea5t \u00edt, th\u00ec chi\u1ebfu theo l\u1ec7 th\u00e2n thu\u1ed9c m\u00e0 c\u1ea5p. N\u1ebfu theo l\u1ec7 th\u00e2n thu\u1ed9c \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ec1n tu\u1ea5t \u00edt m\u00e0 theo l\u1ec7 ph\u1ea9m tr\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u, th\u00ec c\u1ea5p theo ph\u1ea9m tr\u1eadt. \u0110\u1ebfn nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi d\u1ef1 c\u00f3 c\u00f4ng lao \u0111\u01b0\u1ee3c gia \u01a1n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t th\u00ec kh\u00f4ng thu\u1ed9c l\u1ec7 n\u00e0y).<\/p>\n\n\n\n<p>Ban s\u1eafc th\u1ea7n cho trong ngo\u00e0i. Tr\u01b0\u1edbc vua th\u1ea5y trong n\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 y\u00ean, theo l\u1ebd ph\u1ea3i n\u00ean th\u0103ng tr\u1eadt cho b\u00e1ch th\u1ea7n, sai b\u1ed9 L\u1ec5 ngh\u1ecb t\u00e2u. \u0110\u1ebfn khi t\u00e2u l\u00ean th\u00ec c\u00f3 nh\u1eefng \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng h\u1eadu phi c\u00e1c tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc \u1edf \u0111i\u1ec3n th\u1edd c\u0169ng b\u00e0n t\u0103ng, vua n\u00f3i: \u201c\u0110\u1ebf v\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc c\u00f3 c\u00f4ng \u0111\u1ee9c v\u1edbi d\u00e2n, tuy tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i \u0111\u00e3 \u0111\u1ed5i thay m\u00e0 danh v\u1ecb \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh, nay n\u1ebfu l\u1ea1i t\u0103ng th\u00ec ch\u1eb3ng l\u00e0 nh\u1ea3m sao? V\u1eady g\u1eedi s\u1eafc ch\u1ec9 khi\u1ebfn x\u00e3 d\u00e2n c\u1ee9 ph\u1ee5ng th\u1edd nh\u01b0 c\u0169. Duy nh\u1eefng c\u00e1c th\u1ea7n th\u01b0\u1ee3ng trung h\u1ea1 \u0111\u1eb3ng th\u00ec \u0111\u1ec1u theo l\u1eddi ngh\u1ecb gia t\u1eb7ng, ban c\u1ea5p cho\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u1ea5p cho T\u1ed5ng nhung cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n Ti\u1ebfn Kh\u01b0\u01a1ng 3 ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9 phu. (Ti\u1ebfn Kh\u01b0\u01a1ng c\u00f3 c\u00f4ng V\u1ecdng C\u00e1c, ch\u1ebft tr\u1eadn n\u0103m Canh tu\u1ea5t).<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1edbt l\u00ednh th\u00fa \u1edf Thanh B\u00ecnh. Tr\u01b0\u1edbc kia Thanh B\u00ecnh c\u00f3 vi\u1ec7c, sai Thanh Hoa \u0111em 200 quan qu\u00e2n ra th\u00fa \u1edf \u0111\u1ea5y, m\u1ed7i th\u00e1ng m\u1ed9t l\u1ea7n thay \u0111\u1ed5i. T\u1edbi nay vi\u1ec7c b\u1eaft gi\u1ea3i \u0111\u00e3 \u00edt \u0111i, b\u00e8n b\u1edbt \u0111i m\u1ed9t n\u1eeda.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 9, ng\u00e0y Qu\u00fd s\u1eedu, d\u1ef1ng Quang Minh \u0111\u01b0\u1eddng v\u00e0 Trinh Minh \u0111\u01b0\u1eddng.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u1eeda \u0111\u1ed3 th\u1edd \u1edf Nguy\u00ean mi\u1ebfu.<\/p>\n\n\n\n<p>Truy t\u1eb7ng Th\u1ed1ng binh cai c\u01a1 T\u00f4n Th\u1ea5t M\u00e2n l\u00e0m Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 (Tr\u01b0\u1edbc M\u00e2n theo xa gi\u00e1 v\u00e0o Nam, \u0111\u1ebfn khi v\u00e2ng m\u1ec7nh \u0111i g\u1ecdi binh s\u00e1u \u0111\u1ea1o \u1edf Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i, \u0111\u00e1nh nhau v\u1edbi gi\u1eb7c b\u1ecb ch\u1ebft).<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc Thu\u1eadn l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 \u0110\u1ecbnh v\u00f5 qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u1ef1ng kho \u1edf c\u00e1c dinh Qu\u1ea3ng B\u00ecnh v\u00e0 Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho s\u00e1ch Man hai ngu\u1ed3n \u0110\u1ed3ng H\u01b0\u01a1ng v\u00e0 \u0110\u1ed3ng N\u00e3i thu\u1ed9c B\u00ecnh H\u00f2a l\u1ea1i n\u1ed9p thu\u1ebf s\u00e1p ong nh\u01b0 l\u1ec7 (m\u1ed7i n\u0103m n\u1ed9p s\u00e1p ong 2.708 c\u00e2n 10 l\u1ea1ng).<\/p>\n\n\n\n<p>Chi\u00eau vi\u00ean l\u00e0 L\u00ea th\u1ecb (con g\u00e1i \u00fat c\u1ee7a vua L\u00ea Hi\u1ec3n T\u00f4ng) m\u1ea5t, t\u1eb7ng \u0110\u1ee9c phi, an t\u00e1ng \u1edf Tr\u00fac L\u00e2m, l\u1eadp t\u1eeb \u0111\u01b0\u1eddng \u1edf Kim Long. Th\u01b0\u1edfng cho binh d\u00e2n 600 quan ti\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y L\u01b0u th\u1ee7 Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Thi\u1ec7n l\u00e0m Tr\u1ea5n th\u1ee7 H\u00e0 Ti\u00ean, K\u00fd l\u1ee5c Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c H\u1ed9i l\u00e0m Hi\u1ec7p tr\u1ea5n, Tham lu\u1eadn D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Ch\u00e2u l\u00e0m Tham hi\u1ec7p; l\u1ea1i l\u1ea5y hai \u0111\u1ea1o Long Xuy\u00ean v\u00e0 Ki\u00ean Giang l\u1ec7 v\u00e0o H\u00e0 Ti\u00ean. (T\u1eeb sau khi M\u1ea1c Thi\u00ean T\u1ee9 th\u1ea5t th\u1ee7, C\u00f4ng B\u00ednh v\u00e0 T\u1eed Thi\u00eam tuy n\u1ed1i ch\u1ee9c tr\u1ea5n, m\u00e0 hai \u0111\u1ea1o l\u1ea1i \u0111\u1eb7t quan kh\u00e1c nhau \u0111\u1ec3 cai qu\u1ea3n, t\u00f4 thu\u1ebf n\u1ed9p theo V\u0129nh Thanh, \u0111\u1ebfn nay l\u1ea1i l\u1ec7 v\u00e0o H\u00e0 Ti\u00ean). \u0110\u1eb7t t\u1ea3 h\u1eefu th\u1eeba ty 20 ng\u01b0\u1eddi, chi\u00eam h\u1eadu ty 3 ng\u01b0\u1eddi. Sai&nbsp; th\u00e0nh th\u1ea7n Gia \u0110\u1ecbnh \u0111i\u1ec1u 200 l\u00ednh c\u01a1 thu\u1ed9c b\u1ed1n tr\u1ea5n Phi\u00ean An, Bi\u00ean H\u00f2a, V\u0129nh Thanh, \u0110\u1ecbnh T\u01b0\u1eddng v\u00e0 6 chi\u1ebfn thuy\u1ec1n \u0111\u1ebfn th\u00fa, 6 th\u00e1ng \u0111\u1ed5i m\u1ed9t l\u1ea7n. L\u1ea1i l\u1ea5y \u1edf th\u00e0nh ph\u00e1t cho 1.000 \u0111\u1ed3ng b\u1ea1c phi\u00ean, 300 ph\u01b0\u01a1ng g\u1ea1o v\u00e0 500 quan ti\u1ec1n \u0111em ch\u1ee9a \u0111\u1ea5y.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua l\u1ea1i th\u1ea5y \u0111\u1ecba gi\u1edbi H\u00e0 Ti\u00ean \u1edf bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng xa x\u00f4i m\u00e0 qu\u00e2n l\u1ea1i m\u1edbi \u0111\u1eb7t, m\u1ecdi vi\u1ec7c ch\u01b0a \u0111\u1ecbnh, s\u1eafc t\u1eeb nay c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec n\u00ean t\u00e2u th\u00ec l\u00e0m ba b\u1ea3n s\u1edb, m\u1ed9t b\u1ea3n ch\u00ednh v\u00e0 hai b\u1ea3n ph\u00f3, m\u1ed9t b\u1ea3n ph\u00f3 l\u01b0u chi\u1ebfu \u1edf th\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh l\u1ec7 b\u1ed5ng c\u00e1c quan tr\u1ea5n H\u00e0 Ti\u00ean. (Nguy\u1ec7t b\u1ed5ng c\u0169ng nh\u01b0 Tr\u1ea5n th\u1ee7 v\u00e0 Hi\u1ec7p tr\u1ea5n \u1edf c\u00e1c tr\u1ea5n B\u1eafc Th\u00e0nh, ti\u1ec1n 10 quan, g\u1ea1o 10 ph\u01b0\u01a1ng, Tham hi\u1ec7p th\u00ec ti\u1ec1n 8 quan g\u1ea1o 8 ph\u01b0\u01a1ng).<\/p>\n\n\n\n<p>Qu\u1ed1c v\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2n L\u1ea1p l\u00e0 N\u1eb7c Ch\u0103n sai \u1ed1c nha l\u00e0 Ma A M\u00e2n Si \u0111\u01b0a th\u01b0 \u0111\u1ebfn Gia \u0110\u1ecbnh n\u00f3i: n\u0103m tr\u01b0\u1edbc sai em l\u00e0 N\u1eb7c Nguy\u00ean, N\u1eb7c Y\u00eam, N\u1eb7c \u0110\u00f4n c\u00f9ng \u1ed1c nha l\u00e0 b\u1ecdn Cao La H\u00e2m Mang [Kralahom Moeung &#8211; Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 b\u1ed9 H\u1ea3i qu\u00e2n Moeung], Tr\u00e0 Tri Bi\u1ec7n [Oknha Chakrei Pen &#8211; Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 B\u1ed9 binh Pen. Phi\u00ean \u00e2m l\u00e0 (\u5c4b\u7259\u4f3d\u77e5): \u1ed0c nha Ca tri ho\u1eb7c \u1ed0c nha Tr\u00e0 tri] sang Xi\u00eam, \u0111\u1ebfn nay Xi\u00eam sai U\u1ea5t V\u00f4 Thi \u0111\u01b0a b\u1ecdn Nguy\u00ean v\u1ec1, khi\u1ebfn chia \u0111\u1ea5t Ch\u00e2n L\u1ea1p cho Nguy\u00ean l\u00e0m vua th\u1ee9 hai, \u0110\u00f4n l\u00e0m vua th\u1ee9 ba, l\u1ea1i \u0111\u00f2i 1 v\u1ea1n binh \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh Mi\u1ebfn \u0110i\u1ec7n, Ch\u0103n ng\u1edd Cao La H\u00e2m Mang, Tr\u00e0 Tri Bi\u1ec7n th\u00f4ng m\u01b0u v\u1edbi n\u01b0\u1edbc Xi\u00eam, c\u00f3 \u00fd l\u00e0m ph\u1ea3n, b\u00e8n gi\u1ebft \u0111i. Th\u00e0nh th\u1ea7n d\u00e2ng th\u01b0 \u1ea5y l\u00ean. Vua sai v\u1eddi s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn Kinh. Khi \u0111\u1ebfn, cho v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn, vua h\u1ecfi r\u1eb1ng: \u201cN\u01b0\u1edbc ng\u01b0\u01a1i l\u00e0 n\u01b0\u1edbc nh\u1ecf, v\u1eady m\u00e0 c\u00f9ng v\u1edbi n\u01b0\u1edbc Xi\u00eam g\u00e2y hi\u1ec1m kh\u00edch, n\u1ebfu Xi\u00eam \u0111em qu\u00e2n \u0111\u00e1nh th\u00ec n\u01b0\u1edbc ng\u01b0\u01a1i l\u1ea5y g\u00ec m\u00e0 ch\u1ed1ng?\u201d. S\u1ee9 gi\u1ea3 th\u01b0a r\u1eb1ng: \u201cN\u01b0\u1edbc t\u00f4i xin \u0111em h\u1ebft s\u1ed1 qu\u00e2n nh\u1ecf \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng qu\u00e2n Xi\u00eam, n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, th\u00ec xin nh\u1edd uy linh c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh\u201d. Vua thong th\u1ea3 y\u00ean \u1ee7i v\u1ed7 v\u1ec1, ban cho b\u1ea1c ti\u1ec1n y ph\u1ee5c r\u1ed3i cho v\u1ec1. Nh\u00e2n \u0111\u1ea5y c\u00f9ng b\u1ea7y t\u00f4i b\u00e0n ch\u01b0\u1edbc x\u1eed tr\u00ed. M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi cho r\u1eb1ng: N\u1eb7c Ch\u0103n \u0111\u01b0a th\u01b0 \u0111\u1ebfn n\u00f3i Xi\u00eam tr\u01b0ng binh m\u00e0 kh\u00f4ng n\u00f3i binh \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng n\u00e0o, n\u00f3i Xi\u00eam b\u1ea3o chia cho c\u00e1c em l\u00e0m vua m\u00e0 kh\u00f4ng n\u00f3i c\u00f3 theo l\u1ec7nh hay kh\u00f4ng, th\u1ef1c hay d\u1ed1i ch\u01b0a c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c! Nh\u01b0ng b\u1ecdn Cao La H\u00e2m Mang, Tr\u00e0 Tri Bi\u1ec7n \u0111\u1ec1u l\u00e0 do ng\u01b0\u1eddi Xi\u00eam phong cho l\u00e0m ph\u1ee5 th\u1ea7n n\u01b0\u1edbc Ch\u00e2n L\u1ea1p m\u00e0 Ch\u0103n gi\u1ebft \u0111i, ch\u01b0a ch\u1eafc \u0111\u00e3 gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng x\u1ea3y ra vi\u1ec7c. Gia \u0110\u1ecbnh c\u00f9ng Nam Vang ti\u1ebfp gi\u00e1p nhau, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng d\u1ef1 b\u1ecb \u0111\u1ec1 ph\u00f2ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i, t\u1ee9c th\u00ec xu\u1ed1ng l\u1ec7nh cho c\u00e1c tr\u1ea5n \u0111\u1ea1o \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh \u0111\u1ec1u l\u1eadp h\u01b0\u01a1ng binh. Chi\u1ebfu d\u1ee5 r\u1eb1ng: \u201cT\u1eeb khi qu\u00e2n n\u1ed5i v\u1ec1 sau, h\u1eb1ng n\u0103m tr\u01b0ng ph\u00e1t, \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i theo vi\u1ec7c qu\u00e2n kh\u00f3 nh\u1ecdc l\u00e2u r\u1ed3i. \u0110\u1ebfn khi thi\u00ean h\u1ea1 y\u00ean \u0111\u1ecbnh, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh th\u01b0\u01a1ng v\u00ec nh\u1ecdc m\u1ec7t nhi\u1ec1u, n\u00ean cho v\u1ec1 v\u1edbi d\u00e2n c\u00f9ng vui v\u1ebb ngh\u1ec9 ng\u01a1i. Duy trong khi n\u01b0\u1edbc nh\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c, c\u0169ng n\u00ean lo ngh\u0129 m\u00e0 \u0111\u1ec1 ph\u00f2ng. Hu\u1ed1ng nay Ch\u00e2n L\u1ea1p v\u1edbi Xi\u00eam La hi\u1ec1m kh\u00edch nhau, th\u00ec vi\u1ec7c v\u00f5 b\u1ecb \u1edf n\u01a1i bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 thi\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c. N\u1ebfu l\u1ea1i \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng binh \u1edf n\u01a1i kh\u00e1c \u0111\u1ebfn th\u00ec kh\u00f4ng quen phong th\u1ed5, quy\u1ebft kh\u00f4ng b\u1eb1ng d\u00e2n th\u1ed5 tr\u01b0\u1edbc c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i bi\u1ebft r\u00f5 t\u00ecnh th\u1ebf bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng ho\u00e3n c\u1ea5p th\u1ebf n\u00e0o m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 sai \u0111\u01b0\u1ee3c. V\u1eady h\u1ea1 l\u1ec7nh s\u1ed1 d\u00e2n c\u00e1c ph\u1ee7 huy\u1ec7n t\u1ed5ng x\u00e3 th\u00f4n ph\u01b0\u1eddng c\u00f9ng s\u1ed1 d\u00e2n \u0111\u1ed3n \u0111i\u1ec1n, bi\u1ec7t n\u1ea1p, \u0111\u1ec1u l\u1ea5y m\u1ed9t n\u1eeda l\u1eadp l\u00e0m h\u01b0\u01a1ng binh, bi\u00ean th\u00e0nh \u0111\u1ed9i ng\u0169, c\u00f3 vi\u1ec7c th\u00ec l\u00e0m l\u00ednh, kh\u00f4ng vi\u1ec7c th\u00ec l\u00e0m ru\u1ed9ng. \u0110\u00f3 l\u00e0 th\u01b0\u1ee3ng s\u00e1ch \u0111\u1ec3 c\u00f9ng nhau gi\u1eef g\u00ecn y\u00ean \u1ed5n\u201d. L\u1ea1i sai th\u00e0nh th\u1ea7n ch\u1ebf \u00e1o tr\u1eadn, s\u1eeda kh\u00ed gi\u1edbi, luy\u1ec7n thu\u1ed1c \u0111\u1ea1n, ch\u1ee9a g\u1ea1o l\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng b\u1ecb d\u1ee5ng binh.<\/p>\n\n\n\n<p>Thuy\u1ec1n d\u00e2n b\u1ecb n\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi Thanh l\u00e0 Tr\u1ecbnh Thi\u00ean Th\u1ecbnh d\u1ea1t v\u00e0o ph\u1ea7n bi\u1ec3n Y\u00ean Qu\u1ea3ng. Th\u00e0nh th\u1ea7n t\u00e2u l\u00ean. Sai \u0111\u01b0a v\u1ec1 Kh\u00e2m Ch\u00e2u.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho c\u00e1c kho \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh c\u00f9ng c\u00e1c tr\u1ea5n S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng h\u1ea1 c\u00f9ng b\u1ea3o N\u00f4ng Giang, thu th\u00f3c t\u00f4 n\u0103m nay th\u00ec xay ra g\u1ea1o 70 v\u1ea1n ph\u01b0\u01a1ng n\u1ed9p v\u1ec1 Kinh. Nh\u1eefng s\u1ed1 thu\u1ebf c\u00f2n thi\u1ebfu n\u0103m tr\u01b0\u1edbc cho d\u00e2n n\u1ed9p thay b\u1eb1ng ti\u1ec1n (m\u1ed9t h\u1ed9c th\u00f3c 1 quan ti\u1ec1n).<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh l\u1ec7 c\u1ed1ng thu\u1ebf cho c\u00e1c s\u00e1ch c\u00e1c \u0111\u1ed9ng ch\u00e2u Quy H\u1ee3p \u1edf Ngh\u1ec7 An. Ba \u0111\u1ed9ng M\u00f4ng S\u01a1n, Y\u00ean S\u01a1n v\u00e0 Th\u00e2m Nguy\u00ean, 3 n\u0103m m\u1ed9t l\u1ea7n c\u1ed1ng (l\u1ea5y n\u0103m s\u1eedu, th\u00ecn, m\u00f9i, tu\u1ea5t l\u00e0m k\u1ef3 c\u1ed1ng. V\u1eadt c\u1ed1ng: voi \u0111\u1ef1c 1 th\u1edbt, ng\u00e0 voi 2 chi\u1ebfc, s\u1eebng t\u00ea 2 t\u00f2a, s\u00e1p ong 5 kh\u1ed1i, v\u1ea3i th\u1ed5 4 t\u1ea5m, n\u1ed9p \u1edf Ngh\u1ec7 An); \u0111\u1ed9ng \u0110\u1ed9ng D\u1ecbch v\u00e0 s\u00e1u s\u00e1ch V\u1ee5 Quang, Tr\u00fa C\u1ea9m, Ch\u00fac A, Ph\u00f9 L\u01b0u, Thanh L\u00e3ng, Minh N\u00f4ng, th\u01b0\u1eddng n\u0103m&nbsp; n\u1ed9p&nbsp; thu\u1ebf (Ti\u1ec1n v\u00e0 s\u00e1p ong m\u1eadt ong), c\u0169ng nh\u01b0 l\u1ec7 c\u00e1c \u0111\u1ed9ng \u1edf ch\u00e2u Tr\u00e0 L\u00e2n. L\u1ea1i l\u1ea5y 50 ng\u01b0\u1eddi th\u1ed5 binh l\u01b0u gi\u1eef ch\u00e2u Quy H\u1ee3p.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 H\u1ed5 uy l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n T\u1ea1o l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Tuy\u1ec3n phong h\u1eefu, Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Thu\u1eadn v\u00f5 l\u00e0 V\u00f5 V\u0103n To\u00e1n l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 T\u00fac v\u00f5.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 T\u1ed1ng V\u0103n Kh\u01b0\u01a1ng h\u00e0nh ch\u1ee9c Th\u1ee7 ng\u1ef1 \u0111\u1ea1o Cam L\u1ed9, Cai c\u01a1 Tr\u1ea7n V\u0103n Huy\u00ean l\u00e0m Th\u1ee7 ng\u1ef1 c\u1eeda Eo, Tr\u1ea7n V\u0103n Qu\u00fd l\u00e0m Th\u1ee7 ng\u1ef1 c\u1eeda Nh\u1eadt L\u1ec7.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u01b0\u1edbng gi\u1eb7c \u1edf Th\u00e1i Nguy\u00ean l\u00e0 D\u01b0\u01a1ng \u0110\u00ecnh C\u00fac ra v\u00e0o \u1edf n\u01a1i r\u1eebng r\u1eadm, ho\u00e0nh h\u00e0nh c\u01b0\u1edbp b\u00f3c. Tr\u1ea5n th\u1ee7 Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh Tuy\u1ec3n \u0111u\u1ed5i b\u1eaft r\u1ea5t g\u1ea5p. C\u00fac l\u1eadp m\u01b0u ho\u00e3n binh, b\u00e8n sai anh l\u00e0 T\u1ef1 \u0111\u1ebfn c\u1eeda qu\u00e2n \u0111\u1ea7u h\u00e0ng. \u0110\u00ecnh Tuy\u1ec3n tin l\u1eddi, \u0111\u00f3ng binh \u1edf Na Mi\u1ec7t, mu\u1ed1n chi\u00eau d\u1ee5 C\u00fac. Ngay \u0111\u00eam h\u00f4m \u1ea5y, T\u1ef1 tr\u1ed1n \u0111i, b\u1ecb qu\u00e2n \u0111i tu\u1ea7n \u0111\u00e2m ch\u1ebft. \u0110\u00ecnh Tuy\u1ec3n b\u00e8n l\u00f9a qu\u00e2n \u0111i&nbsp; t\u00ecm c\u00f9ng n\u00fai th\u00ec C\u00fac \u0111\u00e3 tr\u1ed1n xa, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed3 \u0111\u1ea3ng h\u01a1n m\u01b0\u1eddi ng\u01b0\u1eddi \u0111em v\u1ec1.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Ch\u1ea5n b\u1ea3o l\u00e0 \u0110\u00e0o Quang L\u00fd l\u00e0m Tr\u1ea5n th\u1ee7 Phi\u00ean An.<\/p>\n\n\n\n<p>Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00e0nh d\u00e2ng bi\u1ec3u xin ngh\u1ec9 \u0111\u1ebfn h\u1ebft tang. Vua kh\u00f4ng cho, d\u1ee5 r\u1eb1ng: \u201cKhanh l\u00e0 \u0111\u1ea1i th\u1ea7n c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc, vi\u1ec7c hi\u1ebfu \u0111\u00e3 xong, n\u00ean l\u1ea5y n\u01b0\u1edbc l\u00e0m g\u1ea5p, l\u00e0m vi\u1ec7c c\u00f4ng qu\u00ean vi\u1ec7c ri\u00eang, \u0111\u1ea5y c\u0169ng l\u00e0 \u0111\u1ea1o l\u1ea5y hi\u1ebfu l\u00e0m trung\u201d. Th\u00e0nh l\u1ea1y xin v\u00e2ng m\u1ec7nh, b\u00e8n l\u1ea1i \u0111i coi vi\u1ec7c.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00f9a \u0111\u00f4ng, th\u00e1ng 10, ng\u00e0y m\u1ed3ng 1, t\u1ebf \u0111\u00f4ng h\u01b0\u1edfng.<\/p>\n\n\n\n<p>Tri\u1ec7u Tr\u1ea5n th\u1ee7 Kinh B\u1eafc l\u00e0 L\u01b0u Ph\u01b0\u1edbc T\u01b0\u1eddng, Hi\u1ec7p tr\u1ea5n l\u00e0 Phan Ti\u1ebfn Thi\u1ec7n, Tr\u1ea5n th\u1ee7 L\u1ea1ng S\u01a1n l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Tho\u1ea1i v\u1ec1 Kinh. L\u1ea5y Tr\u1ea5n th\u1ee7 Th\u00e1i Nguy\u00ean l\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh Tuy\u1ec3n l\u00e0m Tr\u1ea5n th\u1ee7 Kinh B\u1eafc, Ph\u00f3 th\u1ed1ng T\u1ea3 \u0111\u1ed3n Trung qu\u00e2n l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Tr\u1ecb l\u00e0m Tr\u1ea5n th\u1ee7 L\u1ea1ng S\u01a1n, Ch\u00e1nh qu\u1ea3n th\u1eadp c\u01a1 qu\u00e2n Th\u1ea7n v\u00f5 l\u00e0 Tr\u1ea7n V\u0103n Th\u00ecn l\u00e0m Tr\u1ea5n th\u1ee7 Th\u00e1i Nguy\u00ean, Hi\u1ec7p tr\u1ea5n S\u01a1n Nam h\u1ea1 l\u00e0 Nguy\u1ec5n Duy H\u00f2a l\u00e0m Hi\u1ec7p tr\u1ea5n Kinh B\u1eafc, Thi\u00eam s\u1ef1 H\u1ed9 b\u1ed9 l\u00e0 Nguy\u1ec5n C\u00f4ng Ti\u1ec7p l\u00e0m Hi\u1ec7p tr\u1ea5n S\u01a1n Nam h\u1ea1.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u01b0\u1edbng gi\u1eb7c \u1edf Kinh B\u1eafc l\u00e0 t\u00ean Li\u1ec5n l\u1ea1i h\u1ecdp \u0111\u1ea3ng h\u01a1n 200 ng\u01b0\u1eddi, c\u01b0\u1edbp b\u00f3c d\u00e2n x\u00e3 Ng\u1ecdc Nham. Tri huy\u1ec7n Y\u00ean Th\u1ebf l\u00e0 Ho\u00e0ng Ph\u01b0\u1edbc \u0110\u1ea1t \u0111em d\u00e2n phu \u0111u\u1ed5i b\u1eaft, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ean Li\u1ec5n v\u00e0 7 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed3 \u0111\u1ea3ng. Vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Cho Ph\u01b0\u1edbc \u0110\u1ea1t l\u00e0m Tri ph\u1ee7, ban cho m\u0169 \u00e1o l\u1ee5c ph\u1ea9m. Thu\u1ed9c h\u1ea1 l\u00e0 \u0110\u1eb7ng \u0110\u00ecnh Xu\u00e2n, \u0110\u1eb7ng \u0110\u00ecnh Kim, \u0111\u1ec1u cho l\u00e0m \u0110\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng, th\u01b0\u1edfng chung cho 500 quan ti\u1ec1n. X\u00e3 d\u00e2n ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb gi\u1eb7c gi\u1ebft th\u00ec c\u1ea5p m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 5 quan ti\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u1ea5p m\u1ed9 phu cho Gi\u00e1m qu\u00e2n Nguy\u1ec5n H\u1eefu Tho\u1ea1i. H\u1eefu Tho\u1ea1i ch\u1ebft v\u00ec vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc, vua th\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng con n\u1ed1i d\u00f2ng, n\u00ean tha thu\u1ebf th\u00e2n cho ch\u00e1u g\u1ecdi ch\u00fa b\u00e1c l\u00e0 \u0110\u1ee9c \u00fd (l\u00e0 con L\u01b0u th\u1ee7 Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c H\u1ef1u) \u0111\u1ec3 gi\u1eef vi\u1ec7c th\u1edd c\u00fang, sai m\u1ed9 5 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n ngo\u1ea1i t\u1ecbch l\u00e0m m\u1ed9 phu.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea1i l\u1ea5y Nguy\u1ec5n C\u1eedu An l\u00e0m L\u01b0u th\u1ee7 Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai b\u1ecdn \u0110\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf L\u00ea V\u0103n Phong, Ph\u00f3 \u0111\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf Nguy\u1ec5n V\u0103n Tr\u00ed, Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Gi\u00e1m \u0111em qu\u00e2n \u0111i tu\u1ea7n \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi.<\/p>\n\n\n\n<p>Chi\u1ebfu b\u00e1o cho th\u00e0nh th\u1ea7n Gia \u0110\u1ecbnh l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Nh\u01a1n r\u1eb1ng: \u201cN\u01b0\u1edbc Ch\u00e2n L\u1ea1p \u0111\u1eddi \u0111\u1eddi l\u00e0m th\u1ea7n thu\u1ed9c n\u01b0\u1edbc ta, li\u1ec7t \u1edf ch\u1ee9c ph\u01b0\u01a1ng (1. Ch\u1ee9c ph\u01b0\u01a1ng: T\u00ean quan nh\u00e0 Chu, gi\u1eef \u0111\u1ecba \u0111\u1ed3 trong n\u01b0\u1edbc v\u00e0 vi\u1ec7c ph\u00fa c\u1ed1ng c\u1ee7a b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng.), kh\u00f4ng b\u1ecf l\u1ec5 phi\u00ean th\u1ea7n. Nay th\u1ebf n\u01b0\u1edbc suy y\u1ebfu, l\u1ea1i c\u00f9ng n\u01b0\u1edbc Xi\u00eam c\u00f3 hi\u1ec1m kh\u00edch, s\u1ee3 kh\u00f3 t\u1ef1 gi\u1eef y\u00ean, cho n\u00ean sai b\u1ecdn Phong \u0111i tu\u1ea7n bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u1ec3 gi\u00fap ti\u1ebfng. Ng\u01b0\u1eddi n\u00ean ch\u1ec9nh b\u1ecb thuy\u1ec1n \u0111i bi\u1ec3n 15 chi\u1ebfc, thuy\u1ec1n chi\u1ebfn 30 chi\u1ebfc, bi\u1ec1n binh h\u01a1n 2.000 ng\u01b0\u1eddi, chia l\u00e0m ba \u0111\u1ea1o, sai Tr\u00ed l\u00e3nh ti\u1ec1n \u0111\u1ea1o, Phong l\u00e3nh trung \u0111\u1ea1o, Gi\u00e1m l\u00e3nh h\u1eadu \u0111\u1ea1o, \u0111\u1ebfn th\u1eb3ng T\u00e2n Ch\u00e2u \u0111\u00f3ng gi\u1eef. L\u1ea1i sai K\u00fd l\u1ee5c \u0110\u1ecbnh T\u01b0\u1eddng l\u00e0 B\u00f9i \u0110\u1ee9c M\u00e2n v\u00e0 Qu\u1ea3n tr\u1ea5n binh l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n T\u1ed3n Qu\u1ea3n l\u00e3nh binh hai ph\u1ee7 Tr\u00e0 Vinh v\u00e0 M\u00e2n Th\u00edt \u0111i theo. N\u1ebfu Ch\u00e2n L\u1ea1p c\u00f3 nguy c\u1ea5p th\u00ec ti\u1ebfn qu\u00e2n ngay \u0111\u1ebfn La B\u00edch \u0111\u1ec3 gi\u00fap. Ng\u01b0\u1eddi Xi\u00eam bi\u1ebft qu\u00e2n ta \u0111\u1ebfn tr\u01b0\u1edbc h\u1eb3n kh\u00f4ng d\u00e1m l\u00e0m g\u00ec, Ch\u00e2n L\u1ea1p c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00f4 s\u1ef1\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u1eddi b\u1ea3o th\u1ee7y qu\u00e2n B\u1eafc Th\u00e0nh \u0111\u1ebfn V\u1ecb Ho\u00e0ng (tr\u01b0\u1edbc \u1edf N\u00f4ng Giang), v\u1eabn sai Nguy\u1ec5n V\u0103n H\u1ea1nh qu\u1ea3n l\u00e3nh.<\/p>\n\n\n\n<p>Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c c\u00f3 gi\u1eb7c. Dinh th\u1ea7n b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed3 \u0111\u1ea3ng h\u01a1n 10 ng\u01b0\u1eddi. Sai tra x\u00e9t ngay ng\u00e0y \u1ea5y. H\u1eefu ty n\u00f3i ng\u00e0y \u1ea5y l\u00e0 ng\u00e0y c\u1ea3nh m\u1ec7nh (1. C\u1ea3nh m\u1ec7nh: M\u1ec7nh l\u1edbn.) (ng\u00e0y ng\u1ecd). Vua n\u00f3i: \u201cC\u00f9ng m\u1ed9t ng\u00e0y Gi\u00e1p t\u00fd m\u00e0 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi h\u01b0ng, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi vong (2. M\u1ed9t ng\u00e0y Gi\u00e1p t\u00fd m\u00e0 nh\u00e0 Ch\u00e2u n\u1ed5i l\u00ean, vua Tr\u1ee5 nh\u00e0 Th\u01b0\u01a1ng th\u00ec m\u1ea5t \u0111i.&nbsp; ), ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a \u0111\u00e3 ph\u00e2n bi\u1ec7t r\u1ed3i. Ta tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e1nh v\u1edbi gi\u1eb7c T\u00e2y S\u01a1n, l\u1ea5y ng\u00e0y ng\u1ecd ra qu\u00e2n, \u0111\u00e3 th\u1eafng l\u1edbn. Vi\u1ec7c binh l\u00e0 vi\u1ec7c h\u00ecnh r\u1ea5t l\u1edbn, vi\u1ec7c binh c\u00f2n kh\u00f4ng ki\u00eang, hu\u1ed1ng chi vi\u1ec7c h\u00ecnh! T\u1eeb nay c\u00f3 \u00e1n n\u1eb7ng c\u1ea7n tra x\u00e9t, n\u1ebfu g\u1eb7p ng\u00e0y c\u1ea3nh m\u1ec7nh h\u1eb1ng n\u0103m \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u1ea5m\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua c\u00f9ng b\u1ea7y t\u00f4i b\u00e0n v\u1ec1 \u0111\u1ea1o tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc, b\u1ea3o Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00e0nh, Tr\u1ea7n V\u0103n Tr\u1ea1c r\u1eb1ng: \u201cTri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1eb7t quan, c\u1ed1t l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u01b0\u1eddng l\u00e0m quan trong s\u1ea1ch th\u00ec tri\u1ec1u ch\u00ednh \u0111\u01b0\u1ee3c nghi\u00eam. B\u1ecdn khanh n\u00ean xem x\u00e9t quan l\u1ea1i, n\u00eau r\u00f5 \u0111i\u1ec3n tru\u1ea5t b\u1ecf c\u1ea5t l\u00ean, ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 c\u00f4ng th\u00ec th\u01b0\u1edfng, ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u1ed9i th\u00ec ph\u1ea1t, nh\u01b0ng c\u00f3 c\u00f4ng m\u00e0 c\u00f2n ng\u1edd th\u00ec n\u00ean xem l\u00e0 tr\u1ecdng, c\u00f3 t\u1ed9i m\u00e0 c\u00f2n ng\u1edd th\u00ec n\u00ean xem l\u00e0 nh\u1eb9, \u0111\u1ec3 t\u1ecf \u00fd tr\u1eabm \u01b0a ng\u01b0\u1eddi l\u00e0nh nhi\u1ec1u m\u00e0 gh\u00e9t k\u1ebb d\u1eef \u00edt\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00e0nh d\u00e2ng phong th\u01b0 k\u00edn n\u00f3i b\u1ed1n \u0111i\u1ec1u: \u0110i\u1ec1u th\u1ee9 nh\u1ea5t n\u00f3i r\u1eb1ng theo l\u1ec7 thu\u1ed9c l\u1ea1i c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng th\u00ec m\u1ed9 d\u00e2n ngo\u1ea1i t\u1ecbch m\u00e0 sung b\u1ed5, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng c\u0103n c\u01b0\u1edbc n\u00ean hay b\u1ecf tr\u1ed1n, xin t\u1eeb nay c\u00f3 khuy\u1ebft th\u00ec kh\u00f4ng c\u00e2u n\u1ec7 n\u1ed9i t\u1ecbch hay ngo\u1ea1i t\u1ecbch, ch\u1ecdn ai c\u00f3 gia s\u1ea3n th\u00ec sung b\u1ed5. \u0110i\u1ec1u th\u1ee9 hai n\u00f3i r\u1eb1ng B\u1eafc Th\u00e0nh c\u00f3 m\u1ecf T\u1ee5 Long l\u00e0 h\u01a1n h\u1ebft, xin l\u1ea1i h\u1ea1 l\u1ec7nh cho khai, \u0111\u1ec3 cho ngu\u1ed3n l\u1ee3i kh\u00f4ng \u00fang t\u1eafc, qu\u1ed1c d\u1ee5ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ed3i d\u00e0o, \u0111\u00f3 c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e1ch sinh t\u00e0i. \u0110i\u1ec1u th\u1ee9 ba n\u00f3i r\u1eb1ng l\u1ec7 thu\u1ebf c\u1eeda \u1ea3i v\u00e0 b\u1ebfn \u0111\u00f2, \u0111\u00e3 c\u00f3 \u0111\u1ecbnh ng\u1ea1ch, g\u1ea7n \u0111\u00e2y nghe s\u1edf t\u1ea1i nhi\u1ec1u n\u01a1i \u0111\u00e1nh thu\u1ebf qu\u00e1 b\u1eeba, xin \u0111\u1ecbnh r\u00f5 \u0111i\u1ec1u c\u1ea5m, \u0111\u1eebng l\u00e0m kh\u1ed5 ng\u01b0\u1eddi bu\u00f4n. \u0110i\u1ec1u th\u1ee9 t\u01b0 n\u00f3i r\u1eb1ng n\u0103m n\u1ed9i tr\u1ea5n B\u1eafc Th\u00e0nh \u0111\u00e3 thay \u0111\u1ed5i s\u1ed5 th\u01b0\u1eddng h\u00e0nh r\u1ed3i s\u00e1u ngo\u1ea1i tr\u1ea5n v\u00e0 Thanh Ngh\u1ec7 v\u1eabn c\u00f2n ch\u01b0a \u0111\u1ed5i, xin c\u0169ng nh\u1ea5t lu\u1eadt s\u1eeda l\u1ea1i. S\u1edb t\u00e2u v\u00e0o, vua sai ch\u00e2m ch\u01b0\u1edbc b\u00e0n l\u00e0m. R\u1ed3i sai Tuy\u00ean \u00fay \u0111\u1ea1i s\u1ee9 Ma S\u0129 Tr\u1ea1ch l\u1ea1i khai m\u1ecf \u0111\u1ed3ng \u1edf T\u1ee5 Long, theo l\u1ec7 thu thu\u1ebf. L\u1ea1i sai b\u00e0n \u0111\u1ecbnh v\u1eadt gi\u00e1 tr\u00ean th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng, ch\u00e9p l\u00e0m \u0111i\u1ec1u l\u1ec7, ban g\u1eedi cho c\u00e1c s\u1edf c\u1eeda \u1ea3i v\u00e0 b\u1ebfn \u0111\u00f2, khi\u1ebfn tu\u1ea7n ty chi\u1ebfu h\u00e0ng h\u00f3a m\u00e0 l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00e1nh thu\u1ebf, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ea5y qu\u00e1.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Tr\u1ea7n H\u1ef1u l\u00e0m \u0110\u00f4ng c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129, Ph\u1ea1m Minh Tu\u1ea5n sung H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n, \u0111\u1ec1u do Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00e0nh ti\u1ebfn c\u1eed.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y V\u1ec7 \u00fay Th\u1ecbnh v\u00f5 l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Quang l\u00e0m Qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 Ti\u1ec1n ki\u00ean \u1edf Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i.<\/p>\n\n\n\n<p>Bi\u1ec1n binh thu\u1ed9c Ti\u1ec1n qu\u00e2n th\u00fa \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh c\u00f3 h\u01a1n 2.900 ng\u01b0\u1eddi. Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00e0nh xin l\u1eadp ph\u00e9p \u0111\u1ed5i th\u00fa, \u0111\u1ec3 cho ra v\u00e0o m\u1ec7t nh\u1ecdc \u0111\u1ec1u nhau. Vua y cho. B\u00e8n sai Ch\u00e1nh th\u1ed1ng H\u1eadu \u0111\u1ed3n l\u00e0 L\u00ea V\u0103n L\u00fd qu\u1ea3n h\u01a1n 1.590 ng\u01b0\u1eddi \u1edf l\u1ea1i \u0111\u00f3ng th\u00fa, Ch\u00e1nh th\u1ed1ng Trung \u0111\u1ed3n l\u00e0 Ph\u1ea1m V\u0103n Qu\u1ef3nh \u0111em 1.350 ng\u01b0\u1eddi v\u1ec1 Kinh.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh l\u1ec7 c\u00e0y v\u00e0 n\u1ed9p thu\u1ebf v\u1ec1 ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t \u1ea9n l\u1eadu. Ph\u00e0m ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t c\u00f3 c\u00e0y c\u1ea5y m\u00e0 kh\u00f4ng n\u1ed9p thu\u1ebf, \u0111\u1ec1u ghi s\u1ed5 b\u1eaft \u0111\u1ea7u thu thu\u1ebf t\u1eeb n\u0103m ph\u00e1t gi\u00e1c. L\u1ea1i theo \u1ea9n l\u1eadu t\u1eeb 1, 2, 3 n\u0103m m\u00e0 truy thu t\u00f4 thu\u1ebf, nhi\u1ec1u \u0111\u1ebfn 4, 5 n\u0103m tr\u1edf l\u00ean, c\u0169ng ch\u1ec9 l\u1ea5y 3 n\u0103m l\u00e0m h\u1ea1n. C\u00f2n ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t \u1ea9n l\u1eadu th\u00ec cho ai tr\u01b0ng tr\u01b0\u1edbc l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c. N\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi tr\u01b0ng th\u00ec ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t t\u01b0 c\u1ea5p cho ch\u1ee7, ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t c\u00f4ng tr\u1edf v\u1ec1 d\u00e2n, \u0111\u1ec1u cho c\u00e0y v\u00e0 n\u1ed9p thu\u1ebf nh\u01b0 l\u1ec7.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y T\u00f4n Th\u1ea5t T\u1ee9 l\u00e0m Cai \u0111\u1ed9i h\u00e0nh qu\u1ea3n ph\u1ee7 H\u00e0 Trung, ki\u00eam gi\u1eef Nguy\u00ean mi\u1ebfu.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ed1c h\u1ecdc Thanh Hoa l\u00e0 Phan B\u1ea3o \u0110\u0129nh \u1ed1m ph\u1ea3i ngh\u1ec9 vi\u1ec7c.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 11, h\u1ea1 l\u1ec7nh cho t\u1eeb Qu\u1ea3ng B\u00ecnh tr\u1edf v\u1ec1 Nam \u0111\u1ebfn B\u00ecnh H\u00f2a l\u00e0m \u0111\u1ecba b\u1ea1. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: \u201cCh\u00ednh s\u1ef1 t\u1ed1t tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft l\u00e0 t\u1eeb c\u01b0\u01a1ng gi\u1edbi. Tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc kinh l\u00fd vi\u1ec7c d\u00e2n, ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t c\u00f3 s\u1ed5, c\u01b0\u01a1ng gi\u1edbi r\u00f5 r\u00e0ng. T\u1eeb khi bi\u1ebfn c\u00e1ch v\u1ec1 sau, s\u1ed5 s\u00e1ch t\u1ea3n m\u1ea5t, \u0111\u1ea7u th\u1eddi trung h\u01b0ng ch\u01b0a k\u1ecbp s\u1eeda ch\u1eefa. Gi\u00e1n ho\u1eb7c c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi xin tr\u01b0ng v\u00e0 tranh ki\u1ec7n, th\u00ec ph\u1ea7n nhi\u1ec1u m\u1edd m\u1ecbt, kh\u00f4ng do \u0111\u00e2u m\u00e0 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c. V\u1eady h\u1ea1 l\u1ec7nh cho c\u00e1c dinh tr\u1ea5n b\u00e1o kh\u1eafp cho x\u00e3 d\u00e2n, \u0111\u1ec1u c\u1ee9 theo s\u1ed1 ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t c\u00f4ng t\u01b0, th\u1ef1c tr\u01b0ng v\u00e0 b\u1ecf hoang, ghi r\u00f5 m\u1eabu s\u00e0o, \u0111\u1eb3ng h\u1ea1ng, x\u1ee9 s\u1edf, b\u1ed1n b\u00ean, h\u1ea1n trong 3 th\u00e1ng l\u00e0m xong s\u1ed5 d\u00e2ng l\u00ean. Quan s\u1edf t\u1ea1i ph\u1ea3i nghi\u00eam c\u1ea5m nha l\u1ea1i, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1 s\u1ef1 qu\u1ea5y nhi\u1ec5u\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh l\u1ec7 l\u1ec5 \u1edf Nguy\u00ean mi\u1ebfu. (L\u1ec5 Nguy\u00ean \u0111\u00e1n chi ti\u1ec1n 43 quan, c\u00e1c l\u1ec5 \u0110oan d\u01b0\u01a1ng, t\u1ebf Ch\u1ea1p, Tr\u1eeb t\u1ecbch \u0111\u1ec1u chi ti\u1ec1n 34 quan, l\u1ec5 Xu\u00e2n h\u01b0\u1edfng v\u00e0 Thu h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ec1u chi 107 quan).<\/p>\n\n\n\n<p>Sai bang tr\u01b0\u1edfng Qu\u1ea3ng \u0110\u00f4ng l\u00e0 H\u00e0 \u0110\u1ea1t H\u00f2a thu\u00ea 3 ng\u01b0\u1eddi th\u1ee3 l\u00e0m ng\u00f3i \u1edf Qu\u1ea3ng \u0110\u00f4ng, khi\u1ebfn nung ng\u00f3i l\u01b0u ly c\u00e1c s\u1eafc xanh v\u00e0ng l\u1ee5c \u1edf Kh\u1ed1 Th\u01b0\u1ee3ng (nay l\u00e0 g\u00f2 Long Th\u1ecd), \u0111\u1ec3 cho c\u00f4ng t\u01b0\u1ee3ng h\u1ecdc ch\u1ebf \u0111\u00fang theo nh\u01b0 ki\u1ec3u, xong r\u1ed3i h\u1eadu th\u01b0\u1edfng cho v\u1ec1.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ecdn \u00e1c man \u1edf Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i l\u1ebbn xu\u1ed1ng \u0110\u1ed3ng Qu\u00e1n c\u01b0\u1edbp b\u1ea3o Giang Ng\u1ea1n. Th\u1ee7 ng\u1ef1 l\u00e0 L\u00ea V\u0103n H\u1ed9i \u0111em h\u1ebft qu\u00e2n ra ch\u1ed1ng c\u1ef1, b\u1ecb ch\u1ebft. Qu\u00e2n Man l\u1ea1i lan xu\u1ed1ng B\u1ed3 \u0110\u1ec1 (t\u00ean th\u00f4n, thu\u1ed9c huy\u1ec7n Ch\u01b0\u01a1ng Ngh\u0129a), gi\u1ebft c\u01b0\u1edbp d\u00e2n H\u00e1n [Vi\u1ec7t], Phan T\u1ea5n Hu\u1ef3nh chia qu\u00e2n \u0111u\u1ed5i b\u1eaft, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0111em vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Vua sai \u0111\u00ecnh th\u1ea7n truy\u1ec1n d\u1ee5 khi\u1ec3n tr\u00e1ch r\u1eb1ng: \u201cTr\u01b0\u1edbc kia L\u00ea V\u0103n Duy\u1ec7t \u1edf \u0111\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi Man kh\u00f4ng d\u00e1m ph\u1ea1m t\u1edbi, l\u00e0 v\u00ec c\u00f3 ph\u00f2ng b\u1ecb. Nay trong kho\u1ea3ng tu\u1ea7n nh\u1eadt m\u00e0 qu\u00e2n Man hai l\u1ea7n ph\u1ea1m v\u00e0o b\u1edd c\u00f5i, th\u1ebf ch\u1eb3ng ph\u1ea3i v\u00ec ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u01a1 s\u00e0i sao? T\u1eeb nay n\u00ean gia \u00fd nghi\u00eam ph\u00f2ng, \u0111\u1eebng \u0111\u1ec3 cho ch\u00fang nh\u00e2n s\u01a1 h\u1edf l\u00e0m h\u1ea1i d\u00e2n ta\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Cai c\u01a1 Tr\u1ecbnh C\u00f4ng L\u00e2n l\u00e0m Th\u1ee7 ng\u1ef1 c\u1eeda H\u1ea3i V\u00e2n.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u00f3ng thuy\u1ec1n l\u00ea. Th\u01b0\u1edfng cho l\u00ednh v\u00e0 th\u1ee3 2.800 quan ti\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Nguy\u1ec5n V\u0103n Nh\u01a1n \u0111i kinh l\u01b0\u1ee3c Nam Vang; l\u1ea5y Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ea5n B\u1eedu t\u1ea1m coi vi\u1ec7c \u1ea5n t\u1ed1ng tr\u1ea5n Gia \u0110\u1ecbnh. Tr\u01b0\u1edbc kia vua n\u01b0\u1edbc Ch\u00e2n L\u1ea1p l\u00e0 N\u1eb7c Ch\u0103n \u0111\u00e3 gi\u1ebft Cao La H\u00e2m Mang, Tr\u00e0 Tri Bi\u1ec7n, b\u00e8 \u0111\u1ea3ng n\u00f3 l\u00e0 \u0110\u00ea \u0110\u00f4 Minh gi\u1eef \u0111\u1ea5t B\u00f4ng Xuy [<a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/wiki\/Kampong_Svay\">Kompong Svay<\/a>] v\u00e0 A Phi Ph\u00f9 Bi\u1ec7t Bi\u1ec7n [<a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/wiki\/Chaophraya_Aphaiphubet_(Baen)\">Aphaiphubet Baen<\/a>] \u0111\u00f3ng \u0111\u1ed3n \u1edf B\u1eafc T\u1ea7m B\u00f4n [<a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/wiki\/Battambang_(t%E1%BB%89nh)\">Battambang<\/a>] \u0111\u1ec3 l\u00e0m ph\u1ea3n. N\u01b0\u1edbc Xi\u00eam sai t\u01b0\u1edbng l\u00e0 b\u1ecdn Phi M\u00e3 Long Mang v\u00e0 Phi Nh\u00e3 Na Tr\u1eadt \u0111em tr\u1ecdng binh \u0111\u1ebfn gi\u00fap. Ch\u0103n c\u1ea3 s\u1ee3, sai ng\u01b0\u1eddi \u0111i c\u1ea7u vi\u1ec7n. Vua c\u00f9ng b\u1ea7y t\u00f4i b\u00e0n r\u1eb1ng: \u201c\u0110\u00ea \u0110\u00f4 Minh v\u1ed1n l\u00e0 t\u00f4i con c\u1ee7a N\u1eb7c Ch\u0103n, nay trong l\u00f2ng ng\u1edd s\u1ee3, chi\u1ebfm \u1ea5p t\u1ef1 gi\u1eef, n\u00ean b\u1ea3o r\u00f5 \u0111i\u1ec1u h\u1ecda Ph\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 g\u1ecdi l\u1ea1i. B\u1eafc T\u1ea7m B\u00f4n l\u00e0 \u0111\u1ea5t c\u1ee7a Ch\u00e2n L\u1ea1p, kh\u00f4ng n\u00ean \u0111\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi Xi\u00eam chi\u1ebfm l\u1ea5y. Nh\u01b0ng vi\u1ec7c qu\u00e2n kh\u00f3 \u1edf xa m\u00e0 t\u00ednh \u0111\u01b0\u1ee3c, kh\u00f4ng g\u00ec b\u1eb1ng sai m\u1ed9t \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng \u0111em qu\u00e2n t\u1edbi \u0111\u00f3, t\u00f9y c\u01a1 m\u00e0 l\u00e0m, \u0111\u1ea5y l\u00e0 k\u1ebf s\u00e1ch v\u1ea1n to\u00e0n\u201d. B\u00e8n sai V\u0103n Nh\u01a1n \u0111i. D\u1ee5 r\u1eb1ng: \u201cVi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc Ch\u00e2n L\u1ea1p \u1ee7y th\u00e1c c\u1ea3 cho khanh. C\u00e1c t\u01b0\u1edbng t\u1eeb L\u00ea V\u0103n Phong tr\u1edf xu\u1ed1ng, \u0111\u1ec1u do khanh \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n, khanh n\u00ean c\u1ea5m ng\u0103n t\u01b0\u1edbng s\u0129, v\u1ed7 v\u1ec1 d\u00e2n ngo\u1ea1i bi\u00ean, khi\u1ebfn cho h\u1ecd bi\u1ebft uy \u0111\u1ee9c c\u1ee7a Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u01a1n ban s\u00e1u \u0111i\u1ec1u c\u1ea5m l\u1ec7nh: &nbsp;(1. Ph\u00e0m t\u00ecnh h\u00ecnh ngo\u00e0i bi\u00ean, vi\u1ec7c l\u1edbn th\u00ec cho \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng th\u00e2n \u0111i ch\u1ec9 b\u1ea3o, vi\u1ec7c th\u01b0\u1eddng th\u00ec ch\u1ec9 sai truy\u1ec1n b\u00e1o. C\u00f2n c\u00e1c t\u01b0\u1edbng nh\u1ecf kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp ki\u1ebfn vua Phi\u00ean, c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f9ng quan Phi\u00ean \u0111i l\u1ea1i ri\u00eang. 2. Nh\u1eefng l\u1ee3i c\u00e1 \u1edf c\u00e1c s\u00f4ng \u0111\u1ea7m Ch\u00e2n L\u1ea1p quan qu\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u01b0u c\u1ea7u \u0111\u1ed5i ch\u00e1c \u0111\u1ec3 \u0111\u00f2i gi\u00e1 r\u1ebb. 3. Thuy\u1ec1n \u0111i vi\u1ec7c c\u00f4ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1edf h\u00e0ng h\u00f3a ri\u00eang, c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c k\u00e8m th\u00eam thuy\u1ec1n bu\u00f4n \u0111\u1ec3 m\u01b0u l\u1ee3i. 4. Quan qu\u00e2n \u0111\u00f3ng th\u00ec dinh tr\u1ea1i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 ti\u1ec7n v\u00e0o nh\u00e0 d\u00e2n m\u00e0 h\u1ed1ng h\u00e1ch qu\u1ea5y r\u1ed1i. 5. Khi quan qu\u00e2n \u0111i, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1eabn theo d\u00e2n H\u00e1n [Vi\u1ec7t] tr\u00e0 tr\u1ed9n v\u00e0o ch\u1ee3 ph\u1ed1 \u1edf Ch\u00e2n L\u1ea1p \u0111\u1ec3 r\u1ed3i n\u00f3i b\u1eady v\u1ec1 vi\u1ec7c qu\u00e2n. 6. Qu\u00e2n nhu l\u01b0\u01a1ng x\u01b0\u1edbng \u0111\u00e3 c\u00f3 \u1edf th\u00e0nh v\u1eadn t\u1ea3i cung c\u1ea5p, n\u1ebfu n\u01b0\u1edbc Ch\u00e2n L\u1ea1p c\u00f3 t\u1eb7ng bi\u1ebfu cung \u1ee9ng th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn b\u1eeba).<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ed5i \u0111\u1ed3n Xi\u00eam binh l\u00e0m \u0111\u1ed3n Uy vi\u1ec5n.<\/p>\n\n\n\n<p>Quan B\u1eafc Th\u00e0nh t\u00e2u n\u00f3i: \u201cB\u1ed1n tr\u1ea5n S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng, h\u1ea1, H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng, Kinh B\u1eafc, v\u00ec gi\u1eb7c gi\u00e3 n\u0103m M\u1eadu th\u00ecn b\u1ecb t\u00e0n ph\u00e1 \u0111\u1ebfn 358 x\u00e3 th\u00f4n, thu\u1ebf nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc c\u00f2n thi\u1ebfu nhi\u1ec1u. Xin l\u01b0\u1ee3ng gi\u1ea3m cho d\u00e2n \u0111\u1ee1 kh\u1ed5\u201d. Vua h\u1ea1 l\u1ec7nh tha thu\u1ebf thi\u1ebfu n\u0103m nay, c\u00f2n thu\u1ebf t\u1eeb n\u0103m \u0110inh m\u00e3o tr\u1edf v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc th\u00ec ho\u00e3n \u0111\u1eebng thu.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng \u0111i\u1ec1n cho binh \u0111\u1ed9i B\u1ea3 l\u1ec7nh Th\u1ecb n\u1ed9i, c\u0169ng nh\u01b0 l\u1ec7 c\u00e1c \u0111\u1ed9i Th\u1ecb n\u1ed9i.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 12, tri\u1ec7u Ph\u1ea1m Nh\u01b0 \u0110\u0103ng v\u1ec1 Kinh, \u0111\u1ed5i b\u1ed5 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 L\u1ec5 b\u1ed9. D\u1ee5 r\u1eb1ng: \u201c\u0110\u1ee9c thanh li\u00eam v\u00e0 c\u1ea9n th\u1eadn c\u1ee7a ng\u01b0\u01a1i, tr\u1eabm \u0111\u00e3 bi\u1ebft r\u00f5, n\u00ean ngh\u0129 sao cho k\u1ecbp t\u1edbi c\u00e1c quan, noi gi\u1eef ph\u00e9p th\u01b0\u1eddng, \u0111\u1ec3 x\u1ee9ng v\u1edbi vi\u1ec7c \u1ee7y th\u00e1c\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ed5i ch\u1ee9c L\u01b0u th\u1ee7 c\u00e1c tr\u1ea5n t\u1eeb Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i v\u1ec1 Nam l\u00e0m Tr\u1ea5n th\u1ee7.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u01b0\u1edfng ch\u00e2u ch\u00e2u Qu\u1ef3nh Nhai tr\u1ea5n H\u01b0ng H\u00f3a l\u00e0 \u0110\u00e8o Ch\u00ednh Ki\u1ec3u v\u00e0 Ph\u00f3 ch\u00e2u l\u00e0 \u0110\u00e8o Ch\u00ednh Tuy\u00ean v\u00ec thi\u1ebfu thu\u1ebf nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc, \u0111em b\u00e1n d\u00e2n cho ch\u00e2u Chi\u00eau T\u1ea5n, th\u1ed5 m\u1ee5c l\u00e0 \u0110\u00e8o Qu\u1ed1c Qu\u1ef3 l\u1ea5y s\u1ed1 ti\u1ec1n b\u1ea1c \u1ea5y \u0111em n\u1ed9p; l\u1ea1i c\u1eed con Qu\u1ed1c Qu\u1ef3 l\u00e0 Qu\u1ed1c H\u00f9ng l\u00e0m tr\u01b0\u1edfng ch\u00e2u v\u00e0 xin v\u1edbi tr\u1ea5n th\u1ea7n, tr\u1ea5n th\u1ea7n y cho. \u0110\u1ebfn nay vi\u1ec7c ph\u00e1t gi\u00e1c. H\u1ea1 l\u1ec7nh \u0111em d\u00e2n \u1ea5y tr\u1ea3 v\u1ec1 ch\u00e2u Qu\u1ef3nh Nhai, cho ng\u01b0\u1eddi trong ch\u00e2u l\u00e0 \u0110\u00e8o Ch\u00ednh Ban l\u00e0m Tr\u01b0\u1edfng ch\u00e2u, \u0110\u00e8o Ch\u00ednh B\u1eb1ng l\u00e0m Ph\u00f3 ch\u00e2u, th\u1ebf t\u1eadp vi\u1ec7c ch\u00e2u. Ki\u1ec3u v\u00e0 Tuy\u00ean \u0111\u1ec1u b\u1ecb 70 roi, \u0111u\u1ed5i v\u1ec1 d\u00e2n. Tr\u1ea5n th\u1ee7 l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Ki\u00ean, Tham hi\u1ec7p l\u00e0 V\u00f5 Xu\u00e2n C\u1ea9n \u0111\u1ec1u b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c.<\/p>\n\n\n\n<p>Tri\u1ec7u Hi\u1ec7p tr\u1ea5n Ngh\u1ec7 An l\u00e0 Ng\u00f4 \u0110\u00ecnh Si\u00eau v\u1ec1 Kinh. \u0110\u00ecnh Si\u00eau \u0111\u00e3 \u0111i r\u1ed3i, Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 qu\u1ea3n v\u1ec7 Ki\u00ean uy l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n M\u1ef9 hi\u1ec7p hi\u1ec1m xui qu\u00e2n d\u00e2n ki\u1ec7n v\u1ec1 nh\u1eefng t\u1ec7 ri\u00eang. Tr\u1ea7n V\u0103n L\u1ea1i v\u00e0 L\u01b0u V\u0103n V\u01b0\u1ee3ng \u0111em vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Vua giao xu\u1ed1ng b\u1ed9 H\u00ecnh x\u00e9t h\u1ecfi. \u0110\u00ecnh Si\u00eau v\u00ec \u0111\u1ed5i ti\u1ec1n kho H\u00e0 Trung b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c. V\u0103n M\u1ef9 v\u00ec xui gi\u1ee5c th\u00eau d\u1ec7t \u0111\u1ec3 ki\u1ec7n vu b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Cai c\u01a1. C\u00f4ng L\u1ea1i v\u00e0 V\u0103n V\u01b0\u1ee3ng khinh su\u1ea5t t\u00e2u l\u00ean \u0111\u1ec1u x\u1eed ph\u1ea1t.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ecdn Nguy\u1ec5n V\u0103n Ch\u1ea5n qu\u1ea3n t\u00e0u Ph\u01b0\u1ee3ng Phi, L\u00ea V\u0103n L\u0103ng qu\u1ea3n t\u00e0u B\u1eb1ng Phi, t\u00e2u xin \u0111em thu\u1ed9c binh \u0111\u00e3 m\u1ed9 l\u1eadp l\u00e0m hai \u0111\u1ed9i Chi\u1ebfn sai H\u00f9ng sai, l\u1ec7 theo sai ph\u00e1i. Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u01b0\u1eddi Thanh \u0111\u01b0a b\u1ecdn gi\u1eb7c tr\u1ed1n l\u00e0 L\u00ea Du, An \u00d4n B\u00edch \u0111\u1ebfn B\u1eafc Th\u00e0nh. Tr\u01b0\u1edbc kia b\u1ecdn Du t\u1ee5 h\u1ecdp c\u00f4n \u0111\u1ed3 c\u00f9ng b\u1ecdn gi\u1eb7c bi\u1ec3n l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng B\u1ea3o T\u1eed, Tr\u1ecbnh Nh\u1ea5t T\u1ea3o h\u1ecdp \u0111\u1ea3ng \u0111i c\u01b0\u1edbp \u1edf ngo\u00e0i bi\u1ec3n, b\u1ecb quan qu\u00e2n \u0111\u00e1nh b\u1eaft, th\u1ebf c\u00f9ng b\u00e8n sang n\u01b0\u1edbc Thanh. T\u1ed5ng \u0111\u1ed1c L\u01b0\u1ee1ng Qu\u1ea3ng n\u01b0\u1edbc Thanh sai \u0111\u01b0a tr\u1ea3 v\u1ec1. Nh\u01b0ng b\u1ecdn Du th\u00e1c c\u1edb xin \u1edf l\u1ea1i; b\u00e8n cho \u1edf kho \u0110\u1ea1i H\u1eefu trong th\u00e0nh Qu\u1ea3ng \u0110\u00f4ng. Ng\u01b0\u1eddi bu\u00f4n Thanh l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ea5n Th\u1eafng bi\u1ebft r\u00f5 t\u00ecnh tr\u1ea1ng, b\u00e1o cho B\u1eafc Th\u00e0nh. Th\u00e0nh th\u1ea7n \u0111em vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean, vua b\u1ea3o b\u1ea7y t\u00f4i r\u1eb1ng: \u201cB\u1ecdn D\u1ee5 t\u1ef1 bi\u1ebft t\u1ed9i \u00e1c kh\u00f4ng th\u1ec3 dung \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00ean kh\u00f4ng d\u00e1m v\u1ec1\u201d. Sai th\u00e0nh th\u1ea7n \u0111\u01b0a th\u01b0 cho T\u1ed5ng \u0111\u1ed1c L\u01b0\u1ee1ng Qu\u1ea3ng khi\u1ebfn \u0111u\u1ed5i v\u1ec1, kh\u00f4ng th\u00ec qu\u1ea3n th\u00fac nghi\u00eam nh\u1eb7t, ch\u1edb \u0111\u1ec3 sinh vi\u1ec7c. \u0110\u1ebfn nay ng\u01b0\u1eddi Thanh \u0111\u00f3ng g\u00f4ng \u0111\u01b0a b\u1ecdn Du h\u01a1n 30 ng\u01b0\u1eddi v\u1ec1 B\u1eafc Th\u00e0nh, b\u00e8n \u0111em gi\u1ebft h\u1ebft.<\/p>\n\n\n\n<p>Qu\u00e2n c\u1ee7a Nguy\u1ec5n V\u0103n Nh\u01a1n \u0111\u1ebfn La B\u00edch. N\u1eb7c Ch\u0103n \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3n, xin quan qu\u00e2n ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh l\u1ea5y B\u1eafc T\u1ea7m B\u00f4n. V\u0103n Nh\u01a1n b\u1ea3o Ch\u0103n \u0111em qu\u00e2n trong n\u01b0\u1edbc \u0111i tr\u01b0\u1edbc. Ch\u0103n t\u1eeb ch\u1ed1i, n\u00f3i kh\u00f4ng c\u00f3 qu\u00e2n, V\u0103n Nh\u01a1n \u0111em t\u00ecnh tr\u1ea1ng t\u00e2u l\u00ean. Chi\u1ebfu b\u1ea3o r\u1eb1ng: \u201cM\u1edbi r\u1ed3i sai khanh \u0111em qu\u00e2n \u0111i gi\u00fap ti\u1ebfng cho N\u1eb7c Ch\u0103n, v\u1ed1n mu\u1ed1n gi\u00fap ng\u1ea7m th\u00f4i. Nay N\u1eb7c Ch\u0103n l\u1ea1i kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1ef1 c\u01b0\u1eddng, vi\u1ec7c g\u00ec c\u0169ng \u0111\u00f9n \u0111\u1ea9y, nh\u01b0ng qu\u00e2n c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c [t\u1ee9c Nh\u00e0 Nguy\u1ec5n t\u1ef1 x\u01b0ng] c\u00f3 ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111\u1ed3 d\u00f9ng \u0111\u1ec3 b\u00e1o o\u00e1n cho ng\u01b0\u1eddi Di \u0110\u1ecbch \u0111\u00e2u! N\u00ean \u0111\u00f3ng qu\u00e2n ch\u1edb h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng, thong th\u1ea3 xem t\u00ecnh th\u1ebf, c\u1ea9n th\u1eadn ch\u1edb n\u00ean s\u01a1 su\u1ea5t ph\u00e1t binh\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea1i chi\u00eau d\u1ee5 b\u1ecdn vua Phi\u00ean v\u00e0 quan Phi\u00ean r\u1eb1ng: \u201cV\u1eeba \u0111\u00e2y v\u00ec vua Phi\u00ean m\u1edbi l\u1eadp, trong n\u01b0\u1edbc b\u1ea5t h\u00f2a, cho n\u00ean Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh sai t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn b\u1ea3o h\u1ed9. Nay nghe n\u01b0\u1edbc Phi\u00ean binh b\u1ecb y\u1ebfu \u1edbt, ch\u1ec9 chuy\u00ean nh\u1edd quan qu\u00e2n, khi quan qu\u00e2n r\u00fat v\u1ec1 th\u00ec l\u1ea5y g\u00ec m\u00e0 ch\u1ed1ng gi\u1eb7c ngo\u00e0i? Chi b\u1eb1ng n\u00ean hi\u1ec7u tri\u1ec7u binh Phi\u00ean, thu d\u1ee5ng c\u00e1c quan thu\u1ed9c Phi\u00ean, \u0111\u1ec3 l\u00fac kh\u00f4ng vi\u1ec7c th\u00ec ph\u00f2ng gi\u1eef t\u1ef1 v\u1ec7, l\u00fac c\u00f3 vi\u1ec7c th\u00ec ch\u1ed1ng gi\u1eb7c \u0111\u00e1nh th\u00f9, th\u1ebf m\u1edbi th\u1ef1c l\u00e0 m\u01b0u hay gi\u1eef n\u01b0\u1edbc. Quan Phi\u00ean c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i l\u00e0 t\u00f4i con c\u1ee7a vua Phi\u00ean, \u0111\u01b0\u01a1ng l\u00fac c\u00f3 vi\u1ec7c, c\u0169ng n\u00ean c\u00f9ng l\u00f2ng h\u1ee3p s\u1ee9c \u0111\u1ec3 gi\u1eef l\u1ea5y n\u01b0\u1edbc; n\u1ebfu kh\u00f4ng th\u1ebf, n\u01b0\u1edbc Phi\u00ean kh\u00f4ng y\u00ean th\u00ec b\u1ecdn ng\u01b0\u01a1i c\u00f3 \u1edf y\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng? C\u00e1c vi\u1ec7c l\u00e0nh d\u1eef h\u1ecda Ph\u01b0\u1edbc l\u00fd th\u1ebf r\u00f5 r\u00e0ng. V\u1eady n\u00ean c\u00f9ng nhau h\u1ebft l\u00f2ng v\u1edbi ph\u1eadn s\u1ef1, \u0111\u1ec3 tr\u00ean d\u01b0\u1edbi c\u00f9ng y\u00ean, kh\u00f4ng ph\u1ee5 \u00fd c\u1ee7a tr\u1eabm y\u00eau k\u1ebb nh\u1ecf m\u1ecdn, th\u01b0\u01a1ng ng\u01b0\u1eddi c\u00f4 \u0111\u01a1n\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Tr\u1ea7n V\u0103n N\u0103ng \u0111i Gia \u0110\u1ecbnh, theo Nguy\u1ec5n V\u0103n Nh\u01a1n l\u00e0m vi\u1ec7c qu\u00e2n. C\u00e1c qu\u00e2n Th\u1ecb trung, Th\u1ecb n\u1ed9i, Th\u1ea7n s\u00e1ch tr\u01b0\u1edbc v\u1ec1 qu\u00ea ngh\u1ec9, ai mu\u1ed1n xin theo l\u1eadp c\u00f4ng, th\u00ec cho qu\u1ea3n l\u00e3nh \u0111\u1ec3 \u0111\u1ebfn qu\u00e2n. R\u1ed3i sai \u0111\u1eb7t l\u00e0m ba v\u1ec7 B\u1ea3o th\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p>Tri\u1ec7u L\u01b0u th\u1ee7 V\u0129nh Thanh l\u00e0 Nguy\u1ec5n Huy, L\u01b0u th\u1ee7 \u0110\u1ecbnh T\u01b0\u1eddng l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n H\u01b0ng v\u1ec1 Kinh. L\u1ea5y L\u01b0u Ph\u01b0\u1edbc T\u01b0\u1eddng l\u00e0m Tr\u1ea5n th\u1ee7 V\u0129nh Thanh, Nguy\u1ec5n V\u0103n Tho\u1ea1i l\u00e0m Tr\u1ea5n th\u1ee7 \u0110\u1ecbnh T\u01b0\u1eddng, sai c\u00f9ng M\u1ea1c V\u0103n T\u00f4 qu\u1ea3n l\u00e3nh 1.200 ng\u01b0\u1eddi h\u01b0\u01a1ng binh, ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn qu\u00e2n th\u1ee9 La B\u00edch, l\u1ec7 theo Nguy\u1ec5n V\u0103n Nh\u01a1n \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua th\u1ea5y H\u00e0 Ti\u00ean \u1edf v\u1ec1 bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda \u0111\u00f4ng, c\u00f3 quan h\u1ec7 tin t\u1ee9c v\u1edbi vi\u1ec7c \u0111\u1ed9ng t\u0129nh \u1edf bi\u00ean kh\u1ed5n, n\u00ean s\u1eafc r\u1eb1ng ph\u00e0m c\u00f3 thuy\u1ec1n bu\u00f4n n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i \u0111\u1ebfn bu\u00f4n, th\u00ec n\u00ean h\u1ecfi th\u0103m s\u1ef1 th\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi Xi\u00eam th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u1ea5n th\u1ee7 Ngh\u1ec7 An l\u00e0 Tr\u1ea7n C\u00f4ng L\u1ea1i xin ngh\u1ec9 v\u1ec1 qu\u00ea. Vua y cho. Cho L\u01b0u th\u1ee7 Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c l\u00e0 Hu\u1ef3nh Vi\u1ebft To\u1ea3n l\u00e0m \u0110\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf l\u00e3nh tr\u1ea5n th\u1ee7 Ngh\u1ec7 An, Cai c\u01a1&nbsp; T\u00f4n Th\u1ea5t Huy\u00ean l\u00e0m L\u01b0u th\u1ee7 Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y \u0110o\u00e0n V\u0103n Tr\u01b0\u1eddng l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 To\u1ea3n v\u00f5, L\u00ea Tr\u1ecdng Gi\u1ea3ng l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Tuy\u1ec3n phong t\u1ea3, \u0110\u1ed7 Qu\u00fd l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Trung nh\u1ecb Th\u1ecb trung,<\/p>\n\n\n\n<p>L\u00ea Ph\u01b0\u1edbc B\u1ea3o l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 H\u1eadu nh\u1ecb, Tr\u01b0\u01a1ng An S\u0129 l\u00e0 Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Ti\u1ec1n nh\u1ecb, Tr\u1ea7n V\u0103n B\u00ednh l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Trung v\u00f5, Nguy\u1ec5n V\u0103n D\u0169 l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Ph\u1ea5n v\u00f5, Nguy\u1ec5n H\u1eefu Kh\u00e2m l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Ki\u00ean uy, L\u1ea1i Th\u1ebf Nguy\u00ean l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Ph\u1ea5n d\u1ef1c, Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c Tri\u1ec7u l\u00e0m Qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 T\u1ea3 th\u1ee7y, L\u00ea V\u0103n T\u1ee9 l\u00e0m Ph\u00f3 qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 H\u1eadu th\u1ee7y.<\/p>\n\n\n\n<p>Ngh\u1ec7 An b\u1ecb h\u1ea1n. H\u1ea1 l\u1ec7nh ho\u00e3n c\u00e1c vi\u1ec7c ki\u1ec7n v\u1eb7t \u0111\u1ec3 d\u00e2n chuy\u00ean vi\u1ec7c l\u00e0m ru\u1ed9ng. Tr\u1eddi li\u1ec1n m\u01b0a.<\/p>\n\n\n\n<p>Ph\u1ee5c ch\u1ee9c cho Tr\u1ea7n V\u0103n Ph\u01b0\u01a1ng l\u00e0m Ph\u00f3 \u0111\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf H\u1eadu dinh qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch (V\u0103n Ph\u01b0\u01a1ng tr\u01b0\u1edbc nh\u00e2n c\u00f3 l\u1ed7i gi\u00e1ng l\u00e0m Cai c\u01a1, \u0111\u1ebfn nay \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1edfi ph\u1ee5c).<\/p>\n\n\n\n<p>Khai m\u1ecf k\u1ebdm \u1edf x\u00e3 Y\u00ean L\u00e3ng tr\u1ea5n H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng. Vua th\u1ea5y k\u1ebdm c\u00f3 quan h\u1ec7 \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c qu\u1ed1c d\u1ee5ng, s\u1eafc cho quan B\u1eafc Th\u00e0nh c\u00f3 ai xin khai m\u1ecf \u1ea5y th\u00ec \u0111em t\u00e2u l\u00ean. Hi\u1ec7p tr\u1ea5n H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng l\u00e0 Nguy\u1ec5n Tr\u00ed H\u00f2a t\u1ef1 xin m\u1ed9 h\u00f3a phu (1. H\u00f3a phu: Ng\u01b0\u1eddi phu b\u1ecf v\u1ed1n ra m\u00e0 l\u00e0m kho\u00e1n.) \u0111\u1ec3&nbsp; khai m\u1ecf, h\u1eb1ng n\u0103m n\u1ed9p thu\u1ebf k\u1ebdm (m\u1ed7i l\u00f2 720 c\u00e2n). Th\u00e0nh th\u1ea7n t\u00e2u l\u00ean. Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y Qu\u00fd t\u1ef5, vua y\u1ebft l\u0103ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y Gi\u00e1p ng\u1ecd, t\u1ebf Ch\u1ea1p.<\/p>\n\n\n\n<p>Nguy\u1ec5n&nbsp; V\u0103n Nh\u01a1n \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf La B\u00edch. T\u01b0\u1edbng Xi\u00eam l\u00e0 Phi Nh\u00e3 Long Mang \u1edf B\u1eafc T\u1ea7m B\u1ed3n s\u1ee3 kh\u00f4ng d\u00e1m \u0111\u1ed9ng qu\u00e2n, sai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0a th\u01b0 \u0111\u1ebfn N\u1eb7c Ch\u0103n n\u00f3i: \u201cTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y v\u00ec Mi\u1ebfn \u0110i\u1ec7n x\u00e2m l\u1ea5n cho n\u00ean \u0111\u00f2i binh vi\u1ec7n tr\u1ee3. Nay Mi\u1ebfn \u0110i\u1ec7n \u0111\u00e3 lui n\u00ean b\u00e3i vi\u1ec7c \u0111\u00f2i binh\u201d. V\u0103n Nh\u01a1n \u0111em vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Vua sai \u0111\u01b0a th\u01b0 cho n\u01b0\u1edbc Xi\u00eam tr\u00e1ch r\u1eb1ng: \u201cCao La H\u00e2m Mang, Tr\u00e0 Tri Bi\u1ec7n tuy \u0111\u01b0\u1ee3c n\u01b0\u1edbc Xi\u00eam phong, nh\u01b0ng b\u1ecdn \u1ea5y c\u00f3 l\u00f2ng b\u1ed9i ngh\u1ecbch, N\u1eb7c Ch\u0103n gi\u1ebft \u0111i c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 qu\u00e1. Vua Xi\u00eam l\u1ea5y c\u1edb \u1ea5y m\u00e0 \u0111\u1ed9ng binh l\u00e0 danh ngh\u0129a g\u00ec? Ta s\u1edf d\u0129 sai t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn b\u1ea3o h\u1ed9, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u1ee3i v\u00ec \u0111\u1ea5t \u0111ai, ch\u1ec9 l\u00e0 v\u00ec ngh\u0129a c\u1ee9u tai th\u01b0\u01a1ng n\u1ea1n, v\u01b0\u01a1ng n\u00ean ngh\u0129 k\u1ef9 xem\u201d. Vua Xi\u00eam \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0, ng\u1ea7m r\u00fat qu\u00e2n v\u1ec1.<\/p>\n\n\n\n<p>Chi\u1ebfu cho Nguy\u1ec5n V\u0103n Nh\u01a1n r\u00fat qu\u00e2n v\u1ec1. N\u1eb7c Ch\u0103n l\u1ea5y c\u1edb n\u01b0\u1edbc m\u1edbi y\u00ean \u0111\u1ecbnh, t\u00ecnh d\u00e2n ch\u01b0a y\u00ean, xin l\u01b0u qu\u00e2n l\u1ea1i b\u1ea3o v\u1ec7. B\u00e8n sai Nguy\u1ec5n V\u0103n T\u1ed3n \u0111em 1000 binh \u0111\u1ed3n Uy vi\u1ec5n \u0111\u00f3ng th\u00fa \u1edf \u0111\u1ea5y.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh l\u1ea1i \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 thuy\u1ec1n v\u1eadn t\u1ea3i; 1. C\u00e1c dinh tr\u1ea5n, m\u1ed7i n\u0103m \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 10 ph\u1ea3i l\u00e0m s\u1ed5 thuy\u1ec1n \u0111\u1ec3 t\u00e2u, g\u1ed3m ba b\u1ea3n, b\u1ea3n gi\u00e1p l\u01b0u \u1edf b\u1ed9 H\u1ed9, b\u1ea3n \u1ea5t g\u1edfi cho quan cai Tr\u01b0\u1eddng \u0111\u00e0, b\u1ea3n b\u00ednh g\u1eedi cho \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng l\u01b0u chi\u1ebfu. 2. C\u00e1c h\u1ea1ng thuy\u1ec1n ghe l\u1ec7 n\u1ed9p ti\u1ec1n thu\u1ebf thay ch\u1edf, m\u1ed7i n\u0103m \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 2 th\u00ec xong. Thuy\u1ec1n n\u00e0o m\u1ee5c n\u00e1t, ho\u1eb7c ch\u00ecm \u0111\u1eafm th\u00ec bi\u00ean v\u00e0o sau s\u1ed5, cho mi\u1ec5n thu\u1ebf. Thuy\u1ec1n n\u00e0o m\u1edbi \u0111\u00f3ng th\u00ec chi\u1ebfu ph\u00e1t b\u00e0i thuy\u1ec1n, r\u1ed3i thu ti\u1ec1n thu\u1ebf thay ch\u1edf n\u0103m nay. Nh\u01b0 ch\u1ee7 thuy\u1ec1n \u1edf h\u1ea1t kh\u00e1c th\u00ec do s\u1edf t\u1ea1i chi\u1ebfu thu, v\u00e0 c\u1ea5p gi\u1ea5y cho v\u1ec1 h\u1ea1t m\u00ecnh m\u00e0 l\u00e3nh b\u00e0i thuy\u1ec1n. 3. Nh\u00e2n vi\u00ean c\u00e1c nha c\u00f3 \u0111\u00f3ng c\u00e1c h\u1ea1ng thuy\u1ec1n th\u00ec b\u00e0i thuy\u1ec1n \u1edf Kinh do dinh Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c c\u1ea5p ph\u00e1t, \u1edf ngo\u00e0i do c\u00e1c dinh tr\u1ea5n c\u1ea5p ph\u00e1t.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Tri ph\u1ee7 Ki\u1ebfn X\u01b0\u01a1ng l\u00e0 L\u00ea V\u0103n Nguy\u00ean l\u00e0m Tham hi\u1ec7p H\u01b0ng H\u00f3a.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Gia \u0110\u1ecbnh mua 700 c\u00e2n tr\u1ea7n ho\u00e0ng \u1edf Ch\u00e2n L\u1ea1p. Vua Phi\u00ean kh\u00f4ng ch\u1ecbu nh\u1eadn ti\u1ec1n gi\u00e1. Th\u00e0nh t\u00e2u l\u00ean. Vua n\u00f3i: \u201cTr\u1ea7n ho\u00e0ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i kh\u00f4ng l\u00e0 th\u1ee9 ch\u00ednh cung c\u1ee7a Ch\u00e2n L\u1ea1p\u201d. Sai ph\u00e1t cho 350 \u0111\u1ed3ng b\u1ea1c Phi\u00ean \u0111\u1ec3 tr\u1ea3.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng Nguy\u1ec5n V\u0103n&nbsp; Hi\u1ebfu ki\u00eam l\u00e3nh \u0110\u00ea ch\u00ednh B\u1eafc Th\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y T\u00f4n Th\u1ea5t Thu\u1eadn l\u00e0m ph\u00f3 \u0111\u1ed9i coi binh \u0111\u1ed9i Th\u1ee7 l\u0103ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00ednh bi\u00ean<\/p>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\"><a>\u0110\u1ec7 nh\u1ea5t k\u1ef7 &#8211; Quy\u1ec3n XLII &#8211; Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u1ec1 Th\u1ebf t\u1ed5 cao ho\u00e0ng \u0111\u1ebf<\/a><\/h1>\n\n\n\n<p>T\u00e2n m\u00f9i, Gia Long n\u0103m th\u1ee9 10 [1811] (Thanh Gia Kh\u00e1nh n\u0103m th\u1ee9 16), m\u00f9a xu\u00e2n, th\u00e1ng gi\u00eang, ng\u00e0y Nh\u00e2m ng\u1ecd, t\u1ebf xu\u00e2n h\u01b0\u1edfng.<\/p>\n\n\n\n<p>Ti\u1ebft V\u1ea1n Th\u1ecd. Tr\u01b0\u1edbc m\u1ed9t ng\u00e0y cho b\u1ea7y t\u00f4i \u0103n y\u1ebfn \u1edf \u0111i\u1ec7n C\u1ea7n Ch\u00e1nh. \u0110\u1ebfn ng\u00e0y, vua ng\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n Th\u00e1i H\u00f2a; b\u1ea7y t\u00f4i d\u00e2ng bi\u1ec3u m\u1eebng. L\u1ec5 xong, sai \u0111\u1ed9i Du Xu\u00e2n t\u1ea5u ca nh\u1ea1c \u1edf nh\u00e0 Thanh Phong, m\u1eb7t tr\u1eddi x\u1ebf b\u00f3ng m\u1edbi th\u00f4i. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u00e1c v\u0103n v\u00f5 \u0111\u1ea1i th\u1ea7n t\u00e2u n\u00f3i: \u201cN\u0103m nay Ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng ta tu\u1ed5i th\u1ecd ng\u0169 tu\u1ea7n, xin l\u00e0m l\u1ec5 \u0111\u1ea1i kh\u00e1nh\u201d. Vua kh\u00f4ng cho, ch\u1ec9 sai l\u00e0m l\u1ec5 nh\u01b0 n\u0103m th\u01b0\u1eddng th\u00f4i.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y H\u1eefu tham tri Binh b\u1ed9 l\u00e0 Ng\u00f4 Nh\u01a1n T\u0129nh l\u00e3nh Hi\u1ec7p tr\u1ea5n Ngh\u1ec7 An. Nh\u00e2n T\u0129nh \u0111\u1ebfn tr\u1ea5n, t\u00e2u n\u00f3i d\u00e2n h\u1ea1t \u0111\u00f3i k\u00e9m, c\u00f2n thi\u1ebfu t\u00f4 thu\u1ebf ti\u1ec1n th\u00f3c k\u1ec3 t\u1edbi 10 v\u1ea1n. Vua d\u1ee5 r\u1eb1ng: \u201cNh\u00e0 n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 c\u1ee7a \u1edf d\u00e2n, th\u00ec \u1edf d\u00e2n c\u0169ng nh\u01b0 \u1edf nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc, c\u00f3 c\u1ea7n g\u00ec. \u0110\u1ee3i sang n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a s\u1ebd thu\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Trung v\u00f5 l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Nh\u01b0 gi\u1eef b\u1ea3o Ti\u00ean L\u00fd. Ban \u0111\u00eam b\u1ea3o b\u1ed1c ch\u00e1y, ch\u00e1y lan t\u1edbi kho th\u00f3c m\u1ea5t h\u01a1n 9.000 h\u1ed9c. Tr\u1ea7n th\u1ea7n Ngh\u1ec7 An t\u1ecbch bi\u00ean nh\u00e0 V\u0103n Nh\u01b0, \u0111em vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean, xin giao xu\u1ed1ng cho L\u1ea1i b\u1ed9 x\u00e9t. Vua kh\u00f4ng n\u1ee1 b\u1eaft t\u1ed9i, ch\u1ec9 c\u00e1ch ch\u1ee9c quan. Gia s\u1ea3n \u0111\u00e3 t\u1ecbch thu \u0111\u1ec1u tr\u1ea3 l\u1ea1i h\u1ebft. Nh\u1eefng qu\u00e2n v\u00e0 l\u1ea1i coi gi\u1eef c\u0169ng \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng r\u1ed3i tha.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai \u0111\u00ecnh th\u1ea7n so\u1ea1n \u0111\u1ecbnh lu\u1eadt l\u1ec7, l\u1ea5y Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00e0nh sung ch\u1ee9c T\u1ed5ng t\u00e0i. D\u1ee5 r\u1eb1ng: \u201cC\u00e1c b\u1ef1c \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc, h\u00ecnh ph\u00e1p \u0111\u1eb7t ra \u0111\u00e3 l\u00e2u. H\u00ecnh ph\u00e1p kh\u00f4ng \u0111\u00fang th\u00ec d\u00e2n kh\u00f4ng ch\u1ed7 m\u00e0 n\u1eafm. Nay lu\u1eadt l\u1ec7 ch\u01b0a \u0111\u1ecbnh, ph\u00e1p ty kh\u00f4ng theo v\u00e0o \u0111\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c, th\u1ef1c kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u00fd \u201cKh\u00e2m tu\u1ea5t minh do\u00e3n\u201d (1. Kh\u00e2m tu\u1ea5t minh do\u00e3n: K\u00ednh c\u1ea9n, th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t, s\u00e1ng su\u1ed1t, tin \u0111\u00fang.) c\u1ee7a tr\u1eabm. B\u1ecdn khanh n\u00ean h\u1ebft l\u00f2ng kh\u1ea3o x\u00e9t nh\u1eefng ph\u00e1p l\u1ec7nh \u0111i\u1ec3n l\u1ec7 c\u1ee7a tri\u1ec1u, tham h\u1ee3p v\u1edbi \u0111i\u1ec1u lu\u1eadt \u0111\u1eddi H\u1ed3ng \u0110\u1ee9c v\u00e0 n\u01b0\u1edbc \u0110\u1ea1i Thanh, l\u1ea5y b\u1ecf c\u00e2n nh\u1eafc m\u00e0 l\u00e0m th\u00e0nh s\u00e1ch. Tr\u1eabm s\u1ebd t\u1ef1 s\u1eeda ch\u1eefa cho \u0111\u00fang \u0111\u1ec3 ban h\u00e0nh\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Chu\u1ea9n \u0111\u1ecbnh t\u1eeb nay tr\u1edf \u0111i ph\u00e0m d\u00e2n s\u1edf t\u1ea1i v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Thanh ng\u1ee5 \u1edf c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, c\u00f3 ai \u0111\u00f3ng thuy\u1ec1n t\u1eeb 7 th\u01b0\u1edbc tr\u1edf l\u00ean, 17 th\u01b0\u1edbc 9 t\u1ea5c tr\u1edf xu\u1ed1ng, th\u00ec m\u1ed9t n\u0103m ph\u1ea3i ch\u1edf, m\u1ed9t n\u0103m \u0111i bu\u00f4n. \u0110\u01b0\u01a1ng \u0111i ch\u1edf m\u00e0 xin \u0111i bu\u00f4n th\u00ec thu ti\u1ec1n thu\u1ebf c\u1ea3ng. Sau v\u00ec d\u00e2n nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi xin \u0111i bu\u00f4n, thuy\u1ec1n v\u1eadn t\u1ea3i ng\u00e0y \u00edt \u0111i n\u00ean b\u00e3i l\u1ec7 \u1ea5y.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Ch\u00e1nh qu\u1ea3n c\u01a1 Trung k\u00edch T\u01b0\u1ee3ng qu\u00e2n l\u00e0 \u0110o\u00e0n \u0110\u1ee9c Lu\u1eadn l\u00e0m Tr\u1ea5n th\u1ee7 H\u01b0ng H\u00f3a.<\/p>\n\n\n\n<p>Nguy\u1ec5n V\u0103n Nh\u01a1n \u0111em qu\u00e2n v\u1ec1 Gia \u0110\u1ecbnh, v\u00ec \u1ed1m xin ngh\u1ec9 vi\u1ec7c th\u00e0nh hai th\u00e1ng. Vua y cho. B\u00e3i h\u01b0\u01a1ng binh Gia \u0110\u1ecbnh, l\u1ea1i cho tr\u1edf v\u1ec1 l\u00e0m ru\u1ed9ng.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i m\u1ed9 d\u00e2n ngo\u1ea1i t\u1ecbch l\u1eadp l\u00e0m ba \u0111\u1ed9i thu\u1ed9c binh thuy\u1ec1n Ngh\u0129a binh.<\/p>\n\n\n\n<p>Mi\u1ec5n cho c\u00e1c t\u00f9 sung d\u1ecbch thu\u1ed9c s\u00e1u tr\u1ea5n Cao B\u1eb1ng, L\u1ea1ng S\u01a1n, Tuy\u00ean Quang, Th\u00e1i Nguy\u00ean, H\u01b0ng H\u00f3a, Y\u00ean Qu\u1ea3ng, kh\u1ecfi ph\u1ea3i ph\u00e1t v\u00e3ng, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c \u1edf l\u1ea1i tr\u1ea5n s\u1edf l\u00e0m vi\u1ec7c, \u0111\u1ec3 cho v\u1ee3 con c\u1ea5p nu\u00f4i.<\/p>\n\n\n\n<p>Tri\u1ec7u 3 ngh\u00ecn binh qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch \u1edf Thanh Ngh\u1ec7 v\u00e0 4 ngh\u00ecn r\u01b0\u1edfi binh thu\u1ed9c Ng\u0169 qu\u00e2n v\u00e0 T\u01b0\u1ee3ng qu\u00e2n \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh v\u1ec1 Kinh.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u01a1n Nam \u0111\u00f3i. D\u00e2n c\u00e1c huy\u1ec7n B\u00ecnh L\u1ee5c, Duy Ti\u00ean, Kim B\u1ea3ng, \u00fd Y\u00ean, Thanh Li\u00eam, h\u1ecdp nhau tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp. Th\u00e0nh th\u1ea7n sai Cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n T\u1ea1i, Ph\u00f3 qu\u1ea3n c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Nh\u00e0n \u0111em qu\u00e2n \u0111i b\u1eaft.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u1edf 5 v\u1ea1n l\u1ea1ng b\u1ea1c \u1edf kho Kinh v\u00e0 s\u00fang \u0111\u1ea1n, di\u00eam ti\u00eau, binh kh\u00ed \u0111em ch\u1ee9a \u1edf th\u00e0nh Gia \u0110\u1ecbnh.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n L\u00fd l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 H\u1eefu b\u1ea3o.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1eb7t th\u00eam Thi\u00eam s\u1ef1 hai t\u00e0o H\u1ed9 H\u00ecnh \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh. L\u1ea5y Tri ph\u1ee7 Nguy\u1ec5n V\u0103n B\u1ea3o v\u00e0 B\u00f9i Ph\u1ee5 \u0110\u1ea1o l\u00e0m Thi\u00eam s\u1ef1 H\u1ed9 b\u1ed9, Nguy\u1ec5n H\u1eefu Tung v\u00e0 L\u00ea V\u0103n Quy\u1ec1n l\u00e0m Thi\u00eam s\u1ef1 H\u00ecnh b\u1ed9 sung l\u00e0m c\u00f4ng vi\u1ec7c t\u00e0o. Sau th\u00e0nh th\u1ea7n th\u1ea5y c\u00f4ng vi\u1ec7c Binh t\u00e0o v\u00e0 \u0110\u00ea ch\u00ednh b\u1eadn nhi\u1ec1u, xin ph\u00e1i th\u00eam Thi\u00eam s\u1ef1 hai b\u1ed9 Binh C\u00f4ng sung l\u00e0m. Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 2, ng\u00e0y B\u00ednh th\u00e2n, t\u1ebf Tr\u1eddi \u0110\u1ea5t \u1edf \u0111\u00e0n Nam giao.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh t\u1eeb nay nh\u1eefng s\u1edb ch\u01b0\u01a1ng trong ngo\u00e0i do \u0111\u01b0\u1eddng quan s\u00e1u b\u1ed9 \u0111\u01b0\u01a1ng ban t\u00e2u l\u00ean, c\u00f9ng c\u1ea3 v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi d\u1ef1 xin l\u00e3nh ch\u1ec9 \u0111\u1ec1u ghi t\u00ean v\u00e0o cu\u1ed1i gi\u1ea5y \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng tra x\u00e9t.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1eafc Th\u00e0nh nhi\u1ec1u thu\u1ebf thi\u1ebfu, th\u00e0nh th\u1ea7n cho r\u1eb1ng c\u00e1c huy\u1ec7n thu \u0111\u00f2i b\u1ea5t l\u1ef1c, xin tr\u00f3i \u0111\u1ec3 tr\u1ecb t\u1ed9i. Vua n\u00f3i: \u201cHuy\u1ec7n l\u1ec7nh l\u00e0 quan th\u1ea7y c\u1ee7a d\u00e2n, l\u00e0m nh\u1ee5c l\u00e0 kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u1ea1o, d\u00e2n c\u00f2n coi ra g\u00ec\u201d. Kh\u00f4ng y l\u1eddi xin.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho c\u00e1c quan \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng \u1edf Thanh Ngh\u1ec7 v\u00e0 B\u1eafc Th\u00e0nh, x\u00e9t nh\u1eefng tri ph\u1ee7 tri huy\u1ec7n thu\u1ed9c quy\u1ec1n gi\u1ecfi k\u00e9m th\u1ebf n\u00e0o t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Cai b\u1ea1 Qu\u1ea3ng B\u00ecnh l\u00e0 L\u00ea \u0110\u1eafc T\u1ea7n quy\u1ec1n l\u00e3nh K\u00fd l\u1ee5c Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1eafp \u0111\u00ea m\u1edbi \u1edf huy\u1ec7n Y\u00ean L\u00e3ng tr\u1ea5n S\u01a1n T\u00e2y. (\u0110\u00ea \u1edf c\u00e1c x\u00e3 V\u0103n Qu\u00e1n, H\u1ea1 L\u00f4i, \u0110\u00f4ng Cao, Trang Vi\u1ec7t, M\u1ea1ch L\u0169ng, d\u00e0i h\u01a1n 1.350 tr\u01b0\u1ee3ng).<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u01b0\u1eddi Qu\u1ea3ng \u0110\u00f4ng n\u01b0\u1edbc Thanh l\u00e0 b\u1ecdn Ch\u00e2u Ph\u00fa Quan thu\u00ea thuy\u1ec1n H\u1ea3i Nam \u0111i bu\u00f4n \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh, xin gi\u1ea3m thu\u1ebf c\u1ea3ng. Th\u00e0nh th\u1ea7n h\u1ea1ch l\u00e0 gi\u1ea3 d\u1ed1i, c\u1ee9 \u0111\u00e1nh thu\u1ebf \u0111\u00fang nh\u01b0 ng\u1ea1ch thuy\u1ec1n Qu\u1ea3ng \u0110\u00f4ng. Vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Vua h\u1ea1 l\u1ec7nh t\u1eeb nay tr\u1edf \u0111i, k\u1ebb ph\u1ee5 tr\u00e1ch thuy\u1ec1n bu\u00f4n n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i c\u1ee9 l\u1ea5y b\u00e0i thuy\u1ec1n \u0111\u1ec3 nghi\u1ec7m, k\u1ebb n\u00e0o gian d\u1ed1i th\u00ec c\u00f3 t\u1ed9i.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Ch\u00e1nh thu\u1ed9c hi\u1ec7u hi\u1ec7u H\u00f9ng nh\u1ea5t Tuy\u00ean Quang l\u00e0 Ma Do\u00e3n \u0110i\u1ec1n l\u00e3nh ch\u00e2u \u0110\u1ea1i Man. Tr\u01b0\u1edbc kia c\u00e1c d\u00e2n man di c\u01b0 ph\u1ea7n nhi\u1ec1u ph\u1ee5 \u1edf ch\u00e2u \u0110\u1ea1i Man. Tr\u1ea5n th\u1ea7n sai th\u1ed5 t\u00f9 thu thu\u1ebf, ng\u01b0\u1eddi Man kh\u00f4ng theo, xin \u0111\u01b0\u1ee3c Do\u00e3n \u0110i\u1ec1n qu\u1ea3n l\u00e3nh (Do\u00e3n \u0110i\u1ec1n tr\u01b0\u1edbc l\u00e0m ch\u00e2u tr\u01b0\u1edfng). Tr\u1ea5n th\u1ea7n nh\u00e2n \u0111\u1ea5y sai \u0111i. Do\u00e3n \u0110i\u1ec1n b\u00e8n ghi t\u00ean nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Man m\u1edbi v\u00e0 c\u0169 c\u1ed9ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n 500 ng\u01b0\u1eddi, chia l\u00e0m 280 b\u1ebfp, h\u1eb1ng n\u0103m n\u1ed9p thu\u1ebf b\u1ea1c l\u00e0 560 l\u1ea1ng. Th\u00e0nh th\u1ea7n t\u00e2u vi\u1ec7c \u1ea5y l\u00ean, m\u1edbi c\u00f3 m\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y th\u1ed5 t\u00f9 \u1edf H\u01b0ng H\u00f3a l\u00e0 C\u1ea7m Nh\u01a1n Khu\u1ec3 l\u00e0m Tr\u01b0\u1edfng ch\u00e2u ch\u00e2u Ph\u00f9 Hoa (nay l\u00e0 Ph\u00f9 Y\u00ean), C\u1ea7m Nh\u01a1n La l\u00e0m ph\u00f3.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u01b0\u1edbng gi\u1eb7c \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh l\u00e0 b\u1ecdn \u0110\u1eb7ng Tr\u1ea7n Si\u00eau v\u00e0 V\u00f5 \u0110\u00ecnh L\u1ee5c l\u1ea1i h\u1ecdp \u0111\u1ea3ng \u1edf K\u00ednh L\u00e3o (t\u00ean x\u00e3, thu\u1ed9c huy\u1ec7n M\u1ef9 L\u01b0\u01a1ng) h\u01a1n ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi, nh\u00e2n s\u01a1 h\u1edf \u0111i c\u01b0\u1edbp b\u00f3c, L\u00ea Ch\u1ea5t \u0111em binh \u0111i b\u1eaft. Ch\u1ea5t \u0111\u00f3ng \u0111\u1ed3n \u1edf \u1ee9ng Thi\u00ean, sai Ph\u00f3 th\u1ed1ng ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Ti\u1ec1n \u0111\u1ed3n H\u1eadu qu\u00e2n l\u00e0 \u0110\u1eb7ng \u0110\u1ee9c B\u00ednh, Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 H\u1eadu b\u1ea3o tam l\u00e0 Ng\u00f4 V\u0103n D\u1ea7n, Cai \u0111\u1ed9i ph\u00f3 tr\u01b0\u1edfng chi chi Ch\u01b0\u01a1ng ngh\u0129a l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Ch\u1ec9nh v\u00e0 Cai c\u01a1 Ng\u00f4 V\u0103n T\u1ea5n l\u00e0m ti\u1ec1n du. Khi qu\u00e2n \u0111\u1ebfn Y\u1ebfn V\u0129 (t\u00ean x\u00e3, thu\u1ed9c huy\u1ec7n Ho\u00e0i An), ph\u1ee5c binh c\u1ee7a gi\u1eb7c b\u1ed1n m\u1eb7t n\u1ed5i d\u1eady. Ti\u1ebfn ch\u1ea1y tr\u01b0\u1edbc; B\u00ednh c\u00f9ng D\u1ea7n v\u00e0 Ch\u1ec9nh \u0111\u00e1nh nhau b\u1ecb ch\u1ebft t\u1ea1i tr\u1eadn. Ch\u1ea5t ch\u00e9m Ti\u1ebfn \u0111\u1ec3 r\u0103n qu\u00e2n. L\u1ea1i \u1ee7y cho Tr\u1ea5n th\u1ee7 S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n, Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Tuy\u1ec3n phong ti\u1ec1n l\u00e0 Mai V\u0103n Ch\u00e2u ti\u1ebfn qu\u00e2n t\u1edbi Th\u1ee9c C\u1ed1c (t\u00ean x\u00e3, thu\u1ed9c huy\u1ec7n Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c). Qu\u00e2n gi\u1eb7c ch\u1ed1ng \u0111\u00e1nh. Xu\u00e2n v\u00e0 Ch\u00e2u l\u00f9a \u0111\u00e1nh tan. Ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c 4 \u0111\u1ea7u gi\u1eb7c, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n hai ch\u1ee5c ng\u01b0\u1eddi. Vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Th\u01b0\u1edfng cho quan v\u00e0 binh h\u01a1n 1.000 quan ti\u1ec1n, t\u1eb7ng D\u1ea7n l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay, Ch\u1ec9nh l\u00e0m Cai c\u01a1.<\/p>\n\n\n\n<p>\u1edf Gia \u0110\u1ecbnh g\u1ea1o r\u1ebb, m\u1ed7i ph\u01b0\u01a1ng gi\u00e1 2 ti\u1ec1n 30 \u0111\u1ed3ng. Sai b\u1ed1n tr\u1ea5n Phi\u00ean An, Bi\u00ean H\u00f2a, V\u0129nh Thanh, \u0110\u1ecbnh T\u01b0\u1eddng, cho d\u00e2n n\u1ed9p t\u00f4 \u0111\u1ec1u n\u1ed9p th\u00f3c g\u1ea5p \u0111\u00f4i, quan theo gi\u00e1 kh\u1ea5u tr\u1eeb ti\u1ec1n thu\u1ebf th\u00e2n.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ecf l\u1ec7nh c\u1ea5m bu\u00f4n th\u00f3c cho H\u00e0 Ti\u00ean. Tr\u01b0\u1edbc kia M\u1ea1c T\u1eed Thi\u00eam tr\u1ea5n th\u1ee7 H\u00e0 Ti\u00ean, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u1ea5y ri\u00eang hai \u0111\u1ea1o Long Xuy\u00ean, Ki\u00ean Giang l\u1ec7 v\u00e0o V\u0129nh Thanh, H\u00e0 Ti\u00ean m\u1ed7i n\u0103m ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111ong m\u1ed9t v\u1ea1n h\u1ed9c th\u00f3c. K\u1ebb n\u00e0o bu\u00f4n gian tr\u1ecb t\u1ed9i. \u0110\u1ebfn nay hai \u0111\u1ea1o l\u1ea1i thu\u1ed9c v\u1ec1 H\u00e0 Ti\u00ean qu\u1ea3n l\u00e3nh, b\u00e8n b\u1ecf l\u1ec7 c\u1ea5m \u1ea5y, vi\u1ec7c mua b\u00e1n l\u01b0u th\u00f4ng, d\u00e2n \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ec7n.<\/p>\n\n\n\n<p>Tri\u1ec7u M\u1ea1c C\u00f4ng Du, v\u00e0 M\u1ea1c C\u00f4ng T\u00e0i v\u1ec1 Kinh, tha dao d\u1ecbch cho 50 ng\u01b0\u1eddi nh\u00e0.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 2 nhu\u1eadn, n\u01b0\u1edbc V\u1ea1n T\u01b0\u1ee3ng sai s\u1ee9 sang c\u1ed1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ea3y s\u00e1ch Man \u1edf Cam L\u1ed9 v\u00e0o c\u1ed1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Bi\u1ec1n binh N\u1ed9i h\u1ea7u v\u00e0 Trung h\u1ea7u c\u00f3 k\u1ebb \u0111\u00f3n xa gi\u00e1 k\u00eau ki\u1ec7n. Vua n\u00f3i: \u201cTri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 \u0111\u1eb7t quan coi ph\u00e1p lu\u1eadt, ai c\u00f3 oan khu\u1ea5t g\u00ec, n\u00ean theo th\u1ee9 t\u1ef1 m\u00e0 k\u00eau ki\u1ec7n, sao d\u00e1m nh\u1ea3m nh\u00ed nh\u01b0 th\u1ebf\u201d. Sai \u0111\u00e1nh roi.<\/p>\n\n\n\n<p>Hi\u1ec7p tr\u1ea5n Thanh Hoa l\u00e0 Nguy\u1ec5n Ho\u00e0i Qu\u1ef3nh vay ri\u00eang ti\u1ec1n kho. Tham hi\u1ec7p l\u00e0 \u0110inh V\u0103n Nh\u00e3 h\u1ea1ch t\u00e2u. Sai Nguy\u1ec5n T\u0103ng \u0110\u1ecbch v\u00e0 Nguy\u1ec5n Th\u1eeba Th\u00e2n \u0111\u1ebfn x\u00e9t h\u1ecfi. Ho\u00e0i Qu\u1ef3nh d\u00e2ng s\u1edb xin nh\u1eadn t\u1ed9i. Vua tha cho, truy thu n\u1ed9p v\u00e0o kho.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Th\u1ef1 tham tri H\u00ecnh b\u1ed9 l\u00e3nh H\u00ecnh t\u00e0o B\u1eafc Th\u00e0nh l\u00e0 Tr\u1ecbnh Hi\u1ebfn \u0111\u1ed5i l\u00e0m Th\u1ef1 tham tri Binh b\u1ed9 l\u00e3nh Binh t\u00e0o.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y K\u1ef7 m\u00f9i, s\u1eeda l\u1ea1i Th\u00e1i mi\u1ebfu. Th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n cho l\u00ednh v\u00e0 th\u1ee3 theo th\u1ee9 b\u1ef1c kh\u00e1c nhau.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u1edf g\u1ed7 \u1edf Ngh\u1ec7 An n\u1ed9p v\u1ec1 Kinh.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n Ng\u00f4 Kh\u1ea3n l\u00e0m Thi\u00eam s\u1ef1 H\u1ed9 b\u1ed9.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u01b0\u1edbc Xi\u00eam La sai b\u1ecdn Phi Nh\u00e3 Phi Ph\u1eadt \u0111\u1ebfn d\u00e2ng s\u1ea3n v\u1eadt \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng. Trong th\u01b0 n\u00f3i \u0111\u1ebfn t\u1ed9i tr\u1ea1ng c\u1ee7a N\u1eb7c Ch\u0103n t\u1ef1 ti\u1ec7n gi\u1ebft b\u1ecdn Cao La H\u00e2m Mang, Tr\u00e0 Tri Bi\u1ec7n. Vua sai Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00e0nh b\u1ebb r\u1eb1ng: \u201cCao La H\u00e2m Mang, Tr\u00e0 Tri Bi\u1ec7n \u00e2m m\u01b0u ph\u1ea3n ngh\u1ecbch, N\u1eb7c Ch\u0103n l\u00e0 vua gi\u1ebft \u0111i, c\u0169ng nh\u01b0 b\u1ec1 t\u00f4i \u1edf bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng gi\u1ebft m\u1ed9t k\u1ebb l\u1ea1i ph\u1ea1m ph\u00e1p, th\u00ec c\u00f3 t\u1ed9i g\u00ec? Hu\u1ed1ng n\u01b0\u1edbc Xi\u00eam phong m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 b\u1eb1ng s\u1eafc \u0111\u1ec3 hi\u1ec1m kh\u00edch, h\u00e1 n\u00ean ch\u1ec9 tr\u00e1ch m\u1ed9t m\u00ecnh N\u1eb7c Ch\u0103n sao?\u201d. S\u1ee9 gi\u1ea3 l\u1ea1i xin b\u1ea3o vua n\u01b0\u1edbc Ch\u00e2n L\u1ea1p th\u00e2n sang n\u01b0\u1edbc Xi\u00eam \u0111\u1ec3 h\u1ed9i t\u00e1ng Ph\u1eadt v\u01b0\u01a1ng tr\u01b0\u1edbc. Vua l\u1ea1i sai d\u1ee5 r\u1eb1ng: \u201cCh\u00e2n L\u1ea1p t\u1eeb khi c\u00f3 n\u01b0\u1edbc t\u1edbi nay, ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 l\u1ec5 vua th\u00e2n \u0111i m\u1eebng vi\u1ebfng bao gi\u1edd. N\u1ebfu c\u00f3 l\u1ea7m l\u1ed7i, \u0111\u01b0a th\u01b0 r\u0103n b\u1ea3o l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c, hay sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn tr\u00e1ch c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c, sao l\u1ea1i b\u1eaft b\u1ecf n\u01b0\u1edbc m\u00e0 \u0111i? L\u1ea5y n\u01b0\u1edbc l\u1edbn v\u1ed7 v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc nh\u1ecf, \u0111\u00f3 l\u00e0 thu\u1eadn theo l\u1ebd tr\u1eddi. N\u1ebfu n\u01b0\u1edbc ng\u01b0\u01a1i l\u00e0m tr\u00e1i l\u1ebd tr\u1eddi th\u00ec h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a N\u1eb7c Ch\u0103n bi\u1ebft l\u00e0m sao \u0111\u01b0\u1ee3c?\u201d. S\u1ee9 gi\u1ea3 kh\u00f4ng n\u00f3i \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1eefa. H\u00e0nh nh\u00e2n c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc Xi\u00eam c\u00f3 S\u00eanh H\u00e2m tr\u01b0\u1edbc kia \u0111\u00e3 t\u1eebng h\u1ea7u vua \u1edf th\u00e0nh V\u1ecdng C\u00e1c. Vua sai h\u1eadu \u0111\u00e3i v\u1ed7 v\u1ec1 v\u00e0 th\u01b0\u1eddng h\u1ecfi v\u1ec1 vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc Xi\u00eam, H\u00e2m \u0111\u1ec1u n\u00f3i h\u1ebft, kh\u00f4ng gi\u1ea5u \u0111i\u1ec1u g\u00ec.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y N\u1eb7c Ch\u0103n c\u00f9ng n\u01b0\u1edbc Xi\u00eam g\u00e2y \u00e1c, ch\u1ec9 tr\u00f4ng nh\u1edd v\u00e0o ta. \u0110\u1ebfn khi nghe s\u1ee9 Xi\u00eam l\u1ea1i ch\u1ea7u, cho r\u1eb1ng ta vui v\u1ebb v\u1edbi Xi\u00eam, N\u1eb7c Ch\u0103n r\u1ea5t s\u1ee3. Vua sai \u0111\u00ecnh th\u1ea7n l\u00e0m th\u01b0 b\u1ea3o cho bi\u1ebft nh\u1eefng l\u1eddi h\u1ecfi \u0111\u00e1p v\u1edbi s\u1ee9 Xi\u00eam khi\u1ebfn cho y\u00ean l\u00f2ng. L\u1ea1i d\u1ee5 r\u1eb1ng: \u201cN\u01b0\u1edbc ng\u01b0\u01a1i h\u00e3y c\u00f2n suy y\u1ebfu, th\u1ebf ch\u01b0a th\u1ec3 tranh v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi Xi\u00eam \u0111\u01b0\u1ee3c. Nay n\u01b0\u1edbc Xi\u00eam c\u00f3 tang Ph\u1eadt v\u01b0\u01a1ng tr\u01b0\u1edbc, v\u01b0\u01a1ng tuy kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u00e2n h\u00e0nh \u0111i \u0111\u01b0\u1ee3c, nh\u01b0ng c\u0169ng nh\u00e2n l\u00fac n\u00e0y sai s\u1ee9 sang h\u1ed9i t\u00e1ng, \u0111\u1ec3 t\u1ecf t\u00ecnh giao hi\u1ebfu\u201d. N\u1eb7c Ch\u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0 c\u1ea3 m\u1eebng, d\u00e2ng bi\u1ec3u t\u1ea1 \u01a1n.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u1ea5n th\u1ee7 S\u01a1n T\u00e2y l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u1edbc Ph\u01b0\u1ee3ng, Hi\u1ec7p tr\u1ea5n l\u00e0 Ho\u00e0ng T\u1eed Cao b\u00e1o thi\u00ean tai kh\u00f4ng \u0111\u00fang b\u1ecb mi\u1ec5n ch\u1ee9c. L\u1ea5y D\u01b0\u01a1ng C\u00f4ng T\u00f2ng l\u00e0m Hi\u1ec7p tr\u1ea5n, ph\u1ee5c ch\u1ee9c cho V\u00f5 Xu\u00e2n C\u1ea9n l\u00e0m Tham hi\u1ec7p.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho Kh\u00e2m sai cai c\u01a1 T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc Ngo\u1ea1n l\u00e0m Kh\u00e2m sai ch\u01b0\u1edfng c\u01a1.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 3, ng\u00e0y Nh\u00e2m ng\u1ecd, duy\u1ec7t c\u00e1c qu\u00e2n \u1edf tr\u01b0\u1edbc \u0111i\u1ec7n C\u00e0n Nguy\u00ean, d\u1eabn s\u1ee9 Xi\u00eam \u0111\u1ebfn xem. Th\u01b0\u1edfng cho c\u00e1c qu\u00e2n 2.500 quan ti\u1ec1n. Ng\u00e0y h\u00f4m sau thao di\u1ec5n chi\u1ebfn thuy\u1ec1n \u1edf s\u00f4ng H\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua ung dung c\u00f9ng b\u1ecdn T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc L\u01b0\u01a1ng b\u00e0n v\u1ec1 c\u01a1 l\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng binh. D\u1ee5 r\u1eb1ng: \u201cC\u00f4n L\u00f4n, Ph\u00fa Qu\u1ed1c, Th\u1ecb N\u1ea1i, C\u00f9 M\u00f4ng, tr\u1eabm c\u00f9ng t\u01b0\u1edbng s\u0129 c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i \u0111\u00e3 tr\u0103m tr\u1eadn \u0111\u00e1nh v\u1ea5t v\u1ea3 m\u1edbi c\u00f3 ng\u00e0y nay. L\u00fac y\u00ean \u0111\u1eebng qu\u00ean l\u00fac nguy, \u0111\u00f3 th\u1ef1c l\u00e0 \u0111\u1ea1o gi\u1eef n\u01b0\u1edbc y\u00ean d\u00e2n\u201d. B\u1ecdn L\u01b0\u01a1ng c\u00fai \u0111\u1ea7u t\u1ea1.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y H\u1eefu tham tri L\u1ea1i b\u1ed9 Nguy\u1ec5n H\u1eefu Th\u1eadn l\u00e0m H\u1eefu tham tri H\u1ed9 b\u1ed9, H\u1eefu Th\u1eadn t\u00ednh c\u1ea9n h\u1eadu c\u00f3 m\u01b0u k\u1ebf. Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 H\u1ed9 b\u1ed9 L\u00ea Quang \u0110\u1ecbnh t\u00e2u xin \u0111i\u1ec1u b\u1ed5, n\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1eb7t thuy\u1ec1n To\u00e0n b\u00ednh \u1edf B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh, sai tr\u1ea5n th\u1ea7n m\u1ed9 d\u00e2n ngo\u1ea1i t\u1ecbch sung v\u00e0o.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Thu\u1ed9c n\u1ed9i ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Tuy\u00ean ki\u00eam Qu\u1ea3n v\u1ec7 Ch\u1ea5n b\u1ea3o nh\u1ea5t.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai b\u1ecdn Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc Ngo\u1ea1n, Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay Tr\u1ea7n V\u0103n Trinh, Thi\u00eam s\u1ef1 Ph\u1ea1m V\u0103n To\u00e1n sung Ch\u00e1nh ph\u00f3 s\u1ee9 sang Xi\u00eam. (T\u1eb7ng Ph\u1eadt v\u01b0\u01a1ng 120 t\u1ea5m l\u1ee5a tr\u1eafng, 100 t\u1ea5m v\u1ea3i tr\u1eafng, 2.000 c\u00e2n \u0111\u01b0\u1eddng c\u00e1t, \u0111\u01b0\u1eddng ph\u1ed5i, \u0111\u01b0\u1eddng ph\u00e8n \u0111\u1ec1u 500 c\u00e2n; cho vua th\u1ee9 hai 80 t\u1ea5m l\u1ee5a tr\u1eafng, 80 t\u1ea5m v\u1ea3i tr\u1eafng, 1.000 c\u00e2n \u0111\u01b0\u1eddng c\u00e1t, \u0111\u01b0\u1eddng ph\u1ed5i \u0111\u01b0\u1eddng ph\u00e8n \u0111\u1ec1u 300 c\u00e2n).<\/p>\n\n\n\n<p>Vua sai L\u1ea1i b\u1ed9 vi\u1ebft th\u01b0 tr\u1ea3 l\u1eddi v\u1ec1 vi\u1ec7c thu x\u1ebfp vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc Ch\u00e2n L\u1ea1p r\u1eb1ng: \u201cN\u01b0\u1edbc Ch\u00e2n L\u1ea1p l\u00e0 m\u1ed9t n\u01b0\u1edbc phi\u00ean nh\u1ecf, ng\u01b0\u1eddi th\u01b0a \u0111\u1ea5t h\u1eb9p, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u00e1c vua th\u00e1nh ta phong cho \u00f4ng cha N\u1eb7c Ch\u0103n m\u1ed9t n\u01b0\u1edbc m\u1ed9t vua, ch\u00ednh quy\u1ec1n v\u1ec1 m\u1ed9t m\u1ed1i, cho n\u00ean c\u00f3 th\u1ec3 n\u1eafm \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ec1ng m\u1ed1i \u0111\u1ec3 gi\u1eef g\u00ecn v\u00f4 s\u1ef1; nay v\u00ec n\u01b0\u1edbc lo\u1ea1n ly \u0111\u00e3 l\u00e2u, s\u1ee9c ng\u01b0\u1eddi m\u00f2n m\u1ecfi, N\u1eb7c Ch\u0103n \u0111\u00e3 l\u00e0m qu\u1ed1c v\u01b0\u01a1ng m\u00e0 em l\u00e0 N\u1eb7c Nguy\u00ean l\u1ea1i l\u00e0m vua th\u1ee9 hai, N\u0103m Y\u00eam l\u00e0m vua th\u1ee9 ba, m\u1ed9t n\u01b0\u1edbc ba vua, nh\u00e2n d\u00e2n do \u0111\u00f3 mang hai l\u00f2ng. M\u1edbi \u0111\u00e2y nghe d\u00e2n Man kh\u00f4ng y\u00ean, cho n\u00ean h\u1ea1 l\u1ec7nh cho kh\u1ed5n th\u1ea7n \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh \u0111em qu\u00e2n tr\u1ea5n gi\u1eef, \u0111\u1ea5y l\u00e0 ngh\u0129a y\u00eau n\u01b0\u1edbc nh\u1ecf kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00ec l\u1ee3i, c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i th\u00edch d\u1ee5ng binh. Hu\u1ed1ng chi N\u1eb7c Ch\u0103n \u0111em th\u1ea7n d\u00e2n trong n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 th\u1edd hai n\u01b0\u1edbc l\u1edbn c\u0169ng ch\u1ec9 l\u00e0 mong nh\u1edd uy \u0111\u1ee9c \u0111\u1ec3 gi\u1eef b\u1edd c\u00f5i to\u00e0n v\u1eb9n m\u00e0 th\u00f4i. Trong khi N\u1eb7c Ch\u0103n c\u00f3 vi\u1ec7c m\u00e0 n\u01b0\u1edbc Xi\u00eam trong th\u00ec c\u00f3 qu\u1ed1c tang, ngo\u00e0i th\u00ec c\u00f3 vi\u1ec7c qu\u00e2n, th\u1ebf \u1ea5y kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u00f4ng coi c\u1ea3 \u0111\u01b0\u1ee3c, n\u01b0\u1edbc ta \u0111\u01b0a qu\u00e2n \u0111i tu\u1ea7n ngo\u00e0i bi\u1ec3n \u0111\u1ec3 nh\u00e2n gi\u1eef cho y\u00ean, ch\u1eb3ng nh\u1eefng l\u00e0 gi\u00fap cho N\u1eb7c Ch\u0103n m\u00e0 c\u0169ng gi\u00fap c\u1ea3 cho n\u01b0\u1edbc Xi\u00eam n\u1eefa. \u0110\u01b0\u1eddng s\u00e1 xa c\u00e1ch e v\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng su\u1ed1t \u0111\u01b0\u1ee3c \u00fd \u1ea5y, n\u00ean n\u00f3i r\u00f5 ra\u201d. S\u1ee9 gi\u1ea3 n\u01b0\u1edbc Xi\u00eam c\u0169ng xin v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc. Th\u01b0\u1edfng cho r\u1ea5t h\u1eadu, khi\u1ebfn c\u00f9ng v\u1edbi s\u1ee9 ta \u0111\u1ec1u \u0111i.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1eafc Th\u00e0nh b\u1ecb h\u1ea1n. Tr\u1ea5n th\u1ea7n Ngh\u1ec7 An t\u00e2u n\u00f3i: \u201cTr\u00e0 L\u00e2n, Quy H\u1ee3p \u1edf mi\u1ec1n th\u01b0\u1ee3ng du, \u0111\u01b0\u1eddng quan b\u00e1o t\u1ea5t ph\u1ea3i \u0111i qua. Xin \u0111\u1eb7t m\u1ed7i n\u01a1i m\u1ed9t hi\u1ec7p th\u1ee7, \u0111\u1ec3 sai coi vi\u1ec7c thu thu\u1ebf v\u00e0 \u0111\u1ec3 b\u00e1o tin ngo\u00e0i bi\u00ean cho nhanh\u201d. Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>Tha t\u00f4 thu\u1ebf dao d\u1ecbch cho huy\u1ec7n T\u1ed1ng S\u01a1n, c\u1ea5p th\u00eam l\u01b0\u01a1ng ti\u1ec1n cho binh l\u00ednh. Vua th\u1ea5y T\u1ed1ng S\u01a1n l\u00e0 \u0111\u1ea5t thang m\u1ed9c, c\u1ed7i g\u1ed1c \u1edf \u0111\u00f3, mu\u1ed1n ra \u01a1n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, h\u1ea1 chi\u1ebfu cho t\u1eeb nay t\u00f4 thu\u1ebf dao d\u1ecbch \u0111\u1ec1u mi\u1ec5n. Nh\u1eefng binh \u1edf v\u1ec7 T\u00edn uy Th\u1ecb n\u1ed9i m\u1ed7i n\u0103m c\u1ea5p cho m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 12 ph\u01b0\u01a1ng g\u1ea1o, nh\u01b0 c\u00f3 sai ph\u00e1i vi\u1ec7c qu\u00e2n th\u00ec c\u1ea5p cho l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng kh\u00e1c (1 quan ti\u1ec1n 1 ph\u01b0\u01a1ng g\u1ea1o), h\u1eb1ng n\u0103m c\u1ee9 th\u00e1ng 12 th\u00ec \u0111\u00f2i v\u1ec1 t\u1eadp h\u1ee3p \u1edf Kinh. T\u1ea1i tr\u1ea5n th\u00ec c\u1ea5p qu\u1ea7n \u00e1o, 3 quan ti\u1ec1n v\u00e0 m\u1ed9t th\u00e1ng ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng (1 quan 5 ti\u1ec1n), \u0111\u1ebfn Kinh th\u00ec chi\u1ebfu theo l\u1ec7 l\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a binh T\u1ea3 h\u1ea7u H\u1eefu h\u1ea7u v\u00e0 Trung nh\u1ea5t m\u00e0 c\u1ea5p. R\u1ed3i h\u1ea1 l\u1ec7nh cho c\u00e1c th\u00e0nh dinh tr\u1ea5n, ph\u00e0m binh c\u00e1c \u0111\u1ed9i thuy\u1ec1n B\u00ednh qu\u00ea \u1edf T\u1ed1ng S\u01a1n th\u00ec quan th\u1ed1ng qu\u1ea3n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c sai b\u1eeba l\u00e0m vi\u1ec7c v\u1eb7t, \u0111\u1ec3 t\u1ecf ph\u00e2n bi\u1ec7t.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh l\u1ec7 l\u01b0\u01a1ng cho c\u00e1c \u0111\u1ed9i N\u1ed9i h\u1ea7u, Trung h\u1ea7u, T\u1ea3 h\u1ea7u. Ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean \u1ee9ng tr\u1ef1c th\u00ec chi\u1ebfu th\u00e1ng chi l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng, th\u00e1ng nhu\u1eadn th\u00ec th\u00f4i; ng\u01b0\u1eddi chia ban th\u00ec th\u00e1ng thi\u1ebfu kh\u1ea5u \u0111i 1 ng\u00e0y, th\u00e1ng nhu\u1eadn v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c chi c\u1ea5p.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 \u00e1n th\u1ee7 b\u1ea3o H\u00e0 Trung l\u00e0 L\u00ea Ph\u01b0\u1edbc \u0110i\u1ec3n cho r\u1eb1ng ph\u1ea9m tr\u1eadt \u1edf tr\u00ean ch\u1ee9c Tham hi\u1ec7p, n\u00ean c\u00e1c gi\u1ea5y t\u1edd quan h\u1ec7 do tr\u1ea5n Ngh\u1ec7 An g\u1eedi m\u00e0 c\u00f3 vi\u1ebft ch\u1ee9c h\u00e0m Tham hi\u1ec7p k\u00fd \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng nh\u1eadn c\u1ea3. Tham hi\u1ec7p L\u01b0u V\u0103n V\u01b0\u1ee3ng \u0111em vi\u1ec7c \u1ea5y h\u1ecfi, Tr\u1ea5n th\u1ee7 Hu\u1ef3nh Vi\u1ebft To\u1ea3n, Hi\u1ec7p tr\u1ea5n Ng\u00f4 Nh\u01a1n T\u0129nh \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0111em s\u1ef1 tr\u1ea1ng t\u00e2u l\u00ean. Vua b\u00e8n h\u1ea1 l\u1ec7nh t\u1eeb nay v\u1ec1 sau \u1edf tr\u1ea5n c\u00f3 truy\u1ec1n b\u00e1o vi\u1ec7c qu\u00e2n, th\u00ec Tr\u1ea5n th\u1ee7 v\u00e0 Hi\u1ec7p tr\u1ea5n l\u00e0 ch\u1ee7, duy c\u00e1c vi\u1ec7c ki\u1ec7n t\u1ee5ng v\u00e0 l\u01b0\u01a1ng ti\u1ec1n th\u00ec Tham hi\u1ec7p m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Cai \u0111\u1ed9i Nguy\u1ec5n V\u0103n Qu\u00fd l\u00e0m Th\u1ee7 ng\u1ef1 c\u1eeda bi\u1ec3n V\u0103n \u00fac (thu\u1ed9c t\u1ec9nh H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng).<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u01b0\u1edfng dinh l\u00e3nh ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng Ti\u1ec1n qu\u00e2n l\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh \u0110\u1eafc ch\u1ebft, t\u1eb7ng Thi\u1ebfu b\u1ea3o, cho ti\u1ec1n 400 quan, sai quan \u0111\u1ebfn d\u1ee5 t\u1ebf.<\/p>\n\n\n\n<p>Khai m\u1ecf s\u1eaft La B\u00f4n \u1edf Bi\u00ean H\u00f2a. B\u1ecdn l\u00e1i bu\u00f4n ng\u01b0\u1eddi Thanh l\u00e0 L\u00e2m \u00fac Tam v\u00e0 L\u00fd Kinh l\u00e3nh tr\u01b0ng, m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi th\u1ed5 d\u00e2n v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Thanh l\u1eadp l\u00e0m \u0111\u1ed9i Thi\u1ebft tr\u01b0\u1eddng, m\u1ed7i n\u0103m n\u1ed9p thu\u1ebf s\u1eaft m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 50 c\u00e2n.<\/p>\n\n\n\n<p>Nguy\u1ec5n V\u0103n T\u1ed3n \u0111\u00f3ng th\u00fa \u1edf La B\u00edch, qu\u00e2n nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb b\u1ec7nh n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ed9c. Nguy\u1ec5n V\u0103n Nh\u01a1n t\u00e2u xin r\u00fat v\u1ec1 m\u00e0 m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n [Vi\u1ec7t] ng\u1ee5 \u1edf Ch\u00e2n L\u1ea1p l\u1eadp l\u00e0m ba \u0111\u1ed9i Tr\u00e1ng ng\u1ef1, C\u01b0\u1eddng ng\u1ef1 v\u00e0 Uy ng\u1ef1 \u0111\u1ec1u cho t\u00f9y n\u01a1i \u0111\u00f3ng gi\u1eef. Vua theo l\u1eddi. Chi\u1ebfu d\u1ee5 vua n\u01b0\u1edbc Ch\u00e2n L\u1ea1p r\u1eb1ng: \u201cNay n\u01b0\u1edbc Phi\u00ean y\u00ean t\u0129nh, kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111\u1ec3 qu\u00e2n l\u1ea1i n\u1eefa, n\u1ebfu c\u00f3 s\u1ef1 c\u1ea7n k\u00edp s\u1ebd ph\u00e1t qu\u00e2n c\u0169ng ch\u01b0a mu\u1ed9n\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua c\u00f9ng b\u1ecdn Ph\u1ea1m Nh\u01b0 \u0110\u0103ng, Ph\u1ea1m \u0110\u0103ng H\u01b0ng b\u00e0n v\u1ec1 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebft ngh\u0129a x\u01b0a nay. Nh\u01b0 \u0110\u0103ng th\u01b0a r\u1eb1ng: \u201cNg\u01b0\u1eddi gi\u1eef ti\u1ebft ngh\u0129a \u0111\u1eddi n\u00e0o ch\u1eb3ng c\u00f3? Do ng\u01b0\u1eddi tr\u00ean b\u1ed3i d\u01b0\u1ee1ng cho \u0111\u1ea5y th\u00f4i. B\u1ea3n tri\u1ec1u nh\u01b0 V\u00f5 T\u00e1nh, Ng\u00f4 T\u00f9ng Ch\u00e2u, ti\u1ebft ngh\u0129a \u0111\u00e1ng k\u00ednh, ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a c\u0169ng kh\u00f4ng h\u01a1n \u0111\u01b0\u1ee3c!\u201d. Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Tri huy\u1ec7n Tr\u1ea7n Tr\u1ecdng Huy\u00ean l\u00e0m tr\u1ee3 gi\u00e1o Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea1c Ho\u00e0n v\u00e0o c\u1ed1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ecf l\u1ec7 thu\u1ebf c\u00e1c m\u1ecf v\u00e0ng, di\u00eam ti\u00eau, l\u01b0u ho\u00e0ng \u1edf H\u01b0ng H\u00f3a v\u00e0 Tuy\u00ean Quang. (M\u1ecf v\u00e0ng \u0111\u1ed9ng H\u01b0\u01a1ng S\u01a1n tr\u1ea5n H\u01b0ng&nbsp; H\u00f3a l\u1ec7 n\u1ed9p thu\u1ebf v\u00e0ng 1 l\u1ea1ng 5 \u0111\u1ed3ng c\u00e2n; m\u1ecf di\u00eam ti\u00eau B\u1ea3n V\u0129nh l\u1ec7 n\u1ed9p thu\u1ebf di\u00eam ti\u00eau 100 c\u00e2n; m\u1ecf l\u01b0u ho\u00e0ng An Ph\u00fa l\u1ec7 n\u1ed9p thu\u1ebf l\u01b0u ho\u00e0ng 100&nbsp; c\u00e2n. N\u0103m nay c\u00e1c m\u1ecf kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi khai l\u1ea5y, quan B\u1eafc Th\u00e0nh t\u00e2u cho mi\u1ec5n thu\u1ebf).<\/p>\n\n\n\n<p>Qu\u1ea3n \u0111\u1ea1o Ki\u00ean Giang l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u1edbc Gi\u00e1o v\u00e0 qu\u1ea3n \u0111\u1ed3n Uy vi\u1ec5n l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n T\u1ed3n v\u00e0o ch\u1ea7u, vua cho m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 10 l\u1ea1ng v\u00e0ng, 30 l\u1ea1ng b\u1ea1c v\u00e0 200 quan ti\u1ec1n, \u00e1o th\u01b0\u1eddng 3 c\u1eb7p, m\u0169 \u00e1o m\u1ed9t b\u1ed9.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00f9a h\u1ea1, th\u00e1ng 4, ng\u00e0y m\u1ed3ng 1, t\u1ebf h\u1ea1 h\u01b0\u1edfng.<\/p>\n\n\n\n<p>Hu\u1ef3nh Vi\u1ebft To\u1ea3n v\u00ec tang v\u1ee3, xin ngh\u1ec9 vi\u1ec7c tr\u1ea5n. Vua cho. L\u1ea5y Ph\u00f3 \u0111\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf T\u1ea3 dinh qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch Tr\u1ecbnh Ng\u1ecdc Tr\u00ed quy\u1ec1n l\u00e3nh Tr\u1ea5n th\u1ee7 Ngh\u1ec7 An.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 H\u00ecnh b\u1ed9 l\u00e0 Nguy\u1ec5n T\u1eed Ch\u00e2u ch\u1ebft; t\u1eb7ng Tham ch\u00ednh, c\u1ea5p 3 ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9 phu.<\/p>\n\n\n\n<p>Tham hi\u1ec7p H\u00e0 Ti\u00ean l\u00e0 D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Ch\u00e2u c\u00f9ng Hi\u1ec7p tr\u1ea5n Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c H\u1ed9i v\u1ed1n c\u00f3 hi\u1ec1m kh\u00edch v\u1edbi nhau. T\u1eeb khi Tr\u1ea5n th\u1ee7 Nguy\u1ec5n V\u0103n Thi\u1ec7n ch\u1ebft r\u1ed3i, hai ng\u01b0\u1eddi chuy\u00ean coi vi\u1ec7c tr\u1ea5n. H\u1ed9i hay m\u01b0u l\u1ee3i, sai ri\u00eang ng\u01b0\u1eddi \u0111i Ch\u00e2n L\u1ea1p. Ch\u00e2u bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c, b\u00e8n h\u1ecdp c\u00e1c vi\u00ean bi\u1ec1n thu\u1ed9c tr\u1ea5n b\u1eaft gi\u1eef nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee9ng \u0111\u1ec3 tra h\u1ecfi. H\u1ed9i b\u1ea3o k\u00eau \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh, Ch\u00e2u \u0111\u00f3n ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng, l\u1ea1i h\u1ecdp qu\u00e2n d\u00e2n v\u00e2y dinh th\u1ef1 c\u1ee7a H\u1ed9i. H\u1ed9i c\u0169ng h\u1ecbch cho qu\u00e2n t\u1ef1 v\u1ec7. C\u1ea3 tr\u1ea5n r\u1ed1i \u0111\u1ed9ng. Tr\u1ea5n th\u1ea7n b\u1eaft tr\u00f3i c\u1ea3 hai ng\u01b0\u1eddi, \u0111em vi\u1ec7c h\u1eb7c t\u00e2u l\u00ean. H\u1ea1 l\u1ec7nh cho Nguy\u1ec5n V\u0103n Tho\u1ea1i quy\u1ec1n l\u00e3nh vi\u1ec7c tr\u1ea5n. Khi \u00e1n t\u00e2u l\u00ean, Ch\u00e2u b\u1ecb t\u1ed9i tr\u1ea3m quy\u1ebft, H\u1ed9i b\u1ecb t\u1ed9i tr\u1ea3m giam h\u1eadu, c\u00e1c vi\u00ean bi\u1ec1n thu\u1ed9c tr\u1ea5n a t\u00f2ng \u0111\u1ec1u b\u1ecb x\u1eed tr\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 \u0111\u1ed3.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua th\u1ea5y th\u00f3c t\u00f4 \u1edf Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i v\u00e0 B\u00ecnh H\u00f2a thu v\u00e0o kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ea5y, h\u1ea1 l\u1ec7nh cho Qu\u1ea3ng Nam chuy\u1ec3n th\u00f3c sang Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i 75.000 h\u1ed9c, B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh chuy\u1ec3n th\u00f3c sang B\u00ecnh H\u00f2a 50.000 h\u1ed9c \u0111\u1ec3 ch\u1ee9a.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai cho Cai b\u1ea1 Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c l\u00e0 L\u00fd Gia Du gi\u00e1m \u0111\u1ed1c c\u1ee5c \u0110\u00fac ti\u1ec1n \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh v\u00e0 c\u00e1c m\u1ecf \u0111\u1ed3ng k\u1ebdm. D\u1ee5 r\u1eb1ng: \u201cQuy\u1ec1n l\u1ee3i c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh quan h\u1ec7 v\u00e0o \u0111\u1ea5y r\u1ea5t l\u1edbn. Ng\u01b0\u01a1i quen t\u00ednh to\u00e1n, h\u00e3y v\u00ec tr\u1eabm tr\u00f9 t\u00ednh. N\u1ebfu c\u00f3 b\u00e0y t\u1ecf vi\u1ec7c g\u00ec th\u00ec do th\u00e0nh th\u1ea7n chuy\u1ec3n t\u00e2u\u201d. Gia Du \u0111\u1ebfn n\u01a1i d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i: \u201cNh\u00e0 L\u00ea tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1eb7t c\u1ee5c \u0111\u00fac ti\u1ec1n ba s\u1edf, \u0111\u00fac lu\u00f4n kh\u00f4ng ngh\u1ec9, th\u1ebf n\u00ean \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n th\u1eeba th\u00e3i. T\u1eeb khi ng\u1ee5y T\u00e2y \u0111\u00fac kh\u00f4ng \u0111\u00fang ph\u00e9p, ti\u1ec1n ng\u00e0y c\u00e0ng \u00edt, th\u00f3c g\u1ea1o r\u1ebb m\u00e0 d\u00e2n nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3i, v\u1ea3i l\u1ee5a r\u1ebb m\u00e0 d\u00e2n nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi r\u00e9t. Nay nh\u00e0 vua s\u00e1ng su\u1ed1t, m\u1edf c\u1ee5c \u0111\u00fac ti\u1ec1n, cho k\u1ebb n\u00e0o c\u00f3 \u0111\u1ed3ng k\u1ebdm \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 m\u00ecnh \u0111\u00fac l\u1ea5y. Nh\u01b0ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00fac ti\u1ec1n, k\u1ebb c\u00f3 c\u1ee7a th\u00ec \u00edt m\u00e0 k\u1ebb tay kh\u00f4ng th\u00ec nhi\u1ec1u; vi\u1ec7c mua \u0111\u1ed3ng k\u1ebdm th\u00ec k\u1ebb c\u00f3 c\u1ee7a ph\u1ea7n nhi\u1ec1u mua \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u00e1 r\u1ebb, ng\u01b0\u1eddi tay kh\u00f4ng v\u1eabn ch\u1ecbu gi\u00e1 \u0111\u1eaft. L\u1ea1i vi\u1ec7c \u0111em ti\u1ec1n m\u1edbi \u0111\u1ed5i ti\u1ec1n c\u0169, trong khi ph\u00e1t ra thu v\u00e0o, b\u1ecdn nha l\u1ea1i nh\u00e2n \u0111\u00f3 y\u00eau s\u00e1ch. Ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng d\u00e1m \u0111\u00fac, v\u00ec nh\u1eefng c\u1edb \u1ea5y. V\u1eady xin ph\u00e0m mua \u0111\u1ed3ng thi\u1ebfc th\u00ec nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ecbnh gi\u00e1 cho \u0111\u1ec3 gi\u00e1 h\u00e0ng kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn n\u1ed7i ch\u00eanh l\u1ec7ch. Khi \u0111\u00e3 \u0111\u00fac th\u00e0nh ti\u1ec1n th\u00ec \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00f4ng d\u1ee5ng. Nh\u01b0 th\u1ebf th\u00ec ng\u01b0\u1eddi ta tranh nhau m\u00e0 \u0111\u00fac, ti\u1ec1n ng\u00e0y c\u00e0ng nhi\u1ec1u\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua theo l\u1eddi. Sai \u0111\u1eb7t th\u00eam c\u1ee5c \u0111\u00fac ti\u1ec1n, s\u1eafc cho d\u00e2n ai c\u00f3 \u0111\u1ed3ng k\u1ebdm \u0111em n\u1ed9p cho nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc th\u00ec c\u1ea5p cho gi\u00e1 ti\u1ec1n. Mua b\u00e1n ri\u00eang v\u1edbi nhau th\u00ec \u0111\u1ec1u c\u1ea5m. (Kh\u1ed1i \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ecf 100 c\u00e2n gi\u00e1 ti\u1ec1n 35 quan; kh\u1ed1i k\u1ebdm 100 c\u00e2n gi\u00e1 ti\u1ec1n 30 quan; kh\u1ed1i ch\u00ec 100 c\u00e2n gi\u00e1 ti\u1ec1n 11 quan 5 ti\u1ec1n; kh\u1ed1i thi\u1ebfc 100 c\u00e2n gi\u00e1 ti\u1ec1n 24 quan. Th\u00e1i Nguy\u00ean, Tuy\u00ean Quang, H\u01b0ng H\u00f3a l\u00e0 nh\u1eefng n\u01a1i s\u1ea3n xu\u1ea5t \u0111\u1ed3ng, ch\u00ec, thi\u1ebfc, cho nh\u00e2n d\u00e2n do \u0111\u01b0\u1eddng th\u1ee7y \u0111\u01b0\u1eddng b\u1ed9 th\u00f4ng h\u00e0nh \u0111\u1ed5i&nbsp; ch\u00e1c. Ph\u00e0m ch\u1edf b\u00e1n cho nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc th\u00ec qua c\u1eeda quan b\u1ebfn \u0111\u00f2 \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n thu\u1ebf. N\u1ebfu ai d\u00e1m mua b\u00e1n ri\u00eang v\u1edbi nhau, th\u00ec tang v\u1eadt sung v\u00e0o nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc v\u00e0 l\u1ea1i ph\u1ea3i t\u1ed9i. Ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1 c\u00e1o \u0111\u00fang th\u1ef1c th\u00ec l\u1ea5y m\u1ed9t n\u1eeda l\u00e0m c\u1ee7a c\u00f4ng, m\u1ed9t n\u1eeda \u0111\u1ec3 th\u01b0\u1edfng. Nh\u1eefng \u0111\u1ed3 \u0111\u1ea1c b\u1eb1ng \u0111\u1ed3ng, thau, ch\u00ec, thi\u1ebfc v\u00e0 \u0111\u1ed3ng n\u00e1t kh\u00f4ng \u1edf l\u1ec7 c\u1ea5m).<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y K\u1ef7 m\u00f9i, d\u1ef1ng \u0111i\u1ec7n Trung H\u00f2a.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u1ea5p ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng cho l\u00ednh m\u1ed9 \u1edf c\u00e1c \u0111\u1ed9i H\u1eefu thu\u1eadn, Ki\u00ean uy, V\u00f5 l\u01b0\u1ee3c, Thi\u1ec7n v\u00f5, \u0110\u1ecbnh uy \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u1eddi ph\u1ee7 l\u1ef5 H\u1ea1 H\u1ed3ng (tr\u01b0\u1edbc \u1edf T\u1ee9 K\u1ef3) tr\u1ea5n H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn V\u0129nh L\u1ea1i.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 5, ng\u00e0y M\u1eadu d\u1ea7n, s\u1eeda l\u1ea1i \u0111i\u1ec7n C\u1ea7n Ch\u00e1nh.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e0nh th\u1ea7n Gia \u0110\u1ecbnh t\u00e2u n\u00f3i ti\u1ec1n th\u00f3c v\u00e0 s\u1ea3n v\u1eadt \u1edf trong th\u00e0nh v\u00e0 \u1edf 4 tr\u1ea5n 2 \u0111\u1ea1o t\u1eeb n\u0103m M\u1eadu ng\u1ecd \u0111\u1ebfn n\u0103m Gi\u00e1p t\u00fd tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 ki\u1ec3m tra r\u1ed3i, nay xin sai quan x\u00e9t th\u1ef1c s\u1ed1 t\u1eeb n\u0103m \u1ea5t s\u1eedu t\u1edbi nay m\u00e0 k\u00ea tra. Vua nghe l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho hai tr\u1ea5n Thanh Ngh\u1ec7 h\u1eb1ng n\u0103m \u0111\u1ebfn th\u00e1ng gi\u00eang \u0111em 2.500 ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c n\u0103m dinh qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch \u0111i th\u00fa B\u1eafc Th\u00e0nh, m\u1ed7i n\u0103m thay \u0111\u1ed5i m\u1ed9t l\u1ea7n.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea1i tha thu\u1ebf ngu\u1ed3n n\u0103m nay cho Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i. Vua cho r\u1eb1ng b\u1ecdn \u00e1c Man l\u00e0m tr\u1edf ng\u1ea1i, d\u00e2n trong ngu\u1ed3n ch\u01b0a giao th\u00f4ng bu\u00f4n b\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c, n\u00ean l\u1ea1i tha thu\u1ebf cho.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1eb7ng Tr\u1ea7n Th\u01b0\u1eddng v\u00e0 Nguy\u1ec5n Gia C\u00e1t c\u00f3 t\u1ed9i, \u0111\u1ec1u b\u1ecb b\u1ecf ng\u1ee5c. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y Thanh Ngh\u1ec7 v\u00e0 B\u1eafc Th\u00e0nh t\u00e2u s\u1ef1 t\u00edch b\u00e1ch th\u1ea7n. Vua sai Gia C\u00e1t b\u00e0n t\u00e2u. Gia C\u00e1t \u1ee7y cho Thi\u00eam s\u1ef1 V\u00f5 Qu\u00fd D\u0129nh ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng vi\u1ec7c \u1ea5y v\u00e0 sai con l\u00e0 Nguy\u1ec5n D\u1ee5c, em v\u1ee3 l\u00e0 C\u1ed1ng s\u0129 T\u00f4 V\u0103n D\u00e2u ng\u1ea7m gi\u00fap \u0111\u1ee1. Qu\u00fd D\u0129nh l\u00e0m s\u1eafc gi\u1ea3, phong cho \u00f4ng cha v\u00e0 b\u1ed1 m\u1eb9 v\u1ee3 m\u00ecnh l\u00e0m Ph\u01b0\u1edbc th\u1ea7n. B\u1ecdn D\u1ee5c c\u0169ng d\u1ef1a nhau l\u00e0m gian, khi\u1ebfn \u0111i\u1ec3n th\u1edd \u0111\u1ea3o l\u1ed9n nh\u1ea7m l\u1eabn r\u1ea5t nhi\u1ec1u. \u0110\u1ebfn nay th\u00e0nh th\u1ea7n h\u1ea1ch t\u00e2u h\u01a1n 560 \u0111\u1ea1o s\u1eafc. Vua sai \u0111\u00ecnh th\u1ea7n tra x\u00e9t. B\u1ecdn Qu\u00fd D\u0129nh \u0111\u1ec1u xin ph\u1ee5c t\u1ed9i. L\u1ea1i c\u00f3 t\u01b0\u1edbng Tr\u1ecbnh l\u00e0 Ho\u00e0ng Ng\u0169 Ph\u00fac n\u0103m Gi\u00e1p ng\u1ecd v\u00e0o l\u1ea5n ph\u01b0\u01a1ng Nam, khi v\u1ec1 b\u1ecb ch\u1ebft \u0111\u01b0\u1eddng, ng\u01b0\u1eddi Tr\u1ecbnh phong l\u00e0m Ph\u01b0\u1edbc th\u1ea7n. Tr\u1ea7n Th\u01b0\u1eddng tr\u01b0\u1edbc \u1edf th\u00e0nh t\u00e0o gi\u1ea5u vi\u1ec7c \u1ea5y \u0111i, li\u1ec7t l\u1eabn v\u00e0o \u0111i\u1ec3n th\u1edd, Gia C\u00e1t theo m\u00e0 gia t\u1eb7ng l\u00e0 \u201cThanh danh v\u0103n v\u00f5 th\u00e1nh th\u1ea7n \u0111\u1ea1i v\u01b0\u01a1ng\u201d. \u0110\u1ebfn khi vi\u1ec7c ph\u00e1t, Tr\u1ea7n Th\u01b0\u1eddng s\u1ee3 h\u00e3i, xin ch\u1ecbu t\u1ed9i. Vua n\u00f3i: \u201c\u0110\u0103ng tr\u1eadt cho b\u00e1ch th\u1ea7n l\u00e0 \u0111i\u1ec3n l\u1ec5 l\u1edbn \u1edf bu\u1ed5i \u0111\u1ea7u c\u1ee7a nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc. B\u1ecdn ng\u01b0\u01a1i l\u00e0m gian tr\u00e1, d\u1ed1i ng\u01b0\u1eddi khinh th\u1ea7n, kh\u00f4ng t\u1ed9i n\u00e0o l\u1edbn b\u1eb1ng. V\u1ea3 cu\u1ed9c bi\u1ebfn lo\u1ea1n n\u0103m Gi\u00e1p ng\u1ecd Ho\u00e0ng Ng\u0169 Ph\u00fac ch\u00ednh l\u00e0 th\u1ee7 \u00e1c, nay l\u1ea1i c\u1ea5t l\u00ean m\u00e0 cho l\u00e0 th\u1ea7n, th\u1ebf ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 b\u00e1n t\u01b0\u1edbc sao? Vi\u1ec7c \u1ea5y c\u00f2n n\u1ee1 l\u00e0m th\u00ec vi\u1ec7c g\u00ec l\u1ea1i ch\u1eb3ng n\u1ee1!\u201d. Giao xu\u1ed1ng H\u00ecnh b\u1ed9 ngh\u1ecb t\u1ed9i. Ph\u1ea1m Nh\u01b0 \u0110\u0103ng cho l\u00e0 t\u1ed9i Tr\u1ea7n Th\u01b0\u1eddng n\u00ean c\u00e1ch ch\u1ee9c, t\u1ed9i Gia C\u00e1t n\u00ean x\u1eed t\u1eed. L\u00ea B\u00e1 Ph\u1ea9m cho r\u1eb1ng Tr\u1ea7n Th\u01b0\u1eddng v\u00e0 Gia C\u00e1t t\u1ed9i c\u0169ng nh\u01b0 nhau, c\u00f9ng t\u1ed9i m\u00e0 ph\u1ea1t kh\u00e1c, th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u00fang h\u00ecnh, \u0111\u1ec1u x\u1eed t\u1ed9i ch\u1ebft. Ngh\u1ecb \u1ea5y t\u00e2u l\u00ean, vua sai \u0111\u00ecnh th\u1ea7n x\u00e9t l\u1ea1i. Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00e0nh n\u00f3i d\u1ea7u r\u1eb1ng Tr\u1ea7n Th\u01b0\u1eddng, Gia C\u00e1t v\u1eabn l\u00e0 c\u00f3 t\u1ed9i, nh\u01b0ng l\u1ea5y c\u00f4ng chu\u1ea9n l\u1ed7i th\u00ec c\u00f2n c\u00f3 b\u00e1t ngh\u1ecb; b\u1ecdn L\u00ea Quang \u0110\u1ecbnh, Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c Huy\u00ean, Nguy\u1ec5n H\u1eefu Th\u1eadn \u0111\u1ec1u ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng theo l\u1eddi ngh\u1ecb \u1ea5y; b\u1ecdn Tr\u1ecbnh Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c, Tr\u1ea7n V\u0103n Tr\u1ea1c l\u1ea1i theo l\u1eddi ngh\u1ecb c\u1ee7a Nh\u01b0 \u0110\u0103ng. B\u00e0n m\u00e3i kh\u00f4ng quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c. Khi t\u00e2u l\u00ean, vua n\u00f3i: \u201cB\u00e1 Ph\u1ea9m n\u00f3i ph\u1ea3i\u201d. Vua theo l\u1eddi Ph\u1ea9m m\u00e0 ph\u1ea1t V\u0103n Th\u00e0nh. Qu\u00fd D\u0129nh b\u1ecb t\u1ed9i tr\u1ea3m; Tr\u1ea7n Th\u01b0\u1eddng v\u00e0 Gia C\u00e1t \u0111\u1ec1u giam h\u1eadu; b\u1ecdn D\u1ee5c b\u1ecb t\u1ed9i \u0111\u1ed3, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ec1u gi\u00e1ng v\u00e0 ph\u1ea1t kh\u00e1c nhau. Tham qu\u00e2n L\u00ea Ch\u1ea5n c\u0169ng v\u00ec nh\u1eadn ri\u00eang m\u1ed9t \u0111\u1ea1o th\u1ea7n s\u1eafc ph\u1ea7n ho\u00e0ng b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m \u0111i\u1ec3n qu\u00e2n. Nh\u00e2n \u0111\u00f3 h\u1ea1 chi\u1ebfu thu l\u1ea1i th\u1ea7n s\u1eafc, r\u1ed3i sai quan L\u1ec5 b\u1ed9 b\u00e0n l\u1ea1i vi\u1ec7c phong t\u1eb7ng.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh l\u1ec7 l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng cho th\u1ee7y qu\u00e2n: Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 coi nh\u01b0 V\u1ec7 \u00fay qu\u00e2n Th\u1ecb trung, Qu\u1ea3n c\u01a1 coi nh\u01b0 Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch. C\u00f2n t\u1eeb cai c\u01a1, cai \u0111\u1ed9i tr\u1edf xu\u1ed1ng, c\u0169ng c\u00f9ng l\u1ec7 v\u1edbi qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch.<\/p>\n\n\n\n<p>Tha gi\u1ea3m t\u00f4 thu\u1ebf cho nh\u1eefng ru\u1ed9ng b\u1ecb h\u1ea1i \u1edf c\u00e1c tr\u1ea5n B\u1eafc Th\u00e0nh. S\u1ed1 th\u00f3c thi\u1ebfu t\u1eeb n\u0103m Canh ng\u1ecd, c\u0169ng cho d\u00e2n l\u1ea5y ti\u1ec1n n\u1ed9p thay (m\u1ed9t h\u1ed9c gi\u00e1 l\u00e0 9 ti\u1ec1n). Th\u00e0nh th\u1ea7n l\u1ea1i xin l\u1ea5y b\u1ecdn t\u00f9 t\u1ed9i \u0111\u1ed3 \u0111\u1eafp \u0111\u01b0\u1eddng c\u00e1i \u0111\u1ec3 \u0111\u1ee1 nh\u1ecdc cho d\u00e2n. Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 6, \u0111\u1eafp th\u00e0nh \u0111\u1ea5t Qu\u1ea3ng B\u00ecnh, sai Ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng Tr\u1ea7n Quang Th\u00e1i \u0111\u1ed1c su\u1ea5t c\u00e1c qu\u00e2n \u1ee9ng d\u1ecbch.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y L\u00ea \u0110\u1ee9c T\u1ea7n l\u00e0m Cai b\u1ea1 Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c, Thi\u00eam s\u1ef1 C\u00f4ng b\u1ed9 Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u1ecbnh l\u00e0m K\u00fd l\u1ee5c.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Cai c\u01a1 \u1edf \u0111\u1ed3n Uy vi\u1ec5n l\u00e0 T\u00f3t l\u00e0m \u00e1n ph\u1ee7 hai ph\u1ee7 Tr\u00e0 Vinh, M\u00e2n Th\u00edt.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua c\u00f9ng Ph\u1ea1m Nh\u01b0 \u0110\u0103ng b\u00e0n v\u1ec1 vi\u1ec7c c\u00e1c \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng \u0111\u1eddi x\u01b0a truy t\u00f4n th\u1ee5y hi\u1ec7u cho \u00f4ng cha. Nh\u01b0 \u0110\u0103ng th\u01b0a r\u1eb1ng: \u201cNh\u1eefng \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng th\u1eddi x\u01b0a khi v\u1ebb vang c\u00f3 thi\u00ean h\u1ea1, ai l\u00e0 ch\u1eb3ng truy t\u00f4n \u00f4ng cha, nh\u01b0 nh\u00e0 H\u00e1n truy t\u00f4n \u0111\u1ebf hi\u1ec7u b\u1ed1n th\u00e2n, nh\u00e0 T\u1ed1ng truy t\u00f4n th\u1ee5y hi\u1ec7u b\u1ed1n \u0111\u1eddi. Ch\u00ednh v\u00ec c\u00f4ng \u0111\u1ee9c cao d\u00e0y kh\u00f4ng th\u1ec3 qu\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u1ea5n th\u1ee7 Ph\u01b0\u1edbc Y\u00ean l\u00e0 L\u00ea V\u0103n V\u1ea1n, Cai b\u1ea1 l\u00e0 L\u00ea C\u00f4ng B\u1eadt, K\u00fd l\u1ee5c l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u1ee5c m\u1eafc t\u1ed9i tham tang, b\u1ecb mi\u1ec5n ch\u1ee9c. Cho Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Huy\u00ean, Th\u01b0\u1ee3ng b\u1ea3o khanh Tr\u1ea7n \u0110\u00ecnh Tr\u01b0ng v\u00e0 Thi\u00eam s\u1ef1 L\u1ec5 b\u1ed9 V\u0169 Do\u00e3n Thi\u1ebfp thay.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00e0n so\u1ea1n s\u00e1ch Qu\u1ed1c tri\u1ec1u th\u1ef1c l\u1ee5c. Tri\u1ec7u Th\u1ecb trung h\u1ecdc s\u0129 l\u00e0 Ph\u1ea1m Th\u00edch, \u0110\u1ed1c h\u1ecdc S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u01b0\u1eddng, \u0110\u1ed1c h\u1ecdc Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c l\u00e0 Tr\u1ea7n To\u1ea3n v\u1ec1 Kinh, sung ch\u1ee9c bi\u00ean tu \u1edf S\u1eed c\u1ee5c. L\u1ea1i th\u1ea5y L\u00ea Duy Thanh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Duy\u00ean H\u00e0 c\u00f3 v\u0103n h\u1ecdc, c\u00f9ng tri\u1ec7u v\u1ec1 Kinh, r\u1ed3i cho ch\u1ee9c \u0110\u00f4ng c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129.<\/p>\n\n\n\n<p>Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu t\u00ecm \u0111i\u1ec3n t\u00edch. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: \u201c\u0110\u1ea1o d\u1ef1ng n\u01b0\u1edbc, ph\u1ea3i c\u00f3 ph\u00e9p th\u01b0\u1eddng; m\u00e0 c\u00e1ch s\u1eeda tr\u1ecb, n\u00ean t\u00ecm \u0111i\u1ec3n c\u0169. N\u01b0\u1edbc Vi\u1ec7t ta, c\u00e1c \u0111\u1eddi \u0110inh L\u00fd Tr\u1ea7n L\u00ea n\u1ed1i nhau, ch\u00ednh tr\u1ecb c\u00f3 \u0111i\u1ec1u theo \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed5i, trong kho\u1ea3ng \u1ea5y \u0111i\u1ec3n ch\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p \u0111\u1ed9, h\u00e1 kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec \u0111\u00e1ng thu\u1eadt sao? C\u00e1c vua th\u00e1nh ta m\u1edf mang x\u00e2y d\u1ef1ng, h\u01a1n hai tr\u0103m n\u0103m l\u00e0m s\u00e1ng t\u1ecf m\u01b0u x\u01b0a v\u00e0 v\u00e2ng theo nghi\u1ec7p tr\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ec1u c\u00f3 ph\u00e9p s\u1eb5n. M\u1edbi \u0111\u00e2y t\u1eeb khi gi\u1eb7c T\u00e2y S\u01a1n l\u1ea5n c\u01b0\u1edbp, s\u00e1ch v\u1edf tan t\u00e1c m\u1ea5t c\u1ea3. Tuy sau binh bi\u1ebfn, kho s\u00e1ch kh\u00f4ng c\u00f2n b\u1eb1ng ch\u1ee9ng, nh\u01b0ng nh\u1eefng nh\u00e0 h\u1ecdc gi\u1ea3 u\u1ea9n s\u00fac, ch\u1eafc c\u00f2n ghi ch\u00e9p. Nay \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 th\u1ed1ng nh\u1ea5t, c\u1ea7n ph\u1ea3i t\u00ecm x\u00e9t r\u1ed9ng r\u00e3i. Ph\u00e0m d\u00e2n ch\u00fang c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i nh\u01b0 c\u00f3 \u0111i\u1ec3n x\u01b0a vi\u1ec7c c\u0169, ho\u1eb7c do \u1edf kho nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc c\u00f2n \u0111\u1ec3 l\u1ea1i, ho\u1eb7c \u0111\u01b0\u1ee3c \u1edf nh\u00e0 ri\u00eang ghi ch\u00e9p, h\u1ebft th\u1ea3y \u0111i\u1ec3n ch\u01b0\u01a1ng \u0111i\u1ec1u l\u1ec7, cho ph\u00e9p do quan \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng s\u1edf t\u1ea1i d\u00e2ng l\u00ean. N\u1ebfu c\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec quan h\u1ec7 \u0111\u1ebfn ch\u00ednh th\u1ec3, tr\u1eabm s\u1ebd t\u1ef1 x\u00e9t ch\u1ecdn, \u0111\u1ec1u c\u00f3 n\u00eau th\u01b0\u1edfng\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea1i chi\u1ebfu cho c\u00e1c dinh tr\u1ea5n t\u1eeb Qu\u1ea3ng B\u00ecnh v\u1ec1 Nam r\u1eb1ng: \u201cNay so\u1ea1n Qu\u1ed1c tri\u1ec1u th\u1ef1c l\u1ee5c, ph\u00e0m s\u1ef1 t\u00edch c\u0169 c\u1ea7n ph\u1ea3i t\u00ecm x\u00e9t r\u1ed9ng r\u00e3i \u0111\u1ec3 s\u1eb5n m\u00e0 tham kh\u1ea3o. T\u1eeb khi gi\u1eb7c T\u00e2y S\u01a1n n\u1ed5i lo\u1ea1n, ng\u01b0\u1eddi Tr\u1ecbnh x\u00e2m l\u1ea5n, tr\u1eabm ch\u00ednh m\u00ecnh m\u01b0u toan kh\u00f4i ph\u1ee5c, b\u00faa c\u1edd v\u1ea5t v\u1ea3 h\u01a1n ba ch\u1ee5c n\u0103m, si\u00eang n\u0103ng lo l\u1eafng kh\u00f4ng ph\u1ea3i m\u1ed9t ng\u00e0y, x\u1ebfp \u0111\u1eb7t l\u00e0m ra kh\u00f4ng ph\u1ea3i m\u1ed9t vi\u1ec7c. Trong kho\u1ea3ng \u0111\u00f3, vi\u1ec7c binh t\u00ecnh gi\u1eb7c, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng th\u1ec3 ghi h\u1ebft. T\u01b0\u1edfng \u1edf ch\u1ed1n \u0111\u1ed3ng qu\u00ea c\u00e1c nh\u00e0 quan c\u0169 v\u00e0 c\u00e1c c\u1ee5 gi\u00e0, nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u ghi ch\u00e9p \u0111\u01b0\u1ee3c, nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u th\u1ea5y nghe \u0111\u01b0\u1ee3c, h\u1eb3n c\u00f3 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e1ng d\u00f9ng. V\u1eady \u0111\u1eb7c chi\u1ebfu cho c\u00e1c s\u0129 d\u00e2n, t\u1eeb n\u0103m Qu\u00fd t\u1ef5 tr\u1edf v\u1ec1 sau, n\u0103m Nh\u00e2m tu\u1ea5t tr\u1edf v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc, ph\u00e0m nh\u1eefng vi\u1ec7c quan h\u1ec7 \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc, ai hay bi\u00ean ch\u00e9p th\u00e0nh quy\u1ec3n cho \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn n\u1ed9p quan s\u1edf t\u1ea1i; c\u00e1c c\u1ee5 gi\u00e0 ai hay ghi nh\u1edb vi\u1ec7c c\u0169, th\u00ec quan s\u1edf t\u1ea1i m\u1eddi \u0111\u1ebfn h\u1ecfi, ghi ch\u00e9p chuy\u1ec3n t\u00e2u. L\u1eddi n\u00f3i n\u00e0o c\u00f3 th\u1ec3 ghi v\u00e0o s\u1eed \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ebd c\u00f3 th\u01b0\u1edfng. Th\u1ea3ng ho\u1eb7c c\u00f3 can ph\u1ea1m k\u1ef5 h\u00fay c\u0169ng kh\u00f4ng b\u1eaft t\u1ed9i.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00e0n so\u1ea1n s\u1eed nh\u00e0 L\u00ea.<\/p>\n\n\n\n<p>Chi\u1ebfu cho c\u00e1c tr\u1ea5n \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh c\u00f3 ai thu ch\u00e9p \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 t\u00edch nh\u00e0 L\u00ea c\u0169 v\u00e0 s\u1ef1 t\u00edch gi\u1eb7c T\u00e2y S\u01a1n th\u00ec \u0111em s\u00e1ch d\u00e2ng. T\u1eeb \u0111\u1ea5y nh\u1eefng s\u00e1ch c\u1ea5t \u1edf nh\u00e0 d\u00e2n d\u1ea7n d\u1ea7n \u0111em ra.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1eaft \u0111\u1ea7u \u0111\u1ecbnh ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh x\u00e9t c\u00f4ng c\u00e1c ph\u1ee7 huy\u1ec7n. Vua th\u1ea5y tri ph\u1ee7 tri huy\u1ec7n l\u00e0 ch\u1ee9c g\u1ea7n d\u00e2n, n\u00ean ph\u00e2n bi\u1ec7t ng\u01b0\u1eddi hay hay ng\u01b0\u1eddi d\u1edf \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecbnh vi\u1ec7c c\u1ea5t nh\u1eafc tru\u1ea5t b\u1ecf khi\u1ebfn bi\u1ebft khuy\u00ean r\u0103n, b\u00e8n \u0111\u1ecbnh ba n\u0103m m\u1ed9t l\u1ea7n kh\u1ea3o, hai l\u1ea7n kh\u1ea3o l\u00e0m m\u1ed9t kh\u00f3a, b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb n\u0103m M\u1eadu th\u00ecn Gia Long th\u1ee9 7. Quan tr\u00ean c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng k\u00ea su\u1ed1t trong ba n\u0103m c\u00e1c ph\u1ee7 huy\u1ec7n \u00e1n ki\u1ec7n \u0111\u00e3 x\u00e9t h\u1ebft<\/p>\n\n\n\n<p>\u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecnh l\u00fd l\u00e0 b\u1ef1c th\u01b0\u1ee3ng kh\u1ea3o, \u0111\u01b0\u1ee3c 8, 9 ph\u1ea7n 10 c\u0169ng l\u00e0 th\u01b0\u1ee3ng kh\u1ea3o, \u0111\u01b0\u1ee3c 6, 7 ph\u1ea7n l\u00e0 trung kh\u1ea3o, \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t n\u1eeda sai m\u1ed9t n\u1eeda l\u00e0 h\u1ea1 kh\u1ea3o, \u0111\u01b0\u1ee3c \u00edt sai nhi\u1ec1u v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c tuy nhi\u1ec1u m\u00e0 kh\u00e9p t\u1ed9i sai m\u1ed9t \u00e1n m\u1ea1ng n\u00e0o, th\u00ec \u0111\u1ec1u l\u00e0 h\u1ea1ng cu\u1ed1i, ph\u00e2n bi\u1ec7t t\u00e2u r\u00f5 c\u1ea3 \u0111\u1ec3 \u0111\u1ee3i ch\u1ec9. T\u1eeb n\u0103m T\u00e2n m\u00f9i n\u00e0y tr\u1edf v\u1ec1 sau, c\u1ee9 \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i n\u0103m ph\u1ea3i li\u1ec7t k\u00ea \u00e1n \u0111\u00e3 x\u1eed \u0111o\u1ea1n \u0111\u1ec3 s\u1eb5n \u0111\u1ebfn ba n\u0103m x\u00e9t c\u00f4ng. Duy c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ch\u00ednh s\u1ef1 gi\u1ecfi \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t th\u00ec \u0111em t\u00ean t\u00e2u l\u00ean ngay, kh\u00f4ng c\u00e2u n\u1ec7 ni\u00ean kh\u00f3a.<\/p>\n\n\n\n<p>Truy t\u1eb7ng Ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng T\u1ea3 qu\u00e2n Ph\u1ea1m V\u0103n S\u0129 l\u00e0m T\u1ea3 qu\u00e2n th\u1ef1 ph\u1ee7 s\u1ef1, Tham t\u00e1n Tr\u1ea7n V\u0103n Th\u1ee9c l\u00e0m Ch\u00e1nh thi\u00eam s\u1ef1, (S\u0129 c\u00f3 c\u00f4ng V\u1ecdng C\u00e1c, Th\u1ee9c ch\u1ebft v\u00ec vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc).<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Qu\u1ea3ng Nam d\u1ef1ng kho H\u1ed9i An, thu 5 v\u1ea1n h\u1ed9c th\u00f3c t\u00f4 n\u0103m \u1ea5y ch\u1ee9a \u1edf \u0111\u1ea5y.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ed9 H\u1ed9 t\u00e2u n\u00f3i: \u201cTr\u01b0\u1edbc kia trong hai ph\u1ee7 Th\u0103ng Hoa, \u0110i\u1ec7n B\u00e0n thu\u1ed9c Qu\u1ea3ng Nam, m\u1ed9t m\u1eabu ru\u1ed9ng c\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u00e1nh thu\u1ebf 8 ph\u1ea7n, c\u00f2n 2 ph\u1ea7n, tr\u1eeb l\u00e0m n\u01b0\u01a1ng m\u1ea1. Nay t\u00ednh m\u1eabu m\u00e0 \u0111\u00e1nh thu\u1ebf c\u1ea3, d\u00e2n l\u1ea1i vi\u1ec7n l\u1ec7 c\u0169 xin mi\u1ec5n\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua n\u00f3i: \u201cV\u01b0\u01a1ng gi\u1ea3 r\u1ea5t c\u00f4ng b\u1eb1ng, kh\u00f4ng ri\u00eang t\u00e2y, g\u1ea7n xa nh\u01b0 m\u1ed9t. Nay c\u01b0 d\u00e2n \u1edf \u0111\u00e2u th\u1ed5 tr\u1ea1ch \u0111\u1ec1u c\u00f3 thu\u1ebf c\u1ea3, sao ch\u1ec9 ru\u1ed9ng m\u1ea1 hai ph\u1ee7 \u1ea5y kh\u00f4ng n\u1ed9p thu\u1ebf?\u201d. Kh\u00f4ng cho.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1eeb B\u00ecnh Thu\u1eadn \u0111\u1ebfn B\u1eafc Th\u00e0nh l\u00e2u kh\u00f4ng m\u01b0a. Sai ho\u00e3n thu th\u00f3c t\u00f4 n\u0103m nay 2 ph\u1ea7n 10.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00ednh bi\u00ean<\/p>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\"><a>\u0110\u1ec7 nh\u1ea5t k\u1ef7 &#8211; Quy\u1ec3n XLIII &#8211; Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u1ec1 Th\u1ebf t\u1ed5 cao ho\u00e0ng \u0111\u1ebf<\/a><\/h1>\n\n\n\n<p>T\u00e2n m\u00f9i, Gia Long n\u0103m th\u1ee9 10 [1811], m\u00f9a thu, th\u00e1ng 7 ng\u00e0y m\u1ed3ng 1, t\u1ebf thu h\u01b0\u1edfng.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Tr\u01b0\u01a1ng v\u00f5 l\u00e0 \u0110\u1ed7 Thi\u00ean Th\u1ea9m l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 H\u00f9ng d\u0169ng, Cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n C\u01b0\u1eddng l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 H\u1eadu b\u1ea3o tam.<\/p>\n\n\n\n<p>Tri\u1ec7u L\u00ea Ph\u01b0\u1edbc \u0110i\u1ebfn v\u1ec1 Kinh; l\u1ea5y Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Ph\u1ea1m C\u00f4ng Ngh\u0129a h\u00e0nh V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Uy v\u00f5, \u00e1n th\u1ee7 \u0111\u1ed3n H\u00e0 Trung.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho B\u1eafc Th\u00e0nh \u0111em th\u00f3c thu\u1ebf v\u1ee5 \u0111\u00f4ng xay th\u00e0nh g\u1ea1o h\u01a1n 60 v\u1ea1n ph\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1ee3i sang n\u0103m ch\u1edf v\u1ec1 Kinh.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u01b0\u1eddi Di\u00ean Kh\u00e1nh l\u00e0 M\u1ea1c V\u0103n Di\u00ean d\u00e2ng s\u00e1ch H\u1ed3ng \u0110\u1ee9c lu\u1eadt l\u1ec7 \u0111\u1eddi L\u00ea; Tri huy\u1ec7n Th\u1ee7y \u0110\u01b0\u1eddng l\u00e0 Nh\u1eef C\u00f4ng Qu\u00fd d\u00e2ng s\u00e1ch Ho\u00e0ng Vi\u1ec7t th\u1ed1ng ch\u00ed; ng\u01b0\u1eddi S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 Ho\u00e0ng Qu\u00fd Chi, ng\u01b0\u1eddi S\u01a1n T\u00e2y l\u00e0 Cao V\u0103n T\u00ecnh, ng\u01b0\u1eddi Kinh B\u1eafc l\u00e0 L\u00ea Do\u00e3n Kh\u1ea3n d\u00e2ng c\u00e1c s\u00e1ch quan ch\u1ebf v\u00e0 \u0111i\u1ec1u lu\u1eadt tri\u1ec1u L\u00ea tr\u01b0\u1edbc. \u0110\u1ec1u th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n kh\u00e1c nhau.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00e2n Gia \u0110\u1ecbnh \u0111i bu\u00f4n \u1edf Nam Vang, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi mua r\u1ebb s\u1ea3n v\u1eadt c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean, ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean kh\u1ed5 v\u00ec h\u1ecd qu\u1ea5y nhi\u1ec5u. Vua nghe tin, sai th\u00e0nh th\u1ea7n nghi\u00eam c\u1ea5m.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u00e0m xong hai \u0111i\u1ec7n Trung H\u00f2a v\u00e0 C\u1ea7n Ch\u00e1nh, th\u01b0\u1edfng cho l\u00ednh v\u00e0 th\u1ee3 7.500 quan ti\u1ec1n. Quan th\u00ec th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n b\u1ed5ng hai th\u00e1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ec9 Nguy\u1ec5n V\u0103n Gi\u1ea3ng l\u00e0m Tuy\u00ean ph\u1ee7 s\u1ee9<\/p>\n\n\n\n<p>Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua c\u00f9ng b\u1ea7y t\u00f4i b\u00e0n v\u1ec1 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 chia gi\u1edbi h\u1ea1n t\u1ec9nh \u0111i\u1ec1n. D\u1ee5 r\u1eb1ng: \u201c\u0110\u1eddi x\u01b0a m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ru\u1ed9ng 100 m\u1eabu, d\u00f9ng th\u01b0\u1edbc ng\u00e0y nay m\u00e0 \u0111o th\u00ec 100 m\u1eabu r\u1ea5t r\u1ed9ng, s\u1ee9c m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi khai kh\u1ea9n th\u1ebf n\u00e0o h\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c! \u0110\u00f3 l\u00e0 do th\u01b0\u1edbc \u0111\u1eddi x\u01b0a so v\u1edbi th\u01b0\u1edbc ng\u00e0y nay r\u1ea5t ng\u1eafn\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Hi\u1ec7p tr\u1ea5n Ngh\u1ec7 An l\u00e0 Ng\u00f4 Nh\u01a1n T\u0129nh v\u00e0o ch\u1ea7u. Nh\u00e2n T\u0129nh nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u00e2ng s\u1edb xin v\u1ec1 Kinh \u0111\u1ec3 tr\u00ecnh b\u00e0y n\u1ed7i \u0111au kh\u1ed5 c\u1ee7a d\u00e2n gian, vua y cho. Nh\u00e2n T\u0129nh \u0111\u1ebfn, n\u00f3i h\u1ebft t\u00ecnh tr\u1ea1ng \u0111i\u00eau hao c\u1ee7a d\u00e2n Ngh\u1ec7 An. B\u00e8n xin ho\u00e3n thu s\u1ed1 ti\u1ec1n th\u00f3c c\u00f2n thi\u1ebfu t\u1eeb n\u0103m Nh\u00e2m th\u00e2n tr\u1edf v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc. L\u1ea1i cho thu\u1ebf bi\u1ec7t n\u1ea1p s\u1ea3n v\u1eadt nh\u01b0 v\u1ea3i tr\u1eafng, d\u1ea7u n\u01b0\u1edbc, c\u00f3 ai thi\u1ebfu th\u00ec xin cho n\u1ed9p thay b\u1eb1ng ti\u1ec1n. (Thu\u1ebf v\u1ea3i m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 2 t\u1ea5m, thu\u1ebf d\u1ea7u, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 2 c\u00e2n 3 l\u1ea1ng, \u0111\u1ec1u n\u1ed9p thay b\u1eb1ng 6 quan ti\u1ec1n). Vua \u0111\u1ec1u theo l\u1eddi. H\u01a1n m\u1ed9t th\u00e1ng khi\u1ebfn v\u1ec1 tr\u1ea5n.<\/p>\n\n\n\n<p>Tri\u1ec7u Tr\u1ecbnh Ng\u1ecdc Tr\u00ed v\u1ec1 Kinh. L\u1ea1i l\u1ea5y Hu\u1ef3nh Vi\u1ebft To\u1ea3n l\u00e0m Tr\u1ea5n th\u1ee7 Ngh\u1ec7 An.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u1eeda l\u1ea1i c\u1eeda T\u1ea3 \u0111oan.<\/p>\n\n\n\n<p>Ho\u00e3n \u0111\u00f2i l\u00ednh thi\u1ebfu cho d\u00e2n b\u1ecb th\u1ee7y tai \u1edf S\u01a1n Nam h\u1ea1, H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng v\u00e0 Y\u00ean Qu\u1ea3ng. C\u00e1c tr\u1ea5n t\u1eeb n\u0103m K\u1ef7 t\u1ef5 g\u1eb7p th\u1ee7y tai, h\u1ed9 kh\u1ea9u hao h\u1ee5t n\u00ean k\u00e9n l\u00ednh thi\u1ebfu ng\u1ea1ch th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng c\u1ea5p \u0111\u1ee7. Th\u00e0nh th\u1ea7n \u0111em vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Vua sai x\u00e9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb th\u1ee7y tai nhi\u1ec1u \u00edt, theo b\u1ef1c m\u00e0 ho\u00e3n cho. (Nguy\u00ean l\u1ec7 k\u00e9n l\u00ednh \u1edf S\u01a1n Nam h\u1ea1 v\u00e0 H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng c\u1ee9 7 ng\u01b0\u1eddi \u0111inh th\u00ec l\u1ea5y 1 ng\u01b0\u1eddi; s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft \u0111u\u1ed1i m\u1ea5t 1, 2 \u0111inh th\u00ec ho\u00e3n \u0111\u00f2i 1 t\u00ean l\u00ednh trong 1 n\u0103m; m\u1ea5t 3, 4 \u0111inh th\u00ec ho\u00e3n 2 n\u0103m, m\u1ea5t 5, 6, 7 \u0111inh th\u00ec ho\u00e3n 3 n\u0103m. Nguy\u00ean l\u1ec7 k\u00e9n l\u00ednh \u1edf Y\u00ean Qu\u1ea3ng c\u1ee9 10 \u0111inh l\u1ea5y 1; s\u1ed1 ch\u1ebft \u0111u\u1ed1i m\u1ea5t 1, 2, 3 \u0111inh th\u00ec ho\u00e3n \u0111\u00f2i 1 t\u00ean l\u00ednh trong 1 n\u0103m; m\u1ea5t 4, 5, 6 \u0111inh th\u00ec ho\u00e3n 2 n\u0103m, m\u1ea5t 7, 8, 9, 10 \u0111inh th\u00ec ho\u00e3n 3 n\u0103m).<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ed5i \u0111\u1ecbnh tr\u00ecnh h\u1ea1n \u0111\u1ed5i phi\u00ean cho c\u00e1c qu\u00e2n \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh. Tr\u01b0\u1edbc kia c\u00e1c qu\u00e2n chia ban m\u1ed7i th\u00e1ng thay \u0111\u1ed5i m\u1ed9t l\u1ea7n. K\u1ef3 h\u1ea1n ng\u1eafn v\u1ed9i qu\u00e1, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u kh\u00f3 ch\u1ecbu. Th\u00e0nh th\u1ea7n xin \u0111\u1ed5i 2 th\u00e1ng l\u00e0m m\u1ed9t h\u1ea1n \u0111\u1ec3 nh\u1ecdc r\u1ed7i \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1u. Vua y l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 8, Kinh s\u01b0 b\u1ecb b\u00e3o (Gi\u1edd m\u00f9i n\u1ed5i, gi\u1edd s\u1eedu th\u00f4i, c\u1ed9ng 7 kh\u1eafc). N\u01b0\u1edbc l\u1ee5t l\u00ean h\u01a1n l\u00fac th\u01b0\u1eddng h\u01a1n 8 th\u01b0\u1edbc; nhi\u1ec1u nh\u00e0 \u1edf c\u1ee7a quan d\u00e2n s\u1ee5p \u0111\u1ed5. Sai \u0111\u1ed9i Ti\u1ec3u sai h\u1ed9i \u0111\u1ed3ng v\u1edbi dinh th\u1ea7n Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c chia \u0111i c\u00e1c huy\u1ec7n x\u00e9t h\u1ecfi s\u1ef1 \u0111au kh\u1ed5 c\u1ee7a d\u00e2n gian \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean. Thuy\u1ec1n v\u1eadn t\u1ea3i v\u00e0 thuy\u1ec1n bu\u00f4n b\u1ecb l\u1eadt \u0111\u1eafm th\u00ec cho ti\u1ec1n tu\u1ea5t. C\u00e1c h\u1ea1t Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb, Qu\u1ea3ng B\u00ecnh, Qu\u1ea3ng Nam, Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i c\u0169ng c\u00f3 n\u1ea1n b\u00e3o. Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng ti\u1ec1n th\u00f3c c\u00f2n thi\u1ebfu v\u00e0 binh l\u00ednh tr\u1ed1n ch\u1ebft \u0111\u1ec1u ho\u00e3n \u0111\u00f2i m\u1ed9t n\u0103m; t\u1ea1p d\u1ecbch, ki\u1ec7n v\u1eb7t v\u00e0 vi\u1ec7c th\u1ed5 m\u1ed9c kh\u00f4ng g\u1ea5p \u0111\u1ec1u b\u00e3i c\u1ea3.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u1eeda bi\u1ec3n T\u01b0 Dung v\u1ee1 (m\u1edf th\u00e0nh c\u1eeda l\u1ea1ch r\u1ed9ng: 7 tr\u01b0\u1ee3ng 5 th\u01b0\u1edbc, s\u00e2u 7th\u01b0\u1edbc).<\/p>\n\n\n\n<p>L\u00ea Ch\u1ea5t t\u00e2u c\u1eed L\u00ea \u0110\u1ea1i C\u01b0\u01a1ng theo l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf th\u00e0nh. C\u01b0\u01a1ng tr\u01b0\u1edbc l\u00e0m Tri huy\u1ec7n Tuy Vi\u1ec5n, v\u00ec tham tang ph\u1ea3i m\u1ea5t ch\u1ee9c, Ch\u1ea5t th\u1ea5y C\u01b0\u01a1ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i l\u00e0m vi\u1ec7c, m\u1edbi t\u00e2u xin. Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>Sao ch\u1ed5i hi\u1ec7n \u1edf ph\u01b0\u01a1ng t\u00e2y.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua ra ch\u1ea7u, t\u1eebng c\u00f9ng b\u1ea7y t\u00f4i b\u00e0n v\u1ec1 s\u1ef1 t\u00edch vua t\u00f4i \u0111\u1eddi H\u00e1n \u0110\u01b0\u1eddng v\u00e0 l\u1ec5 nh\u1ea1c ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u00e1c tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc. Khi th\u00f4i ch\u1ea7u li\u1ec1n sai th\u1ecb th\u01b0 \u0111em ti\u1ebfn s\u00e1ch Minh s\u1eed \u0111\u1ec3 xem \u0111\u1ebfn n\u1eeda \u0111\u00eam m\u1edbi th\u00f4i.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh tuy\u1ec3n b\u1ed5 c\u00e1c ph\u1ee7 huy\u1ec7n \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh. Tri ph\u1ee7 khuy\u1ebft th\u00ec l\u1ea5y Tri huy\u1ec7n l\u00e2u n\u0103m kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ed7i th\u0103ng b\u1ed5, Tri huy\u1ec7n khuy\u1ebft th\u00ec l\u1ea5y nh\u1eefng h\u01b0\u01a1ng c\u1ed1ng nh\u00e0 L\u00ea \u0111\u00e3 t\u1eebng sung l\u00e0m vi\u1ec7c tr\u01b0\u1eddng thi b\u1ed5 v\u00e0o.<\/p>\n\n\n\n<p>Thuy\u1ec1n H\u1ea3i Nam c\u1ee7a Phan Nguy\u00ean K\u00fd \u0111\u1ebfn bu\u00f4n. Th\u1ee7 ng\u1ef1 Sa K\u1ef3 l\u00e0 L\u00e2m \u1ea5n ri\u00eang nh\u1eadn c\u1ee7a l\u00f3t b\u1ea3o gi\u1ea5u h\u00e0ng h\u00f3a \u0111\u1ec3 mong gi\u1ea3m thu\u1ebf. Vi\u1ec7c ph\u00e1t gi\u00e1c. Vua sai gi\u1ebft. Nh\u00e2n \u0111\u00f3 d\u1ee5 c\u00e1c th\u1ee7 ng\u1ef1 c\u1eeda bi\u1ec3n r\u1eb1ng ph\u00e0m thuy\u1ec1n bu\u00f4n c\u00f3 gi\u1ea5u b\u1edbt \u0111\u1ec1u t\u1ecbch thu h\u00e0ng h\u00f3a.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho c\u00e1c tr\u1ea5n quan h\u1ecdc quan t\u1eeb Ngh\u1ec7 An tr\u1edf ra B\u1eafc \u0111\u1ec1u \u0111\u1ec1 c\u1eed ng\u01b0\u1eddi m\u00ecnh bi\u1ebft. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: \u201cD\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ec9 m\u1ed9t l\u1ed1i, ch\u1ecdn h\u1ecdc tr\u00f2 kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ec9 m\u1ed9t \u0111\u01b0\u1eddng. N\u0103m tr\u01b0\u1edbc m\u1edf khoa thi H\u01b0\u01a1ng, ph\u00e0m ng\u01b0\u1eddi d\u1ef1 tr\u00fang t\u1ee9 tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec1u \u0111\u00e3 b\u1ed5 ch\u1ee9c Tri huy\u1ec7n. Nh\u01b0ng ngh\u0129 trong s\u1ed1 h\u1ecdc tr\u00f2 d\u1ef1 tr\u00fang tam tr\u01b0\u1eddng c\u0169ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi h\u1ecdc thu\u1eadt c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c. V\u1eady h\u1ea1 l\u1ec7nh cho tr\u1ea5n quan v\u00e0 h\u1ecdc quan x\u00e9t h\u1ecfi ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o v\u0103n h\u1ecdc h\u01a1i kh\u00e1 th\u00ec ghi t\u00ean t\u00e2u l\u00ean\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Qu\u1ea3n \u0111\u1ea1o Ki\u00ean Giang l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u1edbc Gi\u00e1o l\u00e0m Tr\u1ea5n th\u1ee7 H\u00e0 Ti\u00ean, K\u00fd l\u1ee5c \u0110\u1ecbnh T\u01b0\u1eddng l\u00e0 B\u00f9i \u0110\u1ee9c Mi\u00ean l\u00e0m Hi\u1ec7p tr\u1ea5n. Vua th\u1ea5y H\u00e0 Ti\u00ean l\u00e0 n\u01a1i tr\u1ecdng y\u1ebfu ngo\u00e0i bi\u00ean, hai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 bi\u1ebft r\u00f5 t\u00ecnh h\u00ecnh bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng cho n\u00ean&nbsp; sai \u0111i. B\u1ecdn Gi\u00e1o \u0111\u1ebfn tr\u1ea5n, ch\u00ednh s\u1ef1 chu\u1ed9ng r\u1ed9ng r\u00e3i gi\u1ea3n d\u1ecb, kh\u00f4ng l\u00e0m phi\u1ec1n nhi\u1ec5u, s\u1eeda sang tr\u1ea1i qu\u00e2n, chi\u00eau d\u00e2n xi\u00eau d\u1ea1t, \u0111\u1eb7t tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc, kh\u1ea9n ru\u1ed9ng hoang, v\u1ea1ch \u0111\u1ecbnh ph\u1ed1 ch\u1ee3, ng\u0103n khu cho ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n [Vi\u1ec7t], ng\u01b0\u1eddi Thanh, ng\u01b0\u1eddi Ch\u00e2n L\u1ea1p, ng\u01b0\u1eddi Ch\u00e0 V\u00e0, khi\u1ebfn t\u1ee5 h\u1ecdp theo lo\u00e0i, l\u00e0m cho H\u00e0 Ti\u00ean l\u1ea1i tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t n\u01a1i \u0111\u00f4 h\u1ed9i \u1edf Nam th\u00f9y v\u1eady.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Tr\u1ea7n Quang T\u0129nh l\u00e0m K\u00fd l\u1ee5c \u0110\u1ecbnh T\u01b0\u1eddng.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua ngh\u0129 mu\u1ed1n c\u1ea5t nh\u1eafc nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb ch\u00ecm \u0111\u1ecdng, sai c\u00e1c Tham tri \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh x\u00e9t h\u1ecfi d\u00e2n gian c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi h\u1ecdc r\u1ed9ng n\u1ebft t\u1ed1t th\u00ec t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y con trai c\u1ee7a Th\u1ecb gi\u1ea3ng L\u00ea Cao K\u1ef7 l\u00e0 L\u00ea Cao C\u01a1 sung H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n. Cao K\u1ef7 tr\u01b0\u1edbc l\u00e0m Th\u1ecb gi\u1ea3ng cho H\u01b0ng t\u1ed5, Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u1edbc Loan gh\u00e9t m\u00e0 gi\u1ebft \u0111i. N\u0103m Gia Long th\u1ee9 8 l\u1ee5c d\u1ee5ng con l\u00e0 Cao C\u01a1 sai ch\u1ea7u ch\u1ef1c \u1edf cung Tr\u01b0\u1eddng Th\u1ecd, \u0111\u1ebfn nay \u0111\u1eb7c c\u00e1ch cho ch\u1ee9c n\u00e0y.<\/p>\n\n\n\n<p>Truy t\u1eb7ng Tham m\u01b0u Trung dinh l\u00e0 \u0110\u00e0o Duy M\u1eabn l\u00e0m Kh\u00e2m sai tham t\u00e1n.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 9, ng\u00e0y B\u00ednh tu\u1ea5t, Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu se m\u00ecnh. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y sao ch\u1ed5i xu\u1ea5t hi\u1ec7n, ng\u01b0\u1eddi h\u1ea7u \u0111em t\u00e2u, Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu bu\u1ed3n r\u1ea7u kh\u00f4ng vui, m\u1ed9t \u0111\u00eam l\u1ebbn ra xem, r\u1ed3i v\u00e0o b\u1ea3o ng\u01b0\u1eddi h\u1ea7u r\u1eb1ng: \u201cSao ch\u1ed5i ch\u00ednh \u1ee9ng \u0111i\u1ec1m v\u00e0o th\u00e2n gi\u00e0 n\u00e0y\u201d. \u0110\u1ebfn nay se m\u00ecnh. Vua s\u1edbm chi\u1ec1u \u0111\u1ebfn ch\u1ea7u \u1edf cung Tr\u01b0\u1eddng Th\u1ecd, sai ho\u00e0ng t\u1eed ho\u00e0ng t\u00f4n v\u00e0o h\u1ea7u. C\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 \u0111\u1ec1u h\u1ecdp \u1edf c\u00f4ng th\u1ef1 b\u00ean h\u1eefu.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y K\u1ef7 s\u1eedu, Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu b\u0103ng, th\u1ecd 74 tu\u1ed5i. Vua th\u01b0\u01a1ng kh\u00f3c kh\u00f4ng th\u00f4i. Tri\u1ec7u c\u00e1c quan v\u00e0o b\u00ean \u0111\u1ec3 b\u00e0n vi\u1ec7c tang. C\u00e1c quan xin t\u1eeb tam ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean \u0111\u1ec1u \u0111\u1ec3 tang m\u1ed9t n\u0103m. Vua d\u1ee5 r\u1eb1ng: \u201cNh\u00e0 vua l\u1ea5y T\u00f4n Mi\u1ebfu X\u00e3 T\u1eafc l\u00e0m tr\u1ecdng. Nay tr\u1eabm \u0111\u00e3 \u0111\u1ec3 tang 3 n\u0103m, c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i l\u1ea1i \u0111\u1ec3 tang 1 n\u0103m, n\u1ebfu trong m\u1ed9t n\u0103m c\u00f3 vi\u1ec7c \u1edf T\u00f4n Mi\u1ebfu X\u00e3 T\u1eafc th\u00ec l\u00e0m l\u1ec5 th\u1ebf n\u00e0o? V\u1eady cho \u0111\u1ec3 tang 3 th\u00e1ng\u201d. C\u00e1c quan l\u1ea1i ng\u1edd v\u1ec1 tang ph\u1ee5c c\u1ee7a c\u00f4ng ch\u00faa \u0111\u1ec3 tang. Vua n\u00f3i: \u201cTh\u00e1nh nh\u00e2n \u0111\u1eb7t l\u1ec5 ph\u00e2n bi\u1ec7t t\u1eebng ly t\u1eebng t\u00fd. L\u00f2ng k\u00ednh kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u00edch h\u1ee3p c\u1ea3 \u0111\u00f4i \u0111\u01b0\u1eddng, tang ph\u1ee5c kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u1ecdng c\u1ea3 hai b\u00ean. Cho n\u00ean m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi con g\u00e1i, khi \u1edf nh\u00e0 th\u00ec l\u1ea5y nh\u00e0 cha l\u00e0m t\u00f4n, khi l\u1ea5y ch\u1ed3ng th\u00ec l\u1ea5y nh\u00e0 ch\u1ed3ng l\u00e0m tr\u1ecdng. Ngh\u0129a \u0111\u00e3 c\u00f3 ph\u00e2n bi\u1ec7t, tang sao l\u1ea1i nh\u01b0 nhau \u0111\u01b0\u1ee3c. V\u1eady ngh\u1ecb cho ho\u00e0ng n\u1eef \u0111\u00e3 \u0111i l\u1ea5y ch\u1ed3ng th\u00ec k\u00e9m ho\u00e0ng n\u1eef c\u00f2n \u1edf nh\u00e0 m\u1ed9t b\u1eadc\u201d. B\u1ed9 L\u1ec5 l\u1ea1i xin \u0111\u1ecbnh h\u1ea1n c\u1ea5m vi\u1ec7c gi\u00e1 th\u00fa. Vua n\u00f3i: \u201cTh\u1ea7n d\u00e2n n\u00ean theo th\u1ee9 t\u1ef1 m\u00e0 t\u1ec9nh gi\u1ea3m \u0111\u1ec3 l\u1ea5y v\u1ee3 l\u1ea5y ch\u1ed3ng \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ecbp th\u1eddi\u201d. Th\u1ebf l\u00e0 s\u1ef1 b\u00e0n \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y \u0110inh d\u1eadu, l\u00e0m l\u1ec5 th\u00e0nh ph\u1ee5c (Vua \u0111\u1ec3 tang 3 n\u0103m; ho\u00e0ng h\u1eadu tang 3 n\u0103m; phi t\u1ea7n, ho\u00e0ng t\u1eed v\u00e0 c\u00f4ng ch\u00faa ch\u01b0a \u0111i l\u1ea5y ch\u1ed3ng \u0111\u1ec1u tang 1 n\u0103m; tr\u01b0\u1edfng c\u00f4ng ch\u00faa v\u00e0 c\u00f4ng ch\u00faa \u0111\u00e3 \u0111i l\u1ea5y ch\u1ed3ng tang 9 th\u00e1ng. Ng\u01b0\u1eddi t\u00f4n th\u00e2n \u1edf n\u0103m b\u1eadc tang \u0111\u1ec1u \u0111\u1ec3 tang theo nh\u01b0 l\u1ec5; ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n \u1edf b\u1eadc tr\u1ea7n c\u00e1nh tay v\u00e0 b\u1ecf m\u0169 th\u00ec d\u00f9ng kh\u0103n v\u1ea3i tr\u1eafng; quan v\u0103n v\u00f5 t\u1eeb ch\u00e1nh tam ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean, tang m\u1eb7c \u00e1o v\u00e9n g\u1ea5u 3 th\u00e1ng, t\u1eeb t\u00f2ng tam ph\u1ea9m tr\u1edf xu\u1ed1ng, ai d\u1ef1 v\u00e0o vi\u1ec7c tang th\u00ec d\u00f9ng v\u1ea3i tr\u1eafng; quan ngo\u00e0i th\u00ec mi\u1ec5n \u00e1o tang, duy ai v\u1ec1 Kinh th\u00ec mang \u00e1o tang c\u0169ng nh\u01b0 quan Kinh; quan thu\u1ed9c cung Tr\u01b0\u1eddng Th\u1ecd th\u00ec ch\u00e1nh tam ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean m\u1eb7c \u00e1o v\u00e9n g\u1ea5u 5 th\u00e1ng; m\u1ec7nh ph\u1ee5 \u0111\u1ec1u \u0111\u1ec3 tang nh\u01b0 ch\u1ed3ng; quan vi\u00ean t\u1eeb tam ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean c\u1ea5m c\u01b0\u1edbi v\u1ee3 g\u1ea3 ch\u1ed3ng 3 th\u00e1ng, t\u1ee9 ph\u1ea9m tr\u1edf xu\u1ed1ng th\u00ec 1 th\u00e1ng, qu\u00e2n d\u00e2n 15 ng\u00e0y;&nbsp; c\u1ea5m d\u00f9ng m\u00e0u h\u1ed3ng m\u00e0u t\u00eda 1 n\u0103m; c\u1ea5m h\u00e1t x\u01b0\u1edbng 3 th\u00e1ng. Quan vi\u00ean v\u00e0o ch\u1ea7u h\u1ea7u, trong 3 n\u0103m \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eb7c \u00e1o m\u00e0u \u0111\u1ecf m\u00e0u t\u00eda; ph\u00e0m g\u1eb7p vi\u1ec7c th\u1edd c\u00fang hay vi\u1ec7c qu\u00e2n \u0111\u1ec1u cho m\u1eb7c \u00e1o th\u01b0\u1eddng m\u00e0 l\u00e0m vi\u1ec7c; c\u00e1c th\u00e0nh dinh tr\u1ea5n trong 3 th\u00e1ng, ng\u00e0y m\u1ed3ng m\u1ed9t v\u00e0 ng\u00e0y r\u1eb1m \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n b\u00e1i&nbsp; ch\u1ea7u).<\/p>\n\n\n\n<p>Chi\u1ebfu d\u1ee5 trong ngo\u00e0i r\u1eb1ng: \u201cGi\u1edd tu\u1ea5t ng\u00e0y 14 th\u00e1ng n\u00e0y, Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu th\u0103ng h\u00e0, tr\u1eabm th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t \u0111au l\u00f2ng, k\u00ednh c\u1ea9n \u1edf trong cung \u0111\u1ec3 tang ba n\u0103m, nh\u1ea5t thi\u1ebft theo l\u1ec5 ch\u1ebf. Ph\u1ee5c ch\u1ebf v\u00e0 h\u1ea1 c\u1ea5m \u0111\u1ed1i v\u1edbi quan vi\u00ean trong ngo\u00e0i v\u00e0 qu\u00e2n d\u00e2n \u0111\u1ec1u theo ngh\u1ecb \u0111\u1ecbnh m\u00e0 l\u00e0m\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u01b0\u1edbc kia vua th\u1edd Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu r\u1ea5t k\u00ednh c\u1ea9n, khi mu\u00f4n vi\u1ec7c \u0111\u00e3 r\u1ed3i th\u00ec xem b\u1eefa \u0103n, th\u0103m s\u1ee9c kh\u1ecfe, l\u1ec5 th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng thi\u1ebfu. \u0110\u1ebfn khi th\u00e1i h\u1eadu b\u0103ng, vua c\u01b0 tang, l\u00f2ng r\u1ea5t \u0111au th\u01b0\u01a1ng. T\u1eeb \u0111\u1ea5y bu\u1ed5i ch\u1ea7u bu\u1ed5i h\u1ed9i \u0111\u1ec1u mi\u1ec5n, ng\u00e0y th\u01b0\u1eddng ch\u1ec9 ng\u1ef1 \u1edf ti\u1ec7n \u0111i\u1ec7n \u0111\u1ec3 nghe ch\u00ednh s\u1ef1.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00e3i kho N\u00f4ng Giang \u1edf H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng l\u1eadp ri\u00eang kho ch\u1ee9a \u1edf \u0111\u1ed3n th\u1ee7y N\u00f4ng Giang \u0111\u1ec3 thu ti\u1ec1n th\u00f3c c\u1ee7a d\u00e2n c\u00e1c huy\u1ec7n. \u0110\u1ebfn nay d\u00f2ng s\u00f4ng n\u00f4ng c\u1ea1n, v\u1eadn t\u1ea3i kh\u00f4ng ti\u1ec7n, th\u00e0nh th\u1ea7n xin cho c\u00e1c huy\u1ec7n l\u1ea1i n\u1ed9p \u1edf tr\u1ea5n. Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ed5 t\u00f9 M\u1ed9c Ch\u00e2u tr\u1ea5n H\u01b0ng H\u00f3a l\u00e0 Xa V\u0103n Ti\u00ean v\u00e0 th\u1ed5 t\u00f9 ch\u00e2u Tr\u00ecnh C\u1ee5 tr\u1ea5n Thanh Hoa l\u00e0 Ph\u1ea1m Ph\u00ec Nam tranh nhau \u0111\u1ea5t hai \u0111\u1ed9ng C\u1ea9m Nang v\u00e0 M\u1ed9c Th\u01b0\u1ee3ng. Vua sai quan B\u1eafc Th\u00e0nh ph\u00e1i ng\u01b0\u1eddi h\u1ed9i \u0111\u1ed3ng v\u1edbi tr\u1ea5n th\u1ea7n Thanh Hoa \u0111\u1ec3 x\u00e9t h\u1ecfi. Ph\u00ec Nam th\u00e1c b\u1ec7nh kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn. Vi\u1ec7c b\u00e8n th\u00f4i.<\/p>\n\n\n\n<p>Cai \u0111\u1ed9i Thanh Hoa l\u00e0 Tr\u1ea7n V\u0103n Th\u1ecbnh \u0111\u1ebfn Kinh l\u00e0m s\u1ed5 binh, l\u00e0m s\u1eafc th\u1ecb gi\u1ea3, cho b\u1ed5 cai \u0111\u1ed9i, \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng h\u01a1n 70 ng\u01b0\u1eddi. Tr\u1ea5n th\u1ea7n bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 tr\u1ea1ng t\u00e2u l\u00ean. Vua sai b\u1eaft Th\u1ecbnh gi\u1ebft \u0111i.<\/p>\n\n\n\n<p>Qu\u1ea3n T\u00e0u v\u1ee5 l\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c Xuy\u00ean d\u00e2ng s\u1ed5 thu\u1ebf thuy\u1ec1n bu\u00f4n hai n\u0103m Canh ng\u1ecd v\u00e0 T\u00e2n m\u00f9i. (Ti\u1ec1n thu\u1ebf h\u01a1n 97.500 quan).<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00f9a \u0111\u00f4ng, th\u00e1ng 10, ng\u00e0y m\u1ed3ng 1, t\u1ea1i cung Tr\u01b0\u1eddng Th\u1ecd l\u00e0m l\u1ec5 \u0111i\u1ec7n l\u1edbn. Vua th\u00e2n \u0111\u1ebfn l\u00e0m l\u1ec5. T\u1eeb nay m\u1ed3ng m\u1ed9t v\u00e0 r\u1eb1m l\u00e0 l\u1ec5 \u0111i\u1ec7n l\u1edbn, l\u1ea5y l\u00e0m l\u1ec7 th\u01b0\u1eddng. Tr\u01b0\u1edbc l\u00e0 vua sai b\u1ed9 L\u1ec5 b\u00e0n v\u1ec1 ngh\u1ec9 ti\u1ebft t\u1ebf \u0111\u00f4ng h\u01b0\u1edfng. B\u1ed9 th\u1ea7n t\u00e2u n\u00f3i: \u201cThi\u00ean V\u01b0\u01a1ng ch\u1ebf \u1edf Kinh L\u1ec5 n\u00f3i r\u1eb1ng: Vua c\u00f3 tang ba n\u0103m th\u00ec kh\u00f4ng \u0111i t\u1ebf. Duy c\u00f3 t\u1ebf Tr\u1eddi \u0110\u1ea5t X\u00e3 T\u1eafc th\u00ec t\u1ea1m b\u1ecf tang m\u00e0 t\u1ebf. Kh\u00f4ng v\u00ec ng\u00f4i th\u1ea5p m\u00e0 b\u1ecf ng\u00f4i cao \u0111\u01b0\u1ee3c. S\u00e1ch T\u1ebf ngh\u0129a c\u1ee7a H\u1ea1 Tu\u1ea7n n\u00f3i: Theo l\u1ec5 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 \u0111\u1ea1i tang kh\u00f4ng d\u1ef1 t\u1ebf, v\u00ec t\u1ebf l\u00e0 vi\u1ec7c c\u00e1t. L\u00e0 v\u00ec ngh\u0129a ch\u1eb3ng nh\u1eefng \u1edf ng\u01b0\u1eddi s\u1ed1ng, m\u00e0 t\u00ecnh \u00f4ng cha \u0111\u00e3 ch\u1ebft c\u0169ng \u0111\u1ec1u th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t. N\u0103m Ki\u1ebfn Long nh\u00e0 T\u1ed1ng, khi m\u1edbi c\u00f3 tang Chi\u00eau hi\u1ebfn \u0110\u1ed7 Th\u00e1i h\u1eadu, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng l\u1ec5 vi\u1ec7n xin \u0111\u00ecnh l\u1ec5 h\u01b0\u1edfng \u1edf Th\u00e1i mi\u1ebfu, \u0111\u1ee3i an t\u00e1ng r\u1ed3i sau s\u1ebd theo l\u1ec7 c\u0169. Suy theo \u00fd l\u1ec5, x\u00e9t vi\u1ec7c \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc, th\u00ec ng\u00e0y m\u1ed3ng m\u1ed9t th\u00e1ng m\u1ea1nh \u0111\u00f4ng n\u0103m nay n\u00ean t\u1ebf \u0111i\u1ec7n \u1edf b\u00e0n th\u1edd Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu, m\u00e0 l\u1ec5 \u0111\u00f4ng h\u01b0\u1edfng \u1edf Th\u00e1i mi\u1ebfu th\u00ec n\u00ean t\u1ea1m \u0111\u00ecnh, \u0111\u1ee3i sau khi an t\u00e1ng s\u1ebd l\u00e0m\u201d. Vua y l\u1eddi t\u00e2u. R\u1ed3i h\u1ea1 l\u1ec7nh t\u1eeb n\u0103m nay tr\u1edf \u0111i, c\u1ee9 t\u1ebf Ch\u1ea1p r\u1ed3i m\u1edbi l\u00e0m l\u1ec5 h\u01b0\u1edfng, sai ho\u00e0ng t\u1eed ho\u00e0ng th\u00e2n t\u1ebf thay.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e0nh th\u1ea7n Gia \u0110\u1ecbnh l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Nh\u01a1n v\u00e0 Tr\u1ecbnh Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c c\u00f9ng c\u00e1c tr\u1ea5n th\u1ea7n d\u00e2ng s\u1edb xin v\u00e0o vi\u1ebfng tang.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu d\u1ee5 r\u1eb1ng: \u201cVi\u1ec7c hi\u1ebfu c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc l\u00e0 l\u1ec5 l\u1edbn, l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi t\u00f4i con trong ngo\u00e0i nh\u01b0 m\u1ed9t. Nh\u01b0ng gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 \u1edf n\u01a1i b\u1edd c\u00f5i, kh\u00f4ng th\u1ec3 ai ai c\u0169ng \u0111\u1ebfn vi\u1ebfng \u0111\u01b0\u1ee3c. V\u1eady Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c c\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u00f2n V\u0103n Nh\u01a1n th\u00ec n\u00ean \u1edf l\u1ea1i tr\u00f4ng coi vi\u1ec7c th\u00e0nh; c\u00e1c tr\u1ea5n th\u1ea7n th\u00ec m\u1ed7i tr\u1ea5n m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi, sang n\u0103m c\u00f9ng \u0111i v\u1edbi chuy\u1ebfn v\u1eadn t\u1ea3i\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1eb7t \u0111\u00e0n chay l\u1edbn \u1edf ch\u00f9a Thi\u00ean M\u1ee5. Do tr\u1ea1m \u0111\u01b0a th\u1ea7y t\u0103ng \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh v\u1ec1 Kinh.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u01b0\u1edbc Ch\u00e2n L\u1ea1p sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng, v\u00e0 xin \u0111\u1ed5i qu\u1ed1c hi\u1ec7u l\u00e0m \u00c2n Di B\u1eafc Ph\u1ee7 L\u00e0i. Vua cho v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn \u1edf ti\u1ec7n \u0111i\u1ec7n, h\u1ecfi v\u1ec1 vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc c\u1ee7a vua Phi\u00ean. S\u1ee9 gi\u1ea3 th\u01b0a r\u1eb1ng: \u201cN\u01b0\u1edbc ch\u00fang t\u00f4i gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea5t \u0111ai, d\u00e2n v\u1eadt y\u00ean \u1ed5n, \u0111\u1ec1u nh\u1edd \u01a1n \u0111\u1ee9c thi\u00ean tri\u1ec1u che ch\u1edf\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua n\u00f3i: \u201cN\u01b0\u1edbc ng\u01b0\u01a1i l\u00e0 th\u1ea7n thu\u1ed9c c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh t\u1eeb l\u00e2u. L\u1ea5y n\u01b0\u1edbc l\u1edbn y\u00eau n\u01b0\u1edbc nh\u1ecf l\u00e0 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m c\u1ee7a tr\u1eabm, m\u00e0 s\u0103n s\u00f3c vun tr\u1ed3ng l\u00e0 \u0111\u1ea1o c\u1ee7a tr\u1eddi, ch\u1ee9 c\u00f3 \u01a1n \u0111\u1ee9c g\u00ec \u0111\u00e2u\u201d. Nh\u00e2n h\u1ecfi v\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec7 l\u00e0 N\u1eb7c Nguy\u00ean v\u00e0 N\u1eb7c Y\u00eam \u1edf \u0111\u00e2u. S\u1ee9 gi\u1ea3 th\u01b0a: \u201cNghe n\u00f3i \u0111\u1ec1u v\u00e0o \u1edf ch\u00f9a c\u1ea3\u201d. Vua ngh\u0129 th\u01b0\u01a1ng. S\u1ee9 gi\u1ea3 l\u1ea1i \u0111em vi\u1ec7c qu\u1ed1c hi\u1ec7u \u0111\u1ec3 xin. Vua n\u00f3i: \u201cQu\u1ed1c hi\u1ec7u c\u0169 \u0111\u00e3 \u0111\u1eb9p r\u1ed3i, c\u1ea7n g\u00ec ph\u1ea3i \u0111\u1ed5i\u201d. H\u01a1n m\u1ed9t th\u00e1ng s\u1ee9 gi\u1ea3 v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc. Sai tr\u1ea3 l\u1ea1i nh\u1eefng \u0111\u1ed3 c\u1ed1ng. L\u1ea1i vi\u1ebft th\u01b0 cho vua Phi\u00ean r\u1eb1ng: \u201cXem bi\u1ec3u c\u1ee7a v\u01b0\u01a1ng, khen l\u00f2ng th\u00e0nh th\u1ef1c. V\u1eeba \u0111\u00e2y h\u1ecfi s\u1ee9 th\u1ea7n m\u1edbi bi\u1ebft r\u00f5 vi\u1ec7c hai em c\u1ee7a v\u01b0\u01a1ng. V\u1ea3 t\u1ed5 ti\u00ean c\u1ee7a v\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec1u nh\u1edd Ti\u00ean tri\u1ec1u che ch\u1edf; ti\u00ean ph\u1ee5 c\u1ee7a v\u01b0\u01a1ng l\u00e0 b\u1ec1 t\u00f4i tr\u01b0\u1edbc c\u1ee7a tr\u1eabm, m\u00e0 anh em c\u1ee7a v\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec1u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi con m\u1ed3 c\u00f4i c\u1ee7a ti\u00ean ph\u1ee5 v\u01b0\u01a1ng, nay v\u01b0\u01a1ng l\u00e0 anh c\u1ea3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecbu t\u01b0\u1edbc phong, hai em c\u0169ng l\u00e0 ru\u1ed9t th\u1ecbt r\u1ea5t th\u00e2n, t\u00ecnh \u00fd h\u00e1 n\u00ean chia r\u1ebd. V\u01b0\u01a1ng n\u00ean th\u1ec3 theo l\u00f2ng tr\u1eabm, ngh\u0129 \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea1o tr\u1eddi, b\u1ea3o cho hai em ngh\u0129 \u0111\u1ebfn t\u00ecnh c\u00f9ng g\u1ed1c, ch\u1edb l\u1ea5y th\u1ebf v\u1ecb m\u00e0 khuynh lo\u00e1t nhau, ch\u1edb l\u1ea5y h\u00ecnh t\u00edch m\u00e0 ng\u1edd gh\u00e9t nhau, l\u00e0m sao cho lu\u00e2n th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1eadu, nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc y\u00ean h\u00f2a, \u0111\u1ec3 kh\u00f4ng l\u00e0m \u0111\u1ed5 c\u01a1 nghi\u1ec7p c\u1ee7a t\u1ed5 ti\u00ean c\u1ee7a v\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1ec3 x\u1ee9ng \u00fd d\u1ef1ng n\u01b0\u1edbc ph\u00ean d\u1eadu c\u1ee7a tr\u1eabm. C\u00f2n qu\u1ed1c hi\u1ec7u c\u1ee7a v\u01b0\u01a1ng, t\u1ef1 t\u1ed5 ph\u1ee5 v\u01b0\u01a1ng d\u1ef1ng n\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh danh r\u1ed3i, kh\u00f4ng c\u1ea7n thay \u0111\u1ed5i l\u00e0m g\u00ec. V\u01b0\u01a1ng n\u00ean tu\u00e2n theo\u201d. N\u1eb7c Ch\u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0, r\u1ea5t c\u1ea3m t\u1ea1.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;Vua nhi\u1ec1u l\u1ea7n c\u00f9ng b\u1ea7y t\u00f4i b\u00e0n v\u1ec1 l\u1ec5 tang c\u1ee7a c\u00e1c tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i. Tham tri L\u00ea Ch\u00e1nh L\u1ed9 \u0111em s\u00e1ch Ng\u0169 l\u1ec5 th\u00f4ng kh\u1ea3o ti\u1ebfn l\u00ean. Vua m\u1ed7i khi ng\u1ef1 \u1edf ti\u1ec7n \u0111i\u1ec7n l\u00e0 sai th\u1ecb th\u1ea7n \u0111\u1ecdc, n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ed3ng h\u1ed3 xu\u1ed1ng 12 kh\u1eafc m\u1edbi ngh\u1ec9.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u00e0m qu\u00e1ch \u0111\u00e1. L\u00ea C\u1ea9n \u1edf N\u1ed9i \u0111\u1ed3 gia \u0111em c\u00e1ch th\u1ee9c d\u00e2ng l\u00ean. Vua th\u00e2n t\u1ef1 x\u00e9t \u0111\u1ecbnh, sai tr\u1ea5n th\u1ea7n Thanh Hoa \u0111\u1ed1c th\u1ee3 \u0111\u00e1 l\u00e0m \u0111\u00fang theo th\u1ee9c.<\/p>\n\n\n\n<p>Nguy\u1ec5n Kh\u1eafc Thi\u1ec7u t\u1ef1 B\u1eafc Th\u00e0nh v\u00e0o vi\u1ebfng tang. Vua h\u1ecfi c\u00f4ng vi\u1ec7c \u1edf th\u00e0nh, Kh\u1eafc Thi\u1ec7u th\u01b0a b\u00e0y r\u1ea5t k\u1ef9. Nh\u00e2n c\u00f3 cha m\u1eb9 gi\u00e0 xin v\u1ec1 th\u0103m. Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u01b0\u1eddi H\u01b0\u01a1ng Tr\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c hai b\u1ea3n s\u00e1ch v\u00e0ng c\u0169, h\u1ee7y tr\u01b0\u1edbc \u0111i m\u1ed9t b\u1ea3n r\u1ed3i sau m\u1edbi d\u00e2ng. Dinh th\u1ea7n Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c b\u1eaft v\u00e0 t\u00e2u l\u00ean. Vua n\u00f3i: \u201cD\u00e2n d\u1ed1t kh\u00f4ng bi\u1ebft ch\u1eef, tr\u00e1ch l\u00e0m g\u00ec l\u1eafm\u201d. Sai tha cho.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Ch\u01b0\u1edfng Ti\u1ec1n qu\u00e2n Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00e0nh l\u00e0m Kh\u00e2m sai ch\u01b0\u1edfng Trung qu\u00e2n, Ch\u01b0\u1edfng H\u1eefu qu\u00e2n Nguy\u1ec5n Hu\u1ef3nh \u0110\u1ee9c l\u00e0m Kh\u00e2m sai ch\u01b0\u1edfng Ti\u1ec1n qu\u00e2n, Ch\u01b0\u1edfng Th\u1ea7n v\u00f5&nbsp; qu\u00e2n Ph\u1ea1m V\u0103n Nh\u01a1n l\u00e0m Kh\u00e2m sai ch\u01b0\u1edfng H\u1eefu qu\u00e2n. \u0110\u1ed5i m\u01b0\u1eddi c\u01a1 Ti\u1ec1n qu\u00e2n l\u00e0m m\u01b0\u1eddi c\u01a1 Trung qu\u00e2n, hai v\u1ec7 Ti\u1ec1n b\u1ea3o&nbsp; nh\u1ea5t, nh\u1ecb, l\u00e0m hai v\u1ec7 Trung b\u1ea3o nh\u1ea5t, nh\u1ecb, n\u0103m \u0111\u1ed9i Ti\u1ec1n sai l\u00e0m n\u0103m \u0111\u1ed9i Trung sai, m\u01b0\u1eddi c\u01a1 Trung qu\u00e2n l\u00e0m m\u01b0\u1eddi c\u01a1 Ti\u1ec1n qu\u00e2n, hai v\u1ec7 Trung b\u1ea3o nh\u1ea5t nh\u1ecb l\u00e0m hai v\u1ec7 Ti\u1ec1n b\u1ea3o nh\u1ea5t, nh\u1ecb, n\u0103m \u0111\u1ed9i H\u1eefu sai l\u00e0m n\u0103m \u0111\u1ed9i Ti\u1ec1n sai, m\u01b0\u1eddi c\u01a1 qu\u00e2n Th\u1ea7n v\u00f5 l\u00e0m m\u01b0\u1eddi c\u01a1 H\u1eefu qu\u00e2n, hai v\u1ec7 V\u00f5 b\u1ea3o nh\u1ea5t, nh\u1ecb l\u00e0m hai v\u1ec7 H\u1eefu b\u1ea3o nh\u1ea5t, nh\u1ecb, n\u0103m \u0111\u1ed9i V\u00f5 sai l\u00e0m n\u0103m \u0111\u1ed9i H\u1eefusai.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh v\u00e0 Ph\u00fa Y\u00ean b\u1ecb l\u1ee5t, nh\u00e0 c\u1eeda c\u1ee7a qu\u00e2n d\u00e2n tr\u00f4i m\u1ea5t nhi\u1ec1u, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft \u0111u\u1ed1i. Vua sai V\u1ec7 \u00fay T\u00f4n Th\u1ea5t B\u00ednh v\u00e0 Tham tri Nguy\u1ec5n H\u1eefu Th\u1eadn \u0111i ph\u00e1t ch\u1ea9n. D\u1ee5 r\u1eb1ng: \u201cNh\u00e0 n\u01b0\u1edbc t\u00edch tr\u1eef \u0111\u1ec1u l\u00e0 \u1edf d\u00e2n ra, ch\u1ea9n c\u1ea5p cho d\u00e2n b\u1ecb tai n\u1ea1n kh\u00f4ng th\u1ec3 ti\u1ebfc ph\u00ed \u0111\u01b0\u1ee3c\u201d. B\u1ecdn B\u00ednh \u0111\u1ebfn n\u01a1i ph\u00e1t g\u1ea1o \u1edf Ph\u00fa Y\u00ean h\u01a1n 19.000 ph\u01b0\u01a1ng, g\u1ea1o \u1edf B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh h\u01a1n 4.800 ph\u01b0\u01a1ng, chia h\u1ea1ng \u0111\u1ec3 ch\u1ea9n c\u1ea5p. (H\u1ea1ng b\u1ecb tai h\u1ea1i l\u1eafm m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 3 ph\u01b0\u01a1ng g\u1ea1o; h\u1ea1ng th\u1ee9 m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 2 ph\u01b0\u01a1ng; h\u1ea1ng th\u1ee9 n\u1eefa 1 ph\u01b0\u01a1ng 15 b\u00e1t; tr\u1ebb con m\u1ed9t n\u1eeda). N\u1ea1n d\u00e2n s\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1ea5t nhi\u1ec1u. Khi b\u1ecdn B\u00ednh ch\u01b0a \u0111\u1ebfn, tr\u1ea5n th\u1ea7n B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh l\u00e0 b\u1ecdn V\u01b0\u01a1ng V\u0103n H\u1ecdc tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 t\u00f9y ti\u1ec7n ph\u00e1t g\u1ea1o mu\u1ed1i ch\u1ea9n c\u1ea5p cho d\u00e2n, d\u00e2ng s\u1edb xin ch\u1ecbu t\u1ed9i. Vua n\u00f3i: \u201cGi\u1eef ch\u1ee9c ch\u0103n nu\u00f4i d\u00e2n ph\u1ea3i n\u00ean nh\u01b0 th\u1ebf ch\u1ee9 c\u00f3 t\u1ed9i g\u00ec\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng ch\u1ea9n c\u1ea5p cho d\u00e2n \u0111\u00f3i kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i tr\u1ea3 l\u1eddi. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: \u201cTai tr\u1eddi l\u01b0u h\u00e0nh x\u01b0a nay \u0111\u1eddi n\u00e0o c\u0169ng c\u00f3. Th\u01b0\u01a1ng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb tai, x\u00f3t ng\u01b0\u1eddi m\u1eafc n\u1ea1n, ch\u00ednh s\u00e1ch nh\u00e2n t\u1eeb l\u1ea5y \u0111\u00f3 l\u00e0m \u0111\u1ea7u. N\u1ebfu c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng ch\u1ee3t c\u00f3 tai n\u1ea1n n\u00ean ch\u1ea9n c\u1ea5p m\u00e0 \u0111\u1ee3i t\u00e2u b\u00e1o th\u00ec ch\u1eadm qu\u00e1, \u0111\u00e3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u00fd th\u01b0\u01a1ng d\u00e2n c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, l\u1ea1i kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ee9c ch\u0103m d\u00e2n c\u1ee7a th\u00fa m\u1ee5c. T\u1eeb nay ph\u00e0m ch\u1ee3t c\u00f3 l\u1ee5t h\u1ea1n c\u1ea5p thi\u1ebft tr\u01b0\u1edbc m\u1eaft th\u00ec quan dinh tr\u1ea5n ph\u1ea3i th\u00e2n \u0111i kh\u00e1m x\u00e9t ngay, ch\u1ea9n c\u1ea5p tr\u01b0\u1edbc r\u1ed3i sau t\u00e2u. N\u1ebfu n\u0103m n\u00e0o m\u1ea5t m\u00f9a, ru\u1ed9ng l\u00faa t\u1ed5n h\u1ea1i, th\u00ec ph\u1ea3i t\u00e2u tr\u01b0\u1edbc k\u1ef3\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ed5i Ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng Trung qu\u00e2n l\u00e0 Hu\u1ef3nh V\u0103n \u0110i\u1ec3m l\u00e0m Ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng Ti\u1ec1n qu\u00e2n, \u0111i th\u00fa B\u1eafc Th\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p>Tri\u1ec7u Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 l\u00e3nh tr\u1ea5n th\u1ee7 B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng V\u0103n H\u1ecdc v\u1ec1 Kinh; l\u1ea5y V\u1ec7 \u00fay Th\u1ecb trung l\u00e0 Hu\u1ef3nh C\u00f4ng L\u00fd l\u00e3nh Tr\u1ea5n th\u1ee7 B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh.<\/p>\n\n\n\n<p>Mi\u1ec5n thu\u1ebf th\u00e2n v\u00e0 dao d\u1ecbch cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi h\u1ecd L\u00ea t\u1ea3n c\u01b0. Chi h\u1ec7 h\u1ecd L\u00ea t\u1ea3n c\u01b0 \u1edf hai x\u00e3 Tam L\u01b0 v\u00e0 B\u1ea5t C\u0103ng (thu\u1ed9c huy\u1ec7n L\u00f4i D\u01b0\u01a1ng tr\u1ea5n Thanh Hoa), d\u00e2n s\u1edf t\u1ea1i b\u1eaft ch\u1ecbu thu\u1ebf th\u00e2n v\u00e0 dao d\u1ecbch. L\u00ea Duy Ho\u00e1n xin ghi v\u00e0o s\u1ed5 l\u00e0 d\u00f2ng d\u00f5i h\u1ecd L\u00ea, \u0111\u01b0\u1ee3c tha mi\u1ec5n nh\u01b0 l\u1ec7. Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>Gi\u1ea3m thu\u1ebf h\u01b0\u01a1ng cho d\u00e2n Ngh\u1ec7 An. Hai \u0111\u1ed9i Phan Long v\u00e0 C\u00e1t S\u01a1n huy\u1ec7n Th\u1ea1ch H\u00e0 m\u1ed7i n\u0103m m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi n\u1ed9p 1 c\u00e2n t\u1ed1c h\u01b0\u01a1ng, n\u1ed9p thay tr\u1ea7m h\u01b0\u01a1ng b\u1eb1ng ti\u1ec1n 10 quan, g\u1ea7n \u0111\u00e2y b\u1ed5 thi\u1ebfu, kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u1ed9p \u0111\u01b0\u1ee3c. Tr\u1ea5n th\u1ea7n t\u00e2u l\u00ean. B\u00e8n b\u1ecf ng\u1ea1ch thu\u1ebf t\u1ed1c h\u01b0\u01a1ng, m\u00e0 gi\u1ea3m ti\u1ec1n thu\u1ebf tr\u1ea7m h\u01b0\u01a1ng, m\u1ed7i n\u0103m m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi n\u1ed9p 6 quan. Thu\u1ebf tr\u01b0\u1edbc c\u00f2n thi\u1ebfu \u0111\u1ec1u mi\u1ec5n. L\u1ea1i ti\u1ec1n thu\u1ebf tr\u1ea7m h\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a x\u00e3 Chi Quan huy\u1ec7n K\u1ef3 Anh c\u0169ng gi\u1ea3m nh\u01b0 th\u1ebf.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 11, l\u1ea5y T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc L\u01b0\u01a1ng v\u00e0 L\u00ea Quang \u0110\u1ecbnh sung S\u01a1n l\u0103ng s\u1ee9, sai c\u00f9ng Tr\u1ecbnh Hi\u1ebfn v\u00e0 L\u00ea Duy Thanh xem ch\u1ecdn ki\u1ec3u \u0111\u1ea5t \u0111\u1eb9p cho s\u01a1n l\u0103ng. Duy Thanh v\u1ebd \u0111\u1ed3 \u0111\u1ec3 d\u00e2ng (thu\u1ed9c x\u00e3 \u0110\u1ecbnh M\u00f4n), sai b\u00f3i th\u00ec t\u1ed1t. Vua b\u00e8n \u0111\u1ebfn xem.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ecdn T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc Ngo\u1ea1n, Tr\u1ea7n V\u0103n Trinh v\u00e0 Ph\u1ea1m V\u0103n To\u00e1n t\u1eeb n\u01b0\u1edbc Xi\u00eam v\u1ec1. Vua h\u1ecfi v\u1ec1 Xi\u00eam La v\u00e0 Ch\u00e2n L\u1ea1p. B\u1ecdn Ngo\u1ea1n th\u01b0a r\u1eb1ng: \u201cN\u1eb7c Ch\u0103n \u01a1n ta m\u00e0 th\u00f9 Xi\u00eam, n\u01b0\u1edbc Xi\u00eam ch\u01b0a h\u1ebft gi\u1eadn, vi\u1ec7c Ch\u00e2n L\u1ea1p h\u1eb3n l\u00e0 ch\u01b0a xong \u0111\u01b0\u1ee3c\u201d. Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua c\u00f9ng b\u1ea7y t\u00f4i b\u00e0n \u0111\u1ebfn t\u00ecnh h\u00ecnh nh\u00e2n d\u00e2n, th\u00f3i t\u1ec7 quan l\u1ea1i.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u1ee5 r\u1eb1ng: \u201cG\u1ea7n \u0111\u00e2y l\u1ee5t h\u1ea1n x\u1ea3y lu\u00f4n, \u0111\u1eddi s\u1ed1ng c\u1ee7a d\u00e2n \u00edt th\u1ecfa. Tr\u1eabm ngh\u0129 ch\u0103m nu\u00f4i d\u00e2n tai n\u1ea1n h\u01a1n con tr\u1ebb, \u1ea5p \u1ee7 b\u00fa m\u1edbm c\u00f2n s\u1ee3 kh\u00f4ng k\u1ecbp, hu\u1ed1ng quan tham l\u1ea1i nh\u0169ng l\u1ea1i theo m\u00e0 b\u00f3c l\u1ed9t \u00e0! Ph\u00e0m y\u00eau tr\u00e2u tr\u01b0\u1edbc ph\u1ea3i tr\u1eeb con m\u00f2ng, y\u00eau d\u00e2n tr\u01b0\u1edbc ph\u1ea3i tr\u1ecb k\u1ebb l\u1ea1i, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1eddi th\u00f4ng lu\u1eadn v\u1ec1 ch\u00ednh s\u1ef1\u201d. Nh\u00e2n s\u1eafc cho c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng t\u1eeb nay h\u1ec5 \u0111\u1ebfn k\u1ef3 thu thu\u1ebf th\u00ec quan dinh tr\u1ea5n \u0111\u1ec1u m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi ng\u1ed3i thu, nghi\u00eam c\u1ea5m nha l\u1ea1i v\u00e0 l\u00ednh kho kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m kh\u00f3 kh\u0103n \u0111\u1ec3 s\u00e1ch nhi\u1ec5u, k\u1ebb n\u00e0o d\u00e1m l\u00e0m kh\u1ed5 d\u00e2n th\u00ec gi\u1ebft kh\u00f4ng tha.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ee5c x\u00e9t t\u00f9 t\u1ed9i, th\u1ea3 th\u00e2n thu\u1ed9c c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m tr\u1ed1n. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: \u201cC\u1ea5m k\u1ebb gian r\u0103n k\u1ebb \u00e1c l\u00e0 l\u1ec7 c\u00f4ng c\u1ee7a ph\u00e9p n\u01b0\u1edbc; th\u01b0\u01a1ng t\u00f9 ng\u1ee5c, ho\u00e3n h\u00ecnh ph\u1ea1t l\u00e0 vi\u1ec7c l\u1edbn c\u1ee7a v\u01b0\u01a1ng ch\u00ednh. G\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00e1c nha m\u00f4n x\u00e9t h\u00ecnh, \u0111\u1eb7t ph\u00e9p b\u1eaft tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp, tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp c\u00f3 tr\u1ed1n th\u00ec b\u1eaft giam v\u1ee3 con, tr\u1ea3i n\u0103m kh\u00f4ng cho ra. Nh\u01b0ng can ph\u1ea1m \u0111i\u1ec1u c\u1ea5m l\u00e0 t\u1ed9i m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi, v\u1ee3 con c\u00f3 t\u1ed9i g\u00ec, n\u1ebfu nh\u1ea5t kh\u00e1i b\u1eaft giam, cho \u1edf l\u1eabn trong nh\u00e0 t\u00f9, ng\u00e0y d\u1ed3n th\u00e1ng ch\u1ee9a, n\u1ed7i u u\u1ea5t kh\u00f4ng b\u00e0y t\u1ecf \u0111\u01b0\u1ee3c, th\u1ef1c r\u1ea5t kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u00fd th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t. V\u1eady h\u1ea1 l\u1ec7nh cho c\u00e1c quan \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec1u l\u1ee5c x\u00e9t t\u00f9 t\u1ed9i, ph\u00e0m v\u1ee3 con ph\u1ea1m tr\u1ed1n, kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng giam gi\u1eef th\u00ec th\u1ea3 cho v\u1ec1 \u0111\u1ec3 y\u00ean nghi\u1ec7p l\u00e0m \u0103n\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1eeb Qu\u1ea3ng B\u00ecnh tr\u1edf v\u1ec1 Nam g\u1ea1o \u0111\u1eaft. H\u1ea1 l\u1ec7nh cho c\u00e1c c\u1eeda \u1ea3i b\u1ebfn \u0111\u00f2 s\u1edf t\u1ea1i, ph\u00e0m thuy\u1ec1n bu\u00f4n ch\u1edf g\u1ea1o v\u00e0o c\u1eeda bi\u1ec3n, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00e0 kh\u1eafc qu\u1ea5y nhi\u1ec5u, \u0111\u1ec3 cho h\u1ea1t g\u1ea1o \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0u th\u00f4ng.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ecdn gi\u1eb7c \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh l\u00e0 b\u1ecdn Nguy\u1ec5n \u0110\u0103ng B\u00edch, Nguy\u1ec5n Danh An 16 ng\u01b0\u1eddi v\u00ec \u0111\u1ea7u th\u00fa \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n t\u1ed9i, theo th\u00e0nh b\u1eaft gi\u1eb7c. Th\u00e0nh th\u1ea7n mu\u1ed1n b\u1ecdn B\u00edch h\u1ebft s\u1ee9c, t\u00e2u xin cho ch\u1ee9c quan. H\u1ea1 l\u1ec7nh cho B\u00edch l\u00e0m Tr\u01b0\u1edfng hi\u1ec7u, b\u1ecdn An \u0111\u1ec1u l\u00e0m Cai \u0111\u1ed9i.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua ham xem s\u1eed c\u00e1c \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc, th\u01b0\u1eddng v\u1eddi b\u1ecdn v\u0103n th\u1ea7n l\u00e0 V\u0169 Trinh, Tr\u1ea7n H\u1ef1u v\u00e0o \u0111\u1ecdc s\u00e1ch L\u1ecbch \u0111\u1ea1i th\u00f4ng gi\u00e1m v\u00e0 c\u00f9ng b\u00e0n v\u1ec1 tr\u1ecb lo\u1ea1n \u0111\u1eafc th\u1ea5t, m\u00e3i \u0111\u1ebfn m\u1eb7t tr\u1eddi x\u1ebf m\u1edbi th\u00f4i.<\/p>\n\n\n\n<p>Quan B\u1eafc Th\u00e0nh t\u00e2u xin l\u1ea5y c\u00e2u k\u00ea, th\u1ee7 h\u1ee3p c\u00f9ng v\u0103n h\u00e0n \u1edf Ti\u1ec1n qu\u00e2n v\u00e0 H\u1eefu qu\u00e2n sung b\u1ed5 l\u00e0m th\u01b0 k\u00fd, cai \u00e1n, tri b\u1ea1 c\u00e1c tr\u1ea5n. Vua theo l\u1eddi xin. Sai \u0111\u00ecnh th\u1ea7n truy\u1ec1n d\u1ee5 r\u1eb1ng: \u201cNh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u00fap vi\u1ec7c t\u1ea1p l\u01b0u, mu\u1ed1n d\u00f9ng th\u00ec kh\u00f4ng x\u00e9t kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c, n\u1ebfu l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ngay th\u1eb3ng si\u00eang n\u0103ng, n\u00ean c\u1eed th\u00ec c\u1eed. Kh\u00f4ng th\u1ebf th\u00ec ho\u1eb7c c\u00f3 k\u1ebb l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng, ho\u1eb7c c\u00f3 k\u1ebb tham nh\u0169ng, t\u1ed9i c\u1eed nh\u1ea7m ng\u01b0\u1eddi t\u1ea5t ph\u1ea3i giao quan ngh\u1ecb x\u1eed. N\u00ean c\u1ea9n th\u1eadn \u0111\u1ea5y\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u00f4ng Nh\u0129 H\u00e0 [s\u00f4ng H\u1ed3ng] l\u1edf, nh\u00e0 c\u1eeda d\u00e2n huy\u1ec7n Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c h\u01b0 h\u1ecfng nhi\u1ec1u, th\u00e0nh th\u1ea7n xin khi\u1ebfn d\u00e2n c\u01b0 c\u00e1c ph\u1ed1 \u1edf th\u00e0nh t\u1ef1 \u0111em g\u1ea1ch \u0111\u00e1 v\u00e0 c\u00e2y g\u1ed7 l\u00e0m k\u00e8 \u0111\u00e1 kh\u00e1c \u0111\u1ec3 ng\u0103n gi\u1eef.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua n\u00f3i: \u201cN\u01b0\u1edbc s\u00f4ng g\u00e2y ho\u1ea1n n\u1ea1n, d\u00e2n ch\u00fang th\u1edf than. Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng thi\u1ebfu g\u00ec c\u1ee7a, kh\u00f4ng n\u00ean so t\u00ednh v\u1edbi d\u00e2n. V\u00e1 \u0111\u1eafp k\u00e8 \u0111\u00e1, \u0111\u1eafp r\u1ed3i l\u1ea1i l\u1edf, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 k\u1ebf l\u00e2u d\u00e0i. Sai xu\u1ea5t ti\u1ec1n kho 47.000 quan thu\u00ea d\u00e2n \u0111\u1eafp \u0111\u00ea m\u1edbi (t\u1eeb ph\u01b0\u1eddng \u0110\u00f4ng H\u00e0 \u0111\u1ebfn c\u1eeda \u00f4 \u00d4ng T\u01b0\u1ee3ng 108 tr\u01b0\u1ee3ng) \u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea1i s\u1eeda c\u1ed1ng \u1edf Kh\u00ea \u00d4i (t\u00ean x\u00e3 thu\u1ed9c huy\u1ec7n Kim B\u1ea3ng) tr\u1ea5n S\u01a1n Nam, Kh\u00ea \u00d4i tr\u01b0\u1edbc c\u00f3 c\u1ed1ng, n\u0103m Gia Long th\u1ee9 2 x\u00e3 d\u00e2n xin b\u1ecf \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u00ea, nh\u00e2n \u0111\u1ea5y b\u1ecf c\u1ed1ng. \u0110\u1ebfn nay x\u00e3 d\u00e2n l\u1ea1i xin. Th\u00e0nh th\u1ea7n cho l\u00e0 n\u00ean theo \u00fd nguy\u1ec7n c\u1ee7a d\u00e2n, cho n\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i. Sai Ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng l\u00e3nh \u0110\u00ea ch\u00ednh l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Hi\u1ebfu tr\u00f4ng coi c\u00f4ng vi\u1ec7c, t\u00ednh d\u00f9ng nh\u00e2n c\u00f4ng v\u1eadt li\u1ec7u h\u1ebft h\u01a1n 6.000 quan ti\u1ec1n. Vua l\u1ea1i th\u1ea5y th\u1ebf n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng Nh\u0129 H\u00e0 ch\u1ea3y x\u00f3i m\u00e0 x\u00e3 Xu\u00e2n Canh v\u00e0 x\u00e3 L\u1ef1c Canh (thu\u1ed9c huy\u1ec7n \u0110\u00f4ng Ng\u00e0n tr\u1ea5n Kinh B\u1eafc) d\u00f2ng s\u00f4ng quanh co, mu\u1ed1n khai m\u1ed9t d\u00f2ng s\u00f4ng kh\u00e1c cho n\u01b0\u1edbc ch\u1ea3y th\u1eb3ng. B\u00e8n sai L\u00ea Ch\u1ea5t th\u00e2n \u0111\u1ebfn n\u01a1i xem v\u1ebd h\u00ecnh th\u1ebf, n\u00eau r\u00f5 l\u1ee3i h\u1ea1i, \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean, Ch\u1ea5t d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i: \u201cD\u00f2ng s\u00f4ng ch\u1ec9 n\u00ean thu\u1eadn theo t\u1ef1 nhi\u00ean, n\u1ebfu nay khai m\u1ed9t d\u00f2ng kh\u00e1c th\u00ec n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng c\u0169 ch\u01b0a h\u1eb3n l\u00e0 ti\u00eau \u0111i m\u00e0 n\u01b0\u1edbc l\u1ea1ch s\u00f4ng m\u1edbi v\u1ee1 ch\u1ea3y ra b\u00ean, m\u1ed1i h\u1ea1i l\u1ea1i kh\u00f4ng n\u00f3i xi\u1ebft\u201d. Vua khen ph\u1ea3i. Vi\u1ec7c \u1ea5y b\u00e8n th\u00f4i.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho hai v\u1ec7 Trung h\u1ea7u v\u00e0 N\u1ed9i tr\u1ef1c l\u1ec7 thu\u1ed9c v\u00e0o qu\u00e2n Th\u1ecb n\u1ed9i.<\/p>\n\n\n\n<p>Tri\u1ec7u Cai b\u1ea1 B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Di\u00ean, K\u00fd l\u1ee5c l\u00e0 Ng\u00f4 \u0110\u00ecnh Gi\u1edbi v\u1ec1 Kinh; l\u1ea5y T\u0103ng \u0110\u1ecbch v\u00e0 Tr\u1ea7n V\u0103n T\u00e1nh thay.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ed1ng l\u0129nh th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ea1o Thanh Hoa l\u00e0 H\u00e0 C\u00f4ng Th\u00e1i c\u1eed ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c h\u1ea1 l\u00e0 Tri b\u1ea1 L\u00ea Tu\u1ea7n Tr\u00ec l\u00e0m Tri huy\u1ec7n C\u1ea9m Th\u1ee7y. Tr\u1ea5n th\u1ea7n t\u00e2u cho. Vua n\u00f3i: \u201cHuy\u1ec7n l\u1ec7nh l\u00e0 ch\u1ee9c g\u1ea7n d\u00e2n, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh t\u1ef1 c\u00f3 ph\u00e9p tuy\u1ec3n chung, sao l\u1ea1i khinh su\u1ea5t b\u1ed5 cho ng\u01b0\u1eddi ri\u00eang. Hu\u1ed1ng chi hai huy\u1ec7n Th\u1ea1ch Th\u00e0nh v\u00e0 C\u1ea9m Th\u1ee7y tr\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng \u0111\u1eb7t quan. C\u00f4ng Th\u00e1i kh\u00f4ng n\u00ean xin ri\u00eang, tr\u1ea5n th\u1ea7n kh\u00f4ng n\u00ean \u0111em vi\u1ec7c \u1ea5y t\u00e2u l\u00ean\u201d. B\u00e8n kh\u00f4ng cho.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00f4ng Th\u00e1i l\u1ea1i v\u00ec con l\u00e0 C\u00f4ng D\u00e2u h\u1ecdp \u0111\u1ea3ng tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp, s\u1ee3 h\u00e3i xin ch\u1ecbu t\u1ed9i.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu b\u1ea3o r\u1eb1ng: \u201cXem l\u1eddi ng\u01b0\u01a1i t\u00e2u th\u1ea5y ng\u01b0\u01a1i m\u1ed9t d\u1ea1 trung th\u00e0nh, c\u00f2n con ng\u01b0\u01a1i l\u00e0m gi\u1eb7c th\u00ec tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 c\u00f3 ph\u00e9p th\u01b0\u1eddng. Ng\u01b0\u01a1i kh\u00f4ng may g\u1eb7p ph\u1ea3i \u0111\u1ee9a con h\u01b0 h\u1ecfng \u1ea5y n\u00f3 \u0111\u00e3 t\u1ef1 h\u1ea1i th\u00e2n n\u00f3 tr\u1eabm kh\u00f4ng n\u1ee1 b\u1eaft t\u1ed9i ng\u01b0\u01a1i\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Th\u00e1i Nguy\u00ean m\u1ed9 binh gi\u1eef b\u1ea3o \u0110\u1ed3ng M\u1ecf. Quan qu\u00e2n \u0111\u00f3ng th\u1ee7 \u1edf \u0110\u1ed3ng M\u1ecf kh\u00f4ng quen th\u1ee7y th\u1ed5, sinh nhi\u1ec1u b\u1ec7nh t\u1eadt, th\u00e0nh th\u1ea7n t\u00e2u l\u00ean. B\u00e8n sai tr\u1ea5n th\u1ea7n m\u1ed9 d\u00e2n ngo\u1ea1i t\u1ecbch sung l\u00e0m ngh\u0129a binh c\u1ea5p cho l\u01b0\u01a1ng x\u01b0\u1edbng \u0111\u1ec3 t\u1ef1 gi\u1eef l\u1ea5y.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u01b0\u1eddi Xi\u00eam La l\u00e0 H\u00e0 V\u0169 \u0111i thuy\u1ec1n bu\u00f4n \u0111\u1eadu \u1edf Long Xuy\u00ean. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n b\u00e0 Xi\u00eam n\u00f3i l\u00e0 H\u00e0 V\u0169 v\u1ee1 n\u1ee3 ng\u01b0\u1eddi Xi\u00eam m\u00e0 tr\u1ed1n. Th\u01b0 k\u00fd Long Xuy\u00ean l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Minh, Cai \u0111\u1ed9i l\u00e0 Hu\u1ef3nh V\u0103n Giao, Th\u1ee7 h\u1ee3p l\u00e0 Tr\u1ea7n Quang Hi\u00ean tham h\u1ed1i l\u1ed9, thu l\u1ea5y thuy\u1ec1n c\u1ee7a H\u00e0 V\u0169 cho ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n b\u00e0 Xi\u00eam kia qu\u1ea3n nh\u1eadn ra bi\u1ec3n m\u00e0 \u0111i. H\u00e0 V\u0169 ki\u1ec7n \u1edf th\u00e0nh Gia \u0110\u1ecbnh. Vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Vua n\u00f3i: \u201cB\u1ecdn Minh b\u1ecf ph\u00e1p lu\u1eadt, l\u00e0m l\u1ee3i ri\u00eang, kh\u00e1c g\u00ec k\u1ebb c\u01b0\u1edbp!\u201d. H\u1ea1 l\u1ec7nh ch\u00e9m v\u00e0 t\u1ecbch thu gia t\u00e0i, c\u1ea5p tr\u1ea3 thuy\u1ec1n v\u00e0 h\u00e0ng h\u00f3a cho H\u00e0 V\u0169.<\/p>\n\n\n\n<p>Quan B\u1eafc Th\u00e0nh t\u00e2u n\u00f3i: \u201cNh\u1eefng c\u1eeda \u1ea3i v\u00e0 b\u1ebfn \u0111\u00f2 \u1edf Cao B\u1eb1ng v\u00e0 Th\u00e1i Nguy\u00ean, \u0111\u1eddi L\u00ea tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 c\u00f3 ch\u1ed7 nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh, t\u1eeb khi gi\u1eb7c T\u00e2y S\u01a1n \u0111\u1eb7t th\u00eam ra \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh thu\u1ebf b\u1eeba, d\u00e2n bu\u1ed3n kh\u1ed5 l\u1eafm\u201d. Vua giao xu\u1ed1ng \u0111\u00ecnh th\u1ea7n b\u00e0n. Ph\u00e0m nh\u1eefng ch\u1ed7 gi\u1eb7c T\u00e2y S\u01a1n \u0111\u1eb7t ra khi\u1ebfn b\u1ecf \u0111i h\u1ebft, ng\u01b0\u1eddi bu\u00f4n m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1ecfi kh\u1ed5. (\u0110\u1eddi L\u00ea tr\u01b0\u1edbc, \u1edf Cao B\u1eb1ng c\u1eeda \u1ea3i ch\u00ednh c\u00f3 11 s\u1edf, c\u1eeda \u1ea3i nh\u00e1nh c\u00f3 3 s\u1edf; Ng\u1ee5y T\u00e2y \u0111\u1eb7t th\u00eam 5 c\u1eeda \u1ea3i ch\u00ednh v\u00e0 5 c\u1eeda \u1ea3i nh\u00e1nh. \u1edf Th\u00e1i Nguy\u00ean c\u1eeda \u1ea3i ch\u00ednh 12 s\u1edf, c\u1eeda \u1ea3i nh\u00e1nh 2 s\u1edf: Ng\u1ee5y T\u00e2y \u0111\u1eb7t th\u00eam 5 c\u1eeda nh\u00e1nh).<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 12, l\u1ea5y Ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng Trung qu\u00e2n l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u00e2n l\u00e0m \u0110\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf Ti\u1ec1n th\u1ed1ng ch\u1ebf Ti\u1ec1n dinh qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea1i l\u1ea5y V\u0103n Nguy\u00ean l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 H\u1eadu nh\u1ea5t Th\u1ecb trung, Thu\u1ed9c n\u1ed9i cai \u0111\u1ed9i Nguy\u1ec5n V\u0103n Nguy\u00ean l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 H\u1eefu nh\u1ea5t.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua xem c\u1ed5 s\u1eed nh\u00e2n b\u1ea3o Ph\u1ea1m Nh\u01b0 \u0110\u0103ng r\u1eb1ng: \u201c\u0110\u1eddi th\u1ecbnh nh\u00e0 H\u00e1n nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec1u l\u00e0m nh\u00e2n ch\u00ednh, nh\u1eb9 dao d\u1ecbch, \u00edt thu\u1ebf m\u00e1, thi\u00ean h\u1ea1 do \u0111\u00f3 m\u00e0 gi\u00e0u vui. Ng\u01b0\u1eddi sau th\u1eeba h\u01b0\u1edfng, l\u00f2ng tham kh\u00f4ng ch\u00e1n, nh\u00e0m vi\u1ec7c v\u00f5, \u0111\u00f9a vi\u1ec7c binh, cu\u1ed1i c\u00f9ng n\u00ean lo\u1ea1n l\u1edbn. M\u1edbi bi\u1ebft vi\u1ec7c tr\u1ecb vi\u1ec7c lo\u1ea1n ch\u1ec9 \u1edf ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m vua l\u00e0m ra th\u00f4i\u201d. Nh\u01b0 \u0110\u0103ng c\u00fai \u0111\u1ea7u n\u00f3i: \u201cB\u1ec7 h\u1ea1 n\u00f3i t\u1edbi \u0111i\u1ec1u \u1ea5y, th\u1ef1c l\u00e0 Ph\u01b0\u1edbc cho b\u1ed1n bi\u1ec3n\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u0169 Trinh d\u00e2ng b\u1ea3n ph\u00e0m l\u1ec7 so\u1ea1n s\u1eed. Sai Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00e0nh sung ch\u1ee9c T\u1ed5ng t\u00e0i, Ph\u1ea1m Nh\u01b0 \u0110\u0103ng l\u00e0m Ph\u00f3.<\/p>\n\n\n\n<p>Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00e0nh d\u00e2ng s\u00e1ch V\u00f5 b\u1ecb ch\u00ed v\u00e0 s\u00e1ch T\u1ee9 di lo\u1ea1i ch\u00ed. Sai Th\u1ecb th\u01b0 vi\u1ec7n thu c\u1ea5t.<\/p>\n\n\n\n<p>Tha thu\u1ebf cho ng\u01b0\u1eddi Man hoang \u1edf B\u00ecnh H\u00f2a v\u00e0 gi\u1ea3m ti\u1ec1n thu\u1ebf l\u00e1 tr\u1ea7u cho c\u00e1c s\u00e1ch Man. (Man hoang ngu\u1ed3n Nha Trang m\u1ed7i n\u0103m n\u1ed9p ti\u1ec1n thu\u1ebf 1.000 quan; s\u00e1u s\u00e1ch Man Th\u01b0\u1ee3ng Sai, Ph\u00fa \u00c2n, Th\u1ee7y Tu\u1ea7n, Kh\u1ebf Giang, B\u1ed3ng B\u00f4ng, Cam Ranh m\u1ed7i n\u0103m n\u1ed9p ti\u1ec1n thu\u1ebf l\u00e1 tr\u1ea7u h\u01a1n 5.170 quan. N\u0103m nay d\u00e2n Man t\u1ea3n tr\u1ed1n \u0111i, gi\u00e1 tr\u1ea7u ng\u00e0y r\u1ebb, b\u00e8n ra l\u1ec7nh tha thu\u1ebf cho ng\u01b0\u1eddi Man hoang, c\u00f2n thu\u1ebf l\u00e1 tr\u1ea7u th\u00ec sai tr\u1ea5n th\u1ea7n gi\u1ea3m gi\u00e1 m\u00e0 thu).<\/p>\n\n\n\n<p>Tha thu\u1ebf th\u00e2n cho d\u00e2n bi\u1ec7t n\u1ea1p g\u1ed7 lim \u1edf Ngh\u1ec7 An.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ed5 ph\u1ec9 \u1edf L\u1ea1ng S\u01a1n c\u01b0\u1edbp b\u1ea3o B\u00ecnh Gia. Cai \u0111\u1ed9i Tr\u1ea7n V\u0103n Long \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c b\u1ecb ch\u1ebft, t\u1eb7ng Cai c\u01a1.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ed5 ph\u1ec9 \u1edf Tuy\u00ean Quang l\u00e0 Ho\u00e0ng V\u0103n Th\u00e1i h\u1ecdp \u0111\u1ea3ng \u0111\u00e1nh b\u1ea3o T\u1ee5 Long. Tr\u1ea5n t\u1ea7n sai tuy\u00ean \u00fay l\u00e0 Ma S\u0129 Tr\u1ea1ch \u0111em qu\u00e2n \u0111i \u0111\u00e1nh, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed3 \u0111\u1ea3ng v\u00e0 kh\u00ed gi\u1edbi r\u1ea5t nhi\u1ec1u. Th\u01b0\u1edfng cho S\u0129 Tr\u1ea1ch m\u0169 \u00e1o v\u00e0 100 l\u1ea1ng b\u1ea1c, 200 quan ti\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Thu\u1ed9c n\u1ed9i cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n&nbsp; V\u0103n Gi\u00e1m l\u00e0m qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 Trung k\u00edch.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u01b0\u1edbc V\u1ea1n T\u01b0\u1ee3ng sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng, l\u1ea1i \u0111\u01b0a tr\u1ea3 v\u1ec1 h\u01a1n ba ch\u1ee5c ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh tr\u1ed1n. Vua b\u1ea3o Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00e0nh v\u00e0 Ph\u1ea1m Nh\u01b0 \u0110\u0103ng r\u1eb1ng: \u201cV\u1ea1n T\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00e3 n\u1ed9p l\u1ec5 c\u1ed1ng h\u1eb1ng n\u0103m l\u1ea1i tr\u1ea3 l\u00ednh tr\u1ed1n v\u1ec1, \u0111\u1ee7 th\u1ea5y l\u00f2ng th\u00e0nh th\u1ef1c. N\u00ean nh\u00e2n \u0111\u1ea5y ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i \u0111\u1ec3 cho y\u00ean l\u00f2ng. N\u1ebfu b\u1ecdn L\u00ea \u0110o\u00e0n v\u00e0 Tr\u1ecbnh V\u00e2n \u0111\u1ebfn theo th\u00ec h\u1ecd t\u1ea5t s\u1ebd b\u1eaft tr\u00f3i \u0111em d\u00e2ng. Th\u1ebf l\u00e0 V\u1ea1n T\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 n\u01b0\u1edbc ph\u00ean gi\u1eadu mi\u1ec1n th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ea1o c\u1ee7a ta \u0111\u1ea5y\u201d. S\u1ee9 gi\u1ea3 v\u00e2ng mang chi\u1ebfu v\u1ec1.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Cai \u0111\u1ed9i Nguy\u1ec5n Quang Hi\u1ebfn \u0111em vi\u1ec7c qu\u1ed1c tang b\u00e1o cho n\u01b0\u1edbc Xi\u00eam. H\u1ea1 l\u1ec7nh cho th\u00e0nh th\u1ea7n Gia \u0110\u1ecbnh ch\u1ecdn m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 v\u0103n h\u1ecdc c\u00f9ng \u0111i.<\/p>\n\n\n\n<p>Em qu\u1ed1c v\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2n L\u1ea1p N\u1eb7c Ch\u0103n l\u00e0 N\u1eb7c Nguy\u00ean tr\u1ed1n \u0111\u1ebfn Ph\u1ee7 L\u1eadt (1. T\u1ee9c Pursat.) (t\u00ean ph\u1ee7), nhi\u1ec1u t\u1ed9i nh\u00e2n tr\u1ed1n c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc \u1ea5y \u0111i theo, s\u1eeda sang binh kh\u00ed \u0111\u1ec3 t\u1ef1 gi\u1eef, xin c\u1eaft cho \u0111\u1ea5t ba ph\u1ee7 (Ph\u1ee7 Ca Khu, ph\u1ee7 L\u00f2ng, ph\u1ee7 Trung) \u0111\u1ec3 \u1edf, l\u1ea1i sai ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7u vi\u1ec7n v\u1edbi Xi\u00eam, Xi\u00eam sai t\u01b0\u1edbng l\u00e0 Phi Nh\u00e3 Nh\u00e2m Ba L\u1ea1c [Chau phraya Yumarat] \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf B\u1eafc T\u1ea7m B\u00f4n, th\u1ebf r\u1ea5t d\u1eef t\u1ee3n. N\u1eb7c Ch\u0103n s\u1ee3, b\u00e1o g\u1ea5p cho Gia \u0110\u1ecbnh. T\u1ed5ng tr\u1ea5n Nguy\u1ec5n V\u0103n Nh\u01a1n \u0111em vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua tri\u1ec7u b\u1ea7y t\u00f4i b\u00e0n. Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00e0nh, L\u00ea V\u0103n Duy\u1ec7t t\u00e2u n\u00f3i: \u201cXi\u00eam La c\u00f9ng ta k\u1ebft ngh\u0129a h\u00f2a hi\u1ebfu, n\u1ebfu g\u00e2y binh \u0111ao th\u00ec l\u1ee3i h\u1ea1i th\u1ef1c kh\u00f4ng nh\u1ecf. V\u1ea3 anh em N\u1eb7c Ch\u0103n kh\u00f4ng h\u00f2a v\u1edbi nhau, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 kh\u00f4ng c\u00f3 c\u1edb g\u00ec m\u00e0 xin qu\u00e2n, l\u00e0m nh\u1ecdc tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ph\u1ea3i m\u1ed9t phen thu x\u1ebfp, nay t\u1edd bi\u1ec3u \u1ea5y ch\u01b0a th\u1ec3 tin \u0111\u01b0\u1ee3c. Xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho th\u00e0nh th\u1ea7n h\u1ecbch cho m\u1ed9t t\u01b0\u1edbng ngo\u00e0i bi\u00ean \u0111em qu\u00e2n \u0111i tu\u1ea7n \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u1ec3 xem h\u01b0 th\u1ef1c, r\u1ed3i sau s\u1ebd c\u1ea5t qu\u00e2n\u201d. Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i.<\/p>\n\n\n\n<p>Chi\u1ebfu b\u00e1o cho Nguy\u1ec5n V\u0103n Nh\u01a1n r\u1eb1ng: \u201cTr\u01b0\u1edbc kia qu\u00e2n Xi\u00eam \u0111\u00e3 lui, nay l\u1ea1i tr\u1edf l\u1ea1i, ch\u01b0a bi\u1ebft \u00fd ra sao. N\u1eb7c Ch\u0103n l\u00e0 ph\u00ean gi\u1eadu c\u1ee7a ta, n\u1ebfu c\u00f3 s\u1ef1 ho\u00e3n c\u1ea5p th\u00ec kh\u00f4ng l\u1ebd ng\u1ed3i nh\u00ecn, nh\u01b0ng vi\u1ec7c binh c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 khinh \u0111\u1ed9ng. N\u00ean sai tr\u1ea5n th\u1ee7 \u0110\u1ecbnh T\u01b0\u1eddng l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Tho\u1ea1i \u0111em qu\u00e2n \u0111\u1ebfn La B\u00edch, n\u00f3i phao l\u00e0 \u0111i l\u1ea5y g\u1ed7, \u0111\u1ec3 vi\u1ec7n tr\u1ee3 ng\u1ea7m\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Qu\u00e2n V\u0103n Tho\u1ea1i ch\u01b0a \u0111\u1ebfn th\u00ec N\u1eb7c Ch\u0103n l\u1ea1i d\u00e2ng bi\u1ec3u xin qu\u00e2n. B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho V\u0103n Nh\u01a1n l\u1ea5y qu\u00e2n \u0111\u1ed3n Uy Vi\u1ec5n \u0111\u1ec3 ch\u1edd ph\u00e1t v\u00e0 r\u0103n r\u1eb1ng: \u201cPh\u00e0m vi\u1ec7c ngo\u00e0i bi\u00ean ph\u1ea3i b\u00ecnh t\u0129nh m\u00e0 tr\u1ea5n gi\u1eef, thong th\u1ea3 m\u00e0 xem bi\u1ebfn chuy\u1ec3n, c\u1ea9n th\u1eadn ch\u1edb n\u00ean g\u00e2y h\u1ea5n tr\u01b0\u1edbc\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Tham tri Binh t\u00e0o B\u1eafc Th\u00e0nh l\u00e0 V\u00f5 \u0110\u1ee9c Th\u00f4ng quy\u1ec1n l\u00e3nh \u0110\u00ea ch\u00ednh.<\/p>\n\n\n\n<p>Tri\u1ec7u C\u1ed1ng s\u0129 vi\u1ec7n th\u1ecb h\u1ecdc l\u00e0 L\u00ea \u0110\u0103ng Doanh v\u1ec1 Kinh, th\u00e0nh Gia \u0110\u1ecbnh t\u00e2u xin l\u01b0u l\u1ea1i, b\u00e8n cho ch\u1ee9c Tri b\u1ea1, \u0111\u1ec3 l\u00e0m c\u00f4ng vi\u1ec7c th\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Th\u01b0\u1ee3ng b\u1ea3o thi\u1ebfu khanh Ph\u1ea1m Nh\u01b0 Phong l\u00e0m Cai b\u1ea1 Ch\u00ednh dinh tri t\u00e0u v\u1ee5.<\/p>\n\n\n\n<p>Quan B\u1eafc Th\u00e0nh xin \u0111\u1eb7t th\u00eam cai huy\u1ec7n v\u00e0 k\u00fd huy\u1ec7n \u0111\u1ec3 coi thu t\u00f4 thu\u1ebf. Vua n\u00f3i: \u201cTri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1eb7t quan l\u00e0 v\u00ec d\u00e2n, quan nhi\u1ec1u th\u00ec r\u1ed1i d\u00e2n\u201d. Kh\u00f4ng cho.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00ednh bi\u00ean<\/p>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\"><a>\u0110\u1ec7 nh\u1ea5t k\u1ef7 &#8211; Quy\u1ec3n XLIV &#8211; Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u1ec1 Th\u1ebf t\u1ed5 cao ho\u00e0ng \u0111\u1ebf<\/a><\/h1>\n\n\n\n<p>Nh\u00e2m th\u00e2n, Gia Long n\u0103m th\u1ee9 11 [1812] (Thanh Gia Kh\u00e1nh n\u0103m th\u1ee9 17), m\u00f9a xu\u00e2n, th\u00e1ng gi\u00eang, \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i l\u1ec7nh c\u1ea5m b\u00e1n ri\u00eang v\u00e0 ch\u1edf tr\u1ed9m \u0111\u1ed3ng k\u1ebdm. Vua b\u1ea3o b\u1ea7y t\u00f4i r\u1eb1ng: \u201c\u0110\u00fac ti\u1ec1n c\u1ed1t \u0111\u1ec3 cho \u0111\u1ee7 d\u00e2n gi\u00e0u n\u01b0\u1edbc, m\u00e0 \u0111\u1ed3ng k\u1ebdm l\u00e0 v\u1eadt sinh ra ti\u1ec1n, n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1eb7t r\u00f5 ph\u00e9p c\u1ea5m th\u00ec b\u1ecdn bu\u00f4n t\u00edch tr\u1eef, ngu\u1ed3n c\u1ee7a d\u1ec5 t\u1eafc. V\u1eady l\u1ea1i ra l\u1ec7nh c\u1ea5m \u0111\u1ec3 ban h\u00e0nh\u201d. (Ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n ai \u0111em \u0111\u1ed3ng k\u1ebdm mua b\u00e1n ri\u00eang v\u1edbi nhau v\u00e0 v\u1eadn ch\u1edf theo \u0111\u01b0\u1eddng th\u1ee7y, \u0111\u01b0\u1eddng b\u1ed9 \u0111\u1ec1u tr\u1ecb 70 roi, t\u00ednh tang v\u1eadt theo gi\u00e1 nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc th\u00e0nh ti\u1ec1n m\u00e0 truy [c\u1ea3 tang v\u00e0 ti\u1ec1n] thu v\u00e0o nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc. Nh\u01b0 hai ng\u01b0\u1eddi mua b\u00e1n c\u00f9ng ph\u1ea1m th\u00ec ng\u01b0\u1eddi b\u00e1n m\u1ea5t tang v\u1eadt, ng\u01b0\u1eddi mua m\u1ea5t ti\u1ec1n gi\u00e1 h\u00e0ng. Ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m m\u1ed9t m\u00ecnh th\u00ec tang v\u1eadt v\u00e0 ti\u1ec1n gi\u00e1 \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i ch\u1ecbu c\u1ea3. Ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o t\u1ed1 c\u00e1o \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c th\u00ec tang v\u1eadt thu v\u00e0o nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc, ti\u1ec1n gi\u00e1 sung th\u01b0\u1edfng. Trong b\u1ecdn k\u1ebb n\u00e0o t\u1ef1 th\u00fa th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n t\u1ed9i m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 th\u01b0\u1edfng, s\u1ed1 tang v\u1eadt ph\u1ea7n m\u00ecnh th\u00ec nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc mua cho v\u00e0 tr\u1ea3 \u0111\u00fang gi\u00e1. Quan qu\u00e2n d\u00e2n th\u1ee9 c\u00f3 ch\u1ee9a ri\u00eang \u0111\u1ed3ng k\u1ebdm th\u00ec h\u1ea1n trong m\u1ed9t th\u00e1ng ph\u1ea3i n\u1ed9p v\u00e0o nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc, \u1edf Kinh do Nh\u00e0 \u0111\u1ed3, \u1edf ngo\u00e0i do quan \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng chi\u1ebfu gi\u00e1 thu mua. Ai c\u1ea5t gi\u1ea5u m\u00e0 ph\u00e1t gi\u00e1c ra th\u00ec theo lu\u1eadt mua b\u00e1n ri\u00eang m\u00e0 lu\u1eadn t\u1ed9i. Bang thuy\u1ec1n ch\u1edf v\u1eadt h\u1ea1ng, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e1m ch\u1edf tr\u1ed9m v\u00e0 c\u00f9ng nhau mua b\u00e1n ri\u00eang th\u00ec tr\u1ecb t\u1ed9i nh\u01b0 l\u1ec7. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi qu\u1ea3n v\u1eadn c\u1ed1 \u00fd dung t\u00fang \u0111\u1ec1u x\u1eed 70 roi; k\u1ebb n\u00e0o nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9 th\u00ec x\u1eed t\u1ed9i n\u1eb7ng. Th\u1ea5t s\u00e1t th\u00ec x\u1eed 50 roi).<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Tham tri H\u1ed9 b\u1ed9 l\u00e0 Nguy\u1ec5n H\u1eefu Th\u1eadn ki\u00eam Ph\u00f3 qu\u1ea3n l\u00fd Kh\u00e2m thi\u00ean gi\u00e1m s\u1ef1 v\u1ee5. H\u1eefu Th\u1eadn gi\u1ecfi v\u1ec1 sao v\u00e0 l\u1ecbch, sang s\u1ee9 n\u01b0\u1edbc Thanh h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ecbch ph\u00e1p, thu\u1eadt c\u00e0ng th\u00eam tinh. Vua t\u1eebng c\u00f9ng b\u00e0n v\u1ec1 thi\u00ean t\u01b0\u1ee3ng, r\u1ea5t khen ng\u1ee3i.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua n\u01b0\u1edbc Ch\u00e2n L\u1ea1p l\u00e0 N\u1eb7c Ch\u0103n nghe tin qu\u1ed1c tang d\u00e2ng bi\u1ec3u xin \u0111\u1ebfn Kinh ti\u1ebfn l\u1ec5. Vua cho th\u01b0 d\u1ee5 r\u1eb1ng: \u201cL\u00f2ng k\u00ednh thu\u1eadn c\u1ee7a v\u01b0\u01a1ng, ta r\u1ea5t khen ng\u1ee3i. Tuy nhi\u00ean, \u0111\u01b0\u1eddng s\u00e1 xa x\u00f4i, m\u1ed9t m\u00ecnh ta th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t \u0111au bu\u1ed3n, kh\u00f4ng mu\u1ed1n l\u00e0m nh\u1ecdc v\u01b0\u01a1ng mu\u00f4n d\u1eb7m thang non b\u00e8 bi\u1ec3n. Xin v\u01b0\u01a1ng \u0111\u1eebng \u0111\u1ebfn\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u1eb7c Ch\u0103n sau sai s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111em l\u1ec5 \u0111\u1ebfn d\u00e2ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y T\u00e2n m\u00e3o, x\u00e2y l\u0103ng \u1edf \u0110\u1ecbnh M\u00f4n. (\u1edf ph\u00eda t\u1ea3 b\u1ea3o th\u00e0nh d\u1ef1ng t\u1ea9m \u0111i\u1ec7n, nh\u00e0 ch\u00ednh v\u00e0 nh\u00e0 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec1u m\u1ed9t; \u1edf t\u1ea3 h\u1eefu ph\u1ed1i \u0111i\u1ec7n \u0111\u1ec1u m\u1ed9t; m\u1ed9t nghi m\u00f4n \u0111\u1eb1ng tr\u01b0\u1edbc: chu vi x\u00e2y t\u01b0\u1eddng g\u1ea1ch; c\u00e1c n\u00fai tr\u1ed3ng th\u00f4ng kh\u1eafp). Sai S\u01a1n l\u0103ng s\u1ee9 l\u00e0 T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc L\u01b0\u01a1ng v\u00e0 L\u00ea Quang \u0110\u1ecbnh tr\u00f4ng coi c\u00f4ng vi\u1ec7c, Tr\u1ea7n Quang Th\u00e1i l\u00e0m Gi\u00e1m tu, th\u01b0\u1edfng cho c\u00e1c qu\u00e2n 3.000 quan ti\u1ec1n. Vua nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u1ebfn xem. G\u1eb7p m\u1ed9t h\u00f4m gi\u00f3 t\u00e2y h\u01a1i m\u1ea1nh, tr\u00ean l\u0103ng c\u00f3 chi\u1ebfc nh\u00e0 tranh \u0111\u1ed5, vua l\u00e1nh xu\u1ed1ng ch\u1ed7 l\u00f5m, b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng \u1edf ch\u00e2n. Quan qu\u00e2n kh\u00f4ng ai l\u00e0 kh\u00f4ng s\u1ee3 h\u00e3i t\u00e1i m\u1eb7t. Ho\u00e0ng t\u01b0 v\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n tranh nhau d\u1eaft \u0111\u1ee1. Vua y\u00ean \u1ee7i n\u00f3i: \u201cKh\u00f4ng can g\u00ec. Quan qu\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00f4 s\u1ef1 ch\u1ee9? Ho\u00e0ng b\u1ea3y T\u1ea5n, ho\u00e0ng t\u00e1m Ph\u1ed5, ho\u00e0ng ch\u00edn Ch\u1ea9n \u0111\u1ec1u b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng n\u1eb7ng. Qu\u00e2n nh\u00e2n c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft. B\u1ea7y t\u00f4i \u0111\u1ec1u n\u00f3i Quang Th\u00e1i v\u00e2ng l\u00e0m s\u01a1 su\u1ea5t, xin tr\u1ecb t\u1ed9i \u0111\u1ea1i b\u1ea5t k\u00ednh. Vua n\u00f3i: \u201c\u0110\u00f3 l\u00e0 t\u00ecnh c\u1edd th\u00f4i. Quang Th\u00e1i l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o v\u1edbi gi\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c? Mi\u1ec5n t\u1ed9i cho\u201d. M\u1ed9t l\u00e1t vua cho v\u1eddi nh\u1eefng c\u1ee5 gi\u00e0 \u1edf \u0110\u1ecbnh M\u00f4n h\u1ecfi th\u0103m \u0111\u1eddi s\u1ed1ng c\u1ee7a d\u00e2n, c\u00e1c c\u1ee5 n\u00f3i d\u00e2n \u00edt ru\u1ed9ng. Ra l\u1ec7nh cho d\u00e2n 500 quan ti\u1ec1n, 500 ph\u01b0\u01a1ng g\u1ea1o, l\u1ea1i s\u1eafc cho c\u00e1c qu\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i ri\u00eang xu\u1ed1ng l\u00e0ng. C\u00f3 ai \u0111au \u1ed1m th\u00ec quan cho thu\u1ed1c ch\u1eefa.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho 20 c\u1ee5 gi\u00e0 \u1edf T\u1ed1ng S\u01a1n v\u1ec1 Kinh, m\u1ed7i th\u00e1ng c\u1ea5p cho m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 3 quan ti\u1ec1n v\u00e0 1 ph\u01b0\u01a1ng g\u1ea1o.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Ho\u00e0ng t\u1eed thay l\u00e0m l\u1ec5 \u0111i\u1ec7n bu\u1ed5i s\u00e1ng bu\u1ed5i chi\u1ec1u \u1edf cung Tr\u01b0\u1eddng Th\u1ecd. Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu b\u0103ng, vua th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t \u0111au \u0111\u1edbn kh\u00f4ng xi\u1ebft, s\u1edbm chi\u1ec1u \u0111\u1ec1u th\u00e2n l\u00e0m l\u1ec5 \u0111i\u1ec7n. T\u1edbi \u0111\u00e2y vua ch\u00e2n \u0111au ch\u01b0a kh\u1ecfi, m\u1edbi sai Ho\u00e0ng t\u1eed t\u1ebf thay. Ho\u00e0ng t\u1eed v\u00e2ng m\u1ec7nh r\u1ea5t c\u1ea9n th\u1eadn, kh\u00f4ng d\u00e1m ch\u00fat tr\u1ec5. Vua r\u1ea5t khen ng\u1ee3i.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 2, tri\u1ec7u \u0110\u1ed1c tr\u1ea5n Thanh Hoa l\u00e0 T\u00f4n Th\u1ea5t Ch\u01b0\u01a1ng v\u1ec1 Kinh; l\u1ea5y Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 V\u01b0\u01a1ng V\u0103n H\u1ecdc l\u00e0m Ph\u00f3 \u0111\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf H\u1eefu dinh qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch, l\u00e3nh Ph\u00f3 \u0111\u1ed1c tr\u1ea5n Thanh Hoa. H\u1ecdc \u0111\u1ebfn Ngh\u1ec7 An, b\u1ecb b\u1ec7nh ch\u1ebft \u1edf \u0111\u01b0\u1eddng. L\u1ea1i sai Ch\u01b0\u01a1ng \u1edf l\u1ea1i l\u00e0m vi\u1ec7c tr\u1ea5n.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y Canh th\u00e2n t\u1ebf Tr\u1eddi \u0110\u1ea5t \u1edf \u0111\u00e0n Nam giao.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng t\u1eeb nay c\u00e1c thu\u1ebf \u0111inh \u0111i\u1ec1n v\u00e0 c\u1eeda \u1ea3i b\u1ebfn \u0111\u00f2 \u0111\u1ec1u n\u1ed9p n\u1eeda b\u1ea1c n\u1eeda ti\u1ec1n. C\u00f3 ai xin n\u1ed9p to\u00e0n b\u1ea1c c\u0169ng cho.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua \u0111i th\u0103m s\u01a1n l\u0103ng. Ho\u00e0ng t\u01b0 c\u00f9ng c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n \u0111\u1ec1u theo h\u1ea7u. \u0110\u1ebfn khi \u0111\u00e0o huy\u1ec7t, th\u1ea5y c\u00f3 \u0111\u1ea5t ng\u0169 s\u1eafc, l\u00f2ng vua m\u1eebng l\u1ea5y l\u00e0m \u0111i\u1ec1m t\u1ed1t. B\u1ea7y t\u00f4i \u0111\u1ec1u khen m\u1eebng, duy Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00e0nh kh\u00f4ng h\u01b0\u1edfng \u1ee9ng. Vua h\u1ecfi v\u00ec sao? Th\u00e0nh v\u1ed9i th\u01b0a r\u1eb1ng: \u201c\u0110\u1ea5t \u1ea5y ch\u01b0a \u0111\u1ee7 l\u00e0m t\u1ed1t. M\u1ed9 m\u1eb9 th\u1ea7n c\u0169ng c\u00f3 \u0111\u1ea5t ng\u0169 s\u1eafc, m\u00e0 s\u1eafc coi c\u00f2n t\u01b0\u01a1i nhu\u1ea7n, c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ed1t h\u01a1n \u0111\u1ea5t n\u00e0y\u201d. Vua l\u1eb7ng y\u00ean. B\u1ea7y t\u00f4i \u0111\u1ec1u b\u1ea5t b\u00ecnh. R\u1ed3i V\u0103n Th\u00e0nh l\u1ea1i n\u00f3i: \u201cG\u1ea7n \u0111\u00e2y x\u1ee9 Ch\u00e2u \u00ca c\u00f3 m\u1ed9t ki\u1ec3u \u0111\u1ea5t r\u1ea5t t\u1ed1t\u201d. B\u1ecdn \u0111\u1ea1i th\u1ea7n Ph\u1ea1m V\u0103n Nh\u01a1n \u0111\u1ec1u n\u00f3i: \u201c\u0110\u00e3 bi\u1ebft \u0111\u1ea5y c\u00f3 \u0111\u1ea5t t\u1ed1t, sao kh\u00f4ng t\u00e2u cho vua nghe?\u201d. V\u0103n Th\u00e0nh n\u00f3i: \u201c\u0110\u1ea5t \u1ea5y tuy t\u1ed1t nh\u01b0ng kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c, t\u00e1ng \u0111\u1ea5y h\u1eb3n b\u1ecb s\u00e9t \u0111\u00e1nh\u201d. Vua nghe kh\u00f4ng \u0111\u1eb9p l\u00f2ng. Ho\u00e0ng t\u01b0 quay b\u1ea3o r\u1eb1ng: \u201cT\u00e2y S\u01a1n l\u00e0 b\u1ecdn ti\u1ebfm ng\u1ee5y, t\u1ea5t g\u1eb7p v\u1ea1 s\u00e9t \u0111\u00e1nh, c\u00f2n nay l\u00e0 \u0111\u1eddi th\u00e1nh minh, \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1eddi gi\u00fap \u0111\u1ee1. \u0110\u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t vua, khanh sao v\u1ed9i n\u00f3i nh\u1eefng c\u00e2u nh\u01b0 th\u1ebf?\u201d. V\u0103n Th\u00e0nh t\u1ef1 bi\u1ebft m\u00ecnh n\u00f3i sai r\u1ed3i, x\u1ea5u h\u1ed5 s\u1ee3 h\u00e3i, l\u00f9i \u0111i n\u01a1i kh\u00e1c.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y tr\u1ee3 gi\u00e1o S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 D\u01b0\u01a1ng V\u1ecbnh l\u00e0m \u0110\u1ed1c h\u1ecdc, H\u01b0\u01a1ng c\u1ed1ng \u0111\u1eddi L\u00ea l\u00e0 Nguy\u1ec5n Huy Chung l\u00e0m tr\u1ee3 gi\u00e1o.<\/p>\n\n\n\n<p>Qu\u1ea3ng B\u00ecnh m\u01b0a \u0111\u00e1.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u01b0u th\u1ee7 Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c l\u00e0 T\u00f4n Th\u1ea5t Huy\u00ean v\u1ec1 \u0111inh \u01b0u. L\u1ea5y c\u1ef1u L\u01b0u th\u1ee7 Nguy\u1ec5n Huy l\u00e0m L\u01b0u th\u1ee7 Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c, c\u1ef1u Hi\u1ec7p tr\u1ea5n l\u00e0 Ng\u00f4 \u0110\u00ecnh Si\u00eau l\u00e0m Cai b\u1ea1 Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ed1c h\u1ecdc S\u01a1n Nam h\u1ea1 l\u00e0 Nguy\u1ec5n Huy \u0110\u1ea3ng v\u00ec cha m\u1eb9 gi\u00e0 xin v\u1ec1 nu\u00f4i. Vua y cho. L\u1ea5y tr\u1ee3 gi\u00e1o Kinh B\u1eafc l\u00e0 L\u00fd Tr\u1ea5n T\u1ea5n l\u00e0m \u0110\u1ed1c h\u1ecdc S\u01a1n Nam h\u1ea1, H\u01b0\u01a1ng c\u1ed1ng \u0111\u1eddi L\u00ea l\u00e0 Ng\u00f4 \u0110\u00ecnh H\u01b0\u01a1ng l\u00e0m tr\u1ee3 gi\u00e1o Kinh B\u1eafc.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1eb7t th\u00eam kho Kinh.<\/p>\n\n\n\n<p>Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i h\u1ea1n.<\/p>\n\n\n\n<p>Hi\u1ec7p tr\u1ea5n Ngh\u1ec7 An l\u00e0 Ng\u00f4 Nh\u01a1n T\u0129nh \u1ed1m, d\u00e2ng bi\u1ec3u xin k\u1ef3 nam. Vua cho.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ed5 ph\u1ec9 Thanh Hoa l\u00e0 Nguy\u1ec5n Tu\u1ea5n t\u1ef1 x\u01b0ng l\u00e0 H\u1ed5 uy \u0111\u00f4 th\u1ed1ng, t\u1ee5 \u0111\u1ea3ng \u1edf Ngh\u1ec7 An, l\u1ea9n l\u00fat \u1edf kho\u1ea3ng Nam \u0110\u01b0\u1eddng, \u0110\u00f4ng Th\u00e0nh. Qu\u1ea3n ph\u1ee7 Di\u1ec5n Ch\u00e2u l\u00e0 L\u00ea V\u0103n Qu\u00e2n \u0111em qu\u00e2n \u0111i tu\u1ea7n b\u1eaft, b\u1ecb Tu\u1ea5n gi\u1ebft ch\u1ebft. Vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Vua th\u1ea5y l\u00ednh tr\u1ea5n ch\u01b0a gi\u1ecfi \u0111\u00e1nh tr\u1eadn, mu\u1ed1n l\u1ea5y l\u00ednh Kinh ra \u0111\u00e1nh ri\u1ebft, b\u00e8n sai \u0110\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf Trung dinh qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch l\u00e0 Tr\u1ea7n C\u00f4ng L\u1ea1i qu\u1ea3n l\u00e3nh qu\u00e2n v\u1ec7 Long v\u00f5 ra kinh l\u01b0\u1ee3c Ngh\u1ec7 An. Tri\u1ec7t \u00e1n th\u1ee7 H\u00e0 Trung l\u00e0 Phan C\u00f4ng Ngh\u0129a v\u1ec1 tr\u1ea5n, l\u1ea5y 500 binh tinh m\u1ea1nh l\u1ec7 theo. L\u1ea1i sai Ph\u00f3 \u0111\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf T\u1ea3 dinh l\u00e0 Tr\u1ecbnh Ng\u1ecdc Tr\u1ecb \u0111em h\u01a1n 1.000 ng\u01b0\u1eddi binh Kinh \u0111\u00f3ng \u1edf \u0111\u1ed3n Th\u1ed5 S\u01a1n chia \u0111\u01b0\u1eddng ng\u0103n ch\u1eb9n. Sau th\u1ea5y \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng h\u01a1i y\u00ean, tri\u1ec7u Tr\u1ea7n C\u00f4ng L\u1ea1i v\u00e0 Tr\u1ecbnh Ng\u1ecdc Tr\u00ed v\u1ec1 Kinh.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea1i l\u1ea5y Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 L\u00ea Ph\u01b0\u1edbc \u0110i\u1ebfn h\u00e0nh ch\u1ee9c V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Uy v\u00f5, \u0111\u00f3ng gi\u1eef b\u1ea3o H\u00e0 Trung.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho c\u00e1c qu\u00e2n l\u00ednh c\u00f9ng b\u1ed9 vi\u1ec7n v\u00e0 c\u00e1c th\u00e0nh dinh tr\u1ea5n \u0111\u1ec1u c\u1ee9 \u0111\u1ea7u n\u0103m l\u00e0m s\u1ed5 l\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y \u0110\u1ed1c h\u1ecdc S\u01a1n T\u00e2y l\u00e0 L\u00ea Huy Du l\u00e0m \u0110\u1ed1c h\u1ecdc Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c, tr\u1ee3 gi\u00e1o Nguy\u1ec5n L\u00fd l\u00e0m \u0110\u1ed1c h\u1ecdc S\u01a1n T\u00e2y, H\u01b0\u01a1ng c\u1ed1ng \u0111\u1eddi L\u00ea l\u00e0 Nguy\u1ec5n T\u1eadp l\u00e0m tr\u1ee3 gi\u00e1o.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai b\u1ed9 L\u1ec5 \u0111em ng\u00e0y ninh l\u0103ng c\u00e1o kh\u1eafp trong ngo\u00e0i.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00e1c th\u00e0nh dinh tr\u1ea5n d\u00e2ng s\u1edb xin \u0111\u01b0a \u0111\u00e1m. Cho T\u1ed5ng tr\u1ea5n B\u1eafc Th\u00e0nh l\u00e0 Nguy\u1ec5n Hu\u1ef3nh \u0110\u1ee9c v\u00e0 c\u00e1c quan \u1edf dinh tr\u1ea5n \u0111\u1ec1u c\u1eed m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi v\u1ec1 Kinh.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y \u1ea5t m\u00f9i, \u0111\u00fac s\u00e1ch v\u00e0ng t\u00f4n th\u1ee5y.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 3, ng\u00e0y M\u1eadu d\u1ea7n, vua \u0111em b\u1ea7y t\u00f4i b\u01b0ng s\u00e1ch v\u00e0ng d\u00e2ng t\u00f4n th\u1ee5y \u0110\u1ea1i h\u00e0nh ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu l\u00e0 \u00fd T\u0129nh Hu\u1ec7 Cung An Trinh T\u1eeb Hi\u1ebfn Hi\u1ebfu Khang ho\u00e0ng h\u1eadu. B\u00e0i s\u00e1ch n\u00f3i: \u201cTh\u1ea7n nghe Kinh D\u1ecbch khen \u0110\u1ea5t g\u00e2y n\u00ean v\u1eadt, Kinh Thi khen Tr\u1eddi sinh ra d\u00e2n. Ngh\u0129 \u0111\u1ee9c d\u00e0y th\u1ec3 theo \u0111\u1ee9c ch\u00ed nguy\u00ean; n\u00ean ti\u1ebfng t\u1ed1t l\u01b0u truy\u1ec1n \u0111\u1eddi m\u00e3i m\u00e3i. K\u00ednh nh\u1edb \u0110\u1ea1i h\u00e0nh ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu: nh\u00e2n t\u1eeb gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ednh tr\u1eddi, r\u1ed9ng l\u1edbn s\u00e1ch c\u00f9ng n\u1ebft \u0111\u1ea5t. Gian nan b\u1ec1n ch\u00ed, gi\u00fap \u0111\u1ee1 cha hi\u1ec1n. T\u1eeb khi v\u1eadn n\u01b0\u1edbc g\u1eb7p tai, gi\u00fap th\u1ea7n bao phen kh\u00f3 nh\u1ecdc. \u0110em m\u00ecnh l\u00e0m khu\u00f4n m\u1eabu, ch\u0103m lo vi\u1ec7c c\u01a1 m\u01b0u. Cho th\u1ea7n d\u1ef1ng l\u1ea1i n\u01b0\u1edbc nh\u00e0, th\u1ed1ng nh\u1ea5t b\u1edd c\u00f5i; v\u00ed kh\u00f4ng nh\u1edd \u01a1n d\u1ea1y d\u1ed7, sao \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ebf n\u00e0y? Phong h\u00f3a t\u1ed1t \u0111\u1eb9p, th\u01a1m kh\u1eafp m\u1ecdi ph\u01b0\u01a1ng. Tu\u1ed5i th\u1ecd l\u00e2u d\u00e0i, v\u01b0\u1ee3t ngo\u00e0i b\u1ea3y ch\u1ee5c. V\u1ed9i b\u1ecf l\u1ed9c thi\u00ean h\u1ea1 ph\u1ee5ng d\u01b0\u1ee1ng, m\u00e0 \u0111i ch\u01a1i d\u1ea1o ch\u1ed1n \u0111\u1ebf h\u01b0\u01a1ng. \u01a0n nh\u01b0 tr\u1eddi cao, mu\u1ed1n tr\u1ea3 kh\u00f4ng sao \u0111\u01b0\u1ee3c; \u0111\u1ee9c nh\u01b0 \u0111\u1ea5t ch\u1edf, ph\u1ea3i ti\u1ebfp \u0111\u1ebfn v\u00f4 c\u00f9ng. K\u00ednh c\u1ea9n \u0111em b\u1ea7y t\u00f4i, xin m\u1ec7nh \u1edf T\u00f4n Mi\u1ebfu, ph\u1ee5ng s\u00e1ch v\u00e0ng d\u00e2ng t\u00f4n th\u1ee5y l\u00e0 \u00fd T\u0129nh Hu\u1ec7 Cung An Trinh T\u1eeb Hi\u1ebfn Hi\u1ebfu Khang ho\u00e0ng h\u1eadu. C\u00fai xin h\u1ed3n thi\u00eang s\u00e1ng su\u1ed1t, nh\u1eadn l\u1ea5y danh hay. S\u00e1nh h\u1ee3p t\u1ed5 ti\u00ean, mu\u00f4n \u0111\u1eddi ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y K\u1ef7 m\u00e3o, b\u1ed1 c\u00e1o kh\u1eafp trong ngo\u00e0i. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: \u201cTr\u1eabm nh\u1edb: t\u00f4n s\u00f9ng vi\u1ec7c hi\u1ebfu l\u00e0 \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ea7u ti\u00ean; k\u00ednh d\u00e2ng hi\u1ec7u hay l\u00e0 \u0111i\u1ec3n l\u1ec5 r\u1ea5t l\u1edbn. Cho n\u00ean vi\u1ec7c n\u00eau danh ti\u1ebfng kh\u00f4ng d\u00e1m \u0111\u1ec3 ch\u1eadm l\u1ea1i sau. Nay k\u00ednh r\u01b0\u1edbc \u0110\u1ea1i h\u00e0nh ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu l\u00ean ti\u00ean ch\u1ea7u tr\u1eddi, v\u00e2ng x\u00e9t ph\u00e9p th\u01b0\u1eddng, ti\u1ebfn d\u00e2ng th\u1ee5y hi\u1ec7u. Ng\u00e0y m\u1ed3ng 5 th\u00e1ng n\u00e0y k\u00ednh c\u00e1o T\u00f4n Mi\u1ebfu, ng\u00e0y m\u1ed3ng 6 th\u1ea7n \u0111em b\u1ea7y t\u00f4i ph\u1ee5ng s\u00e1ch k\u00ednh d\u00e2ng t\u00f4n th\u1ee5y l\u00e0 \u00fd T\u0129nh Hu\u1ec7 Cung An Trinh T\u1eeb Hi\u1ebfn Hi\u1ebfu Khang ho\u00e0ng h\u1eadu. S\u00e1ng t\u1ecf hay ch\u01b0\u01a1ng, r\u1ec7t n\u00eau \u0111\u1ee9c t\u1ed1t. \u00d4i! Ngh\u0129a \u0111\u1ea5t k\u00ednh tr\u1eddi l\u00e0 hi\u1ebfu, l\u1ec5 t\u00f4n x\u01b0ng \u0111\u1ea7u tr\u1ecdng \u0111\u1ed5i danh; \u0111\u1ea1o d\u00e2n ph\u00e9p v\u1eadt theo th\u01b0\u1eddng, g\u01b0\u01a1ng th\u00f9y h\u1eadu l\u00e2u d\u00e0i ban Ph\u01b0\u1edbc\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u1ef1ng h\u00e0nh cung B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh.<\/p>\n\n\n\n<p>Hi\u1ec7p tr\u1ea5n Th\u00e1i Nguy\u00ean l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n C\u00f4ng \u1ed1m, ngh\u1ec9 vi\u1ec7c; l\u1ea5y Tham hi\u1ec7p S\u01a1n T\u00e2y l\u00e0 L\u00ea Vi\u1ebft An thay.<\/p>\n\n\n\n<p>Em N\u1eb7c Ch\u0103n vua n\u01b0\u1edbc Ch\u00e2n L\u1ea1p l\u00e0 N\u1eb7c Nguy\u00ean \u0111em qu\u00e2n Xi\u00eam v\u1ec1 c\u01b0\u1edbp La B\u00edch. Qu\u00e2n Xi\u00eam chia l\u00e0m n\u0103m \u0111\u1ea1o \u0111\u00e1nh xu\u1ed1ng. N\u1eb7c Y\u00eam, N\u1eb7c \u0110\u00f4n \u0111\u1ec1u ch\u1ea1y sang v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi Xi\u00eam. N\u1eb7c Ch\u0103n b\u1ecf th\u00e0nh ch\u1ea1y v\u1ec1 Nam Vang. V\u1eeba qu\u00e2n c\u1ee7a Nguy\u1ec5n V\u0103n Tho\u1ea1i \u0111\u1ebfn, \u0111\u01b0a \u0111i Gia \u0110\u1ecbnh, nh\u00e2n \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf L\u00f4 Y\u00eam \u0111\u1ec3 gi\u00fap d\u00e2n Ch\u00e2n L\u1ea1p d\u1eddi ch\u1ea1y v\u00e0o n\u1ed9i \u0111\u1ecba. Vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Vua sai th\u00e0nh th\u1ea7n Gia \u0110\u1ecbnh d\u1ef1ng phi\u00ean \u0111\u1ec3 (1. Phi\u00ean \u0111\u1ec3: Ch\u1ed7 \u1edf c\u1ee7a phi\u00ean th\u1ea7n t\u1ea1i Kinh \u0111\u00f4.) cho \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng th\u00e0nh. Cho N\u1eb7c Ch\u0103n 3.000 quan ti\u1ec1n, 3.000 ph\u01b0\u01a1ng g\u1ea1o, 2.000 l\u1ea1ng b\u1ea1c, sa, tr\u1eebu \u0111\u1ec1u 20 t\u1ea5m. B\u1ed9 l\u1ea1c 1.500 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u c\u1ea5p \u0111\u1ee7 ti\u1ec1n g\u1ea1o. N\u1eb7c Ch\u0103n d\u00e2ng bi\u1ec3u xin vi\u1ec7n.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua xu\u1ed1ng ch\u1ec9 \u1ee7y d\u1ee5 r\u1eb1ng: \u201cAnh em nh\u00e0 ng\u01b0\u01a1i kh\u00f4ng h\u00f2a v\u1edbi nhau, t\u1ef1 g\u00e2y m\u1ed1i lo \u1ea5y. Nay \u0111\u00e3 n\u01b0\u01a1ng nh\u1edd \u1edf ta, ta s\u1ebd c\u00f3 ph\u01b0\u01a1ng x\u1eed tr\u00ed \u0111\u1ec3 y\u00ean nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc c\u1ee7a ng\u01b0\u01a1i, ng\u01b0\u01a1i c\u0169ng n\u00ean ngh\u0129 t\u1ef1 c\u01b0\u1eddng, sai ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft th\u01b0 v\u1ec1 c\u00e1o v\u1edbi th\u1ea7n d\u00e2n n\u01b0\u1edbc ng\u01b0\u01a1i, khi\u1ebfn h\u1ecd c\u00f3 ch\u1ed7 h\u1ec7 thu\u1ed9c. L\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 y\u00ean th\u00ec vi\u1ec7c v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc c\u1ee7a ng\u01b0\u01a1i c\u00f3 th\u1ec3 ng\u1ed3i m\u00e0 t\u00ednh \u0111\u01b0\u1ee3c\u201d. D\u1ee5 \u0111\u1ebfn, N\u1eb7c Ch\u0103n c\u1ea3m kh\u00f3c d\u00e2ng bi\u1ec3u t\u1ea1 \u01a1n. L\u1ea1i b\u1eaft k\u1ebb b\u1ea1n th\u1ea7n l\u00e0 \u0110\u1ed3ng Ph\u00f9 [Tuon Pha] (x\u01b0a b\u1ecb t\u1ed9i v\u1edbi n\u01b0\u1edbc, tr\u1ed1n sang Xi\u00eam, \u0111\u1ebfn nay l\u1ea1i v\u1ec1) \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn Kinh xin m\u1ec7nh l\u1ec7nh tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Vua d\u1ee5 r\u1eb1ng: \u201c\u0110\u1ed3ng Ph\u00f9 \u0111\u00e3 bi\u1ebft \u0103n n\u0103n t\u1ed9i l\u1ed7i, ng\u01b0\u01a1i n\u00ean \u0111em l\u00f2ng th\u1ef1c m\u00e0 v\u1ed7 v\u1ec1 cho n\u00f3 vui l\u00f2ng l\u1eadp c\u00f4ng. C\u00e1i l\u1ed7i \u0111\u00e3 qua h\u00e0 t\u1ea5t b\u1eaft t\u1ed9i!\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00f9a h\u1ea1, th\u00e1ng 4, l\u1ea5y Ng\u00f4 Nh\u01a1n T\u0129nh l\u00e0m Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 C\u00f4ng b\u1ed9 h\u00e0nh hi\u1ec7p t\u1ed5ng tr\u1ea5n Gia \u0110\u1ecbnh. Sai \u0110\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf H\u1eadu dinh qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch l\u00e0 Tr\u1ea7n V\u0103n N\u0103ng ki\u00eam Ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Ch\u1ea5n v\u00f5, qu\u1ea3n l\u00e3nh binh thuy\u1ec1n ti\u1ebfn \u0111\u00f3ng \u1edf T\u00e2n Ch\u00e2u, Tr\u1ea5n th\u1ee7 V\u0129nh Thanh l\u00e0 L\u01b0u Ph\u01b0\u1edbc T\u01b0\u1eddng gi\u1eef Ch\u00e2u \u0110\u1ed1c, c\u00f9ng v\u1edbi \u0111\u1ea1o qu\u00e2n Nguy\u1ec5n V\u0103n Tho\u1ea1i \u0111\u1ec1u l\u1ec7 theo. L\u1ea1i sai Tr\u1ea5n th\u1ee7 Phi\u00ean An l\u00e0 \u0110\u00e0o Quang L\u00fd \u0111\u00f3ng gi\u1eef Quang H\u00f3a, Tr\u1ea5n th\u1ee7 B\u00ecnh H\u00f2a l\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u1eafc \u0111em binh c\u00e1c c\u01a1 H\u00f2a Th\u1eafng v\u00e0 Thu\u1eadn Ngh\u0129a theo th\u00e0nh th\u1ea7n Gia \u0110\u1ecbnh ph\u00e2n ph\u00e1i vi\u1ec7c qu\u00e2n.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai l\u00ednh ba v\u1ec7 B\u1ea3o th\u00e0nh Gia \u0110\u1ecbnh c\u00f9ng v\u1edbi \u1ed1c nha Ch\u00e2n L\u1ea1p l\u00e0 Ph\u1ee7 L\u1ecbch gi\u1eef ph\u1ee7 Ba Th\u1eafc. Tr\u01b0\u1edbc kia N\u1eb7c \u1ea4n l\u00ean ng\u00f4i, vua l\u1ea5y ph\u1ee7 Ba Th\u1eafc cho. \u0110\u1ea5t \u1ea5y ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n [Vi\u1ec7t], ng\u01b0\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng [Hoa Ki\u1ec1u], ng\u01b0\u1eddi Ch\u00e2n L\u1ea1p nh\u00f3m \u1edf r\u1ea5t nhi\u1ec1u. \u0110\u1ebfn nay Ch\u00e2n L\u1ea1p kh\u00f4ng y\u00ean, l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi ng\u1edd s\u1ee3. Vua sai th\u00e0nh th\u1ea7n \u0111em qu\u00e2n \u0111\u1ec3 tr\u1ea5n. L\u1ea1i sai N\u1eb7c Ch\u0103n hi\u1ec7u tri\u1ec7u c\u00e1c quan phi\u00ean \u0111\u1ec1u \u0111em man thu\u1ed9c chia theo quan qu\u00e2n c\u00e1c \u0111\u1ea1o \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai H\u00e0 Ti\u00ean, Long Xuy\u00ean, Ki\u00ean Giang th\u0103m d\u00f2 t\u00ecnh h\u00ecnh \u0111\u1ed9ng t\u0129nh c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Xi\u00eam m\u00e0 b\u00e1o l\u00ean. Ph\u00e0m c\u00f4ng vi\u1ec7c ngo\u00e0i bi\u00ean do th\u00e0nh th\u1ea7n Gia \u0110\u1ecbnh c\u1ee9 5 ng\u00e0y b\u00e1o m\u1ed9t l\u1ea7n.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u01b0ng h\u01b0\u01a1ng binh \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh chia l\u00e0m 35 c\u01a1, m\u1ed7i c\u01a1 9 \u0111\u1ed9i, m\u1ed7i \u0111\u1ed9i 50ng\u01b0\u1eddi, ch\u1ecdn nh\u1eefng quan vi\u00ean ngh\u1ec9 vi\u1ec7c ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o qu\u1ea3 quy\u1ebft si\u00eang n\u0103ng sai l\u00e0m qu\u1ea3n c\u01a1, cai \u0111\u1ed9i \u0111\u1ec3 su\u1ea5t l\u00e3nh.<\/p>\n\n\n\n<p>Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: \u201cGia \u0110\u1ecbnh l\u00e0 \u0111\u1ea5t trung h\u01b0ng, d\u00e2n th\u1ee9 c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i ph\u1ee5c d\u1ecbch nh\u1ecdc m\u1ec7t \u0111\u00e3 l\u00e2u ng\u00e0y, v\u1ed1n mu\u1ed1n cho \u0111\u01b0\u1ee3c ngh\u1ec9 ng\u01a1i, nh\u01b0ng \u1edf bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng c\u00f3 vi\u1ec7c, ph\u1ea3i ph\u00f2ng b\u1ecb tr\u01b0\u1edbc. V\u1eady ngh\u1ecb tr\u01b0ng h\u01b0\u01a1ng binh, c\u1ee9 2 \u0111inh th\u00ec l\u1ea5y1, bi\u00ean th\u00e0nh c\u01a1 \u0111\u1ed9i l\u1ec7 theo tr\u1ea5n \u0111\u1ec3 \u0111\u1ee3i l\u1ec7nh ph\u00e1t \u0111\u1ed9ng. Sau khi c\u00f4ng vi\u1ec7c y\u00ean r\u1ed3i, s\u1ebd th\u1ea3 v\u1ec1 nh\u00e0. V\u1ea3 vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng ng\u00e0y nay d\u1eabu c\u00f3 phi\u1ec1n n\u1eb7ng, nh\u01b0ng c\u00f3 vi\u1ec7c th\u00ec l\u00e0m l\u00ednh, kh\u00f4ng vi\u1ec7c th\u00ec l\u00e0m ru\u1ed9ng, so v\u1edbi qu\u00e2n t\u00f2ng chinh l\u00e2u d\u00e0i th\u00ec c\u0169ng y\u00ean nh\u00e0n h\u01a1n. L\u1ea1i quan vi\u00ean h\u01b0u v\u00e0 ngh\u1ec9 thu\u1ed9c th\u00e0nh\u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi nanh vu\u1ed1t c\u0169 c\u1ee7a ta, nay n\u00ean \u0111em h\u1ebft s\u1ee9c th\u1eeba c\u1ee7a c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i, v\u00ec n\u01b0\u1edbc ch\u1ecbu nh\u1ecdc m\u1ec7t, ng\u00e0y kh\u00e1c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng c\u00f2n gi\u00f3b\u1ee5i, mu\u1ed1n l\u00e0m quan hay kh\u00f4ng mu\u1ed1n l\u00e0m quan tr\u1eabm c\u0169ng kh\u00f4ng c\u01b0\u1ee1ng c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho th\u00e0nh th\u1ea7n Gia \u0110\u1ecbnh c\u1ee9 c\u00e1c h\u01b0\u01a1ng binh t\u1ea1i h\u00e0nh m\u00e0 c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng nh\u01b0 l\u1ec7. L\u1ea1i c\u1ea5m d\u00e2n c\u00e1c tr\u1ea5n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00f4ng th\u01b0\u01a1ng v\u1edbi Nam Vang.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua th\u1ea5y c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng b\u1ecb h\u1ea1n l\u00e2u, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu tha t\u00f4 ru\u1ed9ng n\u0103m nay, b\u1ed1n dinh tr\u1ef1c l\u1ec7 tha 3 ph\u1ea7n 10, B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh, Ph\u00fa Y\u00ean 4 ph\u1ea7n 10, c\u00e1c th\u00e0nh tr\u1ea5n kh\u00e1c 2 ph\u1ea7n 10. T\u00f4 ru\u1ed9ng n\u0103m T\u00e2n m\u00f9i \u0111\u1ec1u tha 2 ph\u1ea7n 10.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng thanh l\u00fd vi\u1ec7c h\u00ecnh ng\u1ee5c. Vua d\u1ee5 b\u1ed9 H\u00ecnh r\u1eb1ng: \u201cH\u00ecnh ng\u1ee5c l\u00e0 vi\u1ec7c l\u1edbn, quan h\u1ec7 \u0111\u1ebfn sinh m\u1ec7nh c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1. G\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00e1c nha m\u00f4n h\u1ecfi vi\u1ec7c h\u00ecnh, c\u00f3 n\u01a1i \u0111\u1ec3 \u1ee9 \u0111\u1ecdng \u00e1n ti\u1ebft l\u00e0m l\u1ee5y cho b\u00ecnh d\u00e2n, ta r\u1ea5t th\u01b0\u01a1ng. V\u1eady h\u1ea1 l\u1ec7nh cho s\u1edf t\u1ea1i ph\u1ea3i x\u00e9t v\u0103n \u00e1n, so\u00e1t t\u1ed9i t\u00f9, k\u1ebb n\u00e0o nh\u1eb9 th\u00ec tha cho, k\u1ebb n\u00e0o n\u1eb7ng th\u00ec t\u00e2u xin x\u1eed tr\u00ed, \u0111\u1ec3 cho h\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c thanh ch\u00ednh \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00ecnh, x\u1ee9ng v\u1edbi l\u00f2ng ta\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh l\u1ec7 th\u0103ng b\u1ed5 \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng \u1edf c\u00e1c qu\u00e2n. (Ph\u00e0m \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng su\u1ea5t th\u1eadp, k\u1ec3 t\u1eeb n\u0103m \u1ee9ng \u0111i\u1ec3m, \u0111\u1ecbnh l\u00e0m ba kh\u00f3a, l\u1ea5y 6 n\u0103m l\u00e0m m\u1ed9t kh\u00f3a, m\u00e3n m\u1ed9t kh\u00f3a l\u00e0 th\u1ef1c th\u1ee5, hai kh\u00f3a th\u00ec \u0111\u1ed5i l\u00e0m ch\u00e1nh \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng, ba kh\u00f3a th\u00ec th\u0103ng cai \u0111\u1ed9i h\u1eadu b\u1ed5. Ai \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c 3 kh\u00f3a, l\u1ec7 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1eadu b\u1ed5, m\u00e0 xin v\u1ec1 h\u01b0u c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c, v\u1eabn cho mi\u1ec5n dung d\u1ecbch. N\u1ebfu th\u1eadp \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng n\u00e0o c\u00f3 khuy\u1ebft m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u1ee9ng b\u1ed5, th\u00ec cho qu\u00e2n quan ch\u1ecdn l\u1ea5y binh l\u00ednh trong th\u1eadp, ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o l\u00e2u n\u0103m s\u00f5i vi\u1ec7c th\u00ec ch\u01b0\u1edfng l\u00e3nh c\u1ea5p b\u1eb1ng l\u00e0m \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng. M\u1ed7i khi \u0111\u1ebfn k\u1ef3 tuy\u1ec3n, quan ch\u01b0\u1edfng l\u00e3nh \u0111\u1ec1u chi\u1ebfu h\u1ecd t\u00ean tu\u1ed5i qu\u00ea qu\u00e1n v\u00e0 n\u0103m th\u00e1ng \u0111\u1ea7u qu\u00e2n l\u00e0m s\u1ed5 giao b\u1ed9 Binh x\u00e9t, t\u01b0 sang b\u1ed9 L\u1ea1i, chi\u1ebfu ch\u1ee9c n\u00ean th\u0103ng m\u00e0 t\u00e2u xin b\u1ed5 th\u1ee5. Ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o c\u00f3 qu\u00e2n c\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 th\u01b0\u1edfng th\u00ec kh\u00f4ng n\u1ec7 theo h\u1ea1n n\u00e0y).<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y K\u00fd l\u1ee5c B\u00ecnh Thu\u1eadn l\u00e0 Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng V\u00e2n l\u00e0m Hi\u1ec7p tr\u1ea5n Ngh\u1ec7 An, Thi\u00eam s\u1ef1 H\u1ed9 b\u1ed9 Ph\u1ea1m V\u0103n Nh\u00e0n l\u00e0m K\u00fd l\u1ee5c B\u00ecnh Thu\u1eadn, Thi\u00eam s\u1ef1 C\u00f4ng b\u1ed9 Mai \u0110\u1ee9c Giai l\u00e0m Cai b\u1ea1 Ph\u00fa Y\u00ean, Tham hi\u1ec7p H\u01b0ng H\u00f3a l\u00e0 L\u00ea V\u0103n Nguy\u00ean l\u00e0m Tham hi\u1ec7p Y\u00ean Qu\u1ea3ng, Tri ph\u1ee7 Qu\u1ea3ng Oai l\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c Tu l\u00e0m Tham hi\u1ec7p H\u01b0ng H\u00f3a.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y C\u1ef1u k\u00fd l\u1ee5c \u0110\u1ecbnh T\u01b0\u1eddng l\u00e0 V\u00f5 V\u0103n Do\u00e3n l\u00e0m K\u00fd l\u1ee5c Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00e0n \u0111\u1ecbnh l\u1ec5 ninh l\u0103ng. Sai Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00e0nh, Ph\u1ea1m V\u0103n Nh\u01a1n, Nguy\u1ec5n Hu\u1ef3nh \u0110\u1ee9c sung ch\u1ee9c T\u1ed5ng h\u1ed9 s\u1ee9, L\u00ea V\u0103n Duy\u1ec7t, Nguy\u1ec5n V\u0103n Khi\u00eam sung ch\u1ee9c Ph\u00f9 li\u1ec5n s\u1ee9, Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c Xuy\u00ean \u0111\u1ec1 \u0111\u1ed1c qu\u00e2n v\u00e0 voi theo h\u1ea7u hai b\u00ean t\u1ea3 h\u1eefu, Tr\u1ea7n C\u00f4ng L\u1ea1i v\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u1edbc \u0110\u1eb7ng coi gi\u1eef Kinh th\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y Qu\u00fd s\u1eedu, an t\u00e1ng l\u0103ng Th\u1ee5y th\u00e1nh. Tr\u01b0\u1edbc m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y l\u00e0 ng\u00e0y Gi\u00e1p th\u00ecn, \u0111em vi\u1ec7c k\u00ednh c\u00e1o c\u00e1c mi\u1ebfu. Ng\u00e0y K\u1ef7 d\u1eadu, t\u1ebf kh\u1ea3i \u0111i\u1ec7n. Ng\u00e0y Canh tu\u1ea5t, thuy\u1ec1n ra \u0111i. Qua c\u00e1c t\u00f4n l\u0103ng \u0111\u1ec1u sai quan \u0111em vi\u1ec7c k\u00ednh c\u00e1o tr\u01b0\u1edbc. Ng\u00e0y \u1ea5y an t\u00e1ng. Ng\u00e0y Gi\u00e1p d\u1ea7n d\u00e2ng t\u00ean l\u0103ng l\u00e0 Th\u1ee5y th\u00e1nh. R\u01b0\u1edbc th\u1ea7n ch\u1ee7 v\u1ec1 \u0111\u1ec3 \u1edf cung Tr\u01b0\u1eddng Th\u1ecd. Ng\u00e0y \u1ea5t m\u00e3o, \u0111em vi\u1ec7c l\u1ec5 ninh l\u0103ng \u0111\u00e3 xong c\u00e1o \u1edf c\u00e1c mi\u1ebfu nh\u01b0 l\u00fac \u0111\u1ea7u. (Ng\u00e0y Gi\u00e1p d\u1ea7n t\u1ebf s\u01a1 ngu, ng\u00e0y T\u00e2n d\u1eadu t\u00e1i ngu, ng\u00e0y Gi\u00e1p t\u00fd tam ngu, ng\u00e0y \u0110inh m\u00e3o t\u1ee9 ngu, ng\u00e0y Nh\u00e2m th\u00e2n m\u1ed3ng 1 th\u00e1ng 5 t\u1ebf ng\u0169 ngu, ng\u00e0y \u1ea5t h\u1ee3i t\u1ebf l\u1ee5c ngu, ng\u00e0y M\u1eadu d\u1ea7n t\u1ebf th\u1ea5t ngu, ng\u00e0y T\u00e2n t\u1ef5 t\u1ebf b\u00e1t ngu, ng\u00e0y Gi\u00e1p th\u00e2n t\u1ebf c\u1eedu ngu. Ng\u00e0y Canh d\u1ea7n t\u1ebf t\u1ed1t kh\u1ed1c. T\u1eeb t\u1ebf s\u01a1 ngu \u0111\u1ebfn t\u1ebf \u0111\u00e0m (1. T\u1ebf h\u1ebft tang.), t\u1ea3 h\u1eefu cung t\u1ea7n, ho\u00e0ng t\u1eed, tr\u01b0\u1edfng c\u00f4ng ch\u00faa, ho\u00e0ng t\u00f4n, t\u00f4n nh\u00e2n ph\u1ee7, c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 \u1edf Kinh, c\u00e1c th\u00e0nh dinh tr\u1ea5n \u1edf ngo\u00e0i, qu\u00fd h\u01b0\u01a1ng, c\u00f4ng t\u00ednh, h\u1ecd Ph\u00f9ng \u1edf An Du v\u00e0 B\u00f9i X\u00e1, c\u00f9ng d\u00f2ng d\u00f5i h\u1ecd L\u00ea h\u1ecd Tr\u1ecbnh \u0111\u1ec1u ph\u1ee5 d\u00e2ng l\u1ec5 ph\u1ea9m).<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u01b0\u1edfng cho binh l\u00ednh l\u00e0m vi\u1ec7c 8.700 quan ti\u1ec1n, quan th\u00ec th\u01b0\u1edfng m\u1ed9t th\u00e1ng l\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh m\u01b0a \u0111\u00e1.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ed5 ph\u1ec9 \u1edf Thanh Hoa l\u00e0 L\u00ea Duy Ph\u00e1n tr\u00e1 x\u01b0ng d\u00f2ng d\u00f5i nh\u00e0 L\u00ea, l\u1ebbn v\u00e0o Ngh\u1ec7 An m\u01b0u n\u1ed5i lo\u1ea1n. Tr\u1ea5n th\u1ee7 Hu\u1ef3nh Vi\u1ebft To\u1ea3n \u0111em qu\u00e2n b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed3 \u0111\u1ea3ng 9 ng\u01b0\u1eddi. Th\u01b0\u1edfng cho quan v\u00e0 binh 200 quan ti\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh l\u1ec7 B\u1eafc Th\u00e0nh, B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh v\u00e0 Qu\u1ea3ng Nam d\u00e2ng ti\u1ebfn qu\u1ea3 ph\u1ea9m. (B\u1eafc Th\u00e0nh h\u1eb1ng n\u0103m ti\u1ebfn cam ng\u1ecdt 4.500 qu\u1ea3, v\u1ea3i 4.200 qu\u1ea3, \u0111\u1ec3 c\u00fang c\u00e1c l\u1ec5 nguy\u00ean \u0111\u00e1n v\u00e0 t\u1ebf h\u01b0\u1edfng xu\u00e2n h\u1ea1 \u0111\u00f4ng; Qu\u1ea3ng Nam h\u1eb1ng n\u0103m ti\u1ebfn 2.200 qu\u1ea3 lo\u00f2ng boong; B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh h\u1eb1ng n\u0103m ti\u1ebfn 1.000 qu\u1ea3 xo\u00e0i l\u1edbn [xo\u00e0i t\u01b0\u1ee3ng] \u0111\u1ec3 c\u00fang ti\u1ebft \u0110oan d\u01b0\u01a1ng v\u00e0 c\u00e1c ng\u00e0y k\u1ef5).<\/p>\n\n\n\n<p>Nguy\u1ec5n Quang Hi\u1ebfn t\u1eeb n\u01b0\u1edbc Xi\u00eam tr\u1edf v\u1ec1. Xi\u00eam g\u1eedi k\u00e8m th\u01b0 n\u00f3i duy\u00ean c\u1edb n\u01b0\u1edbc Xi\u00eam d\u1ee5ng binh \u1edf Ch\u00e2n L\u1ea1p.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua tri\u1ec7u b\u1ea7y t\u00f4i l\u00e0m th\u01b0 tr\u1ea3 l\u1eddi.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua ch\u0103m nghe tri\u1ec1u ch\u00ednh, s\u1eafc cho c\u00e1c quan theo ng\u00e0y t\u1edbi ch\u1ea7u, t\u1eeb th\u00e1ng 2, \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 8 th\u00ec s\u00e1ng tinh m\u01a1, t\u1eeb th\u00e1ng 9 \u0111\u1ebfn th\u00e1ng gi\u00eang th\u00ec s\u00e1ng r\u00f5, \u0111\u1ed3ng h\u1ed3 r\u1ecf xu\u1ed1ng 9 chuy\u1ebfn th\u00ec lui ch\u1ea7u.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 5, ng\u00e0y \u0110inh s\u1eedu, s\u1eeda l\u1ea1i mi\u1ebfu Ho\u00e0ng kh\u1ea3o.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y Nh\u00e2m th\u00ecn, vua y\u1ebft l\u0103ng Th\u1ee5y Th\u00e1nh. Sai k\u00e9n 30 ng\u01b0\u1eddi c\u00f4ng t\u00ednh b\u1ed5 v\u00e0o hai thuy\u1ec1n An L\u00e3o \u0111\u1ec3 ph\u1ee5ng tr\u1ef1c \u1edf Nguy\u00ean mi\u1ebfu, d\u00e2n qu\u00fd h\u01b0\u01a1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 hai thuy\u1ec1n An L\u00e3o c\u00f9ng v\u1edbi d\u00e2n trong s\u1ed5 84 ng\u01b0\u1eddi sung l\u00e0m l\u00ednh l\u1ec7 \u0111\u1ec3 ph\u1ee5c s\u1ef1, d\u00e2n 11 trang t\u1ed5ng Th\u01b0\u1ee3ng B\u1ea1n tr\u01b0\u1edbc sung ng\u1ea1ch l\u00ednh l\u1ec7 th\u00ec tri\u1ec7t h\u1ebft v\u1ec1, \u0111\u1ed5i ch\u1ecbu binh dao.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u01b0\u1eddi H\u01b0\u01a1ng Tr\u00e0 l\u00e0 Nguy\u1ec5n Ho\u00e0nh Nho d\u00e2ng n\u00f3i t\u00e1m \u0111i\u1ec1u. Sai ba b\u1ed9 L\u1ea1i, L\u1ec5, C\u00f4ng duy\u1ec7t t\u00e2u. \u0110\u1ec1u kh\u00f4ng d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c. Vua n\u00f3i: \u201c\u0110\u1ec3 \u0111\u1ea5y\u201d. D\u1ee5 b\u1ea3o v\u1ec1 d\u00e2n, m\u00e0 cho mi\u1ec5n dao d\u1ecbch.<\/p>\n\n\n\n<p>Chi\u1ebfu l\u1ea5y sang n\u0103m l\u00e0 n\u0103m Qu\u00fd d\u1eadu m\u1edf khoa thi H\u01b0\u01a1ng: Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c, B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh, Gia \u0110\u1ecbnh, Ngh\u1ec7 An, Thanh Hoa, Th\u0103ng Long, S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng, \u0111\u1ec1u \u0111\u1eb7t tr\u01b0\u1eddng thi. (Tr\u01b0\u1eddng Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c th\u00ec h\u1ecdc tr\u00f2 Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c, Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb, Qu\u1ea3ng B\u00ecnh, Qu\u1ea3ng Nam h\u1ee3p thi; tr\u01b0\u1eddng B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh th\u00ec h\u1ecdc tr\u00f2 Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i, B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh, Ph\u00fa Y\u00ean, B\u00ecnh H\u00f2a h\u1ee3p thi; tr\u01b0\u1eddng Gia \u0110\u1ecbnh th\u00ec h\u1ecdc tr\u00f2 B\u00ecnh Thu\u1eadn, Phi\u00ean An, Bi\u00ean H\u00f2a, V\u0129nh Thanh, \u0110\u1ecbnh T\u01b0\u1eddng, H\u00e0 Ti\u00ean h\u1ee3p thi; tr\u01b0\u1eddng Th\u0103ng Long th\u00ec h\u1ecdc tr\u00f2 Kinh B\u1eafc, S\u01a1n T\u00e2y, Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c, Th\u00e1i Nguy\u00ean, L\u1ea1ng S\u01a1n, H\u01b0ng H\u00f3a, Tuy\u00ean Quang, Cao B\u1eb1ng h\u1ee3p thi; tr\u01b0\u1eddng S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng th\u00ec h\u1ecdc tr\u00f2 S\u01a1n Nam h\u1ea1, H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng, Y\u00ean Qu\u1ea3ng h\u1ee3p thi).<\/p>\n\n\n\n<p>S\u1eafc cho b\u1ed9 L\u1ec5 b\u00e0n g\u1eedi cho quy th\u1ee9c thi. R\u1ed3i ra l\u1ec7nh cho tr\u01b0\u1eddng B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh h\u1ee3p v\u1edbi tr\u01b0\u1eddng Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c. Nh\u01b0ng h\u1ecdc tr\u00f2 Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb, Qu\u1ea3ng B\u00ecnh, Qu\u1ea3ng Nam, Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i, B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh, Ph\u00fa Y\u00ean, B\u00ecnh H\u00f2a \u0111\u1ebfn thi \u0111\u1ec1u c\u1ea5p cho l\u01b0\u01a1ng \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng. Hai tr\u01b0\u1eddng Thanh Hoa, Ngh\u1ec7 An th\u00ec thi th\u00e1ng 3; hai tr\u01b0\u1eddng Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c, Gia \u0110\u1ecbnh th\u00ec thi th\u00e1ng 7; hai tr\u01b0\u1eddng Th\u0103ng Long, S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng th\u00ec thi th\u00e1ng 10.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh l\u1ea1i \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 thi H\u01b0\u01a1ng. (Ph\u00e0m binh l\u00ednh l\u1ea1i d\u1ecbch c\u00f3 h\u1ecdc m\u00e0 t\u00ecnh nguy\u1ec7n xin thi, th\u00ec binh l\u00ednh \u1edf Kinh do b\u1ed9 Binh, \u1edf ngo\u00e0i do quan \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, l\u1ea1i d\u1ecbch th\u00ec do quan s\u1edf qu\u1ea3n s\u00e1t h\u1ea1ch, ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o th\u00f4ng v\u0103n l\u00fd th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n c\u00f4ng v\u1ee5 3 th\u00e1ng cho v\u1ec1 h\u1ecdc t\u1eadp \u0111\u1ec3 \u0111\u1ebfn k\u1ef3 v\u00e0o thi; sinh \u0111\u1ed3 khoa tr\u01b0\u1edbc thi tr\u01b0\u1ee3t v\u1eabn l\u00e0 sinh \u0111\u1ed3 nh\u01b0 c\u0169; h\u1ecdc tr\u00f2 tr\u00fang nh\u1ecb tr\u01b0\u1eddng th\u00ec mi\u1ec5n dao d\u1ecbch 3 n\u0103m, nh\u1ea5t tr\u01b0\u1eddng th\u00ec mi\u1ec5n 2 n\u0103m).<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ed5i b\u1ed5 Ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng H\u1eefu qu\u00e2n l\u00e0 M\u1ea1c V\u0103n T\u00f4 l\u00e0m Ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng Ti\u1ec1n qu\u00e2n.<\/p>\n\n\n\n<p>Qu\u00e2n Tr\u1ea7n V\u0103n N\u0103ng \u0111\u00f3ng \u1edf T\u00e2n Ch\u00e2u, ch\u1ea1y th\u01b0 b\u00e1o v\u1edbi Gia \u0110\u1ecbnh r\u1eb1ng \u201cqu\u00e2n th\u1ee7y qu\u00e2n b\u1ed9 Xi\u00eam La r\u1ea5t th\u1ecbnh, n\u1ebfu ch\u00fang nh\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u00f3 n\u01b0\u1edbc thu\u1eadn chi\u1ec1u th\u1eb3ng xu\u1ed1ng c\u00e1c \u0111\u1ea1o H\u00e0 Ti\u00ean, Long Xuy\u00ean, Ki\u00ean Giang, th\u00ec qu\u00e2n tu\u1ea7n bi\u00ean c\u1ee7a ta \u0111\u1ea7u \u0111u\u00f4i b\u1ecb \u0111\u00e1nh. Chi b\u1eb1ng \u0111em qu\u00e2n \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1edbc Nam Vang \u0111\u1ec3 \u0111o\u1ea1t kh\u00ed c\u1ee7a ch\u00fang\u201d. Th\u00e0nh th\u1ea7n \u0111em vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>Chi\u1ebfu b\u00e1o r\u1eb1ng: \u201cQu\u00e2n Xi\u00eam tuy nhi\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m lo cho ta \u0111\u01b0\u1ee3c, kh\u00f4ng n\u00ean g\u00e2y b\u1eady hi\u1ec1m kh\u00edch ngo\u00e0i bi\u00ean. N\u1ebfu ch\u00fang ph\u00e1t tr\u01b0\u1edbc th\u00ec ta \u0111\u1ed1i ph\u00f3 c\u0169ng ch\u1eeda mu\u1ed9n\u201d. B\u00e8n h\u1ea1 l\u1ec7nh cho M\u1ea1c V\u0103n T\u00f4 \u0111em qu\u00e2n ti\u1ebfn \u0111\u00f3ng \u1edf Quang H\u00f3a, m\u00e0 sai \u0110\u00e0o Quang L\u00fd d\u1eddi gi\u1eef X\u1ec9 Kh\u00ea (t\u00ean \u0111\u1ea5t, thu\u1ed9c \u0111\u1ea1o Quang H\u00f3a) v\u00e0 Th\u1ed1ng qu\u1ea3n \u0111\u1ed3n Uy vi\u1ec5n l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n T\u1ed3n gi\u1eef Th\u00f4ng B\u00ecnh, cho theo [V\u0103n T\u00f4] \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n. V\u0103n T\u00f4 \u0111\u1ebfn, xem h\u00ecnh th\u1ebf, \u0111\u1eafp \u0111\u1ed3n l\u0169y, c\u00f9ng V\u0103n N\u0103ng thanh \u1ee9ng v\u1edbi nhau. Qu\u00e2n Xi\u00eam m\u1ed7i khi g\u1eb7p qu\u00e2n ta th\u00ec s\u1ee3 kh\u00f4ng d\u00e1m ph\u1ea1m. Tr\u01b0\u1edbc kia d\u00e2n ta nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi bu\u00f4n \u1edf Nam Vang; qu\u00e2n ta c\u0169ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111i l\u1ea5y c\u1ee7i \u1edf \u0111\u1ea5t \u1ea5y; \u0111\u1ebfn khi qu\u00e2n Xi\u00eam \u0111\u1ebfn, thuy\u1ec1n ghe c\u1ee7a qu\u00e2n v\u00e0 d\u00e2n \u0111\u1ec1u b\u1ecb qu\u00e2n Xi\u00eam ng\u0103n gi\u1eef. \u0110\u1ebfn nay b\u1ecdn V\u0103n N\u0103ng g\u1eedi th\u01b0 tr\u00e1ch. T\u01b0\u1edbng Xi\u00eam l\u00e0 Long Mang b\u00e8n \u0111em h\u1ebft s\u1ed1 \u0111\u01b0a t\u1edbi qu\u00e2n th\u1ee9 c\u1ee7a ta (qu\u00e2n d\u00e2n 163 ng\u01b0\u1eddi, thuy\u1ec1n 35 chi\u1ebfc) v\u00e0 \u0111em th\u1ed5 v\u1eadt bi\u1ebfu V\u0103n N\u0103ng, xin cho thuy\u1ec1n d\u00e2n \u1edf Sa \u0110\u00e9c v\u00e0 Ba Th\u1eafc \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00f4ng th\u01b0\u01a1ng v\u1edbi Nam Vang. V\u0103n N\u0103ng t\u1eeb ch\u1ed1i. Qu\u00e2n Xi\u00eam t\u1eeb \u0111\u00f3 d\u1ea7n d\u1ea7n r\u00fat lui.<\/p>\n\n\n\n<p>Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00e0nh tr\u01b0\u1edbc \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh vay ri\u00eang ti\u1ec1n kho 4.500 quan. \u0110\u1ebfn nay h\u1eefu ty \u0111\u00f2i. V\u0103n Th\u00e0nh \u0111em vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Vua tha t\u1ed9i v\u00e0 s\u1eafc cho kh\u00f4ng \u0111\u00f2i n\u1eefa.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho cai \u0111\u1ed9i N\u1ed9i tr\u1ef1c \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p ti\u1ec1n tu\u1ea5t c\u0169ng nh\u01b0 cai \u0111\u1ed9i Th\u1ecb trung.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 6, t\u0103ng c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng h\u1eb1ng n\u0103m cho ho\u00e0ng t\u1eed ho\u00e0ng t\u00f4n (ti\u1ec1n 600 quan, g\u1ea1o 600 ph\u01b0\u01a1ng).<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00e2n L\u1ea1p d\u00e2ng 39 th\u1edbt voi \u0111\u1ef1c. Sai th\u00e0nh th\u1ea7n Gia \u0110\u1ecbnh xu\u1ea5t ti\u1ec1n kho tr\u1ea3 \u0111\u00fang gi\u00e1.<\/p>\n\n\n\n<p>Tha thu\u1ebf b\u1ea1c thi\u1ebfu cho d\u00e2n Man L\u1ea1ng S\u01a1n. Tr\u1ea5n th\u1ea7n l\u1ea5y vi\u1ec7c v\u00ec th\u1ed5 ph\u1ec9 l\u1ea5n c\u01b0\u1edbp m\u00e0 d\u00e2n Man tr\u1ed1n \u0111i t\u00e2u xin mi\u1ec5n cho.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1m t\u1eed \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh \u0111\u1ec1u n\u00f3i Xi\u00eam La b\u1ecb Mi\u1ebfn \u0110i\u1ec7n \u0111\u00e1nh, \u0111\u00e3 r\u00fat qu\u00e2n v\u1ec1. Nguy\u1ec5n V\u0103n Nh\u01a1n \u0111em t\u00ecnh tr\u1ea1ng t\u00e2u l\u00ean v\u00e0 xin l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec3 \u1edf V\u0129nh Thanh v\u00e0 \u0110\u1ecbnh T\u01b0\u1eddng m\u1ed7i tr\u1ea5n 2 c\u01a1, chia phi\u00ean \u0111\u00f3ng gi\u1eef, c\u00f2n d\u01b0 th\u00ec th\u1ea3 h\u1ebft v\u1ec1 l\u00e0m ru\u1ed9ng. Vua theo l\u1eddi. Th\u1ebf r\u1ed3i t\u01b0\u1edbng Xi\u00eam r\u00fat v\u1ec1 Long \u00dac, \u0111\u00f3ng qu\u00e2n t\u1ef1 th\u1ee7.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua nghe tin b\u1ea3o b\u1ea7y t\u00f4i r\u1eb1ng: \u201cY\u00ean \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c n\u01b0\u1edbc ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 d\u1ec5. Ng\u01b0\u1eddi Xi\u00eam hay d\u1ed1i tr\u00e1, th\u1ef1c gi\u1ea3 ch\u01b0a th\u1ec3 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c. M\u1ed9t l\u1ea7n c\u1eed \u0111\u1ed9ng th\u00ec ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ea1n to\u00e0n\u201d. B\u00e8n sai H\u00e0 Ti\u00ean \u1ee7y ng\u01b0\u1eddi \u0111i d\u00f2 t\u00ecnh h\u00ecnh n\u01b0\u1edbc Xi\u00eam. H\u1ea1 l\u1ec7nh cho Nguy\u1ec5n V\u0103n Tho\u1ea1i v\u00e0 L\u01b0u Ph\u01b0\u1edbc T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec1u l\u1ea5y m\u1ed9t c\u01a1 h\u01b0\u01a1ng binh theo qu\u00e2n th\u1ee9 Tr\u1ea7n V\u0103n N\u0103ng \u0111\u1ec3 ph\u00e2n ph\u00e1i ph\u00f2ng ng\u1ef1,&nbsp; m\u00e0 r\u00fat qu\u00e2n c\u00e1c \u0111\u1ea1o v\u1ec1.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Cai c\u01a1 th\u1ee7y qu\u00e2n l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Ph\u00fa l\u00e0m Ph\u00f3 qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 Ti\u1ec1n th\u1ee7y, Cai \u0111\u1ed9i L\u00ea Xu\u00e2n Quang l\u00e0m Ph\u00f3 qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 H\u1eadu th\u1ee7y.<\/p>\n\n\n\n<p>Xi\u00eam La sai b\u1ecdn Sa Tr\u1eadt S\u0129 Na \u0111\u1ebfn ti\u1ebfn h\u01b0\u01a1ng v\u00e0 d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i r\u1eb1ng v\u00ec anh em N\u1eb7c Ch\u0103n kh\u00f4ng h\u00f2a cho n\u00ean sai tr\u1ecdng th\u1ea7n \u0111\u1ebfn l\u00e0 mu\u1ed1n d\u1eadp t\u1eaft m\u1ed1i tranh nhau ch\u1ee9 kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd g\u00ec kh\u00e1c.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua b\u1ea3o b\u1ea7y t\u00f4i r\u1eb1ng: \u201cNg\u01b0\u1eddi Xi\u00eam ch\u1ed1i, bi\u1ebft l\u00e0 n\u00f3i d\u1ed1i r\u1ed3i. Nh\u01b0ng Trung Qu\u1ed1c v\u1edbi Di \u0110\u1ecbch n\u00ean \u0111\u00e3i b\u1eb1ng l\u00f2ng ch\u00ed th\u00e0nh\u201d. V\u00e0i ng\u00e0y sau tri\u1ec7u s\u1ee9 Xi\u00eam \u0111\u1ebfn y\u1ebft ki\u1ebfn. Vua tr\u00e1ch r\u1eb1ng: \u201cN\u01b0\u1edbc ng\u01b0\u01a1i v\u00f4 c\u1edb d\u1ea5y qu\u00e2n \u0111\u1ec3 cho N\u1eb7c Ch\u0103n ph\u1ea3i ch\u1ea1y, nay l\u1ea1i th\u00e1c c\u1edb gi\u1ea3i h\u00f2a l\u00e0 th\u1ebf n\u00e0o! Ch\u00e2n L\u1ea1p \u0111\u1eddi \u0111\u1eddi l\u00e0m t\u00f4i c\u1ee7a ta, ta t\u1ea5t ph\u1ea3i v\u00ec h\u1ecd m\u00e0 kinh l\u00fd. Ng\u01b0\u01a1i v\u1ec1 n\u00f3i v\u1edbi vua ng\u01b0\u01a1i r\u1eb1ng N\u1eb7c Ch\u0103n t\u1ea5t ph\u1ea3i tr\u1edf v\u1ec1. V\u01b0\u01a1ng \u0111\u1eebng d\u1ed1i ta v\u00e0 \u0111\u1eebng l\u00e0m lo cho Ch\u0103n th\u00ec t\u00ecnh ngh\u0129a t\u1ed1t v\u1edbi l\u00e1ng gi\u1ec1ng, gi\u00fap \u0111\u1ee1 n\u01b0\u1edbc nh\u1ecf m\u1edbi tr\u1ecdn&nbsp; \u0111\u01b0\u1ee3c\u201d. S\u1ee9 Xi\u00eam t\u1eeb tr\u1edf ra.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u01b0\u1edbc kia vua sai Nguy\u1ec5n Quang Hi\u1ebfn \u0111em vi\u1ec7c qu\u1ed1c tang c\u00e1o v\u1edbi n\u01b0\u1edbc Xi\u00eam. Quang Hi\u1ebfn ch\u01b0a \u0111\u1ebfn, vua Xi\u00eam \u0111\u00e3 sai S\u0129 Na \u0111i tr\u01b0\u1edbc, v\u00ec \u0111\u01b0\u1eddng bi\u1ec3n b\u1ecb tr\u1edf ng\u1ea1i, \u0111\u1ebfn nay m\u1edbi \u0111\u1ebfn Kinh. B\u00e8n nh\u00e2n ng\u00e0y t\u1ebf \u0111i\u1ec7n l\u1edbn, sai b\u1ed9 L\u1ec5 d\u1eabn s\u1ee9 Xi\u00eam theo ban v\u00e0o vi\u1ebfng, r\u1ed3i l\u1ea1i \u0111\u1ebfn l\u0103ng Th\u1ee5y Th\u00e1nh v\u1ecdng b\u00e1i. L\u00fac tr\u1edf v\u1ec1, t\u1eb7ng cho r\u1ea5t h\u1eadu. (T\u1eb7ng Ph\u1eadt v\u01b0\u01a1ng 40 l\u1ea1ng v\u00e0ng, 500 l\u1ea1ng b\u1ea1c; cho vua th\u1ee9 hai 20 l\u1ea1ng v\u00e0ng, 300 l\u1ea1ng b\u1ea1c). Sai \u0111\u00ecnh th\u1ea7n l\u00e0m th\u01b0 tr\u1ea3 l\u1eddi v\u00e0 l\u1ea5y \u00fd khu x\u1eed n\u01b0\u1edbc Ch\u00e2n L\u1ea1p m\u00e0 d\u1ee5.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 H\u1ed9 b\u1ed9 l\u00e0 Tr\u1ecbnh Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c l\u00e0m Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 H\u00ecnh b\u1ed9. Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c c\u1ed1 t\u1eeb, b\u00e8n l\u1ea5y Ph\u1ea1m Nh\u01b0 \u0110\u0103ng cho l\u00e0m.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh l\u1ec7 ti\u1ebfp \u1ed1ng tr\u1ea1m cho nh\u00e0 tr\u1ea1m (Ty L\u1ec7nh s\u1eed s\u00e1u b\u1ed9, ty L\u1ec7nh s\u1eed N\u1ed9i Ngo\u1ea1i \u0111\u1ed3 gia, ty L\u1ec7nh s\u1eed t\u00e0u, ty Chi\u00eam h\u1eadu l\u1ea1i, chia phi\u00ean \u1ee9ng tr\u1ef1c, c\u1ee9 hai ty l\u00e0 m\u1ed9t phi\u00ean, m\u1ed7i ty 2 ng\u01b0\u1eddi, m\u1ed7i phi\u00ean m\u1ed9t ng\u00e0y m\u1ed9t \u0111\u00eam, ti\u1ebfp nh\u1eadn \u1ed1ng tr\u1ea1m c\u1ee7a nha n\u00e0o th\u00ec giao cho nha \u1ea5y nh\u1eadn).<\/p>\n\n\n\n<p>C\u1ea5p c\u1edd hi\u1ec7u cho c\u00e1c nh\u00e0 tr\u1ea1m (vi\u1ebft t\u00ean tr\u1ea1m).<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Ch\u00e1nh ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay ngo\u1ea1i ng\u1ea1ch thu\u1ed9c H\u1eefu qu\u00e2n l\u00e0 Tr\u1ea7n V\u0103n Qu\u1ebf v\u00e0 V\u00f5 C\u00f4ng Nh\u1ea5t l\u00e0m Ch\u00e1nh ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay H\u1eefu b\u1ea3o nh\u1ea5t.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay Ngh\u0129a v\u00f5 qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch l\u00e0 Tr\u1ea7n V\u0103n Trinh l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 H\u00f9ng c\u1ef1 nh\u1ecb c\u1ee7a T\u01b0\u1ee3ng qu\u00e2n.<\/p>\n\n\n\n<p>Chu\u1ea9n \u0111\u1ecbnh thu\u1ebf c\u1eeda quan \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh n\u1ed9p v\u00e0ng th\u00ec 1 l\u1ea1ng v\u00e0ng ngang gi\u00e1 16 l\u1ea1ng b\u1ea1c.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ecf thu\u1ebf cho ba s\u1edf m\u1ecf b\u1ea1c m\u1ecf gang \u1edf Th\u00e1i Nguy\u00ean v\u00e0 S\u01a1n T\u00e2y. (M\u1ecf b\u1ea1c \u0110\u1ed3ng L\u1ea1c tr\u1ea5n Th\u00e1i Nguy\u00ean, l\u1ec7 n\u1ed9p&nbsp; thu\u1ebf b\u1ea1c 100 l\u1ea1ng; hai s\u1edf m\u1ecf gang Thanh V\u00e2n v\u00e0 C\u1ea9m Tr\u1ea1ch tr\u1ea5n S\u01a1n T\u00e2y, l\u1ec7 n\u1ed9p thu\u1ebf gang 600 c\u00e2n. Quan B\u1eafc Th\u00e0nh th\u1ea5y kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi khai m\u1ecf t\u00e2u xin mi\u1ec5n thu\u1ebf).<\/p>\n\n\n\n<p>L\u00ea V\u0103n Duy\u1ec7t t\u00e2u n\u00f3i: S\u00e1u c\u01a1 Ki\u00ean \u1edf Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i ph\u00f2ng ng\u1ef1 b\u1ecdn \u00e1c man chia gi\u1eef nhi\u1ec1u ng\u1ea3, xin l\u1ea5y c\u00e1c x\u00e3 th\u00f4n ven n\u00fai \u1edf ba huy\u1ec7n, t\u00f9y \u0111\u1ea5t li\u1ec1n nhau m\u00e0 \u0111\u1eb7t l\u00e0m 27 x\u00f3m\u201d. (Trung T\u00edn, Trung Ph\u1ea5n, Trung V\u00f5, Trung Uy, Ti\u1ec1n&nbsp; S\u01a1n, Ti\u1ec1n V\u00e2n, Ti\u1ec1n Thu\u1eadn, Ti\u1ec1n An, Ti\u1ec1n Th\u00e1i, T\u1ea3 D\u0169ng, T\u1ea3 H\u00f9ng, T\u1ea3 Thanh, T\u1ea3 S\u01a1n, H\u1eefu N\u1ed9i, H\u1eefu Tr\u1ecb, H\u1eefu D\u0169ng, H\u1eefu H\u00f2a, H\u1eefu An, N\u1ed9i B\u1ea3o, N\u1ed9i Th\u1ecd, N\u1ed9i T\u00e0i, N\u1ed9i Ph\u00fa, N\u1ed9i L\u1ed9c, H\u1eadu T\u01b0\u1eddng, H\u1eadu Ngh\u0129a, H\u1eadu Qu\u1ef3nh, H\u1eadu Th\u00e0nh, m\u1ed7i x\u00f3m \u0111\u1eb7t cai x\u00f3m ph\u00f3 x\u00f3m \u0111\u1ec3 tr\u00f4ng nom, cho c\u00f9ng v\u1edbi l\u00ednh c\u01a1 ph\u1ee5 gi\u1eef \u0111\u1ed3n l\u0169y, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n dao d\u1ecbch).<\/p>\n\n\n\n<p>Vua theo l\u1eddi. R\u1ed3i th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1eddng n\u00fai hi\u1ec3m v\u1eafng, r\u1eebng xanh r\u1eadm k\u00edn, b\u1ecdn \u00e1c man th\u01b0\u1eddng th\u01b0\u1eddng nh\u00e2n \u0111\u00f3 m\u00e0 r\u00ecnh n\u1ea5p, b\u00e8n sai Phan T\u1ea5n Hu\u1ef3nh \u0111em 300 d\u00e2n x\u00f3m \u0111i nh\u1ed5 c\u00e2y m\u1edf \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 ti\u1ec7n cho quan qu\u00e2n ti\u1ebfn \u0111i.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u1ea5n th\u1ee7 L\u1ea1ng S\u01a1n l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Tr\u1ecb \u1ed1m ph\u1ea3i ngh\u1ec9 vi\u1ec7c. L\u1ea5y Kh\u00e2m sai ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Trung qu\u00e2n l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Ki\u00ean l\u00e3nh Tr\u1ea5n th\u1ee7 L\u1ea1ng S\u01a1n.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho c\u00e1c dinh tr\u1ea5n \u0111\u1ec1u ch\u1ecdn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi v\u0103n h\u1ecdc u\u1ea9n s\u00fac \u1edf trong t\u1ed5ng, tu\u1ed5i t\u1eeb 50 tr\u1edf l\u00ean, \u0111\u1eb7t l\u00e0m T\u1ed5ng gi\u00e1o \u0111\u1ec3 d\u1ea1y c\u00e1c l\u1edbp s\u01a1 h\u1ecdc. R\u1ed3i \u0111\u00f3 B\u1eafc Th\u00e0nh l\u1ea1i xin cho ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb 40 tr\u1edf l\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c sung c\u1eed. Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ed5i hai v\u1ec7 Trung b\u1ea3o nh\u1ea5t, Trung b\u1ea3o nh\u1ecb c\u1ee7a Trung qu\u00e2n l\u00e0m hai v\u1ec7 T\u00fac b\u1ea3o nh\u1ea5t, T\u00fac b\u1ea3o nh\u1ecb, n\u0103m \u0111\u1ed9i Trung sai l\u00e0m 5 \u0111\u1ed9i T\u00fac sai, l\u1ea5y V\u1ec7 \u00fay Nguy\u1ec5n V\u0103n Ngo\u1ea1n qu\u1ea3n l\u00e3nh.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u1ecdi 3.200 ng\u01b0\u1eddi bi\u1ec1n binh \u1edf Thanh Ngh\u1ec7, B\u1eafc Th\u00e0nh v\u00e0 Thanh B\u00ecnh v\u1ec1 Kinh. (Thanh H\u00f3a 300 ng\u01b0\u1eddi, Ngh\u1ec7 An 700 ng\u01b0\u1eddi, B\u1eafc Th\u00e0nh 1.110 ng\u01b0\u1eddi, Thanh B\u00ecnh 80 ng\u01b0\u1eddi).<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00e0u c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi H\u1ed3ng Mao l\u00e0 \u1ed0c Lu\u00e2n \u0111\u1eadu \u1edf v\u1ee5ng Tr\u00e0 S\u01a1n, d\u00e2ng bi\u1ec3u n\u00f3i n\u0103m tr\u01b0\u1edbc nh\u00e0 vua mua s\u00fang \u0111\u1ea1n c\u1ee7a tr\u01b0\u1edfng t\u00e0u l\u00e0 \u00c1p B\u1ed9t Mi\u1ec7t L\u0103ng gi\u00e1 b\u1ea1c h\u00e3y c\u00f2n thi\u1ebfu, xin tr\u1ea3 cho. Qu\u1ea3n t\u00e0u v\u1ee5 l\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c Xuy\u00ean \u0111em vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Vua n\u00f3i: \u201cNg\u01b0\u1eddi Di \u0110\u1ecbch ch\u1ec9 bi\u1ebft c\u00f3 l\u1ee3i, kh\u00f3 n\u00f3i nh\u00e2n ngh\u0129a \u0111\u01b0\u1ee3c. Gi\u00e1 h\u00e0ng mua n\u0103m tr\u01b0\u1edbc c\u00f2n \u1edf s\u1ed5 kia. G\u1ea7n \u0111\u00e2y K\u00ea L\u00ea M\u00e2n \u0111\u1ebfn xin th\u00eam gi\u00e1, ta c\u0169ng kh\u00f4ng th\u00e8m so \u0111\u1ecd, \u0111\u00e3 cho \u0111\u1ee7 s\u1ed1 r\u1ed3i. Nay l\u1ea1i tham lam kh\u00f4ng ch\u00e1n, s\u1edf d\u1ee5c bi\u1ebft l\u00e0m sao cho no \u0111\u01b0\u1ee3c?\u201d. B\u00e8n sai \u0110\u1ee9c Xuy\u00ean l\u00e0m th\u01b0 nghi\u00eam tr\u00e1ch, v\u00e0 sao c\u1ea3 s\u1ed5 mua h\u00e0ng cho xem. \u1ed0c Lu\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0 x\u1ea5u h\u1ed5 v\u00e0 s\u1ee3, \u0111i m\u1ea5t.<\/p>\n\n\n\n<p>Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00e0nh d\u00e2ng th\u01b0 phong k\u00edn n\u00f3i b\u1ed1n \u0111i\u1ec1u: Xin s\u1edbm d\u1ef1ng th\u00e1i t\u1eed v\u00e0 phong t\u01b0\u1edbc hi\u1ec7u cho c\u00e1c ho\u00e0ng t\u1eed \u0111\u1ec3 y\u00ean l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi.; Xin ti\u1ebfn l\u00e3m lu\u1eadt th\u01b0, kh\u1eafc b\u1ea3n in m\u00e0 ban h\u00e0nh \u0111\u1ec3 r\u00f5 ph\u00e1p lu\u1eadt.; Xin k\u00e9n th\u00eam nho th\u1ea7n \u0111\u1ec7 sung S\u1eed c\u1ee5c.; Xin ch\u1ebf ph\u1ee5c n\u01b0\u1edbc Phi\u00ean \u0111\u1ec3 ch\u1ed1n bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean. Vua khen v\u00e0 nh\u1eadn.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00ednh bi\u00ean<\/p>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\"><a>\u0110\u1ec7 nh\u1ea5t k\u1ef7 &#8211; Quy\u1ec3n XLV &#8211; Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u1ec1 Th\u1ebf t\u1ed5 cao ho\u00e0ng \u0111\u1ebf<\/a><\/h1>\n\n\n\n<p>Nh\u00e2m th\u00e2n, Gia Long n\u0103m th\u1ee9 11 [1812], m\u00f9a thu, th\u00e1ng 7, l\u1ea5y Tr\u1ecbnh Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c l\u00e0m Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 L\u1ec5 b\u1ed9, ki\u00eam qu\u1ea3n l\u00fd c\u00f4ng vi\u1ec7c Kh\u00e2m thi\u00ean gi\u00e1m.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u00e1ch lu\u1eadt xong. Vua sai Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00e0nh v\u00e0 V\u0169 Trinh s\u1eeda \u0111\u1ecbnh c\u00e1c \u0111i\u1ec1u lu\u1eadt l\u1ec7, ph\u00e0m 398 \u0111i\u1ec1u. (V\u1ec1 h\u00ecnh danh v\u00e0 ph\u00e0m l\u1ec7 45 \u0111i\u1ec1u, lu\u1eadt l\u1ea1i 27 \u0111i\u1ec1u, lu\u1eadt h\u1ed9 66 \u0111i\u1ec1u, lu\u1eadt l\u1ec5 26 \u0111i\u1ec1u, lu\u1eadt binh 58 \u0111i\u1ec1u, lu\u1eadt h\u00ecnh 166 \u0111i\u1ec1u, lu\u1eadt c\u00f4ng 10 \u0111i\u1ec1u). S\u00e1ch g\u1ed3m 22 quy\u1ec3n. Vua th\u00e2n t\u1ef1 x\u00e9t \u0111\u1ecbnh v\u00e0 l\u00e0m b\u00e0i t\u1ef1a r\u1eb1ng: \u201cTr\u1eabm ngh\u0129 th\u00e1nh nh\u00e2n tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc, h\u00ecnh ph\u1ea1t v\u00e0 \u0111\u1ee9c h\u00f3a ch\u01b0a t\u1eebng l\u1ec7ch b\u1ecf b\u00ean n\u00e0o. V\u00ec l\u00f2ng d\u00e2n c\u00f3 d\u1ee5c v\u1ecdng, vi\u1ec7c \u0111\u1eddi kh\u00f4ng b\u1ebfn b\u1edd, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 h\u00ecnh ph\u00e1p \u0111\u1ec3 ng\u0103n ng\u1eeba, kh\u00f4ng th\u1ec3 khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi theo gi\u00e1o h\u00f3a m\u00e0 bi\u1ebft \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c, cho n\u00ean n\u00f3i h\u00ecnh ph\u00e1p l\u00e0 kh\u00ed c\u1ee5 gi\u00fap cho ch\u00ednh tr\u1ecb, c\u00f3 ph\u1ea3i l\u00e0 n\u00f3i su\u00f4ng \u0111\u00e2u! Lu\u1eadt l\u1ec7nh l\u00e0 l\u1ec7 \u0111\u1ec3 \u0111o\u00e1n \u0111\u1ecbnh h\u00ecnh ph\u1ea1t. Ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a b\u00e0n vi\u1ec7c m\u00e0 ch\u1ebf tr\u1ecb, kh\u00f4ng d\u00f9ng ch\u00e9m gi\u1ebft, c\u00f3 ph\u1ea3i l\u00e0 vi\u1ec7c ch\u00e9m gi\u1ebft kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e2u! Ch\u1ec9 l\u00e0 d\u00e2n thu\u1ea7n vi\u1ec7c \u00edt, c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 qua loa \u0111\u01b0\u1ee3c. Nh\u01b0ng phong h\u1ed9i \u0111\u00e3 xu\u1ed1ng, vi\u1ec7c ng\u1ee5y ng\u00e0y th\u00eam, h\u00ecnh ph\u1ea1t kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3&nbsp; th\u1eafng k\u1ebb gian, khoa \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 d\u00f9ng v\u00e0o vi\u1ec7c, cho n\u00ean lu\u1eadt l\u1ec7 \u0111i\u1ec1u l\u1ec7nh, d\u1ea7n c\u00f3 t\u0103ng l\u00ean. C\u00f3 ph\u1ea3i l\u00e0 b\u1edfi x\u01b0a nay kh\u00e1c nhau m\u00e0 lu\u1eadt kh\u00f4ng th\u1ec3 thi\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e2u! C\u00e1c tri\u1ec1u n\u01b0\u1edbc ta t\u1edbi nay \u0111\u1ec1u c\u00f3 l\u1ec7nh \u0111i\u1ec3n. T\u1eeb thu\u1edf T\u00e2y S\u01a1n n\u1ed5i lo\u1ea1n, gi\u1ec1ng m\u1ed1i \u0111\u1eafm ch\u00ecm, ph\u00e1p lu\u1eadt tan n\u00e1t, x\u1ea3o tr\u00e1 th\u00eam nhi\u1ec1u, t\u00f3m l\u1ea1i th\u00ec c\u00f3 vi\u1ec7c b\u1ecf s\u00f3t, suy ra th\u00ec c\u00f3 ch\u1ed7 l\u00fd ch\u01b0a r\u00f5 r\u00e0ng. K\u1ebb ngu th\u00ec kh\u00f4ng bi\u1ebft m\u00e0 r\u1ea3o l\u00e1nh; k\u1ebb ngoan th\u00ec d\u1ec5 d\u00e0ng m\u00e0 khinh nh\u1eddn. M\u00e0 d\u01b0\u1edbi s\u1ef1 tra h\u1ecfi, th\u00ec ra v\u00e0o ph\u1ee5 h\u1ecda, kh\u00f4ng c\u00f3 c\u0103n c\u1ee9 \u1edf \u0111\u00e2u; oan u\u1ed5ng kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ed7 k\u00eau, l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi nh\u00e2n h\u00e1 ch\u1eb3ng b\u1ea5t nh\u1eabn l\u1eafm sao? Tr\u1eabm nh\u1edd uy thi\u00eang c\u1ee7a li\u1ec7t th\u00e1nh, d\u1eb9p y\u00ean gi\u1eb7c lo\u1ea1n, th\u1ed1ng nh\u1ea5t c\u00f5i b\u1edd, ngang d\u1ecdc s\u1eeda sang, h\u1eb1ng l\u1ea5y gi\u00e1o h\u00f3a l\u00e0m vi\u1ec7c tr\u01b0\u1edbc, m\u00e0 vi\u1ec7c h\u00ecnh ng\u1ee5c l\u1ea1i c\u00e0ng ch\u00fa \u00fd h\u01a1n. M\u1edf x\u00e9t s\u00e1ch h\u00ecnh lu\u1eadt c\u00e1c \u0111\u1eddi, n\u01b0\u1edbc ta t\u1eeb L\u00fd Tr\u1ea7n L\u00ea d\u1ea5y l\u00ean, m\u1ed7i \u0111\u1eddi c\u00f3 m\u1ed9t ch\u1ebf \u0111\u1ed9, m\u00e0 \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 nh\u1ea5t l\u00e0 \u1edf \u0111\u1eddi H\u1ed3ng \u0110\u1ee9c. Trung Qu\u1ed1c th\u00ec c\u00e1c nh\u00e0 H\u00e1n \u0110\u01b0\u1eddng T\u1ed1ng Minh d\u1ea5y l\u00ean, s\u00e1ch lu\u1eadt l\u1ec7nh m\u1ed7i \u0111\u1eddi \u0111\u1ec1u c\u00f3 s\u1eeda \u0111\u1ed5i m\u00e0 \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 nh\u1ea5t l\u00e0 \u1edf nh\u00e0 \u0110\u1ea1i Thanh. V\u1eady sai \u0111\u00ecnh th\u1ea7n chu\u1ea9n theo \u0111i\u1ec3n l\u1ec7nh c\u1ee7a c\u00e1c tri\u1ec1u, tham ch\u01b0\u1edbc \u0111i\u1ec1u lu\u1eadt c\u1ee7a \u0111\u1eddi H\u1ed3ng \u0110\u1ee9c v\u00e0 c\u1ee7a nh\u00e0 Thanh, l\u1ea5y b\u1ecf c\u00e2n nh\u1eafc, c\u1ed1t sao cho \u0111\u00fang, m\u00e0 v\u1ef1ng t\u1eadp th\u00e0nh bi\u00ean. Tr\u1eabm th\u00e2n t\u1ef1 s\u1eeda ch\u1eefa, ban h\u00e0nh cho thi\u00ean h\u1ea1 khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi ta bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p l\u1edbn c\u1ea5m ng\u1eeba, r\u00f5 nh\u01b0 m\u1eb7t tr\u1eddi m\u1eb7t tr\u0103ng kh\u00f4ng th\u1ec3 \u1ea9n gi\u1ea5u. \u0110i\u1ec1u c\u1ea5m r\u0103n d\u1ea1y nghi\u00eam nh\u01b0 s\u1ea5m s\u00e9t kh\u00f4ng th\u1ec3 x\u00e2m ph\u1ea1m. K\u1ebb l\u1ea1i gi\u1eef vi\u1ec7c quan \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e2ng l\u00e0m ph\u00e9p s\u00e1ng, ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n ngu d\u1ed1t d\u1ec5 tr\u00e1nh s\u1ef1 sai l\u1ea7m, do \u0111\u00f3 d\u1eddi \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec1u l\u00e0nh, l\u00e1nh xa tr\u1eebng ph\u1ea1t, tho\u00e1t h\u00ecnh ng\u1ee5c m\u00e0 theo gi\u00e1o h\u00f3a, kh\u00f4ng ph\u1ea1m \u0111\u1ebfn quan, ch\u1eb3ng h\u1ea1i l\u1ebd ch\u00ednh. Ng\u00f5 h\u1ea7u thi h\u00e0nh h\u00ecnh ph\u00e1p \u0111\u01b0\u1ee3c long tr\u1ecdng, ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 nh\u1edd \u1edf \u0111\u1ea5y sao?\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh c\u00e1c quan vi\u00ean v\u0103n v\u00f5 \u1edf Kinh v\u00e0 \u1edf ngo\u00e0i, t\u1eeb ch\u00e1nh t\u1ee9 ph\u1ea9m tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ebfn h\u1ea1ng v\u1ecb nh\u1eadp l\u01b0u, s\u1ed1 l\u1ec5 b\u1eb1ng b\u1ea1c trong 3 n\u0103m Nh\u00e2m th\u00e2n, Qu\u00fd d\u1eadu, Gi\u00e1p tu\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m 4 ph\u1ea7n 10, cai \u0111\u1ed9i ph\u00f3 \u0111\u1ed9i ch\u01b0a coi qu\u00e2n v\u00e0 \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng th\u00ec cho mi\u1ec5n h\u1ebft.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y d\u00e2n Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c s\u1eeda \u0111\u1eafp \u0111\u01b0\u1eddng quan t\u1eeb Kinh th\u00e0nh \u0111\u1ebfn c\u1eeda Eo.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ecb trung h\u1ecdc s\u0129 Ph\u1ea1m Th\u00edch v\u00ec \u1ed1m xin gi\u1ea3i ch\u1ee9c. Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Hi\u1ec7p t\u1ed5ng tr\u1ea5n th\u00e0nh Gia \u0110\u1ecbnh l\u00e0 Ng\u00f4 Nh\u01a1n T\u0129nh v\u00e0 t\u1ea3 Tham tri<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ed9 b\u1ed9 l\u00e0 L\u00ea Vi\u1ebft Ngh\u0129a ki\u1ec3m tra l\u1ec7 thu\u1ebf ti\u1ec1n th\u00f3c s\u1ea3n v\u1eadt \u1edf c\u00e1c tr\u1ea5n \u0111\u1ea1o thu\u1ed9c th\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p>Tri\u1ec7u Nguy\u1ec5n V\u0103n Nh\u01a1n v\u1ec1, l\u1ea5y L\u00ea V\u0103n Duy\u1ec7t l\u00e0m T\u1ed5ng tr\u1ea5n th\u00e0nh Gia \u0110\u1ecbnh, Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ea5n B\u1eedu l\u00e0m Ph\u00f3 t\u1ed5ng tr\u1ea5n, khi\u1ebfn h\u01a1n 3.000 ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch \u1edf Thanh Ngh\u1ec7 c\u00f9ng Ng\u0169 qu\u00e2n v\u00e0 T\u01b0\u1ee3ng qu\u00e2n \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh theo \u0111i th\u00fa \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh.<\/p>\n\n\n\n<p>Duy\u1ec7t b\u1ec7 t\u1eeb. Vua d\u1ee5 v\u1ec1 vi\u1ec7c kinh l\u00fd vi\u1ec7c th\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u01b0\u1edbc kia d\u00e2n Gia \u0110\u1ecbnh nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi du \u0111\u00e3ng, ho\u1eb7c c\u00f3 k\u1ebb kh\u00e1c th\u00e2n \u1edf c\u1eeda quy\u1ec1n, ghi t\u00ean v\u00e0o s\u1ed5 qu\u00e2n, m\u00e0 th\u01b0\u1eddng th\u01b0\u1eddng l\u1ebbn v\u1ec1 h\u01b0\u01a1ng th\u00f4n, h\u1ecdp nhau tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp. Duy\u1ec7t \u0111\u1ebfn, \u0111\u1eb7t r\u00f5 \u0111i\u1ec1u c\u1ea5m, khi\u1ebfn d\u00e2n s\u1edf t\u1ea1i b\u00ed m\u1eadt \u0111em t\u00ean b\u1ecdn tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp b\u00e1o quan, l\u1eadp t\u1ee9c b\u1eaft tr\u1ecb. L\u1ea1i khi\u1ebfn b\u1ecdn c\u01b0\u1edbp ng\u00e0y m\u1ed9t \u00edt \u0111i, d\u00e2n c\u01b0 y\u00ean \u1ed5n. Duy\u1ec7t l\u1ea1i c\u00f9ng Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ea5n B\u1eedu v\u00e0 Ng\u00f4 Nh\u01a1n T\u0129nh d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i: \u201cTr\u01b0\u1edbc kia bi\u00ean ph\u00f2ng c\u00f3 vi\u1ec7c, l\u1ea5y th\u00eam h\u01b0\u01a1ng binh, \u0111\u00f3 l\u00e0 vi\u1ec7c t\u1ea1m th\u1eddi ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 v\u0129nh vi\u1ec5n. Nh\u01b0ng m\u00e0 l\u00f2ng d\u00e2n ng\u1edd s\u1ee3, c\u00f9ng nhau d\u1ed1i tr\u00e1 gi\u1ea5u gi\u1ebfm, ch\u1ee9a th\u00e0nh th\u00f3i quen, t\u1ec7 \u1ea5y kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng s\u1eeda. Ph\u00e0m d\u01b0\u1edbi g\u1ea7m tr\u1eddi tr\u00ean m\u1eb7t \u0111\u1ea5t, \u1edf \u0111\u00e2u kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 d\u00e2n vua? Thi\u00ean \u201cChu quan\u201d (1. Trong s\u00e1ch Ch\u00e2u l\u1ec5.) ch\u00e9p h\u1eb1ng n\u0103m ph\u1ea3i ghi s\u1ed1 d\u00e2n, thi\u00ean \u201cN\u1ed9i ch\u00ednh\u201d (2. S\u00e1ch c\u1ee7a Qu\u1ea3n Tr\u1ecdng.) ch\u00e9p ph\u1ea3i khu bi\u1ec7t n\u01a1i d\u00e2n \u1edf, kh\u00f4ng s\u00e1ch n\u00e0o l\u00e0 kh\u00f4ng l\u1ea5y d\u00e2n ch\u00ednh l\u00e0m tr\u1ecdng. Xin ra l\u1ec7nh cho s\u1edf t\u1ea1i, ph\u00e0m d\u00e2n \u0111inh \u0111\u1ebfn tu\u1ed5i ph\u1ea3i ch\u00e9p v\u00e0o s\u1ed5 ngay; c\u00f3 ai xin sung v\u00e0o s\u1ed1 qu\u00e2n c\u00e1c v\u1ec7 c\u01a1 \u0111\u1ed9i thuy\u1ec1n, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 tr\u00e1ch c\u1ee9u x\u00e9t m\u00e0 \u0111\u0103ng ch\u00e9p \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng vi\u1ec7c \u0111i l\u1eadu, ng\u0103n s\u1ef1 gi\u1ea3 m\u1ea1o\u201d. Vua cho l\u1eddi t\u00e2u l\u00e0 ph\u1ea3i.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ea5n B\u1eedu t\u00e2u n\u00f3i m\u1ed9 \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00e2n ngo\u1ea1i t\u1ecbch h\u01a1n 170 ng\u01b0\u1eddi, xin bi\u00ean l\u00e0m c\u00e1c \u0111\u1ed9i Trung ngh\u0129a c\u1ee7a Trung qu\u00e2n, l\u1ec7 theo \u0111\u1ec3 sai khi\u1ebfn. Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 Ti\u1ec1n ki\u00ean l\u00e0 L\u00ea Tr\u1ecdng Gi\u1ea3ng l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 T\u1ea3 b\u1ea3o nh\u1ea5t.<\/p>\n\n\n\n<p>Tha thu\u1ebf ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t cho ba ph\u01b0\u1eddng H\u1eefu Cai, Ch\u00ednh An, Thu\u1eadn Tr\u1ea1ch thu\u1ed9c Qu\u1ea3ng B\u00ecnh. Ba ph\u01b0\u1eddng n\u00e0y \u0111\u1ec1u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Thanh Hoa, x\u01b0a \u0111i theo Th\u00e1i t\u1ed5 v\u00e0o tr\u1ea5n ph\u01b0\u01a1ng Nam, \u0111\u00f3ng th\u00fa \u1edf Qu\u1ea3ng B\u00ecnh, \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p ru\u1ed9ng th\u1ebf nghi\u1ec7p h\u01a1n 50 m\u1eabu mi\u1ec5n t\u00f4. Gi\u1eb7c T\u00e2y S\u01a1n m\u1edbi b\u1eaft g\u1ed3m thu c\u1ea3. \u0110\u1ebfn nay ng\u01b0\u1eddi \u1edf ba ph\u01b0\u1eddng l\u00e0 b\u1ecdn cai \u0111\u1ed9i Tr\u1ea7n V\u0103n T\u1ea3o, \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng Nguy\u1ec5n V\u0103n T\u1ea5n \u0111em vi\u1ec7c \u1ea5y n\u00f3i ra. L\u1ea1i cho tha thu\u1ebf nh\u01b0 c\u0169.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00ecnh H\u00f2a gi\u00e1 g\u1ea1o \u0111\u1eaft v\u1ecdt l\u00ean. Cu\u1ed1i th\u00e1ng tr\u1ea5n th\u1ea7n m\u1edbi \u0111em vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Vua ti\u1ebfc l\u00e0 t\u00e2u ch\u1eadm, sai b\u1ed9 L\u1ec5 th\u00f4ng s\u1ee9c cho c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng t\u1eeb nay h\u1ec5 gi\u00e1 g\u1ea1o v\u1ecdt \u0111\u1eaft th\u00ec ph\u1ea3i ch\u1ea1y s\u1edb t\u00e2u ngay.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u1ea5n th\u1ee7 Kinh B\u1eafc l\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh Tuy\u1ec3n v\u00ec cha m\u1eb9 gi\u00e0 xin gi\u1ea3i ch\u1ee9c. Vua y cho. Sai Ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng Ti\u1ec1n qu\u00e2n l\u00e0 Hu\u1ef3nh V\u0103n \u0110i\u1ec3m quy\u1ec1n l\u00e3nh vi\u1ec7c tr\u1ea5n Kinh B\u1eafc.<\/p>\n\n\n\n<p>Gi\u1eb7c tr\u1ed1n \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh l\u00e0 b\u1ecdn L\u00ea \u0110o\u00e0n, L\u00ea D\u1ebfnh, Tr\u1ecbnh V\u00e2n, V\u00f5 \u0110\u00ecnh L\u1ee5c, \u0110\u1eb7ng Tr\u1ea7n Si\u00eau t\u1ee5 \u0111\u1ea3ng \u1edf ven n\u00fai S\u01a1n \u00c2m c\u01b0\u1edbp b\u00f3c c\u00e1c huy\u1ec7n T\u1ed1ng S\u01a1n, Ph\u1ee5ng H\u00f3a. Qu\u1ea3n ph\u1ee7 Thi\u00ean Quan l\u00e0 \u0110\u00e0o V\u0103n Th\u00e0nh \u0111\u00f3n \u0111\u00e1nh, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed3 \u0111\u1ea3ng 14 ng\u01b0\u1eddi. Gi\u1eb7c l\u1ea1i xu\u1ed1ng Gia Vi\u1ec5n, \u0111\u00e1nh qu\u1ea5y Gi\u00e1n Kh\u1ea9u. Qu\u1ea3n \u0111\u1ea1o Thanh B\u00ecnh l\u00e0 Mai Gia C\u01b0\u01a1ng \u0111em qu\u00e2n \u0111\u1ea1o \u0111\u00e1nh nhau v\u1edbi gi\u1eb7c. Qu\u00e2n \u0111\u1ebfn hang t\u1ed1i, gi\u1eb7c d\u1ef1a \u1edf tr\u00ean cao b\u1eafn xu\u1ed1ng, ch\u1ebft h\u01a1n 10 ng\u01b0\u1eddi. C\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 ti\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c, b\u00e8n \u0111\u00f3ng ch\u1ed7 hi\u1ec3m \u0111\u1ec3 gi\u1eef. \u0110\u1ed1c tr\u1ea5n Thanh Hoa l\u00e0 T\u00f4n Th\u1ea5t Ch\u01b0\u01a1ng nghe tin b\u00e1o, t\u1ee9c th\u00ec ph\u00e1t binh c\u1ee9u vi\u1ec7n m\u00e0 \u0111em vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Vua b\u00e8n sai Hi\u1ec7p t\u1ed5ng tr\u1ea5n B\u1eafc Th\u00e0nh l\u00e0 L\u00ea Ch\u1ea5t \u0111i tu\u1ea7n x\u00e9t \u0111\u1ea5t \u1ea5y. Ch\u1ea5t \u0111\u1ebfn, qu\u00e2n gi\u1eb7c tan v\u1ee1. Ch\u1ea5t \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf Mai Vi\u00ean (t\u00ean \u0111\u1ea5t) chi\u00eau t\u1eadp b\u1ecdn th\u1ed5 t\u00f9 tuy\u00ean b\u1ea3o uy \u0111\u1ee9c c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. L\u1ea1i sai c\u00e1c qu\u00e2n \u0111\u1eb7t \u0111\u1ed3n l\u0169y gi\u1eef n\u01a1i y\u1ebfu h\u1ea1i, 5 ng\u00e0y r\u1ed3i v\u1ec1. Mai Gia C\u01b0\u01a1ng v\u00ec l\u00e0m h\u1ecfng qu\u00e2n c\u01a1 b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c. L\u1ea5y qu\u1ea3n ph\u1ee7 \u0111\u1ea1o Thi\u00ean Quan l\u00e0 \u0110\u00e0o V\u0103n Th\u00e0nh l\u00e0m Qu\u1ea3n \u0111\u1ea1o Thanh B\u00ecnh.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 8, \u0111\u1ecbnh l\u1ec7 th\u01b0\u1edfng cho thuy\u1ec1n ch\u1edf bi\u1ec3n, l\u1ea5y l\u1ea7n ch\u1edf nhi\u1ec1u \u00edt l\u00e0m m\u1ee9c. (Ch\u1edf 7 l\u1ea7n th\u01b0\u1edfng th\u00eam 3 th\u00e1ng l\u01b0\u01a1ng, t\u1eeb 6 l\u1ea7n \u0111\u1ebfn 3 l\u1ea7n \u0111\u1ec1u th\u01b0\u1edfng 2 th\u00e1ng l\u01b0\u01a1ng, 2 l\u1ea7n th\u01b0\u1edfng 1 th\u00e1ng 15 ng\u00e0y l\u01b0\u01a1ng, 1 l\u1ea7n th\u01b0\u1edfng 1 th\u00e1ng).<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ea3 c\u00e1c bi\u1ec1n binh Thanh Ngh\u1ec7, B\u1eafc Th\u00e0nh v\u00e0 Thanh B\u00ecnh \u0111\u00e3 \u1ee9ng tri\u1ec7u tr\u1edf v\u1ec1 h\u00e0ng ng\u0169, th\u01b0\u1edfng th\u00eam ti\u1ec1n g\u1ea1o theo th\u1ee9 b\u1ef1c kh\u00e1c nhau.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u01a1n 80 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea3ng gi\u1eb7c \u1edf Kinh B\u1eafc ra th\u00fa. Quan B\u1eafc Th\u00e0nh t\u00e2u l\u00ean. Sai tha t\u1ed9i cho.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho cai huy\u1ec7n, k\u00fd huy\u1ec7n, cai t\u1ed5ng, ph\u00f3 t\u1ed5ng \u1edf b\u1ed1n dinh tr\u1ef1c l\u1ec7 v\u00e0 c\u00e1c tr\u1ea5n Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i, B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh, Ph\u00fa Y\u00ean \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tha ph\u00fa d\u1ecbch.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1eb7t nh\u00e0 tr\u1ea1m, m\u1ed7i tr\u1ea1m c\u1ea5p cho 300 quan ti\u1ec1n, \u0111\u1eb7t m\u1ed9t \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng v\u00e0 m\u1ed9t ph\u00f3 \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng, tr\u1eadt ngang v\u1edbi \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng v\u00e0 th\u1ee9 \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng c\u00f4ng xa c\u00f4ng kh\u1ed1; phu tr\u1ea1m m\u1ed7i n\u0103m c\u1ea5p g\u1ea1o 600 ph\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Ban tr\u1ef1c ti\u1ec1n l\u00e0 V\u00f5 C\u00f4ng Th\u00ecn l\u1ea5y ri\u00eang ti\u1ec1n c\u1ee7a qu\u00e2n h\u01a1n 600 quan. Vi\u1ec7c ph\u00e1t gi\u00e1c, b\u1ecb gi\u1ebft; Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay l\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh L\u00e2n v\u00ec kh\u00f4ng hay gi\u00e1c ra b\u1ecb gi\u00e1ng cai \u0111\u1ed9i.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 9, sai b\u1ecdn Tr\u1ea7n Ch\u1ea5n v\u00e0 Nguy\u1ec5n Hi\u1ec7u sang Qu\u1ea3ng \u0110\u00f4ng mua h\u00e0ng h\u00f3a.<\/p>\n\n\n\n<p>Tha l\u1ec7 c\u1ed1ng n\u0103m nay cho n\u01b0\u1edbc Ch\u00e2n L\u1ea1p. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: \u201cK\u00ednh tr\u1eddi th\u1edd n\u01b0\u1edbc l\u1edbn l\u00e0 ph\u1eadn s\u1ef1 c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc nh\u1ecf. Y\u00eau n\u01b0\u1edbc nh\u1ecf th\u01b0\u01a1ng k\u1ebb b\u1ed3 c\u00f4i l\u00e0 th\u1ec3 th\u1ed1ng c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Nay n\u01b0\u1edbc ng\u01b0\u01a1i anh em l\u00eca nhau, ph\u1ea3i n\u01b0\u01a1ng \u0111\u1eadu \u1edf ngo\u00e0i, n\u00ean tha cho l\u1ec7 c\u1ed1ng n\u0103m nay, \u0111\u1ee3i sau v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc s\u1ebd tu\u00e2n l\u1ec7 m\u00e0 l\u00e0m\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho ti\u1ec1n g\u1ea1o c\u00e1c b\u1ec1 t\u00f4i t\u00f2ng vong c\u1ee7a tri\u1ec1u L\u00ea c\u0169. Tr\u01b0\u1edbc kia c\u00e1c t\u00f4i nh\u00e0 L\u00ea t\u1eeb n\u01b0\u1edbc Thanh v\u1ec1, \u0111\u00e3 trao quan ch\u1ee9c cho 76 ng\u01b0\u1eddi. \u0110\u1ebfn nay l\u1ea1i sai th\u00e0nh th\u1ea7n l\u00e0m s\u1ed5 t\u00e2u l\u00ean, c\u1ea5p th\u00eam cho 69 ng\u01b0\u1eddi, ti\u1ec1n 1.825 quan, g\u1ea1o 1.825 ph\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1eafp th\u00e0nh \u0111\u1ea5t Ph\u00fa Y\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>Xi\u00eam La sai b\u1ea7y t\u00f4i l\u00e0 Kh\u1ed5n A N\u1ed7 L\u1ea1c Phu Th\u00f4ng mang th\u01b0 l\u1ea1i n\u00f3i: Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y anh em N\u1eb7c Ch\u0103n kh\u00f4ng h\u00f2a v\u1edbi nhau, s\u1eeda binh kh\u00ed \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh nhau, c\u00f3 h\u1ea1i \u0111\u1ebfn \u01a1n c\u1ed1t nh\u1ee5c m\u00e0 ph\u1ee5 ngh\u0129a v\u1ed7 nu\u00f4i c\u1ee7a hai n\u01b0\u1edbc l\u1edbn. Vua Xi\u00eam nh\u00e2n sai tr\u1ecdng th\u1ea7n th\u00e2n t\u00edn \u0111\u1ebfn khuy\u00ean h\u00f2a nhau. Kh\u00f4ng ng\u1edd N\u1eb7c Ch\u0103n sinh l\u00f2ng ng\u1edd s\u1ee3, \u0111em gia quy\u1ebfn \u0111i. Qu\u00e2n Xi\u00eam ni\u00eam phong kho t\u00e0ng, s\u1eeda sang th\u00e0nh l\u0169y \u0111\u1ec3 \u0111\u1ee3i v\u1ec1, kh\u00f4ng d\u00e1m c\u00f3 \u00fd g\u00ec kh\u00e1c. Nay N\u1eb7c Ch\u0103n ch\u1ea1y sang Gia \u0110\u1ecbnh \u0111\u1ec3 nh\u1edd uy thi\u00eang, x\u1eed tr\u00ed m\u1ecdi vi\u1ec7c th\u1ef1c ch\u1ec9 nh\u1edd tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh x\u1ebfp \u0111\u1eb7t, vua Xi\u00eam kh\u00f4ng d\u00e1m kh\u00f4ng theo m\u1ec7nh.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua sai vi\u1ebft th\u01b0 tr\u1ea3 l\u1eddi, h\u1eb9n sai s\u1ee9 c\u00f9ng \u0111\u01b0a N\u1eb7c Ch\u0103n v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc v\u00e0 \u0111\u01b0a th\u01b0 c\u1ee7a Xi\u00eam \u0111\u1ec3 b\u1ea3o cho N\u1eb7c Ch\u0103n. D\u1ee5 r\u1eb1ng: \u201c\u0110em v\u01b0\u01a1ng v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u00fd c\u1ee7a vua Xi\u00eam. S\u1edf d\u0129 y\u00eau c\u1ea7u n\u01b0\u1edbc Xi\u00eam ph\u1ea3i h\u1ed9i l\u00e0 tr\u1eabm l\u1ea5y kh\u1ed5 t\u00e2m m\u00e0 \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9 v\u00ec v\u01b0\u01a1ng, mu\u1ed1n cho v\u01b0\u01a1ng c\u00f9ng n\u01b0\u1edbc Xi\u00eam kh\u00f4ng m\u1ea5t h\u00f2a kh\u00ed, kh\u1ecfi \u0111\u1ec3 lo sau. N\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi Xi\u00eam th\u1ea5t t\u00edn, g\u00e2y n\u00ean h\u1ea5n kh\u00edch, th\u00ec tr\u00e1i \u1edf h\u1ecd r\u1ed3i, tr\u1eabm c\u00f3 c\u00e1ch t\u00ednh to\u00e1n. V\u01b0\u01a1ng ch\u1edb n\u00ean ngh\u0129 l\u1ea7m\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y Qu\u00fd m\u00f9i, l\u00e0m l\u1ec5 ti\u1ec3u t\u01b0\u1eddng \u1edf cung Tr\u01b0\u1eddng Th\u1ecd. Vua m\u1eb7c \u00e1o tang l\u00e0m l\u1ec5.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh l\u1ec7 bi\u1ec1n binh \u1ee9ng tr\u1ef1c \u1edf Ho\u00e0ng th\u00e0nh v\u00e0 Kinh th\u00e0nh. (B\u1ed1n m\u1eb7t ngo\u00e0i Ho\u00e0ng th\u00e0nh l\u1ea5y bi\u1ec1n binh Th\u1ecb trung v\u00e0 Th\u1ecb n\u1ed9i \u1ee9ng tr\u1ef1c, m\u1ed7i m\u1eb7t 50 ng\u01b0\u1eddi, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi qu\u1ea3n v\u1ec7 ki\u00eam l\u00e3nh. B\u1ed1n m\u1eb7t ngo\u00e0i Kinh th\u00e0nh l\u1ea5y bi\u1ec1n binh c\u00e1c dinh qu\u00e2n \u1ee9ng tr\u1ef1c, nam 100 ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u00f4ng 98 ng\u01b0\u1eddi, t\u00e2y 90 ng\u01b0\u1eddi, b\u1eafc 84 ng\u01b0\u1eddi, 4 ng\u01b0\u1eddi qu\u1ea3n v\u1ec7 chia nhau l\u00e3nh. M\u1ed7i ng\u00e0y m\u1ed9t l\u1ea7n thay \u0111\u1ed5i. Nh\u01b0 c\u00f3 h\u1ecfa ho\u1ea1n ho\u1eb7c \u0111i\u1ec1u b\u1ea5t tr\u1eafc x\u1ea3y ra \u1edf m\u1eb7t n\u00e0o, th\u00ec quan binh \u1edf m\u1eb7t \u1ea5y t\u1ee9c th\u00ec \u0111\u1ebfn c\u1ee9u, c\u00f2n ba m\u1eb7t kia th\u00ec gi\u1edbi nghi\u00eam \u0111\u1ec3 \u0111\u1ee3i. \u0110\u1ebfn nh\u01b0 bi\u1ec1n binh \u1edf tr\u1ea1i c\u00e1c ph\u00eda t\u1ea3 h\u1eefu v\u00e0 h\u1eadu, ban ng\u00e0y th\u1ea5y treo c\u1edd \u1edf tr\u00ean c\u1ed9t c\u1edd, ban \u0111\u00eam th\u1ea5y treo \u0111\u00e8n l\u1ed3ng, th\u00ec c\u0169ng \u0111\u1ec1u ch\u1ec9nh b\u1ecb c\u1edd tr\u1ed1ng s\u00fang \u1ed1ng kh\u00ed gi\u1edbi \u1edf tr\u01b0\u1edbc tr\u1ea1i \u0111\u1ec3 ch\u1edd s\u1eb5n).<\/p>\n\n\n\n<p>C\u1ea5p 5 m\u1eabu ru\u1ed9ng th\u1edd cho h\u1ecd Ph\u00f9ng \u1edf Y\u00ean Du, sai cai \u0111\u1ed9i Ph\u00f9ng Th\u1ebf X\u1ee9ng coi gi\u1eef vi\u1ec7c th\u1edd c\u00fang.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch l\u00e3nh tr\u1ea5n th\u1ee7 Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i l\u00e0 Phan T\u1ea5n Hu\u1ef3nh t\u00e2u n\u00f3i r\u1eb1ng ba v\u1ec7 qu\u00e2n ti\u00eau thu\u1ed9c l\u00e0 T\u00fac uy, Minh uy, Ki\u1ec7n uy tr\u1ed1n m\u1ea5t gi\u00e0 n\u1eeda, xin m\u1ed9 d\u00e2n ngo\u1ea1i t\u1ecbch sung b\u1ed5 v\u00e0o. Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u1ea5n th\u1ee7 Cao&nbsp; B\u1eb1ng l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n \u0110\u1ea1o ch\u1ebft. L\u1ea5y C\u1ef1u tr\u1ea5n th\u1ee7 Tuy\u00ean Quang l\u00e0 \u0110\u1eb7ng Ph\u01b0\u1edbc Trung l\u00e0m Tr\u1ea5n th\u1ee7 Cao B\u1eb1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Ph\u00f3 \u0111\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf H\u1eefu dinh qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Tr\u00ed v\u00e0 Ch\u01b0\u1edfng dinh V\u00f5 Do\u00e3n V\u0103n qu\u1ea3n su\u1ea5t binh thuy\u1ec1n thay Tr\u1ea7n V\u0103n N\u0103ng \u0111\u00f3ng gi\u1eef c\u00e1c \u0111\u1ea1o T\u00e2n Ch\u00e2u, Ch\u00e2u \u0110\u1ed1c.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Cai ch\u00e2u ch\u00e2u Chi\u00eau T\u1ea5n tr\u1ea5n H\u01b0ng H\u00f3a l\u00e0 \u0110\u00e8o Qu\u1ed1c Ng\u1ecdc l\u00e0m Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9.<\/p>\n\n\n\n<p>15 s\u00e1ch thu\u1ed9c Man tr\u1ea5n B\u00ecnh Thu\u1eadn ph\u1ea7n nhi\u1ec1u thi\u1ebfu thu\u1ebf, thu\u1ed9c l\u1ea1i \u1edf tr\u1ea5n \u0111\u00f2i g\u1ea5p, d\u00e2n Man gi\u1ebft b\u1ecdn l\u1ea1i ch\u1ebft 5 ng\u01b0\u1eddi. Vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Vua n\u00f3i: \u201cNg\u00e0y th\u01b0\u1eddng thi\u1ebfu s\u1ef1 v\u1ed7 y\u00ean, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1ed7i \u1edf h\u1eefu ty. D\u00e2n Man ho\u1ea3ng h\u1ed1t tr\u00e1ch th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee3c!\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Gi\u1eb7c tr\u1ed1n \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh l\u00e0 \u0110\u1eb7ng Tr\u1ea7n Si\u00eau tr\u1ed1n \u1edf M\u1ef9 L\u01b0\u01a1ng. Th\u1ed5 t\u00f9 l\u00e0 S\u1ea7m Ng\u1ecdc Long sai ng\u01b0\u1eddi nh\u1eadp b\u1ecdn, nh\u00e2n t\u1ee5 h\u1ecdp th\u1ed5 t\u00f9 l\u00e0 \u0110inh C\u00f4ng L\u01b0\u01a1ng, B\u1ea1ch C\u00f4ng B\u1ea3o, \u0110inh C\u00f4ng Th\u00e0nh, \u0110inh Th\u1ebf H\u1ed9c, B\u1ea1ch C\u00f4ng L\u0169y, \u0111\u1ec1u \u0111em d\u00e2n th\u1ed5 \u00fap b\u1eaft. B\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c Si\u00eau v\u00e0 \u0111\u1ed3 \u0111\u1ea3ng r\u1ea5t nhi\u1ec1u. Th\u00e0nh th\u1ea7n&nbsp; t\u00e2u l\u00ean. Sai gi\u1ebft \u0111i. Cho Ng\u1ecdc Long l\u00e0m Tuy\u00ean \u00fay s\u1ee9, ban cho m\u0169 \u00e1o, th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n 200 quan, cho L\u01b0\u01a1ng l\u00e0m Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n 200 quan, B\u1ea3o, Th\u00e0nh, H\u1ed9c l\u00e0m Tuy\u00ean \u00fay \u0111\u1ed3ng tri, L\u0169y l\u00e0m Ph\u00f2ng ng\u1ef1 \u0111\u1ed3ng tri, th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n \u0111\u1ec1u 100 quan, cho th\u1ed5 d\u00e2n l\u00e0 b\u1ecdn V\u00f5 V\u0103n Th\u00e1i, B\u1ea1ch C\u00f4ng Ti\u1ebfn 7 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng. C\u00f2n d\u01b0 th\u01b0\u1edfng chung 900 quan.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00f9a \u0111\u00f4ng, th\u00e1ng 10, \u0111\u1eb7t b\u1ea3o Chi N\u00ea \u1edf Thanh B\u00ecnh, L\u00ea Ch\u1ea5t t\u1ef1 B\u1eafc Th\u00e0nh v\u00e0o ch\u1ea7u, t\u00e2u n\u00f3i: \u201cMi\u1ec1n th\u01b0\u1ee3ng du Thanh B\u00ecnh, r\u1eebng r\u1eadm li\u1ec1n nhau, th\u01b0\u1eddng c\u00f3 th\u1ed5 ph\u1ec9 l\u1ea9n l\u00fat \u1edf \u0111\u00f3. Th\u1ea7n tr\u1ea3i xem \u0111\u1ecba th\u1ebf duy c\u00f3 Chi N\u00ea (t\u00ean x\u00e3 thu\u1ed9c huy\u1ec7n Y\u00ean H\u00f3a) hi\u1ec3m y\u1ebfu, c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1eb7t \u0111\u1ed3n \u0111\u01b0\u1ee3c\u201d. Vua y l\u1eddi t\u00e2u. Sai \u0111\u1ea1o th\u1ea7n t\u1edbi \u0111\u00f3 l\u1eadp b\u1ea3o. Sai Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 l\u00e0 Qu\u00e1ch C\u00f4ng Chuy\u00ean v\u00e0 Qu\u00e1ch C\u00f4ng Hu\u1ef3nh qu\u1ea3n h\u01a1n 370 ng\u01b0\u1eddi \u0111inh tr\u00e1ng huy\u1ec7n L\u1ea1c Th\u1ed5 \u0111\u00f3ng gi\u1eef \u1edf \u0111\u00f3.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u1eddi l\u00e2u kh\u00f4ng m\u01b0a. Vua l\u1ea5y l\u00e0m lo, sai ho\u00e3n thu thu\u1ebf thi\u1ebfu \u1edf c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng m\u1ed9t n\u0103m v\u00e0 ra l\u1ec7nh cho c\u00e1c nha h\u1ecfi h\u00ecnh so\u00e1t t\u00f9 b\u1ecb giam, x\u00e9t r\u00f5 n\u1ed7i oan u\u1ed5ng cho h\u1ecd.<\/p>\n\n\n\n<p>Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu c\u1ea7u l\u1eddi n\u00f3i th\u1eb3ng. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: \u201cTr\u1eabm ngh\u0129 \u0111\u1ee9c c\u1ee7a vua kh\u00f4ng g\u00ec to b\u1eb1ng k\u00ednh tr\u1eddi. \u0110\u1ea1o l\u00e0m t\u00f4i tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft ph\u1ea3i n\u1ed9p l\u1eddi n\u00f3i th\u1eb3ng. \u0110\u1ebf v\u01b0\u01a1ng \u0111\u1eddi x\u01b0a, nh\u00e2n s\u1ef1 bi\u1ebfn m\u00e0 c\u1ea7u ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i, m\u1edbi hay tr\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c n\u01b0\u1edbc h\u00f2a \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00e2n, l\u00e0 v\u00ec theo \u0111\u1ea1o \u1ea5y. Nay \u00e2m d\u01b0\u01a1ng tr\u00e1i th\u1eddi, n\u00f3ng l\u1ea1nh l\u1ed7i ti\u1ebft, t\u1eeb m\u00f9a thu qua m\u00f9a \u0111\u00f4ng, v\u1eabn theo kh\u00ed h\u1eadu m\u00f9a h\u1ea1, c\u1ea7u cho \u0111\u01b0\u1ee3c trung h\u00f2a \u0111\u1ec3 mu\u00f4n v\u1eadt sinh s\u1ea3n th\u00ec tr\u1eabm c\u00f2n thi\u1ebfu l\u1eafm. Ph\u1ea3i r\u1ea5t k\u00ednh c\u1ea9n khi t\u1ee9c gi\u1eadn, khi thay \u0111\u1ed5i, ng\u00f5 h\u1ea7u m\u1edbi \u0111\u1ec1n \u0111\u00e1p \u0111\u01b0\u1ee3c. Ph\u00e0m vi\u1ec7c quan h\u1ec7 \u0111\u1ebfn ch\u00ednh s\u1ef1 m\u00e0 ti\u1ec7n cho d\u00e2n, tr\u1eabm kh\u00f4ng ti\u1ebfc s\u1ee9c l\u00e0m. Nh\u01b0ng \u00fd tr\u1eddi ch\u01b0a h\u1ed3i, th\u1ea7n n\u1eafng ch\u01b0a lui, ho\u1eb7c v\u00ec ch\u00ednh gi\u00e1o c\u00f2n c\u00f3 nhi\u1ec1u t\u1ef3 v\u1ebft, \u01a1n tr\u1ea1ch c\u00f2n ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u01a1i, l\u1ee3i ch\u01b0a d\u1ea5y h\u1ebft, h\u1ea1i ch\u01b0a tr\u1eeb h\u1ebft. \u0110\u1ebfn n\u1ed7i nh\u01b0 th\u1ebf, h\u1ecfi c\u1edb \u1edf \u0111\u00e2u? Tr\u1eabm m\u1ed9t m\u00ecnh, th\u00f4ng minh c\u00f3 h\u1ea1n, tr\u1edf x\u00e9t l\u1ea1i m\u00ecnh, kh\u00f4ng bi\u1ebft v\u00ec \u0111\u00e2u? V\u0103n v\u00f5 th\u1ea7n li\u00eau c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i, ho\u1eb7c t\u00f2ng ch\u00ednh \u1edf trong, ho\u1eb7c tuy\u00ean h\u00f3a \u1edf ngo\u00e0i, ai c\u0169ng l\u00e0 ch\u00e2n tay tai m\u1eaft c\u1ee7a tr\u1eabm, tr\u00ed l\u1ef1 t\u1edbi \u0111\u00e2u h\u00e1 ch\u1eb3ng c\u00f3 \u0111i\u1ec1u nghe th\u1ea5y! Nh\u1eefng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p ph\u00f2ng ng\u1eeba tai bi\u1ebfn, l\u1ea5y g\u00ec m\u00e0 b\u1ea3o tr\u1eabm? N\u00ean \u0111\u1ec1u b\u00e0y t\u1ecf s\u1ef1 th\u1ef1c, t\u00e2u cho tr\u1eabm nghe. Tr\u1eabm s\u1ebd t\u1ef1 ch\u1ecdn l\u1ef1a, c\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec gi\u00fap \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00ednh tr\u1ecb th\u00ec tr\u1eabm thi h\u00e0nh, m\u00e0 \u0111i\u1ec1u g\u00ec kh\u00f4ng l\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec c\u0169ng \u0111\u1ec3 \u0111\u00f3. G\u1eafng \u0111em h\u1ebft m\u01b0u tr\u00ed c\u1ee7a c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p l\u00f2ng tr\u1eabm\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y \u0110inh m\u00f9i chi\u1ebfu xu\u1ed1ng, ng\u00e0y Canh tu\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c m\u01b0a to. R\u1ed3i th\u00ec c\u00e1c quan trong ngo\u00e0i, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 k\u00edn n\u00f3i vi\u1ec7c. Vua sai \u0111\u00ecnh th\u1ea7n x\u00e9t b\u00e0n, ch\u1ecdn \u0111i\u1ec1u g\u00ec l\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec d\u00f9ng.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh l\u1ec7 kh\u00f3a thanh tra cho c\u00e1c th\u00e0nh dinh tr\u1ea5n.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua th\u1ea5y s\u1ed1 ti\u1ec1n th\u00f3c xu\u1ea5t nh\u1eadp c\u00f3 quan h\u1ec7 \u0111\u1ebfn thu\u1ebf kh\u00f3a. N\u0103m th\u00e1ng ch\u1ee9a l\u00e2u, c\u1ee9u x\u00e9t r\u1ea5t kh\u00f3. B\u00e8n h\u1ea1 l\u1ec7nh cho b\u1ed9 H\u1ed9 ch\u01b0\u1edbc \u0111\u1ecbnh \u0111i\u1ec1u l\u1ec7, c\u1ee9 l\u1ea5y ba n\u0103m l\u00e0m m\u1ed9t kh\u00f3a, sai quan tra x\u00e9t. (B\u1ed1n dinh tr\u1ef1c l\u1ec7, Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i, Thanh Hoa, Ngh\u1ec7 An, Thanh B\u00ecnh th\u00ec l\u1ea5y c\u00e1c n\u0103m th\u00ecn, tu\u1ea5t, s\u1eedu, m\u00f9i l\u00e0m kh\u00f3a, n\u0103m Gi\u00e1p tu\u1ea5t l\u00e0m kh\u00f3a \u0111\u1ea7u; b\u1ed1n tr\u1ea5n Gia \u0110\u1ecbnh, B\u00ecnh Thu\u1eadn, B\u00ecnh H\u00f2a, Ph\u00fa Y\u00ean, B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh, l\u1ea5y c\u00e1c n\u0103m d\u1ea7n, th\u00e2n, t\u1ef5, h\u1ee3i l\u00e0m kh\u00f3a, l\u1ea5y n\u0103m nay l\u00e0m kh\u00f3a \u0111\u1ea7u; B\u1eafc Th\u00e0nh v\u00e0 c\u00e1c tr\u1ea5n l\u1ea5y c\u00e1c n\u0103m t\u00fd, ng\u1ecd, m\u00e3o, d\u1eadu l\u00e0m kh\u00f3a, n\u0103m Qu\u00fd d\u1eadu l\u00e0m kh\u00f3a \u0111\u1ea7u).<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 v\u1ec1 c\u1eeda quan v\u00e0 b\u1ebfn \u0111\u00f2 cho B\u1eafc Th\u00e0nh v\u00e0 Thanh Ngh\u1ec7. (S\u01a1n T\u00e2y: c\u1eeda quan 2 ch\u00ednh, 2 x\u00e9p, b\u1ebfn \u0111\u00f2 1 ch\u00ednh, 1 x\u00e9p; S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng: c\u1eeda quan 2 ch\u00ednh, 2 x\u00e9p, b\u1ebfn \u0111\u00f2 1 ch\u00ednh, 3 x\u00e9p; S\u01a1n Nam h\u1ea1: c\u1eeda quan 1 ch\u00ednh, 2 x\u00e9p; Kinh B\u1eafc: c\u1eeda quan 1 ch\u00ednh, 5 x\u00e9p; H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng: c\u1eeda quan 1 ch\u00ednh, 4 x\u00e9p, \u0111\u00f2 d\u1ecdc 5; Tuy\u00ean Quang: c\u1eeda quan 2 ch\u00ednh, 1 x\u00e9p, c\u1eeda \u1ea3i 4; H\u01b0ng H\u00f3a: c\u1eeda quan 2 ch\u00ednh, 2 x\u00e9p; Th\u00e1i Nguy\u00ean: c\u1eeda quan 5 ch\u00ednh, 1 x\u00e9p, ch\u1ee3 5, \u0111\u1ed3n 1; L\u1ea1ng S\u01a1n: c\u1eeda quan 1 ch\u00ednh 12 x\u00e9p; Cao B\u1eb1ng: c\u1eeda quan 14 ch\u00ednh, 3 x\u00e9p; Y\u00ean Qu\u1ea3ng: c\u1eeda quan 2 ch\u00ednh, 3 x\u00e9p, s\u1edf 9; Thanh Hoa: c\u1eeda quan 9: Ngh\u1ec7 An: c\u1eeda quan 7).<\/p>\n\n\n\n<p>D\u1ee5 r\u1eb1ng: \u201cVi\u1ec7c \u0111\u00e1nh thu\u1ebf c\u1eeda quan v\u00e0 b\u1ebfn \u0111\u00f2 l\u1ea5y h\u00e0ng h\u00f3a l\u00e0m chu\u1ea9n \u0111\u1ecbnh. Nay thu\u1ebf th\u00ec c\u00f3 ng\u1ea1ch nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh, m\u00e0 h\u00e0ng h\u00f3a th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ee9c th\u01b0\u1eddng, ng\u01b0\u1eddi l\u1ea5y thu\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ee3i \u1edf s\u1ed1 d\u00f4i th\u1eeba, th\u01b0\u1eddng hay \u0111\u00e1nh th\u00eam thu l\u1ea1m, l\u00e0m kh\u1ed5 cho kh\u00e1ch bu\u00f4n. Hu\u1ed1ng chi B\u1eafc Th\u00e0nh trong ngo\u00e0i c\u00f3 11 tr\u1ea5n c\u00f9ng 2 tr\u1ea5n Thanh Ngh\u1ec7, s\u1ea3n v\u1eadt kh\u00f4ng gi\u1ed1ng nhau, h\u00e1 l\u1ea1i \u0111\u00e1nh thu\u1ebf m\u1ed9t m\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c sao? V\u1eady sai b\u1ed9 H\u1ed9 li\u1ec7t k\u00ea v\u1eadt gi\u00e1 \u1edf c\u00e1c c\u1eeda quan b\u1ebfn \u0111\u00f2, so s\u00e1nh cho \u0111\u00fang, ch\u00e9p l\u00e0m quy t\u1eafc nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh, \u0111\u00ecnh th\u1ea7n b\u00e0n \u0111\u1ecbnh \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 ban h\u00e0nh:<\/p>\n\n\n\n<p>1. \u0110\u1ecbnh gi\u00e1 h\u00e0ng h\u00f3a (L\u1ea5y 5 n\u0103m l\u00e0m m\u1ed9t h\u1ea1n, ngo\u00e0i h\u1ea1n gi\u00e1 c\u00f3 l\u00ean xu\u1ed1ng th\u00ec do b\u1ed9 c\u1ea3i \u0111\u1ecbnh).<\/p>\n\n\n\n<p>2. \u0110\u00e1nh thu\u1ebf bu\u00f4n c\u00f3 sai b\u1eadc. (C\u00e1c s\u1edf c\u1eeda quan v\u00e0 b\u1ebfn \u0111\u00f2 c\u00e1c tr\u1ea5n B\u1eafc Th\u00e0nh, c\u00f3 s\u1edf ch\u00ednh c\u00f3 s\u1edf x\u00e9p, \u0111\u00e1nh thu\u1ebf ch\u1ec9 l\u1ea5y m\u1ed9t s\u1edf, s\u1edf ch\u00ednh \u0111\u00e3 \u0111\u00e1nh thu\u1ebf th\u00ec s\u1edf x\u00e9p cho mi\u1ec5n. Gi\u00e1 h\u00e0ng \u1edf s\u00e1u tr\u1ea5n ngo\u1ea1i kh\u00f4ng gi\u1ed1ng so v\u1edbi n\u0103m tr\u1ea5n n\u1ed9i, ch\u1ec9 nh\u1eefng h\u00e0ng ng\u01b0\u1eddi bu\u00f4n \u0111em theo m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 trong b\u1ea3ng gi\u00e1 c\u1ee7a b\u1ed9 g\u1eedi cho th\u00ec m\u1edbi theo gi\u00e1 h\u00e0ng \u1edf n\u0103m tr\u1ea5n n\u1ed9i m\u00e0 \u0111\u00e1nh thu\u1ebf. \u1edf Thanh Hoa b\u1ea3y c\u1eeda quan H\u00e0 Tr\u01b0\u1eddng, \u0110a L\u1ed9c, Ng\u00e3 Ngung, Nga S\u01a1n, Thanh \u0110\u1edbn, M\u1ef9 C\u1ea3nh, V\u0103n Ph\u00e1i, ph\u00e0m ng\u01b0\u1eddi bu\u00f4n \u0111em h\u00e0ng m\u1ed9t c\u1eeda \u0111\u00e3 \u0111\u00e1nh thu\u1ebf th\u00ec s\u00e1u c\u1eeda kh\u00e1c \u0111\u1ec1u mi\u1ec5n. Duy \u1edf hai c\u1eeda Bi\u1ec7n S\u01a1n v\u00e0 Tam L\u01b0 th\u00ec \u0111\u00e1nh thu\u1ebf kh\u00f4ng c\u00e2u n\u1ec7 gi\u00e1 h\u00e0ng h\u00f3a, ch\u1ec9 c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o th\u01b0\u1edbc t\u1ea5c tr\u01b0\u1eddng ho\u00e0nh c\u1ee7a thuy\u1ec1n bu\u00f4n b\u00e8 bu\u00f4n m\u00e0 \u0111\u00e1nh thu\u1ebf, kh\u00f4ng theo l\u1ec7 thu thu\u1ebf<\/p>\n\n\n\n<p>1 ph\u1ea7n 40. \u1edf Ngh\u1ec7 An th\u00ec ba c\u1eeda quan Kh\u1ea3 L\u01b0u, L\u01b0\u01a1ng Tr\u01b0\u1eddng, B\u00f9i X\u00e1, ph\u00e0m ng\u01b0\u1eddi bu\u00f4n \u0111\u1ea7u \u0111em h\u00e0ng h\u00f3a \u1edf c\u1eeda quan s\u1edf t\u1ea1i tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 \u0111\u00e1nh thu\u1ebf theo 1 ph\u1ea7n 40, th\u00ec c\u00e1c c\u1eeda kh\u00e1c ph\u1ea3i chi\u1ebft thu 1 ph\u1ea7n 80, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c thu c\u1ea3; b\u1ed1n c\u1eeda V\u00f5 Li\u1ec7t, Tam Thoa, H\u00e0 Ho\u00e0ng, Khu \u0110\u1ed9c th\u00ec l\u1ea1i c\u00f3 l\u1ec7 ri\u00eang; b\u00e8 bu\u00f4n th\u00ec l\u1ea5y h\u1ea1ng l\u1edbn, h\u1ea1ng trung, h\u1ea1ng nh\u1ecf, thuy\u1ec1n bu\u00f4n th\u00ec l\u1ea5y ch\u1edf n\u1eb7ng ch\u1edf nh\u1eb9 l\u00e0m kh\u00e1c nhau).<\/p>\n\n\n\n<p>3. C\u1ea5m thu l\u1ea1m. (Ty l\u1ea1i thu thu\u1ebf thu b\u1ed9i l\u00ean v\u00e0 gi\u1eef l\u1ea1i l\u00e0m kh\u00f3 d\u1ec5 th\u00ec quan s\u1edf t\u1ea1i b\u1eaft h\u1ecfi).<\/p>\n\n\n\n<p>4. C\u1ea5m gi\u1ea5u thu\u1ebf. (Kh\u00e1ch bu\u00f4n b\u00e1o s\u1ed1 h\u00e0ng kh\u00f4ng \u0111\u00fang th\u00ec l\u1ea5y lu\u1eadt gi\u1ea5u thu\u1ebf m\u00e0 tr\u1ecb t\u1ed9i).<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y sang n\u0103m l\u00e0 n\u0103m Qu\u00fd d\u1eadu b\u1eaft \u0111\u1ea7u thi h\u00e0nh\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y Canh th\u00e2n, y\u1ebft l\u0103ng Th\u1ee5y Th\u00e1nh.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u1eb7c Nguy\u00ean t\u1eeb La B\u00edch l\u1ea1i ch\u1ea1y sang Xi\u00eam, ng\u01b0\u1eddi Xi\u00eam n\u1ed9p v\u1ec1 Gia \u0110\u1ecbnh. Th\u00e0nh th\u1ea7n \u0111em vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Vua b\u00e8n tri\u1ec7u cai \u0111\u1ed9i H\u00e0 Ti\u00ean l\u00e0 M\u1ea1c C\u00f4ng Du v\u1ec1 Kinh, h\u1ecfi v\u1ec1 vi\u1ec7c ngo\u00e0i bi\u00ean, r\u1ed3i b\u1ea3o v\u1ec1, h\u1ea1 l\u1ec7nh \u1ee7y ng\u01b0\u1eddi \u0111i Xi\u00eam th\u0103m d\u00f2 h\u01b0 th\u1ef1c, cho m\u1ed9t c\u1eb7p \u00e1o v\u00e0 30 quan ti\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho tr\u1ea5n th\u1ee7 B\u00ecnh H\u00f2a l\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u1eafc \u0111em qu\u00e2n v\u1ec1 tr\u1ea5n.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1eafc Th\u00e0nh b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eb7c tr\u1ed1n l\u00e0 Tr\u1ecbnh V\u00e2n \u1edf L\u1ee5c Ng\u1ea1n. Sai gi\u1ea3i v\u1ec1 Kinh \u0111\u1ec3 gi\u1ebft. Ng\u01b0\u1eddi h\u1ecdc tr\u00f2 l\u00e0 Nguy\u1ec5n B\u00e0i v\u00ec c\u00f3 c\u00f4ng b\u00e1o quan b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eb7c \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 Tri huy\u1ec7n, l\u1ea1i ban m\u0169 \u00e1o, th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n 300 quan.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1eaft \u0111\u1ea7u \u0111\u00fac b\u1ea1c \u0111\u0129nh 1 l\u1ea1ng. Vua b\u1ea3o b\u1ed9 H\u1ed9 r\u1eb1ng: \u201cCh\u1ebf \u0111\u1ecbnh ti\u1ec1n b\u1ea1c l\u00e0 \u0111\u1ec3 gi\u00e0u ngu\u1ed3n c\u1ee7a v\u00e0 cho d\u00e2n \u0111\u1ee7 d\u00f9ng. Tr\u01b0\u1edbc kia nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc \u0111\u00fac b\u1ea1c trung b\u00ecnh, \u0111\u0129nh 10 l\u1ea1ng ngang ti\u1ec1n 18 quan, g\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111\u1ec1u \u0111\u00e3 th\u00f4ng d\u1ee5ng; nh\u01b0ng \u0111em b\u1ea1c \u0111\u1ed5i ti\u1ec1n, hay \u0111em ti\u1ec1n \u0111\u1ed5i b\u1ea1c, th\u00ec \u0111\u1ec1u d\u00f9ng \u0111\u0129nh 10 l\u1ea1ng l\u00e0m h\u1ea1n, n\u00ean khi s\u1ed1 xu\u1ea5t nh\u1eadp l\u1ebb loi th\u00ec d\u00f9ng kh\u00f4ng ti\u1ec7n. V\u1eady sai \u0111\u00fac th\u00eam b\u1ea1c \u0111\u0129nh \u0111\u1ec3 ban h\u00e0nh\u201d. (D\u00f9ng b\u1ea1c \u0111\u1ee7 tu\u1ed5i h\u1ea1ng 1 l\u1ea1ng, s\u00e1u m\u1eb7t \u0111\u1ec1u c\u00f3 in d\u1ea5u v\u00e0 ch\u1eef, m\u1eb7t tr\u00ean v\u00e2n tr\u00f2n, m\u1eb7t d\u01b0\u1edbi v\u00e2n vu\u00f4ng, m\u1ed9t m\u1eb7t in b\u1ed1n ch\u1eef \u201cGia Long ni\u00ean t\u1ea1o\u201d (1. T\u1ea1o n\u0103m Gia Long B\u1ea1c r\u00f2ng 1 l\u1ea1ng &#8211; Hi\u1ec7u trung b\u00ecnh &#8211; Gi\u00e1 ti\u1ec1n 2 quan 8 ti\u1ec1n.), m\u1ed9t m\u1eb7t in b\u1ed1n ch\u1eef \u201cTinh ng\u00e2n nh\u1ea5t l\u1ea1ng\u201d (), m\u1ed9t m\u1eb7t in ba ch\u1eef \u201cTrung b\u00ecnh hi\u1ec7u\u201d (), m\u1ed9t m\u1eb7t in s\u00e1u ch\u1eef \u201cTr\u1ecb ti\u1ec1n nh\u1ecb qu\u00e1n b\u00e1t m\u1ea1ch\u201d (). Ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o \u0111\u00fac ri\u00eang th\u00ec l\u1ea5y lu\u1eadt \u0111\u00fac ri\u00eang ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 tr\u1ecb t\u1ed9i. Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc chi ph\u00e1t, nh\u00e2n d\u00e2n \u0111em n\u1ed9p, ng\u01b0\u1eddi bu\u00f4n b\u00e1n \u0111\u1ed5i ch\u00e1c, th\u00ec c\u1ee9 gi\u00e1 \u0111\u0129nh b\u1ea1c trung b\u00ecnh 10 l\u1ea1ng \u0111\u01b0\u01a1ng ti\u1ec1n 28 quan, \u0111\u0129nh b\u1ea1c 1 l\u1ea1ng m\u1edbi ch\u1ebf \u0111\u01b0\u01a1ng ti\u1ec1n 2 quan 8 ti\u1ec1n. Ti\u00eau d\u00f9ng l\u1ebb loi kh\u00f4ng \u0111\u1ea7y \u0111\u0129nh th\u00ec l\u1ea5y ti\u1ec1n b\u00f9 cho \u0111\u1ee7. B\u1eb1ng kh\u00f4ng c\u00f3 b\u1ea1c m\u00e0 xin n\u1ed9p ti\u1ec1n c\u0169ng l\u00e0 l\u1ec7 ph\u1ea3i n\u1ed9p b\u1ea1c m\u00e0 xin l\u1ea5y ti\u1ec1n n\u1ed9p thay c\u1ea3 hay n\u1eeda ph\u1ea7n c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c. Ph\u00e0m ng\u01b0\u1eddi \u0111em b\u1ea1c \u0111\u1ee7 tu\u1ed5i \u0111\u00fac l\u00e0m10 \u0111\u0129nh m\u1ed7i \u0111\u0129nh 1 l\u1ea1ng \u0111\u1ed5i cho nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc l\u1ea5y th\u1ee9 b\u1ea1c \u0111\u0129nh c\u00f3 d\u1ea5u v\u00e0 ch\u1eef r\u1ed3i, th\u00ec n\u1ed9p ti\u1ec1n c\u00f4ng th\u1ee3 v\u00e0 ti\u1ec1n xem d\u1ea5u ch\u1eef l\u00e0 2 ti\u1ec1n cho nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc. Quan l\u1ea1i gi\u00e1m thu v\u00e0 th\u1ee3 xem nh\u1eadn, n\u1ebfu d\u00e1m \u0111\u00e8 n\u00e9n v\u00e0 l\u00e0m kh\u00f3 d\u1ec5 th\u00ec tr\u1ecb t\u1ed9i nh\u01b0 lu\u1eadt).<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh gi\u00e1 v\u00e0ng cho B\u1eafc Th\u00e0nh. (1 l\u1ea1ng v\u00e0ng ngang 16 l\u1ea1ng b\u1ea1c; v\u00e0ng c\u1ee7a d\u00e2n \u0111\u1ed5i l\u1ea5y v\u00e0ng nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc th\u00ec n\u1ed9p ti\u1ec1n \u1ea5n t\u00edch 1 quan).<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y L\u00ea \u0110\u00ecnh T\u01b0\u1edbc l\u00e0m \u0110\u1ed1c h\u1ecdc B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh. \u0110\u00ecnh T\u01b0\u1edbc c\u00f3 h\u1ecdc th\u1ee9c v\u00e0 h\u1ea1nh ki\u1ec3m, kh\u00f4ng ch\u1ecbu l\u00e0m quan v\u1edbi gi\u1eb7c, L\u00ea Ch\u00ednh L\u1ed9 ti\u1ebfn l\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>Hi\u1ec7p tr\u1ea5n H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng l\u00e0 Nguy\u1ec5n Tr\u00ed H\u00f2a \u1ed1m ph\u1ea3i ngh\u1ec9 vi\u1ec7c. L\u1ea5y Hi\u1ec7p tr\u1ea5n Cao B\u1eb1ng l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n L\u1ec5 l\u00e0m Hi\u1ec7p tr\u1ea5n H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Tham hi\u1ec7p Cao B\u1eb1ng l\u00e0 B\u00f9i V\u0103n B\u00ecnh l\u00e0m Hi\u1ec7p tr\u1ea5n, Tri ph\u1ee7 Kinh M\u00f4n l\u00e0 \u0110\u00e0o Xu\u00e2n Th\u1ef1 l\u00e0m Tham hi\u1ec7p.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh l\u1ec7 \u0111\u00ea tr\u1ea1m. (Vi\u1ec7c \u0111\u1ea1i kh\u1ea9n th\u00ec \u0111i g\u1ea5p \u0111\u01b0\u1eddng, vi\u1ec7c kh\u1ea9n v\u1eeba th\u00ec \u0111i c\u1ea3 ng\u00e0y \u0111\u00eam, vi\u1ec7c th\u01b0\u1eddng th\u00ec ng\u00e0y \u0111i \u0111\u00eam ngh\u1ec9).<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 11, l\u1ea5y \u0110\u1ed1c h\u1ecdc Ngh\u1ec7 An l\u00e0 B\u00f9i D\u01b0\u01a1ng L\u1ecbch l\u00e0m Ph\u00f3 \u0111\u1ed1c h\u1ecdc Qu\u1ed1c T\u1eed gi\u00e1m. H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n ch\u1ebf c\u00e1o l\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u0103ng C\u01a1 l\u00e0m \u0110\u1ed1c h\u1ecdc Qu\u1ea3ng Nam, Tr\u1ee3 gi\u00e1o S\u01a1n Nam h\u1ea1 l\u00e0 Nguy\u1ec5n Kh\u1eafc Tr\u00e1ng l\u00e0m \u0110\u1ed1c h\u1ecdc Ngh\u1ec7 An, Tr\u1ee3 gi\u00e1o H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng l\u00e0 Tr\u1ea7n Danh Ph\u00e1c l\u00e0m \u0110\u1ed1c h\u1ecdc Thanh Hoa.<\/p>\n\n\n\n<p>Thanh Hoa v\u00e0 Thanh B\u00ecnh \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u1eeda ch\u00f9a Kim Ch\u01b0\u01a1ng, cho 1 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 l\u00e0m. (Ch\u00f9a \u1edf ph\u00eda nam t\u1ec9nh l\u1ef5 Phi\u00ean An. \u0110\u1eddi Th\u1ebf t\u00f4ng Hi\u1ebfu v\u00f5 ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, n\u0103m th\u1ee9 18, \u1ea5t h\u1ee3i, nh\u00e0 s\u01b0 \u1edf Quy Nh\u01a1n l\u00e0 \u0110\u1ea1t B\u1ea3n h\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng tu tr\u00ec \u1edf \u0111\u1ea5y. Ban cho bi\u1ec3n ng\u1ea1ch Kim Ch\u01b0\u01a1ng t\u1ef1).<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh l\u1ec7 chi c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng \u1edf Kinh v\u00e0 \u1edf ngo\u00e0i. Tr\u01b0\u1edbc nay l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng c\u1ee7a quan qu\u00e2n \u0111\u1ec1u c\u1ea5p cho t\u1eebng th\u00e1ng. \u0110\u1ebfn nay \u0111\u1ecbnh l\u1ec7 r\u1eb1ng quan vi\u00ean d\u1ef1 c\u00f3 l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng, t\u1eeb nh\u1ea5t ph\u1ea9m \u0111\u1ebfn tam ph\u1ea9m, m\u1ed7i n\u0103m c\u1ea5p hai k\u1ef3, t\u1ee9 ph\u1ea9m \u0111\u1ebfn nh\u1ea5t ph\u1ea9m, m\u1ed7i n\u0103m c\u1ea5p b\u1ed1n k\u1ef3, b\u00e1t c\u1eedu ph\u1ea9m cho \u0111\u1ebfn qu\u00e2n l\u00ednh c\u00f3 l\u01b0\u01a1ng, m\u1ed7i th\u00e1ng m\u1ed9t k\u1ef3. \u0110\u1ec1u theo s\u1ed1 m\u00e0 chi l\u00e3nh. Sai b\u1ed9 H\u1ed9 ngh\u1ecb \u0111\u1ecbnh \u0111i\u1ec1u l\u1ec7, b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb sang n\u0103m l\u00e0 n\u0103m Qu\u00fd d\u1eadu thi h\u00e0nh. (Nh\u1ea5t nh\u1ecb tam ph\u1ea9m, m\u1ed7i n\u0103m v\u00e0o th\u00e1ng gi\u00eang v\u00e0 th\u00e1ng 7 m\u1ed7i k\u1ef3 l\u00e3nh l\u01b0\u01a1ng 6 th\u00e1ng; t\u1ee9 ng\u0169 l\u1ee5c th\u1ea5t ph\u1ea9m, m\u1ed7i n\u0103m v\u00e0o b\u1ed1n th\u00e1ng \u0111\u1ea7u m\u00f9a, m\u1ed7i k\u1ef3 l\u00e3nh l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng; \u0111\u1ec1u t\u1eeb ng\u00e0y m\u1ed3ng 1 \u0111\u1ea7u th\u00e1ng \u0111\u1ebfn ng\u00e0y 20 l\u00e0m h\u1ea1n; b\u00e1t c\u1eedu ph\u1ea9m v\u00e0 qu\u00e2n l\u00ednh \u0103n l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng, h\u1eb1ng th\u00e1ng chi l\u00e3nh t\u1eeb m\u1ed3ng 1 \u0111\u1ebfn m\u1ed3ng 10 l\u00e0m h\u1ea1n. L\u1ec7 b\u1ed5ng kh\u00f4ng k\u1ec3 th\u00e1ng thi\u1ebfu th\u00e1ng nhu\u1eadn, l\u1ec7 l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng thi\u1ebfu tr\u1eeb \u0111i m\u1ed9t ng\u00e0y th\u00e1ng nhu\u1eadn c\u0169ng c\u1ea5p. Ti\u1ec1n b\u1ed5ng c\u1ee7a quan vi\u00ean th\u00ec ch\u00e2m ch\u01b0\u1edbc c\u1ea5p b\u1ea1c \u0111\u0129nh, nh\u1ea5t ph\u1ea9m th\u00ec 2 ph\u1ea7n ti\u1ec1n 8 ph\u1ea7n b\u1ea1c, nh\u1ecb ph\u1ea9m th\u00ec 3 ph\u1ea7n ti\u1ec1n 7 ph\u1ea7n b\u1ea1c, tam ph\u1ea9m th\u00ec 4 ph\u1ea7n ti\u1ec1n 6 ph\u1ea7n b\u1ea1c, t\u1eeb t\u1ee9 ph\u1ea9m tr\u1edf xu\u1ed1ng ti\u1ec1n b\u1ea1c \u0111\u1ec1u m\u1ed9t n\u1eeda. V\u00ed nh\u01b0 nh\u1ea5t ph\u1ea9m b\u1ed5ng th\u00e1ng 200 quan, 6 th\u00e1ng m\u1ed9t l\u1ea7n l\u00e3nh g\u1ed3m 1.200 quan, th\u1ef1c ph\u00e1t cho 2 ph\u1ea7n ti\u1ec1n 239 quan 6 ti\u1ec1n, chi\u1ebft c\u1ea5p 8 ph\u1ea7n b\u1ea1c l\u00e0 343 l\u1ea1ng, trong \u0111\u00f3 \u0111\u0129nh 10 l\u1ea1ng l\u00e0 17 \u0111\u0129nh, \u0111\u0129nh m\u1ed9t l\u1ea1ng 173 \u0111\u0129nh. Ngo\u00e0i ra theo \u0111\u00f3 m\u00e0 suy. Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng th\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c gia th\u00eam b\u1ed5ng m\u00e0 \u1edf v\u00e0o ng\u00e0y 20 v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc c\u1ee7a th\u00e1ng chi l\u01b0\u01a1ng th\u00ec chi theo b\u1ed5ng m\u1edbi t\u1eeb ng\u00e0y m\u1ed3ng 1 th\u00e1ng \u1ea5y, c\u00f2n t\u1eeb ng\u00e0y 21 tr\u1edf \u0111i th\u00ec ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i k\u1ef3 sau m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e3nh. B\u1ecb ph\u1ea1t b\u1ed5ng trong k\u1ef3 chi b\u1ed5ng th\u00ec kh\u1ea5u tr\u1eeb ngay. N\u1ebfu k\u1ef3 \u1ea5y l\u00e3nh r\u1ed3i th\u00ec \u0111\u1ee3i k\u1ef3 sau. B\u1ecb gi\u00e1ng c\u00e1ch hay b\u1ec7nh ch\u1ebft th\u00ec mi\u1ec5n \u0111\u00f2i l\u1ea1i. Quan v\u0103n kh\u00f4ng l\u00e0m vi\u1ec7c, quan v\u00f5 kh\u00f4ng coi qu\u00e2n m\u00e0 ch\u1edd \u0111\u1ee3i \u1edf Kinh v\u00e0 theo vi\u1ec7c&nbsp; sai ph\u00e1i \u1edf c\u00e1c th\u00e0nh dinh tr\u1ea5n th\u00ec c\u1ea5p cho n\u1eeda b\u1ed5ng ch\u00ednh. Ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 c\u00f4ng tr\u1ea1ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n c\u1ea5p to\u00e0n b\u1ed5ng th\u00ec kh\u00f4ng \u1edf l\u1ec7 n\u00e0y. Quan tam ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean h\u01b0u tr\u00ed, ho\u1eb7c c\u1ea5p c\u1ea3 b\u1ed5ng, ho\u1eb7c c\u1ea5p n\u1eeda, t\u1edbi k\u1ef3 th\u00ec xin ch\u1ec9; quan t\u1ee9 ph\u1ea9m tr\u1edf xu\u1ed1ng th\u00ec \u0111\u1ec1u \u0111\u00ecnh, nh\u01b0 c\u00f3 ban c\u1ea5p l\u00e0 t\u1ef1 \u0111\u1eb7c \u00e2n. Binh v\u00e0 th\u1ee3 sai ph\u00e1i v\u00e0 khi tr\u01b0ng tri\u1ec7u \u0111i v\u1ec1, ph\u1ea3i c\u1ea5p cho l\u01b0\u01a1ng \u0103n \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng h\u00e0ng ng\u00e0y, \u1edf Kinh th\u00ec do b\u1ed9 H\u1ed9, \u1edf ngo\u00e0i th\u00ec do quan \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng kh\u00e1m r\u00f5 m\u00e0 c\u1ea5p thay).<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Kh\u00e2m sai H\u1eefu quan l\u00e0 Nguy\u1ec5n H\u1eefu Vi\u1ec5n l\u00e0m Ch\u00e1nh qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 H\u1eadu d\u0169ng ki\u00eam h\u00e0nh ph\u00f3 qu\u1ea3n th\u1eadp c\u01a1 H\u00f9ng d\u0169ng. Bi\u00ean 65 ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh Ti\u1ec3u sai v\u00e0 Th\u1ecb tr\u00e0 qu\u00e2n Th\u1ecb n\u1ed9i qu\u00ea \u1edf Qu\u1ea3ng Nam, Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i, B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh, l\u1eadp l\u00e0m \u0111\u1ed9i T\u1ea3 th\u1eafng cho l\u1ec7 theo Qu\u1ea3ng Nam sai khi\u1ebfn, l\u1ea1i sai dinh th\u1ea7n m\u1ed9 50 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n ngo\u1ea1i t\u1ecbch l\u1eadp l\u00e0m \u0111\u1ed9i H\u1eefu th\u1eafng.<\/p>\n\n\n\n<p>Chu\u1ea9n \u0111\u1ecbnh t\u1eeb nay quan ch\u1ee9c c\u00f3 ai b\u1ecb t\u1ed9i tham tang th\u00ec ng\u01b0\u1eddi quan ti\u1ebfn c\u1eed b\u1ecb t\u1ed9i gi\u1ea3m b\u1ef1c.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh t\u1eeb nay ph\u00e0m binh \u1edf c\u00e1c dinh qu\u00e2n trong ngo\u00e0i v\u00e0 th\u1ee3 c\u00e1c c\u1ee5c m\u00e0 \u1ee9ng tri\u1ec7u v\u1ec1 Kinh ho\u1eb7c lu\u00e2n phi\u00ean thay nhau c\u00f9ng l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c sai khi\u1ebfn vi\u1ec7c c\u00f4ng, th\u00ec hai b\u1ed9 Binh C\u00f4ng ph\u00e1t cho y\u00eau b\u00e0i (1. Y\u00eau b\u00e0i: B\u00e0i \u0111eo \u1edf th\u1eaft l\u01b0ng.). L\u1ea1i h\u1ea1 l\u1ec7nh t\u1eeb Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c v\u00e0o Nam \u0111\u1ebfn Gia \u0110\u1ecbnh, ra B\u1eafc \u0111\u1ebfn B\u1eafc Th\u00e0nh, \u0111\u1ec1u \u0111\u1eb7t s\u1edf d\u01b0\u1ee1ng t\u1ebf, nh\u01b0 binh v\u00e0 th\u1ee3 \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng b\u1ecb \u1ed1m, x\u00e9t c\u00f3 y\u00eau b\u00e0i, th\u00ec thu d\u01b0\u1ee1ng ngay \u1edf \u0111\u00f3 \u0111\u1ec3 ch\u1eefa tr\u1ecb. Ai ch\u1ebft th\u00ec c\u1ea5p ti\u1ec1n v\u00e0 v\u1ea3i \u0111\u1ec3 ch\u00f4n (ti\u1ec1n 2 quan, v\u1ea3i 1 t\u1ea5m).<\/p>\n\n\n\n<p>Ph\u00fa Y\u00ean g\u1ea1o \u0111\u1eaft; sai tr\u1ea5n th\u1ea7n ph\u00e1t th\u00f3c kho cho vay.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y H\u01b0\u01a1ng c\u1ed1ng \u0111\u1eddi L\u00ea l\u00e0 Ph\u1ea1m Duy T\u1ef1 l\u00e0m Tr\u1ee3 gi\u00e1o H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng, D\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c Tuy l\u00e0m Tr\u1ee3 gi\u00e1o S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng, V\u00f5 Huy C\u00e1p l\u00e0m Tr\u1ee3 gi\u00e1o S\u01a1n Nam h\u1ea1, Ph\u1ea1m Th\u1ef1 l\u00e0m tr\u1ee3 gi\u00e1o Kinh B\u1eafc.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho b\u1ecdn th\u1ed5 ty \u1edf H\u01b0ng H\u00f3a l\u00e0 B\u1ea1c C\u1ea7m K\u1ebf, L\u01b0\u01a1ng Kim Tam 11 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m Cai ch\u00e2u, Ph\u00f3 ch\u00e2u, v\u00e0 b\u1ecdn th\u1ed5 ty \u1edf L\u1ea1ng S\u01a1n l\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh C\u1ea9m, H\u00e0 Qu\u1ed1c V\u01b0u 14 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m Ch\u00e1nh ph\u00f3 thu\u1ed9c hi\u1ec7u.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 12, ng\u00e0y m\u1ed3ng 1, \u0111\u1ed5i l\u1ecbch v\u1ea1n to\u00e0n l\u00e0m l\u1ecbch hi\u1ec7p k\u1ef7.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y Nh\u00e2m d\u1ea7n, vua ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n C\u1ea7n Ch\u00e1nh nghe tri\u1ec1u ch\u00ednh. Tr\u01b0\u1edbc vua \u1edf nh\u00e0 tang, h\u1eb1ng ra ti\u1ec7n \u0111i\u1ec7n v\u1eddi h\u1ecfi c\u00e1c quan. \u0110\u1ebfn nay m\u1edbi ng\u1ef1 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y Nh\u00e2m t\u00fd y\u1ebft l\u0103ng C\u01a1 th\u00e1nh v\u00e0 l\u0103ng Th\u1ee5y th\u00e1nh.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Cai c\u01a1 Trung qu\u00e2n l\u00e0 Tr\u1ea7n V\u0103n \u0110i\u1ec1u l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Trung b\u1ea3o nh\u1ecb, Ph\u1ea1m C\u00f4ng Th\u01b0 l\u00e0m Ph\u00f3 qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 Trung \u0111\u1ecbnh, Cai \u0111\u1ed9i Nguy\u1ec5n V\u0103n Quy\u00ean l\u00e0m Ph\u00f3 qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 T\u1ea3 ch\u1ea5n.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00e2n hai ph\u01b0\u1eddng (sau \u0111\u1ed5i l\u00e0m \u1ea5p) K\u1ebf \u0110\u0103ng v\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng Thi\u00ean dinh Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c ki\u1ec7n nhau tranh \u0111\u1ecba gi\u1edbi. Dinh th\u1ea7n kh\u00f4ng quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c. Giao \u00e1n cho H\u1ed9 b\u1ed9 x\u00e9t l\u1ea1i. Sai Thi\u00eam s\u1ef1 H\u1ed9 b\u1ed9 l\u00e0 Ph\u1ea1m V\u0103n To\u00e1n \u0111i xem. To\u00e1n c\u1ed1 \u00fd thi\u00ean v\u1ecb \u0110\u01b0\u1eddng Thi\u00ean, K\u1ebf \u0110\u0103ng kh\u00f4ng ph\u1ee5c, b\u00e8n \u0111\u00e1nh nhau v\u1edbi \u0110\u01b0\u1eddng Thi\u00ean. To\u00e1n v\u1ec1, t\u00e2u vu cho K\u1ebf \u0110\u0103ng kh\u00f4ng tu\u00e2n ph\u00e1p lu\u1eadt. Vua c\u1ea3 gi\u1eadn n\u00f3i: \u201cRu\u1ed9ng \u0111\u1ea5t \u0111\u00e3 th\u00e0nh \u00e1n r\u1ed3i, sao d\u00e1m l\u00e0m th\u1ebf? B\u1ecdn n\u00e0y kh\u1ecfe ki\u1ec7n l\u1eafm, kh\u00f4ng gi\u1ebft th\u00ec \u0111\u1ec3 l\u00e0m g\u00ec?\u201d. Mu\u1ed1n b\u1eaft h\u1ebft d\u00e2n \u0111\u1ec3 tr\u1ecb. B\u1ecdn Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00e0nh, Ph\u1ea1m Nh\u01b0 \u0110\u0103ng v\u00e0 L\u00ea Quang \u0110\u1ecbnh t\u1edbi tr\u01b0\u1edbc t\u00e2u r\u1eb1ng: \u201cTi\u1ec3u d\u00e2n kh\u00f4ng bi\u1ebft g\u00ec, \u1edf trong h\u1eb3n c\u00f3 b\u1ecdn x\u00fai gi\u1ee5c, xin giao xu\u1ed1ng ph\u00e1p ty x\u00e9t k\u1ef9 l\u1ea1i, b\u1eaft t\u1ed9i k\u1ebb x\u00fai gi\u1ee5c\u201d. Vua ngu\u00f4i l\u00f2ng, t\u1ee9c th\u00ec sai b\u1ed9 H\u00ecnh x\u00e9t l\u1ea1i, K\u1ebf \u0110\u0103ng qu\u1ea3 \u0111\u00fang l\u00fd. To\u00e1n v\u00ec t\u1ed9i t\u1ea5u vu b\u1ecb x\u1eed t\u1eed giam h\u1eadu. Dinh l\u1ea1i l\u00e0 b\u1ecdn Nguy\u1ec5n V\u0103n H\u1ed9, Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u1ecb c\u0169ng v\u00ec th\u00f4ng \u0111\u1ed3ng thi\u00ean v\u1ecb b\u1ecb x\u1eed t\u1ed9i \u0111\u1ed3.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho vua n\u01b0\u1edbc Ch\u00e2n L\u1ea1p l\u00e0 N\u1eb7c Ch\u0103n 1.000 quan ti\u1ec1n, 300 l\u1ea1ng b\u1ea1c.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u01b0\u1eddi Gia \u0110\u1ecbnh l\u00e0 V\u00f5 \u0110\u00ecnh Minh \u0111i\u1ec1u tr\u1ea7n v\u1ec1 vi\u1ec7c ch\u00ednh tr\u1ecb. Vua th\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 v\u0103n h\u1ecdc, b\u1ed5 v\u00e0o C\u1ed1ng s\u0129 vi\u1ec7n.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u1ea5p cho Qu\u1ea3ng Nam, B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh, B\u00ecnh H\u00f2a m\u1ed7i n\u01a1i 10 chi\u1ebfc thuy\u1ec1n c\u00f4ng, Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i, Ph\u00fa Y\u00ean \u0111\u1ec1u 5 chi\u1ebfc, B\u00ecnh Thu\u1eadn 3 chi\u1ebfc.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u01b0\u1edfng cho c\u00e1c th\u1ee3 \u1ee9ng d\u1ecbch \u1edf Kinh h\u01a1n 94.000 quan ti\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh c\u00e1ch th\u01b0\u1edfng ng\u01b0\u1eddi b\u1eaft tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp. Ph\u00e0m qu\u00e2n d\u00e2n, ai b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea7u \u0111\u1ea3ng b\u1ecdn c\u01b0\u1edbp th\u00ec th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n 100 quan, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f2ng \u0111\u1ea3ng th\u00ec th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n 50 quan, k\u1ebb tr\u1ed9m th\u00ec th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n 30 quan; ai b\u00e1o b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c c\u01b0\u1edbp th\u00ec th\u01b0\u1edfng 50 quan, b\u00e1o b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ed9m th\u00ec th\u01b0\u1edfng 20 quan.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho c\u00e1c th\u00e0nh dinh tr\u1ea5n thu thu\u1ebf bu\u00f4n, m\u1ed7i n\u0103m \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 10 th\u00ec d\u00e2ng s\u1ed5.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 \u0111\u00f2i thu\u1ebf.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua cho r\u1eb1ng \u0111\u00f2i thu c\u00f3 ph\u00e9p th\u00ec d\u00e2n d\u1ec5 n\u1ed9p, m\u00e0 thu\u1ebf nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ee7. B\u00e8n sai \u0111\u00ecnh th\u1ea7n \u0111\u1ecbnh l\u00e0m \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n \u0111\u1ec3 ban h\u00e0nh. (Ph\u00e0m tr\u01b0ng thu ti\u1ec1n th\u00f3c kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng s\u1ed5 ch\u00ednh cung n\u0103m nay \u0111\u1ec3 b\u00f9 tr\u1ea3 s\u1ed1 c\u00f2n thi\u1ebfu tr\u01b0\u1edbc. Nh\u1eefng ti\u1ec1n th\u00f3c ho\u00e3n thu th\u00ec chia l\u00e0m 3 n\u0103m m\u00e0 n\u1ed9p k\u00e8m; l\u01b0\u01a1ng ti\u1ec1n v\u00e0 s\u1ea3n v\u1eadt thi\u1ebfu t\u1eeb n\u0103m Nh\u00e2m th\u00e2n v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc th\u00ec chia l\u00e0m 5 n\u0103m m\u00e0 n\u1ed9p k\u00e8m. H\u1eb1ng n\u0103m \u0111\u1ebfn v\u1ee5 thu\u1ebf th\u00ec cai huy\u1ec7n, k\u00fd huy\u1ec7n, cai thu\u1ed9c, k\u00fd thu\u1ed9c, cai t\u1ed5ng, ph\u00f3 t\u1ed5ng ph\u1ea3i kinh tr\u01b0ng [nh\u1eadn thu], tri ph\u1ee7, tri huy\u1ec7n, cai tr\u01b0ng, cai tr\u01b0\u1eddng th\u00ec th\u00f4i tr\u01b0ng [\u0111\u00f2i thu], quan dinh tr\u1ea5n th\u00ec \u0111\u1ed1c th\u00f4i [\u0111\u1ed1c \u0111\u00f2i]. L\u00fd d\u1ecbch c\u00f9ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u00e2n tr\u01b0ng ai x\u00e2m ph\u1ea1m x\u00e9n b\u1edbt th\u00ec quan dinh tr\u1ea5n theo lu\u1eadt tr\u1ecb t\u1ed9i. \u0110\u00f2i thu\u1ebf th\u00ec l\u1ea5y 3 n\u0103m l\u00e0m m\u1ed9t kh\u00f3a. Kinh tr\u01b0ng, th\u00f4i trung v\u00e0 \u0111\u1ed1c th\u00f4i \u0111\u1ec1u l\u1ea5y 10 ph\u00e2n l\u00e0m m\u1ed9t su\u1ea5t, ai thi\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn m\u1ed9t ph\u00e2n th\u00ec kinh tr\u01b0ng \u0111\u00e1nh 60 tr\u01b0\u1ee3ng, th\u00f4i tr\u01b0ng \u0111\u00e1nh 50 roi, c\u00f3 l\u01b0\u01a1ng th\u00ec ph\u1ea1t l\u01b0\u01a1ng 3 th\u00e1ng; thi\u1ebfu \u0111\u1ebfn 2 ph\u00e2n th\u00ec kinh tr\u01b0ng \u0111\u00e1nh 80 tr\u01b0\u1ee3ng, th\u00f4i tr\u01b0ng \u0111\u00e1nh 70 tr\u01b0\u1ee3ng, c\u00f3 l\u01b0\u01a1ng ph\u1ea1t l\u01b0\u01a1ng 1 n\u0103m, \u0111\u1ed1c th\u00f4i ph\u1ea1t l\u01b0\u01a1ng 6 th\u00e1ng, \u0111\u1ec1u b\u1eaft thu cho \u0111\u1ee7; thi\u1ebfu \u0111\u1ebfn 3 ph\u00e2n tr\u1edf l\u00ean th\u00ec kinh tr\u01b0ng ph\u1ea3i b\u00e3i d\u1ecbch, th\u00f4i tr\u01b0ng, \u0111\u1ed1c th\u00f4i \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i \u0111\u00ecnh b\u1ed5ng v\u00e0 gi\u00e1ng l\u01b0u, trong 2 n\u0103m thu \u0111\u1ee7 th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c khai ph\u1ee5c, kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 th\u00ec b\u1ecb gi\u00e1ng th\u1ef1c).<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Ph\u00f3 qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 Ti\u1ec1n h\u00f9ng T\u01b0\u1ee3ng qu\u00e2n l\u00e0 \u0110\u00e0o V\u0103n C\u00fac, Ph\u00f3 qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 H\u1eefu h\u00f9ng l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n T\u1ea1o l\u00e0m Qu\u1ea3n c\u01a1, Cai \u0111\u1ed9i Nguy\u1ec5n V\u0103n B\u1ea3n l\u00e0m Qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 T\u1ea3 h\u00f9ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Mi\u1ec5n thu\u1ebf b\u1ea1c cho n\u0103m s\u1edf quan th\u1ecb \u1edf Cao B\u1eb1ng. (C\u1eeda N\u1eadm N\u00e0ng thu\u1ebf b\u1ea1c 140 l\u1ea1ng, c\u1eeda Nh\u1ecb Th\u1ee7y [N\u01b0\u1edbc Hai] 360 l\u1ea1ng, c\u1eeda Th\u00f4ng N\u00f4ng 130 l\u1ea1ng, c\u1eeda Kha Xuy\u00ean 100 l\u1ea1ng, ch\u1ee3 Hu\u1ec1 Giang 230 l\u1ea1ng. Quan B\u1eafc Th\u00e0nh th\u1ea5y kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi l\u00e3nh tr\u01b0ng t\u00e2u xin mi\u1ec5n).<\/p>\n\n\n\n<p>G\u1ecdi 9.500 bi\u1ec1n binh \u1edf Thanh Ngh\u1ec7, B\u1eafc Th\u00e0nh v\u00e0 Thanh B\u00ecnh v\u1ec1 Kinh. (Thanh Hoa 1200 ng\u01b0\u1eddi, Ngh\u1ec7 An 2.800 ng\u01b0\u1eddi, B\u1eafc Th\u00e0nh 5.300 ng\u01b0\u1eddi, Thanh B\u00ecnh 200 ng\u01b0\u1eddi).<\/p>\n\n\n\n<p>Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00e0nh d\u00e2ng th\u01b0 k\u00edn n\u00f3i v\u1ec1 5 \u0111i\u1ec1u:<\/p>\n\n\n\n<p>1. Vi\u1ec7c l\u00e0m g\u1ed9p s\u1ed5 \u0111\u1ecba b\u1ea1 hay g\u00e2y tranh ki\u1ec7n, d\u00e2n gian ch\u1ecbu phi\u1ec1n t\u1ec7 kh\u00f4ng xi\u1ebft, xin s\u1eeda \u0111\u1ecbnh \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 cho t\u1eaft m\u1ed1i tranh nhau.<\/p>\n\n\n\n<p>2. S\u00e1u b\u1ed9 v\u00e0 c\u00e1c dinh tr\u1ea5n l\u00e0m vi\u1ec7c ho\u1eb7c c\u00f3 k\u1ebb si\u00eang k\u1ebb l\u01b0\u1eddi, xin cho cu\u1ed1i n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c ki\u1ec3m x\u00e9t \u0111\u1ec3 ph\u00e2n bi\u1ec7t hay d\u1edf.<\/p>\n\n\n\n<p>3. Vi\u1ec7c h\u00ecnh ng\u1ee5c c\u1ed1t \u0111\u01b0\u1ee3c xong xu\u00f4i v\u00e0 b\u1edbt \u00edt, xin c\u1ee9 cu\u1ed1i n\u0103m th\u00ec sai ng\u01b0\u1eddi tra kh\u00e1m, khi\u1ebfn kh\u00f4ng c\u00f3 \u00e1n \u0111\u1ecdng l\u1ea1i.<\/p>\n\n\n\n<p>4. K\u1ebb t\u00f9 t\u1ed9i ph\u1ea3i n\u00ean th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t, xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho \u00e1n nha m\u00f4n x\u00e9t h\u00ecnh, t\u1eeb nay ph\u00e0m t\u00f9 ph\u1ea1m b\u1ecb k\u1ebft \u00e1n th\u00ec ch\u01b0a r\u00f5 ng\u00e0y th\u00e1ng b\u1eaft \u0111\u1ebfn x\u00e9t, nh\u01b0 \u00e1n x\u1eed t\u1ed9i \u0111\u1ed3 th\u00ec t\u00ednh k\u1ec3 ng\u00e0y th\u00e1ng \u1ea5y l\u00e2u ch\u00f3ng th\u1ebf n\u00e0o m\u00e0 kh\u1ea5u tr\u1eeb \u0111i.<\/p>\n\n\n\n<p>5. D\u00f9ng quan c\u1ed1t \u1edf \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi, xin ch\u1ecdn nh\u1eefng h\u00e0n l\u00e2m c\u1ed1ng s\u0129 c\u00f9ng tri ph\u1ee7 tri huy\u1ec7n l\u00e0m vi\u1ec7c l\u00e2u n\u0103m m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ed7i m\u00e0 chia b\u1ed5 l\u00e0m li\u00eau thu\u1ed9c \u1edf s\u00e1u b\u1ed9 \u0111\u1ec3 sung c\u00e1c ch\u1ee9c.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua khen v\u00e0 th\u00e2u n\u1ed9p.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00ednh bi\u00ean<\/p>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\"><a>\u0110\u1ec7 nh\u1ea5t k\u1ef7 &#8211; Quy\u1ec3n XLVI &#8211; Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u1ec1 Th\u1ebf t\u1ed5 cao ho\u00e0ng \u0111\u1ebf<\/a><\/h1>\n\n\n\n<p>Qu\u00fd d\u1eadu, Gia Long n\u0103m th\u1ee9 12 [1813] (Thanh Gia Kh\u00e1nh n\u0103m th\u1ee9 18), m\u00f9a xu\u00e2n, th\u00e1ng gi\u00eang, K\u1ef7 t\u1ef5 ng\u00e0y m\u1ed3ng 1, c\u00f3 nh\u1eadt th\u1ef1c.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1eaft \u0111\u1ea7u \u0111\u00fac ti\u1ec1n k\u1ebdm n\u1eb7ng 7 ph\u00e2n hi\u1ec7u \u201cGia Long th\u00f4ng b\u1ea3o\u201d. \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi Thanh l\u00e0 Tr\u1ea7n Hi\u1ec3n Ch\u00e2u v\u00e0 Ch\u00e2u V\u0129nh C\u00e1t xin t\u1ef1 mua k\u1ebdm \u0111\u00fac ti\u1ec1n, l\u1ea5y ti\u1ec1n k\u1ebdm 130 quan \u0111\u1ed5i l\u1ea5y 100 quan ti\u1ec1n \u0111\u1ed3ng \u1edf kho. Th\u00e0nh th\u1ea7n \u0111em vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Vua y l\u1eddi xin. Sai \u0111\u1eb7t c\u1ee5c B\u1ea3o tuy\u1ec1n \u1edf c\u1eeda T\u00e2y Long ngo\u00e0i th\u00e0nh. (N\u0103m Thi\u1ec7u Tr\u1ecb th\u1ee9 1, \u0111\u1ed5i l\u00e0m c\u1ee5c Th\u00f4ng b\u1ea3o). L\u1ea5y Cai c\u01a1 Tr\u01b0\u01a1ng V\u0103n Minh l\u00e0m B\u1ea3o tuy\u1ec1n c\u1ee5c \u0111\u1ea1i s\u1ee9, Hi\u1ec7p t\u1ed5ng tr\u1ea5n L\u00ea Ch\u1ea5t ki\u00eam l\u00e3nh gi\u00e1m \u0111\u1ed1c. Theo ki\u1ec3u m\u1eabu b\u1ed9 H\u1ed9 \u0111\u01b0a ra \u0111\u1ec3 \u0111\u00fac (ti\u1ec1n 1 quan, n\u1eb7ng 2 c\u00e2n 10 l\u1ea1ng c\u00e2n b\u00ecnh thi\u00ean, ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n c\u00f3 v\u1ed1n ri\u00eang v\u00e0 l\u00e3nh v\u1ed1n c\u00f4ng \u0111\u1ec1u \u0111em \u0111\u1ebfn l\u00f2 \u0111\u00fac \u0111\u1ec3 \u0111\u00fac. Khi th\u00e0nh ti\u1ec1n r\u1ed3i, c\u1ee9 125 quan ti\u1ec1n k\u1ebdm \u0111\u1ed5i \u0111\u01b0\u1ee3c 100 quan ti\u1ec1n \u0111\u1ed3ng. Ti\u1ec1n m\u1ed7i quan ph\u1ea3i \u0111\u00fang c\u00e2n l\u1ea1ng, n\u1ebfu thi\u1ebfu t\u1eeb 15 \u0111\u1ed3ng tr\u1edf xu\u1ed1ng th\u00ec cho n\u1ed9p ph\u1ee5, 16 \u0111\u1ed3ng tr\u1edf l\u00ean th\u00ec h\u1ee7y \u0111i kh\u00f4ng d\u00f9ng. Pha l\u1eabn ch\u00ec th\u00ec c\u00f3 t\u1ed9i. Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc \u0111\u00fac b\u1eb1ng k\u1ebdm Th\u00e1i Nguy\u00ean, m\u1ed7i 100 c\u00e2n hao 12 c\u00e2n 8 l\u1ea1ng, th\u00e0nh ti\u1ec1n 33 quan 3 ti\u1ec1n 20 \u0111\u1ed3ng, ti\u1ec1n v\u1eadt li\u1ec7u 6 ti\u1ec1n 13 \u0111\u1ed3ng, ti\u1ec1n c\u00f4ng th\u1ee3 2 quan 7 ti\u1ec1n 41 \u0111\u1ed3ng, \u0111\u1ea1i \u01b0\u1edbc th\u00e0nh ti\u1ec1n, m\u1ed7i 100 \u0111\u1ed3ng th\u00ec ti\u1ec1n c\u00f4ng 8 \u0111\u1ed3ng 2 ph\u00e2n 4 ly h\u00e0o 5 h\u1ed1t).<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Trung v\u00f5 qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u1edbc C\u1ea9n l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay, Cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n H\u1ea1nh l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay, Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Di\u1ec7u v\u00f5 l\u00e0 Phan V\u0103n L\u1ee3i l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay, Cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n T\u00f2ng l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay, Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 C\u01b0\u1eddng uy l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng V\u0103n Tr\u00e2m l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Tr\u00e1ng v\u00f5, Cai \u0111\u1ed9i Nguy\u1ec5n V\u0103n Bi\u1ec7n l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay, Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Ban tr\u1ef1c t\u1ea3 l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Ngh\u1ecb l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Ph\u1ea5n v\u00f5, Cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c Li\u00ean l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay, Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Tuy\u1ec3n phong h\u1eadu l\u00e0 Ph\u1ea1m V\u0103n Th\u1ea1ch, Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Ki\u00ean uy l\u00e0 Tr\u1ea7n V\u0103n Chung \u0111\u1ec1u l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay, Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Ban tr\u1ef1c h\u1eadu l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Loan l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 H\u1ed5 uy, Cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u0103ng l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Ban tr\u1ef1c ti\u1ec1n, \u0110o\u00e0n V\u0103n Ngh\u0129a l\u00e0 Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Ban tr\u1ef1c h\u1eadu, Nguy\u1ec5n V\u0103n C\u1eedu l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 \u0110\u1ecbnh v\u00f5, Nguy\u1ec5n V\u0103n L\u1ee3i l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 T\u00fac v\u00f5.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 \u0111\u00fac b\u1ea1c \u0111\u0129nh m\u1edbi.<\/p>\n\n\n\n<p>1. \u0110\u1eb7t th\u1ee3 b\u1ea1c. (C\u00e1c th\u00e0nh dinh tr\u1ea5n c\u00f9ng c\u00e1c \u0111\u1ea1o Long Xuy\u00ean, Ki\u00ean Giang, Thanh B\u00ecnh, ph\u00e0m c\u00f3 thu n\u1ed9p b\u1ea1c \u0111\u0129nh, th\u00ec \u1ee7y cho cai quan ty quan th\u1ee3 b\u1ea1c ho\u1eb7c hai ng\u01b0\u1eddi th\u1ee7 h\u1ee3p theo \u0111\u00fang ph\u00e9p xem v\u00e0 c\u00e2n, \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng gi\u1ea3 d\u1ed1i. N\u1ebfu trong \u0111\u00f3 dinh tr\u1ea5n \u0111\u1ea1o n\u00e0o ch\u01b0a c\u00f3 th\u1ee3 b\u1ea1c th\u00ec ch\u1ecdn l\u1ea5y hai ng\u01b0\u1eddi am hi\u1ec3u s\u1eafc b\u1ea1c, l\u1eadp l\u00e0m ty quan th\u1ee3 b\u1ea1c m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi, th\u1ee7 h\u1ee3p th\u1ee3 b\u1ea1c m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi, t\u00e2u c\u1ea5p cho b\u1eb1ng son. Nh\u00e2n d\u00e2n \u0111em n\u1ed9p b\u1ea1c \u0111\u0129nh ph\u1ea3i x\u00e9t xem r\u00f5 r\u00e0ng m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u0103ng v\u00e0o kho. N\u1ebfu xem x\u00e9t kh\u00f4ng \u0111\u00fang, thu ph\u1ea3i b\u1ea1c gi\u1ea3 c\u00f9ng l\u00e0 l\u1ea5y b\u1ea1c kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 tu\u1ed5i, l\u1eabn l\u1ed9n k\u1ebdm thi\u1ebfc m\u00e0 \u0111\u00fac b\u1ea1c \u0111\u0129nh gi\u1ea3 \u0111\u1ec3 ng\u1ea7m \u0111\u1ed5i b\u1ea1c kho, c\u00f9ng l\u00e0 ch\u1ecbu d\u00e2n mua chu\u1ed9c \u0111em b\u1ea1c gi\u1ea3 \u1ea5y tr\u00e1o l\u1ed9n v\u00e0o nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 ki\u1ebfm l\u1ee3i to, vi\u1ec7c ph\u00e1t ra th\u00ec chi\u1ebfu s\u1ed1 b\u1eaft b\u1ed3i v\u00e0 ph\u00e2n bi\u1ec7t tr\u1ecb t\u1ed9i. C\u00f2n nh\u1eefng b\u1ea1c thu\u1ebf, l\u1ec7 ph\u1ea3i \u0111\u00e8o th\u00eam ti\u1ec1n xem b\u1ea1c, m\u1ed7i \u0111\u0129nh b\u1ea1c 10 l\u1ea1ng th\u00ec ti\u1ec1n xem 10 \u0111\u1ed3ng, \u0111\u0129nh 1 l\u1ea1ng th\u00ec ti\u1ec1n xem 1 \u0111\u1ed3ng. Duy c\u00f3 ti\u1ec1n n\u1ed9p thay c\u00e1c h\u1ea1ng thu\u1ebf, ho\u1eb7c n\u1ed9p thay b\u1eb1ng b\u1ea1c th\u00ec kh\u00f4ng ph\u1ea3i n\u1ed9p \u0111\u00e8o ti\u1ec1n xem b\u1ea1c, c\u0169ng cho l\u1ea5y ti\u1ec1n c\u00f4ng m\u00e0 c\u1ea5p nh\u01b0 s\u1ed1 \u0111\u1ec3 l\u00e0m b\u1ed5ng c\u1ee7a th\u1ee3 b\u1ea1c).<\/p>\n\n\n\n<p>2. C\u1ea5m ti\u00eau h\u1ee7y b\u1ea1c. (Quan qu\u00e2n d\u00e2n th\u1ee9 l\u00e0m \u0111\u1ed3 \u0111\u1ea1c, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111em b\u1ea1c \u0111\u0129nh m\u1edbi ch\u1ebf m\u00e0 ti\u00eau h\u1ee7y, l\u00e0m tr\u00e1i th\u00ec c\u1ee9 1 \u0111\u0129nh \u0111\u00e1nh 20 roi, th\u00eam m\u1ed7i \u0111\u0129nh th\u00ec th\u00eam d\u1ea7n m\u1ed9t b\u1ef1c, t\u1ed9i \u0111\u1ebfn 100 tr\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 c\u00f9ng. Th\u1ee3 b\u1ea1c m\u00e0 tr\u00e1i \u0111i\u1ec1u c\u1ea5m v\u00e0 b\u1edbt x\u00e9n l\u1ea5y l\u1ee3i \u0111\u1ec3 cho \u0111\u0129nh b\u1ea1c nh\u1ecf m\u1ecfng th\u00ec b\u1ecb t\u1ed9i).<\/p>\n\n\n\n<p>3. C\u1ea5m b\u00e1n h\u1ee5t gi\u00e1. (D\u00e2n gian cho vay v\u00e0 m\u1eafc n\u1ee3 c\u00f9ng mua b\u00e1n \u1edf ngo\u00e0i ch\u1ee3, ph\u00e0m \u0111em b\u1ea1c \u0111\u1ed5i ti\u1ec1n, \u0111\u1ec1u theo gi\u00e1 quan, \u0111\u0129nh 10 l\u1ea1ng \u0111\u1ed5i ti\u1ec1n 28 quan, \u0111\u0129nh 1 l\u1ea1ng \u0111\u1ed5i 2 quan 8 ti\u1ec1n, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m b\u1edbt gi\u00e1 b\u1ea1c m\u00e0 \u0111\u00f2i c\u1ea3 ti\u1ec1n. L\u00e0m tr\u00e1i th\u00ec ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecba b\u1ea3o (1. \u0110\u1ecba b\u1ea3o: Ch\u1ee9c d\u1ecbch s\u1edf t\u1ea1i.) b\u1eaft tr\u1ecb, vi\u1ec7c \u0111\u1ebfn quan th\u00ec l\u1ea5y lu\u1eadt vi ch\u1ebf lu\u1eadn t\u1ed9i).<\/p>\n\n\n\n<p>Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i g\u1ea1o \u0111\u1eaft; sai tr\u1ea5n th\u1ea7n ph\u00e1t th\u00f3c kho cho vay.<\/p>\n\n\n\n<p>Tha thu\u1ebf thi\u1ebfu cho c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng. Ph\u00e0m ti\u1ec1n th\u00f3c v\u00e0 s\u1ea3n v\u1eadt thi\u1ebfu t\u1eeb n\u0103m Gia Long th\u1ee9 7 tr\u1edf v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc th\u00ec tha h\u1ebft; duy c\u00f3 l\u1ea5y tr\u1ed9m c\u1ee7a c\u00f4ng v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi gi\u00e1m th\u1ee7 t\u1ef1 l\u1ea5y tr\u1ed9m th\u00ec kh\u00f4ng cho vi\u1ec7n l\u1ec7 mi\u1ec5n.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u1ed1 h\u1ed9 kh\u1ea9u \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh&nbsp; h\u1eb1ng n\u0103m t\u0103ng th\u00eam. Th\u00e0nh th\u1ea7n d\u00e2ng s\u1ed1 \u0111inh l\u00ean, s\u1ed1 m\u1edbi th\u00eam \u0111\u01b0\u1ee3c 26.500 ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua b\u1ea3o b\u1ea7y t\u00f4i r\u1eb1ng: \u201cD\u00e2n l\u00e0 g\u1ed1c c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc, g\u1ed1c v\u1eefng th\u00ec n\u01b0\u1edbc m\u1edbi y\u00ean. Th\u1ebf cho n\u00ean c\u00e1c v\u01b0\u01a1ng gi\u1ea3 \u0111\u1ec1u l\u1ea5y ch\u0103n nu\u00f4i d\u00e2n ch\u00fang l\u00e0m vi\u1ec7c \u0111\u1ea7u ti\u00ean. Nay n\u01b0\u1edbc nh\u00e0 y\u00ean l\u1eb7ng, ch\u1eb3ng thi\u1ebfu g\u00ec c\u1ee7a, d\u00e2n m\u1edbi t\u1ee5 h\u1ecdp, vi\u1ec7c v\u1ed7 y\u00ean ch\u00ednh l\u00e0 c\u1ea7n k\u00edp. V\u1eady b\u00e0n c\u00e1ch chu c\u1ea5p\u201d. B\u00e8n xu\u1ed1ng chi\u1ebfu ph\u00e0m d\u00e2n m\u1edbi t\u1ee5c [bi\u00ean v\u00e0o s\u1ed5], t\u1eeb th\u00e1ng 10 n\u0103m Nh\u00e2m d\u1ea7n \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 12 n\u0103m nay, thu\u1ebf th\u00e2n v\u00e0 thu\u1ebf s\u1ea3n v\u1eadt \u0111\u1ec1u mi\u1ec5n.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho c\u00e1c tr\u1ea5n th\u1ee7 d\u1ecdc bi\u1ec3n c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng \u0111o nh\u1eefng n\u01a1i c\u1eeda bi\u1ec3n s\u1edf t\u1ea1i, s\u00e2u n\u00f4ng r\u1ed9ng h\u1eb9p th\u1ebf n\u00e0o, h\u1eb1ng n\u0103m c\u1ee9 \u0111\u1ebfn m\u00f9a xu\u00e2n m\u00f9a \u0111\u00f4ng th\u00ec d\u00e2ng \u0111\u1ed3 b\u1ea3n l\u00ean. B\u1ed9 C\u00f4ng s\u1ebd \u0111\u01b0a \u0111\u1ed3 b\u1ea3n cho c\u00e1c \u0111\u1ed9i thuy\u1ec1n v\u1eadn t\u1ea3i c\u1ee7a Th\u1ee7y qu\u00e2n \u0111\u1ec3 cho bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1eddng th\u1ee7y kh\u00f3 d\u1ec5 th\u1ebf n\u00e0o.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1eb7t ty Th\u01b0 t\u1ea3 \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh. (C\u00e2u k\u00ea, cai h\u1ee3p \u0111\u1ec1u 1 ng\u01b0\u1eddi, th\u1ee7 h\u1ee3p 2 ng\u01b0\u1eddi, ty l\u1ea1i 47 ng\u01b0\u1eddi). B\u1eafc Th\u00e0nh tr\u01b0\u1edbc c\u00f3 ty B\u00ed th\u01b0, \u0111\u00e3 b\u1ecf \u0111i. Th\u00e0nh th\u1ea7n th\u1ea5y ty l\u1ea1i \u1edf s\u00e1u ph\u00f2ng \u00edt ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft t\u1ed1t, xin \u0111\u1eb7t l\u1ea1i, l\u1ea5y nh\u1eefng tay vi\u1ebft gi\u1ecfi \u0111\u1ec3 sung b\u1ed5. Vua y cho. \u0110\u1eb7t t\u00ean l\u00e0 Th\u01b0 t\u1ea3 ty.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ed5 ph\u1ec9 \u1edf Tuy\u00ean Quang l\u00e0 L\u00fd Tr\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0ng gi\u1ea3 x\u01b0ng l\u00e0 con ch\u00e1u nh\u00e0 L\u00fd, l\u00e0m t\u1edd h\u1ecbch gi\u1ea3, chi\u00eau d\u1ee5 ng\u01b0\u1eddi th\u1ed5 l\u00e0 b\u1ecdn H\u00e0 M\u1ef9, H\u00e0 C\u00e1, m\u01b0u \u0111\u00e1nh \u00fap tr\u1ea5n th\u00e0nh. B\u1ecdn M\u1ef9, C\u00e1 m\u1eadt b\u00e1o cho thu\u1ed9c hi\u1ec7u b\u1ea3o T\u1ee5 Long l\u00e0 Ma Do\u00e3n \u0110i\u1ec1n v\u00e0 th\u1ee7 b\u1ea3o b\u1ea3o Ph\u01b0\u1edbc Nghi l\u00e0 Ma Do\u00e3n Trinh \u0111em qu\u00e2n \u1eadp b\u1eaft gi\u1ebft \u0111i. Vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Cho Do\u00e3n \u0110i\u1ec1n l\u00e0m Tuy\u00ean \u00fay thi\u00eam s\u1ef1, Do\u00e3n Trinh v\u00e0 M\u1ef9, C\u00e1 l\u00e0m Ch\u00e1nh ph\u00f3 thu\u1ed9c hi\u1ec7u.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Ph\u00f3 \u0111\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf T\u1ea3 dinh qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch l\u00e0 Tr\u1ecbnh Ng\u1ecdc Tr\u00ed l\u00e0m Ph\u00f3 \u0111\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf H\u1eadu dinh.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh ng\u1ea1ch n\u1ed9p thay thu\u1ebf di\u00eam ti\u00eau cho c\u00e1c tr\u1ea5n B\u1eafc Th\u00e0nh. (\u1edf n\u0103m tr\u1ea5n n\u1ed9i m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi n\u1ed9p thay 6 quan, \u1edf s\u00e1u tr\u1ea5n ngo\u1ea1i m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi n\u1ed9p thay 3 quan).<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 2, b\u1eaft \u0111\u1ea7u \u0111\u1eb7t tri huy\u1ec7n c\u00e1c huy\u1ec7n Gia \u0110\u1ecbnh m\u1ed7i huy\u1ec7n 2 ng\u01b0\u1eddi. K\u00e9n c\u00e1c tri huy\u1ec7n th\u00e2m ni\u00ean \u1edf b\u1ed1n dinh tr\u1ef1c l\u1ec7 v\u00e0 hai tr\u1ea5n Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i, B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh \u0111\u1ec3 sung b\u1ed5.<\/p>\n\n\n\n<p>(Huy\u1ec7n l\u1ef5 T\u00e2n Long \u1edf ch\u1ee3 L\u1eadt Giang, huy\u1ec7n l\u1ef5 Ph\u01b0\u1edbc Long \u1edf C\u1ea7n \u0110\u1ed9t [C\u1ea7n Giu\u1ed9c], huy\u1ec7n l\u1ef5 Thu\u1eadn An \u1edf T\u00e0i Ph\u1ee5 [Gi\u1ed3ng T\u00e0i], huy\u1ec7n l\u1ef5 B\u00ecnh D\u01b0\u01a1ng \u1edf \u0111\u1ea1o Quang Uy, huy\u1ec7n l\u1ef5 Ph\u01b0\u1edbc Ch\u00ednh \u1edf Sa Th\u1ecb [Ch\u1ee3 C\u00e1t], huy\u1ec7n l\u1ef5 B\u00ecnh An \u1edf B\u0103ng V\u1ecdt, huy\u1ec7n l\u1ef5 Long Th\u00e0nh \u1edf \u0110\u1ed3ng M\u00f4n, huy\u1ec7n l\u1ef5 Ph\u01b0\u1edbc An \u1edf \u0111\u1ea1o H\u01b0ng Ph\u01b0\u1edbc, huy\u1ec7n l\u1ef5 V\u0129nh B\u00ecnh \u1edf M\u00e2n Th\u00edt, huy\u1ec7n l\u1ef5 T\u00e2n An \u1edf Ba Vi\u1ec7t, huy\u1ec7n l\u1ef5 V\u0129nh An \u1edf \u0111\u1ea1o \u0110\u00f4ng Kh\u1ea9u, huy\u1ec7n l\u1ef5 Ki\u1ebfn \u0110\u0103ng \u1edf ch\u1ee3 Thi Giang, huy\u1ec7n l\u1ef5 Ki\u1ebfn H\u01b0ng \u1edf gi\u1ed3ng Ki\u1ebfn \u0110\u1ecbnh, huy\u1ec7n l\u1ef5 Ki\u1ebfn H\u00f2a \u1edf ch\u1ee3 L\u01b0\u01a1ng Qu\u00e1n).<\/p>\n\n\n\n<p>Sau th\u1ea5y huy\u1ec7n V\u0129nh An \u0111\u1ea5t r\u1ed9ng, l\u1ea1i chia \u0111\u1eb7t huy\u1ec7n V\u0129nh \u0110\u1ecbnh. (Hai huy\u1ec7n V\u0129nh An, V\u0129nh \u0110\u1ecbnh, tr\u01b0\u1edbc l\u00e0 \u0111\u1ea5t m\u1ed9t t\u1ed5ng B\u00ecnh An, n\u0103m Gia Long th\u1ee9 7 th\u0103ng t\u1ed5ng l\u00ean l\u00e0m huy\u1ec7n. V\u00ec th\u1ebf \u0111\u1ea5t r\u1ed9ng r\u00e3i, b\u00e8n chia mi\u1ec1n H\u1eadu Giang t\u1eeb s\u00f4ng nh\u1ecf S\u00e2m Lung [Tham Lu\u00f4ng] v\u1ec1 ph\u00eda t\u00e2y cho thu\u1ed9c t\u1ed5ng V\u0129nh Trinh huy\u1ec7n V\u0129nh An, t\u1eeb S\u00e2m Lung v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng \u0111\u1ebfn C\u1ea7n Th\u01a1 cho thu\u1ed9c t\u1ed5ng An Trung, C\u1ea7n Th\u01a1 v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng \u0111\u1ebfn c\u1eeda bi\u1ec3n Ba Th\u1eafc cho thu\u1ed9c t\u1ed5ng B\u00ecnh Ch\u00ednh huy\u1ec7n V\u0129nh B\u00ecnh. \u0110\u1ebfn nay l\u1ea1i \u0111\u1ed5i l\u1ea5y mi\u1ec1n H\u1eadu Giang ph\u00eda \u0111\u00f4ng t\u1eeb bi\u1ec3n Ba Th\u1eafc, ph\u00eda t\u00e2y \u0111\u1ebfn n\u1eeda s\u00f4ng Ch\u00e2u \u0110\u1ed1c v\u1ec1 ph\u00eda nam c\u00f9ng c\u00e1c th\u00f4n x\u00f3m \u1edf b\u00e3i gi\u1eefa s\u00f4ng, bi\u1ec7t l\u00e0m m\u1ed9t huy\u1ec7n, g\u1ecdi l\u00e0 huy\u1ec7n V\u0129nh \u0110\u1ecbnh, c\u0169ng \u0111\u1eb7t hai tri huy\u1ec7n, huy\u1ec7n l\u1ef5 \u1edf \u0111\u1ea1o Tr\u1ea5n Giang. Nh\u1eefng \u0111\u1ecba gi\u1edbi tuy r\u1ed9ng m\u00e0 nh\u00e2n d\u00e2n c\u00f2n th\u01b0a, cho n\u00ean ch\u01b0a chia t\u1ed5ng, g\u1ed3m 37 th\u00f4n \u1ea5p).<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi l\u1ea1i d\u1ecbch \u1edf c\u00e1c huy\u1ec7n t\u1eeb Qu\u1ea3ng B\u00ecnh v\u00e0o Nam. M\u1ed7i huy\u1ec7n 1 \u0111\u1ec1 l\u1ea1i, 2 th\u00f4ng l\u1ea1i, 6 ch\u00ednh sai, 50 l\u1ec7 d\u1ecbch. L\u1ea1i th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n ph\u00fa d\u1ecbch, l\u1ec7 d\u1ecbch (t\u1eeb Qu\u1ea3ng B\u00ecnh \u0111\u1ebfn B\u00ecnh Thu\u1eadn th\u00ec m\u1ed9 d\u00e2n ngo\u1ea1i t\u1ecbch, Gia \u0110\u1ecbnh th\u00ec l\u1ea5y d\u00e2n s\u1edf t\u1ea1i) th\u00ec mi\u1ec5n 5 ph\u1ea7n 10 thu\u1ebf th\u00e2n.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1eafp th\u00e0nh \u0111\u1ea5t tr\u1ea5n V\u0129nh Thanh.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u1eddi d\u1ef1ng tr\u1ea5n l\u1ef5 Th\u00e1i Nguy\u00ean \u0111\u1ebfn \u0110\u1ed3ng M\u1ed7 (t\u00ean x\u00e3, thu\u1ed9c huy\u1ec7n \u0110\u1ed9ng H\u1ef7). Tr\u1ea5n l\u1ef5 tr\u01b0\u1edbc \u1edf B\u00ecnh K\u1ef3 (t\u00ean x\u00e3 thu\u1ed9c huy\u1ec7n Thi\u00ean Ph\u01b0\u1edbc) tr\u1ea5n Kinh B\u1eafc, \u0111\u1ecba th\u1ebf xa c\u00e1ch, b\u00e8n sai d\u1eddi \u0111\u1ebfn \u0110\u1ed3ng M\u1ed7, \u0111\u1ec3 ti\u1ec7n vi\u1ec7c cai tr\u1ecb. L\u1ea1i l\u1ea5y B\u00ecnh K\u1ef3, l\u00e0m ph\u1ee7 l\u1ef5 B\u1eafc H\u00e0, ki\u00eam l\u00fd huy\u1ec7n Thi\u00ean Ph\u01b0\u1edbc (tr\u01b0\u1edbc ki\u00eam l\u00fd huy\u1ec7n Hi\u1ec7p H\u00f2a).<\/p>\n\n\n\n<p>Trong Kinh k\u1ef3 m\u01b0a \u0111\u00e1.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y ch\u1ee9c C\u1ed1ng s\u0129 vi\u1ec7n b\u1ed5 Tri huy\u1ec7n c\u00e1c huy\u1ec7n. V\u00f5 Xu\u00e2n Th\u1ef1, ng\u01b0\u1eddi Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb, m\u1edbi ngh\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 huy\u1ec7n Ki\u1ebfn \u0110\u0103ng, v\u00ec c\u00f3 m\u1eb9 gi\u00e0 xin b\u1ed5 n\u01a1i g\u1ea7n, vua th\u01b0\u01a1ng t\u00ecnh, b\u00e8n d\u1eddi cho v\u1ec1 \u0110\u0103ng X\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho x\u00e3 d\u00e2n \u1edf Thanh Ngh\u1ec7 v\u00e0 B\u1eafc Th\u00e0nh, h\u1eb1ng n\u0103m c\u1ee9 th\u00e1ng 12 c\u1ea5p ti\u1ec1n may qu\u1ea7n \u00e1o cho l\u00ednh gi\u1ea3n. Theo l\u1ec7 c\u0169 x\u00e3 d\u00e2n ph\u1ea3i may qu\u1ea7n \u00e1o \u0111\u1ec3 c\u1ea5p. \u0110\u1ebfn nay h\u1ea1 l\u1ec7nh c\u1ea5p ti\u1ec1n 3 quan, do binh l\u00ednh t\u1ef1 may l\u1ea5y, ng\u01b0\u1eddi qu\u1ea3n su\u1ea5t kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00f2i b\u1eaft l\u00e0m l\u1ee5y cho d\u00e2n.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1eafp \u0111\u00e0i \u0110i\u1ec7n H\u1ea3i v\u00e0 b\u1ea3o An H\u1ea3i \u1edf Qu\u1ea3ng Nam (\u0111\u00e0i b\u00ean t\u1ea3 c\u1eeda bi\u1ec3n \u0110\u00e0 N\u1eb5ng, b\u1ea3o \u1edf b\u00ean h\u1eefu). Sai Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00e0nh \u0111i coi c\u00f4ng vi\u1ec7c. C\u00f4ng vi\u1ec7c xong, \u0111\u1ec3 l\u1ea1i 500 qu\u00e2n \u0111\u00f3ng gi\u1eef.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y Qu\u00fd s\u1eedu, t\u1ebf Tr\u1eddi \u0110\u1ea5t \u1edf \u0111\u00e0n Nam giao.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh l\u1ea1i ph\u00e9p tr\u01b0ng thu t\u1ea1p ph\u00fa. Vua b\u1ea3o b\u1ea7y t\u00f4i r\u1eb1ng: \u201cVi\u1ec7c ph\u00fa thu\u1ebf c\u1ee7a nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc t\u1ea5t ph\u1ea3i c\u00f3 ph\u00e9p th\u01b0\u1eddng. Nay thu\u1ebf \u0111i\u1ec1n th\u00ec c\u00f3 th\u00eam ti\u1ec1n th\u1eadp v\u1eadt, thu\u1ebf dung thu\u1ebf \u0111i\u1ec7u th\u00ec c\u00f3 th\u00eam ti\u1ec1n \u0111\u1ea7u quan \u0111\u1ec3 chi ph\u00ed ngo\u00e0i, c\u00f2n c\u00e1c t\u1ea1p ph\u00fa kh\u00e1c th\u00ec ch\u01b0a c\u00f3 \u0111\u1ecbnh ng\u1ea1ch, nh\u1eefng thu\u1ed9c l\u1ea1i ph\u1ea7n nhi\u1ec1u s\u00e1ch nhi\u1ec5u ngo\u1ea1i l\u1ec7, d\u1ee5ng \u00fd th\u00eam b\u1edbt, kh\u00f4ng k\u1ec3 xi\u1ebft t\u1ec7\u201d. B\u00e8n sai b\u1ed9 H\u1ed9 b\u00e0n \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ec3 ban h\u00e0nh (c\u1ee9 1 quan th\u00ec n\u1ed9p 6 \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n, xem 1 l\u1ea1ng b\u1ea1c th\u00ec 1 \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n xem). N\u1ebfu d\u00e1m \u0111\u00f2i h\u1ecfi ngo\u00e0i ng\u1ea1ch th\u00ec theo lu\u1eadt tr\u1ecb t\u1ed9i.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 H\u1ed9 b\u1ed9 L\u00ea Quang \u0110\u1ecbnh ch\u1ebft; t\u1eb7ng Tham ch\u00ednh. Sai Nh\u00e0 \u0111\u1ed3 c\u1ea5p g\u1ed7 quan t\u00e0i; cho 3 c\u00e2y g\u1ea5m T\u1ed1ng, 500 quan ti\u1ec1n, c\u1ea5p cho 3 ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9 phu.<\/p>\n\n\n\n<p>Gi\u00e1ng Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 H\u00ecnh b\u1ed9 Ph\u1ea1m Nh\u01b0 \u0110\u0103ng l\u00e0m Tham tri H\u00ecnh b\u1ed9. Nh\u01b0 \u0110\u0103ng tr\u01b0\u1edbc \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh x\u1eed \u00e1n qu\u00e1 n\u1eb7ng, th\u00e0nh th\u1ea7n Nguy\u1ec5n Hu\u1ef3nh \u0110\u1ee9c h\u1ea1ch \u00e1n \u1ea5y n\u00ean b\u1ecb gi\u00e1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u1ef1ng h\u00e0nh cung v\u00e0 dinh th\u1ef1 kho t\u00e0ng \u1edf B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh. Sai tr\u1ea5n th\u1ea7n l\u1ea5y 2.000 d\u00e2n \u1ee9ng d\u1ecbch, c\u1ea5p cho ti\u1ec1n g\u1ea1o h\u00e0ng th\u00e1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u1edf 60.000 quan ti\u1ec1n \u1edf kho B\u1eafc Th\u00e0nh v\u1ec1 Kinh.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Cai b\u1ea1 Qu\u1ea3ng B\u00ecnh l\u00e0 Nguy\u1ec5n Du l\u00e0m C\u1ea7n ch\u00e1nh \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129, sung Ch\u00e1nh s\u1ee9 sang c\u1ed1ng n\u01b0\u1edbc Thanh (hai l\u1ec5 c\u1ed1ng T\u00e2n m\u00f9i Qu\u00fd d\u1eadu), Thi\u00eam s\u1ef1 L\u1ea1i b\u1ed9 l\u00e0 Tr\u1ea7n V\u00e2n \u0110\u1ea1i v\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Phong sung Gi\u00e1p \u1ea5t ph\u00f3 s\u1ee9.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Tri huy\u1ec7n L\u00ea V\u0103n \u0110\u1ed3 v\u00e0 Ho\u00e0ng Kim X\u00e1n l\u00e0m Thi\u00eam s\u1ef1 L\u1ec5 b\u1ed9.<\/p>\n\n\n\n<p>Tha thu\u1ebf thi\u1ebfu cho d\u00e2n xi\u00eau d\u1ea1t \u1edf hai ch\u00e2u Lang Ch\u00e1nh v\u00e0 Tr\u00ecnh C\u1ee5 tr\u1ea5n Thanh Hoa.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u1ea7n Ch\u1ea5n v\u00e0 Nguy\u1ec5n Hi\u1ec7u t\u1ef1 Qu\u1ea3ng \u0110\u00f4ng v\u1ec1 d\u00e2ng s\u00e1ch M\u00e3 Cao v\u00e0 l\u1ecbch T\u00e2y D\u01b0\u01a1ng. Vua sai Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u1eafng d\u1ecbch ra \u0111\u1ec3 ti\u1ebfn.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 L\u1ea1i b\u1ed9 l\u00e0 Tr\u1ea7n V\u0103n Tr\u1ea1c ch\u1ebft; t\u1eb7ng Tham ch\u00ednh; c\u1ea5p cho 3 ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9 phu.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 3, sai Tham tri Binh b\u1ed9 l\u00e0 V\u00f5 \u0110\u1ee9c Th\u00f4ng sung \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec7u tr\u01b0\u1eddng thi Thanh Hoa, Th\u1ecb trung h\u1ecdc s\u0129 l\u00e0 L\u00fd Gia Du sung gi\u00e1m th\u00ed, Tham tri L\u1ec5 b\u1ed9 l\u00e0 L\u00ea Ch\u00ednh L\u1ed9 sung \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec7u tr\u01b0\u1eddng thi Ngh\u1ec7 An, Th\u1ecb trung h\u1ecdc s\u0129 l\u00e0 Ph\u1ea1m Th\u00edch sung Gi\u00e1m th\u00ed. L\u1ea5y \u0111\u1ed7 h\u01b0\u01a1ng c\u1ed1ng 21 ng\u01b0\u1eddi. (Tr\u01b0\u1eddng Thanh Hoa: L\u00ea Huy C\u00f4n, L\u00e2m V\u0103n B\u00ednh, Cao Nguy\u00ean Lu\u1eadn, Hu\u1ef3nh \u0110\u1ee9c Nh\u01a1n, Nguy\u1ec5n Gi\u00e1p, L\u00ea Duy Cao, L\u00ea H\u1eefu \u0110\u1ee9c, Nguy\u1ec5n Nh\u01a1n, V\u00f5 \u0110\u00edch, c\u1ed9ng 9 ng\u01b0\u1eddi. Tr\u01b0\u1eddng Ngh\u1ec7 An: L\u01b0u C\u00f4ng \u0110\u1ea1o, V\u00f5 Kh\u1eafc Ki\u00eam, V\u00f5 Duy T\u00e2n, Ph\u1ea1m \u0110\u00ecnh Tr\u1ecdng, H\u1ed3 Ph\u1ee9c T\u01b0\u01a1ng, Hu\u1ef3nh V\u0103n V\u1eadn, Nguy\u1ec5n Th\u1ebf C\u00e1t, Ng\u1ee5y Kh\u1eafc Th\u1eadn, L\u00ea Nguy\u00ean Chung, B\u00f9i Danh Cung, V\u00f5 Huy Qu\u00fdnh, Nguy\u1ec5n Duy Phi\u00ean, c\u1ed9ng 12 ng\u01b0\u1eddi).<\/p>\n\n\n\n<p>N\u01b0\u1edbc Xi\u00eam La sai b\u1ecdn Phi Nh\u00e3 Ma Kha A M\u1eb7c d\u00e2ng ph\u1ea9m v\u1eadt \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, v\u00e0 xin c\u00f9ng \u0111\u01b0a N\u1eb7c Ch\u0103n v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua th\u1ea5y th\u01b0 ng\u01b0\u1eddi Xi\u00eam g\u1edfi \u0111\u1ebfn, l\u1eddi l\u1ebd thu\u1eadn, b\u00e8n cho tri\u1ec7u s\u1ee9 \u0111\u1ebfn Kinh. Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho th\u00e0nh th\u1ea7n Gia \u0110\u1ecbnh ch\u1ec9nh b\u1ecb binh thuy\u1ec1n \u0111\u1ec3 ch\u1edd, \u0111em vi\u1ec7c b\u00e1o tr\u01b0\u1edbc cho quan Phi\u00ean v\u00e0 d\u00e2n Phi\u00ean bi\u1ebft. H\u01a1n m\u1ed9t th\u00e1ng s\u1ee9 Xi\u00eam tr\u1edf v\u1ec1 Gia \u0110\u1ecbnh, t\u1eb7ng cho r\u1ea5t h\u1eadu (t\u1eb7ng Ph\u1eadt v\u01b0\u01a1ng 40 l\u1ea1ng v\u00e0ng, 500 l\u1ea1ng b\u1ea1c, cho vua th\u1ee9 hai 20 l\u1ea1ng v\u00e0ng, 300 l\u1ea1ng b\u1ea1c).<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ed5i c\u1eeda Eo l\u00e0m c\u1eeda Thu\u1eadn An. X\u00e2y \u0111\u00e0i Tr\u1ea5n H\u1ea3i, sai Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c Xuy\u00ean tr\u00f4ng coi c\u00f4ng vi\u1ec7c. Vua th\u1ea5y l\u00e0 n\u01a1i tr\u1ecdng y\u1ebfu c\u1ee7a h\u1ea3i c\u01b0\u01a1ng (1. H\u1ea3i c\u01b0\u01a1ng: B\u1edd c\u00f5i ph\u00eda bi\u1ec3n.), b\u00e8n x\u00e2y \u0111\u00e0i \u1edf b\u00ean c\u1ea1nh. L\u1ea1i th\u1ea5y b\u1edd bi\u1ec3n \u1edf tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e0i n\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n ng\u00e0y v\u1ed7 x\u00f3i v\u00e0o, g\u1ea7n t\u1edbi ch\u00e2n \u0111\u00e0i, b\u00e8n sai \u0111\u00f3ng c\u1ecdc x\u00e2y k\u00e8 \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng s\u00f3ng bi\u1ec3n. Th\u01b0\u1edfng cho binh l\u00ednh l\u00e0m vi\u1ec7c h\u01a1n 10.000 quan ti\u1ec1n. D\u00e2n phu ph\u1ee5 gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n thu\u1ebf th\u00e2n, h\u1eb1ng n\u0103m c\u1ea5p cho g\u1ea1o l\u01b0\u01a1ng 200 ph\u01b0\u01a1ng. (Ch\u1ed7 n\u00e0y nguy\u00ean t\u00ean l\u00e0 No\u00e3n h\u1ea3i kh\u1ea9u (2.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; V\u1ed1n l\u00e0&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; (Y\u00eau h\u1ea3i kh\u1ea9u, Y\u00eau t\u1ee9c l\u00e0 Eo) m\u00e0 l\u1ed9n th\u00e0nh.), t\u1ee5c g\u1ecdi l\u00e0 Eo, \u00fd n\u00f3i l\u00e0 n\u01a1i n\u00f4ng h\u1eb9p kh\u00f3 \u0111i. \u1edf Kinh s\u01b0 ch\u1ec9 c\u00f3 c\u1eeda n\u00e0y v\u00e0 c\u1eeda T\u01b0 Dung l\u00e0 hai. T\u1eeb khi c\u1eeda T\u01b0 Dung ng\u00e0y c\u1ea1n th\u00ec s\u1ef1 h\u1ea3i v\u1eadn \u0111\u1ec1u ra c\u1eeda n\u00e0y, r\u1ea5t xung y\u1ebfu, m\u00e0 \u0111\u01b0\u1eddng l\u1ea1ch quanh co, b\u00ean c\u1ea1nh c\u00f3 b\u00e3i c\u00e1t ng\u1ea7m r\u1ea5t tr\u1edf ng\u1ea1i cho \u0111\u01b0\u1eddng bi\u1ec3n. \u0110\u1ebfn khi v\u00e2ng \u0111\u1eb7t t\u00ean n\u00e0y th\u00ec t\u1eeb \u0111\u1ea5y bu\u1ed3m gi\u00f3 thu\u1eadn l\u1ee3i, mu\u00f4n thu\u1edf nh\u1edd \u01a1n).<\/p>\n\n\n\n<p>Tham hi\u1ec7p Kinh B\u1eafc l\u00e0 Ho\u00e0ng Xu\u00e2n T\u00fa \u1ed1m ph\u1ea3i ngh\u1ec9 vi\u1ec7c, l\u1ea5y Tri ph\u1ee7 Ti\u00ean H\u01b0ng l\u00e0 L\u00ea B\u00ecnh Khu\u00ea l\u00e0m Tham hi\u1ec7p Kinh B\u1eafc.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Tri ph\u1ee7 H\u00e0 Hoa l\u00e0 Tr\u1ea7n L\u1ee3i Trinh l\u00e0m Thi\u00eam s\u1ef1 L\u1ea1i b\u1ed9, Tri ph\u1ee7 \u0110oan H\u00f9ng l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Khi\u00eam l\u00e0m Thi\u00eam s\u1ef1 Binh b\u1ed9, Tri huy\u1ec7n Nam Xang l\u00e0 Cao Huy Di\u1ec7u sung H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n.<\/p>\n\n\n\n<p>Tha gi\u1ea3m thu\u1ebf ru\u1ed9ng n\u0103m nay. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c\u0110\u1ee9c c\u1ee7a vua ch\u1eb3ng g\u00ec l\u1edbn b\u1eb1ng y\u00eau d\u00e2n; ch\u00ednh tr\u1ecb t\u1ed1t tr\u01b0\u1edbc n\u00ean \u1edf nh\u1eb9 thu\u1ebf. T\u1eeb x\u01b0a c\u00e1c \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng l\u00ean ng\u00f4i tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc, ch\u01b0a ai t\u1eebng kh\u00f4ng l\u1ea5y vi\u1ec7c v\u1ed7 y\u00ean d\u00e2n ch\u00fang l\u00e0m c\u1ea7n. Nay m\u01b0a n\u1eafng b\u1ea5t th\u01b0\u1eddng, th\u00f3c l\u00faa ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c m\u01b0\u1eddi ph\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a, tr\u1eabm ngh\u0129 \u0111\u1ebfn \u0111\u1eddi s\u1ed1ng c\u1ee7a d\u00e2n, \u01a1n tr\u1ea1ch mu\u1ed1n cho xu\u1ed1ng kh\u1eafp. V\u1eady tha gi\u1ea3m cho thu\u1ebf t\u00f4 n\u0103m nay, b\u1ed1n dinh tr\u1ef1c l\u1ec7 gi\u1ea3m 5 ph\u1ea7n 10, Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i, B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh, Ph\u00fa Y\u00ean, B\u00ecnh H\u00f2a gi\u1ea3m 4 ph\u1ea7n 10, B\u00ecnh Thu\u1eadn, Gia \u0110\u1ecbnh, Ngh\u1ec7 An gi\u1ea3m 3 ph\u1ea7n 10, Thanh Hoa, Thanh B\u00ecnh, B\u1eafc Th\u00e0nh gi\u1ea3m 2 ph\u1ea7n 10\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u00e0m duy\u1ec7t tuy\u1ec3n t\u1eeb Qu\u1ea3ng B\u00ecnh tr\u1edf v\u00e0o Nam \u0111\u1ebfn Gia \u0110\u1ecbnh. Sai b\u1ecdn Tr\u1ea7n \u0110\u0103ng Long, Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c Huy\u00ean, Nguy\u1ec5n V\u0103n So\u1ea1n, L\u00ea B\u00e1 Ph\u1ea9m, Nguy\u1ec5n C\u1eedu An, Tr\u1ea7n V\u0103n Tu\u1ea5n, Phan V\u0103n Th\u00fay, Nguy\u1ec5n V\u0103n H\u1ef1u, c\u1ed9ng 24 ng\u01b0\u1eddi chia nhau \u0111i c\u00e1c n\u01a1i. (Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c, Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb, Qu\u1ea3ng B\u00ecnh, Qu\u1ea3ng Nam v\u00e0 Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i l\u00e0m th\u00e1ng 5, B\u00ecnh H\u00f2a th\u00e1ng 6, B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh, Ph\u00fa Y\u00ean th\u00e1ng 7, B\u00ecnh Thu\u1eadn, Phi\u00ean An, Bi\u00ean H\u00f2a, \u0110\u1ecbnh T\u01b0\u1eddng, V\u0129nh Thanh th\u00e1ng 10. K\u1ef3 h\u1ea1n, s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb 25.000 tr\u1edf l\u00ean h\u1ea1n 20 ng\u00e0y, 10.000 ng\u01b0\u1eddi tr\u1edf l\u00ean h\u1ea1n 15 ng\u00e0y, kh\u00f4ng \u0111\u1ea7y 10.000 ng\u01b0\u1eddi h\u1ea1n 10 ng\u00e0y, \u0111\u1ec1u l\u1ea5y ng\u00e0y m\u1edf tr\u01b0\u1eddng<\/p>\n\n\n\n<p>b\u1eaft \u0111\u1ea7u).<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh l\u1ea1i thu\u1ebf bu\u00f4n \u0111\u01b0\u1eddng b\u1ed9 \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh. Ph\u00e0m nh\u1eefng l\u00e1i bu\u00f4n ng\u01b0\u1eddi Thanh, \u0111i qua \u0111\u01b0\u1eddng L\u1ea1ng S\u01a1n v\u1ec1, c\u00f9ng c\u00e1c thuy\u1ec1n c\u00f4ng t\u01b0 ch\u1edf ng\u01b0\u1eddi l\u00e1i bu\u00f4n, th\u00ec s\u1edf t\u1ea1i \u0111\u00e1nh thu\u1ebf h\u00e0ng h\u00f3a. (C\u1ee9 gi\u00e1 h\u00e0ng h\u00f3a 100 quan th\u00ec n\u1ed9p 2 quan 5 ti\u1ec1n thu\u1ebf, \u1edf th\u00e0nh th\u00ec do ph\u1ee7 Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c cho gi\u1ea5y th\u00f4ng quan, \u0111\u1ebfn L\u1ea1ng S\u01a1n th\u00ec tr\u1ea5n \u0111\u1ed5i c\u1ea5p gi\u1ea5y kh\u00e1c).<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00e2n Man b\u1ea3y s\u00e1ch Cam L\u1ed9 v\u00e0o c\u1ed1ng. L\u1ea5y b\u1ecdn th\u1ed5 t\u00f9 l\u00e0 Ph\u1ee5 B\u00f4, Quan Chi\u00eau, Ph\u1ee5 \u0110\u1ed3n l\u00e0m sai tr\u01b0\u1edfng ba Man Th\u01b0\u1ee3ng K\u1ebf, Ph\u00e1 B\u0103ng, L\u00e0ng Th\u00ecn. (T\u1ee5c Man l\u00e0 th\u1ebf t\u1eadp, nh\u00e2n \u0111\u00f3 cho l\u00e0m).<\/p>\n\n\n\n<p>Ngh\u1ec7 An \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00f9a h\u1ea1 th\u00e1ng 4, ng\u00e0y m\u1ed3ng 1, t\u1ebf h\u1ea1 h\u01b0\u1edfng. Vua \u0111\u1ebfn Th\u00e1i mi\u1ebfu l\u00e0m l\u1ec5. (T\u1eeb m\u00f9a thu n\u0103m T\u00e2n m\u00f9i, vua c\u00f3 tang, l\u1ec5 mi\u1ebfu h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ec1u sai ho\u00e0ng t\u1eed ho\u00e0ng th\u00e2n t\u1ebf thay. \u0110\u1ebfn nay vua m\u1edbi th\u00e2n \u0111\u1ebfn l\u00e0m l\u1ec5).<\/p>\n\n\n\n<p>Vua ra c\u1eeda bi\u1ec3n Thu\u1eadn An xem \u0111\u00e0i Tr\u1ea5n H\u1ea3i.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u1ef1ng \u0111\u1ec1n th\u1ea7n (n\u0103m Minh M\u1ec7nh th\u1ee9 3, \u0111\u1ed5i l\u00e0m mi\u1ebfu Nam H\u1ea3i Long V\u01b0\u01a1ng) v\u00e0 \u0111\u1ec1n Thai D\u01b0\u01a1ng phu nh\u00e2n \u1edf c\u1eeda bi\u1ec3n Thu\u1eadn An.<\/p>\n\n\n\n<p>Chi\u1ebfu cho T\u1ed5ng tr\u1ea5n th\u00e0nh Gia \u0110\u1ecbnh l\u00e0 L\u00ea V\u0103n Duy\u1ec7t v\u00e0 Hi\u1ec7p t\u1ed5ng tr\u1ea5n l\u00e0 Ng\u00f4 Nh\u01a1n T\u0129nh \u0111\u1ea1i ph\u00e1t th\u1ee7y binh h\u01a1n 13.000 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0a qu\u1ed1c v\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2n L\u1ea1p l\u00e0 N\u1eb7c Ch\u0103n v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc. Sai Ph\u00f3 t\u1ed5ng tr\u1ea5n Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ea5n B\u1eedu t\u1ea1m l\u00e0m vi\u1ec7c th\u00e0nh. Ng\u00e0y Canh t\u00fd, qu\u00e2n ta ph\u00e1t t\u1eeb Gia \u0110\u1ecbnh. S\u1ee9 Xi\u00eam l\u00e0 b\u1ecdn Phi Nh\u00e3 Ma Kha A M\u1eb7c \u0111em s\u1ee9 b\u1ed9 Xi\u00eam \u0111i theo. Ng\u00e0y T\u00e2n h\u1ee3i, qu\u00e2n ta \u0111\u1ebfn Long \u00dac. T\u01b0\u1edbng Xi\u00eam l\u00e0 b\u1ecdn Phi Nh\u00e3 Ph\u00ec Sai B\u00f4 Li\u00ean Tra, Phi Nh\u00e3 Ph\u00ec Ph\u1ea1t C\u00f4 S\u0129 \u0111\u1ebfn c\u1eeda qu\u00e2n l\u1ea1y t\u1edd chi\u1ebfu. Ng\u00e0y \u1ea5t m\u00e3o, N\u1eb7c Ch\u0103n v\u00e0o th\u00e0nh La B\u00edch. Sai b\u1ec1 t\u00f4i l\u00e0 Cao La H\u00e2m l\u1ea5y 500 qu\u00e2n h\u1ed9 v\u1ec7. B\u1ecdn V\u0103n Duy\u1ec7t \u0111\u1ecbnh r\u00f5 hi\u1ec7u l\u1ec7nh, c\u1ea5m c\u01b0\u1edbp b\u00f3c, t\u1ecf uy t\u00edn, th\u01b0\u01a1ng d\u00e2n Di, ng\u01b0\u1eddi Xi\u00eam nghe ti\u1ebfng, r\u1ee5t r\u00e8 s\u1ee3 h\u00e3i. D\u00e2n Phi\u00ean nh\u1edd \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y N\u1eb7c Ch\u0103n sang \u1edf n\u01b0\u1edbc ta, ng\u01b0\u1eddi Xi\u00eam l\u1ea5y l\u00e0m gi\u1eadn, c\u00f9ng nhau b\u00e0n m\u01b0u r\u1eb1ng: \u201cN\u01b0\u1edbc Xi\u00eam l\u00e0 m\u1ed9t n\u01b0\u1edbc l\u1edbn, \u0111\u00e3 kh\u00f4ng sai khi\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 l\u1ea1i b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi sai khi\u1ebfn, th\u00ec c\u00f2n ra n\u01b0\u1edbc g\u00ec n\u1eefa\u201d. B\u00e8n b\u00e0n mu\u1ed1n l\u1ea5y \u0111\u1ea5t B\u1eafc T\u1ea7m B\u00f4n phong cho N\u1eb7c Nguy\u00ean. Nh\u01b0ng l\u1ea1i s\u1ee3 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ta h\u1ecfi t\u1ed9i, kh\u00f4ng d\u00e1m xin. Khi nghe tin N\u1eb7c Ch\u0103n s\u1eafp v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc, cho r\u1eb1ng qu\u00e2n ta \u0111i xa, ch\u1eafc kh\u00f4ng c\u00f3 nhi\u1ec1u, b\u1ec1 ngo\u00e0i tuy sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn h\u1ed9i \u0111\u01b0a N\u1eb7c Ch\u0103n v\u1ec1, t\u1ecf ra h\u00f2a h\u1ea3o, m\u00e0 trong th\u00ec s\u1eeda so\u1ea1n \u0111\u00e1nh nhau, ng\u1ea7m mu\u1ed1n nh\u00e2n l\u00fac s\u01a1 h\u1edf \u0111\u00e1nh \u00fap \u0111\u1ec3 cho h\u1ea3 gi\u1eadn. \u0110\u1ebfn b\u1ea5y gi\u1edd qu\u00e2n V\u0103n Duy\u1ec7t k\u00e9o \u0111\u1ebfn, thanh th\u1ebf l\u1eebng l\u1eaby, ng\u01b0\u1eddi Xi\u00eam b\u00e8n th\u00f4i m\u01b0u m\u00f4, sai s\u1ee9 \u0111em s\u1ea3n v\u1eadt cho N\u1eb7c Ch\u0103n v\u00e0 \u1ee7y l\u1ea1o t\u01b0\u1edbng s\u0129 ta. Nh\u01b0ng qu\u00e2n Xi\u00eam \u0111\u00f3ng \u1edf Long \u00dac l\u00e2u kh\u00f4ng r\u00fat v\u1ec1, h\u1eb9n \u0111\u01b0a N\u1eb7c Nguy\u00ean v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc l\u1ea1i kh\u00f4ng \u0111\u01b0a. B\u1ecdn V\u0103n Duy\u1ec7t \u0111em \u0111\u1ee7 t\u00ecnh tr\u1ea1ng t\u00e2u l\u00ean, v\u00e0 n\u00f3i: \u201cXi\u00eam La mu\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c Ch\u00e2n L\u1ea1p th\u00ec ph\u1ea3i d\u00f9ng N\u1eb7c Nguy\u00ean l\u00e0m m\u00f3n h\u00e0ng qu\u00fd, m\u00e0 ta mu\u1ed1n che ch\u1edf \u0111\u1ea5t Gia \u0110\u1ecbnh t\u1ea5t ph\u1ea3i d\u00f9ng N\u1eb7c Ch\u0103n l\u00e0m phi\u00ean th\u1ea7n. Ta \u0111\u01b0a N\u1eb7c Ch\u0103n v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc, ng\u01b0\u1eddi Xi\u00eam b\u1ea5t l\u1ee3i nhi\u1ec1u l\u1eafm, ch\u01b0a ch\u1eafc h\u1ecd \u0111\u00e3 kh\u00f4ng m\u01b0u t\u00ednh kh\u00e1c, m\u00e0 phi\u00ean v\u01b0\u01a1ng ch\u01b0a ch\u1eafc \u0111\u00e3 kh\u1ecfi lo v\u1ec1 sau. Nay qu\u00e2n ta \u0111\u00f3ng l\u00e2u th\u00ec gi\u00e0 qu\u00e2n m\u00e0 ph\u00ed c\u1ee7a, v\u1ec1 h\u1ebft th\u00ec phi\u00ean v\u01b0\u01a1ng \u0111\u01a1n nh\u01b0\u1ee3c m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 ph\u00f2ng b\u1ecb. V\u1ea3 th\u00e0nh La B\u00edch ch\u1eadt h\u1eb9p, kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 gi\u1eef. Xin \u0111\u1eafp th\u00e0nh Nam Vang cho phi\u00ean v\u01b0\u01a1ng \u1edf, \u0111\u1eafp th\u00e0nh L\u00f4 Y\u00eam \u0111\u1ec3 ch\u1ee9a l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c. Khi th\u00e0nh \u0111\u1eafp xong s\u1ebd \u0111\u1ec3 m\u1ed9t s\u1ed1 qu\u00e2n l\u1ea1i b\u1ea3o h\u1ed9 n\u01b0\u1edbc \u1ea5y, c\u00f2n \u0111\u1ea1i binh th\u00ec r\u00fat v\u1ec1 Gia \u0110\u1ecbnh, ch\u1edd xem \u0111\u1ed9ng t\u0129nh. Nh\u01b0 th\u1ebf th\u00ec l\u1ebd thu\u1eadn ngh\u1ecbch c\u00f3 kh\u00e1c, t\u00ecnh h\u00ecnh lao d\u1eadt kh\u00f4ng gi\u1ed1ng nhau, mu\u1ed1n \u0111\u00e1nh th\u00ec \u0111\u00e1nh, mu\u1ed1n h\u00f2a th\u00ec h\u00f2a, ph\u1ea7n th\u1eafng v\u1eabn thu\u1ed9c v\u1ec1 ta\u201d. Vua r\u1ea5t l\u1ea5y l\u00e0m ph\u1ea3i, b\u00e8n chi\u1ebfu cho L\u00ea V\u0103n Duy\u1ec7t \u0111em th\u1ee7y qu\u00e2n \u0111\u00f3ng gi\u1eef s\u00f4ng X\u00e0 N\u0103ng v\u00e0 \u0111em b\u1ed9 qu\u00e2n \u0111\u00f3ng \u0111\u1ed3n c\u00e1c n\u01a1i tr\u1ecdng y\u1ebfu, m\u00e0 k\u00edp g\u1eedi qu\u1ed1c th\u01b0 tr\u00e1ch n\u01b0\u1edbc Xi\u00eam r\u1eb1ng: \u201cXi\u00eam v\u01b0\u01a1ng v\u1ed1n mu\u1ed1n Ch\u0103n v\u00e0 Nguy\u00ean gi\u1ea3i m\u1ed1i th\u00f9 o\u00e1n cho tr\u1ecdn t\u00ecnh ngh\u0129a anh em, nay Ch\u0103n \u0111\u00e3 v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc m\u00e0 Xi\u00eam ch\u01b0a gi\u1ea3i binh l\u00e0 t\u1ea1i c\u1edb g\u00ec? Ph\u00e0m c\u1ee9u tai n\u1ea1n, th\u01b0\u01a1ng l\u00e1ng gi\u1ec1ng, g\u00e2y \u0111\u1ee9c m\u00e0 gi\u00fap ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng \u00fd mu\u1ed1n, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111\u1ea1o \u0111\u1eddi x\u01b0a. N\u1ebfu l\u00e0m \u1edf tr\u01b0\u1edbc m\u00e0 \u0111\u1ec3 o\u00e1n sau, th\u00ec vi\u1ec7c c\u1ea5t qu\u00e2n \u1ea5y ch\u1eb3ng l\u00e0 tr\u00e1i l\u1eafm sao? Hu\u1ed1ng chi N\u1eb7c Nguy\u00ean ph\u1ea3n anh gi\u1eef n\u01b0\u1edbc, t\u1ed9i kh\u00f4ng k\u1ec3 xi\u1ebft. B\u1ea3n qu\u1ed1c c\u00f9ng v\u1edbi Xi\u00eam v\u01b0\u01a1ng s\u1edf d\u0129 l\u00e0m ng\u01a1 \u0111\u1ec3 \u0111\u00f3, l\u00e0 ngh\u0129 n\u00f3 c\u00f2n tr\u1ebb, mu\u1ed1n cho \u0111\u1ed5i l\u1ed7i m\u00e0 th\u00f4i. Nay N\u1eb7c Ch\u0103n \u0111\u00e3 bi\u1ebft \u01a1n Xi\u00eam v\u01b0\u01a1ng khoan tha th\u00ec N\u1eb7c Nguy\u00ean h\u00e1 ch\u1eb3ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn \u01a1n b\u1ea3n qu\u1ed1c dung th\u1ee9 sao m\u00e0 c\u00f2n c\u1ee9 ch\u1ea5p m\u00ea m\u1ed9t \u0111\u01b0\u1eddng nh\u01b0 th\u1ebf? Th\u1eed ngh\u0129 xem, k\u1ebb gi\u1eb7c \u0111\u00e3 b\u1ecb thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec1u mu\u1ed1n gi\u1ebft th\u00ec c\u00f2n tr\u1ed1n v\u00e0o n\u01b0\u1edbc n\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee3c?\u201d. Ng\u01b0\u1eddi Xi\u00eam nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0 c\u1ea3 s\u1ee3, t\u1ee9c th\u00ec sai t\u01b0\u1edbng lui qu\u00e2n \u0111\u1ebfn B\u1eafc T\u1ea7m B\u00f4n m\u00e0 sai N\u1eb7c Nguy\u00ean vi\u1ebft th\u01b0 n\u00f3i t\u00ecnh anh em \u0111\u1ec3 t\u1ea1 N\u1eb7c Ch\u0103n. Nh\u01b0ng cu\u1ed1i c\u00f9ng Nguy\u00ean ch\u01b0a ch\u1ecbu v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua l\u1ea1i th\u1ea5y n\u01b0\u1edbc Phi\u00ean m\u1edbi y\u00ean, kho t\u00e0ng tr\u1ed1ng r\u1ed7ng, cho N\u1eb7c Ch\u0103n 3.500 l\u1ea1ng b\u1ea1c, 5.000 quan ti\u1ec1n v\u00e0 10.000 h\u1ed9c th\u00f3c. N\u1eb7c Ch\u0103n c\u00f9ng v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi trong n\u01b0\u1edbc d\u00e2ng bi\u1ec3u t\u1ea1 \u01a1n. Qu\u00e2n ta \u0111\u1eafp th\u00e0nh Nam Vang v\u00e0 th\u00e0nh L\u00f4 Y\u00eam, x\u00e2y \u0111\u00e0i An Bi\u00ean (\u1edf \u0111\u1ea5t Qu\u1ef7 Ch\u00e0ng Oa [Chroy Changvar]), tr\u00ean \u0111\u00e0i d\u1ef1ng nh\u00e0 Nhu Vi\u1ec5n \u0111\u1ec3 l\u00e0m n\u01a1i Phi\u00ean v\u01b0\u01a1ng b\u00e1i v\u1ecdng.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u1eeda \u0111\u1ec1n th\u1edd Khai qu\u1ed1c c\u00f4ng th\u1ea7n Nguy\u1ec5n H\u1eefu K\u00ednh. (\u0110\u1ec1n \u1edf Nam Vang; tr\u01b0\u1edbc kia Nguy\u1ec5n H\u1eefu K\u00ednh \u0111i kinh l\u01b0\u1ee3c Ch\u00e2n L\u1ea1p \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf \u0111\u1ea5y; sau khi ch\u1ebft, d\u00e2n Ch\u00e2n L\u1ea1p l\u00e0m \u0111\u1ec1n th\u1edd ngay \u0111\u1ea5y, g\u1ecdi l\u00e0 \u0111\u1ec1n L\u1ec5 c\u00f4ng).<\/p>\n\n\n\n<p>Tha thu\u1ebf th\u00e2n n\u0103m nay cho h\u01b0\u01a1ng binh \u1edf b\u1ed1n tr\u1ea5n Gia \u0110\u1ecbnh theo vi\u1ec7c qu\u00e2n \u1edf La B\u00edch. (D\u00e2n \u0111\u1ed3n \u0111i\u1ec1n c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c tha th\u00f3c s\u01b0u).<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u1ebf hai th\u1ee9 c\u00e2n l\u00e0 c\u00e2n b\u00ecnh thi\u00ean v\u00e0 c\u00e2n trung b\u00ecnh. Ph\u00e0m c\u00e1c h\u00f3a h\u1ea1ng \u0111\u1ed3ng thi\u1ebfc k\u1ebdm s\u1eaft th\u00ec d\u00f9ng c\u00e2n b\u00ecnh thi\u00ean, v\u00e0ng, b\u1ea1c th\u00ec d\u00f9ng c\u00e2n trung b\u00ecnh.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 5, ng\u00e0y \u1ea5t h\u1ee3i, y\u1ebft l\u0103ng Th\u1ee5y th\u00e1nh.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y M\u1eadu d\u1ea7n xa gi\u00e1 \u0111i tu\u1ea7n Qu\u1ea3ng Nam. Sai b\u1ecdn Ph\u1ea1m V\u0103n Nh\u01a1n, Nguy\u1ec5n V\u0103n Nh\u01a1n, Nguy\u1ec5n V\u0103n Khi\u00eam, Tr\u1ecbnh Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c \u1edf l\u1ea1i gi\u1eef kinh th\u00e0nh; ph\u00e0m nh\u1eefng ch\u01b0\u01a1ng s\u1edb c\u1ee7a \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng t\u1eeb Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb ra B\u1eafc \u0111\u1ebfn Kinh th\u00ec ph\u1ea3i chuy\u1ec3n \u0111\u1ec7 \u0111\u1ebfn h\u00e0nh t\u1ea1i.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y T\u00e2n t\u1ef5 \u0111\u1ebfn \u0110\u00e0 N\u1eb5ng, xem \u0111\u00e0i \u0110i\u1ec7n H\u1ea3i.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y \u1ea5t d\u1eadu, sai quan y\u1ebft l\u0103ng V\u0129nh Di\u1ec5n v\u00e0 l\u0103ng V\u0129nh Di\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>Ph\u00e1t c\u00e1c qu\u00e2n v\u00e9t s\u00f4ng H\u00e0 Th\u00e2n, th\u01b0\u1edfng cho 3.000 quan ti\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y T\u00e2n m\u00e3o, xa gi\u00e1 tr\u1edf v\u1ec1.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u1ef1ng \u0111\u00e0i h\u1ecfa hi\u1ec7u \u1edf n\u00fai Ch\u00e2u M\u00e3i v\u00e0 n\u00fai Quy S\u01a1n.<\/p>\n\n\n\n<p>Kh\u1edfi ph\u1ee5c Nguy\u1ec5n V\u0103n Nh\u01b0 l\u00e0m \u00e1n th\u1ee7 c\u1eeda bi\u1ec3n \u0110\u00e0 N\u1eb5ng, sai \u0111\u1ed1c c\u00e1c qu\u00e2n \u0111\u00f3ng 35 chi\u1ebfc thuy\u1ec1n sam b\u1ea3n. Cho qu\u00e2n v\u00e0 th\u1ee3 1.900 quan ti\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Thi\u00eam s\u1ef1 C\u00f4ng b\u1ed9 l\u00e0 Tr\u1ea7n Ng\u1ecdc Qu\u1ea3n l\u00e0m Cai b\u1ea1 Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c, Thi\u00eam s\u1ef1 H\u00ecnh b\u1ed9 l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Quang l\u00e0m Cai b\u1ea1 Qu\u1ea3ng B\u00ecnh, Thi\u00eam s\u1ef1&nbsp; L\u1ea1i b\u1ed9 l\u00e0 Ng\u00f4 L\u01b0\u01a1ng Uy\u1ec3n l\u00e0m Cai b\u1ea1 B\u00ecnh H\u00f2a, Thi\u00eam s\u1ef1 H\u1ed9 b\u1ed9 l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Di\u00ean l\u00e0m K\u00fd l\u1ee5c Bi\u00ean H\u00f2a. Di\u00ean \u0111\u1ebfn n\u01a1i th\u00ec ch\u1ebft.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Thi\u00eam s\u1ef1 C\u00f4ng b\u1ed9 l\u00e0 L\u00ea \u0110\u1eafc T\u1ea7n l\u00e0m K\u00fd l\u1ee5c Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb (T\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc b\u1ecb bi\u1ebfm, kh\u1edfi ph\u1ee5c l\u00e0m Thi\u00eam s\u1ef1).<\/p>\n\n\n\n<p>Kho H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng ch\u00e1y, ch\u00e1y m\u1ea5t h\u01a1n 2.000 h\u1ed9c th\u00f3c. Quan B\u1eafc Th\u00e0nh t\u00e2u xin b\u1eaft t\u1ed9i Tr\u1ea5n th\u1ee7 Tr\u1ea7n C\u00f4ng Hi\u1ebfn v\u00e0 b\u1eaft b\u1ed3i th\u01b0\u1eddng. Vua n\u00f3i: \u201cC\u00f4ng Hi\u1ebfn kh\u00f4ng bi\u1ebft gi\u1eef l\u1eeda t\u1ed9i \u0111\u00e1ng ph\u1ea1t, ph\u1ea1t ba con tr\u00e2u v\u00e0 tha b\u1ed3i th\u01b0\u1eddng\u201d. (T\u1eeb tr\u01b0\u1edbc l\u1ec7 b\u1ed5ng c\u1ee7a quan vi\u00ean ch\u01b0a \u0111\u1ecbnh, ai b\u1ecb t\u1ed9i \u0111\u00e1ng ph\u1ea1t th\u00ec ph\u1ea1t 3 tr\u00e2u hay 5 tr\u00e2u, m\u1ed7i con tr\u00e2u n\u1ed9p thay 5 quan ti\u1ec1n).<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf l\u00e3nh \u0111\u1ed1c tr\u1ea5n Thanh Hoa l\u00e0 T\u00f4n Th\u1ea5t Ch\u01b0\u01a1ng \u1ed1m, xin gi\u1ea3i ch\u1ee9c v\u1ec1 Kinh \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb. Vua y cho. L\u1ea5y \u0110\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf Trung dinh qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch l\u00e0 Tr\u1ea7n C\u00f4ng L\u1ea1i l\u00e3nh Tr\u1ea5n th\u1ee7 Thanh Hoa.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n So\u1ea1n l\u00e0m Ph\u00f3 \u0111\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf Trung dinh qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch \u0111i th\u00fa Thanh Hoa.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 H\u1eefu nh\u1ea5t Th\u1ecb trung l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Nguy\u1ec7t l\u00e0m \u00e1n th\u1ee7 Tr\u1ea5n H\u1ea3i \u0111\u00e0i.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 6, l\u1ea5y Cai c\u01a1 Th\u1ee7y qu\u00e2n l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Phong l\u00e0m Qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 Trung d\u1ef1c, B\u00f9i V\u0103n T\u00e2m v\u00e0 L\u00ea V\u0103n Quang l\u00e0m Ch\u00e1nh ph\u00f3 qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 Ti\u1ec1n d\u1ef1c, Tr\u1ea7n H\u1eefu Th\u00ecn v\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng V\u0103n T\u1ea1i l\u00e0m Ch\u00e1nh ph\u00f3 qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 T\u1ea3 d\u1ef1c, Hu\u1ef3nh V\u0103n Ung v\u00e0 V\u00f5 V\u0103n \u0110oan l\u00e0m Ch\u00e1nh ph\u00f3 qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 H\u1eefu d\u1ef1c, V\u00f5 V\u0103n Ho\u00e1n v\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Thu\u1eadn l\u00e0m Ch\u00e1nh ph\u00f3 qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 H\u1eadu d\u1ef1c, Cai c\u01a1 T\u1ea3 qu\u00e2n l\u00e0 L\u00ea Tr\u1ecdng Ng\u0169 l\u00e0m Ph\u00f3 qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 Trung ki\u00ean, Phan Long V\u00e2n l\u00e0m Ph\u00f3 qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 T\u1ea3 ki\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua ngh\u0129 t\u1edbi nh\u1eefng binh \u1edf Thanh Ngh\u1ec7 v\u00e0 B\u1eafc Th\u00e0nh \u0111i th\u00fa \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh, \u0111\u01b0\u1eddng s\u00e1 xa x\u00f4i, h\u1ea1 l\u1ec7nh cho th\u00e0nh tr\u1ea5n thu l\u1ea5y s\u1ed1 ti\u1ec1n ph\u1ee5 d\u01b0\u1ee1ng v\u00e0 ti\u1ec1n qu\u1ea7n \u00e1o c\u1ee7a c\u00e1c x\u00e3 d\u00e2n \u0111em n\u1ed9p kho, m\u00e0 sai Gia \u0110\u1ecbnh ph\u00e1t ti\u1ec1n kho ra \u0111\u1ec3 c\u1ea5p cho binh.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ed5 ph\u1ec9 \u1edf Ngh\u1ec7 An c\u01b0\u1edbp b\u00f3c c\u00e1c huy\u1ec7n Qu\u1ef3nh L\u01b0u, \u0110\u00f4ng Th\u00e0nh, Nam \u0110\u01b0\u1eddng, Thanh Ch\u01b0\u01a1ng, La S\u01a1n, H\u01b0\u01a1ng S\u01a1n; Qu\u1ea3n ph\u1ee7 \u0110\u1ee9c Quang l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Tu\u1ea5n \u0111\u00e1nh b\u1ecb ch\u1ebft. Tr\u1ea5n th\u1ee7 Hu\u1ef3nh Vi\u1ebft To\u1ea3n \u0111em qu\u00e2n \u0111u\u1ed5i b\u1eaft, gi\u1eb7c tr\u1ed1n sang V\u1ea1n T\u01b0\u1ee3ng. Vi\u1ebft To\u1ea3n g\u1eedi th\u01b0 khi\u1ebfn [V\u1ea1n T\u01b0\u1ee3ng] gi\u1eef n\u01a1i hi\u1ec3m y\u1ebfu \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n, th\u1ebf gi\u1eb7c c\u00e0ng nguy. Quan qu\u00e2n b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0 ch\u00e9m ch\u1ebft r\u1ea5t nhi\u1ec1u. Vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng: \u201cB\u1ecdn ti\u1ec3u d\u00e2n \u0111\u00f3i r\u00e9t, \u0111\u1ebfn n\u1ed7i l\u1ee1 ch\u00e2n, c\u0169ng nh\u01b0 chim \u0111\u1ebfn l\u00fac c\u00f9ng th\u00ec m\u1ed5, th\u00fa \u0111\u1ebfn l\u00fac c\u00f9ng th\u00ec v\u1ed3. Nay kh\u00f4ng n\u00ean \u0111u\u1ed5i \u0111\u00e1nh t\u1edbi c\u00f9ng, ch\u1ec9 n\u00ean ph\u00f2ng b\u1ecb nghi\u00eam nh\u1eb7t, \u0111\u1eebng \u0111\u1ec3 n\u00f3 lan r\u1ed9ng ra m\u00e0 l\u00e0m kh\u1ed5 cho tr\u0103m h\u1ecd th\u00f4i\u201d. Nh\u00e2n d\u1ee5 cho V\u1ea1n T\u01b0\u1ee3ng b\u00e3i binh, v\u00e0 h\u1eadu th\u01b0\u1edfng cho. Truy t\u1eb7ng V\u0103n Tu\u1ea5n l\u00e0m Cai c\u01a1. L\u1ea5y V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 T\u01b0\u01a1ng v\u00f5 l\u00e0 Phan B\u00e1 Ph\u1ee5ng l\u00e0m Qu\u1ea3n ph\u1ee7 \u0110\u1ee9c Quang.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y Qu\u00fd s\u1eedu, vua y\u1ebft l\u0103ng Th\u1ee5y th\u00e1nh.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u1eeda \u0111i\u1ec7n Kh\u00f4n Nguy\u00ean; th\u01b0\u1edfng cho bi\u1ec1n binh 3.000 quan ti\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>Truy c\u1ea5p cho Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 V\u1ecdng C\u00e1c l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n B\u00ecnh 7 ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9 phu.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho b\u1ecdn qu\u00e2n l\u00ednh theo \u0111i V\u1ecdng C\u00e1c l\u00e0m \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng, c\u1ea5p b\u1ed5ng nh\u01b0 l\u1ec7.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Tr\u1ee3 gi\u00e1o Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c l\u00e0 Tr\u1ea7n Tr\u1ecdng Huy\u1ebfn l\u00e0m \u0110\u1ed1c h\u1ecdc S\u01a1n Nam h\u1ea1, h\u01b0\u01a1ng c\u1ed1ng \u0111\u1eddi L\u00ea l\u00e0 Tr\u1ea7n Kh\u00f4i l\u00e0m Tr\u1ee3 gi\u00e1o Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y cai \u0111\u1ed9i Th\u1ee7y qu\u00e2n l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n S\u00e1ch l\u00e0m Ph\u00f3 qu\u1ea3n c\u01a1 Ki\u00ean chu.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u01b0\u1eddi Thanh \u0111\u01b0a gi\u1ea3i t\u00ean gi\u1eb7c tr\u1ed1n \u1edf Tuy\u00ean Quang l\u00e0 Ho\u00e0ng V\u0103n Th\u00e1i v\u1ec1 B\u1eafc Th\u00e0nh. Th\u00e1i ch\u1ebft gi\u1eefa \u0111\u01b0\u1eddng, \u0111\u1ed3 \u0111\u1ea3ng \u0111\u1ec1u b\u1ecb gi\u1ebft. Tr\u01b0\u1edbc kia Th\u00e1i h\u1ecdp \u0111\u1ea3ng \u0111\u00e1nh c\u01b0\u1edbp \u1edf v\u00f9ng T\u1ee5 Long v\u00e0 Th\u1ee7y V\u0129. B\u1eafc Th\u00e0nh \u0111em qu\u00e2n ti\u1ec5u b\u1eaft. Th\u00e1i c\u00f9ng \u0111\u01b0\u1eddng ph\u1ea3i tr\u1ed1n sang V\u00e2n Nam. \u0110\u1ed3 \u0111\u1ea3ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Thanh b\u1ecdn Tr\u01b0\u01a1ng Th\u1ebf Nguy\u00ean, Tr\u01b0\u01a1ng L\u00e3o M\u1ee5c, Tr\u01b0\u01a1ng L\u00e3o Nh\u1ecb \u0111\u1ec1u b\u1ecb quan qu\u00e2n b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c. Vua sai th\u00e0nh th\u1ea7n tr\u1ea3 b\u1ecdn gi\u1eb7c b\u1ecb b\u1eaft \u1ea5y cho n\u01b0\u1edbc Thanh v\u00e0 \u0111\u00f2i b\u1eaft t\u00ean Th\u00e1i \u0111\u01b0a v\u1ec1 tr\u1ecb t\u1ed9i. \u0110\u1ebfn nay Th\u00e1i c\u00f9ng \u0111\u1ed3 \u0111\u1ea3ng b\u1ecb qu\u00e2n n\u01b0\u1edbc Thanh b\u1eaft h\u1ebft \u0111\u01b0a v\u1ec1 Nam quan, giao cho th\u00e0nh th\u1ea7n x\u00e9t t\u1ed9i gi\u1ebft \u0111i.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00ednh bi\u00ean<\/p>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\"><a>\u0110\u1ec7 nh\u1ea5t k\u1ef7 &#8211; Quy\u1ec3n XLVII &#8211; Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u1ec1 Th\u1ebf t\u1ed5 cao ho\u00e0ng \u0111\u1ebf<\/a><\/h1>\n\n\n\n<p>Qu\u00fd d\u1eadu, Gia Long n\u0103m th\u1ee9 12 [1813], m\u00f9a thu, th\u00e1ng 7, ng\u00e0y m\u1ed3ng 1, t\u1ebf thu h\u01b0\u1edfng.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1eaft \u0111\u1ea7u m\u1edf khoa thi H\u01b0\u01a1ng t\u1eeb Qu\u1ea3ng B\u00ecnh tr\u1edf v\u00e0o Nam. Sai Tham tri H\u00ecnh b\u1ed9 l\u00e0 Ph\u1ea1m Nh\u01b0 \u0110\u0103ng sung \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec7u tr\u01b0\u1eddng Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c, Th\u1ecb trung h\u1ecdc s\u0129 l\u00e0 V\u0169 Trinh sung Gi\u00e1m th\u00ed, Tham tri L\u1ec5 b\u1ed9 l\u00e0 L\u00ea Ch\u00ednh L\u1ed9 sung \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec7u tr\u01b0\u1eddng Gia \u0110\u1ecbnh, Cai b\u1ea1 B\u00ecnh H\u00f2a l\u00e0 Ng\u00f4 L\u01b0\u01a1ng Uy\u1ec3n sung Gi\u00e1m th\u00ed. L\u1ea5y \u0111\u1ed7 h\u01b0\u01a1ng c\u1ed1ng 17 ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u01b0\u1eddng Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c: Hu\u1ef3nh V\u0103n \u0110\u1ea3n, Nguy\u1ec5n B\u00e1 Th\u1ecbnh, Ho\u00e0ng Qu\u1ed1c \u0110i\u1ec1u, Nguy\u1ec5n L\u00fd H\u00e0o, Ph\u1ea1m \u0110\u00ecnh Thu\u1eadn, Nguy\u1ec5n V\u0103n Thuy\u00ean, L\u00ea V\u0103n \u0110\u1ee9c, \u0110\u1eb7ng V\u0103n H\u00f2a, Tr\u1ea7n V\u0103n T\u00fa, c\u1ed9ng 9 ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u01b0\u1eddng Gia \u0110\u1ecbnh: Nguy\u1ec5n B\u1ea3o Bang, Nguy\u1ec5n Ch\u00ed Th\u00e0nh, L\u01b0u B\u1ea3o Tam, \u0110o\u00e0n Tr\u1ecdng Qu\u00fdnh, Tr\u1ea7n V\u0103n H\u01b0\u01a1ng, L\u00ea V\u0103n Th\u1ecbnh, Nguy\u1ec5n Ti\u1ebfn B\u00e1ch, Ph\u1ea1m V\u0129nh Th\u1ebf, c\u1ed9ng 8 ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u1eeda M\u1ee5c Thanh c\u00e1c \u1edf Th\u00e1i mi\u1ebfu v\u00e0 hai nh\u00e0 t\u1ea3 h\u1eefu vu th\u1edd c\u00e1c v\u1ecb t\u00f2ng t\u1ef1. Sai \u0110\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc L\u01b0\u01a1ng v\u00e0 Tham tri Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c Huy\u00ean tr\u00f4ng coi c\u00f4ng vi\u1ec7c.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u1ebf th\u00eam \u0111\u1ed3 th\u1edd \u1edf Th\u00e1i Mi\u1ebfu.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u1ed3n ba \u0111\u1ed9i Trung c\u1ea7n, n\u0103m \u0111\u1ed9i N\u1ed9i c\u1ea7n, hai \u0111\u1ed9i N\u1ed9i sai \u1edf qu\u00e2n Th\u1ecb n\u1ed9i l\u00e0m v\u1ec7 Trung c\u1ea7n Th\u1ecb n\u1ed9i, ch\u00edn \u0111\u1ed9i Th\u1ecb tr\u00e0 l\u00e0m v\u1ec7 Th\u1ecb tr\u00e0 Th\u1ecb n\u1ed9i, m\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed9i Ti\u1ec3u sai l\u00e0m v\u1ec7 Trung t\u00edn Th\u1ecb N\u1ed9i.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Trung nh\u1ecb Th\u1ecb trung l\u00e0 \u0110\u1ed7 Qu\u00fd l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Trung c\u1ea7n, Thu\u1ed9c n\u1ed9i cai \u0111\u1ed9i l\u00e0 B\u00f9i V\u0103n Ph\u01b0\u1ee3ng l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay, Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 H\u1eadu nh\u1ea5t Th\u1ecb trung l\u00e0 Ph\u1ea1m V\u0103n D\u1eadt l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Th\u1ecb tr\u00e0, Thu\u1ed9c n\u1ed9i cai \u0111\u1ed9i l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Tr\u1ecdng l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay, Ch\u00e1nh \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng Tr\u1ea7n Ki\u00eam Nh\u01a1n l\u00e0m Thu\u1ed9c n\u1ed9i cai \u0111\u1ed9i th\u1ef1 ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Trung t\u00edn.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 N\u1ed9i tr\u1ef1c Th\u1ecb n\u1ed9i l\u00e0 Mai V\u0103n Th\u00e0nh l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay, Thu\u1ed9c n\u1ed9i cai \u0111\u1ed9i l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n L\u01b0\u1ee3ng l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u1eddi ph\u1ee7 l\u1ef5 Anh \u0110\u00f4 tr\u1ea5n Ngh\u1ec7 An \u0111\u1ebfn Nam \u0110\u01b0\u1eddng (tr\u01b0\u1edbc \u1edf huy\u1ec7n H\u01b0ng Nguy\u00ean).<\/p>\n\n\n\n<p>Hi\u1ec7p tr\u1ea5n Th\u00e1i Nguy\u00ean l\u00e0 L\u00ea Vi\u1ebft An, Hi\u1ec7p tr\u1ea5n Tuy\u00ean Quang l\u00e0<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00f9i C\u00f4ng Kim v\u00ec \u1ed1m xin ngh\u1ec9. L\u1ea5y C\u1ef1u cai b\u1ea1 Ph\u00fa Y\u00ean l\u00e0 Tr\u1ea7n \u0110\u00ecnh Trung l\u00e0m Hi\u1ec7p tr\u1ea5n Th\u00e1i Nguy\u00ean, Thi\u00eam s\u1ef1 L\u1ea1i b\u1ed9 l\u00e0 Ng\u00f4 V\u1ecb l\u00e0m Hi\u1ec7p tr\u1ea5n Tuy\u00ean Quang.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y c\u1ef1u Tham hi\u1ec7p S\u01a1n Nam h\u1ea1 l\u00e0 Tr\u1ea7n V\u0103n L\u1ed9c l\u00e0m Hi\u1ec7p tr\u1ea5n H\u01b0ng H\u00f3a, Tham lu\u1eadn \u0111\u1ea1o \u0110\u00f4ng Kh\u1ea9u l\u00e0 L\u00ea Ti\u1ebfn Ph\u01b0\u1edbc l\u00e0m Tham hi\u1ec7p Th\u00e1i Nguy\u00ean, \u0110\u00f4ng c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129 l\u00e0 Tr\u1ea7n H\u1ef1u l\u00e0m Tham hi\u1ec7p L\u1ea1ng S\u01a1n.<\/p>\n\n\n\n<p>Hai th\u00e0nh Nam Vang v\u00e0 L\u00f4 Y\u00eam \u0111\u1eafp xong. Chi\u1ebfu cho L\u00ea V\u0103n Duy\u1ec7t r\u00fat qu\u00e2n v\u1ec1, l\u01b0u Nguy\u1ec5n V\u0103n Tho\u1ea1i l\u1ea5y h\u01a1n 1.000 qu\u00e2n \u0111\u00f3ng gi\u1eef th\u00e0nh Nam Vang, b\u1ea3o h\u1ed9 n\u01b0\u1edbc Ch\u00e2n L\u1ea1p. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y qu\u00e2n Xi\u00eam \u0111\u00e3 r\u00fat lui, nh\u01b0ng s\u1ee3 ta ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh, v\u1eabn \u0111\u00f3ng qu\u00e2n l\u1ea1i \u1edf B\u1eafc T\u1ea7m B\u00f4n. Vua mu\u1ed1n gi\u1ea3i m\u1ed1i ng\u1edd, b\u00e8n sai r\u00fat qu\u00e2n ta v\u1ec1. Qu\u00e2n Xi\u00eam nghe tin c\u0169ng r\u00fat v\u1ec1.<\/p>\n\n\n\n<p>Tri\u1ec7u B\u1ed3n Nha [Chau Ponhea] Xa K\u00ea n\u01b0\u1edbc Ch\u00e2n L\u1ea1p t\u1eeb Xi\u00eam tr\u1ed1n v\u1ec1, Nguy\u1ec5n V\u0103n Tho\u1ea1i \u0111em vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Vua n\u00f3i: \u201cXa K\u00ea tr\u01b0\u1edbc kia theo N\u1eb7c Nguy\u00ean l\u00e0m ph\u1ea3n, nay ho\u1eb7c nh\u1edb \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc m\u00e0 tr\u1ed1n v\u1ec1, hay v\u00ec k\u1ebb kh\u00e1c m\u00e0 v\u1ec1 do th\u00e1m c\u0169ng ch\u01b0a bi\u1ebft ch\u1eebng\u201d. B\u00e8n b\u1ea3o Phi\u00ean v\u01b0\u01a1ng kh\u00e9o l\u00e9o ph\u1ee7 \u1ee7y, r\u1ed3i vi\u1ebft th\u01b0 chi\u1ec7u d\u1ee5 N\u1eb7c Nguy\u00ean cho Xa K\u00ea \u0111em \u0111i, \u0111\u1ec3 xem \u00fd t\u1ee9 ra sao.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 8 l\u1ea5y L\u00ea \u0110\u1ed3ng L\u00fd v\u00e0 Phan Huy Th\u1ef1c sung H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n, hai ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 v\u0103n h\u1ecdc, do Ph\u1ea1m \u0110\u0103ng H\u01b0ng ti\u1ebfn c\u1eed.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ea3 cho nh\u1eefng bi\u1ec1n binh \u1edf Thanh Ngh\u1ec7, B\u1eafc Th\u00e0nh v\u00e0 Thanh B\u00ecnh \u1ee9ng tri\u1ec7u [v\u00e0o kinh] tr\u1edf v\u1ec1. Th\u01b0\u1edfng cho l\u01b0\u01a1ng ti\u1ec1n theo th\u1ee9 b\u1eadc. (Quan th\u00ec th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n g\u1ea1o l\u01b0\u01a1ng ba th\u00e1ng, l\u00ednh th\u00ec th\u01b0\u1edfng 5 quan ti\u1ec1n 5 ph\u01b0\u01a1ng g\u1ea1o):<\/p>\n\n\n\n<p>N\u01b0\u1edbc Ch\u00e2n L\u1ea1p d\u00e2ng 88 th\u1edbt voi.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua cho r\u1eb1ng n\u01b0\u1edbc \u1ea5y b\u1eaft \u0111\u1ea7u x\u00e2y d\u1ef1ng l\u1ea1i, kho t\u00e0ng thi\u1ebfu h\u1ee5t, sai th\u00e0nh th\u1ea7n Gia \u0110\u1ecbnh l\u1ea5y b\u1ea1c kho tr\u1ea3 \u0111\u00fang gi\u00e1. (Voi cao 6 th\u01b0\u1edbc tr\u1edf l\u00ean l\u00e0 h\u1ea1ng nh\u1ea5t, tr\u1ea3 50 l\u1ea1ng b\u1ea1c, cao 5 th\u01b0\u1edbc ba t\u1ea5c l\u00e0 h\u1ea1ng nh\u00ec, tr\u1ea3 40 l\u1ea1ng b\u1ea1c, cao 4 th\u01b0\u1edbc 4 t\u1ea5c tr\u1edf l\u00ean l\u00e0 h\u1ea1ng ba, tr\u1ea3 30 l\u1ea1ng).<\/p>\n\n\n\n<p>Kh\u00e2m sai \u0111\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf H\u1eefu dinh qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch l\u00e0 T\u00f4n Th\u1ea5t Ch\u01b0\u01a1ng ch\u1ebft, t\u1eb7ng Ch\u01b0\u1edfng dinh, th\u1ee5y l\u00e0 V\u00f5 Ti\u1ebft, cho ti\u1ec1n 500 quan, g\u1ea1o 300 ph\u01b0\u01a1ng, sai quan d\u1ee5 t\u1ebf.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai b\u1ed9 H\u1ed9 h\u1ed9i l\u00e0m s\u1ed5 t\u1ed5ng k\u00ea s\u1ed1 ti\u1ec1n b\u1ea1c \u1edf kho t\u00e0ng c\u00e1c tr\u1ea5n \u0111\u1ea1o t\u1eeb B\u00ecnh H\u00f2a \u0111\u1ebfn B\u1eafc Th\u00e0nh. (S\u1ed1 ti\u1ec1n l\u00e0 1.203.532 quan, s\u1ed1 b\u1ea1c l\u00e0 180.222 l\u1ea1ng, s\u1ed1 th\u00f3c l\u00e0 6.847.687 ph\u01b0\u01a1ng).<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 9, ng\u00e0y \u0110inh s\u1eedu, l\u00e0m l\u1ec5 \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1eddng \u1edf cung Tr\u01b0\u1eddng Th\u1ecd. Vua m\u1eb7c \u0111\u00e0m ph\u1ee5c l\u00e0m l\u1ec5 (\u0111\u1ed5i luy\u1ec7n ph\u1ee5c (1. Luy\u1ec7n ph\u1ee5c: M\u0169 \u00e1o ti\u1ec3u t\u01b0\u1eddng b\u1eb1ng l\u1ee5a phi\u1ebfu tr\u1eafng.), m\u1eb7c \u0111\u00e0m ph\u1ee5c (2. \u0110\u00e0m ph\u1ee5c: M\u0169 \u00e1o \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1eddng ), \u0111\u1ed9i m\u0169 v\u00f5 t\u00fa t\u00e0i b\u1eb1ng sa th\u00e2m, \u00e1o tr\u00e0ng v\u1ea1t b\u1eb1ng sa th\u00e2m, trong l\u00f3t l\u1ee5a tr\u1eafng, xi\u00eam tr\u1eafng kh\u00f4ng vi\u1ec1n, t\u1ea5t m\u1ea7u lam, gi\u00e0y \u0111en). L\u00e0m l\u1ec5 xong, b\u1ed9 L\u1ec5 d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i: \u201cHi\u1ebfu khang ho\u00e0ng h\u1eadu \u0111\u1ee9c s\u00e1nh v\u1edbi \u0111\u1ee9c, sinh ra th\u00e1nh cung, c\u1ee9u gi\u00fap nh\u00e2n d\u00e2n l\u00e0m l\u1ee3i X\u00e3 T\u1eafc, n\u00ean \u0111i\u1ec1u trung hi\u1ebfu kh\u00f4ng g\u00ec l\u1edbn h\u01a1n c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1, \u0111\u1ec3 c\u00f4ng \u0111\u1ee9c kh\u00f4ng bao gi\u1edd h\u1ebft v\u1ec1 \u0111\u1eddi sau, ch\u1eb3ng nh\u1eefng c\u00f3 c\u00f4ng v\u1edbi Hi\u1ebfu khang ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, m\u00e0 c\u00f2n c\u00f3 c\u00f4ng v\u1edbi t\u1ed5 ti\u00ean, c\u00f3 c\u00f4ng v\u1edbi tr\u0103m h\u1ecd. Kinh Thi n\u00f3i: \u201cDuy c\u00f3 \u0111\u1ee9c m\u1eb9, s\u00e1nh c\u00f9ng \u0111\u1ee9c cha, nh\u01b0 tr\u1eddi r\u1ed9ng kh\u00f4ng c\u00f9ng\u201d. Xin sau l\u1ec5 \u0110\u00e0m, k\u00ednh r\u01b0\u1edbc th\u1ea7n ch\u1ee7 ph\u1ed1i th\u1edd \u1edf N\u1ec5 cung(3. N\u1ec5 cung: Mi\u1ebfu c\u1ee7a cha vua, t\u1ee9c Hi\u1ebfu khang ho\u00e0ng \u0111\u1ebf.&nbsp;&nbsp; 3)\u201d. S\u1edb t\u00e2u l\u00ean, vua b\u1ea3o \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua l\u1ea1i h\u1ecfi b\u1ed9 L\u1ec5 r\u1eb1ng: \u201cSau khi ti\u1ebfn th\u1edd \u1edf mi\u1ebfu r\u1ed3i, nh\u01b0 g\u1eb7p ng\u00e0y k\u1ef5 th\u00ec t\u1ebf nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o?\u201d. B\u1ed9 th\u1ea7n t\u00e2u r\u1eb1ng: \u201cL\u1ec5 \u1edf Th\u00e1i mi\u1ebfu, g\u1eb7p ng\u00e0y k\u1ef5 c\u00e1c vua v\u00e0 c\u00e1c ho\u00e0ng h\u1eadu, \u0111\u1ec1u theo chi\u00eau m\u1ee5c r\u01b0\u1edbc th\u1ea7n ch\u1ee7 ra \u0111\u1eb7t \u1edf t\u1ebf s\u1edf t\u1ea3 h\u1eefu \u0111\u1ec3 l\u00e0m l\u1ec5. Duy ng\u00e0y k\u1ef5 Th\u00e1i t\u1ed5 v\u00e0 ho\u00e0ng h\u1eadu th\u00ec v\u1eabn l\u00e0m l\u1ec5 \u1edf mi\u1ebfu, \u0111\u1ec3 t\u1ecf r\u00f5 Th\u00e1i t\u1ed5 l\u00e0 \u0111\u1ed9c t\u00f4n. Nay Hi\u1ebfu khang ho\u00e0ng \u0111\u1ebf \u0111\u00e3 c\u00f3 mi\u1ebfu th\u1edd ri\u00eang, mi\u1ebfu \u0111\u00e3 c\u00f3 mi\u1ebfu ri\u00eang th\u00ec t\u00f4n c\u00f9ng ph\u1ea3i t\u00f4n ri\u00eang. Tr\u1ed9m ngh\u0129 Hi\u1ebfu khang ho\u00e0ng h\u1eadu sau khi \u0111\u00e3 r\u01b0\u1edbc l\u00ean th\u1edd \u1edf mi\u1ebfu th\u00ec l\u1ec5 c\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f4n nh\u01b0 v\u1eady. V\u1eady khi t\u1ebf ng\u00e0y k\u1ef5, xin c\u1ee9 t\u1ebf \u1edf mi\u1ebfu\u201d. Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u1ea5n th\u1ee7 Thanh Hoa l\u00e0 Tr\u1ea7n C\u00f4ng L\u1ea1i t\u00e2u xin m\u1ed9 d\u00e2n ngo\u1ea1i t\u1ecbch l\u1eadp l\u00e0m hai \u0111\u1ed9i V\u00f5 d\u1ef1c nh\u1ea5t v\u00e0 nh\u1ecb. Vua y cho. H\u1ea1 l\u1ec7nh ph\u00e0m l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi qu\u00ea \u1edf ch\u00e2u B\u1ed1 Ch\u00ednh n\u1ed9i thu\u1ed9c Qu\u1ea3ng B\u00ecnh tr\u1edf v\u00e0o nam th\u00ec c\u1ea5p cho l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Thu\u1ed9c n\u1ed9i cai \u0111\u1ed9i l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n C\u1eadn l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Long v\u00f5 qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch.<\/p>\n\n\n\n<p>Tha t\u1ed9i ch\u1ebft cho \u0110\u1eb7ng Th\u1ea7n Th\u01b0\u1eddng v\u00e0 Nguy\u1ec5n Gia C\u00e1t. Vua x\u00e9t danh s\u00e1ch thu th\u1ea9m(4. Thu th\u1ea9m: K\u1ef3 x\u00e9t nh\u1eefng tr\u1ecdng \u00e1n v\u00e0o m\u00f9a thu&nbsp; 4), ngh\u0129 th\u01b0\u01a1ng b\u1ecdn \u0110\u1eb7ng Tr\u1ea7n Th\u01b0\u1eddng c\u00f3 c\u00f4ng tha cho. X\u00f3a t\u00ean trong quan t\u1ecbch, cho \u1edf Kinh.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y K\u00fd l\u1ee5c qu\u1ea3n N\u1ed9i \u0111\u1ed3 gia l\u00e0 Tr\u1ea7n C\u00f4ng \u0110\u00e0n l\u00e0m T\u1ea3 tham tri Binh b\u1ed9, hi\u1ec7p c\u00f9ng Nguy\u1ec5n V\u0103n Tho\u1ea1i b\u1ea3o h\u1ed9 Ch\u00e2n L\u1ea1p. \u0110\u00e0n b\u1ec7 t\u1eeb. Vua d\u1ee5 r\u1eb1ng: \u201cCh\u00e2n L\u1ea1p l\u00e0 n\u01b0\u1edbc ph\u00ean gi\u1eadu c\u1ee7a ta, nay n\u01b0\u1edbc \u1ea5y m\u1edbi y\u00ean, nh\u00e2n d\u00e2n ch\u01b0a t\u1ee5 t\u1eadp, cho n\u00ean sai b\u1ecdn ng\u01b0\u01a1i sang b\u1ea3o h\u1ed9. B\u1ecdn ng\u01b0\u01a1i n\u00ean th\u1ec3 t\u1ea5t \u0111\u1ee9c \u00fd c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, \u0111\u1eebng tham ti\u1ec1n c\u1ee7a, \u0111\u1eebng d\u00f9ng k\u1ebb gian, \u0111\u1eebng b\u00f3c l\u1ed9t d\u00e2n Man, \u0111\u1eebng qu\u1ea5y r\u1ed1i bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng. Ng\u01b0\u01a1i \u0111i \u0111i, ch\u1edb tr\u00e1i m\u1ec7nh ta\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y C\u1ef1u kh\u00e2m sai tr\u01b0\u1edfng c\u01a1 ph\u00f3 dinh dinh H\u1eadu th\u1ee7y l\u00e0 Nguy\u1ec5n Tho\u1ea1i l\u00e3nh tr\u1ea5n th\u1ee7 \u0110\u1ecbnh T\u01b0\u1eddng.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Khoa Qu\u1ea3n th\u1ee7 \u0111\u1ea1o \u0110\u00f4ng Kh\u1ea9u, Nguy\u1ec5n V\u0103n Ch\u00e2u Qu\u1ea3n th\u1ee7 \u0111\u1ea1o H\u01b0ng Ph\u01b0\u1edbc, Ph\u1ea1m V\u0103n U\u00f4ng Qu\u1ea3n th\u1ee7 \u0111\u1ea1o Tr\u1ea5n Giang, Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u1edbc Quy\u1ec1n Qu\u1ea3n th\u1ee7 ba \u0111\u1ea1o T\u00e2n Ch\u00e2u, Chi\u1ebfn Sai, H\u00f9ng Ng\u1ef1.<\/p>\n\n\n\n<p>Tha 1.000 quan ti\u1ec1n thi\u1ebfu thu\u1ebf cho Ph\u00fa Xu\u00e2n.<\/p>\n\n\n\n<p>Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i v\u00e0 B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh l\u1ee5t, l\u00faa m\u1ea1 ng\u1eadp m\u1ea5t. Sai tr\u1ea5n th\u1ea7n l\u1ea5y th\u00f3c kho ra ph\u00e1t ch\u1ea9n. L\u1ea1i c\u1ea5p cho th\u00f3c gi\u1ed1ng \u0111\u1ec3 d\u00e2n gieo m\u1ea1.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y K\u00fd l\u1ee5c Qu\u1ea3ng B\u00ecnh l\u00e0 Hu\u1ef3nh V\u0103n Di\u1ec5n qu\u1ea3n N\u1ed9i \u0111\u1ed3 gia, Thi\u00eam s\u1ef1 H\u00ecnh b\u1ed9 l\u00e0 H\u1ed3 C\u00f4ng Thu\u1eadn l\u00e0m K\u00fd l\u1ee5c Qu\u1ea3ng B\u00ecnh.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Thi\u00eam s\u1ef1 H\u1ed9 b\u1ed9 l\u00e0 Nguy\u1ec5n Khoa Minh l\u00e0m K\u00fd l\u1ee5c Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00f9a \u0111\u00f4ng, th\u00e1ng 10, ng\u00e0y m\u1ed3ng 1, t\u1ebf \u0111\u00f4ng h\u01b0\u1edfng.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Tham tri H\u00ecnh b\u1ed9 l\u00e3nh hi\u1ec7p tr\u1ea5n Thanh Hoa l\u00e0 Nguy\u1ec5n Ho\u00e0i Qu\u1ef3nh sung \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec7u tr\u01b0\u1eddng thi Th\u0103ng Long, Hi\u1ec7p tr\u1ea5n L\u1ea1ng S\u01a1n L\u00ea Duy \u0110\u1ea3n sung Gi\u00e1m th\u00ed, Tham tri H\u1ed9 b\u1ed9 l\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh \u0110\u1ee9c sung \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec7u tr\u01b0\u1eddng thi S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng, Th\u1ecb trung h\u1ecdc s\u0129 l\u00e0 Ph\u1ea1m Th\u00edch sung Gi\u00e1m th\u00ed. L\u1ea5y \u0111\u1ed7 h\u01b0\u01a1ng c\u1ed1ng 44 ng\u01b0\u1eddi. Tr\u01b0\u1eddng Th\u0103ng Long: Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh C\u1ea5p, Ng\u00f4 Tr\u1ecdng T\u00e2n, \u0110\u1ed7 Tu\u1ea5n \u0110\u1ea1i, Nguy\u1ec5n Si\u00eau, Nguy\u1ec5n V\u0103n \u00c2n, Nguy\u1ec5n M\u1eadu Chi\u00eau, Nghi\u00eam Th\u1ebf Ngh\u0129a, Nguy\u1ec5n V\u0103n L\u1ec7, L\u00ea \u0110\u1ea1o Qu\u1ea3ng, Nguy\u1ec5n Danh B\u00edch, Ng\u00f4 H\u1eefu B\u00e1t, L\u00ea Tr\u1ea7n Thanh, Nguy\u1ec5n Ch\u00ed, V\u00f5 \u0110\u00ecnh Du\u1ec7, Nguy\u1ec5n Ch\u00ed Qu\u1ea3ng, L\u00ea Qu\u1ed1c T\u00e1, c\u1ed9ng 16 ng\u01b0\u1eddi. Tr\u01b0\u1eddng S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng: Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh V\u00f5, Nguy\u1ec5n \u0110\u0103ng S\u0129, Ho\u00e0ng Kh\u1eafc S\u0129, Nguy\u1ec5n Duy, Nguy\u1ec5n Huy Di\u1ec5m, \u0110\u1eb7ng C\u1eed, \u0110\u1ed7 Tu\u1ea5n T\u00fa, Nguy\u1ec5n Vi\u1ebft \u0110i\u1ec1u, Ph\u1ea1m Th\u1ebf M\u1ef9, V\u00f5 T\u1ef1, Nguy\u1ec5n Huy Chu\u1ea9n, Tr\u01b0\u01a1ng Cam Tri\u00eam, D\u01b0\u01a1ng Th\u1ebf Th\u1ecbnh, \u0110o\u00e0n Xu\u00e2n S\u1ea3ng, V\u00f5 \u0110\u00ecnh B\u00e1ch, V\u00f5 Huy Nh\u1ea5t, Tr\u1ea7n Th\u1ebf Nho, Nguy\u1ec5n Tr\u00e2n, Nguy\u1ec5n Qu\u1ed1c Dao, Ng\u00f4 Hi\u1ec3n Do\u00e3n, L\u00ea Vi Quang, Nguy\u1ec5n S\u0129 B\u1ea3ng, B\u00f9i Tu\u1ea5n Tuy\u1ec3n, Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh Chu, Nguy\u1ec5n V\u00f5 Ng\u1ecdc, Nguy\u1ec5n Tr\u1ecdng Chu, Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n Th\u00e1p, \u0110\u1eb7ng Dung B\u1ea3o, c\u1ed9ng 28 ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u01b0\u1edbc Ch\u00e2n L\u1ea1p sai b\u1ecdn Tham \u0110\u00edch Tri\u1ec7u B\u1ed3n Nha [Samdech Chau Ponhea] v\u00e0 \u1ed1c nha Thu My d\u00e2ng bi\u1ec3u \u0111\u1ebfn t\u1ea1. Nh\u00e2n xin ban cho tri\u1ec1u ph\u1ee5c. Vua giao cho tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00e0n. \u0110\u1ec1u n\u00f3i tri\u1ec1u ph\u1ee5c c\u1ee7a Phi\u00ean v\u01b0\u01a1ng n\u00ean coi nh\u01b0 \u1edf tr\u00ean nh\u1ea5t ph\u1ea9m. B\u00e8n sai N\u1ed9i \u0111\u1ed3 gia ch\u1ebf \u00e1o m\u00e3ng b\u00e0o h\u1ed3ng v\u00e0 m\u0169 \u0111ai \u0111\u1ec3 cho. L\u1ea1i cho Phan H\u1eefu Tr\u00ed l\u00e0m Cai \u0111\u1ed9i, theo Phi\u00ean v\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 phi\u00ean d\u1ecbch ti\u1ebfng Phi\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho Gia \u0110\u1ecbnh xem \u0111o \u0111\u1ea5t Ch\u00e2n L\u1ea1p, \u0111\u1eb7t ba \u0111\u01b0\u1eddng tr\u1ea1m: m\u1ed9t t\u1eeb s\u00f4ng Cam B\u00e0 \u0111\u1ebfn X\u1ec9 Kh\u00ea \u0111\u1ea1o Quang H\u00f3a, hai t\u1eeb Trang T\u00e2n \u0111\u1ebfn Th\u1ea1ch Y\u1ec3n, ba t\u1eeb th\u00e0nh L\u00f4 Y\u00eam \u0111\u1ebfn Ch\u1ebf L\u0103ng. L\u1ea5y d\u00e2n Phi\u00ean s\u1eeda \u0111\u1eafp, c\u1ee9 4.000 tr\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1eb7t 1 nh\u00e0 tr\u1ea1m, m\u1ed7i tr\u1ea1m 50 ng\u01b0\u1eddi phu tr\u1ea1m \u0111\u1ec3 th\u00f4ng b\u00e1o vi\u1ec7c ngo\u00e0i bi\u00ean. (Trang T\u00e2n, Th\u1ea1ch Y\u1ec3n, Ch\u1ebf L\u0103ng \u0111\u1ec1u l\u00e0 t\u00ean \u0111\u1ea5t).<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1eb7t kh\u00f3a l\u1ec7 cho ch\u1ee7 ph\u1ee7 N\u1ed9i Ngo\u1ea1i \u0111\u1ed3 gia. C\u00e1c kho 18 ng\u01b0\u1eddi th\u00ec ch\u1ee7 th\u1ee7, c\u00e2u k\u00ea, cai h\u1ee3p \u0111\u1ec1u 2 ng\u01b0\u1eddi, l\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi \u1edf ty L\u1ec7nh s\u1eed c\u00e1c nha sung b\u1ed5, ba n\u0103m \u0111\u1ed5i m\u1ed9t l\u1ea7n, ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o kh\u00f4ng x\u00e2m ph\u1ea1m c\u1ee7a kho th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c ghi l\u00ean l\u1ee5c d\u1ee5ng.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea1i thu thu\u1ebf ngu\u1ed3n \u1edf Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i. Tr\u1ea5n th\u1ea7n cho r\u1eb1ng b\u1ecdn \u00e1c man \u0111\u00e3 \u00eam, xin b\u1ecf l\u1ec7 c\u1ea5m th\u00f4ng th\u01b0\u01a1ng m\u00e0 thu l\u1ea5y thu\u1ebf. Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y D\u01b0\u01a1ng C\u00f4ng Ch\u00ednh l\u00e0m Cai \u0111\u1ed9i \u0111\u1ed9i Th\u00f4ng ng\u00f4n, Tr\u1ea7n V\u0103n H\u00f3a, B\u00f9i V\u0103n Vi\u1ebft l\u00e0m \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh s\u1ed1 nh\u00e2n vi\u00ean cho ty L\u1ec7nh s\u1eed s\u00e1u b\u1ed9: C\u00e2u k\u00ea, cai h\u1ee3p \u0111\u1ec1u 3 ng\u01b0\u1eddi, th\u1ee7 h\u1ee3p \u0111\u1ec1u 4 ng\u01b0\u1eddi, do b\u1ed9 th\u1ea7n ch\u1ecdn c\u1eed sung b\u1ed5.<\/p>\n\n\n\n<p>Hi\u1ec7p t\u1ed5ng tr\u1ea5n Gia \u0110\u1ecbnh l\u00e0 Ng\u00f4 Nh\u01a1n T\u0129nh ch\u1ebft. Nh\u00e2n T\u0129nh tr\u01b0\u1edbc sang Ch\u00e2n L\u1ea1p, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i T\u0129nh nh\u1eadn ri\u00eang c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc Phi\u00ean. V\u0103n Duy\u1ec7t \u0111em vi\u1ec7c t\u00e2u, Vua n\u00f3i: \u201cVi\u1ec7c kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ee9ng c\u1edb, h\u00e3y \u0111\u1ec3 \u0111\u00f3\u201d. Nh\u00e2n T\u0129nh ngh\u0129 kh\u00f4ng y\u00ean l\u00f2ng, th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 than r\u1eb1ng: \u201cV\u1ebd r\u1eafn th\u00eam ch\u00e2n, ai khi\u1ebfn ta mang c\u00e1i oan kh\u00f4ng b\u00e0y t\u1ecf \u0111\u01b0\u1ee3c\u201d. \u0110\u1ebfn nay \u1ed1m ch\u1ebft. Tr\u1ecbnh Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c t\u00e2u xin truy t\u1eb7ng. Vua kh\u00f4ng cho.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Tr\u1ea5n th\u1ee7 S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n l\u00e0m Ch\u00e1nh qu\u1ea3n th\u1eadp c\u01a1 Ch\u1ea5n \u0111\u1ecbnh \u1edf Trung qu\u00e2n, Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Ch\u00e1nh th\u1ed1ng H\u1eadu \u0111\u1ed3n Trung qu\u00e2n l\u00e0 L\u00ea C\u00f4ng L\u00fd l\u00e3nh Tr\u1ea5n th\u1ee7 S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y \u0110\u1ed1c h\u1ecdc Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c l\u00e0 Tr\u1ea7n To\u1ea3n l\u00e0m \u0110\u00f4ng c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129, H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n l\u00e0 Ng\u00f4 Huy Vi\u00ean, Nguy\u1ec5n H\u1eefu Ngh\u1ecb, Nguy\u1ec5n Th\u1eadn Ng\u00f4n, Tri ph\u1ee7 Qu\u1ed1c Oai l\u00e0 Nguy\u1ec5n Huy Trinh l\u00e0m Thi\u00eam s\u1ef1 H\u00ecnh b\u1ed9, Cai h\u1ee3p qu\u00e2n Ch\u1ea5n v\u00f5 l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n H\u01b0ng l\u00e0m Thi\u00eam s\u1ef1 L\u1ea1i b\u1ed9.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y V\u00f5 H\u00e0nh, Nguy\u1ec5n Chu\u1ea9n, Nguy\u1ec5n Th\u1ea3ng sung H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Kh\u00e2m sai cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00f4ng l\u00e0m Qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 T\u1ea3 ch\u1ea5n Trung qu\u00e2n.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u00fac s\u00fang qu\u00e1 s\u01a1n, k\u00e9n 30 ng\u01b0\u1eddi th\u1ee3 r\u00e8n b\u1ed5 v\u00e0o \u0111\u1ed9i Th\u1ea1ch c\u01a1.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u01b0\u1eddi B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c \u1ea5n \u0111\u1ed3ng c\u1ed5, m\u1eb7t kh\u1eafc ch\u1eef \u201cPh\u00f9 Ly huy\u1ec7n \u1ea5n\u201d (1. Ph\u00f9 Ly huy\u1ec7n \u1ea5n: \u1ea5n huy\u1ec7n Ph\u00f9 Ly.), l\u01b0ng kh\u1eafc ch\u1eef \u201cH\u1ed3ng \u0110\u1ee9c th\u1eadp tam ni\u00ean t\u1ea1o\u201d (2. H\u1ed3ng \u0110\u1ee9c th\u1eadp tam ni\u00ean t\u1ea1o: \u0110\u00fac n\u0103m H\u1ed3ng \u0110\u1ee9c th\u1ee9 13.&nbsp; ). Tr\u1ea5n th\u1ea7n \u0111em d\u00e2ng. Vua sai c\u1ea5t v\u00e0o kho.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00e2n xi\u00eau d\u1ea1t \u1edf Thanh Hoa ph\u1ea7n nhi\u1ec1u \u0111\u00e3 tr\u1edf v\u1ec1. Tr\u1ea5n th\u1ea7n xin \u0111\u00f2i l\u00ednh tr\u1ed1n. Vua n\u00f3i: \u201cD\u00e2n m\u1edbi y\u00ean h\u1ecdp, \u0111\u1eddi s\u1ed1ng ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 c\u0169, sao \u0111\u00e3 v\u1ed9i \u0111i\u1ec3m l\u00e0m l\u00ednh\u201d. Kh\u00f4ng cho.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 11, ng\u00e0y \u1ea5t s\u1eedu, t\u1ebf \u0110\u00e0m (1. T\u1ebf \u0110\u00e0m: T\u1ebf h\u1ebft tang.) \u1edf cung Tr\u01b0\u1eddng Th\u1ecd. Vua th\u00e2n \u0111\u1ebfn l\u00e0m l\u1ec5.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y \u1ea5t h\u1ee3i, r\u01b0\u1edbc th\u1ea7n ch\u1ee7 l\u00ean ph\u1ee5 v\u00e0o mi\u1ebfu Ho\u00e0ng kh\u1ea3o.<\/p>\n\n\n\n<p>Gi\u1ea3m b\u1edbt c\u01a1 C\u01b0\u1eddng t\u01b0\u1ee3ng \u1edf T\u01b0\u1ee3ng qu\u00e2n, \u0111em l\u00ednh c\u01a1 \u1ea5y sung v\u00e0o c\u01a1 D\u0169ng t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec3 \u0111\u00f3ng th\u00fa \u1edf Ngh\u1ec7 An.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 C\u01b0\u1eddng t\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n To\u00e1n l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Th\u1ecb t\u01b0\u1ee3ng tam. Ph\u00f3 qu\u1ea3n c\u01a1 Hu\u1ef3nh V\u0103n Uy l\u00e0m Qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 D\u0169ng t\u01b0\u1ee3ng, Cai \u0111\u1ed9i Tr\u1ea7n H\u1eefu \u0110i\u1ec3n l\u00e0m Qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 T\u1ea3 h\u00f9ng t\u01b0\u1ee3ng.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh l\u1ec7 c\u1ea5p l\u00ednh c\u01a1 l\u1ec7 theo c\u00e1c qu\u1ea3n qu\u00e2n \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh: Ch\u00e1nh qu\u1ea3n th\u1eadp c\u01a1 10 ng\u01b0\u1eddi, Ph\u00f3 qu\u1ea3n th\u1eadp c\u01a1 6 ng\u01b0\u1eddi, Qu\u1ea3n c\u01a1 4 ng\u01b0\u1eddi, Ph\u00f3 qu\u1ea3n c\u01a1 2 ng\u01b0\u1eddi, cai \u0111\u1ed9i 1 ng\u01b0\u1eddi. Ai b\u1eaft l\u00ednh l\u00e0m vi\u1ec7c ri\u00eang v\u00e0 th\u1ea3 ri\u00eang cho l\u00ednh v\u1ec1 ngh\u1ec9 th\u00ec tr\u1ecb theo qu\u00e2n ph\u00e1p.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u01b0\u1eddi h\u1ecdc tr\u00f2 \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh (thi\u1ebfu h\u1ecd t\u00ean) d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i r\u1eb1ng hai x\u1ee9 Ninh Bi\u00ean v\u00e0 Tr\u1ea5n Ninh \u0111\u1ea5t \u0111ai r\u1ea5t r\u1ed9ng, c\u00f9ng v\u1edbi Ch\u00e2n L\u1ea1p v\u00e0 Xi\u00eam La ti\u1ebfp gi\u00e1p, xin sai quan \u0111\u1ea1i th\u1ea7n \u0111\u00f3ng gi\u1eef v\u1ed7 y\u00ean, d\u1ea7n d\u1ea7n xem t\u00ecnh th\u1ebf n\u1ebfu k\u1ebb kia g\u00e2y h\u1ea5n th\u00ec n\u00ean \u01b0\u1edbc c\u00f9ng Mi\u1ebfn \u0110i\u1ec7n gi\u00e1p \u0111\u00e1nh, \u0111\u00f3 l\u00e0 d\u00f9ng Man Di \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh Man Di v\u1eady.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua d\u1ee5 r\u1eb1ng: \u201cN\u01b0\u1edbc ta v\u1edbi n\u01b0\u1edbc Xi\u00eam La c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e1ng gi\u1ec1ng \u0111\u00e3 l\u00e2u, Ch\u00e2n L\u1ea1p th\u00ec l\u00e0 n\u01b0\u1edbc phi\u00ean th\u1ea7n c\u1ee7a ta, ch\u01b0a l\u00e0m vi\u1ec7c g\u00ec th\u1ea5t l\u1ec5, h\u00e1 n\u00ean g\u00e2y h\u1ea5n ngo\u00e0i bi\u00ean?. C\u00f2n Mi\u1ebfn \u0110i\u1ec7n th\u00ec t\u1ee5c hung t\u1ee3n, kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u00f4ng hi\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c. Ng\u01b0\u01a1i l\u00e0 th\u01b0 sinh c\u00f3 h\u1ecdc thu\u1eadt, n\u00ean do \u0111\u01b0\u1eddng khoa m\u1ee5c \u0111\u1ec3 ti\u1ebfn th\u00e2n, \u0111\u1eebng n\u00f3i c\u00e0n v\u00e0o vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi m\u00e0 m\u1eafc v\u00e0o t\u1ed9i l\u1ec7\u201d. R\u1ed3i y\u00ean \u1ee7i cho v\u1ec1.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho Kh\u00e2m sai cai c\u01a1 l\u00e0 T\u00f4n Th\u1ea5t Huy\u00ean l\u00e0m L\u01b0u th\u1ee7 sung ch\u00e1nh s\u1ee9, Cai \u0111\u1ed9i Nguy\u1ec5n V\u0103n \u0110\u01b0\u1eddng v\u00e0 M\u1ea1c C\u00f4ng Du sung Gi\u00e1p \u1ea5t ph\u00f3 s\u1ee9, \u0111em vi\u1ec7c h\u1ebft qu\u1ed1c tang b\u00e1o cho n\u01b0\u1edbc Xi\u00eam. (T\u1eb7ng Ph\u1eadt v\u01b0\u01a1ng 2 c\u00e2n qu\u1ebf, 50 t\u1ea5m l\u1ee5a v\u00e0ng, 40 t\u1ea5m sa, 200 t\u1ea5m l\u1ee5a tr\u1eafng, \u0111\u01b0\u1eddng ph\u1ed5i, \u0111\u01b0\u1eddng ph\u00e8n \u0111\u1ec1u 500 c\u00e2n, 2.000 c\u00e2n \u0111\u01b0\u1eddng c\u00e1t, 16 t\u1ea3ng \u0111\u00e1 xanh, cho vua th\u1ee9 hai 1 c\u00e2n qu\u1ebf, 25 t\u1ea5m l\u1ee5a v\u00e0ng, 25 t\u1ea5m sa, 100 t\u1ea5m l\u1ee5a tr\u1eafng, \u0111\u01b0\u1eddng ph\u1ed5i, \u0111\u01b0\u1eddng ph\u00e8n \u0111\u1ec1u 300 c\u00e2n, 1.000 c\u00e2n \u0111\u01b0\u1eddng c\u00e1t). Sai Gia \u0110\u1ecbnh c\u1ea5p cho C\u00f4ng Du 100 quan ti\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>Mi\u1ec5n giao d\u1ecbch cho h\u1ed9 Th\u00e1i h\u01b0\u01a1ng \u1edf B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh. (H\u1ed9 Th\u00e1i h\u01b0\u01a1ng thu\u1ed9c huy\u1ec7n Tuy Vi\u1ec5n, m\u1ed7i n\u0103m n\u1ed9p k\u1ef3 nam m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 3 l\u1ea1ng, dao d\u1ecbch \u0111\u1ec1u mi\u1ec5n, n\u0103m Gia Long th\u1ee9 5, b\u1eaft \u0111\u1ea7u k\u00e9n d\u00e2n c\u00e1c h\u1ed9 \u1ea5y b\u1ed5 l\u00e0m l\u00ednh v\u1ec7 H\u00f9ng c\u1ef1, d\u00e2n c\u00f2n l\u1ea1i ph\u1ea3i ch\u1ecbu dao d\u1ecbch, \u0111\u1ebfn nay \u0111\u00e3 mi\u1ec5n t\u1ea1p dao cho d\u00e2n \u1ea5y m\u00e0 b\u1eaft m\u1ed7i n\u0103m m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi n\u1ed9p 1 l\u1ea1ng r\u01b0\u1ee1i k\u1ef3 nam, kh\u00f4ng c\u00f3 k\u1ef3 nam th\u00ec n\u1ed9p thay b\u1eb1ng tr\u1ea7m h\u01b0\u01a1ng m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi t\u00e1m l\u1ea1ng).<\/p>\n\n\n\n<p>Hi\u1ec7p tr\u1ea5n Kinh B\u1eafc l\u00e0 Nguy\u1ec5n Duy H\u00f2a v\u00ec c\u00f3 m\u1eb9 gi\u00e0 xin v\u1ec1 th\u0103m.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua y cho. Sai Thi\u00eam s\u1ef1 H\u00ecnh b\u1ed9 l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng C\u00f4ng V\u1ef9 quy\u1ec1n l\u00e3nh Hi\u1ec7p tr\u1ea5n Kinh B\u1eafc.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 \u00e1n th\u1ee7 Tr\u1ea5n H\u1ea3i \u0111\u00e0i.) Quan qu\u00e2n \u0111\u00f3ng gi\u1eef m\u1ed7i th\u00e1ng \u0111\u1ed5i 1 l\u1ea7n, kh\u00e2m ph\u00e1i 1 vi\u00ean qu\u1ea3n v\u1ec7 Th\u1ecb trung Th\u1ecb n\u1ed9i ho\u1eb7c Th\u1ea7n s\u00e1ch v\u00e2ng l\u00e3nh h\u1ee3p ph\u00f9 l\u1ec7nh ti\u1ec5n l\u00e0m quan \u00e1n th\u1ee7 \u0111\u00e0i, qu\u1ea3n su\u1ea5t bi\u1ec1n binh \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1ee9 \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3ng gi\u1eef. Vi\u00ean \u00e1n th\u1ee7 tr\u01b0\u1edbc x\u00e9t nghi\u1ec7m r\u00f5 r\u00e0ng m\u1edbi giao thay vi\u1ec7c, r\u1ed3i \u0111em s\u1ed1 bi\u1ec1n binh ph\u00e1i tr\u01b0\u1edbc c\u00f9ng ph\u00f9 ti\u1ec5n c\u1ea5p tr\u01b0\u1edbc v\u1ec1 Kinh ph\u1ee5c m\u1ec7nh.<\/p>\n\n\n\n<p>) \u0110\u1ed5i ph\u00e1i bi\u1ec1n binh h\u1eb1ng n\u0103m c\u1ee9 t\u1eeb ng\u00e0y 1 th\u00e1ng 4 \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i th\u00e1ng 7, m\u1ed7i th\u00e1ng 250 ng\u01b0\u1eddi qu\u00e2n Th\u1ecb trung, Th\u1ecb n\u1ed9i, Th\u1ea7n s\u00e1ch, 50 ng\u01b0\u1eddi c\u00e1c \u0111\u1ed9i Trung h\u1ea7u, Ch\u1ea5n uy, 10 ng\u01b0\u1eddi c\u00e1c \u0111\u1ed9i N\u1ed9i h\u1ea7u, Ti\u1ec3u sai, c\u1ed9ng 310 ng\u01b0\u1eddi; t\u1eeb m\u1ed3ng 1 th\u00e1ng 8 \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i th\u00e1ng 3 n\u0103m sau, m\u1ed7i th\u00e1ng 80 ng\u01b0\u1eddi qu\u00e2n Th\u1ecb trung, Th\u1ecb n\u1ed9i, Th\u1ea7n s\u00e1ch, 20 ng\u01b0\u1eddi c\u00e1c \u0111\u1ed9i Trung h\u1ea7u, Ch\u1ea5n uy, 5 ng\u01b0\u1eddi c\u00e1c \u0111\u1ed9i N\u1ed9i h\u1ea7u, Ti\u1ec3u sai, c\u1ed9ng 105 ng\u01b0\u1eddi.) Qu\u00e2n Th\u1ecb n\u1ed9i c\u00f3 \u0111em long b\u00e0i \u0111\u1ebfn truy\u1ec1n b\u00e1o th\u00ec c\u1ea7n ph\u1ea3i x\u00e9t nh\u1eadn k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng.) \u1edf m\u1eb7t qu\u00e1ch ngo\u00e0i c\u1ee7a \u0111\u00e0i, qu\u00e2n d\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i l\u1ea1i, l\u00e0m tr\u00e1i, \u1edf ngo\u00e0i c\u1eeda \u0111\u00e0i th\u00ec \u0111\u00e1nh 30 roi, \u0111\u1ebfn c\u1eeda \u0111\u00e0i th\u00ec \u0111\u00e1nh 50 roi. N\u1ebfu khi ngo\u00e0i kh\u01a1i c\u00f3 b\u00e1o \u0111\u1ed9ng, kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ec7nh truy\u1ec1n b\u00e1o m\u00e0 \u0111i ch\u1ea1y \u1edf ngo\u00e0i qu\u00e1ch th\u00ec \u0111\u00e1nh 100 tr\u01b0\u1ee3ng; thi\u1ec7n ti\u1ec7n \u0111\u1ebfn c\u1eeda \u0111\u00e0i th\u00ec tr\u1ecb t\u1ed9i theo qu\u00e2n ph\u00e1p.) S\u00fang \u0111\u1ea1n \u1edf trong \u0111\u00e0i th\u01b0\u1eddng ph\u1ea3i ki\u1ec3m so\u00e1t lu\u00f4n.) C\u1ed9t c\u1edd th\u00ec h\u1eb1ng n\u0103m c\u1ee9 \u0111\u1ebfn ng\u00e0y r\u1eb1m th\u00e1ng 7 r\u00fat th\u1ea5p xu\u1ed1ng 1 t\u1ea7ng, \u0111\u1ebfn sau ng\u00e0y \u0111\u00f4ng ch\u00ed th\u00e1ng 11 l\u1ea1i d\u1ef1ng l\u00ean nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc. D\u00e2y treo c\u1edd c\u00f3 m\u1ee5c n\u00e1t th\u00ec b\u1eaft d\u00e2n l\u00e0m d\u00e2y kh\u00e1c.) \u1edf trong ngo\u00e0i \u0111\u00e0i ho\u1eb7c c\u00f3 n\u1ee9t n\u1edf, nh\u1eb9 th\u00ec sai qu\u00e2n s\u1eeda ch\u1eefa, n\u1eb7ng th\u00ec t\u00e2u l\u00ean.) T\u1ea5n th\u1ee7 Thu\u1eadn An c\u00f3 tin b\u00e1o v\u1ec1 vi\u1ec7c ngo\u00e0i bi\u1ec3n [v\u1ec1 ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y d\u01b0\u01a1ng], ho\u1eb7c th\u1ea5y hi\u1ec7u l\u1eeda \u1edf \u0111\u00e0i h\u1ecfa hi\u1ec7u Quy S\u01a1n c\u1eeda bi\u1ec3n T\u01b0 Dung, t\u1ee9c th\u00ec m\u1ed9t m\u1eb7t s\u1eafp qu\u00e2n ph\u00f2ng b\u1ecb, m\u1ed9t m\u1eb7t ph\u00e1i ng\u01b0\u1eddi ch\u1ea1y t\u00e2u.) \u0110\u1ea7u b\u1ebfn \u0111\u00f2 Thai D\u01b0\u01a1ng ph\u1ea3i s\u1ee9c b\u1eaft thuy\u1ec1n d\u00e2n s\u1edf t\u1ea1i \u1ee9ng tr\u1ef1c cho ti\u1ec7n quan qu\u00e2n \u0111i l\u1ea1i.) Long b\u00e0i v\u00e0 h\u1ee3p ph\u00f9 \u0111\u1ec1u l\u00e0m b\u1eb1ng ng\u00e0, long b\u00e0i th\u00e2n d\u00e0i 1 t\u1ea5c m\u1ed9t ph\u00e2n, \u0111u\u00f4i 9 ph\u00e2n 9 ly, m\u1eb7t 8 ph\u00e2n 8 ly, d\u00e2y m\u1ed9t ph\u00e2n, m\u1ed9t m\u1eb7t ch\u1ea1m r\u1ed3ng, m\u1ed9t m\u1eb7t kh\u1eafc ba ch\u1eef \u201cTr\u1ea5n H\u1ea3i \u0111\u00e0i\u201d; h\u1ee3p ph\u00f9 th\u00ec d\u00e0i 1 t\u1ea5c 6 ph\u00e2n, m\u1eb7t 4 ph\u00e2n, d\u00e0i 2 ph\u00e2n 2 ly, m\u1ed9t m\u1eb7t ch\u1ea1m r\u1ed3ng m\u1ed9t m\u1eb7t kh\u1eafc 2 ch\u1eef \u201cH\u1ee3p ph\u00f9\u201d; ch\u1eef \u0111\u1ec1u t\u00f4 s\u01a1n \u0111\u1ecf.<\/p>\n\n\n\n<p>Ph\u00f3 qu\u1ea3n th\u1eadp c\u01a1 H\u00f9ng D\u0169ng c\u1ee7a H\u1eefu qu\u00e2n \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Kh\u00e1nh l\u1ea5y l\u1ea1m ti\u1ec1n c\u1ee7a qu\u00e2n 300 quan. Vi\u1ec7c ph\u00e1t. H\u1ea1 l\u1ec7nh ch\u00e9m. Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 ch\u00e1nh qu\u1ea3n th\u1eadp c\u01a1 l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n H\u01b0ng v\u00ec t\u01b0 v\u1ecb b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Cai c\u01a1. Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu d\u1ee5 th\u00e0nh th\u1ea7n r\u1eb1ng: \u201cQu\u00e2n l\u00e0 nanh vu\u1ed1t c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc, t\u01b0\u1edbng l\u00e0 \u0111\u1ea7u m\u1ee5c c\u1ee7a qu\u00e2n, ng\u00e0y th\u01b0\u1eddng v\u00ed bi\u1ebft y\u00eau nhau th\u00ec l\u00fac c\u00f3 vi\u1ec7c ph\u1ea3i gi\u00fap nhau, ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 ch\u1ec9 y\u00eau ng\u01b0\u1eddi, th\u1ef1c l\u00e0 y\u00eau m\u00ecnh v\u1eady. Nguy\u1ec5n V\u0103n Kh\u00e1nh, v\u01b0\u1edbng ph\u1ea3i l\u01b0\u1edbi ph\u00e9p, n\u00f2i \u00e1c kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ec3 s\u1ed1ng, ph\u00e1p lu\u1eadt kh\u00f4ng th\u1ec3 dung gian. V\u1eady b\u1ea3o cho b\u1ecdn quan qu\u00e2n c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i coi \u0111\u1ea5y m\u00e0 r\u0103n m\u00ecnh. T\u1eeb \u0111\u1ea5y \u1edf th\u00e0nh ph\u00e0m g\u1eb7p vi\u1ec7c g\u00ec c\u1ea7n d\u00f9ng v\u1eadt li\u1ec7u th\u00ec cho l\u1ea5y ti\u1ec1n kho \u0111\u1ec3 chi. Qu\u1ea3n su\u1ea5t d\u00e1m nh\u00e2n vi\u1ec7c c\u00f4ng \u0111\u1ec3 thu b\u1ed5 th\u00ec l\u1ea5y qu\u00e2n lu\u1eadt tr\u1ecb t\u1ed9i, c\u1ea5p tr\u00ean c\u0169ng b\u1ecb li\u00ean quan\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Qu\u1ea3n Trung h\u1ea7u Ti\u1ec3u sai qu\u00e2n Th\u1ecb n\u1ed9i l\u00e0 V\u00f5 Vi\u1ebft B\u1ea3o, m\u1ed9 \u0111\u01b0\u1ee3c 66 ng\u01b0\u1eddi ngo\u1ea1i t\u1ecbch \u1edf Qu\u1ea3ng Nam, xin l\u1eadp l\u00e0m \u0111\u1ed9i Trung th\u1eafng, theo dinh th\u1ea7n thao luy\u1ec7n ngh\u1ec1 b\u1eafn s\u00fang. Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 12, ng\u00e0y M\u1eadu th\u00e2n, y\u1ebft l\u0103ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y K\u1ef7 d\u1eadu, t\u1ebf Ch\u1ea1p.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf Th\u1ecb trung l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Khi\u00eam \u1ed1m. Sai Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u1edbc \u0110\u1eb7ng quy\u1ec1n l\u00e3nh 10 v\u1ec7 Th\u1ecb trung. D\u1ee5 r\u1eb1ng: \u201cQuy ch\u1ebf c\u1ea5m binh \u1edf th\u00ec tri\u1ec1u nghi, \u0111i th\u00ec ph\u00e1p gi\u00e1, vi\u1ec7c c\u00f3 chuy\u00ean tr\u00e1ch th\u00ec m\u1edbi ch\u1ec9nh t\u1ec1. Ng\u01b0\u1eddi n\u00ean k\u00ednh v\u00e2ng s\u1ee9c r\u0103n binh s\u0129, coi gi\u1eef kinh th\u00e0nh, sao cho chu t\u1ea5t \u0111\u1ec3 x\u1ee9ng v\u1edbi vi\u1ec7c \u1ee7y nhi\u1ec7m. \u0110\u1ee3i khi V\u0103n Khi\u00eam kh\u1ecfi, s\u1ebd cung ch\u1ee9c nh\u01b0 c\u0169\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh l\u1ec7 thu\u1ed9c binh \u1edf c\u00e1c ph\u1ee7 \u0111\u1ec7. Vua nghe con em nh\u00e0 gi\u00e0u \u1edf c\u00e1c dinh tr\u1ea5n c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi xin v\u00e0o thu\u1ed9c binh \u1edf ph\u1ee7 \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh dao d\u1ecbch, k\u00e9n l\u00ednh thi\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi, x\u00e3 d\u00e2n ph\u1ea3i \u0111em nh\u1eefng c\u00f9ng \u0111inh sung c\u1ea5p, nh\u00e2n b\u1ea3o c\u00e1c quan h\u1ea7u r\u1eb1ng: \u201cNh\u00e0 n\u01b0\u1edbc k\u00e9n binh \u0111\u00e3 c\u00f3 quy ch\u1ebf nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh. N\u1ebfu \u0111\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi gi\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n, ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o ch\u1ecbu ri\u00eang, \u0111\u00e2u ph\u1ea3i l\u00e0 th\u1ec3 th\u1ed1ng l\u00e0m ch\u00ednh tr\u1ecb\u201d. B\u00e8n s\u1eafc \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng ho\u00e0ng t\u1eed ho\u00e0ng t\u00f4n \u0111\u00e3 ra \u1edf ph\u1ee7 ri\u00eang th\u00ec cho thu\u1ed9c binh 200 ng\u01b0\u1eddi, ch\u01b0a ra \u1edf ph\u1ee7 ri\u00eang th\u00ec thu\u1ed9c binh 150 ng\u01b0\u1eddi, c\u00f4ng ch\u00faa th\u00ec thu\u1ed9c binh 50 ng\u01b0\u1eddi, th\u1eeba ra b\u1eaft tr\u1ea3 v\u1ec1 s\u1ed5 d\u00e2n.<\/p>\n\n\n\n<p>Cai b\u1ea1 B\u00ecnh H\u00f2a l\u00e0 Ng\u00f4 L\u01b0\u01a1ng Uy\u1ec3n ch\u1ebft; l\u1ea5y \u0110i\u1ec3n qu\u00e2n Trung qu\u00e2n l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng C\u00f4ng Trinh l\u00e0m Cai b\u1ea1 B\u00ecnh H\u00f2a.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1ea3 tham tri Binh b\u1ed9 l\u00e0 Nguy\u1ec5n Quang Di\u1ec7u v\u00ec gi\u00e0 y\u1ebfu xin ngh\u1ec9 vi\u1ec7c. Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 L\u1ec5 b\u1ed9 l\u00e0 Tr\u1ecbnh Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c l\u00e0m Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 L\u1ea1i b\u1ed9, Tham tri L\u1ea1i b\u1ed9 l\u00e0 Ph\u1ea1m \u0110\u0103ng H\u01b0ng l\u00e0m Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 L\u1ec5 b\u1ed9, Tham tri H\u00ecnh b\u1ed9 l\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u0103ng H\u1ef1u l\u00e0m Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 Binh b\u1ed9, Tham tri H\u00ecnh b\u1ed9 l\u00e0 Ph\u1ea1m Nh\u01b0 \u0110\u0103ng l\u1ea1i l\u00e0m Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 H\u00ecnh b\u1ed9, K\u00fd l\u1ee5c Phi\u00ean An l\u00e0 Ph\u1ea1m Quang Tri\u1ec7t l\u00e0m T\u1ea3 tham tri L\u1ea1i b\u1ed9, Tham tri L\u1ec5 b\u1ed9 l\u00e0 L\u00ea Ch\u00ednh L\u1ed9 v\u00e0 Cai b\u1ea1 Qu\u1ea3ng Nam l\u00e0 Tr\u1ea7n V\u0103n Tu\u00e2n \u0111\u1ec1u l\u00e0m H\u1eefu tham tri, K\u00fd l\u1ee5c qu\u1ea3n \u0110\u1ed3 gia l\u00e0 Hu\u1ef3nh V\u0103n Di\u1ec5n l\u00e0m T\u1ea3 tham tri H\u1ed9 b\u1ed9, Hi\u1ec7p tr\u1ea5n S\u01a1n Nam h\u1ea1 l\u00e0 Nguy\u1ec5n C\u00f4ng Ti\u1ec7p l\u00e0m H\u1eefu tham tri, K\u00fd l\u1ee5c \u0110\u1ecbnh T\u01b0\u1eddng l\u00e0 Tr\u1ea7n Quang T\u0129nh l\u00e0m T\u1ea3 tham tri L\u1ec5 b\u1ed9, Hi\u1ec7p tr\u1ea5n H\u00e0 Ti\u00ean l\u00e0 B\u00f9i \u0110\u1ee9c M\u00e2n l\u00e0m H\u1eefu tham tri, Cai b\u1ea1 B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh l\u00e0 Nguy\u1ec5n T\u0103ng \u0110\u1ecbch l\u00e0m H\u1eefu tham tri Binh b\u1ed9, K\u00fd l\u1ee5c Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i l\u00e0 V\u00f5 V\u0103n Do\u00e3n l\u00e0m T\u1ea3 tham tri H\u00ecnh b\u1ed9, Th\u1ecb trung h\u1ecdc s\u0129 l\u00e0 V\u0169 Trinh v\u00e0 Cai b\u1ea1 V\u0129nh Thanh l\u00e0 Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n Th\u1ee5c \u0111\u1ec1u l\u00e0m H\u1eefu tham tri, Cai b\u1ea1 \u0110\u1ed3 gia l\u00e0 Phan Ti\u1ebfn C\u1ea9n v\u00e0 Cai b\u1ea1 Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb l\u00e0 \u0110o\u00e0n Vi\u1ebft Nguy\u00ean \u0111\u1ec1u l\u00e0m H\u1eefu tham tri C\u00f4ng b\u1ed9; Ti\u1ebfn C\u1ea9n v\u1eabn qu\u1ea3n \u0110\u1ed3 gia.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n Nguy\u1ec5n C\u01b0 Tu\u1ea5n l\u00e0m Cai b\u1ea1 Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb, V\u00f5 V\u0103n Tr\u00ed l\u00e0m Cai b\u1ea1 Qu\u1ea3ng Nam, Tham hi\u1ec7p S\u01a1n T\u00e2y l\u00e0 V\u00f5 Xu\u00e2n C\u1ea9n l\u00e0m Cai b\u1ea1 B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh, Tham hi\u1ec7p S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Kh\u00e1nh l\u00e0m Cai b\u1ea1 V\u0129nh Thanh, \u0110i\u1ec3n qu\u00e2n Trung qu\u00e2n l\u00e0 L\u00ea Ch\u1ea5n l\u00e0m K\u00fd l\u1ee5c Phi\u00ean An, c\u1ef1u Hi\u1ec7p tr\u1ea5n S\u01a1n T\u00e2y l\u00e0 Nguy\u1ec5n Th\u1eeba Th\u00e2n l\u00e0m K\u00fd l\u1ee5c \u0110\u1ecbnh Tr\u01b0\u1eddng, gi\u00e1p ph\u00f3 \u0111\u1ed1c h\u1ecdc Gia \u0110\u1ecbnh l\u00e0 V\u00f5 Xu\u00e2n Bi\u1ec1n l\u00e0m K\u00fd l\u1ee5c Qu\u1ea3ng Nam, Tham hi\u1ec7p Y\u00ean Qu\u1ea3ng l\u00e0 L\u00ea V\u0103n Nguy\u1ec5n l\u00e0m Hi\u1ec7p tr\u1ea5n H\u00e0 Ti\u00ean, Tham hi\u1ec7p Thanh Hoa l\u00e0 \u0110inh V\u0103n Nh\u00e3 l\u00e0m Hi\u1ec7p tr\u1ea5n S\u01a1n Nam h\u1ea1, Tham lu\u1eadn qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch l\u00e0 Tr\u1ea7n \u0110\u00ecnh Anh l\u00e0m Tham hi\u1ec7p Thanh Hoa, H\u00e0n l\u00e2m th\u1ecb th\u01b0 l\u00e0 Tr\u1ea7n V\u0103n Ph\u00e2n l\u00e0m Tham hi\u1ec7p S\u01a1n T\u00e2y, Tri ph\u1ee7 L\u1ea1ng Giang l\u00e0 Tr\u1ea7n Ch\u00ed Th\u00e0nh l\u00e0m Tham hi\u1ec7p S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng, Tri ph\u1ee7 Tam \u0110\u1edbi l\u00e0 Tr\u1ea7n Ph\u01b0\u1edbc Hi\u1ec3n l\u00e0m Tham hi\u1ec7p Y\u00ean Qu\u1ea3ng.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Tham qu\u00e2n qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch l\u00e0 Ho\u00e0ng Nh\u01b0 L\u00e2m l\u00e0m Cai b\u1ea1 Phi\u00ean An, \u1ea5t ph\u00f3 \u0111\u1ed1c h\u1ecdc Gia \u0110\u1ecbnh l\u00e0 Hu\u1ef3nh C\u00f4ng Xu\u00e2n l\u00e0m Cai b\u1ea1 Bi\u00ean H\u00f2a, H\u00e0n l\u00e2m ch\u1ebf c\u00e1o l\u00e0 Tr\u1ea7n Quang M\u00e2n l\u00e0m gi\u00e1p ph\u00f3 \u0111\u1ed1c h\u1ecdc Gia \u0110\u1ecbnh, H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n l\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c \u0110\u00e0m l\u00e0m \u1ea5t ph\u00f3 \u0111\u1ed1c h\u1ecdc.<\/p>\n\n\n\n<p>Cai b\u1ea1 B\u00ecnh Thu\u1eadn l\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh Do ch\u1ebft, l\u1ea5y \u0110i\u1ec3n qu\u00e2n Trung qu\u00e2n l\u00e0 Ph\u1ea1m H\u01b0ng Nh\u01b0\u1ee3ng l\u00e0m Cai b\u1ea1 B\u00ecnh Thu\u1eadn.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua c\u00f9ng b\u1ea7y t\u00f4i b\u00e0n \u0111\u1ecbnh l\u1ec7 b\u1ed5ng cho c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5, b\u1ea3o b\u1ecdn Tr\u1ecbnh Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c v\u00e0 Nguy\u1ec5n H\u1eefu Th\u1eadn r\u1eb1ng: \u201cTr\u1eabm l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef c\u1ee7a cho thi\u00ean h\u1ea1, kh\u00f4ng d\u00e1m xa ph\u00ed, n\u00ean tr\u00ean t\u1eeb m\u00ecnh tr\u1eabm, trong \u0111\u1ebfn cung vi, d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ebfn ho\u00e0ng t\u1eed, ho\u00e0ng th\u00e2n, chi d\u00f9ng \u0111\u1ec1u c\u00f3 ti\u1ebft \u0111\u1ed9, kh\u00f4ng vi\u1ec7c g\u00ec l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 ph\u00e9p nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh. Duy l\u1ec7 c\u1ea5p b\u1ed5ng cho tr\u0103m quan ch\u01b0a \u0111\u1ecbnh, nhi\u1ec1u \u00edt kh\u00f4ng \u0111\u1ec1u, th\u1ef1c ch\u01b0a \u0111\u00fang ngh\u0129a ban t\u01b0\u1edbc ch\u1ebf l\u1ed9c c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a. V\u1eady c\u00e1c khanh n\u00ean th\u1ec3 theo \u00fd ta, ch\u00e2m ch\u01b0\u1edbc theo \u0110\u1ea1i Thanh t\u1ea5n th\u00e2n l\u1ee5c m\u00e0 l\u00e0m\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua l\u1ea1i d\u1ee5 b\u1ea7y t\u00f4i r\u1eb1ng: \u201cKhi nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc m\u1edbi kh\u00f4i ph\u1ee5c, qu\u00e2n ph\u00ed r\u1ea5t r\u1ed9ng, qu\u1ed1c d\u1ee5ng ch\u01b0a th\u1eeba, cho n\u00ean l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng h\u00e0ng n\u0103m c\u1ee7a tr\u0103m quan \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i d\u00e8 d\u1eb7t, Tr\u1eabm ngh\u0129 ch\u00fat l\u01b0\u01a1ng th\u01b0ng \u0111\u1ea5u, gi\u00fap nu\u00f4i gia \u0111\u00ecnh l\u00e0 nh\u1edd \u1edf \u0111\u00f3, kh\u00f4ng n\u1ee1 l\u1ea1i b\u1edbt \u0111i, n\u00ean c\u00e1c b\u1ec1 t\u00f4i c\u00f3 ph\u1ea1m l\u1ed7i th\u00ec ch\u1ec9 \u0111\u00e1nh roi th\u00f4i. \u0110\u00f3 ch\u1ec9 l\u00e0 th\u1ec3 theo l\u00f2ng b\u1ec1 t\u00f4i m\u00e0 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u1ec5 \u0111\u00e3i b\u1ec1 t\u00f4i. X\u01b0a kia T\u1ed1ng Th\u00e1i T\u1ed5 ch\u1eb3ng \u0111\u00e1nh \u0111\u1eadp \u1edf n\u01a1i \u0111i\u1ec7n b\u1ec7, ch\u1eb3ng m\u1eafng m\u1ecf \u0111\u1ebfn b\u1ef1c c\u00f4ng khanh, L\u1ec5 b\u1ed9 Nguy\u1ec5n Th\u00e1i Nguy\u00ean th\u01b0\u1eddng \u0111em \u0111i\u1ec1u \u1ea5y n\u00f3i v\u1edbi tr\u1eabm, tr\u1eabm r\u1ea5t \u0111\u1ec3 \u00fd. Nay n\u1ebfu ph\u00e2n bi\u1ec7t c\u1ea5p b\u1ef1c cho ng\u01b0\u1eddi \u0103n nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi \u0103n \u00edt, ph\u00e0m c\u00f3 t\u1ed9i c\u00f4ng th\u00ec theo lu\u1eadt m\u00e0 ph\u1ea1t, ng\u00f5 h\u1ea7u t\u00ecnh l\u1ea5y l\u1ec5 m\u00e0 tr\u1ecdng, ph\u00e1p l\u1ea5y \u00e2n m\u00e0 d\u1ef1ng, ch\u1eb3ng c\u0169ng t\u1ed1t l\u1eafm sao\u201d. B\u1ea7y t\u00f4i c\u00fai \u0111\u1ea7u t\u1ea1.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y b\u1ecdn C\u1ed1ng s\u0129 vi\u1ec7n Hu\u1ef3nh V\u0103n Quy\u1ec1n 10 ng\u01b0\u1eddi sung ch\u1ee9c tr\u1ef1c gi\u1ea3ng cho ho\u00e0ng t\u1eed.<\/p>\n\n\n\n<p>Ti\u1ebft Thi\u00ean thu, cho c\u00e1c quan \u0103n y\u1ebfn \u1edf t\u1ea3 h\u1eefu vu \u0111i\u1ec7n C\u1ea7n Ch\u00e1nh.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ed5 ph\u1ec9 \u1edf H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng 300 ng\u01b0\u1eddi h\u1ecdp ng\u1ea7m \u1edf B\u00ecnh D\u00e3 (t\u00ean x\u00e3) huy\u1ec7n \u0110\u01b0\u1eddng An. Ph\u1ee7 l\u1ea1i l\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c Tri\u1ec7u b\u00e1o quan v\u00e2y b\u1eaft, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c 20 \u0111\u1ea7u gi\u1eb7c. Cho \u0110\u1ee9c Tri\u1ec7u l\u00e0m Cai h\u1ee3p, th\u01b0\u1edfng cho 100 quan ti\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ed5 ph\u1ec9 \u1edf H\u01b0ng H\u00f3a ng\u1ee5y x\u01b0ng ni\u00ean hi\u1ec7u C\u1ea7n Ch\u00e1nh, n\u1ed5i tr\u1ed9m \u1edf ch\u00e2u Th\u1ee7y V\u0129. Cai ch\u00e2u Chi\u00eau T\u1ea5n l\u00e0 \u0110\u00e8o Qu\u1ed1c Ki\u00eam \u0111em d\u00e2n th\u1ed5 \u0111\u00e1nh b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ebft \u0111i. Cho Qu\u1ed1c Ki\u00eam l\u00e0m chi\u00eau th\u1ea3o thi\u00eam s\u1ef1, th\u01b0\u1edfng cho 300 quan ti\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1eaft \u0111\u1ea7u \u0111\u1eb7t b\u1ed1n t\u00e0o H\u1ed9 Binh H\u00ecnh C\u00f4ng \u1edf th\u00e0nh Gia \u0110\u1ecbnh. L\u1ea5y T\u1ea3 tham tri C\u00f4ng b\u1ed9 l\u00e0 Nguy\u1ec5n Kh\u1eafc Thi\u1ec7u l\u00e3nh C\u00f4ng t\u00e0o ki\u00eam l\u00fd H\u1ed9 t\u00e0o, H\u1eefu tham tri H\u00ecnh b\u1ed9 l\u00e0 L\u00ea B\u00e1 Ph\u1ea9m l\u00e3nh H\u00ecnh t\u00e0o ki\u00eam l\u00fd Binh t\u00e0o, H\u00e0n l\u00e2m th\u1ecb th\u01b0 l\u00e0 Nguy\u1ec5n C\u00f4ng \u0110\u1ecbnh l\u00e0m Thi\u00eam s\u1ef1 H\u1ed9 b\u1ed9, H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n L\u00ea Hy l\u00e0m thi\u00eam s\u1ef1 Binh b\u1ed9, sung l\u00e0m c\u00f4ng vi\u1ec7c hai t\u00e0o H\u1ed9 Binh.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho th\u00e0nh Gia \u0110\u1ecbnh m\u1ed7i th\u00e1ng hai l\u1ea7n ph\u00e1i ng\u01b0\u1eddi v\u1ec1 Kinh t\u00e2u vi\u1ec7c. Ch\u00e9p l\u00e0m l\u1ec7 th\u01b0\u1eddng.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Tham tri H\u1ed9 b\u1ed9 l\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh \u0110\u1ee9c l\u00e0m Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 H\u1ed9 b\u1ed9, v\u1eabn l\u00e3nh vi\u1ec7c H\u1ed9 t\u00e0o B\u1eafc Th\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u1ea5n th\u1ee7 Y\u00ean Qu\u1ea3ng l\u00e0 V\u00f5 V\u0103n K\u00ea v\u1ec1 \u0111inh \u01b0u; L\u1ea5y Qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 Trung th\u1eafng H\u1eadu qu\u00e2n l\u00e0 L\u00ea V\u0103n T\u1ea5n l\u00e0m Tr\u1ea5n th\u1ee7 Y\u00ean Qu\u1ea3ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Hi\u1ec7p tr\u1ea5n L\u1ea1ng S\u01a1n l\u00e0 L\u00ea Duy \u0110\u1ea3n ch\u1ebft; l\u1ea5y Hi\u1ec7p tr\u1ea5n Tuy\u00ean Quang l\u00e0 Ng\u00f4 V\u1ecb l\u00e0m hi\u1ec7p tr\u1ea5n L\u1ea1ng S\u01a1n.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng V\u00e2n l\u00e0m H\u1eefu tham tri H\u1ed9 b\u1ed9, v\u1eabn l\u00e3nh Hi\u1ec7p tr\u1ea5n Ngh\u1ec7 An.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Cai \u0111\u1ed9i Ng\u00f4 V\u0103n Ng\u1ee5y l\u00e0m th\u1ee7 ng\u1ef1 c\u1eeda bi\u1ec3n C\u00f9 Hu\u00e2n.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u1ecdi 9.500 bi\u1ec1n binh \u1edf Thanh Ngh\u1ec7, B\u1eafc Th\u00e0nh v\u00e0 Thanh B\u00ecnh v\u1ec1 Kinh. (Thanh Hoa 1.200 ng\u01b0\u1eddi, Ngh\u1ec7 An 2.800 ng\u01b0\u1eddi, B\u1eafc Th\u00e0nh 5.300 ng\u01b0\u1eddi, Thanh B\u00ecnh 200 ng\u01b0\u1eddi).<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00ednh bi\u00ean<\/p>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\"><a>\u0110\u1ec7 nh\u1ea5t k\u1ef7 &#8211; Quy\u1ec3n XLVIII &#8211; Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u1ec1 Th\u1ebf t\u1ed5 cao ho\u00e0ng \u0111\u1ebf<\/a><\/h1>\n\n\n\n<p>Gi\u00e1p tu\u1ea5t, Gia Long n\u0103m th\u1ee9 13 [1814] (Thanh Gia Kh\u00e1nh n\u0103m th\u1ee9 19), m\u00f9a xu\u00e2n, th\u00e1ng gi\u00eang, ng\u00e0y Canh ng\u1ecd t\u1ebf xu\u00e2n h\u01b0\u1edfng.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u1ebf th\u00eam l\u1ed7 b\u1ed9 \u0111\u1ea1i gi\u00e1. (Ki\u1ec7u ng\u1ef1 m\u1ed9t c\u00e1i, xe ng\u1ecdc l\u1ed9 5 c\u00e1i, l\u1ed3ng \u0111\u00e8n \u0111\u1ecf 6 c\u00e1i, ph\u1ea5t tr\u1ea7n 8 c\u00e1i, l\u00f2 h\u01b0\u01a1ng, h\u1ed9p h\u01b0\u01a1ng m\u1ed7i th\u1ee9 8 c\u00e1i, t\u00e1n c\u00e1n cong 1 c\u00e1i, t\u00e1n v\u00e0ng 34 c\u00e1i, t\u00e1n vu\u00f4ng 8 c\u00e1i, l\u1ecdng v\u00e0ng 20 c\u00e1i, qu\u1ea1t v\u1ea3 th\u00eau r\u1ed3ng v\u00e0ng 24 c\u00e1i, qu\u1ea1t vu\u00f4ng th\u00eau ph\u01b0\u1ee3ng 6 c\u00e1i, c\u1edd v\u0169 b\u1ea3o ch\u00e0ng 20 c\u00e1i, c\u1edd t\u00edn phan 4 c\u00e1i, c\u1edd gi\u00e1ng d\u1eabn phan 4 c\u00e1i, c\u1edd b\u00e1o v\u0129 phan 4 c\u00e1i, c\u1edd c\u00e1o ch\u1ec9 phan 4 c\u00e1i, c\u1edd truy\u1ec1n gi\u00e1o phan 4 c\u00e1i, g\u1eady \u0111\u1ea7u r\u1ed3ng c\u00f3 ng\u00f9 l\u00f4ng 8 c\u00e1i, b\u00faa con c\u00f3 ng\u00f9 l\u00f4ng 8 c\u00e1i, qua c\u00f3 ng\u00f9 l\u00f4ng 8 c\u00e1i, c\u1edd ho\u00e0ng my 8 c\u00e1i, c\u1edd th\u00eau r\u1ed3ng v\u00e0ng ph\u01b0\u1ee3ng v\u00e0ng m\u1ed7i th\u1ee9 2 c\u00e1i, c\u1edd m\u1eb7t tr\u1eddi m\u1eb7t tr\u0103ng m\u1ed7i th\u1ee9 1 c\u00e1i, c\u1edd B\u1eafc \u0111\u1ea9u 1 c\u00e1i, c\u1edd nh\u1ecb th\u1eadp b\u00e1t t\u00fa m\u1ed7i th\u1ee9 1 c\u00e1i, c\u1edd gi\u00f3, m\u00e2y, m\u01b0a, s\u1ea5m m\u1ed7i th\u1ee9 1 c\u00e1i, c\u1edd Thanh long, B\u1ea1ch h\u1ed5, Ch\u00e2u t\u01b0\u1edbc, Huy\u1ec1n v\u0169 m\u1ed7i th\u1ee9 1 c\u00e1i, c\u1edd ng\u0169 h\u00e0nh m\u1ed7i th\u1ee9 1 c\u00e1i, c\u1edd xu\u1ea5t c\u1ea3nh, nh\u1eadp t\u1ea5t m\u1ed7i th\u1ee9 1 c\u00e1i, c\u1edd t\u00fac t\u0129nh 2 c\u00e1i, c\u1edd c\u1eeda 8 c\u00e1i, c\u1edd \u0111i theo chi\u00eang tr\u1ed1ng m\u1ed7i th\u1ee9 1 c\u00e1i, c\u1edd ng\u0169 s\u1eafc th\u00eau r\u1ed3ng 24 c\u00e1i, c\u1edd ng\u1ecdc ti\u1ebft 10 c\u00e1i, c\u1edd mao ti\u1ebft 30 c\u00e1i, vi\u1ec7t [b\u00faa] v\u00e0ng 16 c\u00e1i, ph\u1ee7 [r\u00ecu] v\u00e0ng 16 c\u00e1i, tr\u1ea3o 16 c\u00e1i, c\u1ed1t \u0111\u00f3a 16 c\u00e1i, kim ng\u00f4 tr\u01b0\u1ee3ng 16 c\u00e1i, ng\u1ef1 tr\u01b0\u1ee3ng 16 c\u00e1i, gi\u00e1o \u0111u\u00f4i b\u00e1o 28 c\u00e1i, voi \u0111\u00f3ng b\u00e0nh 11 con, ng\u1ef1a th\u1eafng c\u01b0\u01a1ng 8 con).<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh c\u00e1ch th\u01b0\u1edfng thi b\u1eafn cho c\u00e1c quan. (Ph\u00e0m ng\u01b0\u1eddi b\u1eafn 3 ph\u00e1t tr\u00fang c\u1ea3, th\u01b0\u1edfng m\u1ed9t c\u00e1i \u00e1o k\u00e9p v\u1ea3i, m\u1ed9t qu\u1ea7n tr\u1eebu nam v\u00e0 20 quan ti\u1ec1n; 2 ph\u00e1t tr\u00fang \u0111\u00edch v\u00e0 1 ph\u00e1t v\u00e0o khuy\u00ean tr\u00f2n th\u01b0\u1edfng 1 c\u00e1i \u00e1o k\u00e9p v\u1ea3i, m\u1ed9t qu\u1ea7n s\u1ea1i nam v\u00e0 15 quan ti\u1ec1n; 1 ph\u00e1t tr\u00fang \u0111\u00edch 2 ph\u00e1t tr\u00fang v\u00f2ng tr\u00f2n, th\u01b0\u1edfng 1 c\u00e1i \u00e1o k\u00e9p v\u1ea3i 1 qu\u1ea7n s\u1ea1i v\u00e0 10 quan ti\u1ec1n; 3 ph\u00e1t tr\u00fang v\u00f2ng tr\u00f2n, th\u01b0\u1edfng 1 \u00e1o k\u00e9p v\u1ea3i, m\u1ed9t qu\u1ea7n s\u1ea1i v\u00e0 5 quan ti\u1ec1n; 2 ph\u00e1t tr\u00fang v\u00f2ng tr\u00f2n, th\u01b0\u1edfng 1 \u00e1o k\u00e9p v\u1ea3i, m\u1ed9t qu\u1ea7n s\u1ea1i; 1 ph\u00e1t tr\u00fang v\u00f2ng tr\u00f2n, th\u01b0\u1edfng 1 \u00e1o k\u00e9p v\u1ea3i, m\u1ed9t qu\u1ea7n v\u1ea3i).<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ed5 ph\u1ec9 \u1edf Tuy\u00ean Quang ng\u1ee5y x\u01b0ng ni\u00ean hi\u1ec7u Thu\u1eadn Ch\u00ednh, chi\u00eau t\u1eadp nh\u1eefng qu\u00e2n tr\u1ed1n tr\u00e1nh \u0111\u1ec3 c\u01b0\u1edbp b\u00f3c d\u00e2n \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng. Tr\u1ea5n th\u1ea7n ph\u00e1t binh \u0111i b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ebft \u0111\u1ed3 \u0111\u1ea3ng. Vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Vua cho r\u1eb1ng d\u00e2n ngo\u00e0i bi\u00ean kh\u00f4ng bi\u1ebft, b\u1ecb gi\u1eb7c l\u1eeba d\u1ee5, h\u1ea1 l\u1ec7nh gi\u1ebft k\u1ebb \u0111\u1ea7u s\u1ecf c\u00f2n bao nhi\u00eau th\u00ec tha h\u1ebft.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ed9 L\u1ec5 t\u00e2u r\u1eb1ng: \u201cTi\u1ebft V\u1ea1n th\u1ecd c\u00f3 l\u1ec7 c\u00e1c th\u00e0nh dinh tr\u1ea5n ph\u1ea3i ti\u1ebfn \u0111\u00e8n r\u1ed3ng b\u1eb1ng s\u00e1p ong, xin cho n\u1ed9p thay b\u1eb1ng b\u1ea1c \u0111\u1ec3 do N\u1ed9i \u0111\u1ed3 gia ch\u1ebf t\u1ea1o m\u00e0 ti\u1ebfn\u201d. Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i.<\/p>\n\n\n\n<p>Huy\u1ec7n B\u1ed3ng S\u01a1n \u1edf B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh l\u1ee5t to, d\u00e2n \u0111\u00f3i. Sai ph\u00e1t th\u00f3c kho cho vay.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Th\u1ecb th\u01b0 vi\u1ec7n so\u1ea1n b\u1ed9 Ng\u1ef1 ph\u00ea th\u00f4ng gi\u00e1m c\u1ee7a C\u00e0n Long nh\u00e0 Thanh ti\u1ebfn xem.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho Gia \u0110\u1ecbnh d\u1ed3n 5 \u0111\u1ed9i Gia Nghi \u0111\u1ec3 sung b\u1ed5 v\u00e0o 5 thuy\u1ec1n binh, cho n\u0103m tr\u1ea5n Phi\u00ean An, Bi\u00ean H\u00f2a, V\u0129nh Thanh, \u0110\u1ecbnh T\u01b0\u1eddng, H\u00e0 Ti\u00ean m\u1ed9 d\u00e2n ngo\u1ea1i t\u1ecbch l\u1eadp m\u1ed7i tr\u1ea5n m\u1ed9t thuy\u1ec1n B\u00ednh, m\u1ed7i thuy\u1ec1n 50 ng\u01b0\u1eddi, Phi\u00ean An l\u00e0 thuy\u1ec1n An b\u00ednh, Bi\u00ean H\u00f2a l\u00e0 thuy\u1ec1n H\u00f2a b\u00ednh, V\u0129nh Thanh l\u00e0 thuy\u1ec1n Thanh b\u00ednh, \u0110\u1ecbnh T\u01b0\u1eddng l\u00e0 thuy\u1ec1n T\u01b0\u1eddng b\u00ednh, H\u00e0 Ti\u00ean l\u00e0 thuy\u1ec1n H\u00f9ng b\u00ednh.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Cai c\u01a1 V\u1ecdng C\u00e1c l\u00e0 V\u00f5 C\u00f4ng T\u00ednh l\u00e0m Qu\u1ea3n th\u1ee7 \u0111\u1ea1o C\u1ea7n Gi\u1edd. C\u00f4ng T\u00ednh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Bi\u00ean H\u00f2a, v\u00ec m\u1eb9 gi\u00e0 xin b\u1ed5 \u1edf ngo\u00e0i cho g\u1ea7n \u0111\u1ec3 ti\u1ec7n th\u0103m nu\u00f4i. B\u00e8n b\u1ed5 cho ch\u1ee9c \u1ea5y.<\/p>\n\n\n\n<p>Thanh Hoa gi\u1eb7c n\u1ed5i, c\u01b0\u1edbp b\u00f3c c\u00e1c h\u1ea1t V\u0129nh L\u1ed9c, Y\u00ean \u0110\u1ecbnh. Tr\u1ea5n th\u1ee7 Tr\u1ea7n C\u00f4ng L\u1ea1i \u0111em qu\u00e2n \u0111i b\u1eaft. Gi\u1eb7c ch\u1ea1y \u0111\u1ebfn mi\u1ec1n th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ea1o. L\u1ea1i m\u1eadt sai th\u1ed1ng l\u0129nh H\u00e0 C\u00f4ng Th\u00e1i ch\u1eb7n \u0111\u00e1nh, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ecdn gi\u1eb7c h\u01a1n 30 ng\u01b0\u1eddi. Vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Vua khen c\u00f4ng. Sai Thi\u00eam s\u1ef1 H\u00ecnh b\u1ed9 l\u00e0 Nguy\u1ec5n H\u1eefu Nghi \u0111em v\u00e0ng l\u1ee5a th\u01b0\u1edfng cho. R\u1ed3i tri\u1ec7u C\u00f4ng Th\u00e1i v\u00e0o ch\u1ea7u, cho 300 quan ti\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y H\u1eefu tham tri H\u00ecnh b\u1ed9 l\u00e0 V\u00f5 Danh Trung l\u00e0m H\u1eefu tham tri L\u1ea1i b\u1ed9.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ed5 ph\u1ec9 Cao B\u1eb1ng l\u00e0 N\u00f4ng V\u0103n Nho h\u1ee3p \u0111\u1ea3ng sang \u0103n c\u01b0\u1edbp ch\u00e2u Quy Thu\u1eadn n\u01b0\u1edbc Thanh. Qu\u1ea3n ch\u00e2u l\u00e0 B\u00e0nh D\u1ee5ng K\u00fd b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c, t\u01b0 gi\u1ea5y cho B\u1eafc Th\u00e0nh h\u1eb9n \u0111\u1ebfn c\u1eeda \u1ea3i h\u1ecdp tra. Th\u00e0nh th\u1ea7n \u0111em vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Vua th\u1ea5y Hi\u1ec7p tr\u1ea5n H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n L\u1ec5 tr\u01b0\u1edbc l\u00e0m Hi\u1ec7p tr\u1ea5n Cao B\u1eb1ng \u0111\u00e3 hi\u1ec3u r\u00f5 t\u00ecnh h\u00ecnh ngo\u00e0i bi\u00ean n\u00ean sai \u0111i. Nho v\u00e0 \u0111\u1ed3 \u0111\u1ea3ng \u0111\u1ec1u b\u1ecb gi\u1ebft.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Th\u01b0 k\u00fd \u0110\u1eb7ng \u0110\u00ecnh C\u1ea9m l\u00e0m Thi\u00eam s\u1ef1 H\u1ed9 b\u1ed9 sung H\u1ed9 t\u00e0o B\u1eafc Th\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1eafp th\u00eam th\u00e0nh \u0111\u1ea5t Thanh B\u00ecnh. Th\u00e0nh Thanh B\u00ecnh quy m\u00f4 ch\u1eadt h\u1eb9p, quan th\u1ef1, tr\u1ea1i qu\u00e2n v\u00e0 kho t\u00e0ng \u1edf g\u1ea7n nhau qu\u00e1, tr\u1ea5n th\u1ea7n Thanh Hoa xin \u0111\u1eafp th\u00e0nh r\u1ed9ng th\u00eam b\u00ean t\u1ea3, b\u00ean h\u1eefu \u0111\u1ec1u 15 tr\u01b0\u1ee3ng. Vua y theo. L\u1ea1i sai \u0111\u1eb7t th\u00eam 26 ng\u01b0\u1eddi l\u1ea1i d\u1ecbch \u1edf s\u00e1u ph\u00f2ng (ng\u1ea1ch c\u0169 c\u00f3 34 ng\u01b0\u1eddi).<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho c\u00e1c ph\u1ee7 l\u1ef5 \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh \u0111\u1ec1u chi\u1ebfu theo s\u1ed1 binh m\u00e0 tr\u1eef hai th\u00e1ng l\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 chi d\u00f9ng khi c\u00f3 vi\u1ec7c.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua l\u01b0u \u00fd v\u1ec1 nho h\u1ecdc, t\u1eebng b\u1ea3o th\u1ecb th\u1ea7n r\u1eb1ng: \u201cH\u1ecdc hi\u1ec7u l\u00e0 n\u01a1i ch\u1ee9a nh\u00e2n t\u00e0i, t\u1ea5t ph\u1ea3i gi\u00e1o d\u1ee5c c\u00f3 c\u0103n b\u1ea3n th\u00ec m\u1edbi th\u00e0nh t\u00e0i. Tr\u1eabm mu\u1ed1n b\u1eaft ch\u01b0\u1edbc ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a, \u0111\u1eb7t nh\u00e0 h\u1ecdc \u0111\u1ec3 nu\u00f4i h\u1ecdc tr\u00f2, ng\u00f5 h\u1ea7u v\u0103n phong d\u1ea5y l\u00ean, hi\u1ec1n t\u00e0i \u0111\u1ec1u n\u1ed5i, \u0111\u1ec3 cho nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc d\u00f9ng\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai tr\u00edch t\u00f4 thu\u1ebf b\u1ed1n huy\u1ec7n ph\u1ee7 \u0110oan H\u00f9ng tr\u1ea5n S\u01a1n T\u00e2y n\u1ed9p v\u1ec1 Tuy\u00ean Quang, t\u00f4 thu\u1ebf huy\u1ec7n Thi\u00ean Ph\u01b0\u1edbc tr\u1ea5n Kinh B\u1eafc n\u1ed9p v\u1ec1 Th\u00e1i Nguy\u00ean. V\u00ec ti\u1ec1n th\u00f3c hai tr\u1ea5n \u1ea5y thu v\u00e0o h\u00e0ng n\u0103m kh\u00f4ng bao nhi\u00eau, th\u01b0\u1eddng do S\u01a1n T\u00e2y v\u00e0 Kinh B\u1eafc ch\u1edf c\u1ea5p cho, \u0111\u01b0\u1eddng s\u00e1 nh\u1ecdc m\u1ec7t, n\u00ean sai nh\u1eefng huy\u1ec7n \u1edf g\u1ea7n n\u1ed9p v\u1ec1 cho ti\u1ec7n.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 H\u1eefu nh\u1ecb Th\u1ecb trung l\u00e0 Th\u00e1i Ng\u1ecdc B\u1ea1ch l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Ti\u1ec1n nh\u1ea5t, Thu\u1ed9c n\u1ed9i cai \u0111\u1ed9i l\u00e0 L\u00ea V\u0103n Qu\u00fd l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Trung nh\u1ea5t, Hu\u1ef3nh V\u0103n T\u1ea1i l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 H\u1eefu nh\u1ea5t, L\u00ea V\u0103n Hi\u1ebfn l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 H\u1eefu nh\u1ecb.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e0nh th\u1ea7n Gia \u0110\u1ecbnh t\u00e2u n\u00f3i: \u201cThu\u1ebf s\u00e2n chim \u1edf \u0111\u1ea1o Ki\u00ean Giang tr\u1ea5n H\u00e0 Ti\u00ean \u0111\u00e3 b\u00e3i b\u1ecf r\u1ed3i, nay ti\u1ec3u d\u00e2n c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi l\u1ea5y tr\u1ed9m \u0111\u1ec3 b\u00e1n cho thuy\u1ec1n bu\u00f4n m\u00e0 ki\u1ebfm l\u1ee3i. V\u1eady xin sai tr\u1ea5n th\u1ea7n \u1ee7y d\u00e2n s\u1edf t\u1ea1i gi\u1eef l\u1ea5y, h\u1eb1ng n\u0103m ph\u1ea3i n\u1ed9p l\u00f4ng v\u00e0 qu\u1ea1t nh\u01b0 s\u1ed1 (l\u00f4ng chim \u0111en 50 b\u1ed9, qu\u1ea1t l\u00f4ng nh\u1ecf 100 chi\u1ebfc). N\u1ebfu d\u00e1m mua b\u00e1n ri\u00eang th\u00ec c\u00f3 t\u1ed9i\u201d. Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho Ch\u00e1nh ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay Th\u1ecb n\u1ed9i ph\u1ea9m tr\u1eadt c\u0169ng nh\u01b0 Ch\u00e1nh ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ecb trung.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 2, ng\u00e0y \u1ea5t m\u00f9i, ho\u00e0ng h\u1eadu T\u1ed1ng th\u1ecb b\u0103ng, th\u1ecd 54 tu\u1ed5i. \u0110\u1eb7t quan t\u00e0i \u1edf \u0111i\u1ec7n Kh\u00f4n Nguy\u00ean. Vua th\u01b0\u01a1ng ti\u1ebfc kh\u00f4n ngu\u00f4i, \u0111\u1ed9i kh\u0103n \u0111en m\u1eb7c \u00e1o tr\u1eafng, ng\u1ef1 \u1edf nh\u00e0 m\u1eadt ngh\u1ecb, v\u1eddi b\u1ea7y t\u00f4i d\u1ee5 r\u1eb1ng: \u201cVua \u0111\u1ec3 tang ho\u00e0ng h\u1eadu m\u1ed9t n\u0103m l\u00e0 l\u1ec5 r\u1ea5t ch\u00ednh. Tr\u1eabm \u1edf trong cung \u0111\u1ec3 tang m\u1ed9t n\u0103m. C\u00f2n t\u1eeb ho\u00e0ng t\u1eed tr\u1edf xu\u1ed1ng th\u00ec b\u00e0n \u0111\u1ecbnh theo th\u1ee9 b\u1ef1c\u201d. (Ho\u00e0ng t\u1eed m\u1eb7c \u00e1o v\u00e9n g\u1ea5u ch\u1ed1ng g\u1eady, \u0111\u1ec3 tang 1 n\u0103m, ngo\u00e0i 1 n\u0103m d\u00f9ng t\u00e2m tang, m\u1eb7c \u00e1o tr\u1eafng, 15 th\u00e1ng th\u00ec l\u00e0m l\u1ec5 \u0110\u00e0m; ho\u00e0ng t\u00f4n m\u1eb7c \u00e1o v\u00e9n g\u1ea5u, ch\u1ed1ng g\u1eady \u0111\u1ec3 tang 1 n\u0103m, cha c\u00f2n th\u00ec \u0111\u1ec3 tang 1 n\u0103m kh\u00f4ng c\u00f3 g\u1eady; c\u00f4ng ch\u00faa, tr\u01b0\u1edfng c\u00f4ng ch\u00faa, cung t\u1ea7n t\u1ea3 h\u1eefu, v\u1ee3 l\u1ebd c\u1ee7a ho\u00e0ng t\u1eed, ho\u00e0ng t\u00f4n, v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n trong 5 b\u1eadc tang t\u1eeb tang 9 th\u00e1ng tr\u1edf xu\u1ed1ng, \u0111\u1ec1u m\u1eb7c \u00e1o v\u00e9n g\u1ea5u \u0111\u1ec3 tang 1 n\u0103m, b\u1ef1c \u0111\u1ea3n v\u1ea5n th\u00ec d\u00f9ng kh\u0103n v\u1ea3i tr\u1eafng v\u00e0 \u00e1o tr\u00e0ng v\u1ea1t v\u1ea3i tr\u1eafng m\u00e0 l\u1ea1y theo; c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 t\u1eeb tam ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean th\u00ec m\u1eb7c \u00e1o v\u00e9n g\u1ea5u \u0111\u1ec3 tang 1 n\u0103m, quan t\u1ee9 l\u1ee5c ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean th\u00ec m\u1eb7c \u00e1o tang 9 th\u00e1ng, c\u1eedu ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean th\u00ec m\u1eb7c \u00e1o tang 5 th\u00e1ng; con tr\u01b0\u1edfng quan nh\u1ea5t ph\u1ea9m tang 9 th\u00e1ng; con tr\u01b0\u1edfng quan nh\u1ecb ph\u1ea9m tang 5 th\u00e1ng, con tr\u01b0\u1edfng quan tam ph\u1ea9m tang 3 th\u00e1ng, v\u1ee3 quan tam ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean \u0111\u1ec1u \u0111\u1ec3 tang nh\u01b0 ch\u1ed3ng. \u0110\u1ed3 \u0111\u1ea1c \u0111\u1ecf t\u00eda c\u00f9ng \u00e2m nh\u1ea1c h\u00e1t x\u01b0\u1edbng, quan tam ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean c\u1ea5m 1 n\u0103m, quan l\u1ee5c ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean c\u1ea5m 9 th\u00e1ng, c\u1eedu ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean c\u1ea5m 5 th\u00e1ng, qu\u00e2n d\u00e2n c\u1ea5m 3 th\u00e1ng. \u0110\u1ebfn nh\u01b0 vi\u1ec7c gi\u00e1 th\u00fa th\u00ec t\u1eeb quan tam ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean c\u1ea5m 3 th\u00e1ng, l\u1ee5c ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean c\u1ea5m 2 th\u00e1ng, c\u1eedu ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean c\u1ea5m 1 th\u00e1ng, qu\u00e2n d\u00e2n c\u1ea5m 13 ng\u00e0y. \u1edf Kinh ng\u00e0y m\u1ed3ng m\u1ed9t v\u00e0 ng\u00e0y r\u1eb1m th\u00f4i ch\u1ea7u 1 n\u0103m. \u1edf ngo\u00e0i c\u00e1c th\u00e0nh dinh tr\u1ea5n th\u00ec v\u1eabn y l\u1ec7 ch\u1ea7u l\u1ea1y).<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y Canh tu\u1ea5t, l\u1ec5 th\u00e0nh ph\u1ee5c. Vua m\u1eb7c \u00e1o v\u00e9n g\u1ea5u \u0111\u1ebfn l\u1ea1y hai l\u1ea1y. Sai ho\u00e0ng t\u1eed d\u00e2ng c\u01a1m t\u1ebf \u0111i\u1ec7n. Tr\u01b0\u1edbc kia ho\u00e0ng t\u1eed th\u1ee9 t\u01b0 m\u1edbi l\u00ean 3 tu\u1ed5i, vua cho ho\u00e0ng h\u1eadu nu\u00f4i l\u00e0m con m\u00ecnh. Ho\u00e0ng h\u1eadu \u0111\u00f2i l\u00e0m gi\u1ea5y kho\u00e1n (theo th\u1ebf t\u1ee5c, ph\u00e0m nu\u00f4i con ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m con m\u00ecnh th\u00ec ph\u1ea3i c\u00f3 kh\u1ebf kho\u00e1n qu\u00e1 ph\u00f2ng). Vua sai L\u00ea V\u0103n Duy\u1ec7t vi\u1ebft gi\u1ea5y \u0111\u01b0a cho. H\u1eadu giao cho cung t\u1ef3 l\u00e0 Nguy\u1ec5n Th\u1ecb L\u00ea c\u1ea5t gi\u1eef. T\u1eeb \u0111\u1ea5y ho\u00e0ng t\u1eed th\u1ee9 t\u01b0 th\u01b0\u1eddng v\u00e0o ch\u1ea7u \u1edf \u0111\u1ea1i n\u1ed9i, l\u00e0m con c\u1ee7a ho\u00e0ng h\u1eadu, th\u01b0\u1eddng g\u1ecdi l\u00e0 m\u1eb9. \u0110\u1ebfn khi ho\u00e0ng c\u1ea3 l\u00e0 C\u1ea3nh, ho\u00e0ng hai l\u00e0 Hy, ho\u00e0ng ba l\u00e0 Tu\u1ea5n n\u1ed1i nhau m\u1ea5t, ho\u00e0ng t\u01b0 l\u1ea5y th\u1ee9 b\u1eadc l\u00e0 l\u1edbn nh\u1ea5t, duy \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc ph\u00e1i tr\u01b0\u1edfng ph\u1ea7n nhi\u1ec1u kh\u00f3 nu\u00f4i cho n\u00ean kh\u00f4ng mu\u1ed1n g\u1ecdi l\u00e0 tr\u01b0\u1edfng. \u0110\u1ebfn nay l\u00e0m l\u1ec5 tang ho\u00e0ng h\u1eadu, b\u1ea7y t\u00f4i c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n l\u1ea5y ho\u00e0ng t\u00f4n \u0110\u00e1n (con ho\u00e0ng t\u1eed C\u1ea3nh, t\u1ee9c l\u00e0 M\u1ef9 \u0110\u01b0\u1eddng) l\u00e0m ch\u1ee7 t\u1ef1. Vua d\u1ee5 r\u1eb1ng: \u201cHo\u00e0ng t\u01b0 t\u1eebng l\u00e0m con c\u1ee7a ho\u00e0ng h\u1eadu, \u0111\u00e3 c\u00f3 gi\u1ea5y t\u1edd, n\u00ean sai l\u00e0m ch\u1ee7 t\u1ef1, vi\u1ec7c l\u1edbn c\u1ee7a nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng n\u00ean c\u00e2u n\u1ec7 theo l\u1ec5 \u0111\u00edch t\u00f4n th\u1eeba tr\u1ecdng nh\u01b0 nh\u00e0 th\u01b0\u1eddng\u201d. Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00e0nh cho th\u1ebf th\u00ec v\u0103n t\u1ebf kh\u00f3 g\u1ecdi. Vua b\u1ea3o r\u1eb1ng: \u201cCon theo m\u1ec7nh cha t\u1ebf m\u1eb9 l\u00e0 vi\u1ec7c danh ch\u00ednh ng\u00f4n thu\u1eadn, c\u00f3 g\u00ec m\u00e0 kh\u00f4ng n\u00ean\u201d. B\u1ea5y gi\u1edd vi\u1ec7c b\u00e0n m\u1edbi \u0111\u1ecbnh. Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00e0nh t\u1ecf \u00fd kh\u00f4ng b\u1eb1ng l\u00f2ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Ch\u1ea5n v\u00f5 l\u00e0 Tr\u1ea7n V\u0103n T\u00edn ch\u1ebft.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Cai c\u01a1 th\u1ee7y qu\u00e2n l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n S\u1eed l\u00e0m Ph\u00f3 qu\u1ea3n c\u01a1 H\u1eefu th\u1ee7y.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y \u0110inh m\u00f9i, t\u1ebf Tr\u1eddi \u0110\u1ea5t \u1edf \u0111\u00e0n Nam giao.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u00fac ti\u1ec1n \u0111\u1ed3ng 6 ph\u00e2n hi\u1ec7u \u201cGia Long th\u00f4ng b\u1ea3o\u201d. Sai c\u1ee5c B\u1ea3o tuy\u1ec1n B\u1eafc Th\u00e0nh ph\u1ecfng theo ph\u00e9p \u0111\u00fac ti\u1ec1n c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc Thanh m\u00e0 l\u00e0m. (Chi \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ecf 500 c\u00e2n, k\u1ebdm 415 c\u00e2n, ch\u00ec 65 c\u00e2n, thi\u1ebfc 20 c\u00e2n).<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e0nh th\u1ea7n Gia \u0110\u1ecbnh t\u00e2u n\u00f3i: \u201cNay \u1edf th\u00e0nh \u0111\u00e3 chia t\u00e0o \u0111\u1ecbnh c\u1ee5c, vi\u1ec7c c\u00f3 chuy\u00ean tr\u00e1ch, ch\u1eb3ng v\u00ed nh\u01b0 ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc ch\u1ec9 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m. Xin \u0111\u1ecbnh l\u1ea5y m\u1ed7i th\u00e1ng s\u00e1u ng\u00e0y (m\u1ed3ng 3, m\u1ed3ng 8, 13, 18, 23, 28), quan l\u1ea1i c\u00e1c t\u00e0o trong th\u00e0nh \u0111\u1ec1u h\u1ecdp b\u00e0n \u1edf c\u00f4ng \u0111\u01b0\u1eddng. Ph\u00e0m m\u1ecdi vi\u1ec7c t\u1eeb t\u1ee5ng v\u0103n \u00e1n \u1edf th\u00e0nh h\u1ea1t \u0111\u1ec1u \u0111\u1ebfn ng\u00e0y \u0111\u00f3 h\u1ecdp b\u00e0n x\u1eed \u0111\u1ecbnh. D\u00e2n trong h\u1ea1t c\u00f3 vi\u1ec7c k\u00eau ki\u1ec7n th\u00ec c\u0169ng \u0111\u1ea7u \u0111\u01a1n \u1edf ng\u00e0y \u1ea5y. L\u00e0m l\u1ec7 th\u01b0\u1eddng l\u00e2u d\u00e0i\u201d. Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Phan V\u0103n Qu\u1ef3nh \u0111em 500 bi\u1ec1n binh thu\u1ed9c Ng\u0169 qu\u00e2n s\u1eeda \u0111\u1eafp \u0111\u00e0i Tr\u1ea5n H\u1ea3i, \u0110\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc L\u01b0\u01a1ng l\u1ea5y 500 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n Qu\u1ea3ng Nam s\u1eeda \u0111\u1eafp \u0111\u00e0i \u0110i\u1ec7n H\u1ea3i.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ed5i \u0111\u1ecbnh s\u1ed1 vi\u00ean ch\u1ee9c \u1edf 2 ty Chi\u00eam h\u1eadu v\u00e0 L\u01b0\u01a1ng y thu\u1ed9c c\u00e1c th\u00e0nh dinh tr\u1ea5n. Ty Chi\u00eam h\u1eadu \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh v\u00e0 B\u1eafc Th\u00e0nh \u0111\u1ec1u 44 ng\u01b0\u1eddi, Ty L\u01b0\u01a1ng y \u0111\u1ea1o Thanh B\u00ecnh v\u00e0 6 ngo\u1ea1i tr\u1ea5n B\u1eafc Th\u00e0nh \u0111\u1ec1u 5 ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 2 nhu\u1eadn l\u1ea5y H\u1eefu tham tri H\u00ecnh b\u1ed9 l\u00e0 Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n Th\u1ee5c l\u00e0m H\u1eefu tham tri Binh b\u1ed9.<\/p>\n\n\n\n<p>Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c c\u00f3 d\u1ecbch. Sai dinh th\u1ea7n l\u1eadp s\u1edf d\u01b0\u1ee1ng t\u1ebf \u1edf Th\u1ebf L\u1ea1i (t\u00ean x\u00e3) cho ng\u01b0\u1eddi \u1ed1m \u1edf, nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc c\u1ea5p cho ti\u1ec1n g\u1ea1o thu\u1ed1c thang. Ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft th\u00ec cho ti\u1ec1n v\u00e0 v\u1ea3i \u0111\u1ec3 ch\u00f4n (ti\u1ec1n 1 quan, v\u1ea3i 10 th\u01b0\u1edbc).<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u01b0\u1eddi Man \u1edf 3 \u0111\u1ed9ng L\u1ea1c Ho\u00e0n sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Tham hi\u1ec7p Cao B\u1eb1ng l\u00e0 \u0110\u00e0o Xu\u00e2n Th\u1ee9 \u1ed1m ph\u1ea3i ngh\u1ec9 vi\u1ec7c; l\u1ea5y Tri b\u1ea1 qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch l\u00e0 Tr\u1ea7n V\u0103n Th\u00e1i l\u00e0m Tham hi\u1ec7p Cao B\u1eb1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00e1c quan th\u00e0nh dinh tr\u1ea5n nghe tin v\u1ec1 tang \u0110\u1ea1i h\u00e0nh ho\u00e0ng h\u1eadu, d\u00e2ng s\u1edb xin v\u00e0o vi\u1ebfng. Cho Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 H\u1ed9 b\u1ed9 \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh l\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh \u0110\u1ee9c v\u00e0 cai b\u1ea1, k\u00fd l\u1ee5c, hi\u1ec7p tr\u1ea5n, tham hi\u1ec7p m\u1ed7i dinh tr\u1ea5n m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi v\u1ec1 Kinh d\u00e2ng h\u01b0\u01a1ng. T\u1ed5ng tr\u1ea5n Gia \u0110\u1ecbnh l\u00e0 L\u00ea V\u0103n Duy\u1ec7t l\u1ea1i d\u00e2ng s\u1edb xin. Vua d\u1ee5 r\u1eb1ng: \u201cNg\u01b0\u01a1i \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc, ngh\u0129a nh\u01b0 vua t\u00f4i, \u01a1n nh\u01b0 cha con. Ngh\u0129 bi\u00ean kh\u1ed5n l\u00e0 n\u01a1i tr\u1ecdng y\u1ebfu l\u00e0 v\u00ec m\u00f9a m\u00e0ng thua k\u00e9m, ng\u01b0\u01a1i l\u00ean l\u01b0u l\u1ea1i th\u00e0nh m\u00e0 s\u1eafp \u0111\u1eb7t, \u0111\u1ec3 cho trong y\u00eau d\u00e2n th\u1ee9, ngo\u00e0i ch\u1eb7n bi\u00ean man, \u0111\u00f3 t\u1ee9c l\u00e0 l\u1ea5y hi\u1ebfu l\u00e0m trung v\u1eady\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Qu\u1ed1c v\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2n L\u1ea1p l\u00e0 N\u1eb7c Ch\u0103n c\u0169ng xin ch\u1ecbu tang, th\u00e0nh th\u1ea7n \u0111em vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Vua khi\u1ebfn \u0111\u1ec3 t\u00e2m tang 13 ng\u00e0y th\u00f4i. N\u1eb7c Ch\u0103n b\u00e8n sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn d\u00e2ng h\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh l\u1ec7 thu\u1ebf b\u00e1ch c\u00f4ng. M\u1ed7i n\u0103m m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi n\u1ed9p 1 quan 5 ti\u1ec1n, v\u1ea3i tr\u1eafng 2 t\u1ea5m. Ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o \u1ee9ng d\u1ecbch \u1edf Kinh th\u00ec mi\u1ec5n.<\/p>\n\n\n\n<p>Mi\u1ec5n dao d\u1ecbch cho 11 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n x\u00e3 An Th\u00e0nh tr\u1ea5n B\u00ecnh H\u00f2a, sai h\u1eb1ng n\u0103m \u0111i l\u1ea5y k\u1ef3 nam v\u1ec1 n\u1ed9p, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 th\u00ec n\u1ed9p thay tr\u1ea7m h\u01b0\u01a1ng m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 8 l\u1ea1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Gia \u0110\u1ecbnh bi\u1ebfn c\u00e1c \u0111\u1ed9i thu\u1ed9c binh \u1edf \u0111\u1ed3n Uy vi\u1ec5n (270 ng\u01b0\u1eddi) l\u00e0m 5 \u0111\u1ed9i c\u1ee7a chi Vi\u1ec5n sai.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 3, l\u1ea5y H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n L\u00ea \u0110\u1ed3ng L\u00fd l\u00e0m Thi\u00eam s\u1ef1 L\u1ec5 b\u1ed9.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1eeb Thanh Ngh\u1ec7 tr\u1edf ra B\u1eafc c\u00f3 d\u1ecbch l\u1edbn. Sai quan c\u00e1c tr\u1ea5n l\u1eadp \u0111\u00e0n t\u1ebf nh\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Tri ph\u1ee7 Qu\u1ed1c Oai l\u00e0 Ph\u1ea1m Ti\u1ebfn L\u01b0\u01a1ng l\u00e0m Thi\u00eam s\u1ef1 Binh b\u1ed9, Tri ph\u1ee7 B\u1eafc H\u00e0 l\u00e0 Nguy\u1ec5n Kim Ph\u01b0\u01a1ng l\u00e0m Thi\u00eam s\u1ef1 H\u00ecnh b\u1ed9, sung 2 t\u00e0o Binh H\u00ecnh \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai V\u1ec7 \u00fay Th\u1ecb trung l\u00e0 T\u00f4n Th\u1ea5t Huy, Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Th\u1ee7y qu\u00e2n l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n H\u1ea1nh qu\u1ea3n 40 thuy\u1ec1n \u0111\u1ec3 ch\u1edf s\u1ea3n v\u1eadt \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh. Vua d\u1ee5 Huy r\u1eb1ng: \u201cC\u00f4ng vi\u1ec7c v\u01b0\u1ee3t bi\u1ec3n, H\u1ea1nh v\u1ed1n th\u00f4ng th\u1ea1o, ng\u01b0\u01a1i n\u00ean t\u00f9y vi\u1ec7c c\u00f9ng b\u00e0n v\u1edbi nhau, ch\u1edb n\u00ean tr\u00e1i nhau k\u1ebb bu\u1ed3m ng\u01b0\u1eddi s\u00e0o m\u00e0 l\u1ea7m l\u1ee1 ch\u1eb3ng nh\u1ecf\u201d. \u0110\u1ebfn khi v\u1ec1, vua khen nhanh, th\u01b0\u1edfng cho bi\u1ec1n binh 2.500 quan ti\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>Tha gi\u1ea3m t\u00f4 thu\u1ebf n\u0103m nay cho c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: \u201cV\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea1o ch\u1ec9 \u1edf l\u00e0m \u01a1n hu\u1ec7 thi\u1ec7n ch\u00ednh tr\u01b0\u1edbc ph\u1ea3i gi\u1eef g\u00ecn d\u00e2n. Nay m\u01b0a n\u1eafng tr\u00e1i th\u1eddi, d\u01b0\u1edbi s\u1ef1 soi x\u00e9t, r\u1ea5t th\u01b0\u01a1ng \u0111\u1eddi s\u1ed1ng c\u1ee7a d\u00e2n, v\u1eady xem tai h\u1ea1i nhi\u1ec1u \u00edt m\u00e0 l\u01b0\u1ee3ng gi\u1ea3m thu\u1ebf ru\u1ed9ng thu\u1ebf th\u00e2n. Gia \u0110\u1ecbnh, Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i th\u00ec gi\u1ea3m 5 ph\u1ea7n 10, Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb, Qu\u1ea3ng B\u00ecnh, B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh th\u00ec gi\u1ea3m 3 ph\u1ea7n 10, huy\u1ec7n B\u1ed3ng S\u01a1n th\u00ec gi\u1ea3m 5 ph\u1ea7n 10, Qu\u1ea3ng Nam, B\u00ecnh H\u00f2a, B\u00ecnh Thu\u1eadn, Thu\u1eadn Th\u00e0nh, Ngh\u1ec7 An, Thanh Hoa, Thanh B\u00ecnh, B\u1eafc Th\u00e0nh th\u00ec gi\u1ea3m 3 ph\u1ea7n 10\u201d. L\u1ea1i th\u1ea5y Gia \u0110\u1ecbnh g\u1ea1o \u0111\u1eaft (g\u1ea1o m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng gi\u00e1 7 ti\u1ec1n 15 \u0111\u1ed3ng), sai th\u00e0nh th\u1ea7n l\u01b0u s\u1ed1 th\u00f3c ch\u1edf n\u0103m nay l\u1ea1i th\u00e0nh \u0111\u1ec3 \u0111\u1ee7 c\u1ea5p ph\u00e1t.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho c\u00e1c tr\u1ea5n B\u1eafc Th\u00e0nh n\u1ed9p thay thu\u1ebf thi\u1ebfu n\u0103m ngo\u00e1i b\u1eb1ng ti\u1ec1n (m\u1ed9t h\u1ed9c th\u00f3c n\u1ed9p 6 ti\u1ec1n). Ph\u1ee7 L\u1ea1ng Giang tr\u1ea5n Kinh B\u1eafc v\u00e0 5 huy\u1ec7n H\u1ea1 H\u00f2a, Thanh Ba, Hoa Kh\u00ea, L\u1eadp Th\u1ea1ch, Tam D\u01b0\u01a1ng tr\u1ea5n S\u01a1n T\u00e2y, th\u00f3c t\u00f4 n\u0103m nay \u0111\u1ec1u cho n\u1ed9p thay b\u1eb1ng ti\u1ec1n (1 h\u1ed9c th\u00f3c n\u1ed9p 7 ti\u1ec1n).<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y K\u1ef7 h\u1ee3i d\u1ef1ng \u0111i\u1ec7n Ho\u00e0ng Nh\u01a1n. (\u1edf ph\u00eda B\u1eafc b\u00ean ngo\u00e0i t\u01b0\u1eddng Th\u00e1i mi\u1ebfu. N\u0103m Minh M\u1ec7nh th\u1ee9 10, \u0111\u1ed5i t\u00ean l\u00e0m \u0111i\u1ec7n Ph\u1ee5ng Ti\u00ean; n\u0103m th\u1ee9 18 d\u1eddi d\u1ef1ng \u1edf ph\u00eda b\u1eafc ngo\u00e0i t\u01b0\u1eddng Th\u1ebf mi\u1ebfu). Sai V\u1ec7 \u00fay Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u1edbc \u0110\u1eb7ng tr\u00f4ng coi c\u00f4ng vi\u1ec7c. L\u00e0m hai th\u00e1ng \u0111i\u1ec7n xong. Th\u01b0\u1edfng cho \u0111\u1ed1c bi\u1ec7n, gi\u00e1m tu v\u00e0 binh th\u1ee3 h\u01a1n 4.000 quan ti\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y Qu\u00fd s\u1eedu, d\u1ef1ng Th\u1ecd l\u0103ng \u1edf Th\u1ee5 S\u01a1n x\u00e3 \u0110\u1ecbnh M\u00f4n. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, \u0110\u1ea1i h\u00e0nh ho\u00e0ng h\u1eadu b\u0103ng, vua c\u00f9ng \u0111\u1ea1i th\u1ea7n b\u00e0n mu\u1ed1n ph\u1ecfng theo l\u1ec5 h\u1ee3p l\u0103ng (1. H\u1ee3p l\u0103ng: T\u00e1ng 2 \u00f4ng b\u00e0 v\u00e0o m\u1ed9t l\u0103ng, c\u0169ng g\u1ecdi l\u00e0 song t\u00e1ng&nbsp; ) c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a, sai T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc L\u01b0\u01a1ng v\u00e0 Ph\u1ea1m Nh\u01b0 \u0110\u0103ng l\u00e3nh ch\u1ee9c S\u01a1n l\u0103ng s\u1ee9, khi\u1ebfn c\u00f9ng L\u00ea Duy Thanh \u0111i xem c\u00e1c n\u00fai. B\u1ea3y l\u1ea7n b\u00f3i, ch\u1ec9 c\u00f3 n\u00fai Th\u1ee5 S\u01a1n l\u00e0 t\u1ed1t. Vua \u0111\u1ebfn xem \u0111\u1ea5t \u1ea5y v\u01b0\u1ee3ng kh\u00ed chung \u0111\u00fac, c\u00e1c n\u00fai quanh ch\u1ea7u b\u1ea7y t\u00f4i \u0111\u1ec1u cho l\u00e0 \u0111\u1ea5t t\u1ed1t v\u1ea1n ni\u00ean. Vua sai ho\u00e0ng t\u1eed th\u1ee9 t\u01b0 b\u00f3i. B\u00f3i \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u1ebb D\u1ef1. Nguy\u1ec5n H\u1eefu Th\u1eadn xem qu\u1ebb r\u1ed3i n\u00f3i: \u201cT\u1ed1t l\u1eafm\u201d. B\u00e8n l\u1ea5y qu\u00e2n d\u00e2n \u0111\u1ec3 l\u00e0m l\u0103ng, m\u1eb7t tr\u01b0\u1edbc r\u1ed9ng 150 tr\u01b0\u1ee3ng, 3 m\u1eb7t t\u1ea3 h\u1eefu h\u1eadu \u0111\u1ec1u r\u1ed9ng 100 tr\u01b0\u1ee3ng. B\u1ed1n m\u1eb7t th\u00e0nh ch\u00ednh \u0111\u1ec1u d\u00e0i h\u01a1n 10 tr\u01b0\u1ee3ng. Ch\u1ed7 ch\u00ednh huy\u1ec7t \u0111\u1eb7t 2 c\u00e1i qu\u00e1ch \u0111\u00e1. C\u1eeda tr\u01b0\u1edbc x\u00e2y b\u1ef1c \u0111\u00e1. M\u1ea5y th\u00e1ng l\u00e0m xong, g\u1ecdi t\u00ean l\u00e0 l\u0103ng Thi\u00ean Th\u1ee5, phong cho n\u00fai l\u00e0 n\u00fai Thi\u00ean Th\u1ee5. (B\u00ean t\u1ea3 l\u00e0 Thanh S\u01a1n, b\u00ean h\u1eefu l\u00e0 B\u1ea1ch S\u01a1n, tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t l\u00e0 Th\u1ee7y S\u01a1n, n\u00fai th\u1ee9 nh\u1ea5t l\u00e0 Ti\u1ec3u Thi\u00ean Th\u1ee5, n\u00fai th\u1ee9 nh\u00ec, th\u1ee9 ba, th\u1ee9 t\u01b0 l\u00e0 n\u00fai Trung Thi\u00ean Th\u1ee5, n\u00fai th\u1ee9 n\u0103m l\u00e0 \u0110\u1ea1i Thi\u00ean Th\u1ee5, th\u1ee9 s\u00e1u l\u00e0 Di\u00ean S\u01a1n, th\u1ee9 b\u1ea3y l\u00e0 B\u00ednh S\u01a1n, th\u1ee9 t\u00e1m l\u00e0 An S\u01a1n, th\u1ee9 ch\u00edn l\u00e0 H\u01b0ng S\u01a1n, th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi l\u00e0 H\u00f2a S\u01a1n, th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi m\u1ed9t l\u00e0 Xu\u00e2n S\u01a1n, th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi hai l\u00e0 Hoa S\u01a1n, th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi ba l\u00e0 C\u1ea9m S\u01a1n, th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi b\u1ed1n l\u00e0 B\u00ecnh S\u01a1n, th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi l\u0103m l\u00e0 B\u1ea3o S\u01a1n, th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi s\u00e1u l\u00e0 H\u00f9ng S\u01a1n, th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi b\u1ea3y l\u00e0 Chinh Trung S\u01a1n, th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi t\u00e1m l\u00e0 Trang S\u01a1n, th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi ch\u00edn l\u00e0 H\u01b0\u01a1ng S\u01a1n, th\u1ee9 hai m\u01b0\u01a1i l\u00e0 Nh\u01a1n S\u01a1n, th\u1ee9 h\u0103m m\u1ed1t l\u00e0 C\u1eadn Nh\u01a1n S\u01a1n, th\u1ee9 h\u0103m hai l\u00e0 Ti\u1ec3u T\u01b0\u1ee3ng S\u01a1n, th\u1ee9 h\u0103m ba l\u00e0 C\u1eadn T\u01b0\u1ee3ng S\u01a1n, th\u1ee9 h\u0103m b\u1ed1n l\u00e0 Qu\u00fd S\u01a1n, th\u1ee9 h\u0103m l\u0103m l\u00e0 M\u1eadu S\u01a1n, th\u1ee9 h\u0103m s\u00e1u l\u00e0 Thu\u1eadn S\u01a1n, th\u1ee9 h\u0103m b\u1ea3y l\u00e0 M\u1ef9 S\u01a1n, th\u1ee9 h\u0103m t\u00e1m l\u00e0 \u0110o\u00e0i S\u01a1n, th\u1ee9 h\u0103m ch\u00edn l\u00e0 Tr\u1ea7n S\u01a1n, th\u1ee9 ba m\u01b0\u01a1i l\u00e0 Kim S\u01a1n, th\u1ee9 b\u0103m m\u1ed1t l\u00e0 Trinh S\u01a1n, th\u1ee9 b\u0103m hai l\u00e0 B\u00edch S\u01a1n, th\u1ee9 b\u0103m ba l\u00e0 C\u1eadn B\u00edch S\u01a1n, th\u1ee9 b\u0103m t\u01b0 l\u00e0 Tam B\u00fat S\u01a1n; l\u1ea1i c\u00f3 \u0110\u1ea1i T\u01b0\u1ee3ng S\u01a1n, \u1ea5t S\u01a1n, Th\u1ea1ch B\u00e0n S\u01a1n, Ng\u1ecdc \u0110\u01b0\u1eddng S\u01a1n, Th\u1ecbnh S\u01a1n, Kim S\u01a1n, L\u1eabm S\u01a1n, Th\u00e0nh S\u01a1n).<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00ean h\u1eefu l\u0103ng d\u1ef1ng t\u1ea9m \u0111i\u1ec7n g\u1ecdi l\u00e0 \u0111i\u1ec7n Minh Th\u00e0nh. (\u0110i\u1ec7n n\u00e0y kh\u00f4ng s\u01a1n \u0111\u1ecf, g\u1ed7 m\u1ed9c l\u00e0m gi\u1ea3n d\u1ecb gi\u1ed1ng nh\u01b0 c\u00f3 th\u1ec3 ng\u00e0y mai l\u00e0m xong cho n\u00ean \u0111\u1eb7t t\u00ean nh\u01b0 th\u1ebf, c\u0169ng theo \u00fd nh\u01b0 mi\u1ebfu C\u1ed1 Th\u00e0nh c\u1ee7a nh\u00e0 H\u00e1n). Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1ee9ng d\u1ecbch \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1eadu c\u1ea5p ti\u1ec1n g\u1ea1o, s\u1ed1 th\u01b0\u1edfng th\u00eam k\u1ec3 h\u00e0ng ngh\u00ecn. C\u00f3 m\u1edf v\u00e0o ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t ph\u1ea7n m\u1ed9 c\u1ee7a d\u00e2n th\u00ec \u0111\u1ec1u tr\u1ea3 ti\u1ec1n h\u1eadu. (Ru\u1ed9ng nh\u1ea5t \u0111\u1eb3ng 1 m\u1eabu c\u1ea5p 200 quan, nh\u1ecb \u0111\u1eb3ng150 quan, tam \u0111\u1eb3ng 100 quan, m\u1ed3 m\u1ea3 m\u1ed7i n\u1ea5m c\u1ea5p 3 quan).<\/p>\n\n\n\n<p>Chu\u1ea9n \u0111\u1ecbnh t\u1eeb nay nh\u1eefng l\u00e1i bu\u00f4n \u1edf H\u1ea3i Nam, Tri\u1ec1u Ch\u00e2u c\u00f3 b\u00e0i thuy\u1ec1n \u1edf c\u1eeda quan Vi\u1ec7t H\u1ea3i (thu\u1ed9c t\u1ec9nh Qu\u1ea3ng \u0110\u00f4ng n\u01b0\u1edbc Thanh) c\u00f9ng \u1ea5n v\u00e0 ch\u1eef k\u00fd c\u1ee7a vi\u00ean quan c\u1eeda quan Giang M\u00f4n th\u00ec theo l\u1ec7 thu\u1ebf thuy\u1ec1n Qu\u1ea3ng \u0110\u00f4ng m\u00e0 \u0111\u00e1nh.<\/p>\n\n\n\n<p>Tri\u1ec7u c\u00e1c \u0111\u1ed9i Ch\u1ea5n uy \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh v\u1ec1 Kinh, sai 88 ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh \u1edf c\u00e1c \u0111\u1ed9i T\u00e2n s\u00fang v\u00e0 Nh\u01b0ng s\u00fang \u1edf B\u00ecnh Thu\u1eadn v\u00e0 B\u00ecnh H\u00f2a \u0111\u1ed5i \u0111i th\u00fa Gia \u0110\u1ecbnh.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Cai \u0111\u1ed9i Trung qu\u00e2n l\u00e0 V\u00f5 V\u0103n Ch\u1ec9 l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Trung b\u1ea3o nh\u1ea5t.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u1eddi ph\u1ee7 l\u1ef5 ph\u1ee7 Kho\u00e1i Ch\u00e2u \u1edf S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebfn huy\u1ec7n \u0110\u00f4ng Y\u00ean (tr\u01b0\u1edbc \u1edf huy\u1ec7n Kim \u0110\u1ed9ng).<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ed5i v\u1ec7 T\u00edn uy T\u1ea3 dinh qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch l\u00e0m v\u1ec7 Nghi\u00eam uy.<\/p>\n\n\n\n<p>Gi\u1eb7c tr\u1ed1n \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh l\u00e0 L\u00ea \u0110o\u00e0n h\u1ecdp \u0111\u1ea3ng hai tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi c\u01b0\u1edbp L\u1ea1t S\u01a1n (t\u00ean x\u00e3, thu\u1ed9c huy\u1ec7n Kim B\u1ea3ng), \u0111\u1ed1t ph\u00e1 h\u01a1n tr\u0103m nh\u00e0. Tr\u01b0\u1edfng hi\u1ec7u \u0111\u1ed3n B\u00fat S\u01a1n l\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u0103ng B\u00edch \u0111em qu\u00e2n v\u00e0 d\u00e2n \u0111\u00e1nh nhau v\u1edbi gi\u1eb7c, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed3 \u0111\u1ea3ng h\u01a1n 40 t\u00ean. Vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Th\u01b0\u1edfng cho \u0110\u0103ng B\u00edch 100 quan ti\u1ec1n, bi\u1ec1n binh 200 quan ti\u1ec1n, d\u00e2n l\u00e0ng L\u1ea1t S\u01a1n 1.000 quan; ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng th\u00ec c\u1ea5p ti\u1ec1n tu\u1ea5t cho gia \u0111\u00ecnh.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho Qu\u1ea3ng Nam chia h\u01a1n 300 bi\u1ec1n binh c\u00e1c \u0111\u1ed9i Th\u1eafng ch\u1ea5n l\u00e0m b\u1ed1n ban (m\u1ed9t ban \u1ee9ng tr\u1ef1c, ba ban ngh\u1ec9) \u0111\u00f3ng gi\u1eef \u0111\u00e0i \u0110i\u1ec7n H\u1ea3i.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ed5i kho T\u00e2n Th\u00e0nh \u1edf B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh l\u00e0m kho \u0110\u1ecbnh Th\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00f9a h\u1ea1, th\u00e1ng 4, m\u1ed3ng1, t\u1ebf h\u1ea1 h\u01b0\u1edfng (gi\u1ea3m 2 ti\u1ebft t\u1ea5u nh\u00e3 nh\u1ea1c v\u00e0 cho Ph\u01b0\u1edbc t\u1ed9. Trong h\u1ea1n tang 1 n\u0103m th\u00ec \u0111\u1ec1u th\u1ebf. Ng\u00e0y m\u1ed3ng 1 m\u00e0 g\u1eb7p l\u1ec5 mi\u1ebfu h\u01b0\u1edfng v\u00e0 l\u1ec5 ban s\u1eafc th\u00ec ng\u00e0y t\u1ebf \u0111i\u1ec7n l\u1edbn \u1edf \u0111i\u1ec7n Kh\u00f4n Nguy\u00ean l\u00f9i l\u1ea1i ng\u00e0y sau).<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y Qu\u00fd d\u1eadu, s\u1eeda hai l\u0103ng V\u0129nh Di\u1ec5n v\u00e0 V\u0129nh Di\u00ean. Sai Tham tri L\u1ec5 b\u1ed9 l\u00e0 Tr\u1ea7n Quang T\u0129nh v\u00e0 L\u01b0u th\u1ee7 Qu\u1ea3ng Nam l\u00e0 Nguy\u1ec5n C\u1eedu Kho\u00e1ng tr\u00f4ng coi c\u00f4ng vi\u1ec7c.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u00e9t s\u00f4ng An C\u1ef1u. (t\u1ee9c l\u00e0 s\u00f4ng L\u1ee3i N\u00f4ng ng\u00e0y nay, \u1edf b\u1edd ph\u00eda nam s\u00f4ng L\u01b0\u01a1ng d\u1ecdc \u0111\u1ebfn x\u00e3 Th\u1ea7n Ph\u00f9 gi\u00e1p ph\u00e1 H\u00e0 Trung).<\/p>\n\n\n\n<p>Vua \u0111\u1ebfn Thanh Tuy\u1ec1n (t\u00ean x\u00e3, t\u1ee9c l\u00e0ng Thanh Th\u1ee7y ng\u00e0y nay), tr\u1ea3i xem h\u00ecnh th\u1ebf, v\u1eddi c\u00e1c ph\u1ee5 l\u00e3o \u0111\u1ebfn d\u1ee5 b\u1ea3o v\u1ec1 c\u00f4ng vi\u1ec7c v\u00e9t s\u00f4ng. Ph\u1ee5 l\u00e3o th\u01b0a r\u1eb1ng: \u201c\u0110\u1eddi x\u01b0a c\u00f3 ng\u00f2i l\u1ea1ch \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng n\u1eafng l\u1ee5t m\u00e0 ch\u1ee9a l\u1ea1i hay th\u00e1o \u0111i. Nay khai s\u00f4ng n\u00e0y, th\u1ef1c l\u1ee3i cho n\u00f4ng d\u00e2n l\u1eafm\u201d. B\u00e8n sai dinh th\u1ea7n Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c xem \u0111o \u0111\u01b0\u1eddng s\u00f4ng m\u00e0 khai v\u00e9t. L\u1ea1i \u1edf x\u00e3 Th\u1ea7n Ph\u00f9 x\u00e2y 1 c\u00e1i c\u1ed1ng c\u00f3 c\u00e1nh c\u1eeda \u0111\u1ec3 ng\u0103n n\u01b0\u1edbc m\u1eb7n, b\u1eaft 1v\u1ea1n 3 ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi qu\u00e2n v\u00e0 d\u00e2n l\u00e0m, chi ti\u1ec1n l\u00e0 130.400 quan, g\u1ea1o c\u0169ng ngang th\u1ebf. Do \u0111\u1ea5y n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng l\u01b0u th\u00f4ng, d\u00e2n \u0111\u1ec1u ti\u1ec7n l\u1ee3i.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u1ef1ng kho tr\u1ea5n Ph\u00fa Y\u00ean. Tr\u1ea5n th\u1ee7 Nguy\u1ec5n V\u0103n Huy\u00ean, K\u00fd l\u1ee5c V\u00f5 Do\u00e3n Thi\u1ebfp, Cai b\u1ea1 Mai \u0110\u1ee9c Giai, v\u00ec t\u1ed9i l\u00e0m hao ph\u00ed c\u1ee7a c\u00f4ng, b\u1ecb mi\u1ec5n ch\u1ee9c; l\u1ea5y Qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 H\u00f2a th\u1eafng tr\u1ea5n B\u00ecnh H\u00f2a l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Qu\u1ebf, Thi\u00eam s\u1ef1 C\u00f4ng b\u1ed9 l\u00e0 Nguy\u1ec5n B\u00e1 U\u00f4ng, Thi\u00eam s\u1ef1 L\u1ea1i b\u1ed9 l\u00e0 Tr\u1ea7n V\u0103n \u0110\u1ea1i thay.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u00fd l\u1ee5c Bi\u00ean H\u00f2a l\u00e0 Hu\u1ef3nh C\u00f4ng Xu\u00e2n v\u1ec1 \u0111inh \u01b0u; l\u1ea5y Thi\u00eam s\u1ef1 Binh b\u1ed9 l\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh Tr\u1eafc l\u00e0m K\u00fd l\u1ee5c Bi\u00ean H\u00f2a.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u00e9n l\u00ednh \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh. Th\u00e0nh th\u1ea7n cho l\u00e0 tr\u1ecdng \u0111\u1ecba \u1edf c\u00f5i Nam, t\u00e2u xin k\u00e9n l\u00ednh \u0111\u1ec3 m\u1ea1nh m\u1ebd bi\u00ean ph\u00f2ng. Vua giao xu\u1ed1ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Chu\u1ea9n cho theo s\u1ed5 tuy\u1ec3n n\u0103m Qu\u00fd d\u1eadu l\u1ea5y d\u00e2n \u0111inh c\u00e1c h\u1ea1ng tr\u00e1ng, qu\u00e2n, d\u00e2n c\u00e1c tr\u1ea5n Phi\u00ean An, Bi\u00ean H\u00f2a, V\u0129nh Thanh, \u0110\u1ecbnh T\u01b0\u1eddng 49.700 ng\u01b0\u1eddi. (Phi\u00ean An 12.534 ng\u01b0\u1eddi, Bi\u00ean H\u00f2a 5.201 ng\u01b0\u1eddi, V\u0129nh Thanh 21.054 ng\u01b0\u1eddi, \u0110\u1ecbnh T\u01b0\u1eddng 10.911 ng\u01b0\u1eddi), hai \u0111\u1ea1o Long Xuy\u00ean v\u00e0 Ki\u00ean Giang 2.277 ng\u01b0\u1eddi (Long Xuy\u00ean 1.425 ng\u01b0\u1eddi, Ki\u00ean Giang 852 ng\u01b0\u1eddi), c\u1ee9 8 \u0111inh l\u1ea5y 1 (ph\u00e0m l\u1ebb 6,7 \u0111inh tr\u1edf xu\u1ed1ng l\u00e0 th\u1eeba; nh\u1eefng x\u00e3 ch\u1ec9 c\u00f3 6,7 \u0111inh tr\u1edf xu\u1ed1ng l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, \u0111\u1ec1u mi\u1ec5n k\u00e9n; anh em ba ng\u01b0\u1eddi tr\u1edf l\u00ean \u0111\u00e3 c\u00f3 1, 2 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 quan ch\u1ee9c, hay sung qu\u00e2n ng\u0169, c\u00f2n ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o \u1edf l\u1ea1i h\u1ea1ng d\u00e2n c\u0169ng mi\u1ec5n, duy ng\u01b0\u1eddi sung l\u00e0m thu\u1ed9c binh \u1edf c\u00e1c nha th\u00ec kh\u00f4ng theo l\u1ec7 n\u00e0y). Phi\u00ean An \u0111\u1eb7t l\u00e0m 3 c\u01a1 Phi\u00ean b\u00ecnh trung ti\u1ec1n h\u1eadu v\u00e0 n\u0103m \u0111\u1ed9i Phi\u00ean v\u00f5 nh\u1ea5t nh\u1ecb tam t\u1ee9 ng\u0169. Bi\u00ean H\u00f2a \u0111\u1eb7t l\u00e0m c\u01a1 Bi\u00ean h\u00f9ng v\u00e0 4 \u0111\u1ed9i Bi\u00ean d\u0169ng nh\u1ea5t nh\u1ecb tam t\u1ee9; V\u0129nh Thanh \u0111\u1eb7t l\u00e0m 5 c\u01a1 V\u0129nh b\u1ea3o trung ti\u1ec1n t\u1ea3 h\u1eefu h\u1eadu v\u00e0 c\u01a1 V\u0129nh th\u00e0nh; \u0110\u1ecbnh T\u01b0\u1eddng \u0111\u1eb7t l\u00e0m 3 c\u01a1 c\u01a1 \u0110\u1ecbnh uy trung ti\u1ec1n h\u1eadu, 1 \u0111\u1ed9i \u0110\u1ecbnh t\u00edn; Long Xuy\u00ean \u0111\u1eb7t l\u00e0m 3 \u0111\u1ed9i Long quang nh\u1ea5t nh\u1ecb tam; Ki\u00ean Giang \u0111\u1eb7t l\u00e0m 2 \u0111\u1ed9i Ki\u00ean ngh\u1ecb nh\u1ea5t nh\u1ecb. Binh c\u00e1c tr\u1ea5n l\u1ec7 theo th\u00e0nh v\u00e0 tr\u1ea5n, th\u00e0nh c\u00f3 7 c\u01a1, Phi\u00ean An, Bi\u00ean H\u00f2a m\u1ed7i tr\u1ea5n 1 c\u01a1, \u0110\u1ecbnh T\u01b0\u1eddng, V\u0129nh Thanh m\u1ed7i tr\u1ea5n 2 c\u01a1, chia l\u00e0m 5 ban, m\u1ed9t ban \u1edf ng\u0169, b\u1ed1n ban ngh\u1ec9. L\u1ea1i tr\u00edch 200 ng\u01b0\u1eddi \u0111i th\u00fa H\u00e0 Ti\u00ean, 6 th\u00e1ng \u0111\u1ed5i 1 l\u1ea7n. Binh \u1edf hai \u0111\u1ea1o Long Xuy\u00ean v\u00e0 Ki\u00ean Giang chia l\u00e0m ba ban, l\u1ec7 theo b\u1ea3n \u0111\u1ea1o. C\u00f2n h\u1ea1ng d\u00e2n bi\u1ec7t n\u1ea1p v\u00e0 \u0111\u1ed3n \u0111i\u1ec1n l\u00e0 9.876 ng\u01b0\u1eddi th\u00ec 3 \u0111inh l\u1ea5y 1, \u0111\u1eb7t l\u00e0m 5 c\u01a1 Gia thu\u1eadn trung ti\u1ec1n t\u1ea3 h\u1eefu h\u1eadu v\u00e0 c\u01a1 Gia d\u0169ng, h\u1eb1ng n\u0103m c\u1ee9 th\u00e1ng 3 th\u00e1ng 11 th\u00ec \u0111\u1ebfn th\u00e0nh thao di\u1ec5n 1 th\u00e1ng, r\u1ed3i cho v\u1ec1.<\/p>\n\n\n\n<p>Chi\u1ebfu d\u1ee5 r\u1eb1ng: \u201cGia \u0110\u1ecbnh l\u00e0 \u0111\u1ea5t trung h\u01b0ng. Tr\u01b0\u1edbc kia \u0111\u1ea5t 1 th\u00e0nh qu\u00e2n 1 l\u1eef m\u00e0 l\u1ea5y l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c c\u01a1 nghi\u1ec7p c\u0169. Sau khi \u0111\u1ea1i \u0111\u1ecbnh, vui cho d\u00e2n ta ngh\u1ec9 vai. Nh\u01b0ng l\u1ea1i ngh\u0129 n\u01b0\u1edbc nh\u00e0 d\u1eabu y\u00ean, kh\u00f4ng n\u00ean qu\u00ean vi\u1ec7c \u0111\u00e1nh d\u1eb9p. Hu\u1ed1ng chi \u1edf g\u1ea7n bi\u00ean gi\u1edbi ph\u1ea3i bi\u1ebft ph\u00f2ng b\u1ecb tr\u01b0\u1edbc m\u1edbi kh\u1ecfi lo sau. Nay chu\u1ea9n theo \u0111\u00ecnh ngh\u1ecb, k\u00e9n l\u1ea5y binh l\u00ednh bi\u00ean th\u00e0nh c\u01a1 \u0111\u1ed9i, l\u00e0 v\u00ec b\u1ecdn ng\u01b0\u01a1i sinh tr\u01b0\u1edfng \u1edf \u0111\u1ea5y, quen thu\u1ed9c \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, khi kh\u00f4ng vi\u1ec7c th\u00ec chia phen m\u00e0 r\u00e8n t\u1eadp, l\u00fac c\u00f3 vi\u1ec7c th\u00ec ra s\u1ee9c m\u00e0 ch\u1ed1ng \u0111\u00e1nh, d\u00f9ng binh \u1edf \u0111\u1ea5t \u1ea5y \u0111\u1ec3 gi\u1eef \u0111\u1ea5t \u1ea5y, kh\u00f4ng v\u00ed nh\u01b0 nh\u1eefng binh k\u00e9n \u1edf n\u01a1i kh\u00e1c th\u01b0\u1eddng ph\u1ea3i g\u1ecdi \u0111i th\u00fa \u1edf xa. D\u00e2n ch\u00fang c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i n\u00ean th\u1ec3 l\u00f2ng tr\u1eabm, d\u00e2n y\u00ean l\u00e0m \u0103n, binh vui ph\u1ee5c d\u1ecbch, kh\u00f4ng n\u00ean ng\u1edd s\u1ee3\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 5, ti\u1ebft \u0110oan d\u01b0\u01a1ng, mi\u1ec5n ch\u1ea7u m\u1eebng cho c\u00e1c quan.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh ph\u1ea9m tr\u1eadt cho quan h\u1ed9 l\u0103ng. Vi\u1ec7c h\u1ed9 l\u0103ng, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c cai \u0111\u1ed9i, tr\u1eadt t\u00f2ng ng\u0169 ph\u1ea9m, \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng, tr\u1eadt t\u00f2ng l\u1ee5c ph\u1ea9m. \u0110\u1ebfn nay m\u1edbi \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c gi\u00e1m s\u01a1n l\u0103ng ch\u00e1nh ph\u00f3 s\u1ee9, ch\u00e1nh s\u1ee9 tr\u1eadt t\u00f2ng tam ph\u1ea9m, ph\u00f3 s\u1ee9 tr\u1eadt t\u00f2ng t\u1ee9 ph\u1ea9m, \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng tr\u1eadt ch\u00e1nh ng\u0169 ph\u1ea9m, theo ch\u00e1nh ph\u00f3 s\u1ee9 theo d\u00f5i c\u00e1c t\u00f4n l\u0103ng. Sai T\u00f4n Th\u1ea5t Th\u0103ng ch\u1ecdn b\u1ed5. B\u00e8n l\u1ea5y T\u00f4n Th\u1ea5t \u0110\u1ea1o l\u00e0m Ch\u00e1nh s\u1ee9, T\u00f4n Th\u1ea5t Thu\u1eadn l\u00e0m Ph\u00f3 s\u1ee9, T\u00f4n Th\u1ea5t Ng\u0169, T\u00f4n Th\u1ea5t Qu\u1ea3ng l\u00e0m Cai \u0111\u1ed9i, T\u00f4n Th\u1ea5t Th\u1ecbnh, T\u00f4n Th\u1ea5t Trinh, T\u00f4n Th\u1ea5t Ch\u1eed, T\u00f4n Th\u1ea5t Th\u00e1i, T\u00f4n Th\u1ea5t L\u1ed9c, T\u00f4n Th\u1ea5t T\u1ef1, T\u00f4n Th\u1ea5t Trang, T\u00f4n Th\u1ea5t T\u1ea1i, T\u00f4n Th\u1ea5t Chi\u1ebfn l\u00e0m \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng m\u00e0 chia gi\u1eef. L\u00ednh gi\u1eef l\u0103ng 103 ng\u01b0\u1eddi chia l\u00e0m 2 ban, d\u00e2n 384 ng\u01b0\u1eddi chia l\u00e0m ba ban.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Tr\u1ecbnh Thanh l\u00e0m gi\u00e1m th\u1ee7 vi\u1ec7c th\u1edd c\u00fang h\u1ecd Tr\u1ecbnh.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho c\u00e1c th\u00e0nh dinh tr\u1ea5n l\u1eadp nh\u00e0 kh\u00e1m v\u00e0 nh\u00e0 ng\u1ee5c \u1edf ph\u00eda B\u1eafc trong th\u00e0nh. (nh\u00e0 kh\u00e1m ba gian hai ch\u00e1i, nh\u00e0 ng\u1ee5c n\u0103m gian hai ch\u00e1i).<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ed9 H\u00ecnh t\u00e2u n\u00f3i: \u201cVi\u1ec7c giam x\u00e9t c\u00e1c t\u00f9 n\u1eb7ng, tuy ch\u01b0a x\u1eed \u00e1n, m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi nu\u00f4i n\u1ea5ng, xin c\u0169ng c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng cho \u0103n, c\u00f2n t\u00f9 \u0111\u1ed3 c\u00f3 ni\u00ean h\u1ea1n th\u00ec kh\u00f4ng k\u1ec3 th\u00e1ng nhu\u1eadn th\u00e1ng thi\u1ebfu, \u0111\u1ec1u c\u1ee9 m\u00e3n h\u1ea1n tha ra\u201d. Vua y l\u1eddi t\u00e2u, sai ghi l\u00e0m l\u1ec7.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ecdn quan b\u1ea3o h\u1ed9 Ch\u00e2n L\u1ea1p l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Tho\u1ea1i v\u00e0 Tr\u1ea7n C\u00f4ng \u0110\u00e0n l\u00e0m vi\u1ec7c ph\u1ea7n nhi\u1ec1u chuy\u00ean quy\u1ec1n \u0111\u1ed9c \u0111o\u00e1n, Phi\u00ean v\u01b0\u01a1ng b\u1ecb ch\u00e8n \u00e9p, l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi ng\u1edd s\u1ee3. Vi\u1ec7c \u0111\u1ebfn tai vua, Vua v\u1edbi b\u1ea7y t\u00f4i b\u00e0n, Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00e0nh t\u00e2u r\u1eb1ng: \u201cN\u01b0\u1edbc Ch\u00e2n L\u1ea1p l\u00e0 thu\u1ed9c qu\u1ed1c c\u1ee7a ta, \u0111\u1eddi \u0111\u1eddi c\u1ed1ng hi\u1ebfn. Nay v\u00ec n\u01b0\u1edbc \u1ea5y suy nh\u01b0\u1ee3c, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh sai quan b\u1ea3o h\u1ed9, th\u1ef1c l\u00e0 vi\u1ec7c ngh\u0129a c\u1eed. Song \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c b\u1ea3o h\u1ed9 l\u00e0 c\u1ed1t gi\u1eef cho n\u01b0\u1edbc \u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f2n, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u1ec3 gi\u00e1m tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc \u1ea5y. V\u1eady n\u00ean h\u1ea1 l\u1ec7nh cho b\u1ecdn Tho\u1ea1i ch\u1edb n\u00ean can d\u1ef1 v\u00e0o ch\u00ednh s\u1ef1 n\u01b0\u1edbc \u1ea5y, \u0111\u1ec3 cho Phi\u00ean v\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 l\u00e0m vi\u1ec7c, th\u00ec l\u00f2ng d\u00e2n s\u1ebd y\u00ean\u201d. Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i. Chi\u1ebfu cho b\u1ecdn Tho\u1ea1i r\u1eb1ng ph\u00e0m l\u00e0 vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc Ch\u00e2n L\u1ea1p th\u00ec \u0111\u1ec3 cho vua quan n\u01b0\u1edbc \u1ea5y ph\u00e2n x\u1eed kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c can thi\u1ec7p. Duy c\u00f3 vi\u1ec7c s\u1edb ch\u01b0\u01a1ng v\u00e0 c\u00f4ng v\u0103n th\u00ec m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c xem k\u1ef9 v\u00e0 ch\u00e2m ch\u01b0\u1edbc r\u1ed3i sau \u0111\u1ec7 \u0111i, \u0111\u1ec3 cho h\u1ee3p v\u1edbi s\u1ef1 th\u1ec3.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y c\u1ef1u Hi\u1ec7p tr\u1ea5n Th\u00e1i Nguy\u00ean l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n C\u00f4ng l\u00e0m Hi\u1ec7p tr\u1ea5n Tuy\u00ean Quang.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y K\u1ef7 s\u1eedu, s\u1eeda mi\u1ebfu Tri\u1ec7u T\u1ed5; sai V\u1ec7 \u00fay Th\u1ecb trung l\u00e0 Nguy\u1ec5n Th\u00e0nh tr\u00f4ng coi c\u00f4ng vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc. Th\u01b0\u1edfng cho bi\u1ec1n binh 400 quan ti\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 H\u1eefu nh\u1ea5t Th\u1ecb trung l\u00e0 T\u00f4n Th\u1ea5t B\u00ednh l\u00e0m Ph\u00f3 \u0111\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf H\u1eefu qu\u00e2n dinh Tr\u1ea7n s\u00e1ch.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ecf thu\u1ebf bi\u1ec7t n\u1ea1p g\u1ed7 lim cho hai x\u00e3 L\u00e3ng \u0110i\u1ec1n v\u00e0 Tri L\u1ec5 tr\u1ea5n Ngh\u1ec7 An, k\u00e9n d\u00e2n l\u00e0m l\u00ednh, b\u1ed5 v\u00e0o v\u1ec7 V\u00f5 th\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Cai b\u1ea1 Qu\u1ea3ng Nam l\u00e0 V\u00f5 V\u0103n Tr\u00ed l\u00e0m Cai b\u1ea1 Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c, Thi\u00eam s\u1ef1 L\u1ea1i b\u1ed9 l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Phong l\u00e0m Cai b\u1ea1 Qu\u1ea3ng Nam.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho B\u1eafc Th\u00e0nh h\u1eb1ng n\u0103m c\u1ea5p ti\u1ec1n g\u1ea1o cho h\u1ecd L\u00ea. Tr\u01b0\u1edbc kia \u0111\u00e3 \u00e2n c\u1ea5p t\u1ef1 d\u00e2n h\u01a1n 1.000 ng\u01b0\u1eddi, t\u1ef1 \u0111i\u1ec1n 1.000 m\u1eabu, khi\u1ebfn t\u1ef1 thu l\u1ea5y 3.000&nbsp; quan ti\u1ec1n v\u00e0 6.000 ph\u01b0\u01a1ng g\u1ea1o. \u0110\u1ebfn nay b\u1ecdn L\u00ea Duy Kh\u1ea3i cho r\u1eb1ng thu \u1edf d\u00e2n kh\u00f4ng ti\u1ec7n, xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho d\u00e2n y s\u1ed1 n\u1ed9p v\u00e0o quan, r\u1ed3i quan c\u1ea5p cho. Vua y theo l\u1eddi xin.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 6, ng\u00e0y Canh th\u00e2n m\u1ed3ng 1, c\u00f3 nh\u1eadt th\u1ef1c.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u1ea5m nh\u00e2n d\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ed3ng tr\u1ecdt \u1edf th\u00e1nh \u0111\u1ecba c\u00e1c l\u0103ng. Th\u1ebf r\u1ed3i d\u00e2n \u0110\u1ecbnh M\u00f4n c\u00f3 k\u1ebb ph\u1ea1m c\u1ea5m. Vua mu\u1ed1n ch\u00e9m x\u00e3 tr\u01b0\u1edfng l\u00e0 B\u00f9i V\u0103n T\u00edn \u0111\u1ec3 l\u00e0m g\u01b0\u01a1ng. Ho\u00e0ng t\u1eed th\u1ee9 t\u01b0 xin. Vua b\u00e8n tha.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf Th\u1ecb trung l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Khi\u00eam ch\u1ebft, t\u0103ng Thi\u1ebfu b\u1ea3o qu\u1eadn c\u00f4ng, th\u1ee5y l\u00e0 Trung C\u1ea9n, cho 4 c\u00e2y g\u1ea5m T\u1ed1ng, 1.000 quan ti\u1ec1n. Sai quan d\u1ee5 t\u1ebf.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 l\u00e0 \u0110\u00e0o V\u0103n C\u1eedu l\u00e0m s\u1edb \u0111\u1ec1 c\u1eed hai ng\u01b0\u1eddi \u1edf ty L\u1ec7nh s\u1eed l\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m th\u1ecb th\u01b0. Vua n\u00f3i: \u201cC\u1eedu l\u00e0 quan v\u00f5 m\u00e0 c\u1eed l\u00e0m quan v\u0103n th\u00ec bi\u1ebft h\u1ecdc v\u1ea5n c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ta th\u1ebf n\u00e0o?\u201d. Sai hai b\u1ed9 L\u1ea1i L\u1ec5 h\u1ea1ch xem.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho B\u1eafc Th\u00e0nh ph\u00e1t 1 v\u1ea1n l\u1ea1ng b\u1ea1c, \u1ee7y cho b\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi Thanh l\u00e0 T\u1ea1 B\u1eb1ng Ch\u00e2u v\u00e0 Ch\u00e2u T\u1ee9 K\u00fd sang Qu\u1ea3ng \u0110\u00f4ng t\u00ecm mua h\u00e0ng h\u00f3a.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Cai c\u01a1 l\u00e0 H\u1ed3 V\u0103n Th\u1ea5t l\u00e0m Ph\u00f3 qu\u1ea3n \u0111\u1ed3n Uy vi\u1ec5n.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ecb th\u01b0 vi\u1ec7n d\u00e2ng b\u1ea3n Ho\u00e0ng tri\u1ec1u t\u00f4n \u0111\u1ed3 l\u00ean vua xem.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua b\u1ea3o L\u1ec5 b\u1ed9 th\u1ea7n r\u1eb1ng: \u201cT\u1ed5 ti\u00ean ta c\u00f4ng \u0111\u1ee9c ch\u1ee9a ch\u1ed3ng, c\u00f3 h\u01a1n ngh\u00ecn n\u0103m, nh\u01b0ng th\u1ebf \u0111\u1ea1i xa c\u00e1ch, s\u1ef1 t\u00edch thi\u1ebfu s\u00f3t. T\u1eeb khi Tri\u1ec7u T\u1ed5 ta m\u1edf n\u1ec1n truy\u1ec1n \u0111\u1ebfn c\u00e1c th\u00e1nh, nh\u1eefng \u0111\u1ee9c nghi\u1ec7p to l\u1edbn ch\u00e9p trong c\u00e1c s\u00e1ch, r\u00f5 r\u00e0ng c\u00f3 th\u1ec3 kh\u1ea3o \u0111\u01b0\u1ee3c. Nay so\u1ea1n t\u00f4n \u0111\u1ed3, n\u00ean l\u1ea5y \u0111\u1ee9c Tri\u1ec7u T\u1ed5 T\u0129nh ho\u00e0ng \u0111\u1ebf l\u00e0m \u0111\u1ea7u\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u01b0\u1edfng dinh h\u01b0u tr\u00ed H\u1ed3 V\u0103n L\u00e2n ch\u1ebft. Th\u00e0nh th\u1ea7n Gia \u0110\u1ecbnh t\u00e2u l\u00ean. Vua ngh\u0129 L\u00e2n l\u00e0 b\u1ef1c hu\u00e2n l\u00e3o tr\u1ecdng th\u1ea7n, gia t\u1eb7ng Thi\u1ebfu b\u1ea3o qu\u1eadn c\u00f4ng, th\u1ee5y l\u00e0 Trung Thu\u1eadn, cho 1.000 quan ti\u1ec1n, sai quan d\u1ee5 t\u1ebf.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ecf thu\u1ebf hoa chi (1. Hoa chi: Thu\u1ebf s\u00f2ng b\u1ea1c.) \u1edf Long Xuy\u00ean, Ki\u00ean Giang v\u00e0 Tr\u00e0 Vinh. Vua cho r\u1eb1ng ti\u1ec3u d\u00e2n sinh ra tr\u1ed9m c\u1eafp \u0111\u1ec1u l\u00e0 do \u0111\u00e1nh b\u1ea1c, b\u00e8n h\u1ea1 l\u1ec7nh b\u1ecf ng\u1ea1ch thu\u1ebf \u1ea5y. Ai c\u00f2n d\u00e1m m\u1edf s\u00f2ng ch\u1ee9a b\u1ea1c th\u00ec b\u1eaft t\u1ed9i.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y V\u1ec7 \u00fay ngo\u1ea1i ng\u1ea1ch H\u1eefu qu\u00e2n l\u00e0 Ph\u1ea1m \u0110\u00ecnh B\u1ea3o l\u00e0m Qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 Trung h\u00f9ng, Cai c\u01a1 t\u1ea3 qu\u00e2n l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n T\u00e1nh l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 T\u1ea3 b\u1ea3o nh\u1ea5t, V\u00f5 Vi\u1ebft \u0110\u1ec1 l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh th\u1ee9c ho\u00e0nh \u0111\u1ed3 (2. Ho\u00e0nh \u0111\u1ed3 th\u1ee9c: Th\u1ec3 th\u1ee9c ghi \u0111\u1ed3 theo h\u00e0ng ngang t\u1ee9c l\u00e0 diagramme.) ghi phong v\u0169 h\u00e0ng ng\u00e0y. Sai c\u00e1c th\u00e0nh dinh tr\u1ea5n theo c\u00e1c ng\u00e0y n\u1eafng ng\u00e0y m\u01b0a m\u00e0 \u0111\u0103ng k\u00fd t\u1eebng kho\u1ea3n, m\u1ed7i th\u00e1ng m\u1ed9t l\u1ea7n t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>Xi\u00eam La sai S\u00e1 S\u00e2m Ph\u1ee7 Di L\u1ea1c \u0111em ph\u1ea9m v\u1eadt \u0111\u1ebfn hi\u1ebfn. Th\u01b0 n\u00f3i r\u1eb1ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh h\u1eadu \u0111\u00e3i Ch\u00e2n L\u1ea1p, Xi\u00eam v\u01b0\u01a1ng c\u0169ng c\u00e1m \u01a1n. Nh\u01b0ng N\u1eb7c Ch\u1eb7n v\u1ed1n l\u00e0 ph\u00ean gi\u1eadu c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc Xi\u00eam, n\u1ebfu Ch\u0103n kh\u00f4ng ch\u1ea7u n\u01b0\u1edbc Xi\u00eam th\u00ec n\u01b0\u1edbc Xi\u00eam kh\u00f4ng tr\u1ea3 N\u1eb7c Nguy\u00ean v\u1ec1.<\/p>\n\n\n\n<p>Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00e0nh cho r\u1eb1ng \u00fd trong th\u01b0 r\u1ea5t b\u1ea5t h\u00f2a. H\u1ecfi g\u1ea1n s\u1ee9 gi\u1ea3, th\u00ec s\u1ee9 gi\u1ea3 tr\u1ea3 l\u1eddi l\u00fang t\u00fang. L\u00ea V\u0103n Duy\u1ec7t \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh c\u0169ng l\u1ea5y vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi l\u00e0m lo, \u00fd mu\u1ed1n \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1edbc, b\u00e8n g\u1eedi th\u01b0 k\u00edn cho Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c Xuy\u00ean, \u0110\u1ee9c Xuy\u00ean \u0111em vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua d\u1ee5 Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00e0nh v\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c Xuy\u00ean r\u1eb1ng: \u201cGi\u1ecdng n\u00f3i c\u1ee7a Xi\u00eam man kh\u00f4ng n\u00ean \u0111\u1ec3 \u00fd. Ta c\u00f9ng Ph\u1eadt v\u01b0\u01a1ng tr\u01b0\u1edbc c\u00f3 t\u00ecnh giao h\u1ea3o, k\u1ebft ngh\u0129a v\u1edbi cha m\u1eb9 m\u00e0 \u0111\u00e1nh con th\u00ec c\u00e1c n\u01b0\u1edbc l\u00e1ng gi\u1ec1ng s\u1ebd b\u1ea3o ta ra sao? V\u1ea3 l\u1ea1i vi\u1ec7c can qua m\u1edbi y\u00ean, d\u00e2n \u0111\u01b0\u01a1ng vui \u0111\u01b0\u1ee3c ngh\u1ec9 ng\u01a1i, tr\u1eabm kh\u00f4ng mu\u1ed1n l\u1ea1i l\u00e0m m\u1ec7t t\u01b0\u1edbng s\u0129 \u1edf d\u01b0\u1edbi gi\u00e1o m\u00e1c. \u0110\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t n\u01b0\u1edbc Ch\u00e2n L\u1ea1p m\u00e0 \u0111\u1ec3 lo cho \u0111\u1eddi sau th\u00ec tr\u1eabm kh\u00f4ng l\u00e0m. H\u00e3y \u0111em \u00fd tr\u1eabm d\u1ee5 cho Duy\u1ec7t bi\u1ebft\u201d. H\u01a1n m\u1ed9t th\u00e1ng, h\u1eadu \u0111\u00e3i s\u1ee9 gi\u1ea3 m\u00e0 cho v\u1ec1 (T\u1eb7ng Ph\u1eadt v\u01b0\u01a1ng 40 l\u1ea1ng v\u00e0ng, 500 l\u1ea1ng b\u1ea1c, cho vua th\u1ee9 hai 20 l\u1ea1ng v\u00e0ng, 100 l\u1ea1ng b\u1ea1c).<\/p>\n\n\n\n<p>Tham hi\u1ec7p Th\u00e1i Nguy\u00ean l\u00e0 L\u00ea Ti\u1ebfn Ph\u01b0\u1edbc ch\u1ebft; l\u1ea5y Tham lu\u1eadn T\u01b0\u1ee3ng qu\u00e2n l\u00e0 D\u01b0\u01a1ng C\u00f4ng Trang l\u00e0m Tham hi\u1ec7p Th\u00e1i Nguy\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00ednh bi\u00ean<\/p>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\"><a>\u0110\u1ec7 nh\u1ea5t k\u1ef7 &#8211; Quy\u1ec3n XLIX &#8211; Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u1ec1 Th\u1ebf t\u1ed5 cao ho\u00e0ng \u0111\u1ebf<\/a><\/h1>\n\n\n\n<p>Gi\u00e1p tu\u1ea5t, Gia Long n\u0103m th\u1ee9 13 [1814], m\u00f9a h\u1ea1, th\u00e1ng 7, ng\u00e0y m\u1ed3ng 1, t\u1ebf thu h\u01b0\u1edfng.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y M\u1eadu tu\u1ea5t, d\u00e2ng s\u00e1ch \u0111\u1eb7t th\u1ee5y cho \u0110\u1ea1i h\u00e0nh ho\u00e0ng h\u1eadu T\u1ed1ng th\u1ecb l\u00e0 Gi\u1ea3n Cung T\u1ec1 Hi\u1ebfu D\u1ef1c Ch\u00ednh Thu\u1eadn Nguy\u00ean ho\u00e0ng h\u1eadu.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u00e1ch r\u1eb1ng: \u201cVi\u1ec7c trong nh\u1edd n\u1ed9i t\u01b0\u1edbng, kinh Thi ch\u00e9p thi\u00ean Ch\u00ednh th\u1ee7y \u1edf \u0111\u1ea7u; \u0110\u1ea1i h\u00e0nh nh\u1eadn \u0111\u1ea1i danh ph\u00e9p L\u1ec5 tr\u1ecdng trang ho\u00e0ng l\u00fac ch\u00f3t.<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u1edb ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee9c t\u1ed1t, n\u00ean \u0111\u1eb7t t\u00ean hay. \u0110\u1ea1i h\u00e0nh Ho\u00e0ng h\u1eadu T\u1ed1ng th\u1ecb, l\u00e0 con nh\u00e0 d\u00f2ng, h\u1ecdc \u0111\u1eddi d\u1ea1y ngh\u0129a. Duy\u00ean tr\u1eddi k\u1ebft h\u1ee3p, c\u00f9ng tr\u1eabm tu t\u1ec1. Trong khi m\u00e2y s\u1ea5m t\u1ed1i t\u0103m, g\u1eb7p gi\u00f3 b\u1ee5i h\u1ebft l\u00f2ng ch\u1ed1ng \u0111\u1ee1; gi\u1eefa bu\u1ed5i bi\u1ec3n tr\u1eddi kh\u00f3 nh\u1ecdc, \u0111\u00e3 v\u00ec ta ra s\u1ee9c lo toan. \u0110\u1ea5t kh\u00e1ch l\u1ea1nh l\u00f9ng, l\u00f2ng vui h\u1ea7u m\u1eb9; ng\u00e0y \u0111\u00eam kh\u00f4ng ng\u1ea1i, c\u1ed1 s\u1ee9c gi\u00fap ta. Th\u00f9 mi\u1ebfu x\u00e3 n\u1eb7ng n\u1ec1, ngh\u0129 quy\u1ebft c\u00f9ng ta b\u00e1o ph\u1ee5c; t\u00ecnh l\u00ea d\u00e2n \u0111au kh\u1ed5, ngh\u0129 ph\u1ea3i c\u00f9ng ta c\u01b0u mang. N\u00ean khi tr\u1eabm kh\u00f4i ph\u1ee5c \u0111\u1ea5t \u0111ai, qu\u00e9t thanh b\u1edd c\u00f5i; h\u1eadu hay \u0111em \u0111i\u1ec1u hi\u1ebfu ph\u1ee5ng s\u1ef1 t\u1ed5 ti\u00ean. M\u1ed9t v\u1ebb khi\u00eam cung, ti\u1ebfp \u0111\u00e3i ng\u01b0\u1eddi d\u01b0\u1edbi. \u0110\u1ed1i phi t\u1ea7n gi\u1eef ni\u1ec1m nh\u00e2n h\u1eadu, \u0111\u1ed1i con c\u00e1i \u0111\u1ec1u l\u00f2ng m\u1ebfn y\u00eau. Ra \u01a1n \u0111\u1ebfn c\u1ea3 v\u00f5 v\u0103n, \u0111\u1ec3 \u00fd \u0111\u1ebfn n\u01a1i l\u00e0ng x\u00f3m. Tang ch\u1ebf Th\u00e1i h\u1eadu, th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec1u. Sau tr\u01b0\u1edbc m\u1ed9t ni\u1ec1m, trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u c\u1ea3m. Tu\u1ed5i th\u1ecd ch\u01b0a \u0111\u1ea7y s\u00e1u ch\u1ee5c; xe ti\u1ebfn ph\u00fat \u0111\u00e3 gi\u1ee5c \u0111i. Nh\u1edb ng\u01b0\u1eddi gi\u00fap vi\u1ec7c t\u1ed1t l\u00e0nh n\u00ean t\u1eb7ng di ch\u01b0\u01a1ng r\u1ef1c r\u1ee1. V\u1eady nay th\u1ec9nh m\u1ec7nh T\u00f4n Mi\u1ebfu, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t sai quan Kh\u00e2m sai ch\u01b0\u1edfng H\u1eefu qu\u00e2n ki\u00eam gi\u00e1m Th\u1ea7n s\u00e1ch qu\u00e2n Khi\u00eam qu\u1eadn c\u00f4ng Ph\u1ea1m V\u0103n Nh\u01a1n l\u00e0m Ch\u00e1nh s\u1ee9, Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 L\u1ec5 b\u1ed9 H\u01b0ng nh\u01b0\u1ee3ng h\u1ea7u Ph\u1ea1m \u0110\u0103ng H\u01b0ng l\u00e0m Ph\u00f3, d\u00e2ng s\u00e1ch \u0111\u1eb7t t\u00ean th\u1ee5y l\u00e0 Gi\u1ea3n Cung T\u1ec1 Hi\u1ebfu D\u1ef1c Ch\u00ednh Thu\u1eadn Nguy\u00ean ho\u00e0ng h\u1eadu. Mong cho vui nh\u1eadn t\u00ean hay \u0111\u1ec3 th\u01a1m mu\u00f4n th\u1ee7a. Than \u00f4i! Khen vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ed1t \u0111\u1ec3 n\u00eau c\u00f4ng, l\u1ec5 c\u1ea7n n\u00ean th\u1ebf; s\u1ed1ng v\u1ebb vang ch\u1ebft \u0111\u00e0nh th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t, xin h\u1eadu ch\u1ee9ng cho\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y K\u1ef7 h\u1ee3i b\u1ed1 c\u00e1o trong ngo\u00e0i.<\/p>\n\n\n\n<p>Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: \u201cG\u00e2y m\u1ed1i ch\u00ednh \u0111\u1ea7u, ph\u00e9p l\u1edbn tr\u1eddi \u0111\u1ea5t; theo \u0111\u00f2i lo tr\u1ecdn, l\u1ec5 l\u1edbn n\u01b0\u1edbc nh\u00e0. \u0110\u1ea1i h\u00e0nh ho\u00e0ng h\u1eadu T\u1ed1ng th\u1ecb, v\u1ed1n quen l\u1eddi d\u1ea1y ngh\u0129a, s\u1edbm k\u1ebft duy\u00ean v\u1edbi ta. Chung n\u1ed7i gian nan, gi\u00fap b\u1ec1 n\u1ed9i tr\u1ecb; t\u1edbi nay \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn 37 n\u0103m r\u1ed3i. Ch\u1ee3t v\u1ec1 c\u00f5i ti\u00ean, l\u00f2ng ta th\u01b0\u01a1ng nh\u1edb. V\u1eady chu\u1ea9n cho \u0111\u00ecnh th\u1ea7n b\u00e0n l\u1ec5, c\u00f3 s\u00e1ch \u0111\u1eb7t th\u1ee5y hi\u1ec7u, ng\u00e0y m\u1ed3ng 9 th\u00e1ng 7 th\u1ec9nh m\u1ec7nh \u1edf T\u00f4n Mi\u1ebfu, ng\u00e0y m\u1ed3ng 10 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t sai th\u00e2n hu\u00e2n \u0111\u1ea1i th\u1ea7n b\u01b0ng s\u00e1ch v\u00e0ng d\u00e2ng th\u1ee5y l\u00e0 Gi\u1ea3n Cung T\u1ec1 Hi\u1ebfu D\u1ef1c Ch\u00ednh Thu\u1eadn Nguy\u00ean ho\u00e0ng h\u1eadu. Than \u00f4i! n\u1ebft t\u1ed1t r\u1ee1 r\u00e0ng nh\u01b0 ng\u1ecdc uy\u1ec3n ng\u1ecdc di\u1ec5m, ngh\u0129a ph\u1ea3i n\u00ean l\u00e0m; huy hi\u1ec7u vang l\u1eebng kh\u1eafp c\u00f5i xa c\u00f5i g\u1ea7n, \u0111\u1eddi c\u00e0ng r\u00f5 r\u1ec7t. Tuy\u00ean b\u1ea3o xa g\u1ea7n, khi\u1ebfn \u0111\u1ec1u nghe bi\u1ebft\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Xa gi\u00e1 t\u1edbi \u0111i\u1ec7n Ho\u00e0ng Nh\u01a1n. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi H\u01b0\u01a1ng Tr\u00e0 l\u00e0 Nguy\u1ec5n C\u00f4ng Di\u00ean d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i vi\u1ec7c. Vua sai d\u1eebng xe nh\u1eadn l\u1ea5y. \u0110\u00ecnh th\u1ea7n \u0111\u1ec1u cho \u0111\u00f3 l\u00e0 b\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi qu\u00ea m\u00f9a kh\u00f4ng hi\u1ec3u vi\u1ec7c \u0111\u1eddi, l\u1eddi n\u00f3i ph\u1ea7n nhi\u1ec1u l\u00e0 vi\u1ec3n v\u00f4ng. Vua n\u00f3i: \u201cC\u00e2u n\u00f3i k\u1ebb \u0111i\u00ean cu\u1ed3ng th\u00e1nh nh\u00e2n c\u0169ng c\u1ea7n l\u1ef1a ch\u1ecdn. N\u1ebfu x\u00e9t c\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec hay th\u00ec d\u00f9ng, \u0111i\u1ec1u n\u00e0o kh\u00f4ng d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec \u0111\u1ec3 \u0111\u00f3, cho r\u1ed9ng \u0111\u01b0\u1eddng ng\u00f4n lu\u1eadn\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u1ea5n th\u1ee7 Kinh B\u1eafc l\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh Tuy\u1ec3n b\u1ecb ph\u00e1t gi\u00e1c v\u1ec1 t\u1ed9i nh\u0169ng l\u1ea1m b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c. L\u1ea5y Kh\u00e2m sai ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 ch\u00e1nh qu\u1ea3n th\u1eadp c\u01a1 Tuy Th\u1eafng c\u1ee7a H\u1eadu qu\u00e2n l\u00e0 Ng\u00f4 V\u0103n Ng\u1eef l\u00e3nh Tr\u1ea5n th\u1ee7 Kinh B\u1eafc.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua th\u1ea5y g\u1ea7n \u0111\u00e2y quan ph\u1ee7 huy\u1ec7n v\u1ec1 c\u01b0 tang, quan \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng th\u01b0\u1eddng t\u00e2u l\u00ean \u0111\u1ee3i ch\u1ec9, b\u1ea3o b\u1ed9 L\u1ea1i r\u1eb1ng : \u201c\u0110em l\u00f2ng hi\u1ebfu \u0111\u1ec3 th\u1edd vua, cho n\u00ean mu\u1ed1n c\u1ea7u t\u00f4i trung ph\u1ea3i t\u00ecm \u1edf nh\u00e0 con hi\u1ebfu. Nay quan ph\u1ee7 huy\u1ec7n v\u1ec1 c\u01b0 tang ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i chu\u1ea9n ch\u1ec9 r\u1ed3i m\u1edbi v\u1ec1 s\u1eeda vi\u1ec7c tang, ch\u1edd l\u00e2u h\u00e0ng th\u00e1ng, l\u00e0m phi\u1ec1n l\u00f2ng cho ng\u01b0\u1eddi con hi\u1ebfu. V\u1eady h\u1ea1 l\u1ec7nh t\u1eeb nay tri ph\u1ee7, tri huy\u1ec7n g\u1eb7p tang cha m\u1eb9 th\u00ec th\u01b0\u1ee3ng ty s\u1edf t\u1ea1i ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c quy\u1ec1n thay m\u00e0 cho v\u1ec1 ngay, r\u1ed3i sau s\u1ebd t\u00e2u\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Tri\u1ec7u Hi\u1ec7p tr\u1ea5n Thanh Hoa l\u00e0 Nguy\u1ec5n Ho\u00e0i Qu\u1ef3nh v\u1ec1 Kinh. L\u1ea5y Tham tri H\u00ecnh b\u1ed9 l\u00e0 Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n Th\u1ee5c l\u00e3nh Hi\u1ec7p tr\u1ea5n Thanh Hoa.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Cai c\u01a1 qu\u00e2n Ch\u1ea5n v\u00f5 l\u00e0 \u0110\u1eb7ng V\u0103n To\u00e1n l\u00e0m Qu\u1ea3n \u0111\u1ea1o Long Xuy\u00ean, c\u1ef1u K\u00fd l\u1ee5c Qu\u1ea3ng B\u00ecnh l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Nhi\u00ean l\u00e0m Tri b\u1ea1.<\/p>\n\n\n\n<p>Thanh Hoa gi\u00f3 b\u00e3o.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u01b0u th\u1ee7 Qu\u1ea3ng Nam l\u00e0 Nguy\u1ec5n C\u1eedu Kho\u00e1ng v\u1ec1 \u0111inh \u01b0u; l\u1ea5y V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Ti\u1ec1n nh\u1ea5t Th\u1ecbnh trung l\u00e0 Tr\u1ea7n \u0110\u0103ng Long l\u00e3nh L\u01b0u th\u1ee7 Qu\u1ea3ng Nam.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u1ef1ng th\u00eam kho \u1edf c\u00e1c tr\u1ea5n B\u1eafc Th\u00e0nh; sai b\u1ed9 C\u00f4ng tr\u00f9 ngh\u0129 ki\u1ec3u m\u1eabu \u0111\u01b0a v\u1ec1 c\u00e1c tr\u1ea5n, mua g\u1ed7 t\u1ed1t \u0111\u1ec3 l\u00e0m.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho dinh v\u1ec7 c\u01a1 \u0111\u1ed9i c\u00e1c quan ph\u00e0m b\u1ec7nh binh xin ngh\u1ec9 \u0111\u1ebfn ba l\u1ea7n, th\u00ec h\u1ea1 l\u1ec7nh ngay cho x\u00e3 d\u00e2n \u0111\u1ed5i l\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c sung ng\u0169.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua nghe Thanh Ngh\u1ec7 v\u00e0 B\u1eafc Th\u00e0nh k\u00e9n l\u00ednh, d\u00e2n s\u1edf t\u1ea1i c\u1ea5p th\u00eam nhi\u1ec1u l\u01b0\u01a1ng \u0111i\u1ec1n c\u00f9ng ti\u1ec1n t\u01b0\u01a1ng mu\u1ed1i v\u00e0 h\u1eb9n ri\u00eang ni\u00ean h\u1ea1n t\u1ea1i ng\u0169, d\u1ee5 r\u1eb1ng: \u201cPh\u1ee5 d\u01b0\u1ee1ng qu\u00e2n l\u00ednh ngo\u00e0i l\u1ec7 \u0111\u1ec1u c\u1ea5m, v\u1ed1n l\u00e0 mu\u1ed1n b\u1edbt t\u1ed5n ph\u00ed cho d\u00e2n. Nay t\u00ecnh d\u00e2n th\u1ecfa thu\u1eadn v\u1edbi nhau, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 y\u00eau s\u00e1ch, v\u1eady t\u1ea1m theo s\u1edf nguy\u1ec7n. Duy \u01b0\u1edbc ri\u00eang thay \u0111\u1ed5i l\u1eabn nhau v\u00e0 s\u00e1ch nhi\u1ec5u nhi\u1ec1u kho\u1ea3n th\u00ec c\u1ea5m nh\u01b0 l\u1ec7\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Tri\u1ec7u nh\u1eefng h\u01b0\u01a1ng c\u1ed1ng \u0111\u1ed7 nh\u1ecb tr\u01b0\u1eddng \u1edf Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c v\u00e0 Gia \u0110\u1ecbnh b\u1ed5 v\u00e0o C\u1ed1ng s\u0129 vi\u1ec7n. D\u1ee5 r\u1eb1ng: \u201cB\u1ecdn ng\u01b0\u01a1i s\u01a1 h\u1ecdc m\u1edbi ti\u1ebfn, n\u1ebfu v\u1ed9i sai l\u00e0m vi\u1ec7c quan ngay th\u00ec kh\u00f4ng r\u1ed7i m\u00e0 h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c. Nay trao cho ch\u1ee9c nh\u00e0n \u0111\u1ec3 cho ng\u00e0y c\u00e0ng h\u1ecdc th\u00eam\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1eb7ng th\u00eam cho \u0110\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 T\u00f4n Th\u1ea5t B\u1ea3o l\u00e0m \u00fd c\u00f4ng, Th\u00e1i ph\u00f3 qu\u1ed1c c\u00f4ng T\u00f4n Th\u1ea5t H\u1ea1o l\u00e0 Trang c\u00f4ng, Th\u00e1i s\u01b0 qu\u1ed1c c\u00f4ng T\u00f4n Th\u1ea5t \u0110\u1ed3ng l\u00e0m Uy c\u00f4ng, thi\u1ebfu ph\u00f3 qu\u1eadn c\u00f4ng T\u00f4n Th\u1ea5t M\u00e2n l\u00e0m Th\u00e1i ph\u00f3 Ngh\u1ecb c\u00f4ng, Th\u00e1i b\u1ea3o qu\u1ed1c c\u00f4ng T\u00f4n Th\u1ea5t \u0110i\u1ebfn l\u00e0m T\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng, Th\u00e1i ph\u00f3 qu\u1eadn c\u00f4ng T\u00f4n Th\u1ea5t Huy l\u00e0m Qu\u1ed1c c\u00f4ng, Ho\u00e0ng t\u1eed Thi\u1ebfu \u00fay qu\u1eadn c\u00f4ng Hy l\u00e0m<\/p>\n\n\n\n<p>Ho\u00e0i c\u00f4ng.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u1ef1ng \u0111\u1ec1n tri\u1ec3n th\u00e2n \u1edf V\u00e2n D\u01b0\u01a1ng. (\u0110\u1ec1n m\u1ed9t t\u00f2a ch\u00edn gian. V\u1ecb th\u1ee9 l\u1ea5y m\u00e9 t\u00e2y l\u00e0m tr\u00ean. Ng\u00f4i th\u1ee9 nh\u1ea5t th\u1edd T\u1ed1ng S\u01a1n qu\u1eadn c\u00f4ng Ng\u1ecdc Dao, th\u1ee9 hai Th\u00e0nh c\u00f4ng T\u00f4n Th\u1ea5t Th\u01b0\u01a1ng, th\u1ee9 ba \u00fd c\u00f4ng T\u00f4n Th\u1ea5t B\u1ea3o, th\u1ee9 t\u01b0 Tr\u00e1ng c\u00f4ng T\u00f4n Th\u1ea5t H\u1ea1o, th\u1ee9 n\u0103m Uy c\u00f4ng T\u00f4n Th\u1ea5t \u0110\u1ed3ng, th\u1ee9 s\u00e1u Ngh\u1ecb c\u00f4ng T\u00f4n Th\u1ea5t Man, th\u1ee9 b\u1ea3y T\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng T\u00f4n Th\u1ea5t \u0110i\u1ebfn, th\u1ee9 t\u00e1m Qu\u1ed1c c\u00f4ng T\u00f4n Th\u1ea5t Huy, th\u1ee9 ch\u00edn Ho\u00e0ng t\u1eed Ho\u00e0i c\u00f4ng Hy). Sai cai \u0111\u1ed9i T\u00f4n Th\u1ea5t Ph\u01b0\u1ee3ng coi gi\u1eef; l\u1ea5y 28 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n Long H\u1ed3 sung t\u1eeb phu, c\u1ea5p cho t\u1ef1 \u0111i\u1ec1n ru\u1ed9ng 500 m\u1eabu, h\u00e0ng n\u0103m l\u1ea5y s\u1ed1 thu \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 chi ti\u00eau vi\u1ec7c th\u1edd c\u00fang.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00e2n x\u00e3 Quy Lai dinh Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c xin m\u1edf \u0111\u1eadp M\u1eadu T\u00e0i (t\u00ean x\u00e3) \u0111\u1ec3 l\u1ea5y n\u01b0\u1edbc v\u00e0o ru\u1ed9ng v\u1ee5 m\u00f9a. Dinh th\u1ea7n \u0111em vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Vua n\u00f3i: \u201cN\u01b0\u1edbc s\u00f4ng t\u01b0\u1edbi ru\u1ed9ng h\u00e1 c\u00f3 ph\u1ea3i l\u1ee3i ri\u00eang cho 1 \u1ea5p \u0111\u00e2u?\u201d. B\u00e8n y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua \u0111\u1ebfn V\u0103n Mi\u1ebfu, th\u1ea5y l\u1ec5 sinh nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi v\u1eafng m\u1eb7t, sai \u0111\u00e1nh roi. S\u1eafc t\u1eeb nay c\u00e1c l\u1ec5 sinh ph\u1ea3i chia l\u00e0m n\u0103m ban \u1ee9ng tr\u1ef1c (m\u1ed9t ban \u1ee9ng tr\u1ef1c b\u1ed1n ban ngh\u1ec9), ban n\u00e0o b\u1ecf kho\u00e1ng th\u00ec \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 c\u00e1ch ch\u1ee9c.<\/p>\n\n\n\n<p>Tri\u1ec7u Cai b\u1ea1 Phi\u00ean An l\u00e0 Ho\u00e0ng Nh\u01b0 L\u00e2n v\u1ec1 Kinh; l\u1ea5y c\u1ef1u Hi\u1ec7p tr\u1ea5n Kinh B\u1eafc l\u00e0 Phan Ti\u1ebfn Thi\u1ec7n l\u00e0m Cai b\u1ea1 Phi\u00ean An.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u01b0\u1edbc Xi\u00eam La sai 300 binh v\u00e0 50 c\u00e1i thuy\u1ec1n \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3ng \u1edf B\u1eafc T\u1ea7m B\u00f4n. Th\u00e0nh th\u1ea7n Gia \u0110\u1ecbnh nghe tin m\u1eadt b\u1ea3o Nguy\u1ec5n V\u0103n Tho\u1ea1i \u0111em qu\u00e2n v\u00e0 voi \u0111i tu\u1ea7n bi\u00ean gi\u1edbi.<\/p>\n\n\n\n<p>Cai b\u1ea1 V\u0129nh Thanh l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Kh\u00e1nh ch\u1ebft; l\u1ea5y K\u00fd l\u1ee5c B\u00ecnh H\u00f2a l\u00e0 Ki\u1ec1u C\u00f4ng Tu\u1ea5n l\u00e0m Cai b\u1ea1 V\u0129nh Thanh, Tham hi\u1ec7p Thanh B\u00ecnh l\u00e0 Nguy\u1ec5n B\u1ea3o l\u00e0m&nbsp; K\u00fd l\u1ee5c B\u00ecnh H\u00f2a, Tri ph\u1ee7 Nam S\u00e1ch l\u00e0 Tr\u1ea7n V\u0103n Ph\u00fa l\u00e0m Tham hi\u1ec7p Thanh B\u00ecnh. B\u1ea3o v\u00ec tra x\u00e9t \u00e1n ru\u1ed9ng l\u1eadu b\u1ecb d\u00e2n ki\u1ec7n n\u00ean l\u1ea1i h\u1ea1 l\u1ec7nh tri\u1ec7t gi\u1eef \u1edf Thanh Hoa \u0111\u1ec3 x\u00e9t x\u1eed.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho c\u00e1c th\u00e0nh dinh tr\u1ea5n cu\u1ed1i n\u0103m bi\u00ean s\u1ed1 ti\u1ec1n b\u1ea1c v\u1ec1 c\u00e1c \u00e1n x\u1eed sung c\u00f4ng \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 8, th\u1ea3 cho nh\u1eefng bi\u1ec1n binh \u1edf Thanh Ngh\u1ec7, B\u1eafc Th\u00e0nh v\u00e0 Thanh B\u00ecnh \u1ee9ng tri\u1ec7u v\u00e0o Kinh tr\u1edf v\u1ec1 h\u00e0ng ng\u0169.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u1ef1ng th\u00eam kho tr\u1ea5n Thanh Hoa.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Qu\u1ea3n c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Phong l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 H\u00f9ng c\u1ef1 nh\u1ecb T\u01b0\u1ee3ng qu\u00e2n, V\u00f5 C\u00f4ng Hanh l\u00e0m Qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 Trung k\u00edch, Ph\u00f3 qu\u1ea3n c\u01a1 Th\u00e1i \u0110\u00ecnh T\u01b0 l\u00e0m Qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 Ti\u1ec1n k\u00edch, Cai \u0111\u1ed9i Nguy\u1ec5n V\u0103n Ph\u00fa l\u00e0m Qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 B\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y \u0110\u00f4ng c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129 L\u00ea Duy Thanh l\u00e0m Th\u1ecb trung tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, ki\u00eam Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 khanh, tham b\u1ed3i vi\u1ec7c L\u1ec5 b\u1ed9.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u01b0u th\u1ee7 Qu\u1ea3ng B\u00ecnh l\u00e0 L\u00ea V\u0103n Lu\u00e2n ch\u1ebft; cho hai c\u00e2y g\u1ea5m T\u1ed1ng; l\u1ea5y Kh\u00e2m sai ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Ti\u1ec1n nh\u1ecb Th\u1ecb trung l\u00e0 Phan V\u0103n Th\u00fay l\u00e3nh L\u01b0u th\u1ee7 Qu\u1ea3ng B\u00ecnh.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho Kh\u00e2m sai cai c\u01a1 gi\u00e1m th\u00e0nh Ph\u00f3 s\u1ee9 l\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c S\u0129 l\u00e0m Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 l\u00e3nh gi\u00e1m th\u00e0nh s\u1ee9.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u1ea5n th\u1ee7 Thanh Hoa l\u00e0 Tr\u1ea7n C\u00f4ng L\u1ea1i tr\u01b0\u1edbc \u1edf Ngh\u1ec7 An m\u01b0\u1ee3n 900 quan ti\u1ec1n kho, \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y vi\u1ec7c b\u1ecb ph\u00e1t gi\u00e1c, h\u1eefu ty xin chi\u1ec3u lu\u1eadt \u201cGi\u00e1m th\u1ee7 t\u1ef1 \u0111\u1ea1o\u201d (1. Gi\u00e1m th\u1ee7 t\u1ef1 \u0111\u1ea1o: Ng\u01b0\u1eddi coi kho t\u1ef1 m\u00ecnh l\u1ea5y tr\u1ed9m.) \u0111\u1ec3 lu\u1eadn t\u1ed9i. Vua n\u00f3i: \u201cPh\u00e1p lu\u1eadt chung cho thi\u00ean h\u1ea1, kh\u00f4ng ph\u1ea3i c\u1ee7a ri\u00eang ai. Nh\u01b0ng C\u00f4ng L\u1ea1i ph\u1ea1m t\u1ed9i tr\u01b0\u1edbc khi \u0111i\u1ec1u lu\u1eadt ch\u01b0a \u0111\u1ecbnh m\u00e0 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 n\u1ed9p \u0111\u1ec1n r\u1ed3i, c\u00e1i l\u1ed7i \u0111\u00e3 qua, h\u1ecfi l\u00e0m g\u00ec n\u1eefa. Duy t\u1eeb nay c\u00f3 ai ph\u1ea1m t\u1ed9i th\u00ec x\u1eed theo lu\u1eadt m\u1edbi\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u1ebf \u0111\u1ea1n s\u00fang, h\u1ea1 l\u1ec7nh cho \u0111\u1ed9i Th\u1ea1ch c\u01a1 l\u1ea5y \u0111\u00e1 \u0111en \u1edf ngu\u1ed3n S\u01a1n B\u1ed3 \u0111\u1ec3 l\u00e0m.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Nguy\u1ec5n Th\u00edch sung H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai th\u00e0nh th\u1ea7n Gia \u0110\u1ecbnh v\u1ebd \u0111\u1ecba \u0111\u1ed3 c\u00e1c \u0111\u01b0\u1eddng t\u1ef1 th\u00e0nh Nam Vang \u0111\u1ebfn c\u00e1c s\u1ee9 Ph\u1ee7 L\u1eadt, C\u1ea7n V\u1ed9t v\u00e0 Xui M\u00e0i \u0111\u1ec3 d\u00e2ng.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh th\u00eam \u0111i\u1ec1u lu\u1eadt v\u1ec1 \u0103n tr\u1ed9m. Vua cho r\u1eb1ng lu\u1eadt ch\u00e9p v\u1ec1 \u0111i\u1ec1u \u0103n tr\u1ed9m t\u00ednh tang k\u1ebft t\u1ed9i ch\u01b0a \u0111\u1ee7 r\u0103n b\u1ea3o k\u1ebb gian. B\u00e8n sai \u0111\u00ecnh th\u1ea7n \u0111\u1ecbnh th\u00eam. Ph\u00e0m \u0103n tr\u1ed9m \u0111\u00e3 ba l\u1ea7n tr\u1edf l\u00ean m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a th\u00ec kh\u00f4ng k\u1ec3 c\u00f3 th\u00edch ch\u1eef hay ch\u01b0a, kh\u00f4ng k\u1ec3 s\u1ed1 tang nhi\u1ec1u hay \u00edt, \u0111\u1ec1u l\u1ea5y t\u1ed9i \u201ct\u00edch ph\u1ec9\u201d (1. T\u00edch ph\u1ec9: \u0102n tr\u1ed9m nhi\u1ec1u l\u1ea7n.&nbsp; ) m\u00e0 x\u1eed (\u0103n tr\u1ed9m ba l\u1ea7n \u0111\u00e1nh 60 tr\u01b0\u1ee3ng, \u0111\u1ed3 1 n\u0103m; b\u1ed1n l\u1ea7n \u0111\u00e1nh 70 tr\u01b0\u1ee3ng, \u0111\u1ed3 1 n\u0103m r\u01b0\u1ee1i; 5 l\u1ea7n \u0111\u00e1nh 80 tr\u01b0\u1ee3ng, \u0111\u1ed3 2 n\u0103m; 6 l\u1ea7n \u0111\u00e1nh 90 tr\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ed3 2 n\u0103m r\u01b0\u1ee1i; 7 l\u1ea7n \u0111\u00e1nh 100 tr\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ed3 3 n\u0103m; 8 l\u1ea7n \u0111\u00e1nh 100 tr\u01b0\u1ee3ng l\u01b0u 2.000 d\u1eb7m. Th\u00eam m\u1ed9t l\u1ea7n th\u00eam m\u1ed9t b\u1eadc, t\u1ed9i ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng 100, l\u01b0u 3000 d\u1eb7m, \u0111\u1ec1u th\u00edch ch\u1eef. \u0110\u1ebfn hai l\u1ea7n th\u00edch ch\u1eef r\u1ed3i m\u00e0 c\u00f2n ph\u1ea1m n\u1eefa th\u00ec theo lu\u1eadt x\u1eed gi\u1ea3o giam h\u1eadu).<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ed5 ph\u1ec9 \u1edf Th\u00e1i Nguy\u00ean \u0111\u00e1nh c\u01b0\u1edbp V\u00f5 Nhai. Tr\u1ea5n th\u1ee7 Tr\u1ea7n V\u0103n Th\u00ecn \u0111em qu\u00e2n \u0111\u00e1nh b\u1eaft, nh\u00e2n \u0111\u00f3 dung t\u00fang cho b\u1ed9 kh\u00fac c\u01b0\u1edbp b\u00f3c t\u00e0i s\u1ea3n c\u1ee7a d\u00e2n gian. Quan B\u1eafc Th\u00e0nh \u0111em vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean, V\u0103n Th\u00ecn b\u1ecb t\u1ed9i b\u00e3i ch\u1ee9c b\u1eaft v\u1ec1 d\u00e2n.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 9, b\u1ed9 L\u1ea1i d\u00e2ng s\u1edb c\u1eed sinh \u0111\u1ed3 l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Nguy\u00ean v\u00e0 Hu\u1ef3nh V\u0103n Ng\u1eef l\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m. Vua n\u00f3i: \u201cSinh \u0111\u1ed3 m\u00e0 b\u1ed5 H\u00e0n l\u00e2m th\u00ec h\u01b0\u01a1ng c\u1ed1ng l\u00e0m quan g\u00ec\u201d. Kh\u00f4ng cho.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh l\u1ec7 T\u00e0u ty n\u1ed9p l\u1ec5 b\u1ea1c (\u1edf Kinh v\u00e0 \u1edf th\u00e0nh Gia \u0110\u1ecbnh \u0111\u1eb7t cai ph\u1ee7 t\u00e0u, k\u00fd l\u1ee5c t\u00e0u, t\u00e0i ph\u00f3 t\u00e0u m\u1ed7i ch\u1ee9c m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ec3 thu thu\u1ebf bu\u00f4n. Cai ph\u1ee7 t\u00e0u l\u1ec7 n\u1ed9p b\u1ea1c 2200 l\u1ea1ng, k\u00fd l\u1ee5c t\u00e0u 2000 l\u1ea1ng, T\u00e0i ph\u00f3 t\u00e0u 700 l\u1ea1ng).<\/p>\n\n\n\n<p>Truy t\u1eb7ng Thu\u1ed9c n\u1ed9i cai c\u01a1 qu\u1ea3n \u0111\u1ed9i ti\u1ec3u sai l\u00e0 \u0110\u1ed7 V\u0103n H\u1ef1u v\u00e0 Ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng Ti\u1ec1n qu\u00e2n l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u01b0 l\u00e0m Ch\u01b0\u1edfng dinh, Thu\u1ed9c n\u1ed9i cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Ch\u00ednh v\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Ng\u1eef l\u00e0m Thu\u1ed9c n\u1ed9i v\u1ec7 \u00fay. (H\u1eefu, Th\u01b0, Ch\u00ednh, \u0111\u1ec1u ch\u1ebft tr\u1eadn, Ng\u1eef ch\u1ebft b\u1ec7nh \u1edf trong qu\u00e2n).<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh t\u1eeb nay c\u00e1c thu\u1ed9c ty \u1edf b\u1ed9 vi\u1ec7n v\u00e0 c\u00e1c Ty T\u1ea3 th\u1eeba H\u1eefu th\u1eeba v\u00e0 Chi\u00eam h\u1eadu c\u00e1c th\u00e0nh dinh tr\u1ea5n c\u00f3 s\u1eafc th\u1ecb th\u00ec ng\u00e0y m\u1ed3ng 1 v\u00e0 ng\u00e0y r\u1eb1m \u0111\u1ec1u m\u1eb7c ph\u1ea9m ph\u1ee5c m\u00e0 ch\u1ea7u l\u1ea1y, l\u00e0m tr\u00e1i l\u1ec7nh th\u00ec \u0111\u00e1nh 100 tr\u01b0\u1ee3ng, c\u00e1ch ch\u1ee9c \u0111u\u1ed5i v\u1ec1.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u00fd l\u1ee5c B\u00ecnh Thu\u1eadn l\u00e0 Ph\u1ea1m V\u0103n Nh\u00e0n vay ri\u00eang ti\u1ec1n kho v\u00e0 \u0103n l\u1ec5 bi\u1ebfu c\u1ee7a d\u00e2n, vi\u1ec7c ph\u00e1t. Vua sai th\u00e0nh th\u1ea7n Gia \u0110\u1ecbnh b\u1eaft tr\u1ecb t\u1ed9i. Nh\u00e0n ch\u1ebft \u1edf ng\u1ee5c.<\/p>\n\n\n\n<p>Chu\u1ea9n \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng c\u00e1c tr\u1ea1m m\u1ee5c ch\u00e1nh th\u1ee9 \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng c\u00f3 khuy\u1ebft th\u00ec quan \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7n c\u00e1n c\u1ea5p b\u1eb1ng th\u00ed sai cho l\u00e0m vi\u1ec7c, ba n\u0103m kh\u00f4ng l\u1ed7i g\u00ec th\u00ec t\u00e2u xin cho b\u1ed5 th\u1ee5.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Tuy\u00ean \u00fay Thi\u00eam s\u1ef1 Tuy\u00ean Quang l\u00e0 Ma Do\u00e3n \u0110i\u1ec1n qu\u1ea3n hi\u1ec7u H\u00f9ng nh\u1ea5t, Th\u1ed5 m\u1ee5c Ma S\u0129 Nhu\u1eadn l\u00e0m Ch\u00e1nh th\u1ee7 hi\u1ec7u qu\u1ea3n hi\u1ec7u H\u00f9ng nh\u1ecb, c\u00f9ng l\u00e3nh x\u01b0\u1edfng \u0111\u1ed3ng T\u1ee5 Long v\u1ec1 vi\u1ec7c thu\u1ebf c\u1eeda quan v\u00e0 m\u1ecf.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n tr\u1ef1c gi\u1ea3ng l\u00e0 Ho\u00e0ng Kim Ho\u00e1n l\u00e0m Thi\u00eam s\u1ef1 Binh b\u1ed9, Tri huy\u1ec7n B\u1ed3ng S\u01a1n l\u00e0 Nguy\u1ec5n Kim Truy l\u00e0m Thi\u00eam s\u1ef1 C\u00f4ng b\u1ed9.<\/p>\n\n\n\n<p>Qu\u1ea3n Ngo\u1ea1i \u0111\u1ed3 gia l\u00e0 C\u00e1p V\u0103n Hi\u1ebfu tu\u1ed5i gi\u00e0 v\u1ec1 h\u01b0u tr\u00ed; l\u1ea5y L\u01b0u th\u1ee7 T\u00f4n Th\u1ea5t Huy\u00ean thay.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ea9m \u00e1n m\u00f9a thu. Tha t\u1ed9i t\u1eed cho Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c H\u1ed9i, b\u1eaft v\u1ec1 d\u00e2n.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 10, m\u00f9a thu, ng\u00e0y m\u1ed3ng 1, t\u1ebf \u0111\u00f4ng h\u01b0\u1edfng. Vua d\u1ee5 b\u1ed9 L\u1ec5 r\u1eb1ng vi\u1ec7c tang m\u1ed9t n\u0103m \u1edf trong cung nay h\u00e3y c\u00f2n qu\u00e0n. Ta ngh\u0129 vi\u1ec7c t\u1ebf \u0111\u00e0n Nam giao v\u00e0 t\u1ebf h\u01b0\u1edfng \u1edf Th\u00e1i mi\u1ebfu l\u00e0 l\u1ec5 tr\u1ecdng k\u00ednh tr\u1eddi t\u00f4n t\u1ed5 c\u00f9ng c\u00e1c l\u1ec5 cu\u1ed1i n\u0103m y\u1ebft l\u0103ng t\u1ebf Ch\u1ea1p, Nguy\u00ean \u0111\u00e1n ch\u1ea7u mi\u1ebfu, V\u1ea1n th\u1ecd c\u00e1o mi\u1ebfu l\u00e0 l\u1ec5 l\u1edbn \u0111\u1ec3 b\u00e1o g\u1ed1c \u0111\u1ec1n \u01a1n th\u00ec tr\u1eabm ph\u1ea3i th\u00e2n h\u00e0nh l\u00e0m l\u1ec5, l\u1ec5 n\u00ean nh\u01b0 th\u1ebf. C\u00f2n c\u00e1c ng\u00e0y tri\u1ec1u h\u1ea1 th\u00ec ch\u01b0a n\u00ean nh\u1ea5t nh\u1ea5t theo c\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c\u201d. B\u00e8n h\u1ea1 l\u1ec7nh b\u00e0n \u0111\u1ecbnh vi\u1ec7c ban l\u1ecbch n\u0103m nay, v\u00e0 vi\u1ec7c ban c\u1edd Mao ti\u1ebft \u0111\u1ec3 xu\u1ea5t qu\u00e2n sang n\u0103m, ch\u1ec9 thi\u1ebft tri\u1ec1u \u1edf \u0111i\u1ec7n Th\u00e1i H\u00f2a, sai quan ban h\u00e0nh, c\u00f2n hai ti\u1ebft Ch\u00ednh \u0111\u00e1n v\u00e0 V\u1ea1n th\u1ecd th\u00ec \u0111\u1ec1u mi\u1ec5n ch\u1ea7u m\u1eebng.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua c\u00f9ng b\u1ea7y t\u00f4i b\u00e0n v\u1ec1 \u0111i\u1ec3n th\u1edd b\u00e1ch th\u1ea7n. Sai Nguy\u1ec5n V\u0103n Nh\u01a1n, Ph\u1ea1m Nh\u01b0 \u0110\u0103ng, L\u00ea Duy Thanh, B\u00f9i \u0110\u1ee9c M\u00e2n, xem x\u00e9t s\u1eafc th\u1ea7n, v\u1ecb n\u00e0o c\u00f3 c\u00f4ng \u0111\u1ee9c v\u1edbi d\u00e2n th\u00ec phong.<\/p>\n\n\n\n<p>Chu\u1ea9n \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng, t\u1eeb nay l\u1ec7 b\u1ed5ng c\u1ee7a quan vi\u00ean trong ngo\u00e0i v\u00e0 vi\u1ec7c nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc mua v\u1eadt h\u00e0ng&nbsp; c\u1ea7n chi b\u1ea1c th\u00ec \u0111\u1ec1u d\u00f9ng b\u1ea1c \u0111\u0129nh 10 l\u1ea1ng, kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 10 l\u1ea1ng th\u00ec m\u1edbi d\u00f9ng b\u1ea1c \u0111\u0129nh 1 l\u1ea1ng m\u00e0 c\u1ea5p. Ch\u00e9p l\u00e0m l\u1ec7.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u1ef1ng kho Ch\u1eeb t\u00edch \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh. (\u1edf x\u1ee9 Nghi Giang \u5100\u6c5f [s\u00f4ng Th\u1ecb Ngh\u00e8] th\u00f4n H\u00f2a M\u1ef9).<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y c\u1ef1u Hi\u1ec7p tr\u1ea5n Th\u00e1i Nguy\u00ean l\u00e0 L\u00ea Vi\u1ebft An l\u00e0m K\u00fd l\u1ee5c B\u00ecnh H\u00f2a, Tham hi\u1ec7p Ngh\u1ec7 An l\u00e0 L\u01b0u V\u0103n V\u01b0\u1ee3ng l\u00e0m K\u00fd l\u1ee5c B\u00ecnh Thu\u1eadn.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Qu\u1ea3ng Nam m\u1ed9 d\u00e2n ngo\u1ea1i t\u1ecbch sung b\u1ed5 v\u00e0o c\u00e1c \u0111\u1ed9i Tr\u00e1ng nh\u1ea5t, Tr\u00e1ng nh\u1ecb, Tr\u00e1ng tam thu\u1ed9c c\u01a1 C\u01b0\u1eddng s\u00fang.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u01b0\u1edbng gi\u1eb7c B\u1eafc Th\u00e0nh l\u00e0 ng\u1ee5y Tham qu\u00e2n Khu\u00ea, \u0110\u1ed1c chi\u1ebfn V\u01b0\u1ee3ng, Tham binh H\u1ef1u, H\u1eadu chi V\u01b0u, 9 ng\u01b0\u1eddi ra th\u00fa, th\u00e0nh th\u1ea7n cho r\u1eb1ng b\u1ecdn Khu\u00ea ra th\u00fa ngo\u00e0i h\u1ea1n, ph\u00e9p kh\u00f4ng th\u1ec3 tha \u0111\u01b0\u1ee3c, xin gi\u1ebft. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu tr\u1ea3 l\u1eddi r\u1eb1ng: \u201cK\u1ebb ti\u1ec3u d\u00e2n l\u1ee1 b\u01b0\u1edbc tr\u00f9 tr\u1edd tr\u00f4ng ng\u00f3ng, t\u1ef1 l\u1ea5y c\u00e1i v\u1ea1 l\u00e0 k\u1ebb \u0111i sau, ph\u00e9p tuy kh\u00f3 khoan, t\u00ecnh th\u00ec n\u00ean th\u1ee9. Hu\u1ed1ng chi b\u1ecdn gi\u1eb7c tr\u1ed1n \u1edf th\u00e0nh l\u1ea9n l\u00fat c\u00f2n nhi\u1ec1u, l\u00ean r\u1ed9ng gia \u01a1n \u0111\u1ec3 m\u1edf con \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed5i m\u1edbi. V\u1eady n\u00ean tha t\u1ed9i cho b\u1ecdn Khu\u00ea m\u00e0 \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i h\u1ea1n gia th\u00fa, t\u1eeb th\u00e1ng 10 n\u0103m nay \u0111\u1ebfn m\u1ed3ng 1 th\u00e1ng 3 n\u0103m sau. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1ed9i ph\u1ea1m, kh\u00f4ng k\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u s\u1ecf hay \u0111i theo, bi\u1ebft \u0103n n\u0103n t\u1ed9i l\u1ed7i m\u00e0 ra th\u00fa th\u00ec \u0111\u1ec1u cho mi\u1ec5n t\u1ed9i\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u01b0\u1edbc nay B\u1eafc Th\u00e0nh nhi\u1ec1u gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp, th\u00e0nh th\u1ea7n sai V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Nghi\u00eam uy qu\u00e2n th\u1ea7n s\u00e1ch l\u00e0 L\u00ea Vi\u1ebft Qu\u00fd \u0111em qu\u00e2n \u0111i tu\u1ea7n b\u1eaft, m\u1ea5y l\u1ea7n b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ecdn \u0111\u1ea7u s\u1ecf v\u00e0 \u0111\u1ed3 \u0111\u1ea3ng \u0111em v\u1ec1 n\u1ed9p, vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean, vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng, cho 150 l\u1ea1ng b\u1ea1c.<\/p>\n\n\n\n<p>Ban \u00e1o m\u00e1t v\u00e0 l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng cho c\u00e1c Tri huy\u1ec7n t\u1eeb Qu\u1ea3ng B\u00ecnh v\u1ec1 Nam. (L\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng ti\u1ec1n 4 quan, g\u1ea1o 3 ph\u01b0\u01a1ng, \u00e1o m\u00e1t m\u1ed7i n\u0103m 10 quan ti\u1ec1n).<\/p>\n\n\n\n<p>Vua d\u1ee5 b\u1ed9 H\u1ed9 r\u1eb1ng: \u201cHuy\u1ec7n l\u1ec7nh c\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m v\u1ec1 d\u00e2n x\u00e3, b\u1ed5ng l\u1ed9c kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 th\u00ec l\u00e0m sao m\u00e0 b\u1eaft thanh li\u00eam \u0111\u01b0\u1ee3c. Nay Tri huy\u1ec7n \u1edf c\u00e1c huy\u1ec7n t\u1eeb Qu\u1ea3ng B\u00ecnh tr\u1edf v\u00e0o nam, ch\u01b0a c\u00f3 l\u1ec7 l\u01b0\u01a1ng, b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb sang n\u0103m ph\u1ea3i b\u00e0n c\u1ea5p cho h\u1ecd\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Cai \u0111\u1ed9i Nguy\u1ec5n V\u0103n B\u1ea3o t\u1ef1 xin l\u00e0m Th\u1ee7 ng\u1ef1 Thanh H\u00e0. Vua n\u00f3i: \u201cNh\u00e0 n\u01b0\u1edbc d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi, duy ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i th\u00ec d\u00f9ng, sao c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ea7n m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c! S\u1eafc t\u1eeb nay ch\u1ee9c th\u1ee7 ng\u1ef1 c\u00f3 thi\u1ebfu th\u00ec l\u1ea5y nh\u1eefng vi\u00ean th\u1eeba \u1edf c\u00e1c v\u1ec7 tu\u1ed5i t\u1eeb 60 tr\u1edf l\u00ean m\u00e0 sung b\u1ed5\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc Ngo\u1ea1n v\u00e0 Tham tri Tr\u1ea7n V\u0103n Tu\u00e2n qu\u1ea3n vi\u1ec7c Tr\u01b0\u1eddng \u0111\u00e0.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1eb7t th\u00eam phu tr\u1ea1m \u1edf tr\u1ea1m s\u00f4ng \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh, c\u00e1c dinh Phi\u00ean An, Bi\u00ean H\u00f2a, V\u0129nh Thanh, \u0110\u1ecbnh T\u01b0\u1eddng m\u1ed7i dinh m\u1ed9t tr\u1ea1m, phu tr\u1ea1m \u0111\u1ec1u 300 ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ea1o Ki\u00ean Giang th\u00ec m\u1ed9t tr\u1ea1m, phu tr\u1ea1m 150 ng\u01b0\u1eddi, l\u1ea5y d\u00e2n m\u1edbi \u0111\u1ebfn tu\u1ed5i \u1edf s\u1edf t\u1ea1i v\u00e0 m\u1ed9 d\u00e2n ngo\u1ea1i t\u1ecbch sung v\u00e0o.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 11, n\u01b0\u1edbc Xi\u00eam sai b\u1ecdn S\u00e1 S\u0129 Na Ph\u1ea1t \u0110a \u0111\u1ebfn d\u00e2ng h\u01b0\u01a1ng. Ng\u00e0y t\u1ebf \u0111i\u1ec7n l\u1edbn, b\u1ed9 L\u1ec5 d\u1eabn s\u1ee9 \u0111\u1ebfn cung Kh\u00f4n Nguy\u00ean l\u1ea1y vi\u1ebfng. Vua d\u1ee5 b\u1ed9 th\u1ea7n r\u1eb1ng: \u201cVi\u1ec7c tang m\u1ed9t n\u0103m theo l\u1ec5 th\u00ec kh\u00f4ng b\u00e1o tin bu\u1ed3n cho n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i. Nay ng\u01b0\u1eddi Xi\u00eam t\u1ef1 \u0111\u1ebfn, t\u00ecnh l\u1ec5 n\u1ed3ng n\u00e0n, ta n\u00ean h\u1eadu \u0111\u00e3i s\u1ee9 gi\u1ea3 r\u1ed3i cho v\u1ec1\u201d. (T\u1eb7ng Ph\u1eadt v\u01b0\u01a1ng 40 l\u1ea1ng v\u00e0ng, 500 l\u1ea1ng b\u1ea1c, cho vua th\u1ee9 hai 20 l\u1ea1ng v\u00e0ng, 300 l\u1ea1ng b\u1ea1c).<\/p>\n\n\n\n<p>Sai qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch \u1edf Thanh Ngh\u1ec7 \u0111i th\u00fa B\u1eafc Th\u00e0nh. Theo l\u1ec7 tr\u01b0\u1edbc c\u1ee9 m\u1ed7i n\u0103m \u0111\u1ebfn th\u00e1ng gi\u00eang th\u00ec binh \u0111\u1ed5i th\u00fa v\u00e0 binh \u1ee9ng tri\u1ec7u v\u1ec1 Kinh th\u00ec \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n c\u00f9ng m\u1ed9t l\u00fac, \u0111\u1ebfn nay \u0111\u1ed5i \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i binh \u0111i th\u00fa B\u1eafc Th\u00e0nh th\u00ec \u0111i t\u1eeb th\u00e1ng 11.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh l\u1ec7 ti\u1ec1n \u1ea5n t\u1ea3 c\u00e1o b\u1eb1ng cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi v\u1ec1 ng\u1ea1ch t\u1ea3n giai. (Quan t\u1ea3n giai v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi v\u1ecb nh\u1eadp l\u01b0u m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p c\u00e1o b\u1eb1ng, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i n\u1ed9p ti\u1ec1n theo c\u00e1c th\u1ee9 b\u1eadc kh\u00e1c nhau g\u1ecdi l\u00e0 ti\u1ec1n \u1ea5n t\u1ea3, c\u00e1c ty \u1edf Kinh, c\u00e1c ch\u1ee9c th\u01b0 k\u00fd, cai \u00e1n, tri b\u1ea1, cai h\u1ee3p th\u1ee7 h\u1ee3p, c\u1ee5c ty \u1edf dinh v\u1ec7 c\u00e1c qu\u00e2n, n\u1ed9p ti\u1ec1n m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 3 quan; c\u00e1c ty, c\u00e1c th\u00e0nh dinh tr\u1ea5n, c\u00e1c ch\u1ee9c Tr\u01b0\u1eddng \u0111\u00e0, nho h\u1ecdc, hu\u1ea5n \u0111\u1ea1o, l\u1ec5 sinh, \u0111\u1ec1 l\u1ea1i, l\u01b0\u01a1ng y, t\u01b0\u1edbng th\u1ea7n, x\u00e3 tr\u01b0\u1edfng, \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng v\u00e0 th\u1ee9 \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng c\u00e1c tr\u1ea1m \u0111\u1ec1u m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi n\u1ed9p ti\u1ec1n 5 quan, cai h\u1ee3p, th\u1ee7 h\u1ee3p, nhi\u00eau th\u00e2n, cai tr\u1ea1i, t\u1eeb th\u1eeba, cai \u0111\u1ed9i, c\u00f4ng kh\u1ed1, c\u00f4ng xa, \u0111\u1ec1 l\u00e3nh, \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng phi\u00ean th\u1ea7n th\u1ebf t\u1eadp, \u0111\u1ec1u m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi n\u1ed9p ti\u1ec1n 10 quan; cai ph\u1ee7 t\u00e0u, k\u00fd l\u1ee5c t\u00e0u, ph\u00f3 t\u00e0u, \u0111\u1ec1u chi\u1ebfu l\u1ec5 b\u1ea1c m\u1ed7i 100 quan ti\u1ec1n th\u00ec ph\u1ea3i n\u1ed9p 1 quan. S\u1ed1 ti\u1ec1n \u1ea5y c\u1ee9 m\u1ed7i quan chia l\u00e0m 30 ph\u1ea7n. \u0110\u01b0\u1eddng quan v\u00e0 l\u1ec7nh s\u1eed ty b\u1ed9 L\u1ea1i \u0111\u1ec1u 6 ph\u1ea7n, Th\u01b0\u1ee3ng b\u1ea3o v\u00e0 Th\u1ecb th\u01b0 \u0111\u1ec1u 4 ph\u1ea7n, bi\u1ec1n binh Th\u1ecb trung coi gi\u1eef \u1ea5n v\u00e0ng th\u00ec 3 ph\u1ea7n r\u01b0\u1ee1i, Trung h\u1ea7u T\u1ea3 h\u1ea7u 1 ph\u1ea7n r\u01b0\u1ee1i, Ti\u1ec3u sai, Lo\u1ea1n nghi, N\u1ed9i th\u1ee7y, T\u1ea3 v\u1ec7, H\u1eefu v\u1ec7, Ho\u00e0ng ki\u1ebfm \u0111\u1ec1u 1 ph\u1ea7n).<\/p>\n\n\n\n<p>Chu\u1ea9n \u0111\u1ecbnh t\u1eeb nay ti\u1ec1n thu\u1ebf bu\u00f4n \u1edf thu\u1ebf quan b\u1ebfn \u0111\u00f2 c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng ph\u1ea3i n\u1ed9p thay b\u1ea1c, n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 l\u1ea1ng m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c thu ti\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ed9 H\u1ed9 t\u00e2u n\u00f3i: \u201cL\u1ec7 thu\u1ebf \u0111\u1ea7m ngu\u1ed3n \u1edf Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c tr\u01b0\u1edbc nay thu\u1ed9c b\u1ed9 H\u1ed9 tr\u00f4ng coi, nay xin giao cho dinh th\u1ea7n bi\u1ec7n l\u00fd, c\u0169ng nh\u01b0 c\u00e1c dinh tr\u1ea5n kh\u00e1c\u201d. Vua y l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n\n\n\n<p>\u1ea5m th\u1ee5 cho con ch\u00e1u khai qu\u1ed1c c\u00f4ng th\u1ea7n N\u1ed9i t\u1ea3 t\u1ed5ng dinh T\u1ed1ng H\u1eefu Thanh l\u00e0 T\u1ed1ng H\u1eefu Tr\u1ea5n l\u00e0m th\u1ee9 \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng, coi gi\u1eef vi\u1ec7c th\u1edd c\u00fang.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 12, ng\u00e0y Canh th\u00ecn, s\u1eeda l\u0103ng C\u01a1 th\u00e1nh (1. C\u01a1 th\u00e1nh l\u0103ng: L\u0103ng H\u01b0ng t\u1ed5 Hi\u1ebfu khang ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, sinh ra Gia Long.&nbsp; ).<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Cai c\u01a1 Tr\u1ea7n H\u1eefu L\u1ed9c qu\u1ea3n nh\u00e0 \u0111\u1ed3 B\u1eafc Th\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y cai c\u01a1 V\u1ecdng C\u00e1c l\u00e0 Nguy\u1ec5n Ti\u1ebfn L\u01b0\u1ee3ng l\u00e0m Qu\u1ea3n \u0111\u1ea1o \u0111\u1ea1o Ki\u00ean Giang.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u01b0\u1edbc V\u1ea1n T\u01b0\u1ee3ng sai s\u1ee9 sang c\u1ed1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh l\u1ec7 k\u1ebdm hao c\u00f9ng ti\u1ec1n c\u00f4ng th\u1ee3 v\u00e0 v\u1eadt li\u1ec7u cho c\u1ee5c B\u1ea3o tuy\u1ec1n \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh. (M\u1edbi \u0111\u00fac th\u1eed k\u1ebdm \u1edf H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng, m\u1ed7i 100 c\u00e2n hao 13 c\u00e2n 6 l\u1ea1ng, th\u00e0nh ti\u1ec1n 33 quan 21 \u0111\u1ed3ng, ti\u1ec1n c\u00f4ng th\u1ee3 v\u00e0 v\u1eadt li\u1ec7u l\u00e0 3 quan 5 ti\u1ec1n 54 \u0111\u1ed3ng 2 ph\u00e2n, k\u1ebdm Th\u00e1i Nguy\u00ean m\u1ed7i 100 c\u00e2n hao 12 c\u00e2n 8 l\u1ea1ng, th\u00e0nh ti\u1ec1n l\u00e0 33 quan 3 ti\u1ec1n 20 \u0111\u1ed3ng, c\u00f4ng th\u1ee3 v\u00e0 v\u1eadt li\u1ec7u 3 quan 3 ti\u1ec1n 41 \u0111\u1ed3ng 5&nbsp; ph\u00e2n. B\u00e8n l\u1ea5y k\u1ebdm Th\u00e1i Nguy\u00ean l\u00e0m chu\u1ea9n. R\u1ed3i sau \u0111\u00fac ti\u1ec1n c\u00e0ng nhi\u1ec1u, k\u1ef9 thu\u1eadt c\u00e0ng tinh m\u1ed7i 100 c\u00e2n hao 8 c\u00e2n 2 l\u1ea1ng, th\u00e0nh ti\u1ec1n 35 quan, \u0111\u1ecbnh ti\u1ec1n c\u00f4ng th\u1ee3 v\u00e0 v\u1eadt li\u1ec7u 3 quan 1 ti\u1ec1n 30 l\u1ea1ng. L\u1ea1i th\u1ea5y g\u1ea7n \u0111\u00e2y hao \u0111\u1ebfn<\/p>\n\n\n\n<p>9 c\u00e2n ph\u00e1t th\u00eam cho 1 c\u00e2n k\u1ebdm v\u00e0 c\u1ea5p th\u00eam ti\u1ec1n than 1 \u0111\u1ed3ng 3 ph\u00e2n 5 li. C\u1ee5c \u0111\u1eb7t 5 l\u00f2, m\u1ed9 th\u1ee3 l\u00e0m ch\u1ee7 l\u00f2, ph\u00f3 l\u00f2, ph\u1ee5 l\u00f2, th\u1ee3 c\u00f4ng l\u1edbn, c\u00f4ng nh\u1ecf, th\u1ee3 ch\u1ebf khu\u00f4n, m\u1ed7i ng\u00e0y \u0111\u00fac k\u1ebdm 3.500 c\u00e2n, m\u1ed7i th\u00e1ng 105.000 c\u00e2n).<\/p>\n\n\n\n<p>Vua d\u1ee5 th\u00e0nh th\u1ea7n r\u1eb1ng: \u201cPh\u00e9p \u0111\u00fac ti\u1ec1n c\u00f3 quan h\u1ec7 \u0111\u1ebfn h\u00f3a t\u1ec7 c\u1ee7a nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ec3 \u0111\u1ee7 d\u00f9ng v\u00e0 ti\u1ec7n cho d\u00e2n, kh\u00f4ng g\u00ec l\u1edbn b\u1eb1ng vi\u1ec7c \u1ea5y. T\u1eeb khi m\u1edf vi\u1ec7c \u0111\u00fac ti\u1ec1n t\u1edbi nay, l\u1ec7 tr\u1eeb hao th\u00eam b\u1edbt kh\u00f4ng nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh, \u0111\u00e3 t\u1eebng d\u1ed3n t\u00ednh \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c trung b\u00ecnh, l\u1ea1i th\u00eam ti\u1ec1n nh\u00e2n c\u00f4ng v\u1eadt li\u1ec7u \u0111\u1ec3 cho th\u1ee3 vui l\u00f2ng l\u00e0m vi\u1ec7c. G\u1ea7n \u0111\u00e2y nghe c\u00f3 thu\u1ed9c l\u1ea1i kh\u00f4ng t\u1ed1t, ho\u1eb7c l\u00e0m kh\u00f3 d\u1ec5 b\u1edbt x\u00e9n, m\u1ed1i t\u1ec7 sinh nhi\u1ec1u, b\u1ecdn khanh n\u00ean nghi\u00eam c\u1ea5m \u0111i\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y Nh\u00e2m th\u00e2n, y\u1ebft l\u0103ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y \u1ea5t h\u1ee3i, t\u1ebf Ch\u1ea1p.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh t\u1eeb Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c v\u1ec1 B\u1eafc \u0111\u1ebfn Thanh Hoa, v\u1ec1 Nam \u0111\u1ebfn Gia \u0110\u1ecbnh, ph\u00e0m c\u00e1c n\u01a1i \u0111\u1ed3n th\u1ee7 xung y\u1ebfu th\u00ec v\u1eabn \u0111\u1ec3 th\u1ee7 ng\u1ef1, c\u00f2n bao nhi\u00eau gi\u1ea3m h\u1ebft.<\/p>\n\n\n\n<p>Tha gi\u1ea3m ti\u1ec1n thu\u1ebf n\u0103m nay cho c\u00e1c ngu\u1ed3n \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh theo b\u1ef1c kh\u00e1c nhau. (Huy\u1ec7n Ph\u01b0\u1edbc Long hai ngu\u1ed3n, ti\u1ec1n thu\u1ebf 22 quan tha h\u1ebft; Ti\u1ec1n Giang H\u1eadu Giang 4 s\u1edf \u0111\u1ea7m ao ti\u1ec1n thu\u1ebf 6.500 quan, gi\u1ea3m cho 500 quan; huy\u1ec7n Ki\u1ebfn An hai ngu\u1ed3n ti\u1ec1n thu\u1ebf 980 quan, gi\u1ea3m h\u01a1n 320 quan).<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u01b0ng 9.500 ng\u01b0\u1eddi binh \u1edf Thanh Ngh\u1ec7, B\u1eafc Th\u00e0nh v\u00e0 Thanh B\u00ecnh v\u1ec1 Kinh. (Thanh Hoa 1.200 ng\u01b0\u1eddi, Ngh\u1ec7 An 2.800 ng\u01b0\u1eddi, B\u1eafc Th\u00e0nh 5.300 ng\u01b0\u1eddi, Thanh B\u00ecnh 200 ng\u01b0\u1eddi).<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00ednh bi\u00ean<\/p>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\"><a>\u0110\u1ec7 nh\u1ea5t k\u1ef7 &#8211; Quy\u1ec3n L &#8211; Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u1ec1 Th\u1ebf t\u1ed5 cao ho\u00e0ng \u0111\u1ebf<\/a><\/h1>\n\n\n\n<p>\u1ea5t h\u1ee3i, Gia Long n\u0103m th\u1ee9 14 [1815] (Thanh Gia Kh\u00e1nh n\u0103m th\u1ee9 20), m\u00f9a xu\u00e2n, th\u00e1ng gi\u00eang, ng\u00e0y Gi\u00e1p ng\u1ecd, t\u1ebf xu\u00e2n h\u01b0\u1edfng.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Tham lu\u1eadn Phan Ti\u1ebfn Tu\u1ea5n l\u00e0m Tham hi\u1ec7p Ngh\u1ec7 An.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y T\u00e2n s\u1eedu, s\u1eeda l\u0103ng Th\u1ee5y th\u00e1nh (1. Th\u1ee5y th\u00e1nh l\u0103ng: L\u0103ng Hi\u1ebfu khang ho\u00e0ng h\u1eadu, m\u1eb9 Gia Long.&nbsp; ). Sai Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c Xuy\u00ean tr\u00f4ng coi c\u00f4ng vi\u1ec7c.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Cai c\u01a1 Mai V\u0103n Ch\u00e2u l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 ban tr\u1ef1c Ti\u1ec1n qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch, Phan Ti\u1ebfn \u0110i\u1ec7n l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Ban tr\u1ef1c h\u1eefu, V\u00f5 V\u0103n Tr\u00ed l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Ban tr\u1ef1c h\u1eadu, Nguy\u1ec5n V\u0103n M\u1ea1o l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 T\u1ea5n B\u1eedu nh\u1ecb Ti\u1ec1n qu\u00e2n.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ed5 ph\u1ec9 \u1edf Kinh B\u1eafc l\u00e0 Th\u00e2n V\u0103n \u0110\u1ed3ng ng\u1ee5y x\u01b0ng l\u00e0 th\u1ed1ng l\u00e3nh th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ea1o, \u0111em \u0111\u1ed3 \u0111\u1ea3ng h\u01a1n 40 ng\u01b0\u1eddi ra th\u00fa. Quan B\u1eafc Th\u00e0nh t\u00e2u l\u00ean. Vua cho r\u1eb1ng \u0110\u1ed3ng l\u00e0 gi\u1eb7c tr\u1ed1n l\u00e2u n\u0103m, gi\u1ebft h\u1ea1i nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi, sai gi\u1ebft \u0111i, c\u00f2n d\u01b0 \u0111\u1ea3ng \u0111\u1ec1u tha h\u1ebft.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ecdn sai d\u1ecbch t\u1ec9nh Ph\u01b0\u1edbc Ki\u1ebfn n\u01b0\u1edbc Thanh l\u00e0 H\u1ee9a Ninh An v\u00e0 L\u00fd Ch\u1ea5n Th\u1ecb g\u1eb7p b\u00e3o, thuy\u1ec1n d\u1ea1t v\u00e0o \u0111\u1eadu \u1edf V\u0169ng L\u1ea5m tr\u1ea5n Ph\u00fa Y\u00ean. Sai tr\u1ea5n th\u1ea7n c\u1ea5p cho b\u1ea1c l\u1ee5a \u0111\u01b0a v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua ch\u0103m ch\u00ednh s\u1ef1, t\u1eebng c\u00f9ng b\u1ea7y t\u00f4i b\u00e0n b\u1ea1c, s\u00e1ng th\u00ec \u0111\u1ebfn tr\u01b0a, \u0111\u00eam th\u00ec \u0111\u1ebfn tr\u1ed1ng canh hai m\u1edbi th\u00f4i.<\/p>\n\n\n\n<p>Quan B\u1eafc Th\u00e0nh t\u00e2u n\u00f3i: \u201cNg\u1ea1ch thu\u1ebf c\u1eeda quan b\u1ebfn \u0111\u00f2 thu to\u00e0n b\u1eb1ng b\u1ea1c, ng\u01b0\u1eddi l\u00e3nh tr\u01b0ng ph\u1ea7n nhi\u1ec1u kh\u00f4ng mu\u1ed1n, xin r\u00fat gi\u00e1, t\u00ednh ra th\u00ec gi\u1ea3m m\u1ea5t h\u01a1n 8 v\u1ea1n quan\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua d\u1ee5 r\u1eb1ng: \u201cNh\u00e0 n\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng thi\u1ebfu g\u00ec c\u1ee7a, kh\u00f4ng n\u00ean v\u1edbi d\u00e2n so k\u00e8. Y theo l\u1eddi xin\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua c\u00f9ng b\u1ed9 L\u1ec5 b\u00e0n v\u1ec1 l\u1ec5 tr\u1eeb ph\u1ee5c \u1edf cung Kh\u00f4n Nguy\u00ean. B\u1ed9 th\u1ea7n t\u00e2u n\u00f3i: \u201cTheo L\u1ec5 k\u00fd th\u00ec vi\u1ec7c tang 1 n\u0103m, 11 th\u00e1ng l\u00e0m l\u1ec5 luy\u1ec7n, 13 th\u00e1ng l\u00e0m l\u1ec5 t\u01b0\u1eddng, 15 th\u00e1ng l\u00e0m l\u1ec5 \u0111\u00e0m, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1ed1i ch\u00ednh c\u1ee7a l\u1ec5. Duy quan t\u00e0i h\u00e3y c\u00f2n qu\u00e0n, ch\u01b0a n\u00ean l\u1ea5y \u00e1o th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed5i \u00e1o tang. L\u1ea1i x\u00e9t thi\u00ean \u201cTang ph\u1ee5c ti\u1ec3u k\u00fd\u201d ch\u00e9p r\u1eb1ng: \u201c3 n\u0103m r\u1ed3i sau m\u1edbi t\u00e1ng, t\u1ea5t ph\u1ea3i t\u1ebf l\u1ea7n n\u1eefa\u201d. Trong kho\u1ea3ng hai l\u1ea7n t\u1ebf \u0111\u00f3 kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u1eeb tang c\u00f9ng m\u1ed9t k\u1ef3 \u0111\u01b0\u1ee3c\u201d. Th\u1ebf l\u00e0 b\u1ea3o r\u1eb1ng v\u00ec c\u00f3 vi\u1ec7c ch\u01b0a k\u1ecbp t\u00e1ng th\u00ec trong kho\u1ea3ng \u1ea5y l\u1ec5 luy\u1ec7n v\u00e0 l\u1ec5 t\u01b0\u1eddng t\u1ea5t ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i t\u00e1ng xong th\u00ec c\u1eed h\u00e0nh l\u1ea1i l\u1ec5 t\u1ebf \u1ea5y. Nh\u01b0ng t\u1ebf ph\u1ea3i l\u00e0m hai l\u1ea7n, kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1ebf c\u00f9ng m\u1ed9t k\u1ef3 \u0111\u01b0\u1ee3c. Thi\u00ean \u201cTi\u1ec3u k\u00fd\u201d l\u1ea1i n\u00f3i: \u201cQu\u00e0n l\u00e2u m\u00e0 ch\u01b0a ch\u00f4n, duy ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee7 tang kh\u00f4ng tr\u1eeb ph\u1ee5c, c\u00f2n th\u00ec tang ba th\u00e1ng, h\u1ebft s\u1ed1 th\u00e1ng l\u00e0 tr\u1eeb ph\u1ee5c\u201d. Ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee7 tang kh\u00f4ng tr\u1eeb ph\u1ee5c l\u00e0 con \u0111\u1ed1i v\u1edbi cha m\u1eb9, ch\u00e1u \u0111\u1ed1i v\u1edbi \u00f4ng b\u00e0, n\u1ebfu ch\u01b0a t\u00e1ng xong th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ecf \u00e1o m\u0169 tr\u1edf v\u1eady. C\u00f2n ng\u01b0\u1eddi tang ba th\u00e1ng th\u00ec \u0111\u1ec3 h\u1ebft s\u1ed1 th\u00e1ng th\u00f4i. N\u1ebfu l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n thu\u1ed9c \u0111\u1ec3 tang ba th\u00e1ng hay m\u1ed9t n\u0103m th\u00ec t\u00ednh \u0111\u1ee7 th\u00e1ng l\u00e0 b\u1ecf tr\u1edf, nh\u01b0ng \u0111\u1ed3 tr\u1edf ph\u1ea3i thu c\u1ea5t l\u1ea1i \u0111\u1ec3 \u0111\u1ee3i khi \u0111\u01b0a t\u00e1ng. Th\u1ebf l\u00e0 tr\u01b0\u1edbc khi ch\u01b0a t\u00e1ng, l\u1ec5 luy\u1ec7n v\u00e0 l\u1ec5 t\u01b0\u1eddng ch\u01b0a l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c, \u00e1o tr\u1edf ch\u01b0a b\u1ecf \u0111\u01b0\u1ee3c, s\u00e1ch \u0111\u00e3 n\u00f3i r\u00f5, ngh\u0129a \u0111\u00e3 th\u1ea5y r\u00f5. L\u1ea1i x\u00e9t ti\u00ean nho l\u00e0 D\u0169 U\u1ea5t Chi n\u00f3i r\u1eb1ng thi\u00ean \u201cPh\u1ee5c v\u1ea5n\u201d n\u00f3i: \u201cVua \u0111\u1ec3 tang phu nh\u00e2n, \u0111\u00f3 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi cao \u0111\u1ed1i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi th\u1ea5p, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi th\u1ea5p \u0111\u1ed1i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi cao, kh\u00f4ng vin c\u1edb ng\u01b0\u1eddi th\u1ea5p ch\u01b0a t\u00e1ng m\u00e0 \u0111\u1ec3 cho ng\u01b0\u1eddi cao m\u00e3i \u0111\u1ec3 tr\u1edf. T\u1eeb C\u00e0n H\u1ecdc c\u0169ng cho l\u1eddi n\u00f3i c\u1ee7a h\u1ecd D\u0169 l\u00e0 ph\u1ea3i. Th\u1ebf m\u1edbi bi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi cao \u0111\u1ed1i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi th\u1ea5p, d\u1eabu \u0111\u00e3 l\u00e2u m\u00e0 ch\u01b0a t\u00e1ng, m\u00e0 \u00e1o tr\u1edf c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecf v\u1eady\u201d. Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i, h\u1ea1 l\u1ec7nh b\u00e0n nghi ti\u1ebft \u0111\u1ec3 d\u00e2ng. (Bu\u1ed5i h\u00f4m tr\u01b0\u1edbc ng\u00e0y h\u1ebft tang m\u1ed9t n\u0103m, vua b\u1ecf \u00e1o tang, n\u1ed9i gi\u00e1m \u0111em c\u1ea5t \u0111i. \u0110\u1ebfn ng\u00e0y \u0111\u00f3, b\u00e0n th\u1edd b\u00e0y \u0111\u1eb7t nh\u01b0 nghi th\u1ee9c t\u1ebf \u0111i\u1ec7n l\u1edbn. Vua m\u1eb7c \u0111\u1ed3 tr\u1eafng \u0111\u1ed9i m\u0169 xu\u00e2n thu b\u1eb1ng sa tr\u1eafng, \u00e1o tr\u00e0ng v\u1ea1t b\u1eb1ng sa tr\u1eafng, xi\u00eam l\u1ee5a tr\u1eafng, gi\u00e0y v\u00e0 b\u00edt t\u1ea5t tr\u1eafng, \u0111\u1ebfn tr\u01b0\u1edbc b\u00e0n th\u1edd l\u00e0m l\u1ec5. Kh\u00e2m m\u1ea1ng ho\u00e0ng t\u1eed c\u00f4ng v\u00e0 c\u00e1c ho\u00e0ng t\u1eed ho\u00e0ng n\u1eef ho\u00e0ng t\u00f4n v\u1eabn m\u1eb7c \u00e1o tang l\u00e0m l\u1ec5 \u0111i\u1ec7n. Ho\u00e0ng n\u1eef \u0111\u00e3 l\u1ea5y ch\u1ed3ng, ho\u00e0ng t\u00f4n cha c\u00f2n s\u1ed1ng, tr\u01b0\u1edfng c\u00f4ng ch\u00faa v\u00e0 cung t\u1ea7n t\u1ea3 h\u1eefu, v\u1ee3 l\u1ebd ho\u00e0ng t\u1eed ho\u00e0ng t\u00f4n, t\u00f4n nh\u00e2n ch\u1ecbu n\u0103m b\u1eadc tang, c\u00f9ng c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 tam ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean, bu\u1ed5i chi\u1ec1u h\u00f4m tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec1u b\u1ecf \u00e1o tang m\u00e0 thu c\u1ea5t \u0111i, \u0111\u1ebfn ng\u00e0y th\u00ec \u0111\u1ed9i kh\u0103n v\u1ea3i tr\u1eafng. M\u0169 v\u0103n v\u00f5 t\u00fa t\u00e0i, \u00e1o th\u01b0\u1eddng v\u00e0 \u00e1o tr\u00e0ng v\u1ea1t v\u1ea3i tr\u1eafng, xi\u00eam v\u1ea3i tr\u1eafng, gi\u00e0y v\u00e0 b\u00edt t\u1ea5t tr\u1eafng, k\u00ednh ch\u1edd l\u00e0m l\u1ec5. T\u1ebf \u0111i\u1ec7n l\u1edbn, t\u1ebf c\u1eedu ngu, t\u1ebf t\u1ed1t kh\u1ed1c \u0111\u1ed3 m\u1eb7c c\u0169ng theo nh\u01b0 th\u1ebf. Duy khi c\u00e1o d\u1eddi quan t\u00e0i \u0111\u1ec3 r\u01b0\u1edbc \u0111i t\u00e1ng th\u00ec vua m\u1eb7c \u0111\u1ed3 tr\u1edf, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u m\u1eb7c tr\u00e1i chi\u1ec1u. L\u1ec5 an t\u00e1ng xong, vua c\u1edfi b\u1ecf \u0111\u1ed3 tr\u1edf, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u theo b\u1ecf \u0111\u1ed3 tr\u1edf. C\u00f2n t\u1ebf luy\u1ec7n, t\u1ebf t\u01b0\u1eddng v\u00e0 t\u1ebf \u0111\u00e0m th\u00ec sau ng\u00e0y t\u1ed1t kh\u1ed1c m\u1edbi c\u1eed h\u00e0nh. T\u1ebf luy\u1ec7n vua m\u1eb7c l\u1ec5 ph\u1ee5c, \u0111\u1ed9i m\u0169 xu\u00e2n thu b\u1eb1ng sa th\u00e2m, \u00e1o tr\u00e0ng v\u1ea1t b\u1eb1ng sa th\u00e2m, xi\u00eam b\u1eb1ng l\u1ee5a m\u00e0u bi\u1ebfc l\u00f3t l\u1ee5a tr\u1eafng, gi\u00e0y v\u00e0 b\u00edt t\u1ea5t \u0111en. T\u1ebf t\u01b0\u1eddng v\u00e0 t\u1ebf \u0111\u00e0m vua m\u1eb7c \u0111\u1ed3 m\u00e0u, m\u0169 xu\u00e2n thu b\u1eb1ng nhi\u1ec5u th\u00e2m, \u00e1o tr\u00e0ng v\u1ea1t b\u1eb1ng sa \u0111o\u1ea1n b\u1ea3o lam, xi\u00eam sa bi\u1ebfc l\u00f3t tr\u1eafng, b\u00edt t\u1ea5t lam, gi\u00e0y \u0111en. Kh\u00e2m m\u1ea1ng ho\u00e0ng t\u1eed c\u00f4ng, c\u00e1c ho\u00e0ng t\u1eed, ho\u00e0ng n\u1eef, ho\u00e0ng t\u00f4n, t\u1ebf luy\u1ec7n th\u00ec m\u1eb7c \u0111\u1ed3 l\u1ee5a m\u1ed9c, t\u1ebf t\u01b0\u1eddng th\u00ec m\u1eb7c \u0111\u1ed3 tr\u1eafng, t\u1ebf \u0111\u00e0m th\u00ec m\u1eb7c \u0111\u1ed3 m\u00e0u. Ho\u00e0ng n\u1eef \u0111\u00e3 l\u1ea5y ch\u1ed3ng, ho\u00e0ng t\u00f4n cha c\u00f2n s\u1ed1ng, tr\u01b0\u1edfng c\u00f4ng ch\u00faa cung t\u1ea7n v\u00e0 v\u1ee3 l\u1ebd c\u1ee7a ho\u00e0ng t\u1eed ho\u00e0ng t\u00f4n, \u0111\u1ec1u m\u1eb7c \u0111\u1ed3 m\u00e0u. T\u00f4n nh\u00e2n v\u00e0 c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 \u0111\u1ec1u m\u1eb7c l\u1ec5 ph\u1ee5c).<\/p>\n\n\n\n<p>R\u1ed3i tri\u1ec7u b\u1ea7y t\u00f4i b\u00e0n \u0111\u1ecbnh v\u1ec1 vi\u1ec7c ninh l\u0103ng v\u00e0 c\u00e1c l\u1ec5 ti\u1ebft. (Th\u00e1ng ba ng\u00e0y K\u1ef7 s\u1eedu, c\u00e1o kh\u1ea3i k\u1ef3 [k\u1ef3 \u0111\u01b0a]. Ng\u00e0y T\u00e2n m\u00e3o t\u1ebf kh\u1ea3i \u0111i\u1ec7n [t\u1ebf \u0111i\u1ec7n \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0a], ng\u00e0y B\u00ednh th\u00e2n t\u1ebf t\u1ed5 \u0111i\u1ec7n, ng\u00e0y Canh t\u00fd t\u1ebf khi\u1ec3n \u0111i\u1ec7n, ng\u00e0y Qu\u00fd m\u00e3o an t\u00e1ng, ng\u00e0y Gi\u00e1p th\u00ecn t\u1ebf s\u01a1 ngu, ng\u00e0y T\u00e2n h\u1ee3i t\u00e1i ngu, ng\u00e0y Gi\u00e1p d\u1ea7n tam ngu, ng\u00e0y K\u1ef7 m\u00f9i th\u00e1ng t\u01b0 t\u1ee9 ngu, ng\u00e0y Nh\u00e2m tu\u1ea5t ng\u0169 ngu, ng\u00e0y \u1ea5t s\u1eedu l\u1ee5c ngu, ng\u00e0y M\u1eadu th\u00ecn th\u1ea5t ngu, ng\u00e0y T\u00e2n m\u00f9i b\u00e1t ngu, ng\u00e0y M\u1eadu d\u1ea7n c\u1eedu ngu, ng\u00e0y Canh th\u00ecn t\u1ed1t kh\u1ed1c, ng\u00e0y \u0110inh h\u1ee3i th\u00e1ng n\u0103m t\u1ebf luy\u1ec7n, ng\u00e0y Gi\u00e1p t\u00fd th\u00e1ng 6 t\u1ebf t\u01b0\u1eddng, ng\u00e0y B\u00ednh d\u1ea7n th\u00e1ng 7 t\u1ebf \u0111\u00e0m. \u1edf ph\u00eda nam b\u00e0n th\u1edd, \u0111\u1eb7t ngai vua ng\u1ef1 tr\u00f4ng h\u01b0\u1edbng t\u00e2y. Vua ng\u1ef1 tr\u00ean ngai. Kh\u00e2m m\u1ea1ng ho\u00e0ng t\u1eed c\u00f4ng l\u00e0m l\u1ec5. T\u1eeb tu\u1ea7n s\u01a1 ngu \u0111\u1ebfn t\u1ebf \u0111\u00e0m, ho\u00e0ng t\u1eed, ho\u00e0ng n\u1eef, ho\u00e0ng t\u00f4n, t\u1ea3 h\u1eefu cung t\u1ea7n, ph\u1ee7 t\u00f4n nh\u00e2n, c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 t\u1ea1i Kinh, c\u00e1c quan th\u00e0nh dinh tr\u1ea5n, qu\u00fd huy\u1ec7n, qu\u00fd h\u01b0\u01a1ng, c\u00f4ng t\u00ednh, l\u00e0ng B\u00f9i X\u00e1, l\u00e0ng Y\u00ean Du, l\u00e0ng An Qu\u00e1n, con ch\u00e1u nh\u00e0 L\u00ea, con ch\u00e1u h\u1ecd Tr\u1ecbnh, \u0111\u1ec1u ph\u1ee5 ti\u1ebfn l\u1ec5 ph\u1ea9m. C\u00e1c h\u01b0\u01a1ng th\u00e2n k\u1ef3 l\u00e3o \u1edf c\u00e1c huy\u1ec7n dinh Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c th\u00ec trong ng\u00e0y ninh l\u0103ng \u0111\u1eb7t h\u01b0\u01a1ng \u00e1n \u1edf b\u1edd s\u00f4ng l\u00e0m l\u1ec5 chi\u00eam b\u00e1i).<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 2, tri\u1ec7u T\u1ed5ng tr\u1ea5n Gia \u0110\u1ecbnh L\u00ea V\u0103n Duy\u1ec7t, \u0110\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf Tr\u1ea7n V\u0103n N\u0103ng, Ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng T\u00f4 V\u0103n M\u1ea1c, Hi\u1ec7p t\u1ed5ng tr\u1ea5n tr\u1ea5n B\u1eafc Th\u00e0nh L\u00ea Ch\u1ea5t Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 H\u1ed9 b\u1ed9 Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh \u0110\u1ee9c, v\u00e0 c\u00e1c quan dinh tr\u1ea5n \u0111\u1ec1u m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi v\u1ec1 kinh. R\u1ed3i c\u00f3 \u0111i\u1ec7p b\u00e1o \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh r\u1eb1ng qu\u00e2n Xi\u00eam ti\u1ebfn v\u00e0o Kh\u1ed5 \u0110\u1ea1t Mang (t\u00ean \u0111\u1ea5t) n\u00f3i phao r\u1eb1ng \u0111i \u0111\u00e1nh Man L\u00e0o, n\u00ean l\u1ea1i h\u1ea1 l\u1ec7nh cho V\u0103n Duy\u1ec7t v\u00e0 V\u0103n N\u0103ng l\u01b0u l\u1ea1i th\u00e0nh \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng b\u1ecb.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u01b0\u1edbc Ch\u00e2n L\u1ea1p sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn Gia \u0110\u1ecbnh d\u00e2ng bi\u1ec3u n\u00f3i l\u00e0 c\u00f4 c\u1ee7a qu\u1ed1c v\u01b0\u01a1ng th\u00e0nh kh\u1ea9n xin v\u1ec1 Kinh \u0111\u1ec3 chi\u00eam y\u1ebft b\u00e0n th\u1edd. Th\u00e0nh th\u1ea7n t\u00e2u l\u00ean. Vua cho r\u1eb1ng \u0111\u01b0\u1eddng s\u00e1 xa x\u00f4i, s\u1eafc mi\u1ec5n cho.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua ngh\u0129 \u0111\u1ebfn b\u1ea7y t\u00f4i t\u00f9y vong c\u1ee7a nh\u00e0 L\u00ea c\u0169 gi\u1eef tr\u1ecdn l\u00f2ng trung, sai quan B\u1eafc Th\u00e0nh th\u0103m h\u1ecfi v\u00e0 c\u1ea5p cho ti\u1ec1n g\u1ea1o.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00f3i l\u1ea1i ng\u00e0y t\u1ebf Nam giao. Tr\u01b0\u1edbc b\u00f3i ng\u00e0y Gi\u00e1p t\u00fd, v\u00ec tr\u1eddi m\u01b0a n\u00ean \u0111\u1ed5i l\u1ea1i.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho c\u00e1c ph\u1ee7 huy\u1ec7n tr\u1eef ti\u1ec1n \u00e2n tu\u1ea5t m\u1ed7i n\u01a1i \u0111\u1ec1u 50 quan \u0111\u1ec3 c\u1ea5p cho ng\u01b0\u1eddi \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng \u1ed1m ch\u1ebft. D\u1ee5 r\u1eb1ng: \u201cNu\u00f4i d\u00e2n nh\u01b0 nu\u00f4i con l\u00e0 vi\u1ec7c \u0111\u1ea7u c\u1ee7a v\u01b0\u01a1ng gi\u1ea3 ph\u00e1t ch\u00ednh thi nh\u00e2n. Tr\u1eabm th\u01b0\u1eddng l\u1ea5y l\u00f2ng th\u01b0\u01a1ng ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 l\u00e0m ch\u00ednh s\u00e1ch th\u01b0\u01a1ng ng\u01b0\u1eddi, mong xa g\u1ea7n \u0111\u1ec1u th\u00f4ng \u0111\u1ee9c h\u00f3a, phong t\u1ee5c tr\u1edf n\u00ean thu\u1ea7n h\u1eadu. G\u1ea7n \u0111\u00e2y nghe c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111au \u1ed1m gi\u1eefa \u0111\u01b0\u1eddng, d\u00e2n s\u1edf t\u1ea1i \u0111\u00e3 kh\u00f4ng nh\u1eadn nu\u00f4i l\u1ea1i c\u00f2n ru\u1ed3ng \u0111u\u1ed5i, ch\u1eb3ng ch\u00fat l\u00f2ng th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t gi\u00fap nhau, phong t\u1ee5c \u1ea5y r\u1ea5t l\u00e0 b\u1ea1c b\u1ebdo. T\u1eeb nay qu\u00e2n d\u00e2n \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111au \u1ed1m th\u00ec ch\u1ee7 qu\u1ea3n \u1edf l\u00e0ng x\u00f3m \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i t\u00f9y ti\u1ec7n b\u1ea3o d\u01b0\u1ee1ng, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ru\u1ed3ng \u0111u\u1ed5i, m\u1ed7i ng\u00e0y nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng bao nhi\u00eau, nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc tr\u1ea3 ti\u1ec1n, ch\u1ebft th\u00ec c\u1ea5p ti\u1ec1n ch\u00f4n c\u1ea5t, \u0111\u1ec3 cho k\u1ebb c\u00f2n ng\u01b0\u1eddi m\u1ea5t \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1edd \u01a1n, kh\u00f4ng m\u1ed9t ai ph\u1ea3i b\u01a1 v\u01a1 th\u1ea5t s\u1edf. (C\u1ea5p ti\u1ec1n nu\u00f4i d\u00e2n v\u00e0 qu\u00e2n m\u1ed7i ng\u00e0y 30 \u0111\u1ed3ng; c\u1ea5p ti\u1ec1n ch\u00f4n qu\u00e2n<\/p>\n\n\n\n<p>3 quan, d\u00e2n 1 quan).<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y Gi\u00e1p tu\u1ea5t t\u1ebf Tr\u1eddi \u0110\u1ea5t \u1edf \u0111\u00e0n Nam giao.<\/p>\n\n\n\n<p>Gia \u0110\u1ecbnh g\u1ea1o r\u1ebb (m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng g\u1ea1o gi\u00e1 5 ti\u1ec1n). Sai th\u00e0nh th\u1ea7n \u0111ong ch\u1ee9a v\u00e0o kho. Sai \u0111\u1ed9i Ho\u00e0ng Sa l\u00e0 b\u1ecdn Ph\u1ea1m Quang \u1ea3nh ra \u0111\u1ea3o Ho\u00e0ng Sa th\u0103m d\u00f2 \u0111\u01b0\u1eddng bi\u1ec3n.<\/p>\n\n\n\n<p>Ph\u00f3 th\u1ed1ng th\u1eadp c\u01a1 Uy th\u1eafng H\u1eadu qu\u00e2n l\u00e0 H\u1ed3 V\u0103n \u0110\u1ee9c xin m\u1ed9 th\u00eam d\u00e2n ngo\u1ea1i t\u1ecbch t\u1eeb s\u00f4ng Linh Giang tr\u1edf v\u00e0o b\u1ed5 v\u00e0o b\u1ea3y \u0111\u1ed9i c\u1ee7a v\u1ec7 H\u1eadu b\u1ea3o tam. Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ed5i ph\u1ee7 Thi\u1ec7u Thi\u00ean l\u00e0m ph\u1ee7 Thi\u1ec7u H\u00f3a, ph\u1ee7 \u1ee9ng Thi\u00ean l\u00e0m ph\u1ee7 \u1ee9ng H\u00f2a.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng h\u1ea1 th\u00f3c thu\u1ebf v\u1ee5 chi\u00eam n\u0103m nay \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ed9p thay b\u1eb1ng ti\u1ec1n 5 ph\u1ea7n 10, S\u01a1n T\u00e2y, Kinh B\u1eafc, H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng, Y\u00ean Qu\u1ea3ng, Th\u00e1i Nguy\u00ean n\u1ed9p thay b\u1eb1ng ti\u1ec1n 6 ph\u1ea7n 10 (m\u1ed9t h\u1ed9c th\u00f3c l\u00e0 1 quan ti\u1ec1n). V\u00ec m\u00f9a m\u00e0ng \u1edf c\u00e1c tr\u1ea5n k\u00e9m thu, th\u00e0nh th\u1ea7n xin cho n\u1ed9p thay b\u1eb1ng ti\u1ec1n. Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho b\u1ed9 L\u1ea1i t\u1eeb nay quan vi\u00ean v\u0103n v\u00f5 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p b\u1ed5 do ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed th\u00ec chi\u1ebfu v\u0103n ph\u1ea3i ch\u00e9p r\u00f5 t\u00ean ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng tra x\u00e9t.<\/p>\n\n\n\n<p>Tri\u1ec7u Hi\u1ec7p tr\u1ea5n S\u01a1n Nam h\u1ea1 l\u00e0 \u0110inh V\u0103n Nh\u00e3 v\u1ec1 Kinh. L\u1ea5y Hi\u1ec7p tr\u1ea5n S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 Nguy\u1ec5n Quang Huy\u00ean l\u00e0m Hi\u1ec7p tr\u1ea5n S\u01a1n Nam h\u1ea1, c\u1ef1u Cai b\u1ea1 Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c l\u00e0 Tr\u1ea7n Ng\u1ecdc Qu\u00e1n l\u00e0m Hi\u1ec7p tr\u1ea5n S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y c\u1ef1u Tham hi\u1ec7p Cao B\u1eb1ng l\u00e0 \u0110\u00e0o Xu\u00e2n Th\u1ef1 l\u00e0m Tham hi\u1ec7p S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 3, sai b\u1ed9 L\u1ec5 \u0111em ng\u00e0y ninh l\u0103ng b\u1ed1 c\u00e1o trong ngo\u00e0i. L\u1ea5y Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00e0nh l\u00e0m T\u1ed5ng b\u1ed9 s\u1ee9, Nguy\u1ec5n V\u0103n Nh\u01a1n l\u00e0m Ph\u00f3, Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c Xuy\u00ean l\u00e0m Ph\u00f9 li\u1ec5n s\u1ee9, L\u00ea V\u0103n Phong, Nguy\u1ec5n Vi\u1ebft B\u1ea3o l\u00e0m Ph\u00f3, Hu\u1ef3nh V\u0103n L\u00fd, Tr\u1ea7n \u0110\u0103ng Long Qu\u1ea3n \u0111\u1ea1o Ti\u1ec1n th\u1ee7y, Phan V\u0103n Th\u00fay Qu\u1ea3n \u0111\u1ea1o H\u1eadu th\u1ee7y, Phan T\u1ea5n Hu\u1ef3nh, Nguy\u1ec5n V\u0103n Hi\u1ebfu qu\u1ea3n T\u1ea3 b\u1ed9 binh, Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c Th\u00e0nh, Hu\u1ef3nh V\u0103n \u0110i\u1ec3m qu\u1ea3n H\u1eefu b\u1ed9 binh. \u0110\u1ecbnh hi\u1ec7u l\u1ec7nh \u0111i ngh\u1ec9, luy\u1ec7n t\u1eadp c\u00e1c qu\u00e2n, th\u01b0\u1edfng cho theo th\u1ee9 b\u1ef1c (h\u1ea1ng nh\u1ea5t m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ti\u1ec1n 1 quan, h\u1ea1ng nh\u00ec 7 ti\u1ec1n, h\u1ea1ng ba 5 ti\u1ec1n, h\u1ea1ng t\u01b0 3 ti\u1ec1n). Sai Nguy\u1ec5n V\u0103n Tr\u00ed v\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng \u0110\u0103ng th\u1ee7 h\u1ed9 Kinh th\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y T\u00e2n m\u00e3o, d\u1eddi quan t\u00e0i ho\u00e0ng h\u1eadu \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n Ho\u00e0ng Nh\u01a1n. Ng\u00e0y Canh t\u00fd, linh gi\u00e1 b\u1eaft \u0111\u1ea7u ph\u00e1t. Vua th\u00e2n \u0111i \u0111\u01b0a. Ng\u00e0y Nh\u00e2m d\u1ea7n an t\u00e1ng \u1edf ph\u00eda h\u1eefu huy\u1ec1n cung [huy\u1ec7t] l\u0103ng Thi\u00ean Th\u1ee5. Ng\u00e0y \u1ea5t t\u1ef5, \u0111\u1eb7t th\u1ea7n ch\u1ee7 \u1edf \u0111i\u1ec7n Ho\u00e0ng Nh\u01a1n.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1eafp th\u00e0nh \u0111\u1ea5t Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ed5i \u0111\u1ed9i N\u1ed9i c\u1ea7n Th\u1ecb n\u1ed9i l\u00e0m \u0111\u1ed9i Ph\u1ee5ng C\u1ea7n.<\/p>\n\n\n\n<p>Tri\u1ec7u Tr\u1ea5n th\u1ee7 B\u00ecnh H\u00f2a l\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u1eafc v\u1ec1 Kinh; l\u1ea5y Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Mai Ti\u1ebfn V\u1ea1n l\u00e3nh Tr\u1ea5n th\u1ee7 B\u00ecnh H\u00f2a.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Qu\u1ea3n ph\u1ee7 \u0110oan H\u00f9ng l\u00e0 Nguy\u1ec5n C\u00f4ng \u0110\u1ea1t l\u00e0m Tr\u1ea5n th\u1ee7 Th\u00e1i Nguy\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u1ea5n th\u1ee7 H\u00e0 Ti\u00ean l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u1edbc Gi\u00e1o \u1ed1m ph\u1ea3i ngh\u1ec9 vi\u1ec7c; l\u1ea5y Tr\u1ea5n th\u1ee7 Bi\u00ean H\u00f2a l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Tri\u00eam l\u00e0m Tr\u1ea5n th\u1ee7 H\u00e0 Ti\u00ean, Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 T\u1ed1ng V\u0103n Kh\u01b0\u01a1ng l\u00e3nh Tr\u1ea5n th\u1ee7 Bi\u00ean H\u00f2a.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00f9a h\u1ea1, th\u00e1ng 4, ng\u00e0y m\u1ed3ng 1, t\u1ebf h\u1ea1 h\u01b0\u1edfng.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u01b0\u1eddi Man \u1edf 7 s\u00e1ch Cam L\u1ed9 v\u00e0o c\u1ed1ng, xin \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n Ho\u00e0ng Nh\u01a1n d\u00e2ng h\u01b0\u01a1ng. Vua y cho. C\u1ed1ng b\u1ed9 v\u1ec1 Kinh c\u00f3 h\u01a1n 90 ng\u01b0\u1eddi. Vua sai b\u1ed9 L\u1ec5 b\u00e0n \u0111\u1ecbnh t\u1eeb nay tr\u1edf \u0111i c\u1ed1ng b\u1ed9 ch\u1ec9 l\u1ea5y 55 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m h\u1ea1n (Sai tr\u01b0\u1edfng 7 ng\u01b0\u1eddi, b\u1ed9 thu\u1ed9c 16 ng\u01b0\u1eddi, theo h\u1ea7u 32 ng\u01b0\u1eddi. Nh\u01b0 Sai tr\u01b0\u1edfng c\u00f3 vi\u1ec7c kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111i \u0111\u01b0\u1ee3c, th\u00ec cho l\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n quy\u1ebfn \u0111i thay. Ph\u00e0m c\u00e1c v\u1eadt h\u1ea1ng ban th\u01b0\u1edfng, ng\u01b0\u1eddi Sai tr\u01b0\u1edfng kh\u00f4ng \u0111i, c\u0169ng c\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi \u0111i, c\u00f2n ng\u01b0\u1eddi \u0111i thay th\u00ec theo nh\u01b0 b\u1ed9 thu\u1ed9c m\u00e0 th\u01b0\u1edfng c\u1ea5p).<\/p>\n\n\n\n<p>Vua th\u1ea5y vi\u1ec7c l\u00e0m ru\u1ed9ng c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c thu\u1eadn, n\u00ean ra l\u1ec7nh gi\u1ea3m thu\u1ebf v\u1ee5 h\u1ea1 n\u0103m nay cho Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c, Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb, Qu\u1ea3ng B\u00ecnh, Ngh\u1ec7 An, Thanh Hoa, Thanh B\u00ecnh, Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i, Ph\u00fa Y\u00ean, B\u00ecnh H\u00f2a, B\u00ecnh Thu\u1eadn 3 ph\u1ea7n 10 v\u00e0 Qu\u1ea3ng Nam, B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh 2 ph\u1ea7n 10.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ed5 ph\u1ec9 \u1edf Th\u00e1i Nguy\u00ean c\u01b0\u1edbp ch\u00e2u B\u1ea1ch Th\u00f4ng. Th\u1ed5 m\u1ee5c l\u00e0 Ho\u00e0ng Thu Nguy\u00ean v\u00e0 Tr\u00e2u \u0110\u01b0\u1eddng V\u0103n \u0111em d\u00e2n th\u1ed5 \u0111\u00e1nh b\u1eaft, b\u1eaft s\u1ed1ng v\u00e0 ch\u00e9m t\u01b0\u1edbng v\u00e0 \u0111\u1ed3 \u0111\u1ea3ng h\u01a1n 10 ng\u01b0\u1eddi. Vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Cho Thu Nguy\u00ean v\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng V\u0103n l\u00e0m ch\u00e1nh thu\u1ed9c hi\u1ec7u, th\u01b0\u1edfng 500 quan ti\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ed5i dinh Ai Lao l\u00e0m \u0111\u1ea1o Ai Lao; l\u1ea5y Cai \u0111\u1ed9i Nguy\u1ec5n V\u0103n Xi\u00eam l\u00e0m Qu\u1ea3n \u0111\u1ea1o.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u1eeda ch\u00f9a Thi\u00ean M\u1ee5, \u0111\u00fac t\u01b0\u1ee3ng ph\u1eadt. Vua \u0111\u1ebfn xem, nh\u00e2n b\u1ea3o Tr\u1ecbnh Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c r\u1eb1ng: \u201cCh\u00f9a n\u00e0y \u0111\u1ea5t c\u00f3 linh kh\u00ed, t\u1eeb khi ho\u00e0ng t\u1ed5 ta l\u00e0 Hi\u1ec3n T\u00f4ng Hi\u1ebfu Minh ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, n\u0103m th\u1ee9 23 Gi\u00e1p ng\u1ecd [1714] tu t\u1ea1o \u0111\u1ea1i quy m\u00f4 \u0111\u1ebfn nay \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c 101 n\u0103m r\u1ed3i, nay nh\u00e2n ch\u00f9a c\u0169 m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i \u0111\u1ec3 truy\u1ec1n th\u1eafng t\u00edch\u201d. Th\u01b0\u1edfng cho binh v\u00e0 th\u1ee3 h\u01a1n 1.800 quan ti\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u01b0u th\u1ee7 Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb l\u00e0 Nguy\u1ec5n C\u1eedu An \u1ed1m ph\u1ea3i ngh\u1ec9 vi\u1ec7c; l\u1ea5y Tr\u1ea5n th\u1ee7 B\u00ecnh Thu\u1eadn l\u00e0 Phan T\u1ea5n Qu\u00fd l\u00e0m L\u01b0u th\u1ee7 Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb, Qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 Thu\u1eadn Ngh\u0129a l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng V\u0103n Ch\u00ednh l\u00e0m Tr\u1ea5n th\u1ee7 B\u00ecnh Thu\u1eadn.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Thu\u1ed9c n\u1ed9i cai \u0111\u1ed9i l\u00e0 Nguy\u1ec5n Th\u00e0nh l\u00e0m Qu\u1ea3n th\u1ee7 \u0111\u1ea1o Cam L\u1ed9, Kh\u00e2m sai cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c Tri\u1ec7u l\u00e0m Qu\u1ea3n th\u1ee7 \u0111\u1ea1o Tr\u1ea7n Giang, H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n Tr\u1ea7n Ch\u00ed Th\u00e1i l\u00e0m Tham lu\u1eadn \u0111\u1ea1o Ki\u00ean Giang, Nguy\u1ec5n Hy l\u00e0m Tham lu\u1eadn \u0111\u1ea1o Ph\u1ed1 H\u00e0i.<\/p>\n\n\n\n<p>Cai b\u1ea1 V\u0129nh Thanh l\u00e0 Ki\u1ec1u C\u00f4ng Tu\u1ea5n ch\u1ebft. L\u1ea5y K\u00fd l\u1ee5c Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb l\u00e0 L\u00ea \u0110\u1eafc T\u1ea7n l\u00e0m Cai b\u1ea1 V\u0129nh Thanh, c\u1ef1u Hi\u1ec7p tr\u1ea5n Kinh B\u1eafc l\u00e0 Nguy\u1ec5n Duy H\u00f2a l\u00e0m K\u00fd l\u1ee5c Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb, c\u1ef1u Hi\u1ec7p tr\u1ea5n Tuy\u00ean Quang l\u00e0 B\u00f9i C\u00f4ng Kim l\u00e0m Hi\u1ec7p tr\u1ea5n Kinh B\u1eafc. Li\u1ec1n \u0111\u00f3 Kim ch\u1ebft.<\/p>\n\n\n\n<p>Chu\u1ea9n \u0111\u1ecbnh quan vi\u00ean v\u0103n v\u00f5 trong ngo\u00e0i ph\u00e0m ai \u0111\u01b0\u1ee3c sai khi\u1ebfn vi\u1ec7c qu\u00e2n th\u00ec s\u1ed1 g\u1ea1o l\u01b0\u01a1ng \u0111em \u0111\u1ebfn qu\u00e2n th\u1ee9, m\u1ed7i th\u00e1ng 1 ph\u01b0\u01a1ng, d\u01b0 th\u00ec \u0111\u1ec3 cho v\u1ee3 con \u1edf nh\u00e0 nh\u1eadn l\u00e3nh.<\/p>\n\n\n\n<p>Mi\u1ec5n l\u1ec5 b\u1ea1c trong ba n\u0103m cho bi\u1ec1n binh \u0111\u00f3ng th\u00fa \u1edf Nam Vang.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi Minh H\u01b0\u01a1ng l\u00e0 Phan Gia Th\u00e0nh l\u00e0m Cai ph\u1ed1 \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh, coi vi\u1ec7c thu\u1ebf nh\u00e0 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Thanh, m\u1ed7i n\u0103m n\u1ed9p b\u1ea1c 1.500 l\u1ea1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y th\u1ed5 t\u00f9 ch\u00e2u Chi\u00eau T\u1ea5n l\u00e0 \u0110\u00e8o Qu\u1ed1c Th\u1ec3 l\u00e0m Chi\u00eau th\u1ea3o \u0111\u1ed3ng tri, \u0111\u00f3ng gi\u1eef \u0111\u1ed3n Ninh Bi\u00ean (thu\u1ed9c t\u1ec9nh H\u01b0ng H\u00f3a, ti\u1ebfp gi\u00e1p v\u1edbi huy\u1ec7n Ki\u1ebfn Th\u1ee7y n\u01b0\u1edbc Thanh).<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y tr\u1ea5n th\u1ee7 S\u01a1n Nam h\u1ea1 l\u00e0 Nguy\u1ec5nV\u0103n Xu\u00e2n l\u00e0m Ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng T\u1ea3 qu\u00e2n, \u0111\u00f3ng th\u00fa \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh, Ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng Ti\u1ec1n qu\u00e2n l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Hi\u1ebfu l\u00e3nh Tr\u1ea5n th\u1ee7 S\u01a1n Nam h\u1ea1.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 5, \u0111\u1ecbnh ch\u1ee9c v\u1ee5 cho thu\u1ed9c ty \u1edf dinh tr\u1ea5n c\u00e1c th\u00e0nh: th\u01b0 k\u00fd th\u00ec coi hai th\u1eeba ty t\u1ea3 h\u1eefu, cai \u00e1n coi T\u1ea3 th\u1eeba ty, tri b\u1ea1 coi H\u1eefu th\u1eeba ty.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Hi\u1ec7p t\u1ed5ng tr\u1ea5n B\u1eafc Th\u00e0nh L\u00ea Ch\u1ea5t tr\u1edf v\u1ec1 th\u00e0nh, tri\u1ec7u T\u1ed5ng tr\u1ea5n Nguy\u1ec5n Hu\u1ef3nh \u0110\u1ee9c \u0111\u1ebfn Kinh ch\u1ea7u th\u0103m. Hu\u1ef3nh \u0110\u1ee9c \u0111\u1ebfn, nh\u00e2n xin ngh\u1ec9 v\u1ec1 Gia \u0110\u1ecbnh. Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;\u0110\u1eafp th\u00e0nh \u0111\u1ea5t B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh h\u1ea1 l\u1ec7nh ho\u00e3n \u0111\u00f2i l\u00ednh 3 th\u00e1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Cai c\u01a1 T\u01b0\u1ee3ng qu\u00e2n l\u00e0 Phan \u0110\u00ecnh T\u1ea7n l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 H\u00f9ng c\u1ef1 nh\u1ea5t, Cai \u0111\u1ed9i T\u1ed1ng V\u0103n S\u1edf l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 H\u00f9ng c\u1ef1 nh\u1ecb.<\/p>\n\n\n\n<p>Thuy\u1ec1n c\u1ee7a s\u1ee9 th\u1ea7n Xi\u00eam La sang n\u01b0\u1edbc Thanh n\u1ed9p thu\u1ebf c\u1ed1ng g\u1eb7p b\u00e3o v\u00e0o \u0111\u1eadu \u1edf ph\u1eadn bi\u1ec3n B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh, kh\u1ea9n xin \u0111\u1ebfn Kinh ch\u1ea7u th\u0103m. Tr\u1ea5n th\u1ea7n t\u00e2u l\u00ean. Vua sai th\u01b0\u1edfng m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 3 th\u00e1ng l\u01b0\u01a1ng, h\u1ed9 t\u1ed1ng \u0111\u1ebfn Kinh. L\u1ea1i c\u1ea5p th\u00eam cho m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 5 th\u00e1ng l\u01b0\u01a1ng r\u1ed3i cho v\u1ec1. R\u1ed3i Xi\u00eam La sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn t\u1ea1. Khi s\u1ee9 gi\u1ea3 v\u1ec1, t\u00e2u xin \u0111i qua Nam Vang \u0111\u1ec3 th\u0103m vua Phi\u00ean, r\u1ed3i theo \u0111\u01b0\u1eddng Ch\u00e2u \u0110\u1ed1c, H\u1eadu Giang m\u00e0 v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc. Vua cho r\u1eb1ng \u0111i nh\u01b0 th\u1ebf l\u00e0 c\u00f3 \u00fd nh\u00f2m ng\u00f3, kh\u00f4ng cho.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Tr\u1ecbnh Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c x\u00e9t h\u1ea1ch ng\u01b0\u1eddi c\u00f4ng t\u00ednh ai c\u00f3 h\u1ecdc th\u00ec l\u00e0m s\u1ed5 t\u00e2u l\u00ean. B\u00e8n cho b\u1ecdn Nguy\u1ec5n H\u1eefu Nh\u01a1n 10 ng\u01b0\u1eddi sung C\u1ed1ng s\u0129 vi\u1ec7n.<\/p>\n\n\n\n<p>Cai b\u1ea1 \u0110\u1ecbnh T\u01b0\u1eddng l\u00e0 L\u00ea Xu\u00e2n Nghi \u1ed1m ph\u1ea3i ngh\u1ec9 vi\u1ec7c; l\u1ea5y Thi\u00eam s\u1ef1 C\u00f4ng b\u1ed9 l\u00e0 Phan V\u0103n Th\u1ecbnh l\u00e0m Cai b\u1ea1 \u0110\u1ecbnh T\u01b0\u1eddng.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho Cao B\u1eb1ng, L\u1ea1ng S\u01a1n, Tuy\u00ean Quang, H\u01b0ng H\u00f3a, v\u00e0 n\u0103m huy\u1ec7n \u1edf S\u01a1n T\u00e2y n\u1ed9p thu\u1ebf v\u1ec1 Tuy\u00ean Quang. \u1edf H\u01b0ng H\u00f3a th\u00f3c t\u00f4 v\u1ee5 chi\u00eam t\u1eeb nay \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ed9p thay b\u1eb1ng ti\u1ec1n v\u00e0 b\u1ea1c m\u1ed7i th\u1ee9 m\u1ed9t n\u1eeda. N\u1ebfu \u1edf tr\u1ea5n th\u00f3c g\u1ea1o chi l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 th\u00ec c\u0169ng l\u1ea5y ti\u1ec1n b\u1ea1c c\u1ea5p b\u00f9.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u01b0\u1edbc Ch\u00e2n L\u1ea1p sai s\u1ee9 sang c\u1ed1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Quan B\u1eafc Th\u00e0nh t\u00e2u n\u00f3i: \u201cB\u1ea3o B\u1ea3o Th\u1eafng \u1edf H\u01b0ng H\u00f3a (thu\u1ed9c ch\u00e2u Th\u1ee7y V\u1ef9) \u0111\u1ea5t g\u1ea7n n\u01b0\u1edbc Thanh, r\u1ea5t l\u00e0 quan y\u1ebfu, xin sai Chi\u00eau th\u1ea3o s\u1ee9 l\u00e0 \u0110inh C\u00f4ng Ki\u1ec3m \u0111em th\u1ed5 binh v\u00e0 th\u1ee7 h\u1ea1 100 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3ng gi\u1eef, c\u1ea5p cho l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng.\u201d Vua y l\u1eddi.<\/p>\n\n\n\n<p>Thu\u1ed9c h\u1ea1 \u1edf ph\u1ee7 ho\u00e0ng b\u1ea3y T\u1ea5n l\u00e0 \u0110inh K\u1ef3 K\u1ebf t\u1ef1 \u0111\u1ebfn s\u00e2n \u0111i\u1ec7n C\u1ea7n Ch\u00e1nh d\u00e2ng l\u1eddi. Vua th\u1ea5y Cai c\u01a1 Th\u1ecb n\u1ed9i V\u00f5 Vi\u1ebft B\u1ea3o th\u1ea5t s\u00e1t, khi\u1ec3n tr\u00e1ch n\u1eb7ng. S\u1eafc t\u1eeb nay b\u00ean v\u00f5 th\u00ec c\u1ea5m binh t\u1eeb cai \u0111\u1ed9i ph\u00f3 \u0111\u1ed9i tr\u1edf l\u00ean, c\u00e1c quan dinh th\u00ec t\u1eeb ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay tr\u1edf l\u00ean, ai c\u00f3 coi qu\u00e2n th\u00ec cho v\u00e0o do c\u1eeda T\u1ea3 t\u00fac, b\u00ean v\u0103n th\u00ec t\u1eeb Thi\u00eam s\u1ef1 6 b\u1ed9 v\u00e0 N\u1ed9i Ngo\u1ea1i \u0111\u1ed3 gia tr\u1edf l\u00ean, c\u00f9ng l\u00e0 c\u00e2u k\u00ea C\u00f4ng b\u1ed9, c\u00e2u k\u00ea v\u00e0 th\u1ee7 h\u1ee3p \u0110\u1ed3 gia, H\u00e0n l\u00e2m th\u1ecb th\u01b0, th\u1ecb h\u00e0n c\u00f9ng Kh\u00e2m thi\u00ean gi\u00e1m, th\u00ec cho v\u00e0o do c\u1eeda H\u1eefu t\u00fac. Hai b\u1ed9 L\u1ea1i Binh ph\u1ea3i b\u00e1o tr\u01b0\u1edbc quan t\u1ecbch cho ng\u01b0\u1eddi coi c\u1eeda&nbsp; bi\u1ebft, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o b\u1eeba.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y h\u01b0\u01a1ng c\u1ed1ng \u0111\u1eddi L\u00ea l\u00e0 \u0110inh Phi\u00ean l\u00e0m \u0110\u1ed1c h\u1ecdc Qu\u1ea3ng Nam.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 6 \u0111\u00fac phi\u1ebfn b\u1ea1c trung b\u00ecnh. (M\u1ed7i thoi n\u1eb7ng 5 \u0111\u1ed3ng c\u00e2n, hai m\u1eb7t \u0111\u1ec1u in ch\u1eef, m\u1ed9t m\u1eb7t in 4 ch\u1eef \u201cGia long ni\u00ean t\u1ea1o\u201d, m\u1ed9t m\u1eb7t in 6 ch\u1eef \u201cTrung b\u00ecnh ng\u00e2n phi\u1ebfn ng\u0169 ti\u1ec1n\u201d. Tr\u1ecb gi\u00e1 l\u00e0 1 quan 4 ti\u1ec1n).<\/p>\n\n\n\n<p>Vua th\u1ea5y b\u1ea1c nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc \u0111\u00fac ch\u1ec9 c\u00f3 \u0111\u0129nh 10 l\u1ea1ng v\u00e0 \u0111\u0129nh 1 l\u1ea1ng, s\u1edf t\u1ea1i thu n\u1ed9p, khi c\u00f3 s\u1ed1 l\u1ebb loi th\u00ec kh\u00f4ng l\u1ea5y g\u00ec m\u00e0 tr\u1ea3 l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c. B\u00e8n sai B\u1eafc Th\u00e0nh \u0111\u00fac th\u00eam b\u1ea1c phi\u1ebfn, ban \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 \u0111\u1ec3 thi h\u00e0nh. Ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o \u0111\u00fac ri\u00eang hay ti\u00eau h\u1ee7y b\u1edbt x\u00e9n th\u00ec \u0111\u1ec1u c\u00f3 t\u1ed9i. 1. Nh\u00e0 \u0111\u1ed3 B\u1eafc Th\u00e0nh, ph\u00e0m d\u00e2n gian c\u00f3 b\u1ea1c l\u1ebb \u0111em \u0111\u1ebfn tr\u01b0\u1eddng xin \u0111\u00fac b\u1ea1c phi\u1ebfn, ho\u1eb7c l\u1ea5y b\u1ea1c \u0111\u1ee7 tu\u1ed5i \u0111\u00fac l\u00e0m phi\u1ebfn \u201ctrung b\u00ecnh\u201d \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed5i l\u1ea5y phi\u1ebfn b\u1ea1c nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc, th\u00ec m\u1ed7i 20 phi\u1ebfn thu ti\u1ec1n in d\u1ea5u 2 ti\u1ec1n, \u0111\u1ec3 chia c\u1ea5p ti\u1ec1n c\u00f4ng th\u1ee3, ti\u1ec1n v\u1eadt li\u1ec7u v\u00e0 ti\u1ec1n b\u1ed5ng li\u1ec7u cho th\u1ee3, c\u00f2n d\u01b0 th\u00ec n\u1ed9p v\u00e0o kho.<\/p>\n\n\n\n<p>2. C\u00e1c ngo\u1ea1i tr\u1ea5n B\u1eafc Th\u00e0nh, d\u00e2n gian c\u00f3 ai n\u1ed9p b\u1ea1c \u0111\u0129nh 10 l\u1ea1ng ch\u01b0a c\u00f3 ch\u1eef \u201ctrung b\u00ecnh\u201d, ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 tr\u00e1ch x\u00e9t s\u1eafc b\u1ea1c l\u00e0 \u0111\u1ee7 tu\u1ed5i, th\u00ec c\u0169ng l\u1ea5y b\u1ea1c \u1ea5y thu ti\u1ec1n \u1ea5n t\u00edch \u0111em n\u1ed9p \u1edf th\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p>3. C\u1eeda quan b\u1ebfn \u0111\u00f2 \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh \u0111\u00e1nh thu\u1ebf h\u00e0ng h\u00f3a, \u0111\u1ec1u theo s\u1ed1 ti\u1ec1n khi\u1ebfn \u0111em b\u1ea1c \u0111\u0129nh, b\u1ea1c phi\u1ebfn n\u1ed9p thay, s\u1ed1 l\u1ebb kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 1 quan 4 ti\u1ec1n tr\u1edf xu\u1ed1ng th\u00ec m\u1edbi n\u1ed9p b\u1eb1ng ti\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y C\u1ea7n ch\u00e1nh \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129 Nguy\u1ec5n Du l\u00e0m H\u1eefu tham tri L\u1ec5 b\u1ed9.<\/p>\n\n\n\n<p>Mi\u1ec5n cho ty Gi\u00e1o ph\u01b0\u1eddng \u1edf Thanh Ngh\u1ec7 kh\u1ecfi v\u1ec1 Kinh. L\u1ec7 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn hai t\u1ebft Ch\u00ednh \u0111\u00e1n v\u00e0 \u0110oan d\u01b0\u01a1ng h\u1ecd ph\u1ea3i v\u1ec1 Kinh t\u1ea5u nh\u1ea1c. Vua th\u01b0\u01a1ng v\u00ec \u0111\u01b0\u1eddng xa kh\u00f3 nh\u1ecdc v\u00e0 ph\u00ed t\u1ed5n, n\u00ean mi\u1ec5n cho.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai \u0110\u1ea1i s\u1ee9 c\u1ee5c B\u1ea3o tuy\u1ec1n l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng V\u0103n Minh ki\u00eam l\u00e3nh vi\u1ec7c Nh\u00e0 \u0111\u1ed3 B\u1eafc Th\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho c\u00e1c quan vi\u00ean h\u01b0u tr\u00ed, h\u01b0u d\u01b0\u1ee1ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p ti\u1ec1n tu\u1ea5t chi\u1ebfu theo ph\u1ea9m tr\u1eadt, ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb gi\u00e1ng th\u00ec theo ph\u1ea9m tr\u1eadt b\u1ecb gi\u00e1ng m\u00e0 c\u1ea5p; duy ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb c\u00e1ch th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho c\u00e1c c\u1eeda quan b\u1ebfn \u0111\u00f2 \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh m\u1ed7i n\u0103m l\u1ea5y th\u00e1ng 11 l\u00e0m k\u1ef3 \u0111\u1ea5u gi\u00e1.<\/p>\n\n\n\n<p>Hi\u1ec7p tr\u1ea5n Cao B\u1eb1ng l\u00e0 B\u00f9i V\u0103n B\u00ecnh, Tham hi\u1ec7p S\u01a1n Nam h\u1ea1 l\u00e0 Nguy\u1ec5n B\u00e1 Tu\u1ea7n \u0111\u1ec1u v\u1ec1 \u0111inh \u01b0u; l\u1ea5y Thi\u00eam s\u1ef1 C\u00f4ng b\u1ed9 l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u1ee5c l\u00e0m Hi\u1ec7p tr\u1ea5n Cao B\u1eb1ng, Tri ph\u1ee7 Nam S\u00e1ch l\u00e0 Nguy\u1ec5n H\u1eefu Ph\u01b0\u1ee3ng l\u00e0m Tham hi\u1ec7p S\u01a1n Nam h\u1ea1.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh c\u00e1ch th\u01b0\u1edfng cho ng\u01b0\u1eddi b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c tang v\u1eadt. Ph\u00e0m b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi \u0103n tr\u1ed9m c\u1ee7a kho t\u00e0ng, ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1eddng (kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ch\u1ee7 th\u1ee7 kho t\u00e0ng) th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng g\u1ea5p 10 l\u1ea7n tang v\u1eadt b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee7 th\u1ee7 v\u00e0 qu\u00e2n nh\u00e2n th\u00ec th\u01b0\u1edfng g\u1ea5p 5 l\u1ea7n, ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 quan ch\u1ee9c th\u00ec \u0111\u00ecnh th\u01b0\u1edfng; s\u1ed1 ti\u1ec1n th\u01b0\u1edfng th\u00ec thu \u1edf ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i. Nh\u00e2n d\u00e2n b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a r\u01a1i, kh\u00f4ng ph\u1ea3i c\u1ee7a nh\u00e0 ri\u00eang \u0111\u00e1ng c\u00f3, th\u00ec cho n\u1ed9p v\u00e0o Nh\u00e0 \u0111\u1ed3, c\u1ea5p cho ti\u1ec1n theo gi\u00e1. N\u1ebfu c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111em b\u00e1n th\u1ee9 v\u1eadt \u1ea5y, th\u00ec cho gi\u1eef l\u1ea1i b\u00e1o quan. Nh\u00e2n \u0111\u00f3 x\u00e9t ra \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebb tr\u1ed9m th\u00ec c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfu l\u1ec7 c\u1ea5p th\u01b0\u1edfng.<\/p>\n\n\n\n<p>Tri\u1ec7u T\u1ed5ng tr\u1ea5n Gia \u0110\u1ecbnh l\u00e0 L\u00ea V\u0103n Duy\u1ec7t v\u1ec1 Kinh; sai Ph\u00f3 t\u1ed5ng tr\u1ea5n l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ea5n B\u1eedu quy\u1ec1n gi\u1eef \u1ea5n v\u1ee5 t\u1ed5ng tr\u1ea5n.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Tri ph\u1ee7 Qu\u1ed1c Oai l\u00e0 Cao Duy Di\u1ec7u l\u00e0m Ch\u00e1nh \u0111\u1ed1c h\u1ecdc Gia \u0110\u1ecbnh.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh l\u1ec7 \u0111inh \u01b0u cho quan vi\u00ean v\u0103n v\u00f5. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: \u201cVi\u1ec7c tang ba n\u0103m l\u00e0 l\u1ec5 su\u1ed1t t\u1ef1 x\u01b0a nay. Sau khi \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1eddng l\u1ea1i \u0111i l\u00e0m vi\u1ec7c c\u0169ng l\u00e0 nhi\u1ec7m v\u1ee5 th\u01b0\u1eddng c\u1ee7a k\u1ebb b\u1ea7y t\u00f4i. Ch\u1ec9 v\u00ec l\u1ea5y hi\u1ebfu l\u00e0m trung cho n\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00ec t\u00ecnh b\u1ecf ngh\u0129a. V\u1eady nh\u1eefng quan vi\u00ean trong ngo\u00e0i g\u1eb7p tang cha m\u1eb9, th\u00ec \u0111\u1ecbnh cho h\u1ea1n th\u00e1ng ch\u1ecbu tang theo th\u1ee9 b\u1eadc kh\u00e1c nhau\u201d. (Nh\u1ea5t ph\u1ea9m 12 th\u00e1ng, nh\u1ecb ph\u1ea9m 9 th\u00e1ng, tam ph\u1ea9m 6 th\u00e1ng, t\u1ee9 ph\u1ea9m 3 th\u00e1ng, ng\u0169 ph\u1ea9m 2 th\u00e1ng. Quan ch\u1ee9c c\u00e1c dinh v\u1ec7 qu\u00e2n Th\u1ecb trung, Th\u1ecb n\u1ed9i, Th\u1ea7n s\u00e1ch m\u00e0 gi\u1eef c\u1ea5m binh kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u1eafng m\u1eb7t th\u00ec nh\u1ea5t ph\u1ea9m 6 th\u00e1ng, nh\u1ecb tam ph\u1ea9m 4 th\u00e1ng, t\u1ee9 ng\u0169 ph\u1ea9m 2 th\u00e1ng; \u0111\u1ed1c h\u1ecdc, tri ph\u1ee7, tri huy\u1ec7n, tri ch\u00e2u, tr\u1ee3 gi\u00e1o l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 quan h\u1ec7 phong h\u00f3a th\u00ec \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u00eam cho \u0111\u1ec1u 12 th\u00e1ng. T\u1eeb nh\u1ea5t ph\u1ea9m \u0111\u1ebfn t\u1ee9 ph\u1ea9m c\u00f3 tang, \u0111\u1ec1u l\u00e0m s\u1edb xin v\u1ec1 qu\u00ea tr\u1ecb tang, ng\u0169 ph\u1ea9m th\u00ec do quan tr\u00ean s\u1edf qu\u1ea3n c\u1ea5p b\u1eb1ng, \u0111em vi\u1ec7c b\u00e1o cho b\u1ed9 Binh, b\u1ed9 Binh \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i th\u00e1ng l\u00e0m s\u00e1ch t\u00e2u l\u00ean. \u0110\u1ed1c h\u1ecdc, tri ph\u1ee7, tri huy\u1ec7n, tri ch\u00e2u, tr\u1ee3 gi\u00e1o th\u00ec do quan \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng c\u1ea5p b\u1eb1ng r\u1ed3i l\u00e0m s\u1edb t\u00e2u l\u00ean. C\u00e1c quan vi\u00ean l\u00e0 con th\u1ee9, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi anh tr\u01b0\u1edfng ch\u1ee7 tang, th\u00ec nh\u1ea5t ph\u1ea9m 6 th\u00e1ng, nh\u1ecb ph\u1ea9m 4 th\u00e1ng, tam ph\u1ea9m 2 th\u00e1ng, t\u1ee9 ng\u0169 ph\u1ea9m 1 th\u00e1ng. H\u1ebft h\u1ea1n m\u00e0 ch\u01b0a xong vi\u1ec7c ch\u00f4n th\u00ec cho \u0111\u01b0\u1ee3c xin ngh\u1ec9 th\u00eam. Ph\u00e0m tr\u01b0\u1edbc khi ch\u01b0a v\u1ec1 \u0111inh \u01b0u m\u00e0 c\u00f3 sai \u0111i vi\u1ec7c kh\u1ea9n y\u1ebfu, hay c\u00f3 d\u1ef1 danh s\u00e1ch \u0111i s\u1ee9 \u0111\u00e3 \u0111\u1ec7 n\u1ed9p r\u1ed3i, hay \u0111em qu\u00e2n \u0111i d\u1eb9p b\u1eaft tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp m\u00e0 \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng c\u00f3 vi\u1ec7c g\u1ea5p, th\u00ec \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i vi\u1ec7c xong r\u1ed3i m\u1edbi cho v\u1ec1 qu\u00ea tr\u1ecb tang. Ph\u00e0m trong h\u1ea1n tr\u1ecb tang, n\u1ebfu g\u1eb7p vi\u1ec7c binh c\u00e1ch, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t c\u00f3 l\u1ec7nh tri\u1ec7u \u0111i, th\u00ec kh\u00f4ng theo l\u1ec7 n\u00e0y. Trong v\u00f2ng 27 th\u00e1ng, g\u1eb7p c\u00e1c l\u1ec5 t\u1ebf Giao Mi\u1ebfu, l\u1ec5 tri\u1ec1u h\u1ed9i, kh\u00e1nh h\u1ea1 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n ch\u1ea7u l\u1ea1y).<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00ednh bi\u00ean<\/p>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\"><a>\u0110\u1ec7 nh\u1ea5t k\u1ef7 &#8211; Quy\u1ec3n LI &#8211; Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u1ec1 Th\u1ebf t\u1ed5 cao ho\u00e0ng \u0111\u1ebf<\/a><\/h1>\n\n\n\n<p>\u1ea5t h\u1ee3i, Gia Long n\u0103m th\u1ee9 14 [1815], m\u00f9a thu, th\u00e1ng 7, ng\u00e0y m\u1ed3ng 1, t\u1ebf thu h\u01b0\u1edfng.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai h\u01a1n 3.000 ng\u01b0\u1eddi qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch \u1edf Thanh Ngh\u1ec7 c\u00f9ng ng\u0169 qu\u00e2n v\u00e0 T\u01b0\u1ee3ng qu\u00e2n \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh \u0111\u1ed5i \u0111i th\u00fa Gia \u0110\u1ecbnh. Tri\u1ec7u l\u00ednh th\u00fa c\u0169 tr\u1edf v\u1ec1.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ed1c h\u1ecdc Ngh\u1ec7 An l\u00e0 Nguy\u1ec5n Kh\u1eafc Tr\u00e1ng \u1ed1m ph\u1ea3i ngh\u1ec9 vi\u1ec7c; l\u1ea5y c\u1ef1u \u0110\u1ed1c h\u1ecdc Thanh Hoa l\u00e0 Phan B\u1ea3o \u0110\u1ecbnh l\u00e0m \u0110\u1ed1c h\u1ecdc Ngh\u1ec7 An.<\/p>\n\n\n\n<p>X\u00e3 L\u00fd H\u00f3a \u1edf Qu\u1ea3ng B\u00ecnh b\u1ecb ch\u00e1y, l\u1eeda lan ch\u00e1y m\u1ea5t 500 nh\u00e0. C\u1ea5p cho m\u1ed7i nh\u00e0 1 quan ti\u1ec1n v\u00e0 1 ph\u01b0\u01a1ng g\u1ea1o.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Hi\u1ec7p tr\u1ea5n H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n L\u00ea l\u00e0m Hi\u1ec7p tr\u1ea5n Kinh B\u1eafc, Thi\u00eam s\u1ef1 H\u1ed9 b\u1ed9 l\u00e0 Ng\u00f4 Kh\u1ed5n l\u00e0m Hi\u1ec7p tr\u1ea5n H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Qu\u1ea3ng Nam ch\u1edf 50.000 h\u1ed9c th\u00f3c \u0111em tr\u1eef \u1edf B\u00ecnh H\u00f2a.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua c\u00f9ng t\u1eebng Ph\u1ea1m Nh\u01b0 \u0110\u0103ng b\u00e0n v\u1ec1 \u0111\u1ea1i ti\u1ebft xu\u1ea5t x\u1eed (1. Xu\u1ea5t l\u00e0 ra l\u00e0m quan; x\u1eed l\u00e0 \u1edf nh\u00e0.) c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n gi\u1ea3 \u0111\u1eddi x\u01b0a, n\u00f3i r\u1eb1ng: \u201cNg\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n c\u00f3 \u00edch cho n\u01b0\u1edbc, lui v\u1ec1 \u1ea9n d\u1eadt \u0111\u1ec3 d\u1ea1y h\u1ecdc tr\u00f2 th\u00ec \u01a1n tr\u1ea1ch c\u00f3 h\u1ea1n,&nbsp; sao b\u1eb1ng ra l\u00e0m quan m\u00e0 thi h\u00e0nh \u0111\u1ea1o l\u00fd \u0111\u1ec3 l\u1ee3i tr\u1ea1ch kh\u1eafp t\u1edbi mu\u00f4n d\u00e2n\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh l\u1ea1i l\u1ec7 c\u1ea5m c\u1eeda Ho\u00e0ng th\u00e0nh. (M\u1ed7i ng\u00e0y ch\u1eadp t\u1ed1i canh \u0111\u1ea7u, cu\u1ed1i 9 kh\u1eafc th\u00ec \u0111\u00e1nh tr\u1ed1ng \u0111\u1ed3ng, cu\u1ed1i 10 kh\u1eafc n\u1ed5 2 ti\u1ebfng s\u00fang, c\u00e1c c\u1eeda \u0111\u1ec1u \u0111\u00f3ng. \u0110\u1ebfn canh n\u0103m, cu\u1ed1i 7 kh\u1eafc \u0111\u00e1nh tr\u1ed1ng \u0111\u1ed3ng, cu\u1ed1i 8 kh\u1eafc c\u0169ng n\u1ed5 2 ti\u1ebfng s\u00fang, c\u00e1c c\u1eeda \u0111\u1ec1u m\u1edf. Ng\u00e0y \u0111\u1ea1i tri\u1ec1u th\u00ec kh\u1eafc \u0111\u1ea7u canh n\u0103m \u0111\u00e1nh ba h\u1ed3i tr\u1ed1ng; \u0111\u1ebfn 8 kh\u1eafc, n\u1ed5 s\u00fang m\u1edf c\u1eeda nh\u01b0 l\u1ec7. Ban \u0111\u00eam, l\u00fac c\u00e1c c\u1eeda \u0111\u00e3 \u0111\u00f3ng, n\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c truy\u1ec1n l\u1ec7nh cho ng\u01b0\u1eddi ra v\u00e0o, ng\u01b0\u1eddi canh c\u1eeda x\u00e9t xem c\u00f3 b\u00e0i m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1edf c\u1eeda. Nh\u00e2n d\u00e2n c\u00f3 vi\u1ec7c \u0111\u1ebfn V\u00f5 c\u00f4ng th\u1ef1 th\u00ec v\u00e0o c\u1eeda Hi\u1ec3n Nh\u01a1n, \u0111i theo g\u00f3c b\u00ean tr\u00e1i ngo\u00e0i t\u01b0\u1eddng \u0111i\u1ec7n Ho\u00e0ng Nh\u01a1n. T\u1ea3 c\u1ee9u, Th\u1ecb m\u00e3, Th\u1ecb t\u01b0\u1ee3ng ra v\u00e0o c\u0169ng \u0111i nh\u01b0 th\u1ebf).<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ed5 m\u1ee5c ch\u00e2u V\u1ef5 Xuy\u00ean tr\u1ea5n Tuy\u00ean Quang l\u00e0 Nguy\u1ec5n Th\u1ebf Ni\u00eam m\u01b0u n\u1ed5i lo\u1ea1n, b\u1ecb b\u1eaft gi\u1ebft. H\u1ea1 l\u1ec7nh cho tr\u1ea5n th\u1ea7n chia s\u1ed1 d\u00e2n (ba t\u1ed5ng Ti\u00ean Y\u00ean, M\u1ee5c H\u00e0, L\u00e2m \u0110\u01b0\u1eddng, hai x\u00e3 T\u1ee5 Long, Ph\u1ea5n V\u00f5, l\u00e0m b\u1ea3y thu\u1ed9c, ch\u1ecdn l\u1ea5y b\u1ea3y ng\u01b0\u1eddi gi\u1ecfi vi\u1ec7c cho l\u00e0m cai thu\u1ed9c, do Tuy\u00ean \u00fay thi\u00eam s\u1ef1 l\u00e0 Ma Do\u00e3n \u0110i\u1ec1n cai qu\u1ea3n. R\u1ed3i khi\u1ebfn ph\u00e0m th\u1ed5 t\u00f9 \u1edf c\u00e1c tr\u1ea5n ngo\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c cai qu\u1ea3n 1 t\u1ed5ng hay 2, 3 x\u00e3 th\u00ec ch\u1ec9 cho ch\u1ee9c cai thu\u1ed9c, ch\u00e9p l\u00e0m l\u1ec7nh.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u00f9 thu\u1ebf bi\u1ec7t n\u1ea1p g\u1ed7 lim cho th\u00f4n V\u1ea1n H\u1ed9 v\u00e0 x\u00e3 Nam Tr\u1ea1ch v\u00e0 thu\u1ebf bi\u1ec7t n\u1ea1p v\u1ea3i cho x\u00e3 \u0110\u00f4ng \u1ea5p, \u0111\u1ec1u thu\u1ed9c tr\u1ea5n Ngh\u1ec7 An; k\u00e9n d\u00e2n l\u00e0m l\u00ednh.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 D\u01b0\u01a1ng v\u00f5 qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch l\u00e0 Nguy\u1ec5n C\u1eedu L\u1ee3i l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Uy v\u00f5.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 8, \u0110\u1ed1c h\u1ecdc S\u01a1n T\u00e2y l\u00e0 Nguy\u1ec5n L\u00fd v\u1ec1 \u0111inh \u01b0u; l\u1ea5y Tr\u1ee3 gi\u00e1o S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 Nguy\u1ec5n Huy Chung l\u00e0m \u0110\u1ed1c h\u1ecdc S\u01a1n T\u00e2y.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 H\u1eadu nh\u1ecb Th\u1ecb trung l\u00e0 Nguy\u1ec5n M\u1eadu Xu\u00e2n qu\u1ea3n Nh\u00e0 \u0111\u1ed3 B\u1eafc Th\u00e0nh, Cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n C\u00f4ng Hoa l\u00e0m ph\u00f3.<\/p>\n\n\n\n<p>Ban Qu\u1ed1c tri\u1ec1u lu\u1eadt l\u1ec7 cho trong ngo\u00e0i.<\/p>\n\n\n\n<p>Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: \u201cVi\u1ec7c h\u00ecnh l\u00e0 \u0111\u1ec3 ng\u0103n c\u1ea5m gi\u1eef d\u00e2n, c\u00f3 s\u00e1ng r\u00f5 th\u00ec k\u1ebb ngu ngoan m\u1edbi bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i l\u1ed1i tr\u00e1nh. Ph\u00e1p lu\u1eadt l\u00e0 c\u1ee7a chung c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1, c\u00f3 nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh th\u00ec quan l\u1ea1i m\u1edbi bi\u1ebft c\u00f3 ch\u1ed7 n\u1eafm theo. Qu\u1ed1c tri\u1ec1u ta t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc x\u1eed \u0111o\u00e1n vi\u1ec7c h\u00ecnh \u0111\u00e3 s\u1eb5n ph\u00e9p th\u01b0\u1eddng. T\u1eeb bu\u1ed5i T\u00e2y S\u01a1n n\u1ed5i lo\u1ea1n, ph\u00e1p k\u1ef7 m\u1ea5t h\u1ebft, h\u00ecnh ph\u1ea1t kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111i\u1ec1u ch\u01b0\u01a1ng, k\u1ebb gian d\u1ed1i ng\u00e0y c\u00e0ng l\u1eafm. Tr\u1eabm v\u00e2ng m\u1ec7nh tr\u1eddi, v\u1ed7 v\u1ec1 d\u00e2n ch\u00fang, d\u1ea1y \u0111\u1ee9c s\u1eeda l\u1ec5, theo l\u1eddi th\u00e1nh nh\u00e2n, nh\u01b0ng sau bu\u1ed5i lo\u1ea1n ly, m\u1ed1i t\u1ec7 ch\u01b0a tr\u1eeb \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ebft. Kh\u00ed c\u1ee5 gi\u00fap vi\u1ec7c tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc, kh\u00f4ng gi\u00e1m b\u1ecf l\u01a1. Trong khi x\u1eed \u0111o\u00e1n, m\u1ec7nh ng\u01b0\u1eddi r\u1ea5t l\u00e0 quan h\u1ec7, tr\u1eabm r\u1ea5t \u0111\u1ec3 \u00fd. Tr\u1eeb c\u00e1i x\u1ea5u, b\u00e0y c\u00e1i m\u1edbi c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u00f3 ph\u00e1p nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh. V\u1eady n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t sai \u0111\u00ecnh th\u1ea7n tham kh\u1ea3o \u0111i\u1ec3n c\u0169 c\u1ee7a b\u1ea3n tri\u1ec1u, lu\u1eadt l\u1ec7 \u0111\u1eddi H\u1ed3ng \u0110\u1ee9c, \u0111i\u1ec1u lu\u1eadt n\u01b0\u1edbc \u0110\u1ea1i Thanh, c\u00f9ng nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u m\u1edbi \u0111\u1ecbnh g\u1ea7n \u0111\u00e2y, ch\u00e2m ch\u01b0\u1edbc nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u th\u00edch h\u1ee3p m\u00e0 bi\u00ean t\u1eadp th\u00e0nh s\u00e1ch, tr\u1eabm th\u00e2n h\u00e0nh x\u00e9t \u0111\u1ecbnh, ph\u00e0m 22 quy\u1ec3n. L\u1ea1i sai c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n t\u1ed5ng t\u00e0i v\u00e0 kh\u1ea3o hi\u1ec7u \u0111\u1ec3 kh\u1eafc in, ban h\u00e0nh cho thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec3 l\u00e0m l\u1ec7nh \u0111i\u1ec3n \u0111\u1eddi \u0111\u1eddi. T\u1eeb nay x\u00e9t x\u1eed ng\u1ee5c t\u1ee5ng, h\u1ebft th\u1ea3y y theo lu\u1eadt \u0111i\u1ec1u m\u1edbi ban, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00e1i v\u01b0\u1ee3t. Quan l\u1ea1i trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u n\u00ean l\u01b0u t\u00e2m nghi\u00ean c\u1ee9u. D\u1eabn d\u1ee5ng m\u00e0 x\u1eed \u0111o\u00e1n, c\u1ea7n ph\u1ea3i r\u00f5 r\u00e0ng khi\u1ebfn cho h\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng b\u1eb1ng, kh\u00f4ng ai b\u1ecb oan l\u1ea1m, \u0111\u1ec3 b\u00e1o \u0111\u00e1p t\u1ea5m l\u00f2ng x\u1eed ph\u1ea1t th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t vi\u1ec7c h\u00ecnh c\u1ee7a tr\u1eabm. L\u1ea1i th\u1ea5y \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 m\u1edbi thi h\u00e0nh, nha m\u00f4n trong ngo\u00e0i ch\u01b0a c\u00f3 th\u1ec3 xem k\u1ef9 h\u1ebft m\u1ecdi \u0111i\u1ec1u, chu\u1ea9n cho t\u1eeb n\u0103m nay \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i th\u00e1ng 12 n\u0103m \u0110inh s\u1eedu, quan x\u00e9t h\u00ecnh c\u00f3 s\u01a1 su\u1ea5t nh\u1ea7m l\u1eabn th\u00ec kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00f3 \u00fd kh\u00e9p m\u1edf t\u1ed9i ng\u01b0\u1eddi th\u00ec v\u1ec1 t\u1ed9i roi v\u00e0 tr\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec1u mi\u1ec5n ngh\u1ecb, v\u1ec1 t\u1ed9i \u0111\u1ed3 tr\u1edf l\u00ean th\u00ec chi\u1ebfu l\u1ec7 th\u1ea5t xu\u1ea5t th\u1ea5t nh\u1eadp (1. Th\u1ea5t xu\u1ea5t th\u1ea5t nh\u1eadp : Nh\u1ea7m l\u1eabn m\u00e0 x\u1eed nh\u1eb9 t\u1ed9i b\u1edbt hay n\u1eb7ng t\u1ed9i th\u00eam cho ng\u01b0\u1eddi ta.) gi\u1ea3m th\u00eam m\u1ed9t b\u1eadc; t\u1eeb n\u0103m M\u1eadu d\u1ea7n tr\u1edf \u0111i th\u00ec x\u1eed tr\u1ecb theo lu\u1eadt\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Ph\u00f3 th\u1ee7 hi\u1ec7u L\u1ea1ng S\u01a1n l\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh Tr\u00e1c, l\u00e0m Ph\u00f3 qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 H\u00f9ng ti\u1ec7p, Thu\u1ed9c hi\u1ec7u Th\u00e1i Nguy\u00ean l\u00e0 Ng\u00f4 Dao l\u00e0m Tr\u01b0\u1edfng hi\u1ec7u chi H\u00f9ng ki\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>Hi\u1ec7p tr\u1ea5n Thanh Hoa l\u00e0 Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n Th\u1ee5c tr\u01b0\u1edbc l\u00e0m Cai b\u1ea1 V\u0129nh Thanh, c\u00f9ng v\u1edbi K\u00fd l\u1ee5c Tr\u1ea7n B\u00e1 B\u1ea3o x\u1eed \u00e1n l\u00e0m kh\u00e9p n\u1eb7ng t\u1ed9i cho ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ebfn nay vi\u1ec7c ph\u00e1t, sai \u0111\u00e1nh m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 80 roi, v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0u ch\u1ee9c l\u00e0m vi\u1ec7c.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh m\u01b0a l\u1ee5t. Sai tr\u1ea5n th\u1ea7n ho\u00e3n vi\u1ec7c x\u00e2y th\u00e0nh, cho d\u00e2n v\u1ec1 ngh\u1ec9.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u01b0\u1edfng cho th\u1ee3 c\u00e1c c\u1ee5c l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf Kinh 3.000 quan ti\u1ec1n. L\u1ea1i c\u1ea5m nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi qu\u1ea3n qu\u00e2n \u1edf trong ngo\u00e0i, ph\u00e0m l\u01b0\u01a1ng ti\u1ec1n \u1ea5n t\u1ee9 cho binh l\u00ednh kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1 s\u1ef1 thu b\u1ed5 b\u1edbt x\u00e9n, l\u00e0m tr\u00e1i th\u00ec l\u1ea5y qu\u00e2n ph\u00e1p tr\u1ecb t\u1ed9i.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u01a1n T\u00e2y v\u00e0 S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng n\u01b0\u1edbc l\u1ee5t. Tha thu\u1ebf ru\u1ed9ng cho 214 x\u00e3 th\u00f4n b\u1ecb tai n\u1ea1n.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, ph\u00e0m \u00e1n c\u01b0\u1edbp t\u1eeb n\u0103m Gia Long th\u1ee9 12 tr\u1edf v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc, nh\u1eefng k\u1ebb t\u00f2ng ph\u1ea1m m\u1ed9t l\u1ea7n \u0111\u1ec1u gi\u1ea3m l\u00e0m t\u1ed9i \u0111\u1ed3 5 n\u0103m; n\u1ebfu l\u00e0 k\u1ebb \u0111\u1ea7u \u0111\u1ea3ng c\u1ed1 ph\u1ea1m th\u00ec kh\u00f4ng k\u1ec3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n hay \u00edt l\u1ea7n, n\u0103m th\u00e1ng xa hay g\u1ea7n, \u0111\u1ec1u x\u1eed ch\u00e9m.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 9, d\u1ef1ng \u0111\u1ec1n S\u01a1n th\u1ea7n \u1edf n\u00fai Thi\u00ean Th\u1ee5. (M\u1ed7i n\u0103m, c\u1ee9 m\u00f9a xu\u00e2n&nbsp; m\u00f9a thu sau t\u1ebf mi\u1ebfu \u0110\u00f4 th\u00e0nh ho\u00e0ng m\u1ed9t ng\u00e0y, th\u00ec ch\u00e1nh ph\u00f3 gi\u00e1m s\u01a1n l\u0103ng s\u1ee9 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn t\u1ebf). Sai h\u1eb1ng n\u0103m t\u1ebf Nam giao th\u00ec \u0111em s\u01a1n th\u1ea7n [Thi\u00ean Th\u1ee5] b\u00e0y \u1edf Ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e0n, \u1edf sau t\u00f2ng v\u1ecb h\u1eefu nh\u1ecb c\u00e1c s\u01a1n th\u1ea7n h\u1ea3i xuy\u00ean tr\u1ea1ch.<\/p>\n\n\n\n<p>Tha nh\u1eefng bi\u1ec1n binh \u1edf Thanh Ngh\u1ec7, B\u1eafc Th\u00e0nh v\u00e0 Thanh B\u00ecnh \u1ee9ng tri\u1ec7u \u0111\u1ebfn Kinh tr\u1edf v\u1ec1 h\u00e0ng ng\u0169.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u1ef1ng kho X\u00edch \u0110\u1eb1ng tr\u1ea5n H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng. S\u00e1u huy\u1ec7n \u0110\u01b0\u1eddng An, \u0110\u01b0\u1eddng H\u00e0o, Gia L\u1ed9c, T\u1ee9 K\u1ef3, V\u0129nh L\u1ea1i, Thanh Mi\u1ec7n tr\u1ea5n H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng g\u1ea7n v\u1edbi X\u00edch \u0110\u1eb1ng tr\u1ea5n S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng, th\u00e0nh th\u1ea7n xin d\u1ef1ng kho t\u1ea1m \u1edf \u0111\u1ea5y khi\u1ebfn s\u00e1u huy\u1ec7n \u1ea5y \u0111em n\u1ed9p thu\u1ebf m\u00e1 \u1edf \u0111\u1ea5y cho ti\u1ec7n thuy\u1ec1n ch\u1edf . Vua y l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Qu\u1ea3n ph\u1ee7 Th\u01b0\u1eddng T\u00edn l\u00e0 V\u00f5 V\u0103n Th\u00e2n l\u00e0m Ph\u00f3 th\u1ed1ng th\u1eadp c\u01a1 Ki\u00ean nhu\u1ec7 c\u1ee7a T\u1ea3 qu\u00e2n.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u00fd l\u1ee5c B\u00ecnh H\u00f2a l\u00e0 L\u00ea Vi\u1ebft An \u1ed1m ph\u1ea3i ngh\u1ec9 vi\u1ec7c; l\u1ea5y Tham qu\u00e2n H\u1eefu qu\u00e2n l\u00e0 B\u00f9i \u0110\u1ee9c Minh l\u00e0m K\u00fd l\u1ee5c B\u00ecnh H\u00f2a.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u00fd l\u1ee5c B\u00ecnh Thu\u1eadn l\u00e0 L\u01b0u V\u0103n V\u01b0\u1ee3ng ch\u1ebft ; l\u1ea5y Tham hi\u1ec7p H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng l\u00e0 Tr\u1ea7n Thi\u00ean T\u1ea3i l\u00e0m K\u00fd l\u1ee5c B\u00ecnh Thu\u1eadn, Tri ph\u1ee7 H\u1ea1 H\u1ed3ng l\u00e0 H\u00e0 Nguy\u1ec5n Th\u1ee9 l\u00e0m Tham hi\u1ec7p H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ed5i v\u1ec7 Th\u1ecb tr\u00e0 Th\u1ecb n\u1ed9i l\u00e0m v\u1ec7 Ki\u1ec7n v\u00f5.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Thu\u1ed9c n\u1ed9i v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Trung nh\u1ea5t Th\u1ecb trung l\u00e3nh Tr\u1ea5n th\u1ee7 B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh l\u00e0 Hu\u1ef3nh C\u00f4ng L\u00fd l\u00e0m T\u1ea3 th\u1ed1ng ch\u1ebf th\u1ecb trung (qu\u1ea3n n\u0103m v\u1ec7 Trung nh\u1ea5t, Ti\u1ec1n nh\u1ea5t, T\u1ea3 nh\u1ea5t, H\u1eefu nh\u1ea5t, H\u1eadu nh\u1ea5t), Thu\u1ed9c n\u1ed9i v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Trung nh\u1ecb l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u1edbc \u0110\u1eb7ng l\u00e0m H\u1eefu th\u1ed1ng ch\u1ebf (qu\u1ea3n n\u0103m v\u1ec7 Trung nh\u1ecb, Ti\u1ec1n nh\u1ecb, T\u1ea3 nh\u1ecb ,H\u1eefu nh\u1ecb, H\u1eadu nh\u1ecb),Thu\u1ed9c n\u1ed9i cai c\u01a1 th\u1ecb n\u1ed9i ch\u00e1nh qu\u1ea3n c\u00e1c v\u1ec7 \u0111\u1ed9i Trung h\u1ea7u, Ch\u1ea5n uy, Ti\u1ec3u sai l\u00e0 V\u00f5 Vi\u1ebft B\u1ea3o l\u00e0m Th\u1ed1ng ch\u1ebf Th\u1ecb n\u1ed9i (qu\u1ea3n n\u0103m v\u1ec7 N\u1ed9i tr\u1ef1c, Th\u1eafng uy, Trung t\u00edn, Trung c\u1ea7n, Ki\u1ec7n v\u00f5), c\u1ea5p cho m\u1ed9t \u0111\u1ed9i H\u00f9ng sai l\u00e0m l\u00ednh theo h\u1ea7u, sai chia ban \u0111\u1ec3 t\u00fac tr\u1ef1c, m\u1ed7i ban m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi. Khi n\u00e0o xa gi\u00e1 \u0111i tu\u1ea7n th\u00ec l\u1ea5y m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u1edf gi\u1eef kinh th\u00e0nh. L\u1ea1i th\u1ea5y \u0111\u00f3 l\u00e0 ch\u1ee9c th\u1ecb v\u1ec7 n\u00ean mi\u1ec5n cho vi\u1ec7c d\u1ef1 \u0111\u00ecnh ngh\u1ecb.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Ph\u1ea1m V\u0103n Qu\u1ef3nh l\u00e3nh Tr\u1ea5n th\u1ee7 B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 H\u1eefu nh\u1ea5t Th\u1ecb trung l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Nguy\u00ean l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 H\u1eefu nh\u1ea5t, Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 H\u1eadu nh\u1ea5t l\u00e0 Hu\u1ef3nh V\u0103n T\u1ea1i l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 H\u1eefu nh\u1ecb.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u1ef1ng \u0111\u1ec1n th\u1ea7n H\u00e0 B\u00e1. (\u0110\u1ec1n \u1edf x\u00e3 H\u00e0 Trung, m\u1ed7i n\u0103m sau t\u1ebf thu \u1edf mi\u1ebfu H\u1ed9i \u0111\u1ed3ng m\u1ed9t ng\u00e0y th\u00ec dinh th\u1ea7n Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c c\u1eed m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn t\u1ebf).<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Qu\u1ea3ng B\u00ecnh m\u1ed9 th\u00eam d\u00e2n ngo\u1ea1i t\u1ecbch bi\u00ean b\u1ed5 l\u00e0m hai \u0111\u1ed9i l\u00ednh kho, chia ban coi gi\u1eef.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u01b0\u1edfng H\u1eefu qu\u00e2n ki\u00eam gi\u00e1m qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch qu\u1eadn c\u00f4ng Ph\u1ea1m V\u0103n Nh\u01a1n ch\u1ebft. Vua r\u1ea5t th\u01b0\u01a1ng ti\u1ebfc. Sai Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00e0nh tr\u00f4ng coi vi\u1ec7c tang. V\u1eddi L\u1ec5 b\u1ed9 h\u1ecfi r\u1eb1ng: \u201c\u0110\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng \u0111\u1ea1i th\u1ea7n hu\u00e2n c\u1ef1u c\u00f9ng n\u01b0\u1edbc, c\u00f9ng vui khi nghe tin bu\u1ed3n th\u00ec ngh\u1ec9 ch\u1ea7u, l\u1ec5 \u0111\u1eddi x\u01b0a th\u1ebf n\u00e0o?\u201d. B\u1ed9 th\u1ea7n t\u00e2u r\u1eb1ng: \u201cVi\u1ec7c c\u0169 thu\u1ed9c v\u1ec1 \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng \u0111\u1eddi T\u1ed1ng th\u00ec ngh\u1ec9 ch\u1ea7u 7 ng\u00e0y, 5 ng\u00e0y, 3 ng\u00e0y, 1 ng\u00e0y kh\u00f4ng gi\u1ed1ng nhau. Duy n\u0103m H\u1ed3ng V\u0169 th\u1ee9 23 th\u00ec b\u00e0n \u0111\u1ecbnh ngh\u1ec9 ch\u1ea7u tr\u01b0\u1edbc sau g\u1ed3m 4 ng\u00e0y, xin d\u00f9ng ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u1ea5y\u201d. Vua khen ph\u1ea3i, ngh\u1ec9 ch\u1ea7u 3 ng\u00e0y cho 1.000 quan ti\u1ec1n, t\u1eb7ng Th\u00e1i b\u1ea3o th\u1ee5y l\u00e0 Trung hi\u1ebfn, sai quan d\u1ee5 t\u1ebf. Ng\u00e0y t\u00e1ng ngh\u1ec9 ch\u1ea7u 1 ng\u00e0y, sai ho\u00e0ng t\u1eed, ho\u00e0ng t\u00f4n \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0a \u0111\u00e1m. C\u00f4ng th\u1ea7n ch\u1ebft ngh\u1ec9 ch\u1ea7u b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb \u0111\u00f3. (V\u0103n Nh\u01a1n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi T\u1ed1ng S\u01a1n, n\u0103m Minh M\u1ec7nh th\u1ee9 5 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f2ng t\u1ef1 \u1edf Th\u1ebf mi\u1ebfu, n\u0103m 12 phong Ti\u00ean H\u01b0ng qu\u1eadn c\u00f4ng).<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ed5i \u0111\u1ecbnh ph\u00e9p \u0111o thuy\u1ec1n v\u1eadn t\u1ea3i. G\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00e1c h\u1ea1ng thuy\u1ec1n \u0111\u00f3ng thu\u1ebf c\u00f4ng t\u01b0 ph\u1ea7n nhi\u1ec1u gian tr\u00e1 \u0111\u1ec3 c\u1ea7u cho kh\u1ecfi ch\u1edf m\u00e0 thuy\u1ec1n th\u00ec s\u00e2u r\u1ed9ng c\u0169ng b\u1eb1ng c\u00e1c thuy\u1ec1n ch\u1edf. C\u00e1c \u0111\u1ed9i Tr\u01b0\u1eddng \u0110\u00e0 \u0111em l\u1ec7 \u1ea5y t\u00e2u b\u00e0y. B\u00e8n sai \u0111\u00ecnh th\u1ea7n b\u00e0n \u0111\u1ed5i ph\u00e9p \u0111o thuy\u1ec1n \u0111\u1ec3 thi h\u00e0nh. (Ph\u00e0m thuy\u1ec1n c\u00f4ng hay t\u01b0, b\u1ec1 ngang kh\u00f4ng \u0111\u1ea7y 5 th\u01b0\u1edbc tr\u1edf l\u00ean m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n thu\u1ebf mi\u1ec5n ch\u1edf th\u00ec cho c\u00e1c dinh tr\u1ea5n ph\u00e1i ng\u01b0\u1eddi \u0111i \u0111o l\u1ea1i. Ph\u00e9p \u0111o kh\u00f4ng k\u1ec3 v\u00e1n ch\u1eafn n\u01b0\u1edbc, c\u1ee9 t\u1eeb \u0111\u1ea7u gh\u00e9p \u0111\u1eb1ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u gh\u00e9p \u0111\u1eb1ng sau, \u0111o \u0111\u01b0\u1ee3c bao nhi\u00eau tr\u01b0\u1ee3ng th\u01b0\u1edbc l\u00e0 b\u1ec1 d\u00e0i; v\u1eabn chia \u0111\u00f4i l\u1ea5y gi\u1eefa l\u00e0m trung t\u00e2m, l\u1ea5y ch\u1ed7 trung t\u00e2m tr\u1eeb hai b\u00ean b\u1ea3n che t\u1eeb mi\u1ec7ng b\u1eb1ng tr\u1edf xu\u1ed1ng m\u1ed9t th\u01b0\u1edbc, \u0111o \u0111\u01b0\u1ee3c bao nhi\u00eau t\u1ea5c l\u00e0 s\u1ea1p ngang trung t\u00e2m, t\u1eeb s\u1ea1p ngang tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111o \u0111\u01b0\u1ee3c bao nhi\u00eau th\u01b0\u1edbc t\u1ea5c l\u00e0 b\u1ec1 s\u00e2u. C\u1ee9 theo ph\u00e9p \u0111o \u1ea5y l\u00e0m l\u1ec7 th\u01b0\u1eddng. \u0110o kh\u00f4ng \u0111\u00fang ph\u00e9p th\u00ec c\u00f3 t\u1ed9i. H\u1ea1n trong hai th\u00e1ng th\u00ec xong. Thuy\u1ec1n n\u00e0o tr\u00fang v\u00e0o l\u1ec7 thu\u1ebf hay l\u1ec7 ch\u1edf th\u00ec t\u00f9y theo t\u1eebng h\u1ea1ng t\u00e2u l\u00ean, c\u1ea5p cho thuy\u1ec1n b\u00e0i, c\u00f2n thuy\u1ec1n n\u00e0o kh\u00f4ng \u0111\u1ea7y 5 th\u01b0\u1edbc tr\u1edf xu\u1ed1ng th\u00ec l\u00e0m s\u1ed5 ri\u00eang).<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh l\u1ec7 ch\u1edf cho thuy\u1ec1n ngh\u1ec1 c\u00e1. theo l\u1ec7 c\u0169, thuy\u1ec1n ngh\u1ec1 c\u00e1 b\u1ec1 ngang t\u1eeb 5 th\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn 9 th\u01b0\u1edbc 9 t\u1ea5c th\u00ec n\u1ed9p thu\u1ebf m\u00e0 mi\u1ec5n ch\u1edf. \u0110\u1ebfn nay qu\u1ea3n Tr\u01b0\u1eddng \u0110\u00e0 l\u00e0 T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc Ngo\u1ea1n v\u00e0 Tr\u1ea7n V\u0103n Tu\u1ea5n ph\u00e1i ng\u01b0\u1eddi \u0111i \u0111o l\u1ea1i c\u00e1c thuy\u1ec1n, th\u1ea5y s\u1ea1p ngang thuy\u1ec1n c\u00f3 h\u01a1i l\u1edbn , h\u1ecfi ra th\u00ec ch\u1ee7 thuy\u1ec1n c\u0169ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111i bu\u00f4n m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111i \u0111\u00e1nh c\u00e1. Vua nghe, n\u00f3i r\u1eb1ng: \u201cThuy\u1ec1n ngh\u1ec1 c\u00e1 mi\u1ec5n cho v\u1eadn t\u1ea3i, v\u00ec l\u00e0 chuy\u00ean ngh\u1ec1 \u0111\u00e1nh c\u00e1, nay \u0111\u00e3 \u0111i bu\u00f4n m\u00e0 mi\u1ec5n v\u1eadn t\u1ea3i th\u00ec so v\u1edbi thuy\u1ec1n h\u1ed9 kh\u00e1c ch\u1eb3ng l\u00e0 b\u00ean n\u1eb7ng b\u00ean nh\u1eb9 sao?\u201d. B\u00e8n sai c\u00e1c dinh tr\u1ea5n l\u1ea5y ph\u00e9p \u0111\u1ecbnh m\u00e0 \u0111o l\u1ea1i, ph\u00e0m thuy\u1ec1n ngang 7 th\u01b0\u1edbc tr\u1edf xu\u1ed1ng m\u00e0 ch\u1ee7 thuy\u1ec1n l\u00e0m ngh\u1ec1 c\u00e1, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi man tr\u01b0\u1edfng (1. Man tr\u01b0\u1edfng: T\u1ee9c tr\u01b0\u1edfng v\u1ea1n&nbsp; ) nh\u1eadn th\u1ef1c, th\u00ec v\u1eabn cho n\u1ed9p thu\u1ebf m\u00e0 mi\u1ec5n ch\u1edf, c\u00f2n thuy\u1ec1n ngang 7 th\u01b0\u1edbc tr\u1edf xu\u1ed1ng m\u00e0 ch\u1ee7 thuy\u1ec1n l\u00e0m ngh\u1ec1 bu\u00f4n, ho\u1eb7c thuy\u1ec1n h\u01a1i l\u1edbn ngang t\u1eeb 7&nbsp; th\u01b0\u1edbc 1 t\u1ea5c \u0111\u1ebfn 9 th\u01b0\u1edbc 9 t\u1ea5c, th\u00ec \u0111\u1ec1u t\u00f9y h\u1ea1ng m\u00e0 ch\u1ecbu v\u1eadn t\u1ea3i nh\u01b0 l\u1ec7.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u1ea5p t\u1ef1 \u0111i\u1ec1n cho nh\u00e0 th\u1edd An Qu\u00e1n. (\u0110\u1ec1n th\u1edd t\u1ed5 ba \u0111\u1eddi c\u1ee7a T\u1ed1ng qu\u1ed1c c\u00f4ng phu nh\u00e2n L\u00ea th\u1ecb). Sai L\u01b0u th\u1ee7 Qu\u1ea3ng Nam l\u00e0 Tr\u1ea7n \u0110\u0103ng Long chi ti\u1ec1n kho 3 v\u1ea1n quan, b\u1ea1c 3.000 l\u1ea1ng m\u00e0 mua ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, thu l\u1ee3i h\u1eb1ng n\u0103m chi vi\u1ec7c th\u1edd c\u00fang.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u1edf ru\u1ed9ng d\u00e2n An C\u1ef1u l\u00e0m v\u01b0\u1eddn c\u00f4ng, sai dinh th\u1ea7n Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c chi ti\u1ec1n tr\u1ea3 l\u1ea1i cho d\u00e2n.<\/p>\n\n\n\n<p>Tham hi\u1ec7p Ngh\u1ec7 An l\u00e0 Phan Ti\u1ebfn Tu\u1ea5n ch\u1ebft ; l\u1ea5y Tri ph\u1ee7 \u0110\u1ee9c Quang l\u00e0 Nguy\u1ec5n Khoa H\u1ea3o l\u00e0m Tham hi\u1ec7p Ngh\u1ec7 An.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00f9a \u0111\u00f4ng, th\u00e1ng 10, ng\u00e0y m\u1ed3ng 1, t\u1ebf \u0111\u00f4ng h\u01b0\u1edfng.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh l\u1ec7 \u0111\u1ee9ng t\u00ean trong ch\u01b0\u01a1ng s\u1edb. Vua d\u1ee5 b\u1ea7y t\u00f4i r\u1eb1ng: \u201cCh\u00ednh danh l\u00e0 vi\u1ec7c \u0111\u1ea7u c\u1ee7a ch\u00ednh tr\u1ecb. G\u1ea7n \u0111\u00e2y nh\u1eefng ch\u01b0\u01a1ng t\u1ea5u \u1edf trong ngo\u00e0i, c\u00f3 c\u00e1i ch\u1ec9 ghi quan t\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng, so v\u1edbi c\u00e1i ngh\u0129a tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t vua b\u1ec1 t\u00f4i ph\u1ea3i x\u01b0ng t\u00ean th\u00ec ch\u01b0a \u0111\u00fang. L\u1ea1i c\u00f3 t\u00ean ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eb7t b\u1eb1ng ti\u1ebfng n\u00f4m r\u1ea5t l\u00e0 qu\u00ea m\u00f9a. T\u1eeb nay ch\u01b0\u01a1ng s\u1edb s\u1ed5 s\u00e1ch, ch\u1ed7 ch\u00e9p quan ch\u1ee9c ph\u1ea3i bi\u00ean r\u00f5 quan h\u00e0m v\u00e0 h\u1ecd t\u00ean; ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n th\u00ec nam x\u01b0ng l\u00e0 danh, n\u1eef x\u01b0ng l\u00e0 th\u1ecb (Nh\u01b0 danh Gi\u00e1p l\u00e0 Tr\u1ea7n V\u0103n Gi\u00e1p, th\u1ecb \u1ea5t l\u00e0 L\u00fd Th\u1ecb \u1ea5t), l\u1eddi t\u1ee5c \u0111\u1ec1u c\u1ea5m.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho thu\u1ebf bi\u1ec7t n\u1ea1p th\u1ea3m c\u00f9 du \u1edf Ph\u00fa Y\u00ean chia l\u00e0m ba h\u1ea1ng m\u00e0 n\u1ed9p thay b\u1eb1ng ti\u1ec1n. (H\u1ea1ng nh\u1ea5t m\u1ed9t \u0111\u00f4i ba quan ti\u1ec1n, h\u1ea1ng nh\u00ec 2 quan 5 ti\u1ec1n, h\u1ea1ng ba 2 quan).<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1ea3 tham tri L\u1ea1i b\u1ed9 l\u00e0 Ph\u1ea1m Quang Tri\u1ec7t \u0111i\u1ec1u tr\u1ea7n ba vi\u1ec7c: ) Xin sai h\u1eefu ty \u0111\u1ec1u c\u1eed ng\u01b0\u1eddi m\u00ecnh bi\u1ebft.) Xin l\u1ea5y hi\u1ebfu li\u00eam \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh m\u00e0 d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi.) Xin t\u0103ng th\u00eam thu\u1ebf kh\u00f3a v\u00e0 l\u00e0m l\u1ee3i cho d\u00e2n sinh. S\u1edb d\u00e2ng l\u00ean. Sai \u0111\u00ecnh th\u1ea7n ch\u00e2m ch\u01b0\u1edbc b\u00e0n b\u1ea1c \u0111\u1ec3 thi h\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ea3 cho l\u00ednh m\u1edbi k\u00e9n \u1edf \u0111\u1ed3n \u0111i\u1ec1n Gia \u0110\u1ecbnh v\u1ec1 l\u00e0m ru\u1ed9ng. Ch\u00e1nh ph\u00f3 qu\u1ea3n c\u01a1 v\u00e0 cai \u0111\u1ed9i \u0111\u1ec1u r\u00fat v\u1ec1 th\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p>Gia \u0110\u1ecbnh b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea3ng c\u01b0\u1edbp c\u00f3 \u0111\u1ee9a 14 tu\u1ed5i. Khi \u00e1n d\u00e2ng l\u00ean vua th\u01b0\u01a1ng l\u00e0 tr\u1ebb con b\u1ecb \u00e9p bu\u1ed9c l\u00e0m theo, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t sai \u0111\u00e1nh 100 roi r\u1ed3i tha.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y T\u1ea3 tham tri L\u1ec5 b\u1ed9 l\u00e0 Tr\u1ea7n Quang T\u0129nh l\u00e0m H\u1eefu tham tri Binh b\u1ed9.<\/p>\n\n\n\n<p>Chu\u1ea9n \u0111\u1ecbnh ng\u00e0y \u0111\u00ecnh ngh\u1ecb, c\u1ee9 m\u1edd s\u00e1ng th\u00ec h\u1ecdp, ai tr\u00e1i th\u00ec x\u1eed t\u1ed9i vi ch\u1ebf.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u1ee5 b\u1ea7y t\u00f4i r\u1eb1ng: \u201cVi\u1ec7c h\u00ecnh ng\u1ee5c l\u00e0 m\u1ea1ng l\u1edbn c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1, s\u1ed1ng ch\u1ebft l\u00e0 \u1edf \u0111\u00f3, cho n\u00ean s\u00e1ch th\u00ec ch\u00e9p c\u00f3 n\u0103m ph\u00e9p nghe (1. N\u0103m ph\u00e9p nghe: T\u1ee9c ng\u0169 th\u00ednh, h\u00ecnh quan l\u1ea5y n\u0103m c\u00e1ch x\u00e9t l\u00e0 x\u00e9t l\u1eddi n\u00f3i, n\u00e9t m\u1eb7t, h\u01a1i th\u1edf, tai v\u00e0 m\u1eaft, \u0111\u1ec3 bi\u1ebft t\u00ecnh d\u00e2n (Chu l\u1ec5) ) \u0111\u1ec3 x\u00e9t t\u00ecnh l\u00fd c\u1ee7a nh\u00e2n d\u00e2n,&nbsp; l\u1ec7nh th\u00ec ch\u00e9p m\u1ed7i vi\u1ec7c ph\u1ea3i x\u00e9t ba l\u1ea7n \u0111\u1ec3 \u0111\u1ebfn r\u00f5 r\u1ec7t v\u00e0 tin ch\u1eafc. Tr\u1eabm \u0111\u1ed1i v\u1edbi h\u1ed3 s\u01a1 c\u1ee7a b\u1ed9 H\u00ecnh t\u00e2u l\u00ean, hai ba l\u1ea7n xem x\u00e9t m\u00e0 c\u00f2n s\u1ee3 ch\u01b0a \u0111\u00fang, h\u1eb1ng mu\u1ed1n m\u1edf r\u1ed9ng l\u1eddi b\u00e0n \u0111\u1ec3 mong vi\u1ec7c h\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng b\u1eb1ng. T\u1eeb nay \u00e1n n\u1eb7ng th\u00ec tr\u01b0\u1edbc do b\u1ed9 H\u00ecnh x\u00e9t x\u1eed, \u0111\u00ecnh th\u1ea7n h\u1ed9i \u0111\u1ed3ng duy\u1ec7t l\u1ea1i, h\u00e0ng v\u0103n t\u1eeb Tham tri \u0111\u1ebfn Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, h\u00e0ng v\u00f5 t\u1eeb Ph\u00f3 th\u1ed1ng ch\u1ebf \u0111\u1ebfn Ch\u01b0\u1edfng qu\u00e2n, l\u1ea5y th\u1ee9 t\u1ef1 m\u00e0 n\u00f3i tr\u01b0\u1edbc, b\u00e0n lu\u1eadn gi\u1ed1ng nhau hay kh\u00e1c nhau \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i t\u00e2u l\u00ean \u0111\u1ee3i tr\u1eabm quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh;&nbsp; c\u00f3 vi\u1ec7c \u0111\u01b0a xu\u1ed1ng cho b\u00e0n v\u00e0 c\u00f3 \u0111\u01a1n t\u00e2u c\u1ee7a nh\u00e2n d\u00e2n c\u0169ng nh\u01b0 th\u1ebf\u201d. L\u1ea1i d\u1ee5 b\u1ed9 H\u00ecnh r\u1eb1ng: \u201cTrong khi \u0111o\u00e1n ng\u1ee5c, tr\u1eabm ho\u1eb7c nh\u00e2n gi\u1eadn m\u00e0 l\u00e0m qu\u00e1 n\u1eb7ng, b\u1ecdn khanh l\u00ean gi\u1eef ph\u00e9p m\u00e0 c\u1ee9 vi\u1ec7c n\u00f3i, n\u1ebfu kh\u00f4ng n\u00f3i s\u1ebd c\u00f3 l\u1ed7i\u201d,<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Ngh\u1ec7 An tri\u1ec7t b\u1ecf kho \u0110\u1ea1i N\u1ea1i; ti\u1ec1n th\u00f3c \u1edf Th\u1ea1ch H\u00e0 h\u1eb1ng n\u0103m n\u1ed9p v\u00e0o kho tr\u1ea5n. D\u00e2n ph\u1ee5 gi\u1eef kho th\u00ec k\u00e9n l\u00e0m l\u00ednh nh\u01b0 l\u1ec7.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00e2n bi\u1ec7t n\u1ea1p thu\u1ebf g\u1ed7 lim x\u00e3 T\u00ecnh Di\u1ec7m tr\u1ea5n Ngh\u1ec7 An \u0111em b\u1ea1c kh\u1ea5n v\u1edbi thu\u1ed9c l\u1ea1i \u0111\u1ec3 c\u1ea7u tha \u0111\u00f2i ri\u1ebft. Thu\u1ed9c l\u1ea1i b\u1eaft \u0111em t\u1ed1 c\u00e1o, tr\u1ea5n th\u1ea7n t\u00e2u xin tr\u1ecb t\u1ed9i. Vua d\u1ee5 r\u1eb1ng: \u201cD\u00e2n t\u00ecnh b\u00e1ch thi\u1ebft, \u0111\u1ed9ng vi\u1ec7c l\u00e0 c\u1ea7u xin, ng\u01b0\u1eddi tr\u00f4ng coi ch\u1eafc l\u00e0 kh\u00f4ng qu\u1ea5y r\u1ed1i sao?\u201d. Sai \u0111em b\u1ea1c tr\u1ea3 l\u1ea1i d\u00e2n m\u00e0 tha t\u1ed9i. D\u00e2n c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u00ecnh nguy\u1ec7n \u0111i l\u00ednh \u0111\u1ec3 tr\u1eeb thu\u1ebf g\u1ed7 th\u00ec t\u00e2u l\u00ean ngay.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u1eafc r\u1eb1ng t\u1eeb nay ho\u00e0ng t\u1eed ho\u00e0ng t\u00f4n v\u00e0o ch\u1ea7u ph\u1ea3i c\u00f3 n\u1ed9i gi\u00e1m truy\u1ec1n l\u1ec7nh m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o. Ng\u01b0\u1eddi theo h\u1ea7u ch\u1ec9 h\u1ea1n 5 ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 H\u00ecnh b\u1ed9 l\u00e0 Ph\u1ea1m Nh\u01b0 \u0110\u0103ng th\u1ea5y nh\u1eefng thuy\u1ec1n v\u1eadn t\u1ea3i l\u00e0m hao m\u1ea5t l\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc, t\u00e2u xin \u0111\u00ecnh c\u1ea5p s\u1ed1 th\u00f3c g\u1ea1o thu\u00ea.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua n\u00f3i: \u201cT\u1ed9i th\u00ec \u0111\u00e3 c\u00f3 \u00e1n nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh, c\u00f2n c\u00f4ng thu\u00ea th\u00ec sao l\u1ea1i ti\u1ebfc \u0111\u01b0\u1ee3c\u201d. Sai c\u1ea5p cho.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 11, cho Th\u00e1i b\u1ea3o qu\u1eadn c\u00f4ng Nguy\u1ec5n V\u0103n Tr\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c li\u1ec7t th\u1edd \u1edf mi\u1ebfu c\u00f4ng th\u1ea7n trung h\u01b0ng.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh qu\u00e2n ch\u00ednh \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh. (Ph\u00e0m l\u00ednh m\u1edbi k\u00e9n, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00eau s\u00e1ch x\u00e3 d\u00e2n ph\u1ee5 d\u01b0\u1ee1ng. Ng\u01b0\u1eddi qu\u1ea3n su\u1ea5t kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c sai vi\u1ec7c ri\u00eang v\u00e0 qu\u1ea5y nhi\u1ec5u, c\u00f9ng nh\u00e2n vi\u1ec7c c\u00f4ng m\u00e0 thu g\u00f3p. Nh\u01b0 x\u00e3 d\u00e2n c\u00f3 b\u1ecb qu\u1ea3n su\u1ea5t qu\u1ea5y ri\u00eang th\u00ec cho t\u1ed1 c\u00e1o v\u1edbi quan s\u1edf t\u1ea1i \u0111\u1ec3 x\u00e9t x\u1eed. Binh l\u00ednh b\u1ecf h\u00e0ng ng\u0169 m\u00e0 tr\u1ed1n \u0111i, m\u1ed9t l\u1ea7n th\u00ec \u0111\u00e1nh 50 roi, l\u1ea7n sau \u0111\u00e1nh 70 roi, l\u1ea7n n\u1eefa th\u00ec x\u1eed t\u1eed. C\u00f2n nh\u01b0 \u0111\u1ebfn k\u1ef3 \u0111\u1ed5i th\u00fa, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u01a1ng ban m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn th\u00ec ch\u1eadm m\u1ed9t ng\u00e0y \u0111\u00e1nh 30 roi, m\u1ed7i ng\u00e0y th\u00eam m\u1ed9t b\u1ef1c, t\u1ed9i ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn 100 roi l\u00e0 c\u00f9ng).<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho qu\u1ea3n c\u01a1 cai \u0111\u1ed9i \u1edf c\u00e1c tr\u1ea5n \u0111\u1ea1o thu\u1ed9c Gia \u0110\u1ecbnh m\u1ed9 d\u00e2n ngo\u1ea1i t\u1ecbch l\u00e0m l\u00ednh theo h\u1ea7u, qu\u1ea3n c\u01a1 7 ng\u01b0\u1eddi, ph\u00f3 qu\u1ea3n c\u01a1 5 ng\u01b0\u1eddi, cai \u0111\u1ed9i 3 ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n\n\n\n<p>Ngh\u1ec7 An c\u00f3 d\u1ecbch.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh l\u1ec7 ph\u00e2n x\u1eed nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi bi\u1ec1n binh ng\u01b0\u1eddi T\u1ed1ng S\u01a1n ph\u1ea1m t\u1ed9i.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua d\u1ee5 b\u1ed9 H\u00ecnh r\u1eb1ng: \u201cBi\u1ec1n binh ng\u01b0\u1eddi T\u1ed1ng S\u01a1n l\u00e0 d\u00f2ng d\u00f5i nh\u1eefng nh\u00e0 c\u00f3 c\u00f4ng v\u1edbi tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c k\u00e9n l\u00e0m t\u00fac v\u1ec7, \u0111\u1ed1i v\u1edbi ph\u00e1p lu\u1eadt n\u00ean v\u00ec t\u00ecnh m\u00e0 gi\u1ea3m nh\u1eb9. K\u1ebb n\u00e0o c\u00f3 ph\u1ea1m t\u1ed9i l\u01b0u \u0111\u1ed3 tr\u01b0\u1ee3ng th\u00ec \u0111\u1ec1u cho kh\u1ecfi th\u00edch ch\u1eef, duy c\u00f3 ph\u1ea1m c\u00e1c t\u1ed9i \u0103n c\u01b0\u1edbp l\u1eeba \u0111\u1ea3o, \u0111\u00f3 l\u00e0 h\u1ea1ng ng\u01b0\u1eddi v\u00f4 li\u00eam s\u1ec9, th\u00ec v\u1eabn theo lu\u1eadt m\u00e0 th\u00edch ch\u1eef. Ch\u00e9p l\u00e0m l\u1ec7\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1ea3 th\u1ed1ng ch\u1ebf Th\u1ecb trung l\u00e0 Hu\u1ef3nh C\u00f4ng L\u00fd xin m\u1ed9 d\u00e2n ngo\u1ea1i t\u1ecbch \u1edf B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh l\u1eadp l\u00e0m \u0111\u1ed9i Th\u00e1i h\u01b0\u01a1ng, h\u1eb1ng n\u0103m n\u1ed9p tr\u1ea7m h\u01b0\u01a1ng m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 1 c\u00e2n. Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua b\u1ea3o Tham tri Nguy\u1ec5n H\u1eefu Th\u1eadn r\u1eb1ng: \u201cX\u00e9t c\u00f4ng c\u00e1c huy\u1ec7n l\u1ec7nh r\u1ea5t kh\u00f3. Thu\u1ebf m\u00e1 \u0111\u1ec3 thi\u1ebfu th\u00ec x\u1eed t\u1ed9i th\u1ebf n\u00e0o?\u201d. Th\u01b0a r\u1eb1ng: \u201cNg\u1ea1ch thu\u1ebf trong h\u1ea1t xin chia l\u00e0m 10 th\u00e0nh, thi\u1ebfu 1 th\u00e0nh tr\u1edf l\u00ean th\u00ec y ph\u00e9p lu\u1eadn t\u1ed9i, n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn 1 th\u00e0nh th\u00ec mi\u1ec5n t\u1ed9i\u201d. Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i.<\/p>\n\n\n\n<p>Quan B\u1eafc Th\u00e0nh t\u00e2u n\u00f3i: \u201cPh\u1ee7 Tam \u0110\u1edbi tr\u1ea5n S\u01a1n T\u00e2y s\u1ed1 \u0111inh \u0111i\u1ec1n nhi\u1ec1u, m\u1ed9t vi\u00ean tri ph\u1ee7 s\u1ee3 l\u00e0m kh\u00f4ng h\u1ebft vi\u1ec7c, xin \u0111\u1eb7t th\u00eam m\u1ed9t vi\u00ean tri ph\u1ee7 n\u1eefa \u0111\u1ec3 c\u00f9ng l\u00e0m vi\u1ec7c ph\u1ee7\u201d. Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai l\u1ea5y \u0111\u1ea5t Tam \u0110\u1ed9c [Ba Ng\u00f2i] tr\u1ea5n B\u00ecnh H\u00f2a l\u00e0m n\u01a1i \u0111\u00e0y t\u00f9 \u00e1n l\u01b0u. H\u1ea1 l\u1ec7nh cho tr\u1ea5n th\u1ea7n ch\u1ecdn n\u01a1i th\u1ee7y th\u1ed5 h\u01a1i l\u00e0nh v\u00e0 c\u00f3 \u0111\u1ecba l\u1ee3i c\u00f3 th\u1ec3 nh\u1edd&nbsp; m\u00e0 l\u00e0m \u0103n th\u00ec cho d\u1ef1ng nh\u00e0 tranh cho \u1edf.<\/p>\n\n\n\n<p>Qu\u1ea3ng Nam c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c l\u1ea1i tu\u1ed5i 70 ph\u1ea1m t\u1ed9i xuy (b\u1ecb \u0111\u00e1nh roi). \u00e1n d\u00e2ng l\u00ean. Vua b\u1ea3o b\u1ed9 H\u00ecnh r\u1eb1ng: \u201cTheo lu\u1eadt th\u00ec ng\u01b0\u1eddi 70 tu\u1ed5i th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c ngh\u1ec9 vi\u1ec7c\u201d. B\u00e8n h\u1ea1 l\u1ec7nh b\u00e3i d\u1ecbch v\u00e0 mi\u1ec5n \u0111\u00e1nh roi.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua th\u1ea5y d\u00e2n Gia \u0110\u1ecbnh nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi sang ng\u1ee5 \u1edf Ch\u00e2n L\u1ea1p, s\u1ee3 l\u00e0m kh\u1ed5 cho d\u00e2n Phi\u00ean, b\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu d\u1ee5 vua Phi\u00ean l\u00e0 N\u1eb7c Ch\u0103n r\u1eb1ng: \u201cN\u01b0\u1edbc ng\u01b0\u01a1i \u0111\u1eddi l\u00e0m phi\u00ean th\u1ea7n, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh h\u1eb1ng lo v\u1ed7 v\u1ec1, v\u1ed1n mu\u1ed1n cho d\u00e2n ng\u01b0\u01a1i an c\u01b0 l\u1ea1c nghi\u1ec7p, chung h\u01b0\u1edfng th\u00e1i b\u00ecnh. Nay nghe d\u00e2n H\u00e1n [Vi\u1ec7t] c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi tr\u1ed1n \u1edf n\u01b0\u1edbc ng\u01b0\u01a1i. B\u1ecdn \u1ea5y \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00eau l\u1ed5ng kh\u00f4ng ch\u0103m lo ngh\u1ec1 nghi\u1ec7p, d\u00e2n n\u01b0\u1edbc ng\u01b0\u01a1i \u1edf l\u1eabn c\u00f9ng h\u1ecd ch\u1eafc l\u00e0 kh\u1ed5 l\u1eafm. N\u00ean ta l\u1ec7nh cho c\u00e1c \u1ed1c nha x\u00e9t trong b\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 thu\u1ed9c hai \u0111\u1ed9i C\u01b0\u1eddng b\u1ed9, An b\u1ed9 v\u00e0 l\u00e0 l\u00ednh b\u1ea3o h\u1ed9 th\u00ec \u0111u\u1ed5i v\u1ec1 h\u1ebft. L\u1ea1i qu\u00e2n v\u00e0 d\u00e2n \u0111\u1ebfn bu\u00f4n \u1edf Nam Vang ph\u1ea3i c\u00f3 b\u1eb1ng do th\u00e0nh c\u1ea5p, b\u1ea3o h\u1ed9 v\u00e0 quan c\u00e1c tr\u1ea5n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 ti\u1ec7n c\u1ea5p gi\u1ea5y th\u00f4ng h\u00e0nh\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng h\u1eb1ng n\u0103m ti\u1ebfn th\u00fa r\u1eebng. Vua b\u1ea3o b\u1ed9 L\u1ec5 r\u1eb1ng: \u201cNh\u1eefng ng\u00e0y k\u1ef5 c\u00e1c th\u00e1nh ph\u1ea3i d\u00e2ng ti\u1ebfn c\u00e1c v\u1eadt th\u1ebf l\u00e0 l\u1ec5 \u0111\u1ea5y. Cho n\u00ean c\u00f3 v\u01b0\u1eddn nu\u00f4i th\u00fa v\u1eadt \u0111\u1ec3 cung vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1. V\u1eady h\u1ea1 l\u1ec7nh cho c\u00e1c th\u00e0nh dinh tr\u1ea5n \u0111\u1ec1u d\u00e2ng th\u00fa r\u1eebng, h\u1eb1ng n\u0103m c\u00f9ng k\u1ef3 v\u1eadn t\u1ea3i ch\u1edf v\u1ec1, c\u00f3 th\u1ee9 g\u00ec th\u00ec d\u00e2ng th\u1ee9 \u1ea5y, \u0111\u1eebng b\u1eaft \u00e9p d\u00e2n\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho c\u00e1c ho\u00e0ng t\u1eed m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t th\u1edbt voi.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u01b0\u1eddi Thanh \u0111\u01b0a cai \u0111\u1ed9i Nguy\u1ec5n V\u0103n M\u00e2n v\u00e0 nh\u1eefng binh l\u00ednh b\u1ecb b\u00e3o 50 ng\u01b0\u1eddi tr\u1edf v\u1ec1. B\u1ecdn V\u0103n M\u00e2n \u0111i ch\u1edf g\u1ed7 \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh, g\u1eb7p b\u00e3o ph\u1ea3i d\u1ea1t \u0111\u1eadu v\u00e0o Nhai Ch\u00e2u n\u01b0\u1edbc Thanh, T\u1ed5ng \u0111\u1ed1c n\u01b0\u1edbc Thanh sai ng\u01b0\u1eddi th\u00f4ng ng\u00f4n l\u00e0 L\u01b0u Gia Khu \u0111\u01b0a v\u1ec1. Khi t\u1edbi Kinh, vua tri\u1ec7u \u0111\u1ebfn h\u1ecfi th\u0103m v\u1ec1 d\u00e2n v\u1eadt Nhai Ch\u00e2u, cho Gia Khu 20 l\u1ea1ng b\u1ea1c v\u00e0 b\u1ea3o v\u1ec1.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua t\u1eebng c\u00f9ng b\u1ea7y t\u00f4i b\u00e0n v\u1ec1 thi\u00ean v\u0103n, b\u1ea3o Tr\u1ecbnh Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c v\u00e0 Nguy\u1ec5n H\u1eefu Th\u1eadn r\u1eb1ng: \u201cNg\u00e0y m\u1ed3ng 1 v\u00e0 ng\u00e0y r\u1eb1m m\u00e0 c\u00f3 thi\u00ean bi\u1ebfn th\u00ec n\u00ean b\u00e3i vi\u1ec7c ch\u1ea7u m\u1eebng y\u1ebfn h\u01b0\u1edfng, \u0111\u1ec3 t\u1ecf \u00fd s\u1ee3 h\u00e3i tu t\u1ec9nh\u201d. H\u1eefu Th\u1eadn nh\u00e2n \u0111\u00f3 t\u00e2u r\u1eb1ng: \u201cTh\u1ea7n suy t\u00ednh thi\u00ean t\u01b0\u1ee3ng, \u0111\u1ebfn ng\u00e0y m\u1ed3ng 1, th\u00e1ng 4 v\u00e0 th\u00e1ng 10 n\u0103m \u0110inh s\u1eedu \u0111\u1ec1u c\u00f3 nh\u1eadt th\u1ef1c\u201d. Vua n\u00f3i r\u1eb1ng : \u201cN\u1ebfu qu\u1ea3 c\u00f3 th\u1eadt th\u00ec \u0111\u1ea1i l\u1ec5 t\u1ebf h\u01b0\u1edfng \u1edf Th\u00e1i mi\u1ebfu c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ed5i gi\u1edd kh\u00e1c\u201d. L\u1ea1i b\u00e0n \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea1o Thi\u00ean ch\u00faa c\u1ee7a T\u00e2y D\u01b0\u01a1ng,&nbsp; Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u1eafng t\u00e2u n\u00f3i: \u201cThi\u00ean ch\u00faa ra \u0111\u1eddi t\u1edbi nay \u0111\u00e3 1815 n\u0103m\u201d. Vua sai Nguy\u1ec5n H\u1eefu Th\u1eadn t\u00ednh th\u1eed, th\u00ec nh\u1eb1m n\u0103m Nguy\u00ean Th\u1ee7y th\u1ee9 1 \u0111\u1eddi H\u00e1n B\u00ecnh \u0111\u1ebf l\u00e0 n\u0103m T\u00e2n d\u1eadu.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 12, ng\u00e0y T\u00e2n h\u1ee3i m\u1ed3ng 1, tr\u1eddi m\u01b0a to, sai \u0111\u1ed5i l\u1ea5y ng\u00e0y \u1ea5t m\u00e3o vua ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n ban l\u1ecbch.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai B\u1eafc Th\u00e0nh bi\u00ean b\u1ecdn t\u1ed9i ph\u1ea1m ra th\u00fa h\u01a1n 60 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m ngh\u0129a binh.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Trung nh\u1ea5t Th\u1ecb trung l\u00e0 Tr\u1ea7n V\u0103n C\u01b0\u1eddng l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Ti\u1ec1n nh\u1ecb, Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Ti\u1ec1n nh\u1ea5t l\u00e0 Th\u00e1i Ng\u1ecdc B\u1ea1ch l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Ti\u1ec1n nh\u1ea5t, Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 T\u1ea3 nh\u1ea5t l\u00e0 L\u00ea Ph\u01b0\u1edbc H\u1eadu l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Ki\u1ec7n v\u00f5 Th\u1ecb n\u1ed9i.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u1ea5n ph\u1ee7 S\u01a1n Nam h\u1ea1 l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Hi\u1ebfn, tr\u1ea5n th\u1ee7 S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 L\u00ea C\u00f4ng L\u00fd, Ph\u00f3 qu\u1ea3n th\u1eadp c\u01a1 Uy th\u1eafng H\u1eadu qu\u00e2n l\u00e0 H\u1ed3 V\u0103n \u0110\u1ee9c, Ph\u00f3 th\u1ed1ng Trung \u0111\u1ed3n l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Tam, xin m\u1ed9 d\u00e2n ngo\u1ea1i t\u1ecbch l\u1eadp l\u00e0m c\u00e1c \u0111\u1ed9i Ti\u1ec1n thu\u1eadn, H\u1eadu v\u00f5, Tuy\u00ean uy, H\u1eadu b\u1ea3o. Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ed1c h\u1ecdc Qu\u1ed1c T\u1eed Gi\u00e1m l\u00e0 Nguy\u1ec5n Vi\u1ebft \u01afng tu\u1ed5i gi\u00e0 v\u1ec1 h\u01b0u tr\u00ed. Cho l\u01b0\u01a1ng m\u1ed7i th\u00e1ng 2 quan ti\u1ec1n 2 ph\u01b0\u01a1ng g\u1ea1o.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1eadp c\u1ee5c H\u1ed9i th\u00e0nh. Sai gi\u00e1m th\u00e0nh \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng l\u00e0 \u0110\u1ed7 Ph\u01b0\u1edbc Th\u1ecbnh m\u1ed9 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n 10 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e9o v\u1ebd sung v\u00e0o.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh l\u1ec7 c\u1ea5p tu\u1ea5t cho quan v\u00e0 binh b\u1ecb n\u1ea1n b\u00e3o. Ph\u00e0m ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb b\u00e3o kh\u00f4ng k\u1ec3 c\u00f2n m\u1ea5t, cai \u0111\u1ed9i \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p ti\u1ec1n 30 quan, ph\u00f3 \u0111\u1ed9i 20 quan, \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng 15 quan, binh l\u00ednh 10 quan, \u0111\u1ec1u c\u1ea5p cho gia \u0111\u00ecnh.<\/p>\n\n\n\n<p>Ban m\u0169 \u00e1o cho cai \u0111\u1ed9i Th\u1ecb trung v\u00e0 Th\u1ecb n\u1ed9i.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y Qu\u00fd h\u1ee3i, sai ho\u00e0ng t\u1eed y\u1ebft l\u0103ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y Gi\u00e1p t\u00fd, t\u1ebf Ch\u1ea1p.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u1eeda c\u1ed1ng n\u01b0\u1edbc huy\u1ec7n Nam Xang. Huy\u1ec7n Nam Xang c\u00f3 b\u1ea3y t\u1ed5ng b\u1ed1n m\u1eb7t gi\u00e1p s\u00f4ng, trong c\u00f3 s\u00f4ng nh\u1ecf g\u1ecdi l\u00e0 Long Xuy\u00ean th\u00f4ng v\u1edbi s\u00f4ng c\u00e1i, tr\u01b0\u1edbc c\u00f3 \u0111\u00ea, \u0111\u00ea h\u1ecfng b\u00e8n x\u00e2y c\u1ed1ng \u1edf gi\u1eefa x\u00e3 M\u1ea1nh Kh\u00ea v\u00e0 x\u00e3 Cao \u0110\u00e0. \u0110\u1ebfn nay c\u1ed1ng \u1ea5y c\u0169ng h\u1ecfng. Th\u00e0nh th\u1ea7n t\u00e2u l\u00ean. H\u1ea1 l\u1ec7nh \u0111\u1ebfn xem ch\u1ed7 \u1ea5y. Th\u00e0nh th\u1ea7n t\u00e2u r\u1eb1ng ru\u1ed9ng b\u1ea3y t\u1ed5ng \u1ea5y n\u1eeda chi\u00eam n\u1eeda m\u00f9a, \u0111\u00ea ch\u1eafn n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i th\u00ec ti\u1ec7n cho v\u1ee5 chi\u00eam m\u00e0 kh\u00f4ng ti\u1ec7n cho v\u1ee5 m\u00f9a, c\u00f3 c\u1ed1ng th\u00ec t\u00f9y ti\u1ec7n ch\u1ee9a n\u01b0\u1edbc th\u00e1o n\u01b0\u1edbc, chi\u00eam m\u00f9a \u0111\u1ec1u l\u1ee3i c\u1ea3 hai, xin theo \u00fd nguy\u1ec7n c\u1ee7a d\u00e2n m\u00e0 s\u1eeda c\u1ed1ng. Chi ti\u1ec1n kho h\u01a1n 6.000 quan.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua tu\u1ed5i \u0111\u00e3 cao m\u00e0 ch\u01b0a \u0111\u1ecbnh ng\u01b0\u1eddi n\u1ed1i ng\u00f4i. Ho\u00e0ng t\u1eed th\u1ee9 t\u01b0 hi\u1ec1n v\u00e0 l\u1edbn h\u01a1n c\u1ea3, vua \u0111\u00e3 \u0111\u1ec3 \u00fd. B\u1ea7y t\u00f4i \u0111\u1ec1u c\u00f3 l\u00f2ng theo. Ri\u00eang m\u1ed9t Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00e0nh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ng\u1ea1o m\u1ea1n ki\u00eau c\u0103ng, mu\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c vua nh\u1ecf tu\u1ed5i, kh\u00f4ng th\u00edch vua l\u1edbn tu\u1ed5i. M\u1ed9t h\u00f4m m\u1eddi c\u00e1c quan trong tri\u1ec1u u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u \u1edf nh\u00e0, n\u00f3i l\u00ean r\u1eb1ng: \u201cHo\u00e0ng t\u00f4n \u0110\u00e1n n\u1ed1i ng\u00f4i, t\u00f4i s\u1eafp t\u00e2u xin l\u1eadp \u0111\u1ea5y\u201d. Trong \u0111\u00e1m ng\u1ed3i kh\u00f4ng ai d\u00e1m n\u00f3i g\u00ec. Tr\u1ecbnh Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c s\u1ee3 v\u1ea1 l\u00e2y m\u00ecnh, b\u00e8n n\u00f3i r\u1eb1ng: \u201cVi\u1ec7c l\u1edbn c\u1ee7a nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc, quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh do \u1edf l\u00f2ng vua, n\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi b\u1ea7y t\u00f4i \u0111\u1ecbnh k\u1ebf ri\u00eang, tham l\u1ea5y c\u00f4ng to th\u00ec t\u1ed9i l\u1ea1i l\u1edbn\u201d. V\u0103n Th\u00e0nh b\u00e8n th\u00f4i. Sau c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i \u0111\u1ebfn tai vua. Vua gi\u1eadn n\u00f3i r\u1eb1ng: \u201cH\u1eafn mu\u1ed1n d\u1ef1ng vua nh\u1ecf \u0111\u1ec3 d\u1ec5 kh\u1ed1ng ch\u1ebf, ng\u00e0y sau c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1eb9t h\u1ecdng v\u1ed7 l\u01b0ng ch\u0103ng. Ta h\u00e1 t\u1ed1i t\u0103m nh\u1ea7m l\u1eabn, kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u1eafn \u0111o n\u00ean ch\u0103ng, v\u1ed9i nghe l\u1eddi h\u1eafn m\u00e0 kh\u00f4ng v\u00ec X\u00e3 T\u1eafc ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi sao!\u201d. T\u1eeb \u0111\u00f3 h\u1ec5 c\u1ee9 V\u0103n Th\u00e0nh v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn l\u00e0 ch\u1ec9 xin d\u1ef1ng th\u00e1i t\u1eed. Vua n\u00edn l\u1eb7ng. V\u0103n Th\u00e0nh t\u1ef1 bi\u1ebft kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ecfa \u00fd, c\u00e0ng th\u00eam ng\u1edd s\u1ee3. Con l\u00e0 V\u0103n Thuy\u00ean nh\u00f2m bi\u1ebft \u00fd cha, th\u1ea7m mang l\u00f2ng ph\u1ea3n tr\u1eafc, b\u00e8n giao th\u00f4ng kh\u00e1ch kh\u1ee9a, k\u1ebft ri\u00eang b\u00e8 \u0111\u1ea3ng. V\u0103n Th\u00e0nh c\u0169ng kh\u00f4ng ng\u0103n c\u1ea5m. Khi \u1ea5y c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi Thanh Hoa l\u00e0 Nguy\u1ec5n Tr\u01b0\u01a1ng Hi\u1ec7u t\u1ef1 \u0111\u1ebfn xin l\u00e0m m\u00f4n kh\u00e1ch c\u1ee7a V\u0103n Thuy\u00ean. \u1edf kh\u00f4ng bao l\u00e2u, V\u0103n Thuy\u00ean sai v\u1ec1. Tr\u01b0\u01a1ng Hi\u1ec7u n\u00f3i v\u1edbi \u0111\u1ed3ng qu\u1eadn l\u00e0 Thi\u00eam s\u1ef1 H\u00ecnh b\u1ed9 Nguy\u1ec5n H\u1ef1u Nghi r\u1eb1ng V\u0103n Thuy\u00ean ng\u1ea7m mu\u1ed1n n\u1ed5i lo\u1ea1n, d\u00f9ng th\u01a1 sai Tr\u01b0\u01a1ng Hi\u1ec7u g\u1ecdi b\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi trong qu\u1eadn l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Khu\u00ea, Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c Nhu\u1eadn, l\u1eddi r\u1ea5t b\u1ed9i ngh\u1ecbch.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u01a1 r\u1eb1ng:<\/p>\n\n\n\n<p>[Phi\u00ean \u00e2m]<\/p>\n\n\n\n<p>V\u0103n \u0111\u1ea1o \u00c1i Ch\u00e2u \u0111a tu\u1ea5n ki\u1ec7t,<\/p>\n\n\n\n<p>H\u01b0 ho\u00e0i tr\u1eafc t\u1ecbch d\u1ee5c c\u1ea7u ti.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u00f4 t\u00e2m c\u1eedu b\u1ea3o Kinh S\u01a1n ph\u00e1c ;<\/p>\n\n\n\n<p>Thi\u1ec7n t\u01b0\u1edbng ph\u01b0\u01a1ng tri K\u00fd B\u1eafc k\u1ef3.<\/p>\n\n\n\n<p>U c\u1ed1c h\u1eefu h\u01b0\u01a1ng thi\u00ean l\u00fd vi\u1ec5n ;<\/p>\n\n\n\n<p>Cao c\u01b0\u01a1ng minh ph\u01b0\u1ee3ng c\u1eedu cao tri.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1eed h\u1ed3i nh\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eafc s\u01a1n trung t\u1ec3,<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00e1 ng\u00e3 kinh lu\u00e2n chuy\u1ec3n h\u00f3a ky.<\/p>\n\n\n\n<p>[D\u1ecbch]<\/p>\n\n\n\n<p>Nghe n\u00f3i \u00c1i Ch\u00e2u nhi\u1ec1u tu\u1ea5n ki\u1ec7t<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00e0nh \u0111\u1ec3 chi\u1ebfu b\u00ean ta mu\u1ed1n ch\u1edd.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u00f4 t\u00e2m \u00f4m m\u00e3i ng\u1ecdc Kinh S\u01a1n<\/p>\n\n\n\n<p>Tay s\u00e0nh m\u1edbi bi\u1ebft ng\u1ef1a K\u00fd B\u1eafc.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u01a1m ngh\u00ecn d\u1eb7m lan trong hang t\u1ed1i ;<\/p>\n\n\n\n<p>Vang ch\u00edn ch\u1eb1m ph\u01b0\u1ee3ng h\u00f3t g\u00f2 cao.<\/p>\n\n\n\n<p>Phen n\u00e0y n\u1ebfu g\u1eb7p t\u1ec3 [t\u01b0\u1edbng] trong n\u00fai,<\/p>\n\n\n\n<p>Gi\u00fap ta kinh lu\u00e2n chuy\u1ec3n h\u00f3a c\u01a1.<\/p>\n\n\n\n<p>Nghi sai Tr\u01b0\u01a1ng Hi\u1ec7u \u0111em th\u01a1 \u1ea5y c\u00e1o v\u1edbi L\u00ea V\u0103n Duy\u1ec7t. Duy\u1ec7t v\u1edbi V\u0103n Th\u00e0nh v\u1ed1n kh\u00f4ng \u01b0a nhau, b\u00e8n \u0111em th\u01a1 ph\u1ea3n ngh\u1ecbch c\u1ee7a V\u0103n Thuy\u00ean d\u00e2ng l\u00ean. Vua cho r\u1eb1ng s\u1ef1 tr\u1ea1ng ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c r\u00f5 r\u1ec7t, h\u00e3y \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea5y m\u00e0 tr\u1ea3 b\u00e0i th\u01a1 \u1ea5y v\u1ec1.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u01b0\u01a1ng Hi\u1ec7u nh\u00e2n th\u1ebf gi\u1eef b\u00e0i th\u01a1 l\u00e0m b\u1eb1ng c\u1edb, th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn V\u0103n Thuy\u00ean \u0111\u00f2i h\u1ed1i l\u1ed9. V\u0103n Thuy\u00ean cho m\u00e3i kh\u00f4ng v\u1eeba. Hi\u1ec7u b\u00e8n l\u1ebbn \u0111\u1ee3i V\u0103n Th\u00e0nh lui ch\u1ea7u, \u0111\u1ee9ng \u1edf b\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng n\u1eafm l\u1ea5y v\u1ea1t \u00e1o m\u00e0 h\u1ecfi m\u00e3i. V\u0103n Th\u00e0nh b\u1ea5t \u0111\u1eafc d\u0129, b\u1eaft Tr\u01b0\u01a1ng Hi\u1ec7u v\u00e0 V\u0103n Thuy\u00ean \u0111\u01b0a cho Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c tra h\u1ecfi, r\u1ed3i t\u1ef1 r\u1ea3o v\u00e0o ch\u1ea7u, \u0111em vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Vua sai \u0111\u00ecnh th\u1ea7n x\u00e9t \u00e1n. Tr\u01b0\u01a1ng Hi\u1ec7u n\u00f3i \u0111\u1ee7 v\u1ec1 t\u00ecnh tr\u1ea1ng m\u01b0u ph\u1ea3n c\u1ee7a V\u0103n Thuy\u00ean v\u00e0 \u0111em m\u00f4n kh\u00e1ch c\u1ee7a V\u0103n Thuy\u00ean l\u00e0 \u0110\u1ed7 V\u0103n Ch\u01b0\u01a1ng l\u00e0m ch\u1ee9ng. H\u1ecfi th\u00ec V\u0103n Ch\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e3 v\u1ec1 Gia \u0110\u1ecbnh. Vua b\u00e8n tha V\u0103n Thuy\u00ean \u1edf ng\u1ee5c ra m\u00e0 h\u1ea1 l\u1ec7nh b\u1eaft V\u0103n Ch\u01b0\u01a1ng v\u1ec1 Kinh \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1i ch\u1ea5t.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u01b0\u1edbng n\u01b0\u1edbc Xi\u00eam \u0111\u00f3ng \u0111\u1ed3n \u1edf B\u1eafc T\u1ea7m B\u00f4n. Tham \u0110\u00edch T\u00e2y [Samdech Chau Ponhea Tei] n\u01b0\u1edbc Ch\u00e2n L\u1ea1p cho qu\u00e2n \u0111i qua \u0111\u1ea5t \u1ea5y, t\u01b0\u1edbng Xi\u00eam th\u1ea3 qu\u00e2n ra \u0111\u00e1nh \u0111u\u1ed5i \u0111\u1ebfn Ph\u1ee7 L\u1eadt, gi\u1ebft v\u00e0 l\u00e0m b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng r\u1ea5t nhi\u1ec1u. Tham \u0110\u00edch T\u00e2y kh\u00e1ng c\u1ef1. Qu\u00e2n Xi\u00eam b\u00e8n lui. Vi\u1ec7c \u0111\u1ebfn tai vua. Sai Nguy\u1ec5n V\u0103n Tho\u1ea1i \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf Nam Vang v\u00e0 sai th\u00e0nh th\u1ea7n Gia \u0110\u1ecbnh cho ng\u01b0\u1eddi h\u1ecfi r\u00f5 t\u00ecnh tr\u1ea1ng. Sau bi\u1ebft Tham \u0110\u00edch T\u00e2y l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi g\u00e2y h\u1ea5n, b\u00e8n b\u1ea3o vua Phi\u00ean tr\u1ecb t\u1ed9i.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Tham tri L\u1ec5 b\u1ed9 l\u00e0 B\u00f9i M\u00e2n, Thi\u00eam s\u1ef1 C\u00f4ng b\u1ed9 l\u00e0 Nguy\u1ec5n Kim Truy \u0111em vi\u1ec7c h\u1ebft qu\u1ed1c tang b\u00e1o v\u1edbi n\u01b0\u1edbc Xi\u00eam. (T\u1eb7ng Ph\u1eadt v\u01b0\u01a1ng 40 l\u1ea1ng v\u00e0ng, 500 l\u1ea1ng b\u1ea1c, 5 c\u00e2n qu\u1ebf, \u0111\u01b0\u1eddng ph\u1ed5i \u0111\u01b0\u1eddng ph\u00e8n \u0111\u1ec1u 500 c\u00e2n, 2.000 c\u00e2n \u0111\u01b0\u1eddng c\u00e1t, 55 phi\u1ebfn \u0111\u00e1 Thanh Hoa, cho vua th\u1ee9 hai 20 l\u1ea1ng v\u00e0ng, 300 l\u1ea1ng b\u1ea1c, 3 c\u00e2n qu\u1ebf, \u0111\u01b0\u1eddng ph\u1ed5i \u0111\u01b0\u1eddng ph\u00e8n \u0111\u1ec1u 300 c\u00e2n, 1.000 c\u00e2n \u0111\u01b0\u1eddng c\u00e1t).<\/p>\n\n\n\n<p>G\u1ecdi 4.750 ng\u01b0\u1eddi bi\u1ec1n binh \u1edf Thanh Ngh\u1ec7, B\u1eafc Th\u00e0nh v\u00e0 Thanh B\u00ecnh v\u1ec1 Kinh. (Thanh Hoa 600 ng\u01b0\u1eddi, Ngh\u1ec7 An 1.400 ng\u01b0\u1eddi, B\u1eafc Th\u00e0nh 2.650 ng\u01b0\u1eddi, Thanh B\u00ecnh 100 ng\u01b0\u1eddi).<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00ednh bi\u00ean<\/p>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\"><a>\u0110\u1ec7 nh\u1ea5t k\u1ef7 &#8211; Quy\u1ec3n LII &#8211; Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u1ec1 Th\u1ebf t\u1ed5 cao ho\u00e0ng \u0111\u1ebf<\/a><\/h1>\n\n\n\n<p>B\u00ednh t\u00fd, Gia Long n\u0103m th\u1ee9 15 [1816] (Thanh Gia Kh\u00e1nh n\u0103m th\u1ee9 ), m\u00f9a xu\u00e2n, th\u00e1ng gi\u00eang, l\u1ea5y T\u1ed5ng tr\u1ea5n B\u1eafc Th\u00e0nh l\u00e0 Nguy\u1ec5n Hu\u1ef3nh \u0110\u1ee9c l\u00e0m T\u1ed5ng tr\u1ea5n Gia \u0110\u1ecbnh.<\/p>\n\n\n\n<p>Gia \u0110\u1ecbnh do tr\u1ea1m ti\u1ebfn d\u00e2ng ph\u01b0\u01a1ng v\u1eadt, c\u00f3 ph\u1ee5 m\u1ed9t h\u00f2m ch\u00e8 \u0111\u1ec3 bi\u1ebfu c\u00e1c quan b\u1ea1n. Vua nghe th\u1ea5y, b\u1ea3o L\u1ec5 b\u1ed9 r\u1eb1ng: \u201cTr\u1eabm \u1edf trong cung t\u1ef1 cung d\u01b0\u1ee1ng r\u1ea5t s\u01a1 s\u00e0i, kh\u00f4ng mu\u1ed1n v\u00ec s\u1ef1 \u0103n u\u1ed1ng m\u00e0 \u0111\u1ed9ng phi\u1ec1n s\u1ee9c d\u00e2n. Nay \u0111em qu\u00e0 ri\u00eang bi\u1ebfu nhau m\u00e0 l\u00e0m nh\u1ecdc cho nh\u00e0 tr\u1ea1m nh\u01b0 th\u1ebf th\u00ec c\u00f3 n\u00ean kh\u00f4ng?\u201d. Nh\u00e2n \u0111\u00f3 s\u1eafc r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c tr\u1ea1m \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng ai d\u00e1m nh\u00e2n vi\u1ec7c c\u00f4ng g\u1eedi v\u1eadt t\u01b0 th\u00ec b\u1ecb t\u1ed9i.<\/p>\n\n\n\n<p>Thuy\u1ec1n tr\u01b0\u1edfng ng\u01b0\u1eddi Ph\u01b0\u1edbc Ki\u1ebfn l\u00e0 T\u0103ng S\u0129 L\u01b0\u01a1ng sang bu\u00f4n \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh, gi\u1ea5u 6 h\u00f2m tr\u00e2n ch\u00e2u l\u1edbn \u0111\u1ec3 tr\u1ed1n thu\u1ebf. B\u1ed9 H\u00ecnh t\u00e2u r\u1eb1ng theo ph\u00e9p ph\u1ea3i b\u1eaft sung c\u00f4ng. Vua cho r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi bu\u00f4n \u1edf xa nh\u1ea7m m\u00e0 ph\u1ea1m l\u1ed7i, ph\u1ea1t tr\u01b0\u1ee3ng m\u00e0 tha v\u00e0 tr\u1ea3 c\u1ea3 ng\u1ecdc.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y M\u1eadu t\u00fd, t\u1ebf xu\u00e2n h\u01b0\u1edfng.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u01a1n m\u01b0\u1eddi ng\u01b0\u1eddi bi\u1ec1n binh \u1edf H\u1eadu \u0111\u1ed3n H\u1eadu qu\u00e2n tr\u1edf g\u1ed7 v\u00e1n Gia \u0110\u1ecbnh, b\u1ecb b\u00e3o d\u1ea1t v\u00e0o h\u1ea3i \u0111\u1ea3o. Thuy\u1ec1n \u0111\u00e1nh c\u00e1 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi H\u1ea3i Nam l\u00e0 Ho\u00e0ng H\u01b0ng B\u1ea3o ch\u1edf \u0111\u01b0a v\u1ec1 B\u00ecnh H\u00f2a. Tr\u1ea5n th\u1ea7n \u0111em vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Sai th\u01b0\u1edfng cho H\u01b0ng B\u1ea3o 100 quan ti\u1ec1n, 50 ph\u01b0\u01a1ng g\u1ea1o, l\u00ednh b\u1ecb n\u1ea1n th\u00ec c\u1ea5p \u00e1o c\u01a1m khi\u1ebfn tr\u1edf v\u1ec1 nh\u00e0.<\/p>\n\n\n\n<p>Tri\u1ec7u th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 H\u1ed9 b\u1ed9 l\u00e3nh B\u1eafc Th\u00e0nh H\u1ed9 t\u00e0o l\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh \u0110\u1ee9c v\u1ec1 Kinh. L\u1ea5y T\u1ea3 tham tri H\u1ed9 b\u1ed9 l\u00e0 Nguy\u1ec5n H\u1eefu Th\u1eadn thay l\u00e3nh H\u1ed9 t\u00e0o. Tr\u01b0\u1edbc vua th\u1ea5y B\u1eafc Th\u00e0nh nhi\u1ec1u vi\u1ec7c, mu\u1ed1n tri\u1ec7u \u0110\u00ecnh \u0110\u1ee9c m\u00e0 kh\u00f3 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi thay. Vua b\u1ea3o H\u1eefu Th\u1eadn r\u1eb1ng: \u201cTa \u0111\u00e3 l\u1ef1a ch\u1ecdn, kh\u00f4ng c\u00f3 khanh th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c, n\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh \u1ea5y\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y C\u00e2u k\u00ea Tr\u1ea7n V\u0103n Ho\u1eb1ng l\u00e0m Cai b\u1ea1 Nh\u00e0 \u0111\u1ed3 B\u1eafc Th\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p>Cai b\u1ea1 Qu\u1ea3ng B\u00ecnh l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Quang, tr\u01b0\u1edbc \u1edf b\u1ed9 H\u00ecnh c\u1eed ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 l\u1ed7i sung v\u00e0o b\u1ed9 ty, \u0111\u1ebfn nay vi\u1ec7c ph\u00e1t gi\u00e1c, b\u1ed9 H\u00ecnh xin chi\u1ebfu lu\u1eadt x\u1eed t\u1ed9i tr\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 c\u00e1ch ch\u1ee9c. Vua cho r\u1eb1ng Quang ph\u1ea1m t\u1ed9i tr\u01b0\u1edbc khi ch\u01b0a ban h\u00e0nh lu\u1eadt m\u1edbi, khi\u1ebfn cho gi\u1ea3m \u0111\u1eb3ng, ph\u1ea1t 70 tr\u01b0\u1ee3ng v\u1eabn l\u01b0u l\u00e0m vi\u1ec7c.<\/p>\n\n\n\n<p>Hi\u1ec7p tr\u1ea5n H\u00e0 Ti\u00ean l\u00e0 L\u00ea V\u0103n Nguy\u00ean ch\u1ebft ; l\u1ea5y Cai \u0111\u1ed9i M\u1ea1c C\u00f4ng Du l\u00e0m Hi\u1ec7p tr\u1ea5n H\u00e0 Ti\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai \u0110\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf H\u1eadu dinh qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch l\u00e0 Tr\u1ea7n V\u0103n N\u0103ng ki\u00eam qu\u1ea3n n\u0103m dinh Th\u1ea7n s\u00e1ch.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Ch\u00e1nh th\u1ed1ng ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 T\u1ea3 \u0111\u1ed3n H\u1eadu qu\u00e2n l\u00e0 Ng\u00f4 V\u0103n V\u0129nh th\u1ed1ng qu\u1ea3n th\u1eadp c\u01a1 Uy th\u1eafng.<\/p>\n\n\n\n<p>Mi\u1ec5n l\u1ec5 b\u1ea1c trong n\u0103m n\u0103m cho quan vi\u00ean v\u0103n v\u00f5 t\u1eeb ng\u0169 ph\u1ea9m tr\u1edf xu\u1ed1ng ch\u01b0a c\u00f3 b\u1ed5ng l\u1ec7.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00e1c tr\u1ea5n B\u1eafc Th\u00e0nh l\u00e2u kh\u00f4ng m\u01b0a. Vua r\u1ea5t lo. Sai tha ho\u00e3n thu\u1ebf thi\u1ebfu; l\u00ednh thi\u1ebfu v\u00e0 ki\u1ec7n v\u1eb7t c\u0169ng ho\u00e3n h\u1ebft.<\/p>\n\n\n\n<p>Tha ho\u00e3n thu\u1ebf thi\u1ebfu. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: \u201cMu\u1ed1n cho n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ee7 d\u00f9ng, kh\u00f4ng g\u00ec l\u1edbn b\u1eb1ng nu\u00f4i d\u00e2n ; ch\u00ednh s\u00e1ch tr\u1ecb d\u00e2n t\u1ed1t, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft l\u00e0 gia \u01a1n. Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc ta b\u1eaft \u0111\u1ea7u \u0111\u1ea1i \u0111\u1ecbnh, vi\u1ec7c nu\u00f4i d\u00e2n tr\u1ecb c\u1ee7a \u0111\u00e3 c\u00f3 ph\u00e9p s\u1eb5n. G\u1ea7n \u0111\u00e2y thu\u1ebf \u0111inh \u0111i\u1ec1n, thu\u1ebf s\u1ea3n v\u1eadt, c\u00f2n \u0111\u1ec3 thi\u1ebfu nhi\u1ec1u, ho\u1eb7c b\u1edfi khi tr\u1eddi ch\u01b0a thu\u1eadn, ho\u1eb7c b\u1edfi \u01a1n hu\u1ec7 ch\u01b0a kh\u1eafp. V\u1ea3 t\u1eeb m\u00f9a \u0111\u00f4ng t\u1edbi nay, m\u01b0a r\u1ea5t \u00edt, c\u00f3 h\u1ea1i \u0111\u1ebfn ngh\u1ec1 n\u00f4ng ; n\u1ebfu l\u00faa m\u1ea5t m\u00f9a th\u00ec nh\u00e2n d\u00e2n r\u1ea5t l\u00e0 v\u1ea5t v\u1ea3. Gia \u01a1n \u0111\u00f9m b\u1ecdc, l\u00f2ng tr\u1eabm thi\u1ebft tha. V\u1eady nh\u1eefng thu\u1ebf thi\u1ebfu t\u1eeb b\u1ed1n n\u0103m K\u1ef7 t\u1ef5, Canh ng\u1ecd, T\u00e2n m\u00f9i, Nh\u00e2m th\u00e2n \u0111\u1ec1u cho tha h\u1ebft, c\u00f2n thu\u1ebf thi\u1ebfu v\u1ec1 hai n\u0103m Gi\u00e1p tu\u1ea5t, \u1ea5t h\u1ee3i th\u00ec \u0111\u1ec1u cho ho\u00e3n m\u1ed9t n\u0103m\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Ho\u00e3n \u0111\u00f2i l\u00ednh thi\u1ebfu. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: \u201cBinh l\u00e0 vi\u1ec7c l\u1edbn c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc, kh\u00f4ng binh th\u00ec l\u1ea5y g\u00ec gi\u1eef n\u01b0\u1edbc? Cho n\u00ean c\u00e1c \u0111\u1eddi \u0111\u1eb7t binh \u0111\u1ec1u c\u00f3 ph\u00e9p th\u01b0\u1eddng. Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc ta ch\u00e2m ch\u01b0\u1edbc ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u00e1c \u0111\u1eddi, n\u0103m tr\u1ea5n trong th\u00ec 7 \u0111inh l\u1ea5y 1, s\u00e1u tr\u1ea5n ngo\u00e0i th\u00ec 10 \u0111inh l\u1ea5y 1, ngo\u00e0i ra ch\u01b0a t\u1eebng b\u1eaft th\u00eam, l\u00e0 v\u00ec mu\u1ed1n cho tr\u0103m h\u1ecd c\u00f9ng v\u1edbi nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec1u gi\u1eef m\u1ed1i tin l\u1edbn \u1ea5y. G\u1ea7n \u0111\u00e2y \u00edt m\u01b0a, tr\u1eabm lo tr\u01b0\u1edbc thi\u00ean h\u1ea1, ph\u00e0m \u0111i\u1ec1u g\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 y\u00ean nu\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00e2n ta, tr\u1eabm \u0111\u1ec1u l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t c\u1eed h\u00e0nh. \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t chu\u1ea9n cho s\u1ed1 l\u00ednh thi\u1ebfu v\u00ec tr\u1ed1n hay ch\u1ebft \u1edf c\u00e1c tr\u1ea5n t\u1eeb th\u00e1ng 4 n\u0103m \u1ea5t h\u1ee3i tr\u1edf v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec1u ho\u00e3n \u0111i\u1ec1n th\u1ebf \u0111\u1ec3 cho d\u00e2n h\u1ebft s\u1ee9c v\u00e0o vi\u1ec7c n\u00f4ng\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Ho\u00e3n x\u00e9t ki\u1ec7n v\u1eb7t. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: \u201cTr\u1eabm v\u00e2ng m\u1ec7nh tr\u1eddi tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc, t\u00ednh ng\u00e0y lo vi\u1ec7c, nu\u00f4i gi\u1eef d\u00e2n ch\u00fang, kh\u00f4ng l\u00fac n\u00e0o qu\u00ean. G\u1ea7n \u0111\u00e2y v\u00ec tr\u1eddi \u00edt m\u01b0a, s\u1ee3 h\u1ea1i ngh\u1ec1 n\u00f4ng, cho n\u00ean ch\u00ednh s\u00e1ch r\u1ed9ng th\u01b0\u01a1ng d\u00e2n binh, t\u1eebng \u0111\u00e3 ban gia \u01a1n tr\u1ea1ch. L\u1ea1i c\u00f2n s\u1ee3 vi\u1ec7c ki\u1ec7n t\u1ee5ng, ph\u1ea3i tr\u00e1i ch\u1ec9 \u1edf hai b\u00ean, m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee9ng t\u00e1 d\u00e2y d\u01b0a v\u1edbi nhau ph\u1ea7n nhi\u1ec1u b\u1ecf nghi\u1ec7p. V\u1eady t\u1eeb nay nh\u1eefng ki\u1ec7n v\u1eb7t v\u1ec1 h\u1ed9 h\u00f4n \u0111i\u1ec1n th\u1ed5 \u0111\u1ec1u cho ho\u00e3n x\u00e9t, \u0111\u1ec3 cho nh\u00e2n d\u00e2n ch\u0103m vi\u1ec7c g\u1ed1c m\u00e0 l\u00e0m \u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ebft s\u1ee9c m\u00ecnh, \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p l\u1ea1i t\u1ea5m l\u00f2ng k\u00ednh tr\u1eddi ch\u0103m d\u00e2n c\u1ee7a tr\u1eabm\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>\u1ed1c nha n\u01b0\u1edbc Ch\u00e2n L\u1ea1p l\u00e0 Si\u00eau kh\u00e9o b\u1eaft voi. Vua nghe, sai g\u1ecdi v\u1ec1 Kinh, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t trao cho ch\u1ee9c cai \u0111\u1ed9i, th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n b\u1ea1c qu\u1ea7n \u00e1o r\u1ed3i cho v\u1ec1, khi\u1ebfn m\u1ed7i n\u0103m b\u1eaft 30 th\u1edbt voi \u0111\u1ec3 d\u00e2ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Chu\u1ea9n \u0111\u1ecbnh quan vi\u00ean v\u0103n v\u00f5 t\u1eeb t\u1ee9 ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean c\u00f3 vi\u1ec7c tang m\u1ed9t n\u0103m th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n ch\u1ea7u m\u1eebng 3 th\u00e1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Ph\u00f3 \u0111\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf Th\u1ee7y qu\u00e2n l\u00e0 \u0110\u00e0o V\u0103n L\u01b0\u01a1ng l\u00e0m \u0110\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00f4n Th\u1ea5t Th\u0103ng b\u1ecb b\u1ec7nh, cho ti\u1ec1n 500 quan. Th\u0103ng c\u1ed1 g\u01b0\u1ee3ng v\u00e0o t\u1ea1. vua v\u1eddi l\u00ean \u0111i\u1ec7n, y\u00ean \u1ee7y khuy\u00ean d\u1ee5.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1eafp b\u1ea3o Ch\u00e2u \u0110\u1ed1c. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y vua th\u1ea5y \u0111\u1ea1o Ch\u00e2u \u0110\u1ed1c l\u00e0 n\u01a1i quan tr\u1ecdng \u1edf bi\u00ean th\u00f9y, mu\u1ed1n \u0111\u1eb7t b\u1ea3o hi\u1ec3m \u0111\u1ec3 gi\u1eef. Tr\u01b0\u1edbc sai gi\u00e1m th\u00e0nh s\u1ee9 l\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c S\u0129 \u0111\u1ebfn xem \u0111o h\u00ecnh th\u1ebf, v\u1ebd b\u1ea3n \u0111\u1ed3 d\u00e2ng l\u00ean. \u0110\u1ebfn nay l\u1ea5y l\u00ednh th\u00fa \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh v\u00e0 l\u00ednh c\u01a1 \u1edf b\u1ed1n tr\u1ea5n 3.000 ng\u01b0\u1eddi c\u1ea5p ti\u1ec1n g\u1ea1o cho \u1ee9ng d\u1ecbch. Sai Ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng t\u1ea3 qu\u00e2n l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Xu\u00e2n, Tr\u1ea5n th\u1ee7 V\u0129nh Thanh l\u00e0 L\u01b0u Ph\u01b0\u1edbc T\u01b0\u1eddng c\u00f9ng \u0110\u1ee9c S\u0129 tr\u00f4ng coi c\u00f4ng vi\u1ec7c. L\u1ea1i g\u1ecdi 2.000 ng\u01b0\u1eddi qu\u00e2n d\u00e2n Ch\u00e2n L\u1ea1p \u0111\u1ebfn h\u1ed9i. D\u1ee5 vua Phi\u00ean l\u00e0 N\u1eb7c Ch\u0103n r\u1eb1ng: \u201cN\u01b0\u1edbc ng\u01b0\u01a1i \u0111\u1eddi \u0111\u1eddi gi\u1eef b\u1edd c\u00f5i ngo\u00e0i phi\u00ean, m\u1ed9t l\u00f2ng k\u00ednh thu\u1eadn. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh h\u1eb1ng ngh\u0129 v\u1ed7 v\u1ec1 \u0111\u1ec3 gi\u1eef y\u00ean cho. Vi\u1ec7c \u0111\u1eafp b\u1ea3o n\u00e0y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 mu\u1ed1n phi\u1ec1n d\u00e2n, m\u00e0 c\u1ed1t l\u00e0 b\u1ea3o v\u1ec7 H\u00e0 Ti\u00ean \u0111\u1ec3 s\u00e1ch \u1ee9ng cho Nam Vang. V\u01b0\u01a1ng n\u00ean ch\u1ecdn \u1ee7y quan vi\u00ean ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o lanh l\u1ee3i si\u00eang n\u0103ng cho \u0111em qu\u00e2n d\u00e2n \u0111\u1ebfn l\u00e0m, khi\u1ebfn m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u vui l\u00f2ng nh\u01b0 con \u0111\u1ebfn l\u00e0m cho cha v\u1eady\u201d. R\u1ed3i th\u1ea5y binh d\u00e2n nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi \u1ed1m v\u00e0 tr\u1ed1n, l\u1ea1i l\u1ea5y th\u00eam d\u00e2n b\u1ed1n tr\u1ea5n v\u00e0 l\u00ednh \u0111\u1ed3n Uy vi\u1ec5n m\u1ed7i ph\u00eda 1.000 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3 sung v\u00e0o. Sai th\u00e0nh th\u1ea7n \u1ee7y ng\u01b0\u1eddi ghi r\u00f5 c\u00f4ng vi\u1ec7c, c\u1ee9 m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y th\u00ec t\u00e2u m\u1ed9t l\u1ea7n. D\u1ee5 r\u1eb1ng: \u201cC\u00f4ng vi\u1ec7c th\u1ed5 m\u1ed9c, l\u00e0 vi\u1ec7c b\u1ea5t \u0111\u1eafc d\u0129. M\u1ed9t phen \u0111\u00e3 l\u00e0m, vi\u1ec7c \u0111\u1ed9ng binh d\u00e2n th\u00ec n\u00ean h\u1ebft l\u00f2ng kinh l\u00fd, \u0111\u1eebng \u0111\u1ec3 sai h\u1eb9n m\u00e0 \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c n\u00f4ng\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho B\u1eafc Th\u00e0nh m\u1ed7i th\u00e1ng 3 l\u1ea7n sai ng\u01b0\u1eddi v\u1ec1 Kinh t\u00e2u vi\u1ec7c \u0111\u1ec3 h\u1ecfi han.<\/p>\n\n\n\n<p>Ra l\u1ec7nh cho b\u1ed9 H\u00ecnh \u0111\u1ecbnh th\u00eam \u0111i\u1ec1u lu\u1eadt. Ph\u00e0m quan vi\u00ean v\u0103n v\u00f5 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f9ng ho\u00e0ng t\u1eed ho\u00e0ng t\u00f4n giao th\u00f4ng \u0111i l\u1ea1i.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00f4n Th\u1ea5t Th\u0103ng d\u00e2ng s\u1ed5 k\u00ea khai nam n\u1eef t\u00f4n th\u1ea5t ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5ng h\u00e0ng n\u0103m, c\u1ed9ng 66 ng\u01b0\u1eddi. Sai c\u1ea5p ti\u1ec1n g\u1ea1o v\u00e0 ti\u1ec1n may \u00e1o m\u00f9a xu\u00e2n theo th\u1ee9 b\u1eadc kh\u00e1c nhau. (Nam m\u1ed7i n\u0103m c\u1ea5p ti\u1ec1n 36 quan, g\u1ea1o 36 ph\u01b0\u01a1ng, ti\u1ec1n \u00e1o xu\u00e2n 9 quan ; n\u1eef m\u1ed7i n\u0103m c\u1ea5p ti\u1ec1n 20 quan, g\u1ea1o 24 ph\u01b0\u01a1ng, ti\u1ec1n \u00e1o xu\u00e2n 8 quan).<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n Ph\u1ea1m Nh\u1eef \u0110\u1eb1ng l\u00e0m Tham hi\u1ec7p H\u00e0 Ti\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y H\u00e0n l\u00e2m ch\u1ebf c\u00e1o Nguy\u1ec5n \u0110\u0103ng Ng\u1ea1n l\u00e0m Ch\u00e1nh \u0111\u1ed1c h\u1ecdc Qu\u1ed1c T\u1eed Gi\u00e1m, Ti\u1ebfn s\u0129 \u0111\u1eddi L\u00ea l\u00e0 Nguy\u1ec5n Du l\u00e0m Ph\u00f3 \u0111\u1ed1c h\u1ecdc. Du v\u00ec gi\u00e0 y\u1ebfu xin t\u1eeb. Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 2, Cai ch\u00e2u ch\u00e2u Th\u1ee7y V\u0129&nbsp; tr\u1ea5n H\u01b0ng H\u00f3a l\u00e0 Ho\u00e0ng Kim Ch\u00e2u c\u00f9ng Ph\u00f3 ch\u00e2u l\u00e0 L\u00fd V\u0103n Ch\u00ednh c\u00f3 hi\u1ec1m kh\u00edch, nh\u1edd ng\u01b0\u1eddi Thanh l\u00e0 Ti\u1ebft Ph\u01b0\u1ee3ng Ch\u01b0\u01a1ng m\u01b0u v\u1edbi T\u1ea5n th\u1ee7 H\u00e0 Kh\u1ea9u l\u00e0 Tri\u1ec7u B\u1ec9nh Trung. B\u1ec9nh Trung nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9, h\u1ecdp qu\u00e2n \u0111\u1ebfn gi\u1ebft V\u0103n Ch\u00ednh m\u00e0 c\u01b0\u1edbp l\u1ea5y c\u1ee7a. Vi\u1ec7c ph\u00e1t. Tr\u1ea5n th\u1ea7n g\u1eedi th\u01b0 cho L\u01b0\u1ee1ng Qu\u1ea3ng T\u1ed5ng \u0111\u1ed1c n\u01b0\u1edbc Thanh tr\u00e1ch b\u1eaft B\u1ec9nh Trung. B\u1ec9nh Trung l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ri\u00eang c\u1ee7a T\u1ed5ng \u0111\u1ed1c, cho n\u00ean che gi\u1ea5u m\u00e0 kh\u00f4ng b\u1eaft giao, ch\u1ec9 \u0111\u01b0a th\u01b0 gi\u1ee5c \u1ee7y ng\u01b0\u1eddi sang nh\u1eadn tang v\u1eadt. Th\u00e0nh th\u1ea7n \u0111em vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Vua b\u1ea3o b\u1ea7y t\u00f4i r\u1eb1ng: \u201cN\u1ebfu c\u1ee9 gi\u1eb1ng co th\u00ec sinh hi\u1ec1m kh\u00edch \u1edf bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, kh\u00f4ng b\u1eb1ng sai tr\u1ea5n th\u1ea7n b\u1ea3o h\u1ecd x\u1eed ph\u1ea1t t\u1ed9i B\u1ec9nh Trung, r\u1ed3i sau h\u00e3y nh\u1eadn tang, nh\u01b0 th\u1ebf th\u00ec d\u1ee9t \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ec1m nghi\u201d. R\u1ed3i sai ch\u00e9m t\u00ean Ch\u00e2u \u1edf ch\u1ee3.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00e2n Gia \u0110\u1ecbnh \u0111i bu\u00f4n \u1edf c\u00e1c s\u00e1ch Man C\u1ed5 Kh\u0103ng, B\u1ed3 L\u00f4 (thu\u1ed9c Ch\u00e2n L\u1ea1p), nhi\u1ec1u \u0111\u1ebfn h\u01a1n 500 ng\u01b0\u1eddi, h\u1ecd c\u1ea7m binh kh\u00ed \u0111\u1ec3 t\u1ef1 v\u1ec7, ng\u01b0\u1eddi Xi\u00eam l\u1ea5y l\u00e0m ng\u1edd, nghi\u00eam ng\u1eb7t ph\u00f2ng gi\u1eef. Vua nghe tin, s\u1eafc cho th\u00e0nh th\u1ea7n r\u1eb1ng t\u1eeb nay gi\u1ea5y th\u00f4ng h\u00e0nh c\u1ee7a d\u00e2n bu\u00f4n ch\u1ec9 cho 10 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m h\u1ea1n, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u00e1 nhi\u1ec1u, \u0111\u1ec3 cho n\u01b0\u1edbc l\u00e1ng gi\u1ec1ng ph\u1ea3i s\u1ee3.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ea3o h\u1ed9 Ch\u00e2n L\u1ea1p l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Tho\u1ea1i tr\u01b0\u1edbc t\u1eebng l\u00ean mi\u1ec1n th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ea1o, \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi Man tin ph\u1ee5c, \u0111\u1ebfn nay ng\u01b0\u1eddi Man hay h\u1eb1ng g\u1eedi th\u01b0 th\u0103m h\u1ecfi. Tho\u1ea1i s\u1ee3 hi\u1ec1m nghi n\u00ean ph\u1ea3i t\u00e2u. Vua ra l\u1ec7nh t\u1eeb nay h\u1ec5 c\u00f3 th\u01b0 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Man, vi\u1ec7c th\u01b0\u1eddng th\u00ec vi\u1ebft th\u01b0 tr\u1ea3 l\u1eddi, vi\u1ec7c quan tr\u1ecdng th\u00ec m\u1edbi do th\u00e0nh chuy\u1ec3n \u0111\u1ea1t.<\/p>\n\n\n\n<p>Qu\u00e2n B\u1eafc Th\u00e0nh t\u00e2u n\u00f3i: \u201cT\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay ti\u1ec1n \u0111i\u1ec7u \u1edf c\u00e1c tr\u1ea5n m\u1ed7i n\u0103m c\u1ee9 \u0111\u1ebfn th\u00e1ng gi\u00eang th\u00ec&nbsp; tr\u01b0ng thu, nay xin chia l\u00e0m hai k\u1ef3 c\u00f9ng thu v\u1edbi thu\u1ebf \u0111inh thu\u1ebf \u0111i\u1ec1n \u0111\u1ec3 b\u1edbt ph\u00ed t\u1ed5n cho d\u00e2n\u201d. Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u00fd l\u1ee5c Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb l\u00e0 Nguy\u1ec5n Duy H\u00f2a v\u00e0o ch\u1ea7u, d\u00e2ng s\u1edb h\u1ea1ch Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00e0nh r\u1eb1ng: \u201cCon V\u0103n Th\u00e0nh l\u00e0 V\u0103n Thuy\u00ean \u00e2m m\u01b0u l\u00e0m ph\u1ea3n, s\u1ef1 c\u01a1 ti\u1ebft l\u1ed9, Th\u00e0nh kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u1ebfn c\u1eeda khuy\u1ebft ch\u1ecbu t\u1ed9i m\u00e0 c\u00f2n \u00e1o tri\u1ec1u , m\u0169 tri\u1ec1u ngh\u00eanh ngang \u0111\u1ee9ng \u1edf tr\u00ean c\u00e1c \u0111\u00ecnh th\u1ea7n, nh\u01b0 th\u1ebf th\u00ec c\u00f2n th\u1ec3 th\u1ed1ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh chi n\u1eefa. V\u1ea3 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u00e0 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u1ee7a li\u1ec7t th\u00e1nh, Ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng ta v\u00e2ng tr\u1eddi ch\u1ecbu m\u1ec7nh, gi\u1eef \u0111\u1ea5t l\u00ean ng\u00f4i, ch\u00ednh tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ec3 ch\u00ednh b\u00e1ch quan, ch\u00ednh mu\u00f4n d\u00e2n \u0111\u1ec3 ch\u00ednh b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng, khi\u1ebfn th\u1ea7n d\u00e2n trong n\u01b0\u1edbc xem l\u00e0m khu\u00f4n m\u1eabu. Nay V\u0103n Thuy\u00ean \u0111\u00e3 h\u1ea1 \u0111\u00ecnh ngh\u1ecb m\u00e0 l\u1ea1i y\u00ean \u1ed5n \u1edf nh\u00e0, ph\u00e1p lu\u1eadt kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh th\u00ec l\u1ea5y g\u00ec m\u00e0 t\u1ecf b\u1ea3o cho thi\u00ean h\u1ea1? Hu\u1ed1ng chi V\u0103n Th\u00e0nh so\u1ea1n \u0111i\u1ec1u lu\u1eadt, t\u1ef1 ti\u1ec7n b\u1ecf m\u1ea5t \u0111i\u1ec1u k\u1ebft giao c\u1eadn th\u1ecb (1. K\u1ebft giao c\u1eadn thi : \u201cC\u1ea5m c\u00e1c quan kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u01a1i v\u1edbi k\u1ebb h\u1ea7u g\u1ea7n\u201d.), c\u1eed Tr\u1ea7n H\u1ef1u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi b\u1eady m\u00e0 gi\u1ea5u t\u1ed9i c\u01b0\u1ee1ng d\u00e2m v\u1edbi v\u1ee3 ng\u01b0\u1eddi, \u00e2m k\u1ebft b\u00e8 \u0111\u1ea3ng, d\u1ed1i ng\u01b0\u1eddi tr\u00ean l\u00e0m vi\u1ec7c ri\u00eang, x\u00e2y d\u1ef1ng m\u1ed3 m\u1ea3 cho m\u1eb9 th\u00ec v\u01b0\u1ee3t ph\u00e9p ph\u1ea1m ph\u1eadn, x\u00e9t \u0111\u1ea1o c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi b\u1ea7y t\u00f4i, t\u1ed9i r\u1ea5t l\u1edbn v\u1eady. Nay b\u1ec7 h\u1ea1 n\u1ebfu th\u01b0\u01a1ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 c\u00f4ng, c\u0169ng n\u00ean giao cho c\u00f4ng lu\u1eadn, l\u1ea5y ph\u00e9p m\u00e0 tr\u1ecb, r\u1ed3i sau l\u1ea5y \u01a1n m\u00e0 chu to\u00e0n cho, th\u1ebf th\u00ec ph\u00e9p n\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ecf b\u00e0y m\u00e0 k\u1ebb gian th\u00ec bi\u1ebft s\u1ee3 h\u00e3i\u201d. S\u1edb giao xu\u1ed1ng \u0111\u00ecnh ngh\u1ecb. Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00e0nh ch\u1ec9 nh\u1eadn m\u1ed9t vi\u1ec7c c\u1eed nh\u1ea7m Tr\u1ea7n H\u1ef1u, d\u00e2ng s\u1edb ch\u1ecbu t\u1ed9i, c\u00f2n c\u00e1c kho\u1ea3n kh\u00e1c \u0111\u1ec1u c\u00e3i c\u1ea3. Vua nh\u00e2n n\u00f3i \u0111\u1ebfn b\u00e0i th\u01a1 ngh\u1ecbch c\u1ee7a V\u0103n Thuy\u00ean v\u00e0 d\u1ee5 b\u1ea7y t\u00f4i r\u1eb1ng: \u201c\u00fd th\u01a1 c\u1ee7a v\u0103n Thuy\u00ean sao m\u00e0 ti\u1ebfm b\u1ed9i th\u1ebf! Ph\u00e0m c\u00f3 L\u01b0\u01a1ng V\u0169 \u0111\u1ebf l\u00e0m vua r\u1ed3i sau m\u1edbi c\u00f3 t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng trong n\u00fai ch\u1ee9. V\u0103n Thuy\u00ean l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u1ebf n\u00e0o m\u00e0 mu\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng trong n\u00fai?\u201d. Tham tri H\u00ecnh b\u1ed9 l\u00e0 V\u0169 Trinh gi\u1ea3i theo ngh\u0129a c\u01b0\u1ee1ng \u00e9p. Vua n\u00edn l\u1eb7ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Nguy\u1ec5n Duy H\u00f2a ng\u1ed3i c\u00e1ng qua c\u1eeda \u0110o\u00e0n M\u00f4n kh\u00f4ng xu\u1ed1ng. Th\u1ed1ng ch\u1ebf Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u1edbc \u0110\u1eb7ng b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c, giao xu\u1ed1ng b\u1ed9 H\u00ecnh x\u00e9t. Ph\u1ea1m Nh\u01b0 \u0110\u0103ng xin x\u00e9t qua ch\u1ed7 c\u00f3 b\u00e0i h\u1ea1 m\u00e3 m\u00e0 kh\u00f4ng xu\u1ed1ng, ph\u1ea1t 50 roi, theo t\u1ed9i c\u00f4ng gi\u1ea3m xu\u1ed1ng m\u1ed9t b\u1ef1c. Vua n\u00f3i: \u201c\u0110\u00f3 ch\u1ec9 l\u00e0 t\u1ed9i ri\u00eang th\u00f4i, sao g\u1ecdi l\u00e0 c\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c\u201d. \u0110\u1ed5i theo lu\u1eadt \u201cNg\u1ecd m\u00f4n b\u1ea5t h\u1ea1\u201d (2. Ng\u1ecd m\u00f4n b\u1ea5t h\u1ea1 : Qua c\u1eeda ng\u1ecd m\u00f4n m\u00e0 kh\u00f4ng xu\u1ed1ng.&nbsp;&nbsp; ), x\u1eed 80 tr\u01b0\u1ee3ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ed5 ph\u1ec9 \u1edf H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng, nh\u00f3m h\u1ecdp \u1edf Nam S\u00e1ch. Quan qu\u00e2n b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ebft. Th\u01b0\u1edfng cho ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1 c\u00e1o 100 quan ti\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y K\u00fd l\u1ee5c Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c l\u00e0 Nguy\u1ec5n Khoa Minh l\u00e0m Tham tri C\u00f4ng b\u1ed9, ki\u00eam qu\u1ea3n Nh\u00e0 \u0111\u1ed3, C\u00e2u k\u00ea Tr\u1ea7n \u0110\u0103ng Nghi l\u00e0m Cai b\u1ea1 Nh\u00e0 \u0111\u1ed3.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u1eeda hai kho V\u0129nh Phong v\u00e0 V\u0129nh Th\u1ecbnh.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh l\u1ea1i \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 tri\u1ec1u h\u1ed9i. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: \u201c\u0110i\u1ec3n l\u1ec5 ch\u1eb3ng g\u00ec nghi\u00eam b\u1eb1ng tri\u1ec1u h\u1ed9i. Tri\u1ec1u h\u1ed9i th\u00ec tr\u01b0\u1edbc ph\u1ea3i c\u00f3 \u00e1o m\u0169. T\u1eeb nay t\u1ebf Giao, t\u1ebf Th\u00e1i mi\u1ebfu v\u00e0 l\u1ec5 ch\u1ea7u m\u1eebng, v\u0103n t\u1eeb th\u1ea5t ph\u1ea9m, v\u00f5 t\u1eeb l\u1ee5c ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i c\u00f3 \u0111\u1ee7 ph\u1ea9m ph\u1ee5c theo ban m\u00e0 l\u1ea1y, cho nghi\u00eam tri\u1ec1u nghi. C\u00f3 vi\u1ec7c c\u00f4ng ph\u1ea3i ra ngo\u00e0i v\u00e0 b\u1eadn vi\u1ec7c th\u00ec cho b\u00e1o c\u00e1o tr\u01b0\u1edbc ba ng\u00e0y. N\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 c\u1edb g\u00ec m\u00e0 kh\u00f4ng d\u1ef1 ch\u1ea7u th\u00ec b\u1eaft t\u1ed9i nh\u01b0 lu\u1eadt\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y \u1ea5t s\u1eedu, t\u1ebf Tr\u1eddi \u0110\u1ea5t \u1edf \u0111\u00e0n Nam giao, tr\u01b0\u1edbc l\u00e0 b\u1ed9 L\u1ec5 t\u00e2u r\u1eb1ng: \u201cT\u1ebf Nam giao l\u00e0 \u0111\u1ea1i l\u1ec5, Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00e0nh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u1ed9i kh\u00f4ng n\u00ean d\u1ef1\u201d. Vua n\u00f3i: \u201cV\u0103n Th\u00e0nh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi tr\u1ecdng th\u1ea7n c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc, con l\u00e0 V\u0103n Thuy\u00ean d\u00f9 c\u00f3 c\u00e0n b\u1eady, nh\u01b0ng vi\u1ec7c c\u00f2n m\u1edd t\u1ed1i, h\u00e1 n\u00ean nghe thuy\u1ebft m\u1ed9t b\u00ean m\u00e0 v\u1ed9i xa b\u1ec1 t\u00f4i hu\u00e2n c\u1ef1u sao?\u201d. B\u00e8n sai V\u0103n Th\u00e0nh v\u1eabn d\u1ef1 l\u1ec5 ph\u00e2n hi\u1ebfn. Sau v\u00e0i ng\u00e0y vua \u0111\u01b0\u01a1ng coi ch\u1ea7u, V\u0103n Th\u00e0nh t\u1eeb c\u1eeda T\u1ea3 t\u00fac v\u00e0o, l\u00ean th\u1eb3ng \u0111i\u1ec7n l\u1edbn ti\u1ebfng h\u00f4 h\u00e0o, ng\u01b0\u1eddi t\u1ea3 h\u1eefu c\u1ea3n lui xu\u1ed1ng. T\u1eeb \u0111\u1ea5y m\u1edbi c\u1ea5m kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o ch\u1ea7u n\u1eefa.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1eaft tr\u00f3i Tham tri H\u00ecnh b\u1ed9 V\u0169 Trinh v\u00e0 Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc Ngo\u1ea1n m\u00e0 h\u1ea1 ng\u1ee5c. \u0110\u00ecnh th\u1ea7n \u0111\u01b0\u01a1ng h\u1ecdp tra V\u0103n Thuy\u00ean. V\u0103n Thuy\u00ean c\u00f9ng Nguy\u1ec5n Tr\u01b0\u01a1ng Hi\u1ec7u thanh bi\u1ec7n ch\u01b0a xong. C\u00f3 vi\u00ean x\u00e1 sai h\u00ecnh ty l\u00e0 Tr\u1ea7n Ng\u1ecdc Ng\u1eef l\u00e0m ng\u1ee5c l\u1ea1i n\u00f3i v\u1edbi V\u0169 Trinh r\u1eb1ng: \u201cTr\u01b0\u01a1ng Hi\u1ec7u tr\u01b0\u1edbc l\u00e0m t\u1ecbch s\u0129 cho Nguy\u1ec5n H\u1ef1u Nghi, nay nh\u1eadn l\u00e0 m\u00f4n kh\u00e1ch c\u1ee7a V\u0103n Thuy\u00ean l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00fang\u201d. Trinh \u0111em l\u1eddi \u0111\u00f3 n\u00f3i v\u1edbi T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc Ngo\u1ea1n, Ngo\u1ea1n l\u00f2ng mu\u1ed1n bi\u1ec7n cho V\u0103n Thuy\u00ean b\u1ecb vu, b\u00e8n ng\u1ea7m gi\u1ee5c Ng\u1eef \u0111em vi\u1ec7c ph\u00e1t gi\u00e1c. Vua sai \u0111\u00ecnh th\u1ea7n nghi\u00eam tra. Ng\u1eef kh\u00f4ng tr\u1ea3 l\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0111\u1ed5 cho Trinh v\u00e0 Ngo\u1ea1n m\u1edbm l\u1eddi, hai b\u00ean b\u1ecb t\u1ed9i.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Thi\u00eam s\u1ef1 L\u1ea1i b\u1ed9 l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n H\u01b0ng l\u00e0m K\u00fd l\u1ee5c Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1eeb Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb tr\u1edf v\u00e0o Nam \u0111\u1ebfn B\u00ecnh H\u00f2a g\u1ea1o \u0111\u1eaft. Sai c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng cho d\u00e2n vay th\u00f3c, c\u1ee9 coi h\u1ed9 th\u00f3c c\u1ee7a \u0111i\u1ec1n h\u1ed9 thu v\u00e0o bao nhi\u00eau th\u00ec cho vay b\u1eb1ng m\u1ed9t n\u1eeda.<\/p>\n\n\n\n<p>Dinh th\u1ea7n Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb t\u00e2u n\u00f3i: \u201cTri\u1ec1u \u0111\u00ecnh th\u01b0\u01a1ng d\u00e2n \u0111\u00f3i m\u00e0 c\u1ee9u s\u1ed1ng l\u00e0 \u0111i\u1ec1u r\u1ea5t may. Nh\u01b0ng cho vay m\u00e0 c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o ru\u1ed9ng l\u00e0m h\u1ea1n th\u00ec k\u1ebb kh\u00f4ng c\u00f3 ru\u1ed9ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1edd \u01a1n&#8221;. Vua n\u00f3i: \u201cD\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u1ec1u nhau \u0111\u00e3 l\u00e2u r\u1ed3i, sao c\u00f3 th\u1ec3 nh\u1ea5t nh\u1ea5t \u0111\u1ec1u nhau \u0111\u01b0\u1ee3c! Duy cho vay nhi\u1ec1u th\u00ec g\u1ea1o r\u1ebb, k\u1ebb kh\u00f4ng c\u00f3 ru\u1ed9ng nh\u1edd \u0111\u00f3 m\u00e0 c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1edd \u01a1n\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 3 ng\u00e0y Canh d\u1ea7n, \u0111\u1eb7t tri\u1ec1u nghi \u1edf \u0111i\u1ec7n C\u1ea7n Ch\u00e1nh, tri\u1ec7u b\u1ea7y t\u00f4i \u0111\u1ebfn, \u0111\u1ec1u cho ng\u1ed3i. D\u1ee5 r\u1eb1ng: \u201cTr\u1eabm nay l\u00e0m vi\u1ec7c \u0111\u00e3 m\u1ecfi, r\u1ea5t lo \u0111\u1ebfn k\u1ebf l\u1edbn c\u1ee7a X\u00e3 T\u1eafc. Th\u00e1i t\u1eed l\u00e0 ng\u00f4i ch\u1eeb nh\u1ecb (1. Ch\u1eeb nh\u1ecb : D\u1ef1 b\u1ecb \u0111\u1ec3 n\u1ed1i ng\u00f4i, coi nh\u01b0 v\u1ecb vua th\u1ee9 hai.) c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc, c\u1ea7n ph\u1ea3i s\u00e1ch l\u1eadp \u0111\u1ec3 tr\u1ecdng ch\u00ednh th\u1ed1ng m\u00e0 gi\u1eef b\u1ec1n g\u1ed1c n\u01b0\u1edbc\u201d. B\u00e8n tri\u1ec7u Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 L\u1ea1i b\u1ed9 l\u00e0 Tr\u1ecbnh Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c \u0111\u1ebfn tr\u01b0\u1edbc gi\u01b0\u1eddng ng\u1ef1, sai vi\u1ebft \u201cL\u1eadp ho\u00e0ng t\u1eed Hi\u1ec3u \u6648 [Ki\u1ec3u, t\u1ee9c Minh M\u1ea1ng] l\u00e0m Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed\u201d \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0a cho b\u1ea7y t\u00f4i xem. Vua n\u00f3i: \u201cAi \u0111\u1ed3ng \u00fd th\u00ec k\u00fd t\u00ean v\u00e0o\u201d. Qu\u1ea7n th\u1ea7n \u0111\u1ec1u n\u00f3i: \u201c\u00fd th\u00e1nh \u0111\u1ecbnh tr\u01b0\u1edbc, th\u1ef1c l\u00e0 Ph\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng c\u00f9ng c\u1ee7a X\u00e3 T\u1eafc, b\u1ecdn th\u1ea7n xin noi theo m\u1ec7nh l\u1ec7nh\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua thung dung d\u1ee5 r\u1eb1ng: \u201cCha con truy\u1ec1n ng\u00f4i cho nhau l\u00e0 \u0111\u1ea1o th\u01b0\u1eddng x\u01b0a nay. T\u1eeb \u0111\u1eddi H\u00e1n \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng tr\u1edf xu\u1ed1ng, \u00edt ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng theo. Ho\u1eb7c c\u00f3 k\u1ebb n\u00f3i \u201c\u0111\u00edch t\u00f4n th\u1eeba tr\u1ecdng\u201d, ta th\u1ef1c kh\u00f4ng hi\u1ec3u thuy\u1ebft \u1ea5y. Duy c\u00f3 vua Th\u00e1i t\u1ed5 nh\u00e0 Minh m\u00ea ho\u1eb7c theo l\u1eddi n\u00f3i c\u1ee7a L\u01b0u Tam Ng\u00f4 m\u00e0 b\u1ecf con l\u00e0 Y\u00ean V\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 l\u1eadp \u0111\u00edch t\u00f4n l\u00e0 Do\u00e3n V\u0103n, r\u1ed1t c\u00f9ng sinh tai v\u1ea1. Ph\u00e0m bi\u1ebft con kh\u00f4ng ai b\u1eb1ng cha. N\u1ebfu vua Th\u00e1i t\u1ed5 nh\u00e0 Minh cho Y\u00ean V\u01b0\u01a1ng l\u00e0 hi\u1ec1n m\u00e0 b\u1ea5y gi\u1edd h\u1ecdp ngay \u0111\u00ecnh th\u1ea7n, n\u00f3i r\u00f5 l\u00e0 l\u1eadp l\u00e0m th\u00e1i t\u1eed, th\u00ec m\u1ed9t l\u1eddi n\u00f3i ra, ai d\u00e1m kh\u00f4ng theo! Nh\u01b0 th\u1ebf th\u00ec l\u00e0m sao sinh lo\u1ea1n \u0111\u01b0\u1ee3c\u201d. Qu\u1ea7n th\u1ea7n \u0111\u1ec1u vui ph\u1ee5c.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y \u0110inh d\u1eadu, \u0111\u00fac \u1ea5n v\u00e0ng s\u00e1ch v\u00e0ng cho Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed. (S\u00e1ch d\u00f9ng 5 t\u1edd v\u00e0ng, d\u00e0i 5 t\u1ea5c 6 ph\u00e2n 6 ly, ngang 2 t\u1ea5c 2 ph\u00e2n 4 ly, m\u1ed7i t\u1edd d\u1ea7y 2 ly; \u1ea5n \u0111\u00fac b\u1eb1ng v\u00e0ng, n\u00fam b\u1eb1ng con r\u1ed3ng ng\u1ed3i, vu\u00f4ng 2 t\u1ea5c 4 ph\u00e2n 3 ly, d\u1ea7y 3 ph\u00e2n 2 ly, kh\u1eafc b\u1ed1n ch\u1eef tri\u1ec7n \u201cHo\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed b\u1ea3o\u201d).<\/p>\n\n\n\n<p>Sai \u0110\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf Tr\u1ea7n V\u0103n N\u0103ng, Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 Tr\u1ecbnh Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c, Tham tri Hu\u1ef3nh V\u0103n Di\u1ec5n v\u00e0 Nguy\u1ec5n Khoa Minh coi vi\u1ec7c l\u00e0m s\u00e1ch \u1ea5n. Ng\u00e0y Nh\u00e2m d\u1ea7n, d\u1ef1ng cung \u0111i\u1ec7n Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng ho\u00e0ng th\u00e0nh g\u1ecdi t\u00ean l\u00e0 \u0111i\u1ec7n Thanh H\u00f2a. Tr\u01b0\u1edbc \u0111i\u1ec7n d\u1ef1ng nh\u00e0 \u0110oan b\u1ea3n v\u00e0 c\u1eeda Ch\u1ea5n hanh. Sai \u0110\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf Nguy\u1ec5n V\u0103n So\u1ea1n v\u00e0 Tham tri \u0110o\u00e0n Vi\u1ebft Nguy\u00ean tr\u00f4ng coi c\u00f4ng vi\u1ec7c.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u1ebf m\u0169 \u00e1o v\u00e0 \u0111\u1ed3 l\u1ed7 b\u1ed9 cho Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed. (\u0110\u1ea1i tri\u1ec1u : m\u0169 d\u00f9ng l\u1ed1i nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng c\u00f3 b\u1ea3y con r\u1ed3ng, trang s\u1ee9c b\u1eb1ng v\u00e0ng v\u00e0 h\u1ea1t ch\u00e2u ; \u00e1o d\u00f9ng \u00e1o long b\u00e0o c\u1ed5 vi\u1ec1n, m\u00e0u \u0111\u1ea1i h\u1ed3ng ; xi\u00eam th\u00eau r\u1ed3ng n\u0103m m\u00f3ng, \u0111ai b\u1eb1ng v\u00e0ng ch\u1ea1m r\u1ed3ng ; hia v\u00e0 b\u00edt t\u1ea5t \u0111\u1ee7 b\u1ed9. Th\u01b0\u1eddng tri\u1ec1u : M\u0169 d\u00f9ng ki\u1ec3u Xu\u00e2n thu, trang s\u1ee9c b\u1eb1ng v\u00e0ng v\u00e0 h\u1ea1t ch\u00e2u ; \u00e1o d\u00f9ng \u00e1o tr\u00e0ng v\u1ea1t c\u1ed5 tr\u1eafng, \u00e1o m\u1ea7u xanh, m\u00e0u l\u1ee5c, m\u00e0u lam, m\u00e0u \u0111en t\u00f9y d\u00f9ng ; b\u1ed5 t\u1eed th\u00eau r\u1ed3ng n\u0103m m\u00f3ng n\u1ec1n v\u00e0ng ; xi\u00eam th\u00eau r\u1ed3ng n\u0103m m\u00f3ng ; hia v\u00e0 b\u00edt t\u1ea5t \u0111\u1ee7 b\u1ed9. \u0110\u1ed3 l\u1ed7 b\u1ed9 : ki\u1ec7u \u0111\u1ea7u r\u1ed3ng s\u01a1n son m\u1ed9t c\u1ed7, t\u00e1m ng\u01b0\u1eddi khi\u00eang,&nbsp; ph\u1ea5t tr\u1ea7n 2 chi\u1ebfc, \u0111\u00e8n l\u1ed3ng b\u1eb1ng sa \u0111\u1ecf 2 c\u00e1i, l\u00f2 h\u01b0\u01a1ng, h\u1ed9p h\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec1u 1 c\u00e1i, qu\u1ea1t vu\u00f4ng th\u00eau hoa m\u1ea7u xanh v\u00e0 m\u1ea7u \u0111\u1ecf \u0111\u1ec1u 4 c\u00e1i, t\u00e0n tr\u00f2n c\u00e1n cong th\u00eau \u0111\u1ecf 1 c\u00e1i, t\u00e0n vu\u00f4ng v\u00e0 t\u00e0n tr\u00f2n c\u00e1n th\u1eb3ng m\u1ea7u \u0111\u1ecf th\u00eau b\u1ea3y r\u1ed3ng, \u0111\u1ec1u 4 c\u00e1i, l\u1ecdng tr\u00f2n m\u1ea7u xanh 2 c\u00e1i, l\u1ecdng che m\u01b0a b\u1eb1ng l\u1ee5a s\u01a1n d\u1ea7u \u0111\u1ecf 1 c\u00e1i, c\u1edd thanh \u0111\u1ea1o, phan truy\u1ec1n gi\u00e1o, phan gi\u00e1ng d\u1eabn, phan c\u00e1o ch\u1ec9, phan t\u00edn, c\u1edd l\u1ec7nh, c\u1edd v\u00e0ng s\u1eafc xanh, \u0111\u1ecf, v\u00e0ng, \u0111en, tr\u1eafng, \u0111\u1ec1u 2 c\u00e1i, phan l\u00f4ng chim, b\u00faa ng\u00f9 l\u00f4ng, k\u00edch ng\u00f9 l\u00f4ng, \u0111\u1ec1u 6 c\u00e1i, g\u1eady kim ng\u00f4, b\u00faa v\u00e0ng, tr\u1ea3o \u0111\u1ee9ng, tr\u1ea3o n\u1eb1m, c\u1ed1t \u0111\u00f3a, \u0111\u1ec1u 4 c\u00e1i, tr\u1ed1ng l\u1edbn, chi\u00eang \u0111\u1ed3ng, \u0111\u1ec1u hai c\u00e1i, c\u00e1ng 1 c\u00e1i, th\u1eafng \u0111ai ng\u1ef1a hai c\u00e1i, voi l\u1ec5 2 con, l\u1ecdng \u0111\u1ecf 4 chi\u1ebfc, l\u1ecdng xanh 6 chi\u1ebfc, gi\u00e1 chu\u00f4ng v\u00e0 tr\u1ed1ng \u1edf tr\u01b0\u1edbc v\u00e0 sau c\u00f3 l\u00f4ng \u0111\u1ecf \u0111\u1ec1u 2 c\u00e1i. Khi c\u00f3 l\u1ec5 l\u1edbn nh\u01b0 t\u1ebf Giao t\u1ebf X\u00e3 hay V\u0103n mi\u1ebfu v\u00e0 c\u00e1c ng\u00e0y ti\u1ebft l\u1edbn nh\u01b0 Nguy\u00ean \u0111\u00e1n, \u0110oan d\u01b0\u01a1ng, Thi\u00ean Xu\u00e2n th\u00ec d\u00e0n b\u00e0y theo nghi th\u1ee9c).<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00e0n phong t\u01b0\u1edbc c\u00f4ng h\u1ea7u cho ho\u00e0ng th\u00e2n, ho\u00e0ng t\u1eed, ho\u00e0ng t\u00f4n, ch\u1ebf s\u00e1ch \u1ea5n v\u00e0 m\u0169 \u00e1o. (S\u00e1ch b\u1ea1c m\u1ea1 v\u00e0ng 5 t\u1edd, d\u00e0i 5 t\u1ea5c 4 ph\u00e2n, ngang 3 t\u1ea5c 2 ph\u00e2n 4 ly, m\u1ed7i t\u1edd d\u1ea7y 2 ly; \u1ea5n b\u1ea1c m\u1ea1 v\u00e0ng, vu\u00f4ng 2 t\u1ea5c 3 ph\u00e2n 4 ly, d\u1ea7y 2 ph\u00e2n 7 ly ; \u1ea5n quan ph\u00f2ng b\u1eb1ng b\u1ea1c vu\u00f4ng 6 ph\u00e2n 5 ly, d\u00e0y 3 ph\u00e2n, \u0111\u1ec1u l\u00e0m n\u00fam con c\u00f9. \u0110\u1ea1i tri\u1ec1u : M\u0169 b\u00ecnh \u0111\u00ednh trang s\u1ee9c b\u1eb1ng v\u00e0ng v\u00e0 h\u1ea1t ch\u00e2u ; \u00e1o m\u00e3ng b\u00e0o, s\u1eafc \u0111\u1ecf h\u1ed3ng c\u1ed5 vi\u1ec1n ; xi\u00eam th\u00eau r\u1ed3ng b\u1ed1n m\u00f3ng ; \u0111ai trang s\u1ee9c b\u1eb1ng v\u00e0ng ; gi\u00e0y b\u00edt t\u1ea5t \u0111\u1ee7 b\u1ed9. Th\u01b0\u1eddng tri\u1ec1u : M\u0169 theo ki\u1ec3u Xu\u00e2n thu trang s\u1ee9c v\u00e0ng v\u00e0 h\u1ea1t ch\u00e2u ; \u00e1o tr\u00e0ng v\u1ea1t c\u1ed5 tr\u1eafng, \u00e1o m\u00e0u xanh, l\u1ee5c, lam, \u0111en t\u00f9y d\u1ee5ng ; b\u1ed5 t\u1eed th\u00eau r\u1ed3ng b\u1ed1n m\u00f3ng, n\u1ec1n v\u00e0ng ; xi\u00eam th\u00eau r\u1ed3ng b\u1ed1n m\u00f3ng. Gi\u1ea7y b\u00edt t\u1ea5t \u0111\u1ee7 b\u1ed9).<\/p>\n\n\n\n<p>Sai c\u00e1c dinh tr\u1ea5n, xem \u0111o \u0111\u01b0\u1eddng bi\u1ec3n c\u00e1ch nhau xa g\u1ea7n bao nhi\u00eau, v\u1ebd b\u1ea3n \u0111\u1ed3 d\u00e2ng l\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u1eeda h\u00e0nh cung B\u1eafc Th\u00e0nh. Th\u00e0nh th\u1ea7n t\u00e2u n\u00f3i r\u1eb1ng \u0111i\u1ec7n K\u00ednh Thi\u00ean l\u00e2u n\u0103m g\u1ed7 \u0111\u00e3 n\u00e1t. B\u00e8n sai tri\u1ec7t \u0111i l\u00e0m l\u1ea1i.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u01b0\u1eddi x\u00e3 Ph\u1ea1n Kh\u1ecfa tr\u1ea5n Nam \u0110\u1ecbnh, \u0111\u00f3n xa gi\u00e1 d\u00e2ng s\u1edb t\u00e2u n\u00f3i r\u1eb1ng : tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi vu c\u00e1o, ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t b\u1ecb t\u1ecbch thu, sau \u00e1n x\u00e9t ra \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00f4 t\u1ed9i, xin tr\u1ea3 l\u1ea1i ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, nh\u01b0ng quan s\u1edf t\u1ea1i cho r\u1eb1ng tr\u00f3t \u0111\u00e3 thu r\u1ed3i kh\u00f4ng cho.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua xem l\u1eddi t\u00e2u, s\u1eafc cho th\u00e0nh th\u1ea7n x\u00e9t r\u00f5 c\u00e1c \u00e1n, ph\u00e0m c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t t\u1ecbch thu m\u00e0 x\u00e9t ra kh\u00f4ng c\u00f3 t\u1ed9i tr\u1ea1ng th\u00ec tr\u1ea3 l\u1ea1i h\u1ebft.<\/p>\n\n\n\n<p>Khai m\u1ecf \u0111\u1ed3ng Tr\u00ecnh L\u1ea1n (t\u00ean \u0111\u1ed9ng, thu\u1ed9c ch\u00e2u Th\u1ee7y V\u1ef9) tr\u1ea5n H\u01b0ng H\u00f3a. \u0110\u1ea5t Tr\u00ecnh L\u1ea1n c\u00f3 m\u1ecf \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ecf, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi Thanh xin khai m\u1ecf \u0111\u1ec3 n\u1ed9p thu\u1ebf. Th\u00e0nh th\u1ea7n t\u00e2u l\u00ean. Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>Tha gi\u1ea3m t\u00f4 thu\u1ebf cho t\u1ef1 Qu\u1ea3ng B\u00ecnh v\u00e0o Nam. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: \u201cV\u00e0i n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, nh\u00e2n d\u00e2n ph\u1ee5c d\u1ecbch kh\u00f3 nh\u1ecdc, l\u1ea1i b\u1ecb m\u1ea5t m\u00f9a \u0111\u00f3i k\u00e9m, tr\u1eabm r\u1ea5t th\u01b0\u01a1ng. V\u1eady b\u00e0n r\u1ed9ng gi\u00fap cho. Ti\u1ec1n th\u00f3c v\u00e0 s\u1ea3n v\u1eadt t\u1eeb Qu\u1ea3ng B\u00ecnh \u0111\u1ebfn Gia \u0110\u1ecbnh, th\u00ec s\u1ed1 thu\u1ebf thu k\u00e8m c\u00f2n thi\u1ebfu t\u1eeb n\u0103m Gia Long Nh\u00e2m th\u00e2n v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc, s\u1ed1 thu\u1ebf ch\u00ednh cung c\u00f2n thi\u1ebfu t\u1eeb n\u0103m Qu\u00fd d\u1eadu, n\u0103m Gi\u00e1p tu\u1ea5t, \u0111\u1ec1u cho tha c\u1ea3. C\u00f2n t\u00f4 ru\u1ed9ng v\u00e0 thu\u1ebf th\u00e2n n\u0103m nay, Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c, Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb, Qu\u1ea3ng B\u00ecnh, Qu\u1ea3ng Nam, B\u00ecnh H\u00f2a th\u00ec gi\u1ea3m 5 ph\u1ea7n 10, Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i, B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh, Ph\u00fa Y\u00ean, B\u00ecnh Thu\u1eadn th\u00ec gi\u1ea3m 4 ph\u1ea7n 10, Gia \u0110\u1ecbnh t\u00f4 ru\u1ed9ng th\u00ec gi\u1ea3m 2 ph\u1ea7n 10, thu\u1ebf th\u00e2n th\u00ec gi\u1ea3m 4 ph\u1ea7n 10\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai th\u1ee7y qu\u00e2n v\u00e0 \u0111\u1ed9i Ho\u00e0ng Sa \u0111i thuy\u1ec1n ra Ho\u00e0ng Sa \u0111\u1ec3 th\u0103m d\u00f2 \u0111\u01b0\u1eddng th\u1ee7y.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ecdn B\u00f9i \u0110\u1ee9c M\u00e2n v\u00e0 Nguy\u1ec5n Kim Truy t\u1eeb \u1edf n\u01b0\u1edbc Xi\u00eam v\u1ec1. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y ng\u01b0\u1eddi Xi\u00eam l\u1ea5y vi\u1ec7c \u0111\u00e1nh nhau \u1edf Ph\u1ee7 L\u1eadt m\u00e0 o\u00e1n N\u1eb7c Ch\u0103n, vua th\u1ee9 hai n\u01b0\u1edbc Xi\u00eam m\u01b0u v\u1edbi Ph\u1eadt v\u01b0\u01a1ng r\u1eb1ng: \u201cN\u1eb7c Ch\u0103n d\u00e1m khinh r\u1ebb ta v\u00ec c\u1eady c\u00f3 Nam tri\u1ec1u che ch\u1edf. Nay ta \u0111\u00e1nh Ch\u0103n, Nam tri\u1ec1u t\u1ea5t ph\u1ea3i c\u1ee9u, nh\u00e2n \u0111\u00f3 ta \u0111\u00e1nh lu\u00f4n \u0111\u1ec3 c\u1edfi hai m\u1ed1i gi\u1eadn\u201d. Ph\u1eadt v\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng nghe, n\u00f3i: \u201cG\u00e2y ra m\u1ed1i h\u1ea5n kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 Ph\u01b0\u1edbc. N\u1ebfu quy\u1ebft th\u1ef1c h\u00e0nh m\u01b0u \u1ea5y, th\u00ec xin nh\u01b0\u1eddng n\u01b0\u1edbc cho vua th\u1ee9 hai\u201d. Vi\u1ec7c b\u00e8n th\u00f4i. Sau v\u00e0i th\u00e1ng, ng\u01b0\u1eddi Xi\u00eam d\u1ecda nhau l\u00e0 qu\u00e2n ta s\u1eafp \u0111\u1ebfn. Ph\u1eadt v\u01b0\u01a1ng c\u1ea3 s\u1ee3, b\u00e8n t\u1ea1o thuy\u1ec1n chi\u1ebfn, s\u1eeda \u0111\u1ed3n binh, l\u00e0m k\u1ebf t\u1ef1 th\u1ee7. Ph\u00e0m d\u00e2n \u0111\u1ebfn bu\u00f4n \u1edf \u0111\u1ea5t \u1ea5y, \u0111\u1ec1u ng\u1edd l\u00e0 do th\u00e1m, b\u1eaft b\u1ecf t\u00f9 c\u1ea3. K\u1ecbp khi b\u1ecdn \u0110\u1ee9c M\u00e2n \u0111\u1ebfn, Ph\u1eadt v\u01b0\u01a1ng h\u1ecfi r\u1eb1ng: \u201cVi\u1ec7c \u0111\u00e1nh nhau \u1edf Ph\u1ee7 L\u1eadt Nguy\u1ec5n V\u0103n Tho\u1ea1i c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft kh\u00f4ng?\u201d \u0110\u1ee9c M\u00e2n n\u00f3i: \u201cKh\u00f4ng\u201d. Ph\u1eadt v\u01b0\u01a1ng im l\u1eb7ng. L\u1ea1i h\u1ecfi: \u201cNguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00e0nh v\u00e0 L\u00ea V\u0103n Duy\u1ec7t \u1edf \u0111\u00e2u?\u201d. Th\u00e0nh, Duy\u1ec7t \u0111\u1ec1u l\u00e0 tay t\u01b0\u1edbng c\u0169. Duy\u1ec7t l\u1ea1i tr\u1ea5n Gia \u0110\u1ecbnh, v\u1eabn c\u00f3 ti\u1ebfng, ng\u01b0\u1eddi Xi\u00eam s\u1ee3, m\u1ed7i khi s\u1ee9 gi\u1ea3 ta \u0111\u1ebfn h\u1ecd v\u1eabn h\u1ecfi th\u0103m). \u0110\u1ee9c M\u00e2n \u0111em t\u00ecnh tr\u1ea1ng b\u1ea3o cho h\u1ecd bi\u1ebft. Ph\u1eadt v\u01b0\u01a1ng h\u1eadu \u0111\u00e3i m\u00e0 tha nh\u1eefng d\u00e2n ta b\u1ecb t\u00f9. \u0110\u1ebfn nay b\u1ecdn \u0110\u1ee9c M\u00e2n v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc, \u0111em vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Vua kh\u00f4ng mu\u1ed1n g\u00e2y h\u1ea5n kh\u00edch ngo\u00e0i bi\u1ec3n, b\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho N\u1eb7c Ch\u0103n th\u00f4ng s\u1ee9 v\u1edbi n\u01b0\u1edbc Xi\u00eam. D\u1ee5 r\u1eb1ng: \u201cN\u01b0\u1edbc ng\u01b0\u01a1i \u0111\u1ed1i v\u1edbi Xi\u00eam, l\u1ea5y n\u01b0\u1edbc nh\u1ecf th\u1edd n\u01b0\u1edbc l\u1edbn \u0111\u00e3 l\u00e2u n\u0103m r\u1ed3i. Nay v\u01b0\u01a1ng tuy kh\u00f4ng th\u00e2n h\u00e0nh sang th\u0103m, c\u0169ng n\u00ean sai s\u1ee9 \u0111i nh\u01b0 x\u01b0a, kh\u00f4ng n\u00ean tr\u01b0\u1edbc h\u1eadu m\u00e0 sau b\u1ea1c\u201d. Do \u0111\u00f3 n\u01b0\u1edbc Ch\u00e2n L\u1ea1p l\u1ea1i c\u00f9ng n\u01b0\u1edbc Xi\u00eam giao hi\u1ebfu.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai C\u1ef1u \u0111i\u1ec3n qu\u00e2n Phan Ti\u1ebfn Kh\u00e1nh \u0111\u1ebfn th\u00e0nh Nam Vang, theo B\u1ea3o h\u1ed9 Nguy\u1ec5n V\u0103n Tho\u1ea1i l\u00e0m vi\u1ec7c.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u1eddi tr\u1ea5n l\u1ef5 Bi\u00ean H\u00f2a sang T\u00e2n L\u00e2n (t\u00ean th\u00f4n, tr\u01b0\u1edbc \u1edf th\u00f4n Ph\u01b0\u1edbc L\u01b0, \u0111\u1ec1u thu\u1ed9c huy\u1ec7n Ph\u01b0\u1edbc Ch\u00ednh).<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ecf thu\u1ebf bi\u1ec7t n\u1ea1p g\u1ed7 lim cho hai x\u00e3 Cao \u0110i\u1ec1n v\u00e0 \u0110\u1ee9c Nhu\u1eadn (thu\u1ed9c huy\u1ec7n Thanh Ch\u01b0\u01a1ng) tr\u1ea5n Ngh\u1ec7 An, k\u00e9n d\u00e2n l\u00e0m l\u00ednh.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1eb7t b\u1ea3o Ti\u00ean L\u1ec7 (t\u00ean x\u00e3 thu\u1ed9c huy\u1ec7n B\u1ea3o L\u1ed9c) tr\u1ea5n Kinh B\u1eafc. Quan B\u1eafc Th\u00e0nh th\u1ea5y \u0111\u1ea5t \u1edf \u0111\u00e2y k\u1ebf \u0111\u01b0\u1eddng quan l\u1ed9, m\u1ed9t d\u1ea3i ven n\u00fai th\u01b0\u1eddng c\u00f3 b\u1ecdn c\u01b0\u1edbp l\u1ebbn l\u00fat qu\u1ea5y nhi\u1ec5u ng\u01b0\u1eddi \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng, xin \u0111\u1eb7t b\u1ea3o \u1edf \u0111\u1ea5y \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng gi\u1eef. Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>Qu\u1ea3n \u0111\u1ea1o Thanh B\u00ecnh l\u00e0 \u0110\u00e0o V\u0103n Th\u00e0nh v\u1ec1 \u0111inh \u01b0u; l\u1ea5y V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Minh v\u00f5 qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch l\u00e0 \u0110\u1ed7 V\u0103n Tr\u00e0 l\u00e0m Qu\u1ea3n \u0111\u1ea1o Thanh B\u00ecnh.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00ednh bi\u00ean<\/p>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\"><a>\u0110\u1ec7 nh\u1ea5t k\u1ef7 &#8211; Quy\u1ec3n LIII &#8211; Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u1ec1 Th\u1ebf t\u1ed5 cao ho\u00e0ng \u0111\u1ebf<\/a><\/h1>\n\n\n\n<p>B\u00ednh t\u00fd, Gia Long n\u0103m th\u1ee9 15 [1816], m\u00f9a h\u1ea1, th\u00e1ng 4, ng\u00e0y m\u1ed3ng 1, t\u1ebf h\u1ea1 h\u01b0\u1edfng.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Ho\u00e0ng t\u1eed th\u1ee9 t\u01b0 nhi\u1ebfp t\u1ebf Th\u00e1i mi\u1ebfu. S\u1eafc t\u1eeb nay t\u1ebf h\u01b0\u1edfng \u1edf Th\u00e1i mi\u1ebfu, c\u00e1c ho\u00e0ng t\u1eed v\u00e2ng m\u1ec7nh t\u1ebf thay \u0111\u1ec1u c\u00f3 tu\u1ea7n Ph\u01b0\u1edbc t\u1ed9. Ch\u00e9p l\u00e0m l\u1ec7 m\u00e3i m\u00e3i.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Tu\u1ea7n th\u00e0nh cai \u0111\u1ed9i Gia \u0110\u1ecbnh l\u00e0 L\u00ea V\u0103n Ki\u00ean l\u00e0m Qu\u1ea3n th\u1ee7 \u0111\u1ea1o Quang H\u00f3a, ki\u00eam l\u00e3nh hai \u0111\u1ea1o Thu\u1eadn Th\u00e0nh v\u00e0 Quang Phong.<\/p>\n\n\n\n<p>Thu \u1ea5n Ch\u01b0\u1edfng Trung qu\u00e2n c\u1ee7a Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00e0nh v\u00e0 giam V\u0103n Thuy\u00ean v\u00e0o ng\u1ee5c. Tr\u01b0\u1edbc l\u00e0 Nguy\u1ec5n Tr\u01b0\u01a1ng Hi\u1ec7u t\u1ed1 c\u00e1o V\u0103n Thuy\u00ean m\u01b0u ph\u1ea3n, V\u0103n Thuy\u00ean cho r\u1eb1ng th\u01a1 \u1ea5y kh\u00f4ng ph\u1ea3i t\u1ef1 tay vi\u1ebft, c\u1ed1 c\u00e3i l\u00e0 vu. K\u1ecbp \u0110\u1ed7 V\u0103n Ch\u01b0\u01a1ng l\u00e0m ch\u1ee9ng cho l\u1eddi n\u00f3i c\u1ee7a Hi\u1ec7u l\u00e0 \u0111\u00fang. Ph\u1ea1m \u0110\u0103ng H\u01b0ng t\u00e2u l\u00ean. Vua n\u00f3i: \u201cV\u0103n Thuy\u00ean \u0111\u00e3 ph\u1ee5c ch\u01b0a?\u201d Th\u01b0a r\u1eb1ng ch\u01b0a. Vua n\u00f3i: \u201cN\u00f3 c\u00f3 l\u00f2ng l\u00e0m ph\u1ea3n, sao \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u00e0 mi\u1ec7ng th\u1ebf?\u201d \u0110\u0103ng H\u01b0ng t\u00e2u r\u1eb1ng: \u201cV\u0103n Thuy\u00ean t\u1ef1 cho m\u00ecnh l\u00e0 con c\u00f4ng th\u1ea7n, b\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng n\u1ee1 gi\u1ebft v\u00e0 b\u1ecdn th\u1ea7n ng\u1eeda theo l\u00f2ng th\u00e1nh, kh\u00f4ng d\u00e1m h\u1ebft ph\u00e9p tra tr\u1ecb, n\u00ean m\u1edbi gi\u00e0 mi\u1ec7ng l\u00e0 do c\u1eady m\u00ecnh v\u1eady\u201d. Vua n\u00edn thinh. S\u00e1ng h\u00f4m sau b\u00e8n sai L\u00ea V\u0103n Duy\u1ec7t tra h\u1ecfi. V\u0103n Thuy\u00ean qu\u1ea3 ph\u1ee5c, do \u0111\u00f3 V\u0103n Th\u00e0nh s\u1ee3 h\u00e3i xin ch\u1ecbu t\u1ed9i. Vua b\u00e8n \u0111\u01b0a t\u1edd bi\u1ec3u ra cho b\u1ea7y t\u00f4i xem. \u0110\u0103ng H\u01b0ng t\u00e2u n\u00f3i: \u201cV\u0103n Th\u00e0nh d\u00e2ng bi\u1ec3u n\u00e0y, l\u1eddi n\u00f3i \u00fap m\u1edf, mu\u1ed1n l\u1ea5y kh\u00f4n v\u1eb7t \u0111\u00e1nh l\u1eeba tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, vi\u1ec7c xin ch\u1ecbu t\u1ed9i l\u00e0 kh\u00f4ng ph\u1ea3i th\u1ef1c l\u00f2ng v\u1eady\u201d. Vua n\u00f3i: \u201cL\u1ea5y t\u00ecnh th\u1ef1c m\u00e0 n\u00f3i, V\u0103n Th\u00e0nh kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3n b\u1ea1n, ch\u1ec9 c\u00f3 l\u1ed7i l\u00e0 kh\u00f4ng bi\u1ebft con m\u00ecnh l\u00e0 \u00e1c, m\u00e0 l\u1ea1i che l\u1ed7i cho, \u1ea5y l\u00e0 mu\u1ed1n kh\u00eau l\u00f2ng gi\u1eadn cho m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi, c\u0169ng ngu l\u1eafm v\u1eady c\u00f3 g\u00ec l\u00e0 kh\u00f4n \u0111\u00e2u?\u201d. B\u1ea7y t\u00f4i xin h\u1ea1 ng\u1ee5c V\u0103n Th\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua n\u00f3i: \u201cV\u0103n Th\u00e0nh v\u1ed1n l\u00e0 k\u1ebb c\u00f3 t\u1ed9i ; nh\u01b0ng th\u1ec3 th\u1ed1ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi \u0111\u1ea1i th\u1ea7n, c\u0169ng n\u00ean c\u00f3 c\u00e1ch x\u1eed tr\u00ed\u201d. B\u00e8n sai thu \u1ea5n v\u00e0 khi\u1ebfn v\u1ec1 \u1edf nh\u00e0 ri\u00eang\u201d. V\u0103n Th\u00e0nh m\u1ea5t ch\u1ee9c. Vua b\u1ea3o b\u1ea7y t\u00f4i r\u1eb1ng: \u201cV\u0103n Th\u00e0nh th\u00e2n l\u00e0m \u0111\u1ea1i th\u1ea7n m\u00e0 dung t\u00fang cho con k\u1ebft n\u1ea1p m\u00f4n kh\u00e1ch, l\u00e0 hi\u1ebfu danh \u01b0? Hay \u00fd mu\u1ed1n l\u00e0m g\u00ec ? C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u00f4i nh\u01b0 th\u1ebf x\u1eed tr\u00ed th\u1ef1c kh\u00f3. N\u1ebfu kh\u00f4ng b\u1ea3o to\u00e0n \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng th\u1ea7n th\u00ec c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 vi\u1ec7c hay c\u1ee7a tr\u1eabm, th\u1ebf m\u1edbi kh\u00f3 ch\u1ee9!\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Ch\u01b0\u1edfng Ch\u1ea5n v\u00f5 qu\u00e2n l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Nh\u01a1n l\u00e0m Ch\u01b0\u1edfng h\u1eefu qu\u00e2n, ki\u00eam gi\u1eef \u1ea5n v\u1ee5 Ch\u01b0\u1edfng Trung qu\u00e2n. \u0110\u1ed5i hai v\u1ec7 Ch\u1ea5n b\u1ea3o nh\u1ea5t v\u00e0 nh\u1ecb l\u00e0m hai v\u1ec7 H\u1eefu b\u1ea3o nh\u1ea5t v\u00e0 nh\u1ecb, n\u0103m \u0111\u1ed9i Ch\u1ea5n sai l\u00e0m n\u0103m&nbsp; \u0111\u1ed9i H\u1eefu sai.<\/p>\n\n\n\n<p>Gi\u00e1ng Th\u1ed1ng ch\u1ebf Th\u1ecb n\u1ed9i V\u00f5 Vi\u1ebft B\u1ea3o l\u00e0m Cai c\u01a1, v\u1eabn qu\u1ea3n c\u00e1c v\u1ec7 \u0111\u1ed9i trung t\u00edn, Trung h\u1ea7u, N\u1ed9i h\u1ea7u, Loan nghi, Ch\u1ea5n uy. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y Vi\u1ebft B\u1ea3o cho ri\u00eang thu\u1ed9c hi\u1ec7u v\u1ec1 th\u0103m nh\u00e0, vi\u1ec7c ph\u00e1t gi\u00e1c. Vua v\u1eddi \u0111\u1ebfn h\u1ecfi. Vi\u1ebft B\u1ea3o kh\u00f4ng ch\u1ecbu n\u00f3i th\u1eadt. Vua sai giam xu\u1ed1ng ng\u1ee5c. B\u1ed9 H\u00ecnh xin x\u1eed t\u1ed9i \u0111\u1ed3. Vua n\u00f3i: \u201cVi\u1ebft B\u1ea3o th\u1ea5y ta g\u1ea1n h\u1ecfi, s\u1ee3 h\u00e3i th\u00e1c nh\u1eddi, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u1ed1 \u00fd d\u1ed1i tr\u00e1. V\u1ea3 tr\u1ea3i ch\u1ecbu luy ti\u1ebft \u0111\u00e3 \u0111\u1ee7 r\u0103n r\u1ed3i. V\u1eady t\u1ea1m khoan cho, gi\u00e1ng ch\u1ee9c l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1eady\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y V\u1ec7 \u00fay T\u1ea3 nh\u1ea5t Th\u1ecb trung l\u00e0 T\u00f4n Th\u1ea5t D\u1ecbch l\u00e0m Th\u1ed1ng ch\u1ebf Th\u1ecb n\u1ed9i, qu\u1ea3n l\u00e3nh n\u0103m v\u1ec7 N\u1ed9i tr\u1ef1c, Th\u1eafng uy, Trung c\u1ea7n, Ki\u1ec7n v\u00f5, T\u00edn uy v\u00e0 ba \u0111\u1ed9i Ki\u00ean d\u0169ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai bi\u00ean c\u00e1c \u0111\u1ed9i N\u1ed9i ho\u00e0ng ki\u1ebfm, T\u1ea3 v\u1ec7, H\u1eefu v\u1ec7 sung l\u00e0m v\u1ec7 T\u00edn uy.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Thi\u00eam s\u1ef1 L\u1ea1i b\u1ed9 l\u00e0 Tr\u1ea7n L\u1ee3i Trinh l\u00e0m K\u00fd l\u1ee5c \u0110\u1ecbnh T\u01b0\u1eddng, Thi\u00eam s\u1ef1 H\u00ecnh b\u1ed9 l\u00e0 Nguy\u1ec5n Huy Trinh l\u00e0m Tham hi\u1ec7p L\u1ea1ng S\u01a1n.<\/p>\n\n\n\n<p>Tri\u1ec7u bi\u1ec1n binh qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch Thanh Ngh\u1ec7 \u0111i th\u00fa Gia \u0110\u1ecbnh, theo thuy\u1ec1n v\u1eadn t\u1ea3i v\u1ec1 Kinh, t\u1edbi n\u01a1i, c\u1ea5p cho ti\u1ec1n g\u1ea1o r\u1ed3i cho v\u1ec1. (M\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u ti\u1ec1n 5 quan g\u1ea1o 5 ph\u01b0\u01a1ng).<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1eeb Ngh\u1ec7 An ra B\u1eafc b\u1ecb h\u1ea1n. Gi\u1ea3m thu\u1ebf ru\u1ed9ng v\u1ee5 chi\u00eam n\u0103m nay, Ngh\u1ec7 An, Thanh Hoa gi\u1ea3m 5 ph\u1ea7n 10, Thanh B\u00ecnh 4 ph\u1ea7n 10, B\u1eafc Th\u00e0nh 3 ph\u1ea7n 10. R\u1ed3i th\u1ea5y Thanh Ngh\u1ec7 g\u1ea1o \u0111\u1eaft, h\u1ea1 l\u1ec7nh ph\u00e1t g\u1ea1o kho m\u1ed7i n\u01a1i 5 v\u1ea1n h\u1ed9c, gi\u1ea3m gi\u00e1 b\u00e1n cho d\u00e2n. Th\u00f3c thu\u1ebf v\u1ee5 chi\u00eam \u1ea5y cho n\u1ed9p thay b\u1eb1ng ti\u1ec1n. (Th\u00f3c 1 h\u1ed9c gi\u00e1 8 ti\u1ec1n). L\u1ea1i sai s\u1edf t\u1ea1i tu s\u1eeda c\u1ea7u c\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1eddng s\u00e1, h\u1eb1ng th\u00e1ng c\u1ea5p ti\u1ec1n g\u1ea1o cho \u0111\u1ec3 d\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ee7 \u0103n.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1eafp \u0111\u00ea gi\u1eef ru\u1ed9ng \u1edf huy\u1ec7n T\u1ed1ng S\u01a1n. N\u0103m ngo\u00e1i V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 T\u00edn uy l\u00e0 T\u00f4n Th\u1ea5t Huy t\u00e2u xin l\u01b0u v\u1ec7 binh \u1edf tr\u1ea5n \u0111\u1ec3 c\u00f9ng v\u1edbi d\u00e2n huy\u1ec7n \u0111\u1eafp \u0111\u00ea \u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 ngh\u1ec1 n\u00f4ng. Vua y l\u1eddi xin. \u0110\u1ebfn nay kh\u1edfi c\u00f4ng \u0111\u1eafp \u0111\u00ea, sai ph\u00e1t ti\u1ec1n 1.000 quan, g\u1ea1o 5.000 ph\u01b0\u01a1ng c\u1ea5p cho.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua ngh\u0129 \u0111\u1ebfn c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng \u1edf d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng m\u1ec7t nh\u1ecdc v\u00ec \u0111\u00ea tr\u1ea1m, s\u1eafc t\u1eeb nay nh\u1eefng vi\u1ec7c kh\u00f4ng kh\u1ea9n c\u1ea5p l\u1eafm th\u00ec cho l\u01b0u l\u1ea1i 5,3 ng\u00e0y, \u0111\u1ee3i c\u00f3 vi\u1ec7c c\u00f9ng ph\u00e1t \u0111i m\u1ed9t th\u1ec3, \u0111\u1ec3 \u0111\u1ee1 s\u1ee9c cho d\u00e2n. L\u1ea1i th\u1ea5y t\u1eeb Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c \u0111\u1ebfn Thanh B\u00ecnh g\u1ea1o \u0111\u1eaft, sai c\u1ea5p cho phu tr\u1ea1m 3 th\u00e1ng l\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Thu\u1ed9c hi\u1ec7u \u1edf Th\u00e1i Nguy\u00ean l\u00e0 Ho\u00e0ng Thu Nguy\u00ean b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eb7c tr\u1ed1n l\u00e0 t\u00ean Ch\u1ea5n \u0111em n\u1ed9p. Th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n 100 quan.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u01b0\u1edbng gi\u1eb7c \u1edf ch\u00e2u B\u1ed1 Ch\u00ednh ngo\u1ea1i dinh Qu\u1ea3ng B\u00ecnh l\u00e0 t\u00ean \u0110i\u1ec7n ng\u1ee5y x\u01b0ng ni\u00ean hi\u1ec7u C\u00e0n Th\u00e1i, h\u1ecdp \u0111\u1ea3ng \u1edf x\u00e3 Thanh B\u00e0o m\u01b0u kh\u1edfi ng\u1ee5y. L\u01b0u th\u1ee7 l\u00e0 Phan V\u0103n Th\u00fay \u0111em qu\u00e2n v\u00e2y b\u1eaft. \u0110i\u1ec7n tr\u1ed1n sang Ngh\u1ec7 An, quan qu\u00e2n b\u1eaft gi\u1ebft.<\/p>\n\n\n\n<p>Dinh th\u1ea7n Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c \u0111em \u0111\u1ea7m Thanh Lam cho Th\u1ee7 h\u1ee3p v\u0103n h\u00e0n l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Vinh l\u00e3nh tr\u01b0ng, b\u1ecb d\u00e2n x\u00e3 An Truy\u1ec1n ki\u1ec7n. Giao xu\u1ed1ng b\u1ed9 H\u00ecnh x\u00e9t. Nguy\u1ec5n Qu\u1ef3nh t\u00e2u n\u00f3i: \u201cNgu\u1ed3n \u0111\u1ea7m \u0111\u1ec3 cho d\u00e2n h\u01b0\u1edfng chung l\u1ee3i, thu\u1ed9c vi\u00ean \u1edf c\u00e1c nha theo l\u1ec7 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u01b0ng gi\u00e0nh. Nay dinh th\u1ea7n thi\u00ean t\u01b0 m\u00e0 cho tr\u01b0ng, xin gh\u00e9p v\u00e0o lu\u1eadt vi l\u1ec7nh\u201d. Vua y l\u1eddi.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00e0n kh\u01a1i s\u00f4ng Ch\u00e2u \u0110\u1ed1c [t\u1ee9c k\u00eanh V\u0129nh T\u1ebf], sai b\u1ecdn L\u01b0u Ph\u01b0\u1edbc T\u01b0\u1eddng v\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c S\u0129 \u0111em \u0111o \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea5t (t\u1eeb m\u1eb7t sau b\u1ea3o Ch\u00e2u \u0110\u1ed1c \u0111\u1ebfn c\u00e1c x\u1ee9 N\u00e1o Kh\u1ea9u, C\u00e2y B\u00e1ng) v\u1ebd b\u1ea3n \u0111\u1ed3 d\u00e2ng l\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh k\u00e9n 51 ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c thuy\u1ec1n To\u00e0n b\u00ednh \u1edf B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh \u0111\u1eb7t l\u00e0m \u0111\u1ed9i Ch\u1ea5n h\u1ea7u Th\u1ecb n\u1ed9i.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 5, \u0111\u00fac \u1ea5n b\u1ea1c ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed. (\u1ea5n vu\u00f4ng 6 ph\u00e2n 7 ly, d\u00e0y 3 ph\u00e2n, n\u00fam r\u1ed3ng ng\u1ed3i, kh\u1eafc ch\u1eef tri\u1ec7n \u201c\u0110\u00f4ng tri\u1ec1u th\u1ecb t\u00edn\u201d (1. \u0110\u00f4ng tri\u1ec1u th\u1ecb t\u00edn : \u0110\u00f4ng tri\u1ec1u t\u1ee9c l\u00e0 \u0110\u00f4ng cung, l\u00e0 ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed. Th\u1ecb t\u00edn : \u0110\u00f3ng d\u1ea5u \u0111\u1ec3 l\u00e0m t\u00edn.&nbsp; )).<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh ban th\u1ee9 l\u1ec5 tri\u1ec1u h\u1ea1. Ch\u1ed7 l\u1ea1y c\u1ee7a ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed v\u00e0 ho\u00e0ng t\u1eed ho\u00e0ng t\u00f4n c\u00e1c c\u00f4ng t\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec1u \u1edf tr\u00ean \u0111i\u1ec7n. Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed \u1edf \u0111\u1ea7u h\u00e0ng t\u1ea3 ban, \u0111\u1ea7u h\u1eefu ban l\u00e0 T\u00f4n Th\u1ea5t Th\u0103ng. Bi\u1ec3u v\u0103n kh\u00e1nh h\u1ea1 \u1edf \u0111i\u1ec7n Thanh H\u00f2a th\u00ec tr\u0103m quan \u0111\u1ec1u m\u0169 \u00e1o \u0111\u1ea1i tr\u00e0o, theo ban m\u00e0 ch\u00fac m\u1eebng ; gi\u1ea5y m\u1eebng th\u00ec \u0111\u00ecnh th\u1ea7n x\u01b0ng l\u00e0 v\u0103n v\u00f5 \u0111\u1eb3ng, quan trong cung th\u00ec x\u01b0ng l\u00e0 th\u1ea7n \u0111\u1eb3ng, \u0111\u1ec1u d\u00f9ng ch\u1eef kh\u1ea3i.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai bi\u1ec1n binh ba v\u1ec7 Th\u1ecb t\u01b0\u1ee3ng \u0111em 30 th\u1edbt voi kinh, chia \u0111i Thanh Hoa v\u00e0 B\u1eafc Th\u00e0nh \u0111\u00f3ng th\u00fa.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh l\u1ec7 th\u01b0\u1edfng cho bi\u1ec1n binh v\u1eadn t\u1ea3i. Ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb Kinh sai \u0111\u1ebfn c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, c\u1ee9 m\u1ed7i l\u01b0\u1ee3t th\u01b0\u1edfng th\u00eam m\u1ed9t th\u00e1ng ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng, t\u1eeb c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng v\u1eadn t\u1ea3i v\u1ec1 Kinh th\u00ec th\u01b0\u1edfng m\u1ed9t n\u1eeda.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ecf l\u1ec7 thu\u1ebf cho ba m\u1ecf Nam Ho\u1eafc, S\u01b0 Kh\u1ed5ng v\u00e0 Mai Sao. (M\u1ecf s\u1eaft Nam Ho\u1eafc \u1edf Th\u00e1i Nguy\u00ean thu\u1ebf m\u1ed7i n\u0103m 200 c\u00e2n ; m\u1ecf di\u00eam ti\u00eau S\u01b0 Kh\u1ed5ng \u1edf S\u01a1n T\u00e2y thu\u1ebf m\u1ed7i n\u0103m 300 c\u00e2n ; m\u1ecf di\u00eam ti\u00eau Mai Sao \u1edf L\u1ea1ng S\u01a1n, thu\u1ebf m\u1ed7i n\u0103m 100 c\u00e2n. Th\u00e0nh th\u1ea7n th\u1ea5y kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi khai th\u00e1c t\u00e2u xin b\u1ecf \u0111i).<\/p>\n\n\n\n<p>Qu\u1ea3n T\u00e0u v\u1ee5 l\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c Xuy\u00ean t\u00e2u n\u00f3i r\u1eb1ng g\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00f3 thuy\u1ec1n bu\u00f4n n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i nh\u1eadp kh\u1ea9u, nhi\u1ec1u thuy\u1ec1n gi\u1ea3 m\u1ea1o thuy\u1ec1n b\u00e0i \u0111\u1ec3 m\u01b0u gi\u1ea3m thu\u1ebf, c\u0169ng c\u00f3 thuy\u1ec1n gi\u1ea5u h\u00e0ng h\u00f3a, n\u00f3i d\u1ed1i l\u00e0 b\u1ecb b\u00e3o \u0111\u1ec3 c\u1ea7u mi\u1ec5n thu\u1ebf. Vua b\u00e8n sai quan \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng x\u00e9t h\u1ecfi r\u1ea5t nghi\u00eam, th\u1ea5t s\u00e1t th\u00ec c\u00f3 t\u1ed9i.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua c\u00f9ng b\u1ea7y t\u00f4i b\u00e0n vi\u1ec7c tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc, nh\u00e2n n\u00f3i \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c th\u1edd ph\u1ee5ng d\u00e2m t\u1eeb \u1edf d\u00e2n gian. Th\u1ed1ng ch\u1ebf Th\u1ecb trung l\u00e0 Hu\u1ef3nh C\u00f4ng L\u00fd t\u00e2u r\u1eb1ng: \u201cD\u00e2n c\u01b0 trong Kinh th\u00e0nh c\u0169ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi m\u00ea t\u00edn d\u1ecb \u0111oan m\u00e0 \u0111\u00e1nh thanh la, th\u1ed5i t\u00f9 v\u00e0. Xin \u0111\u1ecbnh r\u00f5 l\u1ea1i \u0111i\u1ec1u lu\u1eadt \u0111\u1ec3 ng\u0103n c\u1ea5m\u201d. Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u1eeda l\u1ea1i Nh\u00e0 \u0111\u1ed3 n\u1ed9i.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua th\u1ea5y c\u00f4ng vi\u1ec7c l\u00e0m b\u1ea3o Ch\u00e2u \u0110\u1ed1c ch\u01b0a xong, m\u00e0 m\u00f9a m\u01b0a s\u1eafp t\u1edbi, sai th\u00e0nh th\u1ea7n Gia \u0110\u1ecbnh th\u1ea3 h\u1ebft qu\u00e2n d\u00e2n v\u1ec1 ngh\u1ec9, \u0111\u1ee3i sang xu\u00e2n s\u1ebd l\u00e0m.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 6, ng\u00e0y m\u1ed3ng 1 K\u1ef7 d\u1eadu, ban m\u0169 \u00e1o cho ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed. L\u1ea5y ba v\u1ec7 Ki\u1ec7n v\u00f5, T\u00fac b\u1ea3o nh\u1ea5t, T\u00fac b\u1ea3o nh\u1ecb v\u00e0 Ch\u1ea5n h\u1ea7u, Th\u1ecb nghi, T\u01b0 thi\u1ec7n, Th\u1ee7y qu\u00e2n \u0111\u1ec1u m\u1ed9t \u0111\u1ed9i \u0111\u1ec3 sung theo h\u1ea7u.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00e0n \u0111\u1ecbnh l\u1ec5 s\u00e1ch l\u1eadp Th\u00e1i t\u1eed. Sai Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 b\u1ed9 H\u1ed9 l\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh \u0110\u1ee9c sung ch\u1ee9c Tuy\u00ean s\u00e1ch quan, Tham tri L\u1ec5 b\u1ed9 l\u00e0 B\u00f9i \u0110\u1ee9c M\u00e2n sung ch\u1ee9c quan b\u01b0ng s\u00e1ch \u1ea5n, Tham tri L\u1ea1i b\u1ed9 l\u00e0 Ph\u1ea1m Quang Tri\u1ec7t sung ch\u1ee9c quan b\u01b0ng chi\u1ebfu, Tham tri C\u00f4ng b\u1ed9 l\u00e0 \u0110o\u00e0n Vi\u1ebft Nguy\u00ean, Tham tri L\u1ea1i b\u1ed9 l\u00e0 Tr\u1ea7n V\u0103n Tu\u00e2n sung ch\u1ee9c quan T\u1ea3 h\u1eefu n\u1ed9i t\u00e1n. Tri\u1ec7u c\u00e1c quan th\u00e0nh dinh tr\u1ea5n m\u1ed7i n\u01a1i m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 c\u00e1c Tri huy\u1ec7n \u1edf b\u1ed1n dinh tr\u1ef1c l\u1ec7 v\u1ec1.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u1eafc t\u1eeb nay, ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed v\u00e0 c\u00e1c ho\u00e0ng t\u1eed ho\u00e0ng t\u00f4n t\u01b0\u1edbc c\u00f4ng v\u00e0o h\u1ea7u, t\u1eeb c\u00e1c c\u1eeda ho\u00e0ng th\u00e0nh tr\u1edf v\u00e0o trong : h\u00e0nh nghi c\u1ee7a ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed th\u00ec c\u00e1ng m\u1ed9t c\u00e1i, l\u1ecdng hai c\u00e1i, g\u01b0\u01a1m ba c\u00e1i, h\u00e0nh nghi c\u00e1c t\u01b0\u1edbc c\u00f4ng th\u00ec c\u00e1ng, l\u1ecdng, g\u01b0\u01a1m, m\u1ed7i th\u1ee9 m\u1ed9t c\u00e1i, \u0111\u1ec1u \u0111\u1ebfn ngo\u00e0i c\u1eeda H\u01b0ng Kh\u00e1nh th\u00ec d\u1eebng ; ho\u00e0ng n\u1eef v\u00e0 v\u1ee3 thi\u1ebfp c\u00e1c t\u01b0\u1edbc c\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i c\u00e1c c\u1eeda Hi\u1ec3n Nh\u01a1n, Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c, C\u1ee7ng Th\u1ea7n, h\u00e0nh nghi th\u00ec d\u00f9ng ki\u1ec7u, l\u1ecdng \u0111\u1ec1u m\u1ed9t c\u00e1i, \u0111\u1ebfn ngo\u00e0i c\u1eeda L\u00fd Thu\u1eadn th\u00ec d\u1eebng.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y \u1ea5t m\u00e3o, \u0111i\u1ec7n Thanh H\u00f2a l\u00e0m xong. \u0110i\u1ec7n l\u1ea5y g\u1ed7 \u1edf cung Tr\u01b0\u1eddng Th\u1ecd m\u00e0 l\u00e0m. Ho\u00e0ng t\u1eed th\u1ee9 t\u01b0 th\u1ea5y c\u00f3 th\u01a1 kh\u1eafc c\u0169 \u1edf tr\u00ean v\u00e1n, nhi\u1ec1u l\u1eddi t\u00e1n t\u1ee5ng, kh\u00f4ng d\u00e1m t\u1ef1 nh\u1eadn, t\u00e2u xin b\u1ecf \u0111i. Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y B\u00ednh th\u00ecn, ho\u00e0ng t\u1eed th\u1ee9 t\u01b0 l\u00ean \u1edf \u0111i\u1ec7n Thanh H\u00f2a.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y \u0110inh t\u1ef5, \u0111em \u0111\u1ea1i l\u1ec5 s\u00e1ch l\u1eadp k\u00ednh c\u00e1o \u1edf Th\u00e1i mi\u1ebfu.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y K\u1ef7 m\u00f9i, vua ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n Th\u00e1i H\u00f2a, s\u00e1ch l\u1eadp ho\u00e0ng t\u1eed th\u1ee9 t\u01b0 l\u00e0m Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed, ban s\u00e1ch v\u00e0ng, \u1ea5n v\u00e0ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed l\u1ea1y ch\u1ecbu m\u1ec7nh. L\u1ec5 xong, ho\u00e0ng t\u1eed, ho\u00e0ng t\u00f4n, c\u00e1c t\u00f4n nh\u00e2n v\u00e0 v\u0103n v\u00f5 tr\u0103m quan b\u01b0ng s\u00e1ch \u1ea5n \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n Thanh H\u00f2a, \u0111\u1eb7t \u1edf nh\u00e0 \u0110oan B\u1ea3n.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1eddi s\u00e1ch r\u1eb1ng : \u201cTr\u1eabm ngh\u0129 : Qu\u1ebb Ch\u1ea5n t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng con trai tr\u01b0\u1edfng ; m\u00f3ng l\u00e2n khen ng\u1ee3i gi\u1ed1ng hi\u1ec1n minh. Ngh\u0129 \u0111\u1ec3 m\u01b0u hay cho t\u1eed t\u00f4n, t\u1ea5t ph\u1ea3i c\u1eady \u1edf l\u1ec7nh t\u1ef1 (1. L\u1ec7nh t\u1ef1: Con n\u1ed1i nghi\u1ec7p hi\u1ec1n.).<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ee1i ho\u00e0ng t\u1eed ng\u01b0\u01a1i, t\u00ednh v\u1ed1n hi\u1ec1n l\u00e0nh, l\u01b0\u1ee3ng l\u1ea1i r\u1ed9ng r\u00e3i. \u0110\u1ee9c th\u00f4ng minh gi\u1eef n\u1ebft khi\u00eam cung ; l\u00f2ng hi\u1ebfu h\u1eefu ng\u00e0y th\u00eam c\u1ed1 g\u1eafng. Ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n tu\u1ed5i l\u1edbn ; g\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c to. Ngh\u0129 ta : l\u1eadn \u0111\u1eadn c\u00f5i Nam, ch\u1ed1ng ch\u00e8o tr\u0103m tr\u1eadn. K\u1ebb th\u00f9 ch\u1eb3ng \u0111\u1ed9i tr\u1eddi chung ; m\u1edf n\u01b0\u1edbc Vi\u1ec7t c\u1ea3 khu \u0111\u1ea5t r\u1ed9ng. Xi\u1ebft bao gian kh\u1ed5 m\u1edbi c\u00f3 ng\u00e0y nay. Ngh\u0129 X\u00e3 T\u1eafc k\u1ebf s\u00e2u ; nguy\u00ean l\u01b0\u01a1ng x\u1ee9ng b\u1ef1c. Ch\u00ed ta \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh, tr\u0103m quan \u0111\u1ec1u theo. Th\u1ebf n\u00ean ch\u1ecdn l\u1ea5y ng\u00e0y l\u00e0nh k\u00ednh c\u00e1o T\u00f4n Mi\u1ebfu. D\u1ef1ng ng\u01b0\u01a1i l\u00ean l\u00e0m Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed. Ng\u01b0\u01a1i n\u00ean ng\u00e0y th\u00eam \u0111\u1ee9c t\u1ed1t ch\u0103m lo c\u00f4ng vi\u1ec7c l\u00e2u d\u00e0i. \u0110\u1ec3 s\u00e1ng \u0111\u1ea1o vua t\u00f4i cha con, n\u00ean c\u00f4ng tu t\u1ec1 tr\u1ecb b\u00ecnh (2. Tu t\u1ec1 tr\u1ecb binh: Tu th\u00e2n, t\u1ec1 gia, tr\u1ecb qu\u1ed1c, b\u00ecnh thi\u00ean h\u1ea1.) m\u00e0 l\u00e0m v\u1ebb vang cho m\u1ec7nh l\u1edbn c\u1ee7a ta\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ed1 c\u00e1o kh\u1eafp trong ngo\u00e0i. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng : \u201cNgh\u0129a xu\u00e2n thu th\u1ed1ng nh\u1ea5t, b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1ef1 ch\u00ednh danh ; m\u01b0u th\u00e1nh nh\u00e2n v\u1ec1 sau, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft l\u00e0 l\u1eadp t\u1ef1. Tr\u1eabm c\u1ea3 v\u00e2ng m\u1ec7nh s\u00e1ng, gi\u1eef l\u1ea5y nghi\u1ec7p to. Ngh\u0129 vi\u1ec7c l\u1edbn thi\u00ean h\u1ea1, c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u. Nay ho\u00e0ng t\u1eed th\u00f4ng minh nh\u00e2n hi\u1ebfu, c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u01a1ng vi\u1ec7c n\u1eb7ng; ch\u00ed ta \u0111\u1ecbnh tr\u01b0\u1edbc, tr\u0103m quan c\u00f9ng theo. L\u1ea5y ng\u00e0y m\u1ed3ng 9 th\u00e1ng n\u00e0y, k\u00ednh c\u00e1o Th\u00e1i mi\u1ebfu, ng\u00e0y 11 s\u00e1ch l\u1eadp Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed, \u0111\u1ec3 ch\u00ednh c\u0103n b\u1ea3n nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc, v\u00e0 r\u00f5 r\u00e0ng \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebb n\u1ed1i ng\u00f4i. \u00d4i! Tu\u1ed5i \u0111\u00e3 l\u1edbn, \u0111\u1ee9c c\u00e0ng cao, v\u00ec thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng ; bi\u1ec3n l\u1ea1i nhu\u1ea7n, sao c\u00e0ng s\u00e1ng, m\u1eebng giang s\u01a1n h\u01b0\u1edfng Ph\u01b0\u1edbc l\u00e2u d\u00e0i\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y Canh th\u00e2n, Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed y\u1ebft li\u1ec7t mi\u1ebfu v\u00e0 \u0111i\u1ec7n Ho\u00e0ng Nh\u01a1n.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y Qu\u00fd h\u1ee3i, c\u00e1c ho\u00e0ng t\u1eed, ho\u00e0ng t\u00f4n, c\u00f9ng t\u00f4n nh\u00e2n v\u0103n v\u00f5, d\u00e2ng bi\u1ec3u ch\u00fac m\u1eebng. Ng\u00e0y sau \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n Thanh H\u00f2a ch\u00fac m\u1eebng.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai \u0111\u00ecnh th\u1ea7n ch\u1ecdn h\u00e0ng quan v\u0103n t\u1eeb nh\u1ecb ph\u1ea9m \u0111\u1ebfn ch\u00e1nh ng\u0169 ph\u1ea9m, ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o h\u1ecdc h\u1ea1nh thu\u1ea7n c\u1ea9n, cho sung ch\u1ee9c ph\u1ee5 \u0111\u1ea1o \u1edf \u0111i\u1ec7n Thanh H\u00f2a. R\u1ed3i l\u1ea5y Tham tri H\u00ecnh b\u1ed9 Nguy\u1ec5n Ho\u00e0i Qu\u1ef3nh, Tham tri l\u1ec5 B\u1ed9 l\u00e0 B\u00f9i \u0110\u1ee9c M\u00e2n, Thi\u00eam s\u1ef1 Binh b\u1ed9 Ho\u00e0ng Kim Ho\u00e1n sung v\u00e0o. Nh\u1eefng c\u00f4ng vi\u1ec7c t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng \u1edf b\u1ed9 \u0111\u1ec1u cho mi\u1ec5n h\u1ecdp l\u00e0m, duy vi\u1ec7c l\u1edbn m\u1edbi ph\u1ea3i d\u1ef1. L\u1ea5y H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n tr\u1ef1c gi\u1ea3ng l\u00e0 Phan \u0110\u1eafc L\u00e2n, Nguy\u1ec5n \u0110\u0103ng T\u00e0i, Nguy\u1ec5n \u0110\u0103ng Tu\u00e2n v\u00e0 H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n Nguy\u1ec5n Kh\u00e1nh \u0111\u1ec1u sung ch\u1ee9c Th\u1ecb gi\u1ea3ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Tham tri H\u00ecnh b\u1ed9 l\u00e0 L\u00ea B\u00e1 Ph\u1ea9m t\u1ef1 Gia \u0110\u1ecbnh v\u00e0o ch\u1ea7u. Khi\u1ebfn \u1edf Kinh l\u00e0m vi\u1ec7c.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Thu\u1ed9c n\u1ed9i cai \u0111\u1ed9i Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c B\u1eb1ng l\u00e0m th\u1ee7 ng\u1ef1 c\u1eeda bi\u1ec3n T\u01b0 Dung, cai c\u01a1 V\u1ecdng C\u00e1c V\u00f5 V\u0103n \u0110i\u1ec7n l\u00e0m Qu\u1ea3n \u0111\u1ea1o Long Xuy\u00ean, Kh\u00e2m sai cai \u0111\u1ed9 Ph\u1ea1m V\u0103n Ch\u00e2n l\u00e0m Qu\u1ea3n th\u1ee7 s\u1edf c\u1ef1u th\u1ee7 Ch\u00e2u \u0110\u1ed1c.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y V\u1ec7 \u00fay ngo\u1ea1i ng\u1ea1ch T\u1ea3 qu\u00e2n L\u00ea V\u0103n T\u1eeb l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 T\u1ea3 b\u1ea3o nh\u1ecb.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua th\u1ea5y c\u00e1c qu\u00e2n s\u1eeda ch\u1eefa Kinh th\u00e0nh, c\u00f4ng vi\u1ec7c kh\u00f3 nh\u1ecdc, ngh\u0129 gi\u1eef g\u00ecn s\u1ee9c kh\u1ecfe, m\u1ed7i khi n\u1eb7ng qu\u00e1 th\u00ec cho ngh\u1ec9 vi\u1ec7c ; \u0111\u1ebfn khi l\u00e0m xong, th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n cho h\u01a1n 40.000 quan.<\/p>\n\n\n\n<p>Man Th\u1ea1ch B\u00edch \u1edf Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i l\u1ea1i qu\u1ea5y r\u1ed1i ngo\u00e0i bi\u00ean. Tr\u1ea5n th\u1ee7 Phan T\u1ea5n Hu\u1ef3nh \u0111\u00e1nh kh\u00f4ng l\u1ee3i. Vua nghe tin, chi\u1ebfu cho L\u00ea V\u0103n Duy\u1ec7t \u0111em qu\u00e2n ti\u1ebfn ti\u1ec5u, Ph\u00f3 \u0111\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf Nguy\u1ec5n V\u0103n Tr\u00ed, V\u1ec7 \u00fay Phan \u0110\u0103ng Tuy\u00ean v\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Tr\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec1u l\u1ec7 theo. L\u1ea1i sai Qu\u1ea3ng Nam, B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh l\u01b0\u1ee3ng ph\u00e1t&nbsp; bi\u1ec1n binh theo Duy\u1ec7t \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n. Duy\u1ec7t \u0111\u1ebfn n\u01a1i, c\u00e1c Man \u0111\u1ec1u tr\u1ed1n n\u1ea5p c\u1ea3. B\u00e8n l\u01b0u b\u1ecdn Tr\u00ed Tr\u01b0\u1ee3ng c\u1ea7m qu\u00e2n ph\u00f2ng ng\u1ef1 m\u00e0 tri\u1ec7u Duy\u1ec7t v\u1ec1.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u00f3i Phan T\u1ea5n Hu\u1ef3nh gi\u1ea3i v\u1ec1 Kinh, giao b\u1ed9 H\u00ecnh b\u00e0n x\u00e9t. Nguy\u1ec5n Ho\u00e0i Qu\u1ef3nh t\u00e2u n\u00f3i : \u201cTi\u1ebfn Hu\u1ef3nh th\u00e2n l\u00e0m t\u01b0\u1edbng ngo\u00e0i bi\u00ean, tr\u1ecb d\u00e2n ch\u1ed1ng gi\u1eb7c kh\u00f4ng \u0111\u00fang ph\u00e9p \u0111\u1ebfn n\u1ed7i qu\u00e2n \u00e1c man g\u00e2y vi\u1ec7c, \u0111\u1ebfn khi \u0111em qu\u00e2n \u0111\u00e1nh d\u1eb9p, l\u1ea1i sai qu\u00e2n c\u01a1, xin x\u1eed theo t\u1ed9i tr\u1ea3m giam h\u1eadu\u201d. Vua theo l\u1eddi.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y c\u1ef1u L\u01b0u th\u1ee7 Qu\u1ea3ng Nam l\u00e0 Nguy\u1ec5n C\u1eedu Kho\u00e1ng l\u00e0m Tr\u1ea5n th\u1ee7 Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i.<\/p>\n\n\n\n<p>Nguy\u1ec5n V\u0103n Tr\u00ed sai Nguy\u1ec5n V\u0103n Tr\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00e1nh \u00fap Man Th\u1ea1ch B\u00edch, ph\u00e1 tan. Tr\u01b0\u1edbc l\u00e0 vi\u00ean \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng \u1edf Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i l\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u1eb7c b\u1ecb qu\u1ea3n su\u1ea5t l\u0103ng nh\u1ee5c, tr\u1ed1n v\u00e0o x\u1ee9 Man, h\u1eb1ng d\u1eabn qu\u00e2n Man \u0111i c\u01b0\u1edbp b\u00f3c. K\u1ecbp khi \u0111\u1ea1i qu\u00e2n ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn, \u0110\u1eb7c t\u1ef1 th\u00fa xin l\u1eadp c\u00f4ng chu\u1ed9c t\u1ed9i. L\u00ea V\u0103n Duy\u1ec7t cho. \u0110\u1ebfn nay, \u0110\u1eb7c d\u1ee5 c\u00e1c Man \u0111\u1ebfn. Tr\u00ed ng\u1ea7m sai Tr\u01b0\u1ee3ng n\u1ea5p qu\u00e2n \u0111\u00e1nh \u00fap, ch\u00e9m h\u01a1n tr\u0103m th\u1ee7 c\u1ea5p, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00ed gi\u1edbi r\u1ea5t nhi\u1ec1u. Tin th\u1eafng tr\u1eadn b\u00e1o l\u00ean. Th\u01b0\u1edfng cho Tr\u01b0\u1ee3ng m\u0169 \u00e1o v\u00e0 1.500 quan ti\u1ec1n, cho c\u00e1c bi\u1ec1n binh 6.000 quan ti\u1ec1n, m\u00e0 tha t\u1ed9i cho \u0110\u1eb7c.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea1i gi\u1ea3m thu\u1ebf ru\u1ed9ng v\u1ee5 m\u00f9a cho t\u1eeb Ngh\u1ec7 An ra B\u1eafc. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng : \u201cTr\u1ecb n\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng g\u00ec b\u1eb1ng nu\u00f4i d\u00e2n ; ch\u00ednh t\u1ed1t tr\u01b0\u1edbc ph\u1ea3i ban \u00e2n hu\u1ec7. C\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng m\u00f9a xu\u00e2n n\u00e0y hi\u1ebfm m\u01b0a, m\u00f9a m\u00e0ng k\u00e9m c\u1ecfi, thu\u1ebf v\u1ee5 h\u1ea1 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c khoan gi\u1ea3m, nh\u01b0ng g\u1ea7n \u0111\u00e2y vi\u1ec7c n\u00f4ng ch\u01b0a th\u1ecfa, d\u00e2n b\u1ec7nh ch\u01b0a l\u00e0nh, l\u00f2ng tr\u1eabm th\u1ef1c l\u00e0 th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t. V\u1eady tha gi\u1ea3m thu\u1ebf v\u1ee5 \u0111\u00f4ng n\u00e0y, Ngh\u1ec7 An, Thanh Hoa gi\u1ea3m 5 ph\u1ea7n 10, Thanh B\u00ecnh 4 ph\u1ea7n 10, B\u1eafc Th\u00e0nh 3 ph\u1ea7n 10\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Mi\u1ec5n thu\u1ebf g\u1ed7 c\u00f2n thi\u1ebfu cho \u0111\u1ed9i M\u1ed9c \u0110\u0129nh \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00f4n Th\u1ea5t Tri\u1ec1u t\u00e2u xin b\u1ed5 theo v\u1ec7 \u0111\u1ed9i c\u00e1c qu\u00e2n, \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ed1 s\u1ee9c l\u00e0m vi\u1ec7c. Vua khen. Nh\u00e2n sai T\u00f4n Th\u1ea5t Th\u0103ng, c\u1eed ng\u01b0\u1eddi t\u00f4n th\u1ea5t t\u1eeb 18 tu\u1ed5i tr\u1edf l\u00ean, ghi v\u00e0o s\u1ed5 t\u00e2u l\u00ean. R\u1ed3i cho b\u1ecdn Tri\u1ec1u 10 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m cai \u0111\u1ed9i su\u1ea5t m\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed9i N\u1ed9i h\u1ea7u.<\/p>\n\n\n\n<p>Truy t\u1eb7ng V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Ban tr\u1ef1c tuy\u1ec3n phong t\u1ea3 qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch l\u00e0 L\u00ea Th\u00e0nh L\u00fd l\u00e0m Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1, c\u1ea5p cho 7 ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9 phu (Th\u00e0nh L\u00fd c\u00f3 c\u00f4ng V\u1ecdng C\u00e1c).<\/p>\n\n\n\n<p>Ph\u00e1t d\u00e2n dinh Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c v\u00e9t s\u00f4ng t\u1eeb x\u00e3 Chi\u1ebft Bi \u0111\u1ebfn x\u00e3 Vinh V\u1ec7 (t\u1ee9c l\u00e0 s\u00f4ng L\u1ee3i N\u00f4ng ng\u00e0y nay). Sai chi ti\u1ec1n g\u1ea1o c\u1ea5p cho.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 6 nhu\u1eadn, ban l\u1ed9c h\u00e0ng n\u0103m cho Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed (ti\u1ec1n 5.000 quan, g\u1ea1o 3.000 ph\u01b0\u01a1ng).<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1eb7t c\u00e1c \u0111\u1ed9i Th\u1ecb n\u1ed9i, N\u1ed9i sai thu\u1ed9c \u0111i\u1ec7n Thanh H\u00f2a, sai m\u1ed9 d\u00e2n ngo\u1ea1i t\u1ecbch sung v\u00e0o.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai \u0111\u00ecnh th\u1ea7n b\u00e0n l\u1ea1i \u00e1n ph\u1ea3n ngh\u1ecbch c\u1ee7a Nguy\u1ec5n V\u0103n Thuy\u00ean. Tr\u01b0\u1edbc vua t\u1eebng sai b\u1ed9 H\u00ecnh l\u1ea5y nh\u1eefng l\u1eddi \u1edf trong \u00e1n tr\u00edch t\u00e2u, \u0111\u1ecdc \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00e0nh sai Nguy\u1ec5n Tr\u01b0\u01a1ng Hi\u1ec7u Ph\u01b0\u1edbc xem m\u1ea3 m\u1eb9, vua n\u00f3i : \u201cV\u0103n Th\u00e0nh c\u1ea7u l\u1ea5y \u0111\u1ea5t t\u1ed1t s\u1ee3 gi\u00e0u sang kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00eam n\u1eefa \u00e0 ? Tr\u01b0\u1edbc V\u0103n Th\u00e0nh t\u1eebng n\u00f3i ph\u00eda t\u00e2y b\u1eafc c\u00f3 c\u1ea7u v\u1ed3ng b\u1ea3y m\u1eb7t tr\u1eddi ch\u1ecdi nhau. Th\u00e0nh kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ch\u1ee9c t\u01b0 thi\u00ean, sao ph\u00e1t ng\u00f4n d\u1ec5 d\u00e0ng th\u1ebf ? Nh\u01b0 th\u1ebf th\u00ec con b\u1ea5t \u0111\u1ea1o l\u00e0 v\u00ec b\u00ecnh nh\u1eadt kh\u00f4ng bi\u1ebft ng\u0103n ng\u1eeba cho n\u00ean \u0111\u1ebfn th\u1ebf\u201d. \u0110\u1ebfn nay \u00e1n d\u00e2ng l\u00ean. \u0110\u00ecnh th\u1ea7n \u0111\u1ec1u n\u00f3i : \u201cV\u0103n Thuy\u00ean m\u01b0u l\u00e0m ph\u1ea3n, t\u1ed9i tr\u1ea1ng r\u00f5 r\u00e0ng ; V\u0103n Th\u00e0nh th\u00ec d\u00e1m che gi\u1ea5u cho con, l\u1ea5y y\u00eau ng\u00f4n t\u00e2u b\u1eady, s\u1eeda m\u1ed9 qu\u00e1 ph\u00e9p, ti\u1ebfn c\u1eed ng\u01b0\u1eddi x\u1eb1ng, nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec1u b\u1ea5t ph\u00e1p nh\u01b0 th\u1ebf, xin x\u1eed t\u1ed9i ch\u1ebft\u201d. Ch\u1ec9 m\u00ecnh Tham tri L\u1ea1i b\u1ed9 l\u00e0 Tr\u1ea7n V\u0103n Tu\u00e2n cho r\u1eb1ng : V\u0103n Th\u00e0nh kh\u00f4ng d\u1ea1y \u0111\u01b0\u1ee3c con th\u00ec t\u1ed9i nh\u1eb9 ; Nguy\u1ec5n Duy H\u00f2a tham h\u1eb7c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n th\u00ec t\u1ed9i n\u1eb7ng. Vua gi\u1eadn n\u00f3i : \u201cV\u1eady l\u00e0 mu\u1ed1n kh\u00f3a mi\u1ec7ng ng\u01b0\u1eddi ta \u00e0? H\u00e1 kh\u00f4ng c\u00f3 b\u00e8 \u0111\u1ea3ng sao?\u201d. B\u00e8n h\u1ea1 l\u1ec7nh b\u00e0n l\u1ea1i.<\/p>\n\n\n\n<p>Dinh Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c c\u00f3 t\u00ean t\u00f9 h\u00e0nh d\u1ecbch, h\u1ebft h\u1ea1n m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi k\u1ebft nh\u1eadn v\u00e0o s\u1ed5 \u0111inh. Dinh th\u1ea7n t\u00e2u l\u00ean vua sai th\u00edch ch\u1eef cho sung l\u00e0m l\u00ednh \u1edf dinh.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua xem b\u1ea3n \u0111\u1ed3 ch\u00f9a Thi\u00ean M\u1ee5, b\u1ea3o b\u1ec1 t\u00f4i r\u1eb1ng : \u201cCh\u00f9a n\u00e0y non n\u01b0\u1edbc thanh t\u00fa ; di t\u00edch c\u1ee7a ti\u00ean tri\u1ec1u th\u00ec c\u00f3 v\u01b0\u1eddn ng\u1ef1 v\u00e0 \u0111\u00e0i c\u00e2u \u0111\u1ea5y, Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 L\u1ec5 b\u1ed9 \u0110\u1eb7ng \u0110\u1ee9c Si\u00eau c\u00f2n nh\u1edb \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ec1n c\u0169 v\u1eady\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ed9 H\u00ecnh t\u00e2u vi\u1ec7c thu th\u1ea9m. Vua d\u1ee5 Ph\u1ea1m Nh\u01b0 \u0110\u0103ng r\u1eb1ng : \u201cH\u00ecnh ng\u1ee5c l\u00e0 vi\u1ec7c tr\u1ecdng. Vi\u1ec7c thu th\u1ea9m, quan h\u1ec7 \u0111\u1ebfn s\u1ef1 s\u1ed1ng ch\u1ebft c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ta, khanh n\u00ean c\u1ea9n th\u1eadn\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00ednh bi\u00ean<\/p>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\"><a>\u0110\u1ec7 nh\u1ea5t k\u1ef7 &#8211; Quy\u1ec3n LIV &#8211; Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u1ec1 Th\u1ebf t\u1ed5 cao ho\u00e0ng \u0111\u1ebf<\/a><\/h1>\n\n\n\n<p>B\u00ednh t\u00fd, Gia Long n\u0103m th\u1ee9 15 [1816], m\u00f9a thu, th\u00e1ng 7, ng\u00e0y m\u1ed3ng 1, l\u1ec5 thu h\u01b0\u1edfng. Sai Th\u00e1i t\u1eed nhi\u1ebfp t\u1ebf \u1edf Th\u00e1i mi\u1ebfu.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh l\u1ea1i l\u1ec7 l\u1ec5 ng\u00e0y k\u1ef5.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y k\u1ef5 l\u0103ng C\u01a1 Th\u00e1nh v\u00e0 l\u0103ng Th\u1ee5y Th\u00e1nh, vua th\u00e2n h\u00e0nh l\u00e0m l\u1ec5.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y k\u1ef5 l\u0103ng Tr\u01b0\u1eddng C\u01a1, l\u0103ng V\u0129nh C\u01a1, l\u0103ng Tr\u01b0\u1eddng H\u01b0ng, l\u0103ng Qu\u1ea3ng H\u01b0ng, Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed kh\u00e2m m\u1ea1ng l\u00e0m l\u1ec5.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y k\u1ef5 l\u0103ng Tr\u01b0\u1eddng Phong, l\u0103ng V\u0129nh Phong, l\u0103ng Tr\u01b0\u1eddng Th\u00e1i, l\u0103ng V\u0129nh Th\u00e1i, T\u00f4n Th\u1ea5t Th\u0103ng kh\u00e2m m\u1ea1ng l\u00e0m l\u1ec5.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y k\u1ef5 l\u0103ng Tr\u01b0\u1eddng Nguy\u00ean, l\u0103ng Tr\u01b0\u1eddng Di\u1ec5n, l\u0103ng V\u0129nh Di\u1ec5n, l\u0103ng Tr\u01b0\u1eddng Di\u00ean, l\u0103ng V\u0129nh Di\u00ean, l\u0103ng Tr\u01b0\u1eddng M\u1eadu, l\u0103ng V\u0129nh M\u1eadu, l\u0103ng Tr\u01b0\u1eddng Thanh, l\u0103ng V\u0129nh Thanh, l\u0103ng Tr\u01b0\u1eddng Thi\u1ec7u, ho\u00e0ng t\u1eed ho\u00e0ng t\u00f4n kh\u00e2m m\u1ea1ng l\u00e0m l\u1ec5.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ea3 nh\u1eefng bi\u1ec1n binh Thanh Hoa, Ngh\u1ec7 An, B\u1eafc Th\u00e0nh, Thanh B\u00ecnh \u1ee9ng tri\u1ec7u \u0111\u1ebfn Kinh cho v\u1ec1.<\/p>\n\n\n\n<p>Tri\u1ec7u Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 l\u00e3nh Tr\u1ea5n th\u1ee7 V\u0129nh Thanh l\u00e0 L\u01b0u Ph\u01b0\u1edbc T\u01b0\u1eddng v\u1ec1 Kinh ; l\u1ea5y Tr\u1ea5n th\u1ee7 H\u00e0 Ti\u00ean l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Tri\u00eam l\u00e0m Tr\u1ea5n th\u1ee7 V\u0129nh Thanh, Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 H\u00f9ng c\u1ef1 nh\u1ecb l\u00e0 Tr\u1ea7n V\u0103n Trinh l\u00e0m Tr\u1ea5n th\u1ee7 H\u00e0 Ti\u00ean. Trinh b\u1ec7 t\u1eeb. Vua d\u1ee5 r\u1eb1ng: \u201cVi\u1ec7c binh d\u00e2n ki\u1ec7n t\u1ee5ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 c\u00f3 ph\u00e9p s\u1eb5n ng\u01b0\u01a1i n\u00ean c\u1ea9n th\u1eadn gi\u1eef ph\u00e9p v\u1ed7 nu\u00f4i d\u00e2n ch\u00fang ngo\u00e0i bi\u00ean, \u0111\u1eebng n\u00ean tham cao chu\u1ed9ng l\u1ea1\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng Ti\u1ec1n qu\u00e2n l\u00e0 Hu\u1ef3nh V\u0103n \u0110i\u1ec3m l\u00e0m Bang bi\u1ec7n \u0111\u00ea ch\u00ednh B\u1eafc Th\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Ti\u1ec1n nh\u1ecb Th\u1ecb trung l\u00e0 Phan V\u0103n M\u1eadu l\u00e0m Thu\u1ed9c n\u1ed9i v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 T\u1ea3 nh\u1ea5t, Cai c\u01a1 H\u1eefu qu\u00e2n Hu\u1ef3nh V\u0103n B\u00ecnh l\u00e0m Qu\u1ea3n th\u1ee7 \u0111\u1ea1o Ph\u1ed1 H\u00e0i.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Cai c\u01a1 Th\u1ee7y qu\u00e2n T\u1ed1ng V\u0103n Hi\u1ec7p qu\u1ea3n 4 \u0111\u1ed9i Ph\u00fa Thu\u1eadn gi\u1eef kho Kinh.<\/p>\n\n\n\n<p>Ban m\u0169 \u00e1o th\u01b0\u1eddng tri\u1ec1u cho quan Phi\u00ean n\u01b0\u1edbc Ch\u00e2n L\u1ea1p. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, vua Phi\u00ean l\u00e0 N\u1eb7c Ch\u0103n \u0111\u00e3 nh\u1eadn m\u0169 \u00e1o, quan Phi\u00ean tr\u00f4ng th\u1ea5y khen ng\u1ee3i \u0111\u1ec1u xin \u0111\u1ed5i theo ph\u1ee5c s\u1eafc c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc ta. Th\u00e0nh th\u1ea7n Gia \u0110\u1ecbnh t\u00e2u xin cho. Vua sai b\u1ea7y t\u00f4i b\u00e0n \u0111\u1ecbnh : Quan Phi\u00ean t\u1eeb th\u1eadp ph\u1ea9m \u0111\u1ebfn th\u1ea5t ph\u1ea9m m\u0169 \u00e1o coi nh\u01b0 quan tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh t\u1ef1 tam ph\u1ea9m tr\u1edf xu\u1ed1ng ; t\u1eeb l\u1ee5c ph\u1ea9m tr\u1edf xu\u1ed1ng th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1. (Quan li\u00eau \u1edf Ch\u00e2n L\u1ea1p t\u1eeb th\u1eadp ph\u1ea9m \u0111\u1ebfn nh\u1ea5t ph\u1ea9m, l\u1ea5y th\u1eadp ph\u1ea9m l\u00e0m cao nh\u1ea5t, c\u1eedu ph\u1ea9m l\u00e0 th\u1ee9 hai, d\u01b0 c\u1ee9 theo th\u1ebf m\u00e0 suy). B\u00e8n sai Nh\u00e0 \u0111\u1ed3 ch\u1ebf m\u0169 \u00e1o th\u1eadp ph\u1ea9m c\u1eedu ph\u1ea9m 23 b\u1ed9 cho 23 ng\u01b0\u1eddi quan Phi\u00ean, l\u1ea1i ch\u1ebf m\u0169 \u00e1o b\u00e1t ph\u1ea9m th\u1ea5t ph\u1ea9m 4 b\u1ed9 l\u00e0m m\u1eabu, sai Cai b\u1ea1 Bi\u00ean H\u00f2a l\u00e0 Tr\u1ea7n Minh Ngh\u0129a \u0111em cho. Vua Phi\u00ean l\u1ea1y nh\u1eadn \u1edf nh\u00e0 Nhu Vi\u1ec5n. T\u1eeb \u0111\u1ea5y y ph\u1ee5c \u0111\u1ed3 d\u00f9ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Ch\u00e2n L\u1ea1p ph\u1ea7n nhi\u1ec1u m\u1ed9 theo phong c\u00e1ch ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n [Vi\u1ec7t] m\u00e0 t\u1ee5c Man d\u1ea7n d\u1ea7n \u0111\u1ed5i b\u1ecf.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00e3i ti\u1ec1n thu\u00ea thuy\u1ec1n v\u1eadn t\u1ea3i. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y thuy\u1ec1n Tr\u01b0\u1eddng \u0110\u00e0 v\u00e0 thuy\u1ec1n c\u00f4ng thuy\u1ec1n t\u01b0 m\u1ed9t n\u0103m \u0111i ch\u1edf v\u1eadt c\u00f4ng v\u1eadt t\u01b0 th\u00ec nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc tr\u1ea3 ti\u1ec1n thu\u00ea, m\u1ed9t n\u0103m \u0111i bu\u00f4n th\u00ec n\u1ed9p thu\u1ebf y l\u1ec7. (Ti\u1ec1n thu\u1ebf v\u00e0 ti\u1ec1n thu\u00ea ngang nhau). Vua mu\u1ed1n b\u1edbt ph\u00ed t\u1ed5n v\u1ec1 vi\u1ec7c chi thu, b\u00e8n sai \u0111\u1ed5i \u0111\u1ecbnh \u0111i\u1ec1u l\u1ec7, l\u1ea5y n\u0103m \u0110inh s\u1eedu sang n\u0103m b\u1eaft \u0111\u1ea7u. Ph\u00e0m thuy\u1ec1n ch\u1edf cho nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc th\u00ec \u0111\u00ecnh ti\u1ec1n thu\u00ea, m\u00e0 \u0111i bu\u00f4n th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n thu\u1ebf. \u0110\u01b0\u01a1ng ch\u1edf vi\u1ec7c c\u00f4ng m\u00e0 b\u1ecf tr\u1ed1n, ph\u1ea1m l\u1ea7n \u0111\u1ea7u th\u00ec thu ti\u1ec1n thu\u1ebf, l\u1ea7n th\u1ee9 hai th\u00ec x\u1eed t\u1ed9i \u0111\u1ed3, ti\u1ec1n sung v\u00e0o nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc. \u0110\u1ecba b\u1ea3o v\u00e0 t\u1ea5n th\u1ee7 th\u00ec x\u1eed t\u1ed9i c\u1ed1 \u00fd dung t\u00fang, quan \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng th\u00ec x\u1eed t\u1ed9i th\u1ea5t s\u00e1t.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ed5i \u0111\u1ecbnh l\u1ec7 ti\u1ec1n thu\u1ebf c\u1ea3ng cho c\u00e1c thuy\u1ec1n v\u1eadn t\u1ea3i. Ph\u00e0m thuy\u1ec1n c\u00f4ng hay t\u01b0 ph\u1ea3i ch\u1edf h\u00e0ng cho nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc m\u00e0 xin n\u1ed9p thu\u1ebf \u0111i bu\u00f4n th\u00ec thu nh\u01b0 l\u1ec7. (Thuy\u1ec1n t\u1eeb 7 th\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn 7 th\u01b0\u1edbc 5 t\u1ea5c, ti\u1ec1n thu\u1ebf 31 quan ; t\u1eeb 7 th\u01b0\u1edbc 6 t\u1ea5c \u0111\u1ebfn 7 th\u01b0\u1edbc 9 t\u1ea5c, ti\u1ec1n 38 quan ; 8 th\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn 8 th\u01b0\u1edbc 5 t\u1ea5c, ti\u1ec1n 45 quan; 8 th\u01b0\u1edbc 6 t\u1ea5c \u0111\u1ebfn 8 th\u01b0\u1edbc 9 t\u1ea5c, ti\u1ec1n 52 quan; 9 th\u01b0\u1edbc&nbsp; \u0111\u1ebfn 9 th\u01b0\u1edbc 5 t\u1ea5c, ti\u1ec1n 58 quan ; 9 th\u01b0\u1edbc 6 t\u1ea5c \u0111\u1ebfn 9 th\u01b0\u1edbc 9 t\u1ea5c, ti\u1ec1n 69 quan ; 10 th\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn 10 th\u01b0\u1edbc 5 t\u1ea5c, ti\u1ec1n 104 quan; 10 th\u01b0\u1edbc 6 t\u1ea5c \u0111\u1ebfn 10 th\u01b0\u1edbc 9 t\u1ea5c, ti\u1ec1n 121 quan; 11 th\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn 11 th\u01b0\u1edbc 5 t\u1ea5c, ti\u1ec1n 138 quan; 11 th\u01b0\u1edbc 6 t\u1ea5c \u0111\u1ebfn 11 th\u01b0\u1edbc 9 t\u1ea5c, ti\u1ec1n 156 quan ; 12 th\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn 12 th\u01b0\u1edbc 5 t\u1ea5c, ti\u1ec1n 187 quan ; 12 th\u01b0\u1edbc 6 t\u1ea5c \u0111\u1ebfn 12 th\u01b0\u1edbc 9 t\u1ea5c, ti\u1ec1n 190 quan ; 13 th\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn 13 th\u01b0\u1edbc 5 t\u1ea5c, ti\u1ec1n 249 quan ; 13 th\u01b0\u1edbc 6 t\u1ea5c \u0111\u1ebfn 13 th\u01b0\u1edbc 9 t\u1ea5c, ti\u1ec1n 270 quan ; 14 th\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn 14 th\u01b0\u1edbc 5 t\u1ea5c, ti\u1ec1n 322 quan ; 15 th\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn 15 th\u01b0\u1edbc 5 t\u1ea5c, ti\u1ec1n&nbsp; 353 quan ; 15 th\u01b0\u1edbc 6 t\u1ea5c \u0111\u1ebfn 15 th\u01b0\u1edbc 9 t\u1ea5c, ti\u1ec1n 385 quan ; 16 th\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn 16 th\u01b0\u1edbc 5 t\u1ea5c, ti\u1ec1n 485 quan ; 16 th\u01b0\u1edbc 6 t\u1ea5c \u0111\u1ebfn 16 th\u01b0\u1edbc 9 t\u1ea5c, ti\u1ec1n 522 quan; 17 th\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn 17 th\u01b0\u1edbc 5 t\u1ea5c, ti\u1ec1n 558 quan ; 17 th\u01b0\u1edbc 6 t\u1ea5c \u0111\u1ebfn 17 th\u01b0\u1edbc 9 t\u1ea5c ti\u1ec1n 594 quan. Ph\u00e0m thu ti\u1ec1n thu\u1ebf c\u1ea3ng th\u00ec n\u1ed9p tr\u1eef \u1edf dinh tr\u1ea5n s\u1edf t\u1ea1i, kh\u00f4ng do quan cai Tr\u01b0\u1eddng \u0110\u00e0 tr\u01b0ng thu, nh\u01b0 th\u1ebf \u0111\u1ec3 ti\u1ec7n cho d\u00e2n. Duy thuy\u1ec1n ngh\u1ec1 c\u00e1 \u1edf c\u00e1c tr\u1ea5n Ngh\u1ec7 An, Thanh Hoa, S\u01a1n Nam h\u1ea1, v\u00e0 thuy\u1ec1n c\u1ee7a \u0111\u1ed9i bi\u1ec7t n\u1ea1p n\u01b0\u1edbc m\u1eafm \u1edf B\u00ecnh Thu\u1eadn, th\u00ec thuy\u1ec1n t\u1eeb 8 th\u01b0\u1edbc 1 t\u1ea5c tr\u1edf l\u00ean, c\u00f3 l\u1ec7 v\u1eadn t\u1ea3i, n\u1ebfu mi\u1ec5n ch\u1edf th\u00ec ph\u1ea3i n\u1ed9p thu\u1ebf. Nh\u01b0 b\u1ea5t k\u1ef3 ph\u1ea3i ch\u1edf th\u00ec mi\u1ec5n thu\u1ebf n\u0103m \u1ea5y. C\u00f2n thuy\u1ec1n ri\u00eang c\u1ee7a c\u00e1c quan thu\u1ed9c c\u00e1c nha v\u00e0 qu\u00e2n nh\u00e2n m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n l\u1ec7 ch\u1edf th\u00ec n\u1ed9p ti\u1ec1n thu\u1ebf nh\u01b0 c\u0169. C\u00e1c \u0111\u1ed9i Tr\u01b0\u1eddng \u0110\u00e0 theo l\u1ec7 ch\u1edf cho nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ed9p thu\u1ebf).<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh l\u1ec7 phu b\u1ea1n cho thuy\u1ec1n c\u00e1c \u0111\u1ed9i Tr\u01b0\u1eddng \u0110\u00e0. (Thuy\u1ec1n ch\u1edf l\u01b0\u01a1ng nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc, m\u1ed7i 150 ph\u01b0\u01a1ng cho m\u01b0\u1edbn 1 ng\u01b0\u1eddi phu b\u1ea1n, thu\u1ebf th\u00e2n, thu\u1ebf s\u01b0u \u0111\u1ec1u mi\u1ec5n).<\/p>\n\n\n\n<p>Vua b\u1ea3o b\u1ed9 L\u1ea1i r\u1eb1ng: \u201cMu\u1ed1n c\u00f3 nh\u00e2n t\u00e0i tr\u01b0\u1edbc ph\u1ea3i gi\u00e1o h\u00f3a. Nay \u1edf kinh s\u01b0 s\u1ed1 h\u1ecdc gi\u1ea3 c\u00f2n \u00edt b\u1edfi ph\u00e9p d\u1ea1y ch\u01b0a \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7. Tr\u1eabm mu\u1ed1n d\u1ef1ng nh\u00e0 Qu\u1ed1c h\u1ecdc v\u00e0 qu\u00e1n S\u00f9ng v\u0103n \u0111\u1ec3 t\u1ecf b\u00e0y gi\u00e1o h\u00f3a, khi\u1ebfn h\u1ecdc gi\u1ea3 b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng nh\u00f3m h\u1ecdp \u1edf kinh s\u01b0 ; ai h\u1ecdc ti\u1ebfn \u00edch th\u00ec \u01b0u c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng l\u1eabm, h\u1ecdc l\u00e2u kh\u00f4ng ti\u1ebfn th\u00ec tr\u00e1ch ph\u1ea1t, nh\u01b0 th\u1ebf h\u1ecdc tr\u00f2 bi\u1ebft s\u1ef1 khuy\u00ean r\u0103n, m\u00e0 nh\u00e2n t\u00e0i ng\u00e0y th\u00eam th\u1ecbnh v\u01b0\u1ee3ng\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y H\u00e0n l\u00e2m tr\u1ef1c gi\u1ea3ng l\u00e0 Hu\u1ef3nh V\u0103n Quy\u1ec1n l\u00e0m Thi\u00eam s\u1ef1 L\u1ea1i b\u1ed9, Tri b\u1ea1 Ho\u00e0ng S\u0129 \u0110\u1ee9c l\u00e0m Thi\u00eam s\u1ef1 Binh b\u1ed9.<\/p>\n\n\n\n<p>Ho\u00e0ng t\u1eed th\u1ee9 6 l\u00e0 B\u00ednh dung t\u00fang cho b\u1ecdn thu\u1ed9c h\u1ea1 \u1edf ph\u1ee7 \u0111i d\u1ed7 con nh\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta l\u00e0m ngh\u1ec1 con h\u00e1t. Vi\u1ec7c \u0111\u1ebfn tai vua. Vua gi\u1eadn sai \u0111\u00e1nh r\u1ea5t \u0111au. Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed kh\u00f3c xin cho. Vua kh\u00f4ng cho, quay b\u1ea3o b\u1ecdn L\u00ea V\u0103n Duy\u1ec7t, Nguy\u1ec5n V\u0103n Nh\u01a1n, Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c Xuy\u00ean r\u1eb1ng: \u201cT\u1eeb nay ho\u00e0ng t\u1eed ho\u00e0ng t\u00f4n c\u00f3 l\u00e0m g\u00ec tr\u00e1i ph\u00e9p, b\u1ecdn ng\u01b0\u01a1i ph\u1ea3i b\u00e1o c\u00e1o tr\u1eabm bi\u1ebft\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>\u1ea5m th\u1ee5 cho con ch\u00e1u Khai qu\u1ed1c c\u00f4ng th\u1ea7n T\u00f4n Th\u1ea5t Kh\u00ea v\u00e0 T\u00f4n Th\u1ea5t V\u1ecb l\u00e0m \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng \u0111\u1ec3 coi gi\u1eef vi\u1ec7c th\u1edd c\u00fang.<\/p>\n\n\n\n<p>Tham tri b\u1ed9 H\u1ed9 l\u00e0 L\u00ea Vi\u1ebft Ngh\u0129a \u0111i thanh tra c\u00e1c tr\u1ea5n Gia \u0110\u1ecbnh, sai ri\u00eang l\u00ednh coi kho thi\u1ec7n ti\u1ec7n mua l\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc, b\u1ecb tr\u1ea5n V\u0129nh Thanh t\u1ed1 ph\u00e1t. Vua sai gi\u1ebft.<\/p>\n\n\n\n<p>Hi\u1ec7p tr\u1ea5n Thanh Hoa l\u00e0 Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n Th\u1ee5c, tr\u01b0\u1edbc l\u00e0m Cai b\u1ea1 V\u0129nh Th\u00e0nh, c\u00f9ng K\u00fd l\u1ee5c Tr\u1ea7n B\u00e1 B\u1ea3o, n\u1eafm l\u1ea5y thu\u1ebf c\u1ee7a nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc. \u0110\u1ebfn nay vi\u1ec7c ph\u00e1t Xu\u00e2n Th\u1ee5c b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Thi\u00eam s\u1ef1, B\u00e1 B\u1ea3o b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho tri ph\u1ee7 tri huy\u1ec7n t\u1eeb Kinh \u0111i \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 l\u00e0m vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p phu tr\u1ea1m v\u00e0 ti\u1ec1n l\u1ed9 ph\u00ed. (Tri ph\u1ee7 15 quan, Tri huy\u1ec7n 10 quan). Vua b\u1ea3o hai b\u1ed9 L\u1ea1i H\u1ed9 r\u1eb1ng: \u201cCh\u1ee9c th\u00fa l\u1ec7nh r\u1ea5t l\u00e0 g\u1ea7n d\u00e2n, \u0111\u1ea1o nu\u00f4i ng\u01b0\u1eddi thanh li\u00eam kh\u00f4ng g\u00ec b\u1eb1ng c\u1ea5p cho h\u1eadu l\u1ed9c. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y n\u01b0\u1edbc ta m\u1edbi \u0111\u1ecbnh, kho ch\u1ee9a ch\u01b0a nhi\u1ec1u, cho n\u00ean t\u00f9y nghi c\u1ea5p b\u1ed5ng, ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u00e2n b\u00ecnh. Nay n\u00ean duy\u1ec7t k\u1ef9, c\u00e1c huy\u1ec7n t\u1eeb Gia \u0110\u1ecbnh \u0111\u1ebfn B\u1eafc Th\u00e0nh, ph\u00e0m \u0111\u1ea5t r\u1ed9ng d\u00e2n nhi\u1ec1u l\u00e0 n\u01a1i phi\u1ec1n (1. Phi\u1ec1n : N\u01a1i ph\u1ee7 huy\u1ec7n nhi\u1ec1u vi\u1ec7c.&nbsp; ), \u0111\u1ea5t h\u1eb9p d\u00e2n th\u01b0a l\u00e0 n\u01a1i gi\u1ea3n (2. Gi\u1ea3n : N\u01a1i ph\u1ee7 huy\u1ec7n \u00edt vi\u1ec7c.) ch\u01b0\u1edbc \u0111\u1ecbnh l\u1ec7 l\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 nu\u00f4i \u0111\u1ee9c thanh li\u00eam, n\u1ebfu c\u00f2n c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi tham lam th\u00ec b\u1eaft t\u1ed9i kh\u00f4ng \u0103n n\u0103n n\u1eefa\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Ph\u1ea1m \u0110\u0103ng H\u01b0ng xin \u0111\u1eb7t kho \u1edf x\u00e3 [x\u00e3 th\u01b0\u01a1ng] \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng ch\u1ea9n c\u1ea5p n\u0103m m\u1ea5t m\u00f9a. Vua n\u00f3i: \u201cTr\u1eabm tr\u00f9 t\u00ednh \u0111\u00e3 k\u1ef9 r\u1ed3i, ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p \u0111\u1eb7t x\u00e3 th\u01b0\u01a1ng l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c kh\u00f3, k\u1ebb gi\u1eef kho kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1t th\u00ec s\u1ebd h\u1ea1i cho d\u00e2n. Kh\u00f4ng b\u1eb1ng c\u1ea9n th\u1eadn&nbsp; r\u1ed9ng ch\u1ee9a thu\u1ebf ch\u00ednh cung, g\u1eb7p khi \u0111\u00f3i k\u00e9m th\u00ec ph\u00e1t ch\u1ea9n v\u00e0 cho vay, \u0111\u00f3 c\u0169ng l\u00e0 ch\u01b0\u1edbc hay v\u1eady\u201d. L\u1ea1i t\u1eebng b\u1ea3o \u0110\u0103ng H\u01b0ng r\u1eb1ng: \u201c\u0110\u1eddi x\u01b0a chia ru\u1ed9ng v\u00e0 \u0111\u1ecbnh s\u1ea3n nghi\u1ec7p, vi\u1ec7c \u1ea5y xem ra nh\u01b0 hay. Nh\u01b0ng ngh\u0129 b\u1ecdn du th\u1ee7 du th\u1ef1c, d\u1eabu trao ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t cho \u1eaft c\u0169ng kh\u00f4ng ch\u1ecbu si\u00eang n\u0103ng l\u00e0m vi\u1ec7c, r\u1ed3i c\u0169ng chuy\u1ec3n b\u00e1n cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. Nay mu\u1ed1n ng\u0103n c\u1ea5m vi\u1ec7c ki\u00eam t\u00ednh \u1ea5y ra \u0111\u1ec3 chia \u0111\u1ec1u, ch\u1ec9 th\u00eam nhi\u1ec5u d\u00e2n m\u00e0 th\u00f4i. Tr\u1eabm ngh\u0129 k\u1ef9 r\u1ed1t cu\u1ed9c c\u0169ng kh\u00f4ng l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua t\u1eebng b\u1ea3o b\u1ea7y t\u00f4i r\u1eb1ng: \u201cTam \u0111\u1ea1i v\u1ec1 sau, tuy nh\u00e0 H\u00e1n l\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u00ean h\u1ea1 th\u00ec ch\u00ednh \u0111\u00e1ng, \u0111\u1eddi sau kh\u00f4ng th\u1ec3 s\u00e1nh k\u1ecbp \u0111\u01b0\u1ee3c. B\u1ea3n tri\u1ec1u t\u1eeb khi khai s\u00e1ng \u0111\u1ebfn trung h\u01b0ng danh ngh\u0129a \u0111\u1ec1u ch\u00ednh c\u1ea3, c\u0169ng kh\u00f4ng h\u1ed5 th\u1eb9n v\u1edbi nh\u00e0 H\u00e1n v\u1eady\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 8, vua h\u1ecfi Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u1edbc \u0110\u1eb7ng l\u1ec7 th\u01b0\u1eddng tri\u1ec1u s\u1ed1 l\u00ednh \u0111\u1ee9ng ch\u1ea7u bao nhi\u00eau ng\u01b0\u1eddi. Th\u01b0a r\u1eb1ng: \u201c\u0110\u1ee9ng ch\u1ea7u hai b\u00ean t\u1ea3 h\u1eefu m\u1ed7i b\u00ean 5 h\u00e0ng, m\u1ed7i h\u00e0ng 8 ng\u01b0\u1eddi\u201d. Vua h\u1ea1 l\u1ec7nh t\u1ea3 h\u1eefu hai b\u00ean m\u1ed7i b\u00ean b\u1edbt \u0111i m\u1ed9t h\u00e0ng cho \u0111\u00fang s\u1ed1 8 l\u1ea7n 8.<\/p>\n\n\n\n<p>Xi\u00eam La sai b\u1ecdn S\u00e1 Th\u00f4ng S\u1ef1 \u0111\u1ebfn hi\u1ebfn ph\u01b0\u01a1ng v\u1eadt v\u00e0 h\u1ecfi vi\u1ec7c n\u0103m ngo\u00e1i Tham \u0110\u00edch T\u00e2y \u0111\u00e1nh qu\u00e2n Xi\u00eam. Vua cho v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn \u1edf \u0111i\u1ec7n C\u1ea7n Ch\u00e1nh v\u00e0 d\u1ee5 r\u1eb1ng: \u201cT\u1ed9i c\u1ee7a Tham \u0110\u00edch T\u00e2y \u0111\u00e3 sai vua Phi\u00ean tr\u1ecb r\u1ed3i. Nh\u01b0ng \u0111\u1ea7u m\u1ed1i g\u00e2y ra vi\u1ec7c \u0111\u00e1nh nhau l\u00e0 \u1edf t\u01b0\u1edbng Xi\u00eam, v\u1ec1 c\u00e1o cho vua ng\u01b0\u01a1i bi\u1ebft nh\u00e9\u201d. \u0110\u01b0\u1ee3c v\u00e0i ng\u00e0y, s\u1ee9 Xi\u00eam La \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n Thanh H\u00f2a y\u1ebft ki\u1ebfn Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed. Khi tr\u1edf ra n\u00f3i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi th\u00f4ng ng\u00f4n r\u1eb1ng: \u201cV\u1ecb ho\u00e0ng ch\u1eeb tu\u1ed5i \u0111\u01b0\u01a1ng trai tr\u1ebb, oai dung \u0111\u1ee9c \u0111\u1ed9 th\u1ef1c kh\u00f4ng ph\u1ea3i ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1eddng\u201d. Khi v\u1ec1 vua cho h\u1eadu r\u1ed3i khi\u1ebfn \u0111i. (T\u1eb7ng Ph\u1eadt v\u01b0\u01a1ng 40 l\u1ea1ng v\u00e0ng, 500 l\u1ea1ng b\u1ea1c, cho vua th\u1ee9 hai 20 l\u1ea1ng v\u00e0ng, 300 l\u1ea1ng b\u1ea1c).<\/p>\n\n\n\n<p>Vua l\u1ea5y T\u1ea3 tham tri H\u00ecnh b\u1ed9 l\u00e0 V\u00f5 V\u0103n Do\u00e3n l\u00e3nh Hi\u1ec7p tr\u1ea5n Thanh Hoa.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 9, tr\u1ea5n th\u1ea7n S\u01a1n Nam h\u1ea1 t\u00e2u xin m\u1ed9&nbsp; 100 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n ngo\u1ea1i t\u1ecbch t\u1eadp l\u00e0m hai \u0111\u1ed9i Ki\u00ean \u0110\u1ecbnh, Ki\u1ebfn Uy. Dinh th\u1ea7n Qu\u1ea3ng B\u00ecnh c\u0169ng xin m\u1ed9 250 ng\u01b0\u1eddi l\u1eadp l\u00e0m n\u0103m thuy\u1ec1n B\u00ednh. Vua \u0111\u1ec1u y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1eeb Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c tr\u1edf ra B\u1eafc \u0111\u1ebfn Thanh Hoa g\u1ea1o \u0111\u1eaft. Sai c\u1ea5p th\u00eam g\u1ea1o l\u01b0\u01a1ng cho phu tr\u1ea1m.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Cai b\u1ea1 Minh H\u00f2a l\u00e0 Tr\u1ea7n Minh Ngh\u0129a l\u00e0m K\u00fd l\u1ee5c V\u0129nh Thanh.<\/p>\n\n\n\n<p>Cai b\u1ea1 B\u00ecnh Thu\u1eadn l\u00e0 Ph\u1ea1m H\u01b0ng Nh\u01b0\u1ee3ng ch\u1ebft ; l\u1ea5y Thi\u00eam s\u1ef1 Binh b\u1ed9 l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Khi\u00eam l\u00e0 Cai b\u1ea1 B\u00ecnh Thu\u1eadn.<\/p>\n\n\n\n<p>Tri\u1ec7u Ph\u00f3 t\u1ed5ng tr\u1ea5n Gia \u0110\u1ecbnh kh\u00e2m sai ch\u01b0\u1edfng dinh l\u00e3nh Ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng Trung qu\u00e2n l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ea5n B\u1eedu v\u1ec1 Kinh, sai quy\u1ec1n gi\u1eef \u1ea5n v\u1ee5 Trung qu\u00e2n.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u01b0\u1edbc Ch\u00e2n L\u1ea1p sai s\u1ee9 sang m\u1eebng l\u1ec5 l\u1edbn s\u00e1ch l\u1eadp. Vua th\u1ea5y n\u01b0\u1edbc \u1ea5y m\u1edbi y\u00ean, sai thu ph\u1ea9m v\u1eadt m\u1ed9t v\u00e0i th\u1ee9, c\u00f2n d\u01b0 cho tr\u1ea3 l\u1ea1i r\u1ed3i h\u1eadu \u0111\u00e3i cho v\u1ec1.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u1ea5m thuy\u1ec1n bu\u00f4n ch\u1edf ri\u00eang th\u00f3c g\u1ea1o h\u00f3a v\u1eadt th\u00f4ng th\u01b0\u01a1ng v\u1edbi n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i. K\u1ebb n\u00e0o ph\u1ea1m th\u00ec l\u1ea5y lu\u1eadt ra ri\u00eang ngo\u00e0i c\u00f5i v\u00e0 lu\u1eadt ph\u1ea1m c\u1ea5m ra bi\u1ec3n \u0111\u1ec3 x\u1eed, thuy\u1ec1n v\u00e0 h\u00e0ng h\u00f3a sung c\u00f4ng. Quan s\u1edf t\u1ea1i bi\u1ebft m\u00e0 c\u1ed1 \u00fd dung t\u00fang th\u00ec c\u00f9ng t\u1ed9i.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Cai c\u01a1 ngo\u1ea1i ng\u1ea1ch T\u1ea3 qu\u00e2n l\u00e0 V\u00f5 Vi\u1ebft \u0110\u1ec1 l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 T\u1ea3 b\u1ea3o nh\u1ea5t.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh t\u1ed9i t\u00f9 sung qu\u00e2n v\u00e0 t\u00f9 l\u01b0u tr\u1ed1n. Tr\u1ed1n m\u00e0 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c, s\u01a1 ph\u1ea1m th\u00ec \u0111\u01b0a v\u1ec1 ch\u1ed7 \u0111\u1ea7y \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng, g\u00f4ng l\u1ea1i v\u00e0 \u0111\u1ea7y l\u1ea1i, t\u00e1i ph\u1ea1m th\u00ec ch\u00e9m.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ea3o h\u1ed9 Ch\u00e2n L\u1ea1p l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Tho\u1ea1i \u1ed1m xin gi\u1ea3i ch\u1ee9c; sai Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 L\u01b0u Ph\u01b0\u1edbc T\u01b0\u1eddng thay.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua cho r\u1eb1ng b\u1ea3o h\u1ed9 l\u00e0 ch\u1ee9c v\u1ee5 quan tr\u1ecdng \u1edf ngo\u00e0i bi\u00ean, cho Ph\u01b0\u1edbc T\u01b0\u1eddng l\u00e0m Th\u1ed1ng ch\u1ebf, cho tr\u1eadt ngang Th\u1ed1ng ch\u1ebf Th\u1ee7y dinh, c\u1ea5p cho \u1ea5n \u0111\u1ed3ng b\u1ea3o h\u1ed9 cho tr\u1ecdng th\u00eam quy\u1ec1n. Ph\u01b0\u1edbc T\u01b0\u1eddng b\u1ec7 t\u1eeb. Vua cho l\u00ean \u0111i\u1ec7n v\u00e0 d\u1ee5 r\u1eb1ng : \u201cGia \u0110\u1ecbnh gi\u00e1p gi\u1edbi Ch\u00e2n L\u1ea1p, \u0111\u01b0\u1eddng giao th\u00f4ng b\u1ed1n b\u1ec1 n\u0103m ng\u1ea3, ng\u01b0\u01a1i n\u00ean b\u00e0y t\u1ecf v\u1edbi th\u00e0nh th\u1ea7n s\u1eeda sang \u0111\u01b0\u1eddng s\u00e1, cho m\u1ea1nh s\u1ef1 ph\u00f2ng th\u1ee7 ngo\u00e0i bi\u00ean\u201d. Cho 50 quan ti\u1ec1n, l\u1ea1i cho m\u1ed9 l\u1eadp m\u1ed9t \u0111\u1ed9i thu\u1ed9c sai \u0111\u1ec3 \u0111i theo.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ee7y ti\u1ec1n ng\u1ee5y hi\u1ec7u c\u1ee7a T\u00e2y S\u01a1n, chi\u1ebfu r\u1eb1ng : \u201cQuy ch\u1ebf \u0111\u00fac ti\u1ec1n, t\u1eeb x\u01b0a ghi ni\u00ean hi\u1ec7u c\u1ed1t \u0111\u1ec3 ph\u00e2n bi\u1ec7t. T\u1eeb thu\u1edf T\u00e2y S\u01a1n l\u1ea5n c\u01b0\u1edbp, \u0111\u00fac ra c\u00e1c th\u1ee9 ti\u1ec1n Th\u00e1i \u0110\u1ee9c, Quang Trung, C\u1ea3nh Th\u1ecbnh, B\u1ea3o H\u01b0ng, d\u00e2n gian n\u1ed1i nhau th\u00f4ng d\u1ee5ng, l\u1eabn l\u1ed9n r\u1ea5t nhi\u1ec1u. Nh\u01b0ng noi theo \u0111\u00e3 l\u00e2u, ch\u1ee3t nghi\u00eam c\u1ea5m th\u00ec ng\u01b0\u1eddi t\u00edch tr\u1eef ph\u1ea3i \u0111\u1ecdng l\u1ea1i m\u00e0 kh\u00f4ng th\u00f4ng, ng\u01b0\u1eddi d\u00f9ng quen th\u00ec ng\u1ea1i ti\u1ec1n m\u1edbi, th\u1ef1c ra kh\u00f4ng ti\u1ec7n cho d\u00e2n. V\u1eady chu\u1ea9n \u0111\u1ecbnh nh\u1eefng ti\u1ec1n ng\u1ee5y t\u1eeb n\u0103m \u0110inh s\u1eedu \u0111\u1ebfn n\u0103m T\u00e2n t\u1ef5 l\u00e0 n\u0103m n\u0103m th\u00ec h\u00e3y cho th\u00f4ng d\u1ee5ng, t\u1eeb n\u0103m Nh\u00e2m ng\u1ecd v\u1ec1 sau th\u00ec \u0111\u1ec1u c\u1ea5m. \u1edf trong h\u1ea1n \u1ea5y th\u00ec kho t\u00e0ng tr\u01b0ng thu v\u00e0 nh\u00e2n d\u00e2n mua b\u00e1n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c k\u00e9n lo\u1ea1i, l\u00e0m tr\u00e1i th\u00ec c\u00f3 t\u1ed9i\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Ban ti\u1ec1n \u201cGia Long th\u00f4ng b\u1ea3o\u201d m\u1edbi \u0111\u00fac. H\u1ea1 l\u1ec7nh cho c\u00e1c dinh tr\u1ea5n t\u1eeb Qu\u1ea3ng B\u00ecnh v\u00e0o Nam, ph\u00e0m l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng v\u00e0 chi ti\u00eau \u0111\u1ec1u d\u00f9ng ti\u1ec1n c\u1ea3. Duy d\u00e2n gian n\u1ed9p thu\u1ebf v\u1eabn ph\u1ea3i d\u00f9ng n\u1eeda ti\u1ec1n n\u1eeda b\u1ea1c.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00f9a \u0111\u00f4ng, th\u00e1ng 10, ng\u00e0y m\u1ed3ng 1, t\u1ebf \u0111\u00f4ng h\u01b0\u1edfng. Sai Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed nhi\u1ebfp t\u1ebf \u1edf Th\u00e1i mi\u1ebfu.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00e2n L\u1ea1p d\u00e2ng bi\u1ec3u sai h\u1eb1ng n\u0103m sai s\u1ee9 sang ch\u1ea7u m\u1ed9t l\u1ea7n. Vua b\u1ea3o b\u1ea7y t\u00f4i r\u1eb1ng: \u201cTr\u1eabm l\u1ea5y thi\u00ean h\u1ea1 l\u00e0m m\u1ed9t nh\u00e0, coi m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 nhau kh\u00f4ng chia trong ngo\u00e0i, nay n\u01b0\u1edbc Ch\u00e2n L\u1ea1p k\u00ednh m\u1ebfn xu\u1ea5t t\u1ef1 l\u00f2ng th\u00e0nh, n\u00ean theo l\u1eddi xin. Nh\u01b0ng h\u00e0nh l\u00fd \u0111i l\u1ea1i, \u0111\u01b0\u1eddng b\u1ed9 th\u00ec m\u1ec7t v\u00ec \u0111\u01b0a \u0111\u00f3n, tr\u1eabm l\u1ea1i kh\u00f4ng mu\u1ed1n l\u00e0m n\u1eb7ng nh\u1ecdc cho d\u00e2n. Gia \u0110\u1ecbnh h\u1eb1ng n\u0103m c\u00f3 l\u1ec7 th\u01b0\u1eddng, v\u1eadn t\u1ea3i \u0111\u01b0\u1eddng bi\u1ec3n nh\u00e2n ti\u1ec7n \u0111\u00f3 m\u00e0 h\u1ed9 t\u1ed1ng s\u1ee9 gi\u1ea3 th\u00ec trong kh\u00f4ng m\u1ec7t d\u00e2n m\u00e0 ngo\u00e0i kh\u00f4ng m\u1ea5t l\u00f2ng tr\u00f4ng \u0111\u1ee3i c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi xa. V\u1eady ra l\u1ec7nh cho s\u1ee9 gi\u1ea3 h\u00e0ng n\u0103m \u0111i c\u00f9ng thuy\u1ec1n ch\u1edf c\u1ee7a Gia \u0110\u1ecbnh\u201d. N\u01b0\u1edbc Ch\u00e2n L\u1ea1p ch\u1ea7u h\u00e0ng n\u0103m b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb \u0111\u1ea5y. (Ph\u1ea9m v\u1eadt : s\u1eebng t\u00ea 2 t\u00f2a, ng\u00e0 voi m\u1ed9t c\u1eb7p, s\u01a1n \u0111en 10 gh\u00e8, \u0111\u1eadu kh\u1ea5u, sa nh\u00e2n, s\u00e1p ong, c\u00e1nh ki\u1ebfn, tr\u1ea7n ho\u00e0ng \u0111\u1ec1u 50 c\u00e2n).<\/p>\n\n\n\n<p>Vua nghe tin qu\u00e2n v\u00e0 d\u00e2n \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi b\u00e1 chi\u1ebfm ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Ch\u00e2n L\u1ea1p, c\u00e1c nha m\u00f4n c\u0169ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi Ch\u00e2n L\u1ea1p \u0111\u1ebfn \u1edf, chi\u1ebfu cho th\u00e0nh th\u1ea7n Gia \u0110\u1ecbnh r\u1eb1ng: \u201cCh\u00e2n L\u1ea1p \u0111\u1eddi \u0111\u1eddi l\u00e0m phi\u00ean ph\u1ee5 c\u1ee7a ta, m\u1ed9t t\u1ea5c \u0111\u1ea5t, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n, \u0111\u1ec1u nh\u1edd \u01a1n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nu\u00f4i gi\u1eef. Ph\u00e0m ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t c\u00f3 b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n [Vi\u1ec7t] l\u1ea5n chi\u1ebfm, d\u00e2n c\u00f3 b\u1ecb c\u00e1c nha dung ch\u1ee9a th\u00ec \u0111\u1ec1u tr\u1ea3 l\u1ea1i c\u1ea3\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1ea3 tham tri C\u00f4ng b\u1ed9 l\u00e3nh C\u00f4ng t\u00e0o th\u00e0nh Gia \u0110\u1ecbnh ki\u00eam l\u00fd H\u1ed9 t\u00e0o l\u00e0 Nguy\u1ec5n Kh\u1eafc Thi\u1ec7u ch\u1ebft.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00f3 t\u00ean H\u1eefu l\u1ea5y tr\u1ed9m \u1ea5n T\u1ea3 qu\u00e2n, L\u00ea V\u0103n Duy\u1ec7t b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e2u l\u00ean. Vua sai \u0111\u00ecnh th\u1ea7n tra h\u1ecfi. H\u1eefu th\u00fa l\u00e0 do Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00e0nh sai, h\u1eb9n th\u01b0\u1edfng 30 l\u1ea1ng b\u1ea1c, l\u1ea1i n\u00f3i V\u0103n Th\u00e0nh sai l\u00e0m m\u00f4n h\u1ea1 V\u0103n Duy\u1ec7t \u0111\u1ec3 b\u1ecf ng\u1ea7m thu\u1ed1c \u0111\u1ed9c, m\u01b0u kh\u00f4ng th\u00e0nh b\u00e8n t\u1ef1 l\u1ea5y tr\u1ed9m \u1ea5n b\u1ecf \u0111i. Vua cho H\u1eefu n\u00f3i tr\u01b0\u1edbc sau kh\u00f4ng \u0111\u00fang, l\u1ea1i kh\u00f4ng c\u00f3 c\u0103n c\u1ee9, kh\u00f4ng mu\u1ed1n x\u00e9t k\u1ef9 s\u1ee3 li\u00ean l\u1ee5y cho ng\u01b0\u1eddi, b\u00e8n sai gi\u1ebft H\u1eefu v\u00e0 b\u1ecf vi\u1ec7c \u1ea5y \u0111i.<\/p>\n\n\n\n<p>Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c v\u00e0 Qu\u1ea3ng Nam g\u1ea1o \u0111\u1eaft. Vua sai l\u1ea5y th\u00f3c kho m\u1ed7i n\u01a1i 5 v\u1ea1n h\u1ed9c, gi\u1ea3m gi\u00e1 b\u00e1n ra. L\u1ea1i th\u1ea5y gi\u00e1 b\u1ea1c trong nh\u00e2n gian r\u1ebb h\u01a1n gi\u00e1 nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc, d\u00e2n c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111em b\u1ea1c \u0111ong th\u00f3c th\u00ec t\u00ednh cho theo gi\u00e1 nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc m\u00e0 n\u1ed9p. Vua nh\u00e2n b\u1ea3o L\u01b0u th\u1ee7 Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c l\u00e0 Nguy\u1ec5n Huy r\u1eb1ng: \u201cD\u00e2n gian \u0111\u00f3i \u0103n, tr\u1eabm r\u1ea5t th\u01b0\u01a1ng. V\u1eady n\u00ean b\u1edbt c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi tr\u00ean m\u00e0 b\u00f9 cho k\u1ebb d\u01b0\u1edbi. Ng\u01b0\u01a1i n\u00ean th\u1ec3 l\u00f2ng ta \u0111\u1ec3 cho b\u1ecdn ti\u1ec3u d\u00e2n \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1edd \u01a1n, c\u1ea9n th\u1eadn, \u0111\u1eebng \u0111\u1ec3 b\u1ecdn c\u01b0\u1eddng h\u00e0o nh\u1edd \u0111\u00f3 m\u00e0 m\u01b0u quy\u1ec1n l\u1ee3i\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Ph\u01b0\u1edbc l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 T\u00fac b\u1ea3o nh\u1ecb, Cai \u0111\u1ed9i V\u00f5 V\u0103n T\u00ecnh l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua th\u1ea5y t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc t\u1edbi nay c\u00e1c th\u00e0nh dinh tr\u1ea5n h\u1ec5 g\u1eb7p m\u01b0a l\u1ee5t nh\u1ecf l\u00e0 d\u00e2ng bi\u1ec3u t\u00e2u, nh\u01b0 th\u1ebf c\u0169ng phi\u1ec1n, h\u1ea1 l\u1ec7nh t\u1eeb nay c\u1ee9 chua v\u00e0o s\u1ed5 phong v\u0169 nh\u1eadt k\u00fd, cu\u1ed1i th\u00e1ng \u0111\u1ec7 l\u00ean m\u1ed9t th\u1ec3, duy gi\u00f3 to m\u01b0a d\u1eef b\u1ea5t k\u1ef3 th\u00ec t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>Ph\u00fa Y\u00ean n\u01b0\u1edbc to. Sai l\u1ea5y th\u00f3c kho ph\u00e1t ch\u1ea9n cho d\u00e2n \u0111\u00f3i.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u1ef1u Tham hi\u1ec7p S\u01a1n Nam h\u1ea1 l\u00e0 Nguy\u1ec5n B\u00e1 Tu\u1ea7n, m\u00f9a h\u00e8 n\u0103m ngo\u00e1i \u0111\u1ed1c thu thu\u1ebf nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc, dung t\u00fang cho ng\u01b0\u1eddi nh\u00e0 qu\u1ea5y d\u00e2n, vi\u1ec7c ph\u00e1t, giao xu\u1ed1ng H\u00ecnh b\u1ed9 b\u00e0n x\u00e9t. \u0110\u1ebfn nay \u00e1n xong, gi\u00e1ng l\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua b\u1ea3o b\u1ea7y t\u00f4i r\u1eb1ng : \u201cKhi n\u01b0\u1edbc m\u1edbi d\u1ef1ng, m\u1ecdi vi\u1ec7c b\u1eaft \u0111\u1ea7u, ph\u00e1p lu\u1eadt ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c t\u01b0\u1eddng t\u1ea5t, l\u1ec7 \u0111\u1ecbnh ph\u00e0m th\u00ec gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi thu gia s\u1ea3n v\u00e0 ti\u1ec1n mai t\u00e1ng h\u01a1n 30 quan c\u1ea5p cho th\u00e2n nh\u00e2n ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft. \u0110\u00f3 l\u00e0 quy\u1ec1n nghi \u0111\u1ec3 cho quan x\u00e9t \u00e1n \u0111\u1ec3 l\u00e0m vi\u1ec7c th\u00f4i. Nay lu\u1eadt l\u1ec7 \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh, k\u1ebb gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i ch\u1ecbu t\u1ed9i, kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ec7 c\u1ea5p ti\u1ec1n mai t\u00e1ng v\u00e0 t\u1ecbch thu gia s\u1ea3n. Duy l\u1ea7m l\u1ee1 gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi thu b\u1ea1c chu\u1ed9c t\u1ed9i, nh\u1eb9 n\u1eb7ng th\u1ea5p cao, \u0111\u1ec1u c\u00f3 \u0111i\u1ec1u m\u1ee5c, nh\u01b0ng g\u1ea7n \u0111\u00e2y h\u1eefu ty c\u1ee9 theo l\u1ec7 c\u0169, r\u1ea5t tr\u00e1i v\u1edbi lu\u1eadt v\u0103n. V\u1eady t\u1eeb nay tr\u1edf \u0111i c\u00e1c nha m\u00f4n x\u00e9t h\u00ecnh nh\u1ea5t thi\u1ebft ph\u1ea3i y theo lu\u1eadt m\u1edbi m\u00e0 l\u00e0m\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh th\u00eam \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 v\u1ec1 k\u1ebb gian phu ch\u1ed1ng c\u1ef1 ng\u01b0\u1eddi b\u1eaft. Ph\u00e0m k\u1ebb gian ch\u1ed1ng c\u1ef1 ng\u01b0\u1eddi b\u1eaft m\u00e0 gi\u1ebft ch\u1ebft ng\u01b0\u1eddi th\u00ec x\u1eed tr\u1ea3m, l\u00e0m b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng ng\u01b0\u1eddi th\u00ec x\u1eed gi\u1ea3o. Gian phu gi\u1ebft ch\u1ebft cha m\u1eb9 gian ph\u1ee5 m\u00e0 gian ph\u1ee5 kh\u00f4ng bi\u1ebft t\u00ecnh th\u00ec x\u1eed gi\u1ea3o, n\u1ebfu c\u00f3 bi\u1ebft t\u00ecnh th\u00ec x\u1eed tr\u1ea3m.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1eb7t b\u1ea3o Gi\u00e1 S\u01a1n (t\u00ean x\u00e3, thu\u1ed9c huy\u1ec7n Gia Vi\u1ec5n) \u1edf Thanh B\u00ecnh, sai quan \u1edf \u0111\u1ea1o \u0111\u00f3ng gi\u1eef.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u1eeda \u0111\u1ed3 th\u1edd \u1edf Nguy\u00ean mi\u1ebfu.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ed5 ph\u1ec9 n\u1ed5i d\u1eady \u1edf Tuy\u00ean Quang. \u0110\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng thu\u1ed9c tr\u1ea5n l\u00e0 Nguy\u1ec5n Th\u1ebf Nga \u0111em d\u00e2n s\u1edf t\u1ea1i b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ee7 ph\u1ea1m, gi\u1ebft \u0111i. Cho Th\u1ebf Nga l\u00e0m Tuy\u00ean \u00e1n \u0111\u1ed5ng tri, th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n cho d\u00e2n theo th\u1ee9 b\u1ef1c kh\u00e1c nhau.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u00fd l\u1ee5c Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i l\u00e0 V\u00f5 Xu\u00e2n Bi\u1ec1n dung t\u00fang cho ng\u01b0\u1eddi nh\u00e0 y\u00eau s\u00e1ch c\u1ee7a d\u00e2n, vi\u1ec7c ph\u00e1t gi\u00e1c, gi\u00e1ng ba c\u1ea5p, \u0111\u1ed5i \u0111i n\u01a1i&nbsp; kh\u00e1c. Sau b\u1ed5 \u0110\u1ed1c h\u1ecdc B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1eb7ng Tr\u1ea7n Th\u01b0\u1eddng c\u00f3 t\u1ed9i b\u1ecb&nbsp; gi\u1ebft. Tr\u01b0\u1edbc \u0110\u1eb7ng Tr\u1ea7n Th\u01b0\u1eddng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c tha, l\u01b0u l\u1ea1i Kinh. Nh\u00e2n v\u00ec tr\u01b0\u1edbc \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh, \u1ea9n l\u1eadu thu\u1ebf \u0111\u1ea7m ao \u0111inh \u0111i\u1ec1n, L\u00ea Ch\u1ea5t ph\u00e1t ra l\u1ea1i b\u1ecb h\u1ea1 ng\u1ee5c. Tr\u1ea7n Th\u01b0\u1eddng u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u n\u00f3i x\u1eb1ng, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u o\u00e1n tr\u00e1ch. \u0110\u00ecnh th\u1ea7n th\u1ea9m \u00e1n \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng n\u00ean gi\u1ebft. B\u00e8n x\u1eed gi\u1ea3o v\u00e0 t\u1ecbch thu gia s\u1ea3n.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 11, Di\u1ec5n t\u1ef1 c\u00f4ng L\u00ea Duy Ho\u00e1n m\u01b0u ph\u1ea3n. Vi\u1ec7c ph\u00e1t gi\u00e1c, b\u1eaft h\u1ea1 ng\u1ee5c. Tr\u01b0\u1edbc Duy Ho\u00e1n \u1edf Thanh Hoa, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi Kho\u00e1i Ch\u00e2u t\u00ean \u0110\u1ed7 Danh Ho\u00e0nh \u0111\u1ebfn l\u00e0m kh\u00e1ch m\u00f4n h\u1ea1, xui&nbsp; l\u00e0m ph\u1ea3n. Duy Ho\u00e1n m\u1edbi nghe th\u00ec s\u1ee3. Ho\u00e0nh l\u1ea1i n\u00f3i c\u00f3 c\u00e2u s\u1ea5m \u201cPh\u00e1 \u0111i\u1ec1n thi\u00ean t\u1eed xu\u1ea5t\u201d. Ph\u00e1 \u0111i\u1ec1n t\u1ee9c l\u00e0 ch\u1eef th\u00e2n. Duy Ho\u00e1n do \u0111\u00f3 m\u00e0 m\u00ea ho\u1eb7c. Ho\u00e0nh b\u00e8n gi\u1edbi thi\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea3ng l\u00e0 \u0110\u1eb7ng \u0110\u00ecnh Th\u1ea1ch l\u00e0m m\u01b0u ch\u1ee7, suy t\u00f4n Duy Ho\u00e1n l\u00e0m Trinh nguy\u00ean h\u1ed9i ch\u1ee7, x\u01b0ng l\u00e0 vua L\u00ea, u\u1ed1ng m\u00e1u \u0103n th\u1ec1. Duy Ho\u00e1n sai Th\u1ea1ch v\u1ec1 B\u1eafc Th\u00e0nh, chi\u00eau t\u1eadp nh\u1eefng b\u1ecdn gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp , t\u1ee5 \u0111\u1ea3ng \u1edf Kinh B\u1eafc. \u0110\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c v\u00e0 H\u00e0 Vi\u00ean t\u1ed1 c\u00e1o v\u1edbi th\u00e0nh. Th\u00e0nh th\u1ea7n \u0111em qu\u00e2n v\u00e2y b\u1eaft, \u0111\u01b0\u1ee3c r\u00f5 s\u1ef1 tr\u1ea1ng, m\u1eadt b\u00e1o cho Thanh Hoa, x\u00e9t \u0111\u1ebfn Duy Ho\u00e1n, b\u1eaft h\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3 v\u0103n th\u01b0 \u0111\u1ed3 \u0111\u1ea3ng v\u00e0 \u1ea5n t\u00edn t\u00e2u l\u00ean. Vua b\u1ea3o b\u1ea7y t\u00f4i r\u1eb1ng: \u201cTr\u1eabm \u0111\u00e3i h\u1ecd L\u00ea kh\u00f4ng b\u1ea1c, Duy Ho\u00e1n v\u00ec sao m\u00e0 l\u00e0m ph\u1ea3n?\u201d. T\u1ee9c sai Hi\u1ec7p tr\u1ea5n Thanh Hoa l\u00e0 V\u00f5 V\u0103n Do\u00e3n h\u1ed9i \u0111\u1ed3ng v\u1edbi ba t\u00e0o B\u1eafc Th\u00e0nh m\u00e0 x\u00e9t \u00e1n \u1ea5y. \u00e1n xong, \u0111\u00f3ng g\u00f4ng Duy Ho\u00e1n gi\u1ea3i v\u1ec1 Kinh. H\u1ecd L\u00ea s\u1ee3 h\u00e3i, \u0111\u1ec1u xin \u0111\u1ebfn c\u1eeda khuy\u1ebft ch\u1edd t\u1ed9i.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu d\u1ee5 r\u1eb1ng: \u201cDuy Ho\u00e1n t\u1ef1 l\u00e0m vi\u1ec7c tr\u00e1i ph\u00e9p, ch\u1eb3ng nh\u1eefng ph\u1ea3i t\u1ed9i v\u1edbi tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh m\u00e0 c\u0169ng h\u1ed5 th\u1eb9n v\u1edbi h\u1ecd L\u00ea nhi\u1ec1u v\u1eady. Ph\u00e9p n\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng th\u1ec3 tha \u0111\u01b0\u1ee3c. T\u1ed9i \u1edf Duy Ho\u00e1n, tr\u1eabm l\u1ea5y l\u00f2ng ch\u00ed c\u00f4ng, kh\u00f4ng l\u1ee1 l\u1ea5y vi\u1ec7c \u1ea5y m\u00e0 b\u1eaft t\u1ed9i h\u1ecd L\u00ea, \u0111\u1eebng s\u1ee3\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh \u0111i\u1ec1u c\u1ea5m v\u1ec1 s\u01a1n l\u0103ng. (D\u1ef1ng c\u1ed9t \u0111\u00e1 l\u00e0m gi\u1edbi h\u1ea1n, trong gi\u1edbi kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1eb7t c\u00e2y, \u0111\u00e0o \u0111\u1ea5t l\u1ea5y \u0111\u00e1 l\u1ea5y c\u1ee7i, ch\u0103n tr\u00e2u b\u00f2, \u0111\u1eb7t l\u00f2 \u0111\u1ed1t than, ph\u00f3ng l\u1eeda \u0111\u1ed1t r\u1eebng. B\u1ed1n b\u1ec1 xung quanh l\u0103ng, nh\u00e2n d\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 ti\u1ec7n v\u00e0o tr\u1ed3ng tr\u1ecdt c\u00e2y v\u1eb7t. \u0110\u1ecba ph\u1eadn c\u00e1c x\u00e3 h\u1ed9 l\u0103ng, ng\u01b0\u1eddi x\u00e3 kh\u00e1c kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec3 m\u1ed9. Ngo\u00e0i l\u0103ng 5 tr\u01b0\u1ee3ng, quan vi\u00ean \u0111i qua ph\u1ea3i ng\u1ea3 l\u1ecdng xu\u1ed1ng ng\u1ef1a).<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1ed5ng tr\u1ea5n Gia \u0110\u1ecbnh l\u00e0 Nguy\u1ec5n Hu\u1ef3nh \u0110\u1ee9c d\u00e2ng bi\u1ec3u n\u00f3i: \u201cNay Ph\u00f3 t\u1ed5ng tr\u1ea5n Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ea5n B\u1eedu v\u00e0 Tham tri L\u00ea B\u00e1 Ph\u1ea9m \u0111\u1ec1u \u0111\u00e3 v\u1ec1 Kinh, th\u1ea7n l\u00e0 k\u1ebb th\u01b0\u1eddng t\u00e0i, \u1edf m\u1ed9t m\u00ecnh \u1edf n\u01a1i xung y\u1ebfu, b\u1eadn r\u1ed9n, nhi\u1ec1u vi\u1ec7c ch\u1ed3ng ch\u1ee9a, xin ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m ph\u00f3\u201d. D\u00e2ng bi\u1ec3u t\u00e2u. Vua b\u1ea3o Nguy\u1ec5n V\u0103n Nh\u01a1n r\u1eb1ng : \u201cGia \u0110\u1ecbnh l\u00e0 th\u00e0nh l\u1edbn \u1edf ph\u01b0\u01a1ng Nam, l\u1ea1i c\u00f3 vi\u1ec7c ngo\u1ea1i giao quan tr\u1ecdng, kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi gi\u1ecfi th\u00ec kh\u00f4ng xong\u201d. B\u00e8n l\u1ea5y Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 L\u1ea1i b\u1ed9 l\u00e0 Tr\u1ecbnh Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c l\u00e0m Hi\u1ec7p t\u1ed5ng tr\u1ea5n Gia \u0110\u1ecbnh. Sai B\u1ea3o h\u1ed9 Ch\u00e2n L\u1ea1p l\u00e0 Tr\u1ea7n C\u00f4ng \u0110\u00e0n l\u1ea5y ch\u1ee9c Tham tri H\u00ecnh b\u1ed9 l\u00e3nh Binh t\u00e0o v\u00e0 ki\u00eam l\u00fd H\u1ed9 t\u00e0o. Vua nh\u00e2n h\u1ecfi Tr\u1ecbnh Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c r\u1eb1ng: \u201cC\u00f4ng \u0110\u00e0n \u0111\u00e3 v\u1ec1 Gia \u0110\u1ecbnh th\u00ec tr\u00e1ch nhi\u1ec7m t\u1eeb ch\u01b0\u01a1ng \u1edf Nam Vang ai c\u00f3 th\u1ec3 sai \u0111\u01b0\u1ee3c?\u201d. Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c th\u01b0a c\u00f3 Tri b\u1ea1 L\u00ea \u0110\u0103ng Doanh. B\u00e8n sai \u0110\u0103ng Doanh \u0111i th\u00e0nh Nam Vang, theo B\u1ea3o h\u1ed9 L\u01b0u Ph\u01b0\u1edbc T\u01b0\u1eddng chuy\u00ean l\u00e0m vi\u1ec7c t\u1eeb ch\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Tri huy\u1ec7n \u0110o\u00e0n Kh\u1eafc Cung l\u00e0m Ph\u00f3 \u0111\u1ed1c h\u1ecdc Gia \u0110\u1ecbnh.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Thi\u00eam s\u1ef1 H\u1ed9 b\u1ed9 sung H\u1ed9 t\u00e0o B\u1eafc Th\u00e0nh l\u00e0 B\u00f9i Ph\u1ee5 \u0110\u1ea1o l\u00e0m Cai b\u1ea1 Bi\u00ean H\u00f2a, Tri ph\u1ee7 Kinh M\u00f4n l\u00e0 L\u01b0\u01a1ng Ti\u1ebfn T\u01b0\u1eddng l\u00e0m Thi\u00eam s\u1ef1 H\u1ed9 b\u1ed9 sung H\u1ed9 t\u00e0o B\u1eafc Th\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh l\u1ea1i \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 thanh tra. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y quan kh\u00e2m ph\u00e1i thanh tra th\u01b0\u1eddng hay l\u1ec1 m\u1ec1, s\u00e1ch nhi\u1ec5u cung \u0111\u1ed1n. Vua hi\u1ec3u r\u00f5 t\u1ec7 \u1ea5y. T\u1eeb khi L\u00ea Vi\u1ebft Ngh\u0129a b\u1ecb t\u1ed9i, b\u00e8n sai b\u1ed9 H\u1ed9 chi\u1ebfu theo d\u1eb7m \u0111\u01b0\u1eddng xa g\u1ea7n, c\u00f4ng vi\u1ec7c nhi\u1ec1u \u00edt m\u00e0 \u0111\u1ecbnh tr\u00ecnh h\u1ea1n, c\u1ea5p th\u00eam l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng theo th\u1ee9 b\u1eadc kh\u00e1c nhau. (Kh\u00f3a thanh tra b\u1ed1n n\u0103m t\u00fd ng\u1ecd m\u00e3o d\u1eadu, \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh thu\u1ed9c ty 30 ng\u01b0\u1eddi, tr\u00ecnh h\u1ea1n 3 th\u00e1ng ; kho\u00e1 thanh tra 4 n\u0103m th\u00ecn tu\u1ea5t s\u1eedu m\u00f9i, t\u1eeb Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c v\u00e0o Nam \u0111\u1ebfn Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i, ra B\u1eafc \u0111\u1ebfn Thanh B\u00ecnh, thu\u1ed9c ty 25 ng\u01b0\u1eddi, Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c, Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i tr\u00ecnh h\u1ea1n \u0111\u1ec1u 1 th\u00e1ng, Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb tr\u00ecnh h\u1ea1n 1 th\u00e1ng 15 ng\u00e0y, Qu\u1ea3ng Nam, Qu\u1ea3ng B\u00ecnh \u0111\u1ec1u 2 th\u00e1ng, Ngh\u1ec7 An, Thanh Hoa, Thanh B\u00ecnh \u0111\u1ec1u 3 th\u00e1ng. Kh\u00f3a thanh tra 4 n\u0103m d\u1ea7n th\u00e2n t\u1ef5 h\u1ee3i, t\u1eeb B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh \u0111\u1ebfn Gia \u0110\u1ecbnh, thu\u1ed9c ty 24 ng\u01b0\u1eddi, Gia \u0110\u1ecbnh tr\u00ecnh h\u1ea1n 5 th\u00e1ng, B\u00ecnh Thu\u1eadn, B\u00ecnh H\u00f2a, B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh \u0111\u1ec1u 3 th\u00e1ng, Ph\u00fa Y\u00ean 2 th\u00e1ng 15 ng\u00e0y. Gia \u0110\u1ecbnh v\u00e0 B\u1eafc Th\u00e0nh m\u1ed7i n\u01a1i \u0111\u1ec1u 1 \u0111\u1ed1c bi\u1ec7n, 1 thi\u00eam s\u1ef1. Ph\u00e0m quan l\u1ea1i \u0111i thanh tra \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00eam l\u01b0\u01a1ng ti\u1ec1n. Nh\u01b0 thi\u00eam s\u1ef1 l\u1ec7 b\u1ed5ng m\u1ed7i th\u00e1ng ti\u1ec1n 4 quan, g\u1ea1o 4 ph\u01b0\u01a1ng, t\u1eeb c\u00e2u k\u00ea tr\u1edf xu\u1ed1ng m\u1ed7i th\u00e1ng ti\u1ec1n 3 quan, g\u1ea1o 2 ph\u01b0\u01a1ng, cho th\u00eam m\u1ed7i th\u00e1ng ti\u1ec1n 2 quan, g\u1ea1o 2 ph\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1ec1u xem b\u1ed5ng m\u00e0 c\u1ea5p th\u00eam ; ai ch\u01b0a c\u00f3 l\u1ec7 b\u1ed5ng th\u00ec c\u0169ng c\u1ea5p nh\u01b0 s\u1ed1).<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Ph\u1ea1m \u0110\u0103ng H\u01b0ng ki\u00eam l\u00e3nh L\u1ea1i b\u1ed9, qu\u1ea3n l\u00fd c\u00f4ng vi\u1ec7c Kh\u00e2m thi\u00ean gi\u00e1m.<\/p>\n\n\n\n<p>Ngh\u1ec7 An \u0111\u00f3i. Ho\u00e3n thu t\u00f4 thu\u1ebf n\u0103m nay v\u00e0 l\u1ea5y 30.000 h\u1ed9c th\u00f3c kho gi\u1ea3m gi\u00e1 b\u00e1n ra.<\/p>\n\n\n\n<p>Man Thu\u1ed9c Vinh \u1edf Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i xin n\u1ed9i ph\u1ee5. Tr\u1ea5n th\u1ea7n t\u00e2u l\u00ean. Vua d\u1ee5 r\u1eb1ng: \u201cMan n\u00e0y kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00f9 tr\u01b0\u1edfng th\u1ed1ng su\u1ea5t, v\u00ed nh\u01b0 chim mu\u00f4ng t\u1ef1 \u0111i t\u1ef1 l\u1ea1i, sao \u0111\u1ee7 tin \u0111\u01b0\u1ee3c. H\u1ecd c\u00f3 l\u1ea1i th\u00ec n\u00ean th\u01b0\u1edfng c\u1ea5p cho y\u00ean l\u00f2ng, m\u00e0 vi\u1ec7c ph\u00f2ng b\u1ecb ngo\u00e0i bi\u00ean ch\u1edb n\u00ean s\u01a1 h\u1edf\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Hai \u0111\u1ea1o Cam L\u1ed9 v\u00e0 Ai Lao \u0111\u00f3i. Ho\u00e3n thu thu\u1ebf ng\u01b0\u1eddi Man n\u0103m nay.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ed5i l\u1ea1i l\u1ec7 th\u00f3c ph\u1ee5 hao v\u1ec1 vi\u1ec7c tr\u01b0ng thu cho Gia \u0110\u1ecbnh. \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh c\u00f3 ba h\u1ea1ng h\u1ed9c, thu\u1ebf ru\u1ed9ng d\u00f9ng h\u1ed9c l\u1edbn (m\u1ed7i h\u1ed9c 75 th\u0103ng), ru\u1ed9ng n\u00fai v\u00e0 ru\u1ed9ng c\u1ecf d\u00f9ng h\u1ed9c trung (47 th\u0103ng), ru\u1ed9ng \u0111\u1ed3n \u0111i\u1ec1n d\u00f9ng h\u1ed9c nh\u1ecf (37 th\u0103ng 4 h\u1ee3p), th\u00f3c ph\u1ee5 hao m\u1ed7i h\u1ed9c \u0111\u1ec1u 1 th\u0103ng. \u0110\u1ebfn nay \u0111\u1ed5i \u0111\u1ecbnh theo l\u1ec7 t\u1eeb B\u00ecnh Thu\u1eadn tr\u1edf ra B\u1eafc, h\u1ed9c l\u1edbn ph\u1ee5 hai th\u0103ng, h\u1ed9c trung ph\u1ee5 1 th\u0103ng 2 l\u1ebb, h\u1ed9c nh\u1ecf ph\u1ee5 1 th\u0103ng, \u0111\u1ec3 cho c\u00f4ng b\u00ecnh.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u1ebf th\u1ebb [ph\u00f9] r\u1ed3ng v\u00e0ng cho Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed 1 c\u00e1i, th\u1ebb r\u1ed3ng m\u1ea1 v\u00e0ng cho c\u00e1c t\u01b0\u1edbc c\u00f4ng m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t c\u00e1i, th\u1ebb r\u1ed3ng b\u1ea1c cho ph\u1ea9m quan m\u1ed7i ph\u1ea9m 10 c\u00e1i, b\u00e0i r\u1ed3ng binh c\u01a1 khu m\u1eadt 3 c\u00e1i.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 12, bi\u00ean l\u00ednh m\u1edbi m\u1ed9 \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh qu\u00ea \u1edf Qu\u1ea3ng B\u00ecnh v\u1ec1 Nam l\u00e0m 4 \u0111\u1ed9i L\u1ea1c v\u00f5 thu\u1ed9c Trung qu\u00e2n v\u00e0 b\u1ea3y \u0111\u1ed9i Ki\u00ean Ngh\u0129a thu\u1ed9c H\u1eefu qu\u00e2n. Vua d\u1ee5 th\u00e0nh th\u1ea7n r\u1eb1ng : \u201c\u0110\u1ea1o d\u1ee5ng binh ch\u1ec9 qu\u00fd \u1edf tinh. G\u1ea7n \u0111\u00e2y \u1edf th\u00e0nh tri\u1ec7u m\u1ed9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i kh\u00f4ng nhi\u1ec1u, nh\u01b0ng s\u1ee3 l\u00ednh \u1ee9ng m\u1ed9 \u1ea5y s\u00e1ng v\u00e0o chi\u1ec1u ra, ng\u1ea1ch tuy c\u00f3 m\u00e0 s\u1ed1 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, ch\u1ee3t khi c\u00f3 vi\u1ec7c kh\u00f3 m\u00e0 thu d\u1ee5ng. T\u1eeb nay tri\u1ec7u m\u1ed9 xem x\u00e9t r\u00f5 r\u00e0ng k\u1ebb gi\u1ea3 d\u1ed1i, \u0111\u1eebng \u0111\u1ec3 h\u1ea1i l\u01b0\u01a1ng m\u00e0 kh\u1ed5 d\u00e2n\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y M\u1eadu t\u00fd, sai Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed y\u1ebft l\u0103ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y K\u1ef7 s\u1eedu, t\u1ebf Ch\u1ea1p.<\/p>\n\n\n\n<p>Chu\u1ea9n \u0111\u1ecbnh t\u1eeb nay tr\u1edf \u0111i quan vi\u00ean b\u1ecb gi\u00e1ng b\u00e3i th\u00ec thu l\u1ea1i b\u1eb1ng s\u1eafc v\u00e0 ph\u1ea9m ph\u1ee5c.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Ph\u00f3 \u0111\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf H\u1eefu dinh qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch l\u00e0 T\u00f4n Th\u1ea5t B\u1ec9nh ki\u00eam qu\u1ea3n c\u00e1c \u0111\u1ed9i N\u1ed9i h\u1ea7u, Ti\u1ec3u sai, Th\u1ecb tr\u00e0.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 l\u00e3nh Tr\u1ea5n th\u1ee7 H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng l\u00e0 Tr\u1ea7n C\u00f4ng Hi\u1ebfn ch\u1ebft. C\u00f4ng Hi\u1ebfn \u1edf tr\u1ea5n th\u01b0\u1eddng c\u00f9ng v\u1edbi \u0111\u1ed1c h\u1ecdc Nguy\u1ec5n Th\u1ec3 Trung v\u00e0 nho sinh trong h\u1ea1t s\u01b0u t\u1ea7m c\u00e1c s\u00e1ch s\u1eed v\u00e0 di v\u0103n c\u1ee7a c\u00e1c nh\u00e0 x\u01b0a, kh\u1eafc b\u1ea3n in g\u1ecdi&nbsp; t\u00ean l\u00e0 H\u1ea3i H\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai H\u1eefu tham tri C\u00f4ng b\u1ed9 l\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c Huy\u00ean v\u00e0 Kh\u00e2m sai ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Ph\u1ea5n d\u1ef1c l\u00e0 Ph\u1ea1m V\u0103n T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec1u qu\u1ea3n vi\u1ec7c Tr\u01b0\u1eddng \u0110\u00e0.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho c\u00e1c th\u00e0nh dinh tr\u1ea5n ph\u00e0m b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebb c\u01b0\u1edbp m\u00e0 t\u00ecnh t\u1ed9i \u0111\u00e3 r\u00f5 r\u1ec7t r\u1ed3i th\u00ec ch\u00e9m tr\u01b0\u1edbc t\u00e2u sau. N\u1ebfu c\u00f3 t\u00fd g\u00ec kh\u1ea3 nghi th\u00ec n\u00ean l\u00e0m \u00e1n m\u00e0 \u0111\u1ee3i ch\u1ec9.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ecdn gi\u1eb7c Thanh Hoa v\u00e0i ch\u1ee5c ng\u01b0\u1eddi h\u1ecdp \u1edf Ph\u1ed1 C\u00e1t, g\u1eb7p l\u00ednh tu\u1ea7n, ch\u00fang s\u1ee3 ch\u1ea1y, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t h\u00f2m v\u0103n th\u01b0 ng\u1ee5y trong \u0111\u00f3 ghi nhi\u1ec1u t\u00ean c\u1ee7a gi\u1eb7c. Tr\u1ea5n th\u1ea7n \u0111em vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Vua n\u00f3i: \u201c\u0110\u00f3 ch\u1ec9 l\u00e0 gi\u1ea5y t\u1edd h\u00e3o th\u00f4i\u201d. Sai \u0111\u1ed1t \u0111i, \u0111\u1ec3 cho l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh ph\u00e9p gi\u00e3 luy\u1ec7n thu\u1ed1c s\u00fang. (Di\u00eam ti\u00eau 11 c\u00e2n 4 l\u1ea1ng, l\u01b0u ho\u00e0ng 1 c\u00e2n 8 l\u1ea1ng, than 2 c\u00e2n 4 l\u1ea1ng, th\u00e0nh thu\u1ed1c s\u00fang 13 c\u00e2n 7 \u0111\u1ed3ng 9 ph\u00e2n 4 ly).<\/p>\n\n\n\n<p>Vua xem b\u1ea3n \u0111\u1ed3 Ch\u00e2u \u0110\u1ed1c, b\u1ea3o c\u00e1c th\u1ecb th\u1ea7n r\u1eb1ng : \u201c\u0110\u1ea5t n\u00e0y nay m\u1edf \u0111\u01b0\u1eddng s\u00f4ng \u0111\u1ec3 \u0111i th\u1eb3ng t\u1edbi H\u00e0 Ti\u00ean, l\u00e0m ru\u1ed9ng \u0111i bu\u00f4n \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ee3i c\u1ea3. Sau n\u00e0y d\u00e2n \u1edf \u0111\u00f4ng \u0111\u00fac, \u0111\u1ea5t m\u1edf r\u1ed9ng r\u00e3i, c\u00f3 th\u1ec3 th\u00e0nh m\u1ed9t tr\u1ea5n to l\u1edbn\u201d. [\u00fd n\u00f3i vi\u1ec7c \u0111\u00e0o k\u00eanh V\u0129nh T\u1ebf]<\/p>\n\n\n\n<p>G\u1ecdi 6.850 ng\u01b0\u1eddi bi\u1ec1n binh \u1edf Thanh Ngh\u1ec7, B\u1eafc Th\u00e0nh v\u00e0 Thanh B\u00ecnh v\u1ec1 Kinh (Thanh Hoa 900 ng\u01b0\u1eddi, Ngh\u1ec7 An 2.100 ng\u01b0\u1eddi, B\u1eafc Th\u00e0nh 3.710 ng\u01b0\u1eddi, Thanh B\u00ecnh 140 ng\u01b0\u1eddi).<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00ednh bi\u00ean<\/p>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\"><a>\u0110\u1ec7 nh\u1ea5t k\u1ef7 &#8211; Quy\u1ec3n LV &#8211; Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u1ec1 Th\u1ebf t\u1ed5 cao ho\u00e0ng \u0111\u1ebf<\/a><\/h1>\n\n\n\n<p>\u0110inh s\u1eedu, Gia Long n\u0103m th\u1ee9 16 [1817] (Thanh Gia Kh\u00e1nh n\u0103m th\u1ee9 2), m\u00f9a xu\u00e2n, th\u00e1ng gi\u00eang, ng\u00e0y Nh\u00e2m t\u00fd, t\u1ebf xu\u00e2n h\u01b0\u1edfng.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea1i sai Gia \u0110\u1ecbnh l\u01b0\u1ee3ng b\u1eaft l\u1ea5y 1.000 ng\u01b0\u1eddi qu\u00e2n d\u00e2n \u1edf th\u00e0nh \u0111\u1eafp b\u1ea3o Ch\u00e2u \u0110\u1ed1c, \u1ee7y cho Ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng Nguy\u1ec5n V\u0103n Xu\u00e2n tr\u00f4ng coi c\u00f4ng vi\u1ec7c.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua b\u00e0n mu\u1ed1n l\u1ea5y qu\u00e2n d\u00e2n Ch\u00e2n L\u1ea1p \u0111\u00e0o v\u00e9t \u0111\u01b0\u1eddng s\u00f4ng Ch\u00e2u \u0110\u1ed1c, Nguy\u1ec5n V\u0103n Nh\u01a1n can r\u1eb1ng: \u201cVi\u1ec7c \u0111\u00e0o s\u00f4ng l\u00e0 c\u00f4ng tr\u00ecnh to l\u1edbn. Nay d\u00e2n n\u01b0\u1edbc Phi\u00ean m\u1edbi ph\u1ee5, n\u1ebfu vi\u1ec7c th\u1ed5 m\u1ed9c phi\u1ec1n nh\u1ecdc, th\u1ea7n s\u1ee3 h\u1ecd kinh \u0111\u1ed9ng m\u00e0 c\u00f4ng vi\u1ec7c kh\u00f3 th\u00e0nh. Xin h\u00e3y t\u1ea1m th\u00f4i\u201d. Vua theo l\u1eddi.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua n\u01b0\u1edbc Ch\u00e2n L\u1ea1p l\u00e0 N\u1eb7c Ch\u0103n xin \u0111i tu\u1ea7n trong n\u01b0\u1edbc, x\u00e9t h\u1ecfi t\u00ecnh d\u00e2n. Quan B\u1ea3o h\u1ed9 L\u01b0u Ph\u01b0\u1edbc T\u01b0\u1eddng \u0111em vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Vua d\u1ee5 r\u1eb1ng: \u201cTh\u0103m \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, xem phong t\u1ee5c c\u0169ng l\u00e0 vi\u1ec7c \u0111\u1ea7u c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 n\u01b0\u1edbc, c\u00f3 th\u1ec3 theo l\u1eddi xin \u0111\u01b0\u1ee3c. Duy khi \u0111i n\u00ean c\u00f3 nhi\u1ec1u binh ph\u00f2ng v\u1ec7 \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng vi\u1ec7c ch\u1eb3ng hay\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Tr\u1ea5n th\u1ee7 Y\u00ean Qu\u1ea3ng l\u00e0 L\u00ea V\u0103n T\u1ea5n l\u00e0m Tr\u1ea5n th\u1ee7 H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng, V\u00f5 V\u0103n K\u1ebf l\u1ea1i l\u00e0m Tr\u1ea5n th\u1ee7 Y\u00ean Qu\u1ea3ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u1ea5n th\u1ee7 S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 L\u00ea C\u00f4ng L\u00fd v\u1ec1 \u0111inh \u01b0u ; l\u1ea5y \u00e1n ph\u1ee7 s\u1ee9 Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c l\u00e0 Nguy\u1ec5n B\u00e1 Xuy\u1ebfn thay.<\/p>\n\n\n\n<p>Kh\u1edfi ph\u1ee5c cho Ng\u00f4 \u0110\u00ecnh Gi\u1edbi l\u00e0m K\u00fd l\u1ee5c sung ch\u1ee9c Ty gi\u1ea3ng cho ho\u00e0ng t\u1eed. Tr\u01b0\u1edbc vua c\u00f9ng Tr\u1ecbnh Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c c\u00f9ng b\u00e0n ch\u1ecdn nho th\u1ea7n. Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c t\u00e2u n\u00f3i: \u201c\u0110\u00ecnh Gi\u1edbi h\u1ecdc h\u00e0nh thu\u1ea7n ch\u00ednh, c\u00f3 th\u1ec3 tuy\u1ec3n v\u00e0o \u0111\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c. Nh\u01b0ng tr\u01b0\u1edbc l\u00e0m K\u00fd l\u1ee5c B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh \u0111\u00e3 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua ngh\u0129 h\u1ed3i l\u00e2u n\u00f3i: \u201cT\u1ed9i c\u1ee7a \u0110\u00ecnh Gi\u1edbi l\u00e0 v\u00ec s\u01a1 su\u1ea5t, tr\u1eabm s\u1ebd d\u00f9ng l\u1ea1i\u201d. B\u00e8n c\u00f3 l\u1ec7nh \u1ea5y. Sau v\u00ec \u0110\u00ecnh Gi\u1edbi suy y\u1ebfu, sai b\u1ed9 L\u1ec5 ch\u1ecdn \u1edf vi\u1ec7n H\u00e0n l\u00e2m v\u00e0 vi\u1ec7n C\u1ed1ng s\u0129 m\u1ed7i vi\u1ec7n m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi sung l\u00e0m tr\u1ef1c h\u1ecdc.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y C\u00e2u k\u00ea Ng\u00f4 V\u0103n Duy\u1ec7t l\u00e0m Thi\u00eam s\u1ef1 L\u1ec5 b\u1ed9, H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n Ng\u00f4 B\u00e1 Nh\u01a1n v\u00e0 L\u00ea Quang Th\u1ef1c l\u00e0m Thi\u00eam s\u1ef1 H\u1ed9 b\u1ed9, Cai \u00e1n Tr\u1ea7n V\u0103n Th\u00f4ng v\u00e0 Tri b\u1ea1 Tr\u1ea7n B\u00e1 Gi\u00e1o l\u00e0m Thi\u00eam s\u1ef1 C\u00f4ng b\u1ed9.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Thi\u00eam s\u1ef1 C\u00f4ng b\u1ed9 l\u00e0 Nguy\u1ec5n Kim Truy l\u00e0m Thi\u00eam s\u1ef1 H\u1ed9 b\u1ed9.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ec5 b\u1ed9 t\u00e2u n\u00f3i: \u201cN\u0103m nay m\u1ed3ng 1 th\u00e1ng 4 c\u00f3 nh\u1eadt th\u1ef1c, m\u1ed3ng 1 th\u00e1ng 10 l\u1ea1i c\u00f3 nh\u1eadt th\u1ef1c, hai l\u1ec5 t\u1ebf h\u01b0\u1edfng m\u00f9a h\u1ea1 m\u00f9a \u0111\u00f4ng \u0111\u1ec1u xin \u0111\u1ed5i l\u1ea1i sau ba ng\u00e0y m\u00e0 l\u00e0m l\u1ec5\u201d. Vua y l\u1eddi t\u00e2u. S\u1eafc t\u1eeb sau c\u00f3 l\u1ec5 mi\u1ebfu h\u01b0\u1edfng, n\u1ebfu g\u1eb7p nh\u1eadt th\u1ef1c th\u00ec \u0111\u1ec1u lui l\u1ea1i 3 ng\u00e0y.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u1ef1ng h\u00e0nh cung \u1edf c\u00e1c tr\u1ea5n Ph\u00fa Y\u00ean, B\u00ecnh H\u00f2a, B\u00ecnh Thu\u1eadn, sai tr\u1ea5n th\u1ea7n l\u1ea5y binh d\u00e2n l\u00e0m vi\u1ec7c, chi c\u1ea5p cho ti\u1ec1n g\u1ea1o.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u1ea5m d\u00e2n H\u00e1n [Vi\u1ec7t] kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e3nh tr\u01b0ng \u1edf c\u00e1c s\u1edf th\u1ee7y l\u1ee3i \u1edf n\u01b0\u1edbc Ch\u00e2n L\u1ea1p.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua th\u1ea5y \u0111\u1ea5t \u0111ai \u0111\u1ea1o Ch\u00e2u \u0110\u1ed1c m\u1ea7u m\u1ee1 m\u00e0 nh\u00e2n d\u00e2n th\u01b0a \u00edt, nghe An ph\u1ee7 Ch\u00e2n L\u1ea1p l\u00e0 Di\u1ec7p H\u1ed9i (ng\u01b0\u1eddi Thanh l\u00e0m quan Ch\u00e2n L\u1ea1p) l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi nhanh nh\u1eb9n gi\u1ecfi giang, x\u1eed s\u1ef1 c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi, b\u00e8n d\u00f9ng l\u00e0m Cai ph\u1ee7 Ch\u00e2u \u0110\u1ed1c, sai chi\u00eau t\u1eadp d\u00e2n H\u00e1n, d\u00e2n Th\u1ed5 v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Thanh \u0111\u1ebfn \u1edf, cho h\u1ecd t\u1ee5 h\u1ecdp \u0111\u00f4ng \u0111\u00fac. Ph\u00e0m k\u1ebb l\u00e0m ngh\u1ec1 tr\u1ed3ng c\u00e2y, ch\u0103n nu\u00f4i, bu\u00f4n b\u00e1n, th\u1ee3 g\u1ed1m,&nbsp; th\u1ee3 r\u00e8n \u0111\u1ec1u c\u1ee9 theo nghi\u1ec7p m\u00ecnh, k\u1ebb c\u00f9ng thi\u1ebfu th\u00ec nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc cho vay. L\u1ea1i xu\u1ed1ng chi\u1ebfu d\u1ee5 th\u00e0nh th\u1ea7n Gia \u0110\u1ecbnh r\u1eb1ng: \u201cNay m\u1edbi ph\u1ee7 d\u1ee5 chi\u00eau t\u1eadp, n\u00ean nh\u00e2n vi\u1ec7c c\u00f3 l\u1ee3i m\u00e0 ch\u1ec9 d\u1eabn \u0111\u1ec3 cho h\u1ecd y\u00ean nghi\u1ec7p ; \u0111\u1ee3i sau m\u1ecdi vi\u1ec7c xong xu\u00f4i th\u00ec l\u00e0m bi\u1ec3u t\u00e2u l\u00ean\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ed9 L\u1ec5 t\u00e2u n\u00f3i: \u201cT\u1eeb x\u01b0a c\u00e1c \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng \u0111\u1eddi n\u00e0o c\u0169ng c\u00f3 qu\u1ed1c h\u00fay (1. Qu\u1ed1c h\u00fay: T\u00ean h\u00fay c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc ph\u1ea3i ki\u00eang, vi\u1ebft \u0111\u1ebfn th\u00ec b\u1edbt n\u00e9t \u0111i ho\u1eb7c \u0111\u1ed5i d\u00f9ng ch\u1eef kh\u00e1c, \u0111\u1ecdc \u0111\u1ebfn th\u00ec ph\u1ea3i \u0111\u1ecdc tr\u1ea1i \u0111i.) \u0111\u1ec3 d\u1ea1y b\u1ea3o cho thi\u00ean h\u1ea1, nh\u01b0 th\u1ebf l\u00e0 n\u00eau r\u00f5 ngh\u0129a t\u00f4n ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e1ng t\u00f4n, xem tr\u1ecdng th\u1ec3 th\u1ed1ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, b\u1ea3o cho d\u00e2n bi\u1ebft k\u00ednh. Nay l\u1eadp ng\u00f4i th\u00e1i t\u1eed danh ph\u1eadn \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh, ngh\u0129a l\u1edbn \u1edf \u0111\u1ea5y xin k\u00ednh \u0111\u01b0a t\u00f4n t\u1ef1 \u0111\u1ec3 th\u1ea7n d\u00e2n&nbsp; bi\u1ebft m\u00e0 k\u00ednh tr\u00e1nh. L\u1ea1i k\u00ednh x\u00e9t s\u1eed nh\u00e0 Minh \u1edf t\u1edd kh\u1ea3i m\u00e0 th\u1ea7n d\u00e2n trong ngo\u00e0i d\u00e2ng l\u00ean Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i x\u01b0ng th\u1ea7n, th\u1ebf l\u00e0 \u0111\u1ec3 t\u1ecf danh ph\u1eadn ch\u00ednh \u0111\u00e1ng. Xin t\u1eeb nay t\u1edd kh\u1ea3i c\u1ee7a th\u1ea7n d\u00e2n \u0111\u1ec1u theo nh\u01b0 \u0111i\u1ec3n nh\u00e0 Minh. C\u00f2n sinh nh\u1eadt Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed g\u1ecdi l\u00e0 ti\u1ebft Thi\u00ean Xu\u00e2n, xin c\u1ee9 tr\u01b0\u1edbc m\u1ed9t ng\u00e0y v\u00e0 ch\u00ednh ng\u00e0y h\u00f4m \u1ea5y th\u00ec n\u00eau r\u00f5 \u0111i\u1ec1u r\u0103n c\u1ea5m cho tr\u1ecdng \u0111i\u1ec3n l\u1ec5\u201d. Vua y l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho c\u00e1c tr\u1ea5n B\u1eafc Th\u00e0nh thu\u1ebf thi\u1ebfu t\u1eeb n\u0103m \u1ea5t h\u1ee3i [1815] tr\u1edf v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc, chia ra ba n\u0103m m\u00e0 n\u1ed9p k\u00e8m.<\/p>\n\n\n\n<p>Tham hi\u1ec7p H\u01b0ng H\u00f3a l\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c T\u01b0 ch\u1ebft. L\u1ea5y Tri ph\u1ee7 Thu\u1eadn An l\u00e0 Nguy\u1ec5n Kim B\u1ea3ng l\u00e0m Tham hi\u1ec7p H\u01b0ng H\u00f3a.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 2, chu\u1ea9n \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng c\u00e1c qu\u00e2n dinh v\u00e0 c\u00e1c th\u00e0nh dinh tr\u1ea5n \u0111\u1ea1o, t\u1eeb th\u01b0 k\u00fd \u0111\u1ebfn th\u1ee7 h\u1ee3p c\u00f3 khuy\u1ebft th\u00ec cho th\u1ed1ng qu\u1ea3n v\u00e0 th\u01b0\u1ee3ng ty \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1 c\u1eed, t\u1ea1m c\u1ea5p v\u0103n b\u1eb1ng trong ba n\u0103m kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ed7i l\u1ea7m th\u00ec t\u00e2u xin b\u1ed5 th\u1ee5. C\u00e1c qu\u00e2n dinh th\u00ec t\u1eeb ch\u00e1nh ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay tr\u1edf xu\u1ed1ng m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecdn b\u1ed5 v\u00e0o nh\u1eefng ph\u1ea9m tr\u1eadt \u1ea5y th\u00ec do th\u1ed1ng qu\u1ea3n c\u1ea5p b\u1eb1ng, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c xin phi\u1ebfm \u0111\u1ed5i c\u1ea5p<\/p>\n\n\n\n<p>s\u1eafc th\u1ecb.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh l\u1ec7 x\u1eed ph\u00e2n t\u1ed9i ch\u1ee7 th\u1ee7 \u0111\u00e1nh m\u1ea5t t\u00f9. Quan B\u1eafc Th\u00e0nh t\u00e2u n\u00f3i : \u201cN\u0103m tr\u01b0\u1edbc \u1edf th\u00e0nh \u0111\u00e3 c\u00f3 \u00e1n x\u1eed r\u1eb1ng ph\u00e0m ng\u01b0\u1eddi canh gi\u1eef t\u00f9 t\u1ed9i \u0111\u1ed3 m\u00e0 \u0111\u1ec3 tr\u1ed1n tho\u00e1t th\u00ec chi\u1ebfu theo h\u1ea1n t\u1ed9i c\u1ee7a t\u00f9 m\u00e0 b\u1eaft sung d\u1ecbch. Nay theo lu\u1eadt m\u1edbi t\u00f9 t\u1ed9i \u0111\u1ed3 t\u1ed9i l\u01b0u m\u00e0 tr\u1ed1n m\u00e0 ch\u1ee7 th\u1ee7 v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u00e1p gi\u1ea3i \u0111\u1ec3 m\u1ea5t kh\u00f4ng bi\u1ebft, m\u1ea5t 1 t\u00ean th\u00ec x\u1eed 60 tr\u01b0\u1ee3ng, m\u1ed7i m\u1ed9t t\u00ean n\u1eefa th\u00ec t\u1ed9i th\u00eam 1 b\u1eadc, t\u1ed9i ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn 100 tr\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 c\u00f9ng. Thi\u1ebft ngh\u0129 r\u1eb1ng canh gi\u1eef \u0111\u1ec3 m\u1ea5t t\u00f9 m\u00e0 x\u1eed tr\u01b0\u1ee3ng th\u00ec ng\u01b0\u1eddi ta coi nh\u1eb9 vi\u1ec7c ph\u1ea1m ph\u00e1p, nhi\u1ec1u khi c\u1ed1 \u00fd th\u1ea3 t\u00f9. Xin y theo \u00e1n x\u1eed n\u0103m tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi ta bi\u1ebft s\u1ee3 m\u00e0 tr\u00e1nh\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua b\u1ea3o b\u1ea7y t\u00f4i r\u1eb1ng: \u201c\u00e1p gi\u1ea3i t\u1ed9i ph\u1ea1m, ng\u00e0y \u0111i \u0111\u00eam gi\u1eef th\u00ec t\u00ecnh c\u00f3 th\u1ec3 th\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c, cho n\u00ean t\u1ed9i ch\u1ec9 m\u00e3n tr\u01b0\u1ee3ng [100 tr\u01b0\u1ee3ng] th\u00f4i. N\u1ebfu l\u00e0 ng\u1ee5c, ho\u1eb7c n\u01a1i \u0111\u00e0y, ch\u1ee7 th\u1ee7 kh\u00f4ng v\u1ea5t v\u1ea3 l\u1eafm, m\u00e0 canh gi\u1eef kh\u00f4ng c\u1ea9n th\u1eadn, \u0111\u1ebfn n\u1ed7i m\u1ea5t t\u00f9 so v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi \u00e1p gi\u1ea3i c\u00f3 kh\u00e1c, t\u1ed9i ch\u1ec9 m\u00e3n tr\u01b0\u1ee3ng th\u00ec nh\u1eb9 qu\u00e1, nh\u01b0ng b\u1eaft \u0111\u1ed3ng t\u1ed9i v\u1edbi t\u00f9 th\u00ec l\u1ea1i n\u1eb7ng qu\u00e1. V\u1eady \u0111\u1eb7c chu\u1ea9n t\u1eeb nay \u00e1p gi\u1ea3i \u0111\u1ec3 m\u1ea5t t\u00f9 th\u00ec y lu\u1eadt x\u00e9t x\u1eed, ch\u1ee7 th\u1ee7 \u0111\u1ec3 m\u1ea5t t\u00f9 th\u00ec chi\u1ebfu theo t\u1ed9i c\u1ee7a t\u00f9 tr\u1ed1n gi\u1ea3m \u0111i hai b\u1eadc m\u00e0 x\u1eed\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Qu\u1ea3ng Nam c\u00f3 s\u00e2u keo. Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb, Qu\u1ea3ng B\u00ecnh, Ngh\u1ec7 An g\u1ea1o \u0111\u1eaft. Vua c\u00f9ng b\u1ea7y t\u00f4i b\u00e0n vi\u1ec7c ph\u00e1t ch\u1ea9n cho vay. D\u1ee5 r\u1eb1ng : \u201cPh\u00e9p ph\u00e1t ch\u1ea9n v\u00e0 cho vay, c\u00e1c \u0111\u1eddi v\u1eabn c\u00f3, nh\u01b0ng \u0111\u1ec1u ch\u01b0a c\u00f3 k\u1ebf hay. Nay n\u00ean sai quan s\u1edf t\u1ea1i t\u00f9y nghi \u0111\u1eb7t k\u1ebf m\u00e0 l\u00e0m, l\u01b0\u1ee3ng m\u00e0 ph\u00e1t ch\u1ea9n,&nbsp; c\u1ed1t sao cho nh\u1eefng d\u00e2n g\u00f3a v\u1ee3, g\u00f3a ch\u1ed3ng c\u00f4 \u0111\u1ed9c kh\u1ed1n c\u00f9ng, \u0111\u1ec1u th\u1ea5m nhu\u1ea7n \u01a1n hu\u1ec7, nh\u01b0 th\u1ebf m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c\u201d. B\u00e8n sai l\u1ea5y th\u00f3c kho, Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb 5.000 h\u1ed9c, Qu\u1ea3ng B\u00ecnh 10.000 h\u1ed9c, Ngh\u1ec7 An 5.000 h\u1ed9c, c\u00e1c quan dinh tr\u1ea5n \u0111\u1ec1u th\u00e2n \u0111i ph\u00e1t ch\u1ea9n cho d\u00e2n ngh\u00e8o. Vua l\u1ea1i c\u00f9ng b\u1ea7y t\u00f4i n\u00f3i \u0111\u1ebfn n\u1ea1n \u0111\u00f3i k\u00e9m, v\u00e0 b\u1ea3o r\u1eb1ng: \u201c\u0110\u00f3i r\u00e9t c\u1ee7a d\u00e2n c\u0169ng nh\u01b0 \u1edf th\u00e2n tr\u1eabm, l\u00f2ng th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua n\u01b0\u1edbc Ch\u00e2n L\u1ea1p l\u00e0 N\u1eb7c Ch\u0103n \u0111em vi\u1ec7c ng\u01b0\u1eddi b\u1ec1 t\u00f4i l\u00e0 Cao La H\u00e2m Bi\u1ec7n nh\u1eefng t\u1ec7 phi ph\u00e1p t\u00e2u xin x\u00e9t \u0111\u1ecbnh. Vua n\u00f3i: \u201c\u0110\u1ea5y l\u00e0 vi\u1ec7c c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc Phi\u00ean, \u0111\u00e3 c\u00f3 ch\u00ednh l\u1ec7nh c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc Phi\u00ean, sao ph\u1ea3i xin ch\u1ec9?\u201d. Chi\u1ebfu cho vua Phi\u00ean y theo ph\u00e9p n\u01b0\u1edbc m\u00e0 x\u1eed \u0111\u1ecbnh.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y T\u00e2n m\u00e3o, t\u1ebf Tr\u1eddi \u0110\u1ea5t \u1edf \u0111\u00e0n Nam giao.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh t\u1eeb nay c\u00e1c b\u1ed9 vi\u1ec7n ty c\u1ee5c v\u00e0 c\u00e1c th\u1ed1ng qu\u1ea3n, th\u01b0\u1ee3ng ty c\u00e1c qu\u00e2n dinh v\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng h\u1eb1ng n\u0103m c\u1ee9 \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 10 th\u00ec l\u00e0m s\u00e1ch l\u00fd l\u1ecbch c\u00e1c quan vi\u00ean s\u1edf thu\u1ed9c (t\u1eeb h\u1ea1ng v\u1ecb nh\u1eadp l\u01b0u tr\u1edf l\u00ean), hai b\u1ed9 L\u1ea1i Binh x\u00e9t r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Cai b\u1ea1 Ch\u00ednh dinh Tri t\u00e0u v\u1ee5 l\u00e0 Ph\u1ea1m Nh\u1eef Phong l\u00e0m Cai b\u1ea1 Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c, Tham m\u01b0u l\u00e0 Nguy\u1ec5n Vinh Xi\u00eam l\u00e0m K\u00fd l\u1ee5c Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y K\u00fd l\u1ee5c Qu\u1ea3ng B\u00ecnh l\u00e0 H\u1ed3 C\u00f4ng Thu\u1eadn l\u00e0m C\u1ea7n ch\u00e1nh \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129 sung ch\u00e1nh s\u1ee9 sang n\u01b0\u1edbc Thanh, Tham hi\u1ec7p L\u1ea1ng S\u01a1n l\u00e0 Nguy\u1ec5n Huy Trinh v\u00e0 H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n Phan Huy Th\u1ef1c sung gi\u00e1p \u1ea5t ph\u00f3 s\u1ee9. D\u1ee5 r\u1eb1ng: \u201cChuy\u1ebfn \u0111i n\u00e0y n\u00ean c\u00f9ng m\u01b0u h\u1ee3p s\u1ee9c v\u1edbi nhau, \u0111\u1ec3 tr\u1ecdng qu\u1ed1c th\u1ec3, gi\u1eef v\u1eefng bang giao\u201d. B\u1ecdn C\u00f4ng Thu\u1eadn xin m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi c\u1eed m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n v\u00e0 xin ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi h\u00e0nh nh\u00e2n c\u0169 \u0111\u1ec3 \u0111i theo. Vua n\u00f3i: \u201c\u0110i s\u1ee9 l\u00e0 vi\u1ec7c c\u00f4ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng thi\u1ebfu chi ng\u01b0\u1eddi, sao l\u1ea1i ph\u1ea3i ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u0169?\u201d. Kh\u00f4ng cho. S\u1eafc cho t\u1eeb nay s\u1ee9 b\u1ed9 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n v\u00e0 h\u00e0nh nh\u00e2n c\u0169 m\u00e0 c\u1eed v\u00e0o.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Thi\u00eam s\u1ef1 H\u00ecnh b\u1ed9 Nguy\u1ec5n H\u1ef1u Nghi l\u00e0m K\u00fd l\u1ee5c Qu\u1ea3ng B\u00ecnh.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1eafc Th\u00e0nh b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c s\u00e1u con c\u1ee7a ng\u1ee5y T\u01b0 kh\u1ea5u \u0110\u1ecbnh, \u0111em t\u00e2u. Vua n\u00f3i: \u201cT\u1ed9i c\u1ee7a cha ch\u00fang c\u00f3 can g\u00ec \u0111\u1ebfn ch\u00fang?\u201d. Sai tha.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho t\u1ea5n th\u1ee7 Thu\u1eadn An x\u00e9t c\u00e1c thuy\u1ec1n ra v\u00e0o m\u00e0 n\u00ean b\u00e1o th\u00ec do b\u1ed9 C\u00f4ng chuy\u1ec3n t\u00e2u, kh\u00f4ng ph\u1ea3i b\u00e1o v\u1edbi T\u00e0u v\u1ee5 v\u00e0 quan c\u00f4ng \u0111\u01b0\u1eddng.<\/p>\n\n\n\n<p>Gi\u1eb7c ng\u01b0\u1eddi Thanh l\u00e0 Cao La Y chi\u1ebfm gi\u1eef \u0111\u1ea5t L\u00e2m An. Ng\u01b0\u1eddi Thanh \u0111\u01b0a th\u01b0 sang B\u1eafc Th\u00e0nh y\u00eau c\u1ea7u gi\u1eef \u0111\u1ecba h\u1ea1t m\u00e0 ng\u0103n ch\u1eb7n. Vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. H\u1ea1 l\u1ec7nh cho \u1ee7y quan binh \u0111\u00f3ng gi\u1eef H\u01b0ng H\u00f3a, m\u00e0 h\u1ea1 l\u1ec7nh cho tr\u1ea5n th\u1ea7n \u0111i c\u00e1c n\u01a1i y\u1ebfu h\u1ea1i c\u00e1c ch\u00e2u Chi\u00eau T\u1ea5n, Th\u1ee7y V\u0129, Lai Ch\u00e2u m\u00e0 ph\u00f2ng gi\u1eef nghi\u00eam ng\u1eb7t. R\u1ed3i La Y b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi Thanh b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c, ta b\u00e8n r\u00fat qu\u00e2n.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 3, Hi\u1ec7p tr\u1ea5n Thanh Hoa l\u00e0 V\u00f5 V\u0103n Do\u00e3n ch\u1ebft. Cho 30 l\u1ea1ng b\u1ea1c, sai tr\u1ea5n th\u1ea7n tr\u00f4ng gi\u1eef vi\u1ec7c tang.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y H\u1eefu tham tri Binh b\u1ed9 l\u00e3nh Binh t\u00e0o B\u1eafc Th\u00e0nh l\u00e0 V\u00f5 \u0110\u1ee9c Th\u00f4ng l\u00e3nh ch\u1ee9c Hi\u1ec7p tr\u1ea5n Thanh Hoa, H\u1eefu tham tri Binh b\u1ed9 l\u00e0 Tr\u1ea7n Quang T\u0129nh thay l\u00e3nh Binh t\u00e0o.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Thu\u1ed9c n\u1ed9i cai \u0111\u1ed9i L\u00ea V\u0103n Ng\u00f4i l\u00e0m Th\u1ee7 ng\u1ef1 c\u1eeda bi\u1ec3n Thu\u1eadn An, Th\u1ecb th\u01b0 Tr\u1ea7n Ch\u1ea5n l\u00e0m Hi\u1ec7p th\u1ee7.<\/p>\n\n\n\n<p>Quan B\u1ea3o h\u1ed9 Ch\u00e2n L\u1ea1p l\u00e0 L\u01b0u Ph\u01b0\u1edbc T\u01b0\u1eddng tr\u01b0\u1edbc l\u00e0m Tr\u1ea5n th\u1ee7 V\u0129nh Th\u00e0nh, c\u00f9ng v\u1edbi Cai b\u1ea1 L\u00ea \u0110\u1eafc T\u1ea7n, K\u00fd l\u1ee5c Tr\u1ea7n B\u00e1 B\u1ea3o, nh\u00e2n vi\u1ec7c c\u00f4ng b\u1eaft \u0111\u00f3ng g\u00f3p, tham tang ti\u1ec1n \u0111\u1ebfn v\u00e0i v\u1ea1n. \u0110\u1ebfn nay vi\u1ec7c ph\u00e1t gi\u00e1c. Vua b\u1ea3o b\u1ea7y t\u00f4i r\u1eb1ng: \u201cTr\u1eabm y\u00eau d\u00e2n nh\u01b0 con, m\u00e0 kh\u00f4ng cai tr\u1ecb m\u1ed9t m\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c, cho n\u00ean \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c th\u00fa m\u1ee5c \u0111\u1ec3 v\u1ed7 nu\u00f4i d\u00e2n. Nay quan l\u1ea1i V\u0129nh Thanh nh\u01b0 th\u1ebf, r\u1ea5t kh\u00f4ng x\u1ee9ng ch\u1ee9c\u201d. Sai th\u00e0nh th\u1ea7n x\u00e9t tr\u1ecb.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Tham tri H\u00ecnh b\u1ed9 l\u00e3nh H\u00ecnh t\u00e0o th\u00e0nh Gia \u0110\u1ecbnh l\u00e0 Tr\u1ea7n Minh Ngh\u0129a l\u00e0m K\u00fd l\u1ee5c V\u0129nh Thanh.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u1ef1ng x\u01b0\u1edfng s\u00fang t\u1ea3 h\u1eefu.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u01b0\u1eddi Man ba \u0111\u1ed9ng L\u1ea1c Ho\u00e0n sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng. S\u1ee9 \u0111\u1ebfn Ngh\u1ec7 An d\u00e2ng bi\u1ec3u xin \u0111\u1ebfn Kinh. Vua kh\u00f4ng cho.<\/p>\n\n\n\n<p>Ph\u00e1t t\u00f9 t\u1ed9i l\u01b0u c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn Tam \u0110\u1ed9c [Ba Ng\u00f2i] tr\u1ea5n B\u00ecnh H\u00f2a. Vua b\u1ea3o b\u1ed9 H\u00ecnh r\u1eb1ng: \u201c\u0110\u1ea5t \u1ea5y v\u1ed1n m\u1ea7u m\u1ee1, tr\u01b0\u1edbc c\u00f3 d\u00e2n l\u00e0m ru\u1ed9ng \u0111\u1ec3 s\u1ed1ng. T\u1eeb sau binh l\u1eeda d\u00e2n v\u1eadt \u0111i\u00eau hao, n\u00ean th\u00e0nh hoang r\u1eadm. Nay \u0111\u01b0a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn \u1edf c\u0169ng c\u00f3 c\u00e1ch \u0111\u1ec3 s\u1ed1ng\u201d. R\u1ed3i h\u1ea1 l\u1ec7nh cho tr\u1ea5n th\u1ea7n, ph\u00e0m t\u00f9 t\u1ed9i l\u01b0u \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn n\u01a1i n\u00e0o th\u00ec tha xi\u1ec1ng kh\u00f3a (t\u00f9 t\u1ed9i l\u01b0u \u0111\u1ec1u qu\u00e0ng m\u1ed9t v\u00f2ng s\u1eaft \u1edf c\u1ed5 c\u00f3 bu\u1ed9c b\u00e0i s\u1eaft, b\u00e0i c\u00f3 kh\u1eafc hai ch\u1eef \u201cl\u01b0u t\u00f9\u201d), c\u1ea5p cho tr\u00e2u v\u00e0 ru\u1ed9ng \u0111\u1ec3 khai kh\u1ea9n ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, l\u1ea5y l\u00e0m m\u00e0 \u0103n. N\u1ebfu c\u00f3 t\u00f9 tr\u1ed1n tho\u00e1t, ng\u01b0\u1eddi gi\u00e1m th\u1ee7 kh\u1ecfi t\u1ed9i.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u00e9t \u0111\u01b0\u1eddng s\u00f4ng \u1edf ngo\u00e0i Kinh th\u00e0nh, t\u1eeb ph\u00eda t\u00e2y nam th\u00e0nh th\u00f4ng \u0111\u1ebfn Long H\u1ed3, Tr\u00fac L\u00e2m (t\u00ean hai x\u00e3).<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho t\u1ea5n th\u1ee7 ven bi\u1ec3n c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, ph\u00e0m c\u00f3 thuy\u1ec1n v\u1eadn t\u1ea3i \u0111i qua ph\u1ea7n bi\u1ec3n v\u00e0 thuy\u1ec1n gi\u1eb7c l\u1ea3ng v\u1ea3ng th\u00ec cho l\u00e0m t\u1eadp t\u00e2u \u0111\u1ec7 l\u00ean ngay, \u0111\u1eebng ch\u1edd b\u00e1o dinh tr\u1ea5n chuy\u1ec3n t\u00e2u \u0111\u1ec3 \u0111\u1ebfn n\u1ed7i ch\u1eadm tr\u1ec5.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1eb7t b\u1ea3o Nh\u01a1n L\u1ed9 (t\u00ean x\u00e3 thu\u1ed9c huy\u1ec7n V\u0129nh L\u1ed9c) \u1edf Thanh Hoa. B\u1ea3o c\u00f3 l\u1ea5n v\u00e0o ru\u1ed9ng c\u1ee7a d\u00e2n th\u00ec tr\u1eeb thu\u1ebf.<\/p>\n\n\n\n<p>Qu\u1ea3n T\u00e0u v\u1ee5 l\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c Xuy\u00ean t\u00e2u n\u00f3i: \u201cThu\u1ebf thuy\u1ec1n H\u1ea3i Nam h\u01a1i nh\u1eb9, th\u01b0\u1eddng ch\u1edf ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 h\u00e0ng \u1edf t\u1ec9nh kh\u00e1c \u0111\u1ec3 m\u01b0u l\u1ee3i nhi\u1ec1u. Xin t\u1eeb nay thuy\u1ec1n n\u01b0\u1edbc Thanh \u0111\u1ebfn bu\u00f4n b\u00e1n, n\u1ebfu c\u00f3 ch\u1edf ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 ch\u1edf h\u00e0ng h\u00f3a c\u1ee7a t\u1ec9nh Qu\u1ea3ng \u0110\u00f4ng, Ph\u01b0\u1edbc Ki\u1ebfn th\u00ec chi\u1ebfu theo l\u1ec7 thu\u1ebf thuy\u1ec1n hai t\u1ec9nh \u1ea5y m\u00e0 \u0111\u00e1nh. N\u1ebfu ch\u1edf ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 h\u00e0ng h\u00f3a xen l\u1ed9n th\u00ec c\u1ee9 ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 h\u00e0ng t\u1ec9nh n\u00e0o nhi\u1ec1u th\u00ec \u0111\u00e1nh theo l\u1ec7 thu\u1ebf t\u1ec9nh \u1ea5y\u201d. Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u01b0\u1eddi x\u00e3 Th\u00f4i Ng\u00f4i (thu\u1ed9c huy\u1ec7n \u0110\u1ea1i An) tr\u1ea5n S\u01a1n Nam h\u1ea1 t\u1ed1 c\u00e1o vi\u1ec7c thu thu\u1ebf ru\u1ed9ng l\u1eadu, ru\u1ed9ng v\u1eabn c\u00f3 c\u00e0y c\u1ea5y m\u00e0 x\u00e3 tr\u01b0\u1edfng thu thu\u1ebf ri\u00eang, kh\u00f4ng \u0111em n\u1ed9p. Vua b\u1ea3o b\u1ed9 H\u1ed9 r\u1eb1ng: \u201cRu\u1ed9ng \u1ea5y kh\u00f4ng n\u00ean theo l\u1ec7, ai tr\u01b0ng tr\u01b0\u1edbc th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c\u201d. S\u1eafc \u0111em ru\u1ed9ng \u1ea5y c\u1ea5p cho ch\u1ee7 ru\u1ed9ng v\u00e0 truy thu ba n\u0103m thu\u1ebf, tr\u1ecb x\u00e3 tr\u01b0\u1edfng 100 tr\u01b0\u1ee3ng. L\u1ea1i b\u1eaft thu \u1edf x\u00e3 tr\u01b0\u1edfng v\u00e0 ch\u1ee7 ru\u1ed9ng m\u1ed7i m\u1eabu 3 quan \u0111\u1ec3 l\u00e0m ti\u1ec1n th\u01b0\u1edfng cho ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1 c\u00e1o. R\u1ed3i g\u1eedi cho kh\u1eafp c\u00e1c th\u00e0nh dinh tr\u1ea5n bi\u1ebft, t\u1eeb nay c\u00f3 \u00e1n l\u1eadu ru\u1ed9ng th\u00ec chi\u1ebfu theo l\u1ec7 \u1ea5y m\u00e0 l\u00e0m.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00f9a h\u1ea1, th\u00e1ng 4, ng\u00e0y Gi\u00e1p tu\u1ea5t, m\u1ed3ng 1, c\u00f3 nh\u1eadt th\u1ef1c.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua c\u00f9ng b\u1ea7y t\u00f4i b\u00e0n v\u1ec1 l\u1ecbch ph\u00e1p r\u1eb1ng: \u201cPh\u00e9p t\u00ednh l\u1ecbch r\u1ea5t l\u00e0 tinh vi, duy c\u00f3 Nguy\u1ec5n H\u1eefu Th\u1eadn \u0111\u1ee7 h\u1ecdc thu\u1eadt \u0111\u1ec3 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Tham hi\u1ec7p Thanh Hoa l\u00e0 Tr\u1ea5n \u0110\u00ecnh Anh \u1ed1m ph\u1ea3i ngh\u1ec9 vi\u1ec7c; l\u1ea5y Thi\u00eam s\u1ef1 b\u1ed9 H\u1ed9 l\u00e0 Nguy\u1ec5n Kim Truy l\u00e0m Tham hi\u1ec7p Thanh Hoa.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua th\u1ea5y bi\u1ec1n binh c\u00e1c c\u01a1 Ng\u0169 qu\u00e2n T\u01b0\u1ee3ng qu\u00e2n \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh&nbsp; \u0111\u00f3ng th\u00fa \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh \u0111\u00e3 l\u00e2u n\u0103m, sai tri\u1ec7u h\u1ebft v\u1ec1 Kinh, cho v\u1ec1 ngh\u1ec9 ng\u01a1i, c\u1ea5p th\u00eam l\u01b0\u01a1ng ti\u1ec1n theo th\u1ee9 b\u1eadc kh\u00e1c nhau.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y \u0110inh s\u1eedu t\u1ebf h\u1ea1 h\u01b0\u1edfng. Sai Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed nhi\u1ebfp t\u1ebf \u1edf Th\u00e1i mi\u1ebfu.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ea3o Ch\u00e2u \u0110\u1ed1c l\u00e0m xong. Sai tr\u1ea5n th\u00e0nh Gia \u0110\u1ecbnh \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng 100 l\u00ednh c\u01a1 \u1edf b\u1ed1n tr\u1ea5n, 200 l\u00ednh \u0111\u1ed3n Uy vi\u1ec5n, ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi gi\u1ecfi cai qu\u1ea3n \u0111\u1ec3 \u0111\u00f3ng gi\u1eef \u0111\u1ea5t \u1ea5y. L\u00ednh th\u00ec ba th\u00e1ng m\u1ed9t l\u1ea7n \u0111\u1ed5i, qu\u1ea3n th\u1ee7 th\u00ec m\u1ed9t n\u0103m m\u1ed9t l\u1ea7n \u0111\u1ed5i. L\u1ea1i sai ch\u1edf 40 c\u1ed7 s\u00fang gang v\u00e0 thu\u1ed1c \u0111\u1ea1n chia \u0111\u1eb7t \u1edf b\u1ea3o s\u1edf \u0111\u1ec3 nghi\u00eam vi\u1ec7c ph\u00f2ng gi\u1eef.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua t\u1eebng b\u1ea3o b\u1ea7y t\u00f4i r\u1eb1ng: \u201c\u1edf Ph\u00fa Xu\u00e2n nh\u00e2n s\u0129 \u0111\u00f4ng \u0111\u00fac, phong t\u1ee5c thu\u1ea7n l\u01b0\u01a1ng, c\u00e1c th\u00e1nh \u0111\u00f3ng \u0111\u00f4 \u1edf \u0111\u1ea5y, th\u1ef1c l\u00e0 n\u01a1i \u0111\u1ea1i \u0111\u00f4 h\u1ed9i b\u1eadc nh\u1ea5t c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc Nam. Gia \u0110\u1ecbnh \u0111\u1ea5t \u0111ai m\u00e0u m\u1ee1, c\u00e1c th\u00e1nh m\u1edf mang ch\u01b0a \u0111\u1ebfn tr\u0103m n\u0103m m\u00e0 binh m\u1ea1nh c\u1ee7a gi\u00e0u, tr\u1eabm d\u00f9ng \u0111\u1ea5y \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c T\u00e2y S\u01a1n, \u0111\u00e3 t\u1eebng l\u1ea5y tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecbch \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi. Sau v\u00e0i tr\u0103m n\u0103m n\u1eefa ng\u00e0y c\u00e0ng th\u00eam gi\u00e0u m\u1ea1nh, kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c\u201d. L\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng : \u201cCh\u00e2u \u0110\u1ed1c, H\u00e0 Ti\u00ean b\u1edd c\u00f5i kh\u00f4ng k\u00e9m B\u1eafc Th\u00e0nh\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Qu\u00e2n B\u1eafc Th\u00e0nh t\u00e2u n\u00f3i: \u201cHai ph\u1ee7 Th\u01b0\u1ee3ng H\u1ed3ng v\u00e0 H\u1ea1 H\u1ed3ng tr\u1ea5n H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng, ru\u1ed9ng m\u00f9a nhi\u1ec1u m\u00e0 ru\u1ed9ng chi\u00eam \u00edt, xin chi\u1ebfu th\u00f3c trong m\u1ed9t n\u0103m chia l\u00e0m 10 th\u00e0nh, m\u00f9a h\u1ea1 thu 7 th\u00e0nh b\u1eb1ng ti\u1ec1n, 3 th\u00e0nh b\u1eb1ng th\u00f3c, m\u00f9a \u0111\u00f4ng thu 3 th\u00e0nh b\u1eb1ng ti\u1ec1n, 7 th\u00e0nh b\u1eb1ng th\u00f3c, \u0111\u1ec3 ti\u1ec7n cho d\u00e2n\u201d. Vua y l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho quan vi\u00ean v\u0103n v\u00f5 l\u00e3nh tr\u01b0\u1edbc g\u1ea1o l\u01b0\u01a1ng. B\u1ed9 H\u1ed9 th\u1ea5y kho l\u01b0\u01a1ng \u1edf Kinh ch\u1ee9a \u0111\u00e3 \u0111\u1ea7y \u1ee9, xin theo l\u1ec7 tr\u01b0\u1edbc, cho c\u00e1c quan l\u00e3nh tr\u01b0\u1edbc l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng. Vua y cho. Cho t\u1eeb ng\u0169 ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean l\u00e3nh 9 th\u00e1ng, t\u1eeb th\u1ea5t ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean l\u00e3nh 5 th\u00e1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Tri huy\u1ec7n H\u01b0ng Nh\u01a1n l\u00e0 \u0110\u1eb7ng Huy D\u01b0 l\u00e0m Tr\u1ee3 gi\u00e1o S\u01a1n Nam h\u1ea1, H\u01b0\u01a1ng c\u1ed1ng \u0111\u1eddi L\u00ea l\u00e0 Tr\u1ea7n Danh Di\u1ec7u l\u00e0m Tr\u1ee3 gi\u00e1o H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Ti\u1ebft Thi\u00ean Xu\u00e2n (ng\u00e0y 23), c\u00e1c quan m\u1eb7c tri\u1ec1u ph\u1ee5c, \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n Thanh H\u00f2a ch\u00fac m\u1eebng. T\u1eeb \u0111\u1ea5y l\u1ea5y l\u00e0m th\u01b0\u1eddng l\u1ec7.<\/p>\n\n\n\n<p>Hi\u1ec7p tr\u1ea5n Cao B\u1eb1ng l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u1ee5c \u1ed1m ph\u1ea3i ngh\u1ec9 vi\u1ec7c ; l\u1ea5y Tham hi\u1ec7p Tr\u1ea7n V\u0103n Th\u00e1i l\u00e0m Hi\u1ec7p tr\u1ea5n.<\/p>\n\n\n\n<p>Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb c\u00f3 s\u00e2u keo. L\u00faa ru\u1ed9ng b\u1ecb \u1ed5n h\u1ea1i. K\u00fd l\u1ee5c Nguy\u1ec5n Duy H\u00f2a t\u1ef1 \u0111em \u00e1n t\u00e2u l\u00ean, L\u01b0u th\u1ee7 Phan T\u1ea5n Qu\u00fd kh\u00f4ng d\u1ef1. Vua n\u00f3i : \u201cVi\u1ec7c d\u00e2n l\u00e0 quan tr\u1ecdng, Duy H\u00f2a sao d\u00e1m m\u1ed9t m\u00ecnh \u0111\u1ec1 t\u00e2u? L\u00e0m vi\u1ec7c nh\u01b0 th\u1ebf ch\u1eb3ng c\u0169ng s\u01a1 su\u1ea5t khinh m\u1ea1n sao?\u201d. Duy H\u00f2a s\u1ee3 h\u00e3i xin ch\u1ecbu t\u1ed9i . Vua tha.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho H\u1eefu tham tri Binh b\u1ed9 l\u00e3nh Binh t\u00e0o B\u1eafc Th\u00e0nh l\u00e0 Tr\u1ea7n Quang T\u0129nh ki\u00eam l\u00fd \u0111\u00ea ch\u00ednh.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1eefu Tham tri H\u00ecnh b\u1ed9 l\u00e3nh H\u00ecnh t\u00e0o B\u1eafc Th\u00e0nh l\u00e0 Ho\u00e0ng Ng\u1ecdc U\u1ea9n ch\u1ebft; l\u1ea5y H\u1eefu Tham tri H\u00ecnh b\u1ed9 l\u00e0 Nguy\u1ec5n Ho\u00e0i Qu\u1ef3nh l\u00e3nh H\u00ecnh t\u00e0o B\u1eafc Th\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p>X\u00e2y th\u00e0nh g\u1ea1ch tr\u1ea5n B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh. Tr\u1ea5n th\u1ea7n t\u00e2u xin ho\u00e3n b\u1eaft l\u00ednh trong 3 th\u00e1ng, \u0111\u1ec3 d\u00e2n y\u00ean t\u00e2m ph\u1ee5c d\u1ecbch. Vua y cho. L\u1ea1i d\u1ee5 b\u1ea3o kh\u00f4ng n\u00ean \u0111\u1ed1c th\u00fac qu\u00e1 \u0111\u1ec3 s\u1ee9c d\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1ed5ng tr\u1ea5n Gia \u0110\u1ecbnh l\u00e0 Nguy\u1ec5n Hu\u1ef3nh \u0110\u1ee9c c\u00f3 b\u1ec7nh, vua cho m\u1ed9t c\u00e2n nh\u1ee5c qu\u1ebf.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua b\u1ea3o Ph\u1ea1m \u0110\u0103ng H\u01b0ng r\u1eb1ng: \u201cTr\u1eabm nh\u1edb c\u00f4ng th\u1ea7n V\u1ecdng C\u00e1c, mu\u1ed1n t\u1eadp \u1ea5m cho con ch\u00e1u h\u1ecd, \u0111\u1ec3 c\u00f9ng n\u01b0\u1edbc c\u00f9ng vui. Ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i th\u00ec s\u1ebd d\u00f9ng, ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00e0i th\u00ec c\u0169ng cho \u0111\u1eddi \u0111\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef \u1ea5m t\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ec3 gi\u1eef \u0111\u1ea1o trung h\u1eadu\u201d. L\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng: \u201cNguy\u1ec5n V\u0103n Tr\u01b0\u01a1ng v\u00e0 H\u00e0 H\u1ef7 V\u0103n \u0111\u1ec1u c\u00f3 c\u00f4ng to v\u1edbi n\u01b0\u1edbc. Tuy kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00f4ng c\u1ea7m c\u01b0\u01a1ng ng\u1ef1a \u0111i theo, c\u0169ng cho li\u1ec7t v\u00e0o s\u1ed5 c\u00f4ng th\u1ea7n V\u1ecdng C\u00e1c \u0111\u1ec3 cho v\u1ebb vang\u201d. B\u00e8n sai x\u00e9t d\u00f9ng con ch\u00e1u c\u00f4ng th\u1ea7n V\u1ecdng C\u00e1c. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: \u201cTr\u1eabm nh\u1edb b\u1ec1 t\u00f4i \u1ee9ng ngh\u0129a t\u1eeb trung h\u01b0ng \u0111\u1ebfn nay, \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n gia \u00e2n hu\u1ec7, ng\u01b0\u1eddi s\u1ed1ng c\u00f3 danh sang tr\u1ecdng, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft c\u00f3 hi\u1ec7u v\u1ebb vang. Nh\u01b0ng \u0111\u01b0\u01a1ng l\u00fac m\u1edbi \u0111\u1ecbnh, ch\u1ec9 ngh\u0129 ch\u00ednh s\u1ef1 m\u00e0 ch\u01b0a k\u1ecbp l\u00e0m vi\u1ec7c kh\u00e1c. Nay k\u1ef7 c\u01b0\u01a1ng t\u1ea1m \u0111\u1ecbnh, c\u00e0ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi c\u00f4ng lao c\u1ed1 c\u1ef1u \u0111\u1ec3 mong c\u00f9ng vui. V\u1eady h\u1ea1 l\u1ec7nh cho qu\u00e2n dinh trong ngo\u00e0i v\u00e0 c\u00e1c th\u00e0nh dinh tr\u1ea5n, ph\u00e0m ai c\u00f3 c\u00f4ng V\u1ecdng C\u00e1c th\u00ec khai r\u00f5 l\u00fd l\u1ecbch ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y v\u00e0 con ch\u00e1u tr\u01b0\u1edfng, l\u00e0m th\u00e0nh danh s\u00e1ch t\u00e2u l\u00ean, tr\u1eabm th\u00e2n quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, l\u01b0\u1ee3ng x\u00e9t cho t\u1eadp \u1ea5m \u0111\u1ec3 r\u00f5 \u00e2n \u0111i\u1ec3n\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Tha gi\u1ea3m t\u00f4 thu\u1ebf v\u1ee5 chi\u00eam n\u0103m nay cho c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng : \u201cCh\u0103m vi\u1ec7c g\u1ed1c th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n d\u00e2n l\u00e0 vi\u1ec7c tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean trong ch\u00ednh s\u1ef1 c\u1ee7a v\u01b0\u01a1ng gi\u1ea3. G\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng \u00edt m\u01b0a, th\u00f3c l\u00faa k\u00e9m thu, tr\u1eabm r\u1ea5t th\u01b0\u01a1ng lo. V\u1eady tha gi\u1ea3m cho b\u1ed1n dinh tr\u1ef1c l\u1ec7 5 ph\u1ea7n 10 t\u00f4 ru\u1ed9ng, 4 ph\u1ea7n 10 thu\u1ebf th\u00e2n ; Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i, B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh, Ph\u00fa Y\u00ean 4 ph\u1ea7n 10 t\u00f4 ru\u1ed9ng, 3 ph\u1ea7n 10 thu\u1ebf th\u00e2n ; B\u00ecnh H\u00f2a, B\u00ecnh Thu\u1eadn, Gia \u0110\u1ecbnh t\u00f4 v\u00e0 thu\u1ebf \u0111\u1ec1u 5 ph\u1ea7n 10 ; Ngh\u1ec7 An 5 ph\u1ea7n 10 t\u00f4 ru\u1ed9ng, 3 ph\u1ea7n 10 thu\u1ebf th\u00e2n ; Thanh Hoa 3 ph\u1ea7n 10 t\u00f4 ru\u1ed9ng ; B\u1eafc Th\u00e0nh 2 ph\u1ea7n 10 t\u00f4 ru\u1ed9ng\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ea3y s\u00e1ch Man Cam L\u1ed9 v\u00e0o c\u1ed1ng m\u1eebng \u0111\u1ea1i l\u1ec5 s\u00e1ch l\u1eadp Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed. Vua b\u1ea3o th\u1ecb th\u1ea7n r\u1eb1ng: \u201cMan \u1ea5y ngu xu\u1ea9n ch\u1ea5t ph\u00e1c, t\u1eeb ti\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u1ebfn gi\u1edd, h\u01a1n hai tr\u0103m n\u0103m ch\u01b0a t\u1eebng ngang ng\u1ea1nh, h\u1eb1ng n\u0103m v\u1eabn n\u1ed9p c\u1ed1ng thu\u1ebf, tr\u1eabm t\u1eebng \u0111\u00e3 xu\u1ed1ng chi\u1ebfu x\u00e1 cho m\u00e0 h\u1ecd v\u1eabn c\u1ed1 xin gi\u1eef nh\u01b0 c\u0169, th\u1ef1c \u0111\u00e1ng y\u00eau \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng\u201d. Sai cho b\u1ea1c l\u1ee5a, \u0111\u00e3i y\u1ebfn r\u1ea5t h\u1eadu. Khi v\u1ec1, Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed c\u0169ng h\u1eadu th\u01b0\u1edfng cho.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho th\u1ed5 t\u00f9 \u0111\u1ea1o M\u01b0\u1eddng Vang l\u00e0 Quang Lung l\u00e0m ch\u00e1nh sa tr\u01b0\u1edfng.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho c\u00e1c tr\u1ea5n \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh n\u1ed9p t\u00f4 ru\u1ed9ng thi\u1ebfu n\u0103m tr\u01b0\u1edbc b\u1eb1ng ti\u1ec1n; t\u00f4 v\u1ee5 chi\u00eam n\u0103m nay ph\u1ea3i n\u1ed9p c\u0169ng cho n\u1ed9p thay b\u1eb1ng ti\u1ec1n, S\u01a1n T\u00e2y, Kinh B\u1eafc th\u00ec 6 ph\u1ea7n 10, S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng, h\u1ea1, H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng, Y\u00ean Qu\u1ea3ng th\u00ec 4 ph\u1ea7n 10.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 5, ti\u1ebft \u0110oan D\u01b0\u01a1ng, c\u00e1c quan m\u1eb7c tri\u1ec1u ph\u1ee5c \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n Thanh H\u00f2a ch\u00fac m\u1eebng. T\u1eeb \u0111\u1ea5y l\u1ea5y l\u00e0m l\u1ec7 th\u01b0\u1eddng.<\/p>\n\n\n\n<p>Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00e0nh ph\u1ea3i t\u1ed9i t\u1ef1 s\u00e1t. Tr\u01b0\u1edbc l\u00e0 B\u1eafc Th\u00e0nh x\u1eed \u00e1n L\u00ea Duy Ho\u00e1n, \u00e1n l\u00e0m xong \u0111\u01b0a v\u1ec1 Kinh, l\u1ea1i sai b\u1ed9 H\u00ecnh h\u1ecfi l\u1ea1i. Duy Ho\u00e1n b\u00e8n n\u00f3i V\u0103n Thuy\u00ean c\u00f3 \u00e2m m\u01b0u v\u1edbi h\u1eafn g\u1eedi th\u01b0 b\u1ea3o l\u00e0m ph\u1ea3n. B\u1ed9 H\u00ecnh \u0111em vi\u1ec7c t\u00e2u. Vua n\u00f3i: \u201cV\u0103n Thuy\u00ean \u1edf trong ng\u1ee5c l\u00e0m sao b\u1ea3o ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c v\u00ec m\u00ecnh m\u00e0 l\u00e0m ph\u1ea3n \u0111\u01b0\u1ee3c? L\u1eddi \u1ea5y l\u1ea1i gi\u1ed1ng tr\u1ebb con n\u00f3i \u0111\u00f9a, v\u1eady sai c\u00e1c n\u1ed9i th\u1ea7n h\u1ed9i b\u00e0n x\u00e9t \u0111\u1ebfn c\u00f9ng cho r\u00f5 t\u1ed9i tr\u1ea1ng\u201d. Nguy\u1ec5n V\u0103n Nh\u01a1n, Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh \u0110\u1ee9c \u0111\u1ec1u n\u00f3i: \u201cB\u1ecdn kia ng\u1ea7m m\u01b0u l\u00e0m c\u00e0n ngay t\u1eeb ng\u00e0y V\u0103n Th\u00e0nh c\u00f2n l\u00e0m T\u1ed5ng tr\u1ea5n B\u1eafc Th\u00e0nh, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i khi \u0111\u00e3 ph\u1ea3i t\u1ed9i r\u1ed3i sau m\u1edbi g\u1edfi th\u01b0\u201d. Vua nh\u00e2n b\u1ea3o Ph\u1ea1m \u0110\u0103ng H\u01b0ng r\u1eb1ng: \u201cTr\u1eabm t\u1eeb l\u00fac \u0111\u1ea5t m\u1ed9t th\u00e0nh, binh m\u1ed9t l\u1eef, gian nan tr\u0103m tr\u1eadn \u0111\u1ec3 c\u00f3 ng\u00e0y nay kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 d\u1ec5 d\u00e0ng. Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00e0nh ng\u00f4i cao nh\u1ea5t trong h\u00e0ng b\u1ea7y t\u00f4i, con \u0111\u1ed7 H\u01b0\u01a1ng c\u1ed1ng m\u00e0 l\u1ea1i \u0111i giao thi\u1ec7p b\u1eady m\u00e0 k\u1ebft b\u00e8 \u0111\u1ea3ng, toan mu\u1ed1n l\u00e0m g\u00ec? X\u01b0a Ho\u00e0i Nam v\u01b0\u01a1ng (1. Ho\u00e0i Nam v\u01b0\u01a1ng : H\u00e1n cao t\u1ed5 phong cho con ch\u00e1u t\u00ean l\u00e0 Tr\u01b0\u1eddng l\u00e0m Ho\u00e0i Nam v\u01b0\u01a1ng, sau l\u00e0m ph\u1ea3n.&nbsp; ) nh\u00e0 H\u00e1n chi\u00eau n\u1ea1p nhi\u1ec1u t\u00e2n kh\u00e1ch, sau \u0111\u1ebfn b\u1ecb t\u1ed9i ph\u1ea3i gi\u1ebft. T\u1eeb x\u01b0a b\u1ec1 t\u00f4i gian gi\u1ea3o nh\u00f2m ng\u00f3 ng\u00f4i vua, \u0111\u1ea1i kh\u00e1i \u0111\u1ec1u nh\u01b0 th\u1ebf c\u1ea3. \u0110\u0103ng H\u01b0ng t\u00e2u r\u1eb1ng: \u201cK\u1ebb s\u0129 \u00e1o v\u1ea3i c\u00f2n kh\u00f4ng n\u00ean giao du b\u1eady hu\u1ed1ng chi l\u00e0 con ch\u00e1u c\u00f4ng th\u1ea7n? T\u1ed9i v\u1ea1 ng\u00e0y nay c\u1ee7a V\u0103n Th\u00e0nh l\u00e0 t\u1ef1 l\u00e0m ra\u201d. V\u00e0i ng\u00e0y sau, \u0111\u00ecnh th\u1ea7n l\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng: \u201cX\u00e9t l\u1ea1i l\u1eddi cung c\u1ee7a Duy Ho\u00e1n th\u00ec t\u00ecnh tr\u1ea1ng l\u00e0m ph\u1ea3n c\u1ee7a cha con V\u0103n Th\u00e0nh \u0111\u00e3 r\u00f5. Xin tr\u1ecb t\u1ed9i\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua n\u00f3i: \u201cTr\u1eabm \u0111\u00e3i V\u0103n Th\u00e0nh kh\u00f4ng b\u1ea1c, nay h\u1eafn t\u1ef1 m\u00ecnh l\u00e0m n\u00ean t\u1ed9i, th\u00ec ph\u00e9p c\u00f4ng c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh tr\u1eabm c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m c\u1ee7a ri\u00eang \u0111\u01b0\u1ee3c\u201d. B\u00e8n sai b\u1eaft V\u0103n Th\u00e0nh v\u00e0 con giam \u1edf nh\u00e0 qu\u00e2n Th\u1ecb trung. B\u1ea7y t\u00f4i h\u1ecdp \u1edf V\u00f5 c\u00f4ng th\u1ef1 \u0111\u1ec3 x\u00e9t h\u1ecfi V\u0103n Th\u00e0nh. H\u1ecfi: \u201cC\u00f3 l\u00e0m ph\u1ea3n kh\u00f4ng?\u201d Th\u00e0nh n\u00f3i: \u201cKh\u00f4ng\u201d. H\u1ecfi : \u201cC\u00f3 d\u1ef1 bi\u1ebft kh\u00f4ng?\u201d Th\u00e0nh n\u00f3i: \u201cKh\u00f4ng\u201d. V\u0103n Th\u00e0nh tr\u1ea3 l\u1eddi r\u1ed3i \u0111i ra, s\u1eafc m\u1eb7t b\u1eebng b\u1eebng, tr\u1edf v\u1ec1 nh\u00e0 quan, n\u00f3i v\u1edbi Th\u1ed1ng ch\u1ebf Th\u1ecb trung l\u00e0 Hu\u1ef3nh C\u00f4ng L\u00fd r\u1eb1ng: \u201c\u00e1n \u0111\u00e3 xong r\u1ed3i, vua b\u1eaft b\u1ec1 t\u00f4i ch\u1ebft, b\u1ea7y t\u00f4i kh\u00f4ng ch\u1ebft kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 trung\u201d. R\u1ed3i Th\u00e0nh \u0111i n\u1eb1m h\u1ed3i l\u00e2u, u\u1ed1ng thu\u1ed1c \u0111\u1ed9c ch\u1ebft. Vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean, vua tri\u1ec7u Hu\u1ef3nh C\u00f4ng L\u00fd h\u1ecfi r\u1eb1ng: \u201cV\u0103n Th\u00e0nh khi ch\u1ebft c\u00f3 n\u00f3i g\u00ec kh\u00f4ng?\u201d C\u00f4ng L\u00fd \u0111em h\u1ebft l\u1eddi Th\u00e0nh n\u00f3i&nbsp; th\u01b0a l\u00ean. Vua gi\u1eadn n\u00f3i r\u1eb1ng: \u201cV\u0103n Th\u00e0nh kh\u00f4ng bi\u1ec7n b\u1ea1ch m\u00e0 ch\u1ebft, s\u1ef1 nh\u01a1 b\u1ea9n c\u00e0ng r\u00f5 r\u1ec7t\u201d. B\u1ed7ng c\u00f3 qu\u00e2n l\u1ea1i nh\u1eb7t \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1edd di chi\u1ebfu tr\u1ea7n t\u00ecnh c\u1ee7a V\u0103n Th\u00e0nh \u1edf nh\u00e0 qu\u00e2n \u0111em d\u00e2ng. Vua c\u1ea7m t\u1edd bi\u1ec3u kh\u00f3c to l\u00ean \u0111\u01b0a cho b\u1ea7y t\u00f4i xem m\u00e0 d\u1ee5 r\u1eb1ng: \u201cV\u0103n Th\u00e0nh t\u1eeb l\u00fac tr\u1ebb theo tr\u1eabm c\u00f3 c\u00f4ng lao to. Nay nh\u1ea5t \u0111\u00e1n \u0111\u1ebfn n\u1ed7i ch\u1ebft, tr\u1eabm kh\u00f4ng b\u1ea3o h\u1ed9 \u0111\u01b0\u1ee3c \u1ea5y l\u00e0 tr\u1eabm k\u00e9m \u0111\u1ee9c\u201d. Nh\u00e2n quay h\u1ecfi Ph\u1ea1m \u0110\u0103ng H\u01b0ng r\u1eb1ng: \u201cV\u0103n Th\u00e0nh ch\u1ebft, n\u00ean l\u1ea5y l\u1ec5 n\u00e0o mai t\u00e1ng\u201d. \u0110\u0103ng H\u01b0ng th\u01b0a: \u201cT\u00e1ng nh\u01b0 th\u01b0\u1eddng d\u00e2n\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua y\u00ean l\u1eb7ng. Sai m\u1ed9t cai \u0111\u1ed9i Trung qu\u00e2n v\u00e0 30 binh l\u00ednh l\u00e0m vi\u1ec7c tang, cho 500 quan ti\u1ec1n c\u1ea5p tr\u1ea3 m\u0169 \u00e1o, cho th\u00eam ba c\u00e2y g\u1ea5m T\u1ed1ng, 10 t\u1ea5m v\u1ea3i v\u00e0 10 t\u1ea5m l\u1ee5a. C\u00e1c con Th\u00e0nh b\u1ecb giam tha ra h\u1ebft.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u00ea Duy Ho\u00e1n v\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Thuy\u00ean b\u1ecb gi\u1ebft. Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00e0nh ch\u1ebft r\u1ed3i, \u0111\u00ecnh th\u1ea7n \u0111em \u00e1n ph\u1ea3n ngh\u1ecbch d\u00e2ng l\u00ean. Duy Ho\u00e1n v\u00e0 V\u0103n Thuy\u00ean \u0111\u1ec1u b\u1ecb x\u1eed l\u0103ng tr\u00ec; V\u0169 Trinh b\u1ecb t\u1ed9i a t\u00f2ng, x\u1eed tr\u1ea3m giam h\u1eadu; T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc Ngo\u1ea1n b\u1ecb t\u1ed9i ki\u1ec7n \u0111i\u00eau, x\u1eed tr\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 c\u00e1ch ch\u1ee9c; Tr\u1ea7n Ng\u1ecdc Nh\u1eef b\u1ecb t\u1ed9i vu c\u00e1o, x\u1eed t\u1ed9i l\u01b0u t\u1ed9t b\u1eadc. Nguy\u1ec5n Tr\u01b0\u01a1ng Hi\u1ec7u c\u00e1o gi\u00e1c, th\u01b0\u1edfng 500 quan ti\u1ec1n. Nguy\u1ec5n V\u0103n Nh\u01a1n xin \u0111\u00ecnh th\u01b0\u1edfng, vua kh\u00f4ng nghe.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110em t\u1ed9i tr\u1ea1ng L\u00ea Duy Ho\u00e1n b\u1ed1 c\u00e1o kh\u1eafp trong ngo\u00e0i.<\/p>\n\n\n\n<p>Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: \u201cV\u01b0\u01a1ng gi\u1ea3 l\u00fac m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c n\u01b0\u1edbc, ph\u1ea3i t\u00f4n tr\u1ecdng tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i tr\u01b0\u1edbc, l\u00e0 gi\u1eef \u0111\u1ea1o trung h\u1eadu. Tr\u1eabm \u0111\u00e3 xem kh\u1eafp x\u01b0a nay, ch\u00ednh mu\u1ed1n s\u00e1nh v\u1edbi hi\u1ec1n tri\u1ebft \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc. Ngh\u0129 t\u1eeb nh\u00e0 L\u00ea suy t\u00e0n, ng\u1ee5y T\u00e2y n\u1ed5i&nbsp; lo\u1ea1n, m\u1ed9t th\u01b0\u1edbc \u0111\u1ea5t, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n \u1edf B\u1eafc H\u00e0 \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ph\u1ea3i c\u1ee7a nh\u00e0 L\u00ea n\u1eefa, k\u1ec3 h\u01a1n m\u01b0\u1eddi n\u0103m. Tr\u1eabm k\u00ednh \u0111em uy tr\u1eddi qu\u00e9t s\u1ea1ch y\u00eau nghi\u1ec7t, v\u1eady l\u00e0 l\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u00ean h\u1ea1 t\u1eeb gi\u1eb7c T\u00e2y S\u01a1n ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u1ea5y \u1edf h\u1ecd L\u00ea, m\u00e0 con ch\u00e1u h\u1ecd L\u00ea c\u0169ng nh\u1edd \u0111\u1ea5y m\u00e0 r\u1eeda h\u1eadn cho \u00f4ng cha \u0111\u01b0\u1ee3c. Sau khi \u0111\u1ea1i \u0111\u1ecbnh, c\u0169ng sai l\u1eadp mi\u1ebfu nh\u00e0 L\u00ea, c\u1ea5p cho t\u1ef1 d\u00e2n t\u1ef1 \u0111i\u1ec1n, l\u1ea1i ch\u1ecdn con ch\u00e1u \u0111\u1ec3 gi\u1eef vi\u1ec7c th\u1edd c\u00fang. Duy Ho\u00e1n l\u00fac c\u00f2n tr\u1ebb d\u1ea1i, l\u01b0u l\u1ea1c n\u01a1i m\u01b0\u1eddng m\u00e1n, tr\u1eabm h\u1ecfi bi\u1ebft l\u00e0 d\u00f2ng d\u00f5i h\u1ecd L\u00ea, \u0111\u1eb7c sai tri\u1ec7u v\u1ec1 phong t\u01b0\u1edbc cho l\u00e0 th\u01b0\u1ee3ng c\u00f4ng, h\u1eadu cho l\u01b0\u01a1ng l\u1ed9c \u0111\u1ec3 ph\u1ee5ng th\u1edd h\u1ecd L\u00ea, c\u00f9ng n\u01b0\u1edbc c\u00f9ng vui. Ph\u00e0m con ch\u00e1u h\u1ecd L\u00ea \u0111\u1ec1u c\u1ea5p g\u1ea1o l\u01b0\u01a1ng nu\u00f4i \u0111\u1ee7. Vi\u1ec7c \u0111\u00e3i ng\u1ed9 con ch\u00e1u h\u1ecd L\u00ea ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 tai m\u1eaft \u0111\u1ec1u nghe th\u1ea5y c\u1ea3. Th\u1ebf m\u00e0 Duy Ho\u00e1n l\u1ea1i ch\u1ee9a l\u00f2ng g\u00e2y h\u1ecda c\u00f9ng v\u1edbi \u0111\u1ee9a con ph\u1ea3n ngh\u1ecbch c\u1ee7a Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00e0nh l\u00e0 V\u0103n Thuy\u00ean giao th\u00f4ng m\u01b0u ph\u1ea3n. So v\u1edbi t\u00ecnh th\u00ec \u0111em o\u00e1n b\u00e1o \u0111\u1ee9c, x\u00e9t v\u1ec1 lu\u1eadt th\u00ec l\u00e0 b\u1ea7y t\u00f4i ph\u1ea3n vua, t\u1ed9i v\u00f4 \u0111\u1ea1o n\u00e0y kh\u00f4ng th\u1ec3 tha \u0111\u01b0\u1ee3c. V\u00ec c\u1edb l\u00e0 con ch\u00e1u tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i tr\u01b0\u1edbc n\u00ean tr\u1eabm \u0111\u1ec3 ch\u1eadm l\u1ea1i h\u00e0ng th\u00e1ng kh\u00f4ng n\u1ee1 x\u1eed t\u1ed9i, nh\u01b0ng \u0111\u00ecnh th\u1ea7n xin thi h\u00e0nh ph\u00e1p lu\u1eadt \u0111\u1ec3 \u0111\u00fang ph\u00e9p n\u01b0\u1edbc. N\u00ean \u0111\u00e3 \u0111em Duy Ho\u00e1n h\u00e0nh h\u00ecnh. C\u00f2n c\u00e1c chi h\u1ecd L\u00ea \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c khoan h\u1ed3ng tha cho. Tr\u1eabm ngh\u0129 Duy Ho\u00e1n \u00e2m m\u01b0u ph\u1ea3n ngh\u1ecbch t\u1ef1 m\u00ecnh n\u00ean t\u1ed9i, nh\u01b0ng mi\u1ebfu \u0111\u00ecnh h\u1ecd L\u00ea h\u00e1 n\u00ean b\u1ecf tr\u1ed1ng, n\u00ean l\u1ea1i sai&nbsp; ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 ph\u1ee5ng th\u1edd h\u1ecd L\u00ea cho gi\u1eef vi\u1ec7c ph\u1ee5ng th\u1edd, \u0111\u1ec3 r\u00f5 c\u00e1i h\u1eadu \u00fd c\u1ee7a tr\u1eabm n\u1ed1i gi\u1eef d\u00f2ng d\u00f5i \u0111\u00e3 tuy\u1ec7t. V\u1eady b\u1ed1 c\u00e1o cho th\u1ea7n d\u00e2n \u0111\u1ec1u nghe bi\u1ebft\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1eb7t th\u00eam \u0111\u1ed9i H\u00f9ng b\u1ed9 th\u00e0nh Nam Vang, m\u1ed9 d\u00e2n H\u00e1n [Vi\u1ec7t] sung v\u00e0o.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai th\u1ee7y qu\u00e2n d\u1ef1ng x\u01b0\u1edfng thuy\u1ec1n, th\u01b0\u1edfng h\u01a1n 300 quan ti\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ed5 ph\u1ec9 \u1edf Thanh B\u00ecnh l\u00e0 Qu\u00e1ch C\u00f4ng Th\u1eadn c\u01b0\u1edbp b\u00f3c d\u00e2n \u1edf ven n\u00fai. Tr\u1ea5n th\u1ea7n Thanh Hoa nghe tin, t\u00e2u xin \u0111em qu\u00e2n \u0111\u00e1nh.<\/p>\n\n\n\n<p>Chi\u1ebfu tr\u1ea3 l\u1eddi r\u1eb1ng: \u201cL\u0169 gi\u1eb7c S\u01a1n \u00c2m l\u00fac \u1ea9n l\u00fac hi\u1ec7n kh\u00f4ng th\u01b0\u1eddng; \u0111\u1ea5t \u1ea5y n\u00fai khe hi\u1ec3m tr\u1edf, l\u1ea1i th\u00f4ng v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ecba \u0111\u1ea7u S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng, S\u01a1n T\u00e2y, H\u01b0ng H\u00f3a. N\u1ebfu d\u00f2 x\u00e9t ch\u01b0a \u0111\u00edch x\u00e1c \u0111\u00e3 v\u1ed9i xu\u1ea5t qu\u00e2n, th\u00ec ch\u01b0a thu\u1ed9c \u0111\u01b0\u1eddng, kh\u00f4ng quen n\u01b0\u1edbc, l\u1ea1i th\u00e0nh m\u1ec7t nh\u1ecdc. Nay n\u00ean d\u00f2 cho bi\u1ebft r\u00f5 b\u1ecdn \u1ea5y \u0111i \u0111\u00e2u t\u1edbi \u0111\u00e2u r\u1ed3i d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi th\u1ed5 s\u1edf t\u1ea1i cho v\u00e0o b\u1ecdn, \u0111\u1ec3 xem t\u00ecnh h\u00ecnh \u0111\u1ed9ng t\u0129nh. N\u1ebfu c\u00f3 c\u01a1 th\u1eeba \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec m\u1eadt b\u00e1o tr\u01b0\u1edbc cho B\u1eafc Th\u00e0nh \u0111\u1ec3 h\u1ed9i \u0111\u00e1nh. L\u1ea1i n\u00ean \u0111\u00f2i h\u1ecdp binh h\u1ea1 ban v\u00e0 th\u1ed5 binh \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n, c\u1ed1t sao tr\u1ecdn v\u1eb9n mu\u00f4n ph\u1ea7n, \u0111\u00e1nh l\u00e0 h\u1eb3n \u0111\u01b0\u1ee3c. Kh\u00f4ng th\u00ec c\u1ee9 y\u00ean l\u1eb7ng \u0111\u1ec3 ch\u1edd, ch\u1edb n\u00ean khinh c\u1eed\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u00f4ng B\u1ebfn Ngh\u00e9 \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh n\u01b0\u1edbc trong su\u1ed1t 12 ng\u00e0y. Tr\u01b0\u1edbc kia, khi vua l\u1ea5y l\u1ea1i th\u00e0nh Gia \u0110\u1ecbnh n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng \u0111\u00e3 trong; \u0111\u1ebfn nay Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed m\u1edbi l\u1eadp, n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng l\u1ea1i trong, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u cho l\u00e0 \u1ee9ng \u0111i\u1ec1m th\u00e1nh n\u1ed1i th\u00e1nh.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 6, Tr\u1ea5n th\u1ee7 V\u0129nh Thanh l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Tri\u00eam \u1ed1m ph\u1ea3i ngh\u1ec9 vi\u1ec7c; l\u1ea5y Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Tho\u1ea1i l\u00e3nh Tr\u1ea5n th\u1ee7 V\u0129nh Thanh.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua d\u1ee5 r\u1eb1ng: \u201cTr\u1ea5n V\u0129nh Thanh \u0111\u1ea5t gi\u00e1p n\u01b0\u1edbc Ch\u00e2n L\u1ea1p, \u0111i\u1ec1u c\u1ed1t y\u1ebfu trong vi\u1ec7c ph\u1ee7 tr\u1ecb l\u00e0 sao cho trong c\u00f5i \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean, n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i ph\u1ea3i ph\u1ee5c, ph\u1ea3i c\u1ed1 g\u1eafng \u0111\u1ea5y\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Ph\u00f3 qu\u1ea3n \u0111\u1ed3n Uy vi\u1ec5n l\u00e0 H\u1ed3 V\u0103n Th\u1ea5t \u0111\u00f3ng gi\u1eef b\u1ea3o Ch\u00e2u \u0110\u1ed1c, Kh\u00e2m sai cai c\u01a1 ch\u00e1nh qu\u1ea3n c\u01a1 Gia d\u0169ng t\u1ea3 l\u00e0 V\u00f5 V\u0103n S\u00e1ng qu\u1ea3n th\u1ee7 ba \u0111\u1ea1o T\u00e2n Ch\u00e2u, Chi\u1ebfn Sai v\u00e0 H\u00f9ng Ng\u1ef1.<\/p>\n\n\n\n<p>Thuy\u1ec1n M\u00e3 Cao \u0111\u1eadu \u0110\u00e0 N\u1eb5ng, \u0111em \u0111\u1ecba \u0111\u1ed3 \u0111\u1ea3o Ho\u00e0ng Sa d\u00e2ng l\u00ean. Th\u01b0\u1edfng cho 20 l\u1ea1ng b\u1ea1c.<\/p>\n\n\n\n<p>Chu\u1ea9n \u0111\u1ecbnh thu\u1ebf s\u1ea3n v\u1eadt bi\u1ec7t n\u1ea1p c\u1ee7a c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, nh\u1ea5t thi\u1ebft theo nh\u01b0 l\u1ec7 \u0111\u00f2i thu ti\u1ec1n th\u00f3c m\u00e0 l\u00e0m.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua n\u01b0\u1edbc Ch\u00e2n L\u1ea1p l\u00e0 N\u1eb7c Ch\u0103n g\u1eedi th\u01b0 \u0111\u1ebfn Gia \u0110\u1ecbnh, xin th\u00e2n h\u00e0nh \u0111\u1ebfn th\u00e0nh h\u1ecfi v\u1ec1 ch\u00ednh s\u1ef1. Th\u00e0nh th\u1ea7n vi\u1ebft th\u01b0 tr\u1ea3 l\u1eddi n\u00f3i: \u201cCh\u00ednh s\u1ef1 n\u01b0\u1edbc Phi\u00ean \u0111\u00e3 c\u00f3 quan b\u1ea3o h\u1ed9 c\u00f3 th\u1ec3 gi\u00fap \u0111\u1ec3 b\u00e0n b\u1ea1c. Hu\u1ed1ng chi s\u1ef1 bi\u1ebfn lo\u1ea1n \u1edf trong n\u01b0\u1edbc m\u1edbi y\u00ean, l\u00f2ng d\u00e2n m\u1edbi ph\u1ee5, kh\u00f4ng n\u00ean \u0111i xa.\u201d L\u1ea1i \u0111em vi\u1ec7c \u1ea5y t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu tr\u1ea3 l\u1eddi r\u1eb1ng: \u201cVua Phi\u00ean mu\u1ed1n \u0111\u1ebfn h\u1ecfi v\u1ec1 ch\u00ednh s\u1ef1, th\u00e0nh \u0111em vi\u1ec7c th\u1ea7n d\u00e2n h\u1ec7 thu\u1ed9c \u0111\u1ec3 t\u1eeb, l\u00fd th\u00ec ph\u1ea3i \u0111\u1ea5y. Nh\u01b0ng vua Phi\u00ean g\u1ea7n \u0111\u00e2y l\u1ea1i ch\u1ec9 c\u1ea9u th\u1ea3, l\u01b0\u1eddi v\u1ec1 ch\u00ednh tr\u1ecb, n\u00ean nh\u00e2n l\u00fac \u0111\u1ebfn m\u00e0 th\u00fac \u0111\u1ea9y d\u00ecu d\u1eaft \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 si\u00eang n\u0103ng. Nay xin ph\u1ee5c th\u01b0 y l\u1eddi \u0111\u00e3 xin. N\u1ebfu vua Phi\u00ean \u0111\u1ebfn th\u00e0nh th\u00ec n\u00ean l\u1ea5y \u0111i\u1ec1u l\u1ee3i v\u1ec1 \u0111\u00e0o s\u00f4ng Ch\u00e2u \u0110\u1ed1c m\u00e0 b\u1ea3o, khi\u1ebfn quy ho\u1ea1ch tr\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ee3i ng\u00e0y chi\u1ebfu v\u0103n \u0111\u1ebfn th\u00ec ph\u00e1t ngay qu\u00e2n d\u00e2n ra g\u00f3p s\u1ee9c \u0111\u1ec3 \u0111\u00e0o, \u0111\u1ec3 ch\u00f3ng xong vi\u1ec7c\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh thu\u1ebf ng\u01b0\u1eddi Man \u1edf ba \u0111\u1ea1o \u0110\u1ed3ng M\u00f4n, H\u01b0ng Ph\u01b0\u1edbc, B\u0103ng V\u1ed9t tr\u1ea5n Bi\u00ean H\u00f2a \u0111\u1ec1u cho n\u1ed9p thay b\u1eb1ng ti\u1ec1n. (Chi\u00eang \u0111\u1ed3ng 30 chi\u1ebfc, m\u1eadt ong 30 c\u00e2n, chi\u1ebfu 22 \u0111\u00f4i, \u0111\u1ec1u chi\u1ec3u gi\u00e1 n\u1ed9p ti\u1ec1n).<\/p>\n\n\n\n<p>Sai b\u1ecdn H\u1eefu tham tri C\u00f4ng b\u1ed9 Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c Huy\u00ean v\u00e0 T\u1ea3 tham tri \u0110o\u00e0n Vi\u1ebft Nguy\u00ean l\u00e0m s\u00e1ch Duy\u00ean h\u1ea3i l\u1ee5c, ph\u00eda nam \u0111\u1ebfn H\u00e0 Ti\u00ean, ph\u00eda b\u1eafc \u0111\u1ebfn Y\u00ean Qu\u1ea3ng, ph\u00e0m c\u00e1c c\u1eeda bi\u1ec3n, m\u1ef1c n\u01b0\u1edbc khi tri\u1ec1u l\u00ean tri\u1ec1u xu\u1ed1ng s\u00e2u n\u00f4ng th\u1ebf n\u00e0o, d\u1eb7m \u0111\u01b0\u1eddng xa g\u1ea7n bao nhi\u00eau, \u0111\u1ec1u ch\u00e9p c\u1ea3. (L\u00e0m hai quy\u1ec3n, h\u1ee3p 4 dinh 15 tr\u1ea5n; c\u1eeda bi\u1ec3n 143 ch\u1ed7, l\u1ea5y 540 tr\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 m\u1ed9t d\u1eb7m, th\u00e0nh s\u1ed1 h\u01a1n 5.902 d\u1eb7m).<\/p>\n\n\n\n<p>Thuy\u1ec1n s\u1ee9 n\u01b0\u1edbc Xi\u00eam sang n\u01b0\u1edbc Thanh, g\u1eb7p gi\u00f3 \u0111\u1eadu v\u00e0o \u0110\u00e0 N\u1eb5ng. R\u1ed3i thuy\u1ec1n \u1ea5y l\u1ea1i b\u1ecb ch\u00e1y m\u1ea5t h\u1ebft c\u1ea3. Vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Vua n\u00f3i r\u1eb1ng : \u201cThuy\u1ec1n s\u1ee9 gi\u1ea3 b\u1ecb ch\u00e1y c\u0169ng nh\u01b0 thuy\u1ec1n bu\u00f4n b\u1ecb n\u1ea1n\u201d. Sai dinh th\u1ea7n Qu\u1ea3ng Nam c\u1ea5p cho g\u1ea1o l\u01b0\u01a1ng h\u01a1n 200 ph\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00ednh bi\u00ean<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ec7 nh\u1ea5t k\u00fd &#8211; Quy\u1ec3n LVI &#8211; Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u1ec1 Th\u1ebf t\u1ed5 cao ho\u00e0ng \u0111\u1ebf<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110inh s\u1eedu, Gia Long n\u0103m th\u1ee9 16 [1817], m\u00f9a thu th\u00e1ng 7, ng\u00e0y m\u1ed3ng 1, t\u1ebf thu h\u01b0\u1edfng. Sai Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed nhi\u1ebfp t\u1ebf \u1edf Th\u00e1i mi\u1ebfu.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Ph\u00f3 qu\u1ea3n c\u01a1 Trung th\u1ee7y Th\u1ee7y qu\u00e2n l\u00e0 Phan V\u0103n Th\u1ecd l\u00e0m Qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 Trung ti\u1ec7p, \u0111em l\u00ednh c\u01a1 \u0111i th\u00fa \u1edf Ngh\u1ec7 An.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u01b0\u1edbc Ch\u00e2n L\u1ea1p sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn ch\u1ea7u.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua b\u1ea3o b\u1ed9 L\u1ec5 r\u1eb1ng: \u201cn\u01b0\u1edbc Phi\u00ean h\u1eb1ng n\u0103m \u0111\u1ebfn ch\u1ea7u l\u00e0 ch\u1ee9c ph\u1eadn con t\u00f4i, kh\u00f4ng c\u00f3 nh\u01b0 s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng. Ch\u1ec9 sai c\u1ea5p cho ti\u1ec1n g\u1ea1o. Khi s\u1ee9 gi\u1ea3 v\u1ec1, vua d\u1ee5 r\u1eb1ng: \u201cTr\u1eabm s\u1eafp \u0111\u00e0o s\u00f4ng Ch\u00e2u \u0110\u1ed1c \u0111\u1ec3 th\u00f4ng t\u1edbi H\u00e0 Ti\u00ean, l\u1ee3i c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc ng\u01b0\u01a1i c\u0169ng l\u00e0 l\u1ee3i cho n\u00f4ng th\u01b0\u01a1ng. V\u1ec1 b\u1ea3o v\u1edbi ch\u00faa ng\u01b0\u01a1i n\u00ean hi\u1ec3u \u00fd \u1ea5y\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u00f3ng thuy\u1ec1n hi\u1ec7u, m\u1ed9t chi\u1ebfc thuy\u1ec1n c\u1ea5p 200 quan ti\u1ec1n. (B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh, Qu\u1ea3ng Nam , Ngh\u1ec7 An m\u1ed7i tr\u1ea5n 10 chi\u1ebfc, Qu\u1ea3ng B\u00ecnh, Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i, Ph\u00fa Y\u00ean, B\u00ecnh H\u00f2a, B\u00ecnh Thu\u1eadn \u0111\u1ec1u 5 chi\u1ebfc, B\u1eafc Th\u00e0nh 29 chi\u1ebfc).<\/p>\n\n\n\n<p>Dinh Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u00f9 b\u1ecb th\u00edch ch\u1eef \u0111\u00e0y \u0111i H\u00e0 Ti\u00ean, ch\u01b0a \u0111\u01b0a \u0111i l\u1ea1i \u0111\u1ed5i \u0111i B\u00ecnh H\u00f2a. H\u00ecnh b\u1ed9 Tham tri L\u00ea B\u00e1 Ph\u1ea9m l\u1ea1i sai th\u00edch ch\u1eef l\u1ea1i. Vi\u1ec7c \u0111\u1ebfn tai vua. Vua khi\u1ec3n tr\u00e1ch r\u1eb1ng: \u201cNg\u01b0\u01a1i l\u00e0 h\u00ecnh quan m\u00e0 kh\u00f4ng bi\u1ebft n\u00ean x\u00e9t c\u1ea9n th\u1eadn. Ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 g\u1ed7 \u0111\u00e1 sao kh\u00f4ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn s\u1ef1 \u0111au \u0111\u1edbn c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ta?\u201d. S\u1eafc cho c\u00e1c th\u00e0nh dinh tr\u1ea5n t\u1eeb nay \u00e1n x\u1eed t\u1ed9i sung qu\u00e2n v\u00e0 t\u1ed9i l\u01b0u, cu\u1ed1i n\u0103m l\u00e0m danh s\u00e1ch t\u00e2u l\u00ean \u0111\u1ee3i \u0111\u1ecbnh ch\u1ed7 \u0111\u00e0y, r\u1ed3i sau m\u1edbi th\u00edch ch\u1eef. Ph\u00e9p th\u00edch ch\u1eef th\u00ec b\u00ean t\u1ea3 th\u00edch t\u1ed9i danh, b\u00ean h\u1eefu th\u00edch ch\u1ed7 \u0111\u00e0y, ch\u1ec9 l\u1ea5y b\u1ed1n ch\u1eef l\u00e0m h\u1ea1n.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua c\u00f9ng v\u1edbi c\u00e1c b\u1ea7y t\u00f4i b\u00e0n v\u1ec1 ch\u00ednh th\u1ec3 c\u00e1c \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc, b\u1ea3o Ph\u1ea1m \u0110\u0103ng H\u01b0ng r\u1eb1ng: \u201cPh\u00e1p \u0111\u1ed9 tri\u1ec1u H\u00e1n nghi\u00eam m\u1eadt, so v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1eddi th\u1ef1c l\u00e0 nghi\u1ec7t h\u01a1n.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Ngh\u1ec7 An \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t.<\/p>\n\n\n\n<p>Cai b\u1ea1 Ph\u00fa Y\u00ean l\u00e0 Tr\u1ea7n V\u0103n \u0110\u1ea1i v\u1ec1 \u0111inh \u01b0u; l\u1ea5y Thi\u00eam s\u1ef1 Binh b\u1ed9 l\u00e0 Hu\u1ef3nh C\u00f4ng Thanh l\u00e0m Cai b\u1ea1 Ph\u00fa Y\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>Nguy\u1ec5n V\u0103n Nh\u01a1n c\u00f3 b\u1ec7nh, vua cho long di\u00ean h\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u01b0u th\u1ee7 Qu\u1ea3ng B\u00ecnh l\u00e0 Phan V\u0103n Th\u00fay v\u00e0 Cai b\u1ea1 l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Quang h\u1eb7c t\u00e2u K\u00fd l\u1ee5c Nguy\u1ec5n H\u1ef1u Nghi v\u00e9t ri\u00eang l\u01b0\u01a1ng ti\u1ec1n, nghi\u00eam th\u00fac thu\u1ebf kh\u00f3a, v\u00e0 c\u00f9ng Tri huy\u1ec7n u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u \u0111\u00e1nh b\u1ea1c. Vua n\u00f3i r\u1eb1ng: \u201cC\u1ee7a n\u01b0\u1edbc l\u00e0 quan tr\u1ecdng, l\u00fac m\u1edbi \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 l\u00e0m quan kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng ki\u1ec3m \u0111i\u1ec3m \u0111\u01b0\u1ee3c. Thu\u1ebf kh\u00f3a \u0111\u00e3 c\u00f3 tr\u00ecnh h\u1ea1n, c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ec3 cho ch\u1eadm tr\u1ec5. Dinh th\u1ea7n v\u1edbi huy\u1ec7n th\u1ea7n ch\u1ee9c ph\u1eadn c\u00f3 kh\u00e1c, nh\u01b0ng c\u0169ng \u0111\u1ec1u l\u00e0 b\u1ec1 t\u00f4i c\u1ee7a vua, c\u00f9ng nhau u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u vui ch\u01a1i, th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ed7i g\u00ec; \u0111\u00e1nh b\u1ea1c m\u00e0 m\u1edf s\u00f2ng \u0111\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c thua to th\u00ec c\u00f3 t\u1ed9i, c\u00f2n khi nh\u00e2n l\u00fac r\u1ed7i \u0111\u00e1nh ch\u01a1i l\u00e0m vui th\u00ec ph\u00e1p lu\u1eadt c\u0169ng kh\u00f4ng c\u1ea5m. Sao c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ea5y th\u1ebf m\u00e0 b\u1eaft t\u1ed9i ng\u01b0\u1eddi ta \u01b0?\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ecdn gi\u1eb7c Thanh B\u00ecnh n\u1ed5i tr\u1ed9m \u1edf Gia Vi\u1ec5n. Sai quan B\u1eafc Th\u00e0nh l\u01b0\u1ee3ng ph\u00e1t bi\u1ec1n binh c\u00f9ng v\u1edbi binh \u1edf \u0111\u1ea1o h\u1ecdp \u0111\u00e1nh d\u1eb9p y\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh ph\u1ea9m c\u1ea5p t\u1eadp \u1ea5m cho con ch\u00e1u c\u00e1c c\u00f4ng th\u1ea7n V\u1ecdng C\u00e1c l\u00e0 b\u1ea3y b\u1ef1c: 1. Khinh xa \u0111\u00f4 \u00fay, tr\u1eadt t\u00f2ng nh\u1ecb ph\u1ea9m; 2. Ki\u00eau k\u1ef5 \u0111\u00f4 \u00fay, tr\u1eadt t\u00f2ng tam ph\u1ea9m; 3. K\u1ef5 \u0111\u00f4 \u00fay, tr\u1eadt t\u00f2ng t\u1ee9 ph\u1ea9m; 4. Phi k\u1ef5 \u00fay, tr\u1eadt t\u00f2ng ng\u0169 ph\u1ea9m; 5. \u00c2n k\u1ef5 \u00fay, tr\u1eadt t\u00f2ng l\u1ee5c ph\u1ea9m; 6. Ph\u1ee5ng \u00e2n \u00fay, tr\u1eadt t\u00f2ng th\u1ea5t ph\u1ea9m; 7. Th\u1eeba \u00e2n \u00fay, tr\u1eadt t\u00f2ng b\u00e1t ph\u1ea9m. (C\u00f4ng th\u1ea7n b\u1ef1c nh\u1ea5t, con cho khinh xa \u0111\u00f4 \u00fay, ch\u00e1u cho ki\u00eau k\u1ef5 \u0111\u00f4 \u00fay, t\u1eb1ng t\u00f4n cho k\u1ef5 \u0111\u00f4 \u00fay, huy\u1ec1n t\u00f4n cho phi k\u1ef5 \u00fay, v\u00e2n t\u00f4n cho \u00e2n k\u1ef5 \u00fay, th\u1ebf t\u1eadp \u00e2n k\u1ef5 \u00fay; c\u00f4ng th\u1ea7n b\u1eadc nh\u00ec, con cho ki\u00eau k\u1ef5 \u0111\u00f4 \u00fay, ch\u00e1u cho k\u1ef5 \u0111\u00f4 \u00fay, t\u1eb1ng t\u00f4n cho phi k\u1ef5 \u00fay, huy\u1ec1n t\u00f4n cho \u00e2n k\u1ef5 \u00fay, th\u1ebf t\u1eadp \u00e2n k\u1ef5 \u00fay; c\u00f4ng th\u1ea7n b\u1eadc ba, con cho k\u1ef5 \u0111\u00f4 \u00fay, ch\u00e1u cho phi k\u1ef5 \u00fay, t\u1eb1ng t\u00f4n cho \u00e2n k\u1ef5 \u00fay, th\u1ebf t\u1eadp \u00e2n k\u1ef5 \u00fay; c\u00f4ng th\u1ea7n b\u1eadc b\u1ed1n, con cho phi k\u1ef5 \u00fay, ch\u00e1u cho \u00e2n k\u1ef5 \u00fay th\u1ebf t\u1eadp \u00e2n k\u1ef5 \u00fay; c\u00f4ng th\u1ea7n b\u1eadc n\u0103m, con cho \u00e2n k\u1ef5 \u00fay, th\u1ebf t\u1eadp \u00e2n k\u1ef5 \u00fay; c\u00f4ng th\u1ea7n b\u1eadc s\u00e1u, con cho ph\u1ee5ng \u00e2n \u00fay v\u00e0 c\u00f4ng th\u1ea7n b\u1eadc b\u1ea3y, con cho th\u1eeba \u00e2n \u00fay, \u0111\u1ec1u m\u1ed9t \u0111\u1eddi m\u00e0 th\u00f4i. T\u1eadp \u1ea5m \u0111\u1ec1u l\u1ea5y con tr\u01b0\u1edfng ch\u00e1u tr\u01b0\u1edfng, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 con tr\u01b0\u1edfng ch\u00e1u tr\u01b0\u1edfng th\u00ec l\u1ea5y ng\u00e0nh th\u1ee9 cho th\u1eeba t\u1eadp). C\u1ea5p cho l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng v\u00e0 m\u0169 \u00e1o. Ai c\u00f3 quan ch\u1ee9c ph\u1ea9m cao th\u00ec theo ph\u1ea9m, v\u1eabn \u0111eo h\u00e0m \u1ea5m \u0111\u1ec3 r\u00f5 \u00e2n \u0111i\u1ec3n. L\u1ea1i ra l\u1ec7nh c\u00e1c \u1ea5m t\u1eed tu\u1ed5i t\u1eeb 18 tr\u1edf l\u00ean, bi\u1ebft luy\u1ec7n t\u1eadp b\u1eafn cung c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a th\u00ec cho l\u1ec7 v\u00e0o n\u0103m dinh \u0111\u1ec3 sai khi\u1ebfn, \u0111\u1ee3i ch\u1ec9 ch\u1ecdn d\u00f9ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua b\u1ea3o hai b\u1ed9 L\u1ea1i L\u1ec5 r\u1eb1ng: \u201cC\u00f4ng c\u00e1c b\u1ec1 t\u00f4i d\u1eabu gi\u1ed1ng nhau, m\u00e0 vi\u1ec7c l\u00e0m th\u00ec kh\u00e1c. Nh\u01b0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Nh\u01a1n l\u01b0u tr\u1ea5n th\u00e0nh Gia \u0110\u1ecbnh, \u0111i\u1ec1u qu\u00e2n c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng khi\u1ebfn qu\u00e2n vua d\u1ea5y m\u1ea1nh, Nguy\u1ec5n Hu\u1ef3nh \u0110\u1ee9c kh\u00f4ng ch\u1ecbu h\u00e0ng gi\u1eb7c, g\u1eadp gh\u1ec1nh gian hi\u1ec3m, theo tr\u1eabm l\u00fac gian nan, c\u00f4ng cao h\u01a1n ng\u01b0\u1eddi t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng nhi\u1ec1u l\u1eafm. \u0110\u1ebfn nh\u01b0 T\u1ed1ng Vi\u1ebft Ph\u01b0\u1edbc, tuy c\u00f3 c\u00f4ng l\u1edbn, m\u00e0 hai l\u1ea7n m\u1ea5t qu\u00e2n, kh\u00f4ng ph\u1ea3i&nbsp; l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ed7i. V\u1eady t\u01b0\u1edbc \u1ea5m c\u1ee7a con Vi\u1ebft Ph\u01b0\u1edbc, kh\u00f4ng n\u00ean cho c\u00f9ng h\u00e0ng v\u1edbi c\u00e1c b\u1ec1 t\u00f4i kh\u00e1c.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh ng\u1ea1ch binh d\u00e0i h\u1ea1n \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: \u201cT\u1eeb x\u01b0a \u0111\u1ebfn nay binh c\u00f3 ng\u1ea1ch chia ban, c\u00f3 ng\u1ea1ch d\u00e0i h\u1ea1n, hai ng\u1ea1ch c\u00f9ng gi\u00fap \u0111\u1ee1 nhau \u0111\u1ec3 m\u1ea1nh ph\u00ean gi\u1eadu. Nay \u1edf th\u00e0nh v\u00e0 c\u00e1c tr\u1ea5n Phi\u00ean An, Bi\u00ean H\u00f2a, V\u0129nh Thanh, \u0110\u1ecbnh T\u01b0\u1eddng qu\u00e2n theo d\u00e0i h\u1ea1n ch\u01b0a c\u00f3 \u0111\u1ecbnh ng\u1ea1ch. V\u1eady ra l\u1ec7nh \u1edf th\u00e0nh th\u00ec ch\u1ecdn qu\u00e2n B\u1ea3o th\u00e0nh c\u0169 v\u00e0 m\u1ed9 d\u00e2n ngo\u1ea1i t\u1ecbch l\u1eadp l\u00e0m ba v\u1ec7 B\u1ea3o th\u00e0nh nh\u1ea5t, nh\u1ecb, tam m\u1ed7i v\u1ec7 10 \u0111\u1ed9i; c\u00e1c tr\u1ea5n Phi\u00ean An, Bi\u00ean H\u00f2a, V\u0129nh Thanh, \u0110\u1ecbnh T\u01b0\u1eddng, \u0111\u1ec1u m\u1ed9 l\u1eadp m\u1ed9t c\u01a1, c\u01a1 c\u00f3 10 \u0111\u1ed9i, \u0111\u1ed9i \u0111\u1ec1u l\u1ea5y 50, 60 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m h\u1ea1n; sai theo th\u00e0nh v\u00e0 tr\u1ea5n \u0111\u1ec3 gi\u1eef g\u00ecn th\u00e0nh tr\u00ec, d\u1eb9p b\u1eaft tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp. T\u1ea1p d\u1ecbch \u0111\u1ec1u mi\u1ec5n\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea1i th\u1ea5y binh n\u0103m thuy\u1ec1n B\u00ednh \u1edf c\u00e1c tr\u1ea5n, qu\u00e2n ph\u1ea7n nhi\u1ec1u thi\u1ebfu s\u1ed1, sai m\u1ed9 d\u00e2n ngo\u1ea1i t\u1ecbch v\u00e0 tr\u00edch c\u00e1c \u0111\u1ed9i b\u1ea5t m\u00e3n (1. B\u1ea5t m\u00e3n: kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi) \u1edf tr\u1ea5n d\u1ed3n b\u1ed5 m\u1ed7i thuy\u1ec1n 50 ng\u01b0\u1eddi, chia ban m\u00e0 chi l\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Mi\u1ec5n thu\u1ebf th\u00e2n v\u00e0 dao d\u1ecbch m\u1ed9t n\u0103m cho d\u00e2n xi\u00eau d\u1ea1t 14 th\u00f4n \u1ea5p \u1edf V\u0129nh Thanh, h\u1ea1 l\u1ec7nh cho tr\u1ea5n th\u1ea7n g\u1ecdi tr\u1edf v\u1ec1.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ed9 H\u1ed9 t\u00e2u n\u00f3i: \u201cN\u0103m Gia Long th\u1ee9 9 [1810] c\u00f3 l\u1ec7 \u0111\u1ecbnh ph\u00e0m ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t l\u1eadu, ph\u00e1t gi\u00e1c n\u0103m th\u00e1ng d\u1eabu nhi\u1ec1u m\u00e0 ng\u1ea1ch thu\u1ebf truy thu c\u0169ng ch\u1ec9 l\u1ea5y 3 n\u0103m l\u00e0m h\u1ea1n, so v\u1edbi \u0111i\u1ec1u lu\u1eadt ch\u00e9p \u1ea9n l\u1eadu thu\u1ebf ru\u1ed9ng th\u00ec chi\u1ebfu theo ph\u1ea7n thu\u1ebf t\u1eebng n\u0103m m\u00e0 n\u1ed9p, hai b\u00ean kh\u00f4ng ph\u00f9 h\u1ee3p nhau\u201d. Vua n\u00f3i r\u1eb1ng: \u201cLu\u1eadt nh\u01b0 th\u1ebf n\u1eb7ng qu\u00e1, c\u1ee9 theo l\u1ec7 m\u00e0 l\u00e0m\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Hi\u1ec7p tr\u1ea5n Tuy\u00ean Quang l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n C\u00f4ng \u1ed1m ph\u1ea3i ngh\u1ec9 vi\u1ec7c; l\u1ea5y Thi\u00eam s\u1ef1 Binh b\u1ed9 l\u00e0 Ph\u1ea1m Ti\u1ebfn L\u01b0\u1ee3ng l\u00e0m Hi\u1ec7p tr\u1ea5n Tuy\u00ean Quang.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 8, phong qu\u1ed1c th\u00fac qu\u1eadn c\u00f4ng T\u00f4n Th\u1ea5t Th\u0103ng l\u00e0m Ph\u01b0\u1edbc Long c\u00f4ng, ho\u00e0ng t\u1eed th\u1ee9 n\u0103m l\u00e0 \u0110\u00e0i l\u00e0m Ki\u1ebfn An c\u00f4ng, ho\u00e0ng t\u1eed th\u1ee9 s\u00e1u l\u00e0 B\u00ednh l\u00e0m \u0110\u1ecbnh Vi\u1ec5n c\u00f4ng, ho\u00e0ng t\u1eed th\u1ee9 b\u1ea3y l\u00e0 T\u1ea5n l\u00e0m Di\u00ean Kh\u00e1nh c\u00f4ng, ho\u00e0ng t\u1eed th\u1ee9 t\u00e1m l\u00e0 Ph\u1ed5 l\u00e0m \u0110i\u1ec7n B\u00e0n c\u00f4ng, ho\u00e0ng t\u1eed th\u1ee9 ch\u00edn l\u00e0 Ch\u1ea9n l\u00e0m Thi\u1ec7u H\u00f3a c\u00f4ng, ho\u00e0ng t\u1eed th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi l\u00e0 Qu\u00e2n l\u00e0m Qu\u1ea3ng Oai c\u00f4ng, ho\u00e0ng t\u1eed th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi m\u1ed9t l\u00e0 C\u1ef1 l\u00e0m Th\u01b0\u1eddng T\u00edn c\u00f4ng, ho\u00e0ng t\u00f4n K\u00ednh l\u00e0m Th\u00e1i B\u00ecnh c\u00f4ng, ho\u00e0ng t\u00f4n \u0110\u00e1n l\u00e0m \u1ee9ng H\u00f2a c\u00f4ng; cho s\u00e1ch b\u1ea1c, \u1ea5n b\u1ea1c v\u00e0 \u1ea5n quan ph\u00f2ng m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t c\u00e1i. Ra l\u1ec7nh ph\u00e0m t\u1edd bi\u1ec3u t\u1edd kh\u1ea3i \u0111\u1ec1u x\u01b0ng t\u01b0\u1edbc v\u00e0 t\u00ean. (Bi\u1ec3u t\u00e2u th\u00ec Ph\u01b0\u1edbc Long c\u00f4ng x\u01b0ng l\u00e0 Ph\u01b0\u1edbc Long c\u00f4ng th\u1ea7n M\u1ed7; c\u00e1c ho\u00e0ng t\u1eed ho\u00e0ng t\u00f4n t\u01b0\u1edbc c\u00f4ng th\u00ec x\u01b0ng M\u1ed7 c\u00f4ng th\u1ea7n M\u1ed7. Kh\u1ea3i th\u00ec x\u01b0ng M\u1ed7 c\u00f4ng \u0111\u1ec7 M\u1ed7, \u0111i\u1ec7t M\u1ed7). Gi\u1ea5y t\u1edd c\u00e1c nha \u0111\u01b0a l\u00ean th\u00ec x\u01b0ng l\u00e0 b\u1ea9m. Nh\u00e0 \u1edf th\u00ec g\u1ecdi l\u00e0 ph\u1ee7.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua d\u1ee5 b\u1ed9 L\u1ea1i r\u1eb1ng: \u201cTr\u1eabm ngh\u0129 c\u00e1c con ch\u00e1u tu\u1ed5i c\u00f2n \u00edt, m\u00e0 \u1edf t\u1ea3 h\u1eefu ch\u01b0a h\u1eb3n \u0111\u1ec1u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n, s\u1ee3 ho\u1eb7c nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c \u1ea5n \u1ea5y c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb d\u1ed7 d\u00e0nh l\u00e0m b\u1eady, n\u00ean ph\u1ea3i ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3 gi\u1eef \u1ea5n m\u1edbi kh\u1ecfi l\u1ea7m l\u1ed7i\u201d. B\u00e8n s\u1eafc cho c\u00e1c t\u01b0\u1edbc c\u00f4ng ph\u00e0m c\u00f3 t\u1edd truy\u1ec1n sai th\u00ec ph\u1ea3i xem ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 \u0111\u01b0a, ch\u1edb c\u00f3 b\u1ea1 ai c\u0169ng sai.<\/p>\n\n\n\n<p>\u1ea5m th\u1ee5 cho con Ch\u01b0\u1edfng H\u1eadu qu\u00e2n V\u00f5 T\u00e1nh l\u00e0 V\u00f5 Kh\u00e1nh l\u00e0m Khinh xa \u0110\u00f4 \u00fay, con Ch\u01b0\u1edfng Ti\u1ec1n qu\u00e2n T\u00f4n Th\u1ea5t H\u1ed9i l\u00e0 T\u00f4n Th\u1ea5t Trinh, con T\u1ed5ng tr\u1ea5n Gia \u0110\u1ecbnh Nguy\u1ec5n Hu\u1ef3nh \u0110\u1ee9c l\u00e0 Nguy\u1ec5n Hu\u1ef3nh To\u00e1n, con Ch\u01b0\u1edfng H\u1eefu qu\u00e2n Nguy\u1ec5n V\u0103n Nh\u01a1n l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n \u0110\u1ee9c, con Ch\u01b0\u1edfng T\u1ea3 qu\u00e2n L\u00ea V\u0103n Duy\u1ec7t l\u00e0 L\u00ea V\u0103n Y\u1ebfn, con Ch\u01b0\u1edfng T\u01b0\u1ee3ng qu\u00e2n Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c Xuy\u00ean l\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c Thi\u1ec7n, con \u0110\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf H\u1eadu dinh Th\u1ea7n s\u00e1ch Mai \u0110\u1ee9c Ngh\u1ecb l\u00e0 Mai \u0110\u1ee9c Nho, con \u0110\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf Th\u1ecb trung Nguy\u1ec5n V\u0103n Khi\u00eam l\u00e0 Nguy\u1ec5n Th\u01b0\u1eddng Tu\u00e2n \u0111\u1ec1u l\u00e0m Ki\u00eau k\u1ef5 \u0111\u00f4 k\u00fd, con \u0110\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf Trung dinh Th\u1ea7n s\u00e1ch T\u1ed1ng Vi\u1ebft Ph\u01b0\u1edbc l\u00e0 T\u1ed1ng Vi\u1ebft Tri l\u00e0m K\u1ef5 \u0111\u00f4 \u00fay.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho con L\u01b0u th\u1ee7 Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c Th\u1ecbnh l\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c Long l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay, ph\u1ea9m tr\u1eadt c\u0169ng nh\u01b0 v\u1ec7 \u00fay c\u00e1c qu\u00e2n.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u01b0\u1edbc Ch\u00e2n L\u1ea1p \u0111\u00f3i, xin \u0111ong th\u00f3c \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh. Ra l\u1ec7nh cho \u0111\u1ebfn c\u00e1c x\u1ee9 Long H\u1ed3, Sa \u0110\u00e9c \u0111ong 10.000 h\u1ed9c th\u00f3c.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng T\u1ea3 qu\u00e2n l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Xu\u00e2n quy\u1ec1n l\u00e3nh vi\u1ec7c b\u1ea3o h\u1ed9 Ch\u00e2n L\u1ea1p. B\u1ea3o h\u1ed9 l\u00e0 L\u01b0u Ph\u01b0\u1edbc T\u01b0\u1eddng dung t\u00fang cho thu\u1ed9c h\u1ea1 s\u00e1ch nhi\u1ec5u, l\u00e0m kh\u1ed5 d\u00e2n Phi\u00ean, vi\u1ec7c ph\u00e1t gi\u00e1c, vua n\u00f3i: \u201cPh\u01b0\u1edbc T\u01b0\u1eddng tr\u01b0\u1edbc \u1edf V\u0129nh Thanh \u0111\u00e3 l\u00e0m nhi\u1ec1u vi\u1ec7c tr\u00e1i ph\u00e9p, nay l\u1ea1i nh\u01b0 th\u1ebf, t\u1ed9i kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00f3i xi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c\u201d. T\u1ee9c th\u00ec h\u1ea1 l\u1ec7nh gi\u1ea3i \u1ea5n b\u1ea3o h\u1ed9, \u0111\u01b0a v\u1ec1 Gia \u0110\u1ecbnh x\u00e9t tr\u1ecb, l\u1ea5y Xu\u00e2n \u0111\u1ec3 thay.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00e2n Ch\u00e2n L\u1ea1p bu\u00f4n \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi mua tr\u1ed9m h\u01a1n 500 l\u1ea1ng b\u1ea1c. Th\u00e0nh th\u1ea7n xin tr\u1ecb t\u1ed9i v\u00e0 t\u1ecbch thu tang v\u1eadt. Vua cho l\u00e0 d\u00e2n nh\u1ecf n\u01b0\u1edbc Phi\u00ean, kh\u00f4ng n\u1ee1 b\u1eaft t\u1ed9i, sai tha m\u00e0 tr\u1ea3 l\u1ea1i tang v\u1eadt.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh th\u00eam \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 \u1ea9n l\u1eadu \u0111inh m\u00e0 khai gian l\u00e0 tr\u1ed1n hay ch\u1ebft. (Ph\u00e0m \u1ea9n l\u1eadu m\u1ed9t \u0111inh c\u00f3 gia s\u1ea3n, th\u01b0\u1edfng cho ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1 c\u00e1o 10 quan ti\u1ec1n, \u0111inh kh\u00f4ng c\u00f3 gia s\u1ea3n th\u00ec th\u01b0\u1edfng m\u1ed9t n\u1eeda; t\u1ed1 c\u00e1o 10 ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 \u0111\u00fang c\u00f3 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi th\u00ec kh\u00f4ng th\u01b0\u1edfng, v\u00e0 c\u0169ng kh\u00f4ng b\u1eaft t\u1ed9i; 2 \u0111inh tr\u1edf l\u00ean th\u00ec chi\u1ebfu theo s\u1ed1 m\u00e0 th\u01b0\u1edfng; duy t\u1ed1 c\u00e1o kh\u00f4ng th\u1ef1c th\u00ec b\u1ecb ph\u1ea3n t\u1ecda. L\u1ea1i nh\u01b0 t\u1ed1 c\u00e1o c\u00f3 1, 2 \u0111inh, m\u00e0 x\u00e9t ra 3, 4 \u0111inh tr\u1edf l\u00ean, c\u0169ng chi\u1ebfu theo s\u1ed1 m\u00e0 th\u01b0\u1edfng th\u00eam. Ti\u1ec1n th\u01b0\u1edfng th\u00ec thu \u1edf l\u00fd tr\u01b0\u1edfng v\u00e0 thu \u1edf ng\u01b0\u1eddi \u0111inh l\u1eadu m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t n\u1eeda. Ng\u01b0\u1eddi \u0111inh l\u1eadu bi\u1ebft t\u00ecnh th\u00ec \u0111\u00e1nh 80 tr\u01b0\u1ee3ng; kh\u00f4ng bi\u1ebft th\u00ec kh\u00f4ng b\u1eaft t\u1ed9i, ti\u1ec1n th\u01b0\u1edfng ch\u1ec9 thu \u1edf x\u00e3 tr\u01b0\u1edfng. N\u1ebfu x\u00e3 tr\u01b0\u1edfng thu ri\u00eang ti\u1ec1n thu\u1ebf th\u00e2n l\u00e0m c\u1ee7a m\u00ecnh th\u00ec t\u00ednh ti\u1ec1n tang kh\u00e9p v\u00e0o t\u1ed9i u\u1ed5ng ph\u00e1p lu\u1eadt m\u00e0 x\u1eed n\u1eb7ng, truy thu ti\u1ec1n tang sung v\u00e0o nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc. \u0110\u1ebfn nh\u01b0 x\u00e9t ngh\u0129 t\u1ed9i \u1ea9n l\u1eadu th\u00ec nh\u1ea5t thi\u1ebft y theo lu\u1eadt m\u1edbi. C\u00f2n c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u1edf trong s\u1ed5 m\u00e0 x\u00e3 tr\u01b0\u1edfng khai gian l\u00e0 tr\u1ed1n, 1 \u0111inh th\u00ec \u0111\u00e1nh 70 tr\u01b0\u1ee3ng, c\u1ee9 m\u1ed7i 1 \u0111inh n\u1eefa th\u00ec th\u00eam m\u1ed9t b\u1eadc; 4 \u0111inh th\u00ec x\u1eed m\u00e3n tr\u01b0\u1ee3ng; 5 \u0111inh th\u00ec x\u1eed 60 tr\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ed3 1 n\u0103m, c\u1ee9 3 \u0111inh th\u00ec th\u00eam 1 b\u1eadc; 17 \u0111inh th\u00ec m\u00e3n \u0111\u1ed3; 20 \u0111inh th\u00ec x\u1eed l\u01b0u, c\u1ee9 5 \u0111inh th\u00ec th\u00eam 1 b\u1eadc, ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn m\u00e3n l\u01b0u l\u00e0 c\u00f9ng. T\u1ed1 c\u00e1o \u0111\u00fang th\u1ef1c th\u00ec m\u1ed7i m\u1ed9t \u0111inh th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n 10 quan; 10 ph\u1ea7n \u0111\u00fang m\u1ed9t ph\u1ea7n, th\u00ec kh\u00f4ng th\u01b0\u1edfng, c\u0169ng kh\u00f4ng b\u1eaft; 10 ph\u1ea7n \u0111\u00fang 2 ph\u1ea7n, th\u00ec x\u00e9t theo s\u1ed1 m\u00e0 th\u01b0\u1edfng; t\u1ed1 c\u00e1o kh\u00f4ng th\u1ef1c th\u00ec b\u1ecb ph\u1ea3n t\u1ecda. Ng\u01b0\u1eddi c\u00f2n s\u1ed1ng, c\u00f3 s\u1ed5, m\u00e0 x\u00e3 tr\u01b0\u1edfng khai gian l\u00e0 ch\u1ebft, 1 \u0111inh th\u00ec x\u1eed m\u00e3n \u0111\u1ed3; 2 \u0111inh th\u00ec x\u1eed l\u01b0u, b\u1eaft \u0111\u1ed3 \u1edf trong t\u1ed5ng 4 n\u0103m, 3 \u0111inh l\u01b0u 2.000 d\u1eb7m, 4 \u0111inh l\u01b0u 2.500 d\u1eb7m, 5 \u0111inh th\u00ec m\u00e3n l\u01b0u, c\u1ee9 2 \u0111inh th\u00ec th\u00eam 1 b\u1ef1c t\u1ed9i; \u0111\u1ebfn 7 \u0111inh th\u00ec x\u1eed gi\u1ea3o giam h\u1eadu, 9 \u0111inh th\u00ec x\u1eed tr\u1ea3m giam h\u1eadu, c\u1ee9 3 \u0111inh th\u00ec th\u00eam 1 b\u1ef1c t\u1ed9i; \u0111\u1ebfn 12 \u0111inh th\u00ec gi\u1ea3o quy\u1ebft, 15 \u0111inh th\u00ec tr\u1ea3m quy\u1ebft. T\u1ed1 c\u00e1o \u0111\u00fang th\u1ef1c, c\u1ee9 m\u1ed7i \u0111inh th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n 15 quan; t\u1ed1 c\u00e1o kh\u00f4ng th\u1ef1c th\u00ec b\u1ecb ph\u1ea3n t\u1ecda. \u0110\u1ebfn nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi \u0111inh m\u00e0 x\u00e3 tr\u01b0\u1edfng khai gian l\u00e0 tr\u1ed1n, bi\u1ebft t\u00ecnh th\u00ec \u0111\u00e1nh 90 tr\u01b0\u1ee3ng; ng\u01b0\u1eddi \u0111inh m\u00e0 x\u00e3 tr\u01b0\u1edfng khai gian l\u00e0 ch\u1ebft, \u0111\u1ed3ng t\u00ecnh th\u00ec \u0111\u00e1nh 100 tr\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ed3 3 n\u0103m, kh\u00f4ng bi\u1ebft t\u00ecnh m\u00e0 \u0111\u1ed3ng t\u00ecnh th\u00ec kh\u00f4ng ph\u1ea3i t\u1ed9i. Ngo\u00e0i ra theo nh\u01b0 l\u1ec7 tr\u01b0\u1edbc). X\u00e3 tr\u01b0\u1edfng \u1ea9n l\u1eadu, khai gian, v\u00e0 d\u00e2n x\u00e3 bi\u1ebft t\u00ecnh, \u0111\u1ed3ng t\u00ecnh, h\u1ea1n trong m\u1ed9t th\u00e1ng th\u00fa t\u1ed9i th\u00ec mi\u1ec5n t\u1ed9i. L\u00e0m tr\u00e1i th\u00ec tr\u1ecb t\u1ed9i nh\u01b0 lu\u1eadt.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea1i cho \u0110\u00e0o V\u0103n Th\u00e0nh l\u00e0m Qu\u1ea3n \u0111\u1ea1o Thanh B\u00ecnh. Th\u00e0nh v\u1ec1 \u0111inh \u01b0u, h\u1ebft h\u1ea1n \u0111\u1ebfn Kinh n\u00ean l\u1ea1i d\u00f9ng, qu\u1ea3n \u0111\u1ea1o \u0110\u1ed7 V\u0103n Tr\u00e0 v\u1eabn gi\u1eef ch\u1ee9c V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Minh v\u00f5, \u0111em v\u1ec7 binh \u0111i th\u00fa \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p>Cai \u0111\u1ed9i N\u1ed9i h\u1ea7u l\u00e0 T\u00f4n Th\u1ea5t Tri\u1ec1u thi\u1ec7n ti\u1ec7n l\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed9i T\u01b0 ph\u1ee5ng b\u1ed5 v\u00e0o \u0111\u1ed9i N\u1ed9i h\u1ea7u. Vua n\u00f3i r\u1eb1ng: \u201c\u0110\u1ed9i T\u01b0 ph\u1ee5ng \u0111\u1ec1u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi T\u00f4n th\u1ea5t gi\u1eef \u0111\u1ed3 th\u1edd c\u00e1c mi\u1ebfu, Tri\u1ec1u sao \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ec7n ti\u1ec7n b\u1ed5 sang \u0111\u1ed9i kh\u00e1c?\u201d. B\u00e8n c\u1ea5t ch\u1ee9c c\u1ee7a Tri\u1ec1u.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 9, H\u1eefu tham tri H\u00ecnh b\u1ed9 l\u00e0 Nguy\u1ec5n Ho\u00e0i Qu\u1ef3nh ch\u1ebft; cho hai c\u00e2y g\u1ea5m T\u1ed1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua d\u1ee5 ba b\u1ed9 L\u1ea1i H\u1ed9 Binh r\u1eb1ng: \u201cBinh ch\u1ebf c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, nh\u00e2n vi\u00ean c\u00e1c qu\u00e2n dinh \u0111\u00e3 c\u00f3 s\u1ed1 nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh. L\u00fac m\u1edbi d\u1ed3n b\u1ed5, c\u00f3 nh\u1eefng vi\u00ean th\u1eeba \u0111\u1ec1u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u0169 \u0111\u1ec3 d\u00e0nh d\u00f9ng sau, t\u1eeb nay c\u00f3 khuy\u1ebft th\u00ec n\u00ean ch\u1ecdn m\u00e0 b\u1ed5 tr\u01b0\u1edbc, ch\u1edb n\u00ean cho ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi chen v\u00e0o. B\u1ecdn c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i, ch\u1ee9c th\u1ee7 quan h\u1ec7 v\u1edbi nhau, ph\u1ea3i x\u00e9t k\u1ef9 \u0111\u1ea5y\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Thi\u00eam s\u1ef1 L\u1ec5 b\u1ed9 l\u00e0 Ng\u00f4 V\u0103n Duy\u1ec7t v\u00e0 H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n Tr\u01b0\u01a1ng Quang H\u1ea3i sung Ch\u00e1nh ph\u00f3 s\u1ee9 sang n\u01b0\u1edbc Xi\u00eam. N\u01b0\u1edbc Xi\u00eam c\u00f3 tang vua th\u1ee9 hai, sai b\u1ea7y t\u00f4i l\u00e0 b\u1ecdn Long A N\u00f4 L\u1ea1c Phu Th\u00edch \u0111\u1ebfn b\u00e1o. Vua b\u00e8n sai b\u1ecdn Duy\u1ec7t sang t\u1eb7ng ph\u00fang. (T\u1eb7ng Ph\u1eadt v\u01b0\u01a1ng l\u1ee5a tr\u1eafng, the tr\u1eafng, v\u1ea3i nh\u1ecf tr\u1eafng m\u1ed7i th\u1ee9 300 t\u1ea5m; ph\u00fang vua th\u1ee9 hai 300 c\u00e2n s\u00e1p ong, 100 t\u1ea5m v\u1ea3i tr\u1eafng, \u0111\u01b0\u1eddng ph\u1ed5i, \u0111\u01b0\u1eddng ph\u00e8n \u0111\u1ec1u 300 c\u00e2n, 2.000 c\u00e2n \u0111\u01b0\u1eddng c\u00e1t). Khi tr\u1edf v\u1ec1, n\u01b0\u1edbc Xi\u00eam \u0111\u01b0a th\u01b0 t\u1ea1 \u01a1n, g\u1eedi ph\u1ea9m v\u1eadt \u0111\u1ec3 ti\u1ebfn.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ed1ng qu\u1ea3n \u0111\u1ed3n Uy Vi\u1ec5n l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n T\u1ed3n cho r\u1eb1ng c\u00e1c \u0111\u1ed9i tinh binh s\u1edf thu\u1ed9c hi\u1ec7n c\u00f3 h\u01a1n 300 ng\u01b0\u1eddi, sai ph\u00e1i kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, xin cho con l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u1ecb m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi l\u1eadp ba \u0111\u1ed9i Uy Vi\u1ec5n nh\u1ea5t, nh\u1ecb, tam, r\u1ed3i m\u1ed9 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n 100 ng\u01b0\u1eddi, sai b\u1ed5 v\u00e0o c\u00e1c \u0111\u1ed9i tinh binh, l\u1ea1i xin m\u1ed9 th\u00eam \u0111\u1ee7 1 c\u01a1 tinh binh, c\u01a1 c\u00f3 10 \u0111\u1ed9i, \u0111\u1ed9i c\u00f3 50 ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00f9a \u0111\u00f4ng, th\u00e1ng 10, ng\u00e0y m\u1ed3ng 1 T\u00e2n m\u00f9i, c\u00f3 nh\u1eadt th\u1ef1c.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y Gi\u00e1p tu\u1ea5t, t\u1ebf \u0111\u00f4ng h\u01b0\u1edfng. Sai Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed nhi\u1ebfp t\u1ebf \u1edf Th\u00e1i mi\u1ebfu.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ea3 bi\u1ec1n binh Thanh Ngh\u1ec7, B\u1eafc Th\u00e0nh, Thanh B\u00ecnh \u0111\u00e3 \u1ee9ng tri\u1ec7u v\u00e0o Kinh cho tr\u1edf v\u1ec1 ng\u0169.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ecf thu\u1ebf d\u1ea7u bi\u1ec7t n\u1ea1p cho x\u00e3 Ng\u1ea3i L\u0103ng (thu\u1ed9c huy\u1ec7n La S\u01a1n) tr\u1ea5n Ngh\u1ec7 An, k\u00e9n d\u00e2n l\u00e0m l\u00ednh.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u1eafc t\u1eeb nay h\u1ed3 s\u01a1 c\u00e1c \u00e1n \u0111\u00ecnh th\u1ea7n x\u00e9t b\u00e0n c\u00e1c t\u1ed9i t\u1eeb \u0111\u1ed3 l\u01b0u tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u kh\u1ea3i l\u00ean cho Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed x\u00e9t \u0111o\u00e1n. V\u1ec1 \u00e1n n\u1eb7ng m\u1edbi \u0111\u1ee3i t\u00e2u xin quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh.<\/p>\n\n\n\n<p>Tri\u1ec7u T\u1ea3 tham tri H\u1ed9 b\u1ed9 l\u00e3nh H\u1ed9 t\u00e0o B\u1eafc Th\u00e0nh l\u00e0 Nguy\u1ec5n H\u1eefu Th\u1eadn v\u1ec1 Kinh. Sai H\u1eefu tham tri H\u1ed9 b\u1ed9 l\u00e3nh Hi\u1ec7p tr\u1ea5n Ngh\u1ec7 An l\u00e0 Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng V\u00e2n thay l\u00e3nh H\u1ed9 t\u00e0o; l\u1ea5y Hi\u1ec7p tr\u1ea5n Kinh B\u1eafc l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n L\u1ec5 l\u00e0m Hi\u1ec7p tr\u1ea5n Ngh\u1ec7 An, Thi\u00eam s\u1ef1 H\u00ecnh b\u1ed9 l\u00e0 Ph\u00f9ng Huy Gi\u1ea3ng l\u00e0m Hi\u1ec7p tr\u1ea5n Kinh B\u1eafc.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y H\u1eefu tham tri Binh b\u1ed9 l\u00e3nh Hi\u1ec7p tr\u1ea5n Thanh Hoa l\u00e0 V\u00f5 \u0110\u1ee9c Th\u00f4ng l\u00e0m H\u1eefu tham tri H\u00ecnh b\u1ed9 l\u00e3nh H\u00ecnh t\u00e0o B\u1eafc Th\u00e0nh, Thi\u00eam s\u1ef1 Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n Th\u1ee5c l\u00e0m H\u1eefu tham tri Binh b\u1ed9 l\u00e3nh Hi\u1ec7p tr\u1ea5n Thanh Hoa.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Tri ph\u1ee7 L\u00fd Nh\u01a1n l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Y l\u00e0m Thi\u00eam s\u1ef1 Binh b\u1ed9, sung bi\u1ec7n Binh t\u00e0o B\u1eafc Th\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Thi\u00eam s\u1ef1 Binh b\u1ed9 l\u00e0 L\u00ea Hy l\u00e0m Cai b\u1ea1 V\u0129nh Thanh. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00ecnh th\u1ea7n c\u1eed K\u00fd l\u1ee5c Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n H\u01b0ng \u0111\u1ec3 b\u1ed5. Vua n\u00f3i r\u1eb1ng: \u201cH\u01b0ng tu\u1ed5i c\u00f2n \u00edt, huy\u1ebft kh\u00ed \u0111\u01b0\u01a1ng h\u0103ng, n\u00ean \u0111\u1ec3 \u1edf kinh k\u1ef3 \u0111\u1ec3 ch\u1ea1y h\u1ea7u t\u1ea3 h\u1eefu, nh\u00e2n \u0111\u1ea5y m\u00e0 d\u1ea1y b\u1ea3o \u0111\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i kh\u00ed ch\u1ea5t, kh\u00f4ng n\u00ean sai \u0111i n\u01a1i bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng xa x\u00f4i\u201d. B\u00e8n b\u1ed5 Hy \u0111i.<\/p>\n\n\n\n<p>Tham hi\u1ec7p S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 \u0110\u00e0o Xu\u00e2n Th\u1ef1 nh\u0169ng l\u1ea1m, ph\u1ea3i t\u1ed9i \u0111\u1ed3; l\u1ea5y Tri ph\u1ee7 Ki\u1ebfn X\u01b0\u01a1ng l\u00e0 \u0110\u1eb7ng H\u1eefu Th\u1eadn l\u00e0m Hi\u1ec7p tr\u1ea5n S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Hu\u1ef3nh C\u00f4ng L\u00fd v\u00e0 T\u00f4n Th\u1ea5t B\u00ednh m\u1ed9 d\u00e2n ngo\u1ea1i t\u1ecbch sung b\u1ed5 v\u00e0o v\u1ec7 N\u1ed9i h\u1ea7u v\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ed9i T\u00fac tr\u1ef1c.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua th\u1ea5y hai huy\u1ec7n \u0110\u00f4ng Th\u00e0nh, Qu\u1ef3nh L\u01b0u tr\u1ea5n Ngh\u1ec7 An r\u1eebng r\u1eadm li\u1ec1n nhau b\u1ecdn gi\u1eb7c th\u01b0\u1eddng l\u1ea9n l\u00fat \u1edf \u0111\u1ea5y, sai tr\u1ea5n th\u1ea7n t\u00f9y \u0111\u1ea5t \u0111\u1eb7t \u0111\u1ed3n, \u0111\u00f3ng qu\u00e2n ph\u00f2ng gi\u1eef nghi\u00eam ng\u1eb7t.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea1i th\u1ea5y b\u1ea3o L\u00e3nh Th\u1ee7y [N\u01b0\u1edbc l\u1ea1nh] n\u00fai khe lam ch\u01b0\u1edbng, l\u00ednh th\u00fa kh\u00f4ng th\u1ec3 \u1edf l\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c, sai \u0111\u1eb7t th\u00eam qu\u00e2n \u1edf b\u1ea3o Ho\u00e0ng Mai (tr\u01b0\u1edbc 30 ng\u01b0\u1eddi, th\u00eam l\u00ean 60 ng\u01b0\u1eddi) m\u00e0 chia l\u00e0m ba ph\u1ea7n, l\u1ea5y m\u1ed9t ph\u1ea7n gi\u1eef L\u00e3nh Th\u1ee7y, 3 ng\u00e0y m\u1ed9t l\u1ea7n \u0111\u1ed5i.<\/p>\n\n\n\n<p>Gi\u1eb7c bi\u1ec3n Ch\u00e0 V\u00e0 th\u01b0\u1eddng n\u01b0\u01a1ng t\u1ef1a c\u00e1c c\u00f9 lao thu\u1ed9c H\u00e0 Ti\u00ean \u0111\u1ec3 \u0111\u00f3n c\u01b0\u1edbp thuy\u1ec1n bu\u00f4n. Tr\u1ea5n th\u1ea7n ph\u00e1t binh tu\u1ea7n x\u00e9t, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1ea5t nhi\u1ec1u. Sai \u0111\u00f3ng g\u00f4ng t\u01b0\u1edbng gi\u1eb7c \u0111\u01b0a v\u1ec1 Kinh \u0111\u1ec3 gi\u1ebft.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 11, sai H\u1eefu tham tri L\u1ea1i b\u1ed9 l\u00e0 Tr\u1ea7n V\u0103n Tu\u00e2n l\u00e3nh H\u00ecnh t\u00e0o th\u00e0nh Gia \u0110\u1ecbnh; l\u1ea5y K\u00fd l\u1ee5c Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb l\u00e0 Nguy\u1ec5n Duy H\u00f2a l\u00e0m H\u1eefu tham tri H\u00ecnh b\u1ed9, Thi\u00eam s\u1ef1 Binh b\u1ed9 l\u00e0 Ho\u00e0ng Kim Ho\u00e1n l\u00e0m K\u00fd l\u1ee5c Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb, Thi\u00eam s\u1ef1 L\u1ec5 b\u1ed9 l\u00e0 L\u00ea V\u0103n \u0110\u1ed3 l\u00e0m Cai b\u1ea1 Phi\u00ean An. B\u1ecdn Tu\u00e2n b\u1ec7 t\u1eeb. Vua d\u1ee5 r\u1eb1ng: \u201cTr\u1ea7n V\u0103n Tu\u00e2n t\u00e0i x\u1ee9ng v\u1edbi ch\u1ee9c, tr\u1eabm \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ch\u1ecdn sai \u0111i, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 xa ra \u0111\u00e2u. Tr\u01b0\u1edbc tuy b\u00e0n vi\u1ec7c kh\u00f4ng \u0111\u00fang, tr\u1eabm c\u0169ng dung cho, ch\u1edb \u0111\u1ec3 \u00fd th\u1eafc m\u1eafc v\u1ec1 vi\u1ec7c \u1ea5y. Nguy\u1ec5n Duy H\u00f2a th\u00ec \u0111\u00e0n h\u1eb7c Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00e0nh, c\u00f3 kh\u00ed ph\u00e1ch c\u1ee9ng r\u1eafn, ng\u1edd \u0111\u00e2u qua c\u1eeda khuy\u1ebft l\u1ea1i kh\u00f4ng xu\u1ed1ng c\u00e1ng \u0111\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi ch\u00ea tr\u00e1ch, sao tr\u01b0\u1edbc sau l\u1ea1i nh\u01b0 hai th\u1ee9 ng\u01b0\u1eddi th\u1ebf? T\u1eeb nay v\u1ec1 sau l\u1eddi n\u00f3i vi\u1ec7c l\u00e0m n\u00ean c\u1ea9n th\u1eadn. L\u00ea V\u0103n \u0110\u1ed3 \u0111i \u0111\u1ee9ng nghi\u00eam tr\u1ecdng, n\u00f3i n\u0103ng ch\u1ea5t ph\u00e1c, tr\u1eabm y\u00eau t\u00ednh c\u1ea9n th\u1eadn n\u00ean c\u1ea5t d\u00f9ng, n\u00ean ngh\u0129 theo ph\u00e9p c\u00f4ng l\u00e0m vi\u1ec7c th\u1eb3ng, cho v\u1eeba l\u00f2ng tr\u1eabm. Ho\u00e0ng Kim Ho\u00e1n l\u00e0 do tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u00f4ng c\u1eed, ph\u1ea3i k\u00ednh c\u1ea9n ch\u1edb \u0111\u1ec3 ph\u1ee5 l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 c\u1eed \u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea1i sai Tr\u1ea7n V\u0103n Tu\u00e2n \u0111\u1ebfn Gia \u0110\u1ecbnh m\u1ed9 th\u00eam d\u00e2n ngo\u1ea1i t\u1ecbch l\u00e0m b\u1ed1n v\u1ec7 B\u1ea3o Th\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u00e9t s\u00f4ng Tam Kh\u00ea [Ba R\u1ea1ch, nay l\u00e0 Ba B\u1ea7n, thu\u1ed9c x\u00e3 V\u0129nh Tr\u1ea1ch, huy\u1ec7n Tho\u1ea1i S\u01a1n.], s\u00f4ng c\u00e1ch tr\u1ea5n l\u1ef5 V\u0129nh Thanh 214 d\u1eb7m. (Ph\u00eda t\u00e2y 4 d\u1eb7m r\u01b0\u1ee1i, \u0111\u1ebfn ng\u00e3 ba h\u1ee3p v\u1edbi s\u00f4ng C\u1ea7n \u0110\u0103ng, ph\u00eda t\u00e2y nam 59 d\u1eb7m \u0111\u1ebfn c\u1eeda s\u00f4ng L\u1ea1c D\u1ee5c, t\u1eeb \u0111\u1ea5y v\u1ec1 nam 57 d\u1eb7m r\u01b0\u1ee1i \u0111\u1ebfn Song Kh\u00ea). Vua th\u1ea5y \u0111\u1ea5t \u1ea5y g\u1ea7n Ch\u00e2n L\u1ea1p, m\u00eanh m\u00f4ng l\u1ea7y r\u1eadm, \u0111\u01b0\u1eddng s\u00f4ng \u0111i qua Ki\u00ean Giang b\u1ecb b\u00f9n c\u1ecf \u1ee7ng t\u1eafc, thuy\u1ec1n b\u00e8 kh\u00f4ng \u0111i \u0111\u01b0\u1ee3c, b\u00e8n sai Tr\u1ea5n th\u1ee7 Nguy\u1ec5n V\u0103n Tho\u1ea1i s\u1eeda sang \u0111\u01b0\u1eddng s\u00f4ng, \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng d\u00e2n H\u00e1n [Vi\u1ec7t] d\u00e2n Di [Mi\u00ean] 1.500 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3 v\u00e9t, nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc c\u1ea5p cho ti\u1ec1n g\u1ea1o, khi\u1ebfn nh\u00e2n l\u1ed1i c\u0169 m\u00e0 \u0111\u00e0o s\u00e2u r\u1ed9ng th\u00eam. H\u01a1n m\u1ed9t th\u00e1ng s\u00f4ng v\u00e9t xong (ngang h\u01a1n 10 tr\u01b0\u1ee3ng, s\u00e2u 18 th\u01b0\u1edbc), d\u00e2n H\u00e1n, d\u00e2n Di \u0111\u1ec1u l\u1ee3i c\u1ea3. Vua khen c\u00f4ng c\u1ee7a Tho\u1ea1i, \u0111\u1eb7t t\u00ean s\u00f4ng l\u00e0 Tho\u1ea1i H\u00e0. \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng s\u00f4ng c\u00f3 n\u00fai L\u1ea1p S\u01a1n [n\u00fai S\u1eadp], c\u0169ng \u0111\u1eb7t t\u00ean Tho\u1ea1i S\u01a1n, c\u1ea5m d\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1eb7t c\u00e2y c\u1ed1i.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1eeb Ngh\u1ec7 An ra B\u1eafc, l\u00faa v\u1ee5 m\u00f9a thu ho\u1ea1ch k\u00e9m. Gi\u1ea3m thu\u1ebf m\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m nay, Ngh\u1ec7 An gi\u1ea3m 1 ph\u1ea7n 10, Thanh Hoa, Thanh B\u00ecnh, 3 ph\u1ea7n 10, B\u1eafc Th\u00e0nh 5 ph\u1ea7n 10.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00ednh bi\u00ean<\/p>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\"><a>\u0110\u1ec7 nh\u1ea5t k\u1ef7 &#8211; Quy\u1ec3n LVI &#8211; Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u1ec1&nbsp; Th\u1ebf t\u1ed5 cao ho\u00e0ng \u0111\u1ebf<\/a><\/h1>\n\n\n\n<p>L\u1ea1i thu thu\u1ebf s\u00e2n chim \u1edf Ki\u00ean Giang tr\u1ea5n H\u00e0 Ti\u00ean. S\u00e2n chim \u1edf hai th\u00f4n \u0110\u00f4ng An v\u00e0 V\u0129nh H\u00f2a thu\u1ed9c Ki\u00ean Giang, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 b\u00e3i thu\u1ebf m\u00e0 thu l\u00f4ng v\u00e0 qu\u1ea1t. \u0110\u1ebfn nay nh\u1eefng l\u00e0ng b\u00ean c\u1ea1nh vi\u1ec7n l\u1ebd l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 thu\u1ebf, tranh chia l\u1ea5y l\u1ee3i. D\u00e2n hai th\u00f4n \u1ea5y xin m\u1ed7i n\u0103m n\u1ed9p ti\u1ec1n thu\u1ebf 500 quan, c\u00f2n l\u00f4ng qu\u1ea1t n\u1ed9p nh\u01b0 l\u1ec7. Th\u00e0nh th\u1ea7n Gia \u0110\u1ecbnh t\u00e2u l\u00ean. Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>Chu\u1ea9n \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng m\u1ed3 m\u1ea3 c\u1ee7a d\u00e2n gian, h\u1ea1n t\u1ea3 h\u1eefu c\u00e1ch nhau \u0111\u1ec1u 7 th\u01b0\u1edbc 5 t\u1ea5c, tr\u01b0\u1edbc sau c\u00e1ch nhau \u0111\u1ec1u 9 th\u01b0\u1edbc.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u01b0u th\u1ee7 Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c l\u00e0 Nguy\u1ec5n Huy tu\u1ed5i gi\u00e0 v\u1ec1 h\u01b0u tr\u00ed. L\u1ea5y Ph\u00f3 th\u1ed1ng ch\u1ebf Trung dinh qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n So\u1ea1n l\u00e3nh L\u01b0u th\u1ee7 Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh l\u1ec7 xin ngh\u1ec9 cho quan vi\u00ean v\u0103n v\u00f5 c\u00f3 tang \u00f4ng b\u00e0. (Ph\u00e0m ch\u00e1u \u0111\u00edch t\u00f4n th\u1eeba tr\u1ecdng th\u00ec nh\u1ea5t ph\u1ea9m 9 th\u00e1ng, nh\u1ecb ph\u1ea9m 6 th\u00e1ng, tam ph\u1ea9m 4 th\u00e1ng, t\u1ee9 ph\u1ea9m 2 th\u00e1ng, ng\u0169 ph\u1ea9m 1 th\u00e1ng. Duy quan th\u1ed1ng qu\u1ea3n c\u00e1c qu\u00e2n Th\u1ecb trung, Th\u1ecb n\u1ed9i, Th\u1ea7n s\u00e1ch, ch\u1ee9c v\u1ee5 l\u00e0 h\u1ed9 v\u1ec7, kh\u00f4ng th\u1ec3 ngh\u1ec9 l\u00e2u, th\u00ec nh\u1ea5t ph\u1ea9m 4 th\u00e1ng, nh\u1ecb ph\u1ea9m ; tam ph\u1ea9m 2 th\u00e1ng, t\u1ee9 ph\u1ea9m, ng\u0169 ph\u1ea9m 1 th\u00e1ng).<\/p>\n\n\n\n<p>Sai th\u00e0nh th\u1ea7n Gia \u0110\u1ecbnh bi\u00ean binh c\u00e1c \u0111\u1ed9i Trung ngh\u0129a, Trung th\u1eafng, Trung thu\u1eadn c\u1ee7a Trung qu\u00e2n, qu\u00ea \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh (557 ng\u01b0\u1eddi) l\u00e0m 11 \u0111\u1ed9i v\u1ec7 Gia V\u00f5, theo th\u00e0nh sai khi\u1ebfn. C\u00f2n qu\u00ea t\u1eeb B\u00ecnh &#8211; Thu\u1eadn tr\u1edf ra (60 ng\u01b0\u1eddi th\u00ec cho v\u1ec1 d\u00e2n.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u00fd l\u1ee5c Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n H\u01b0ng v\u1ec1 \u0111inh \u01b0u ; l\u1ea5y Thi\u00eam s\u1ef1 L\u1ec5 b\u1ed9 l\u00e0 L\u00ea \u0110\u1ed3ng L\u00fd l\u00e0m K\u00fd l\u1ee5c Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c.<\/p>\n\n\n\n<p>Tri\u1ec7u Hi\u1ec7p tr\u1ea5n L\u1ea1ng S\u01a1n l\u00e0 Ng\u00f4 V\u1ecb v\u1ec1 Kinh ; l\u1ea5y Thi\u00eam s\u1ef1 H\u00ecnh b\u1ed9 l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng C\u00f4ng V\u1ef9 l\u00e0m Hi\u1ec7p tr\u1ea5n L\u1ea1ng S\u01a1n.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u01b0u th\u1ee7 Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb l\u00e0 Phan T\u1ea5n Qu\u00fd, tr\u01b0\u1edbc tr\u1ea5n th\u1ee7 B\u00ecnh Thu\u1eadn, ri\u00eang cho ng\u01b0\u1eddi nh\u00e0 l\u00e0m th\u1ee7 ng\u1ef1, l\u1ea5y c\u1ee7a d\u00e2n, tham tang \u0111\u1ebfn h\u01a1n 500 quan.&nbsp; \u0110\u1ebfn nay vi\u1ec7c ph\u00e1t, b\u1ecb t\u1ed9i gi\u1ea3o giam h\u1eadu.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 ch\u00e1nh th\u1ed1ng H\u1eefu \u0111\u1ed3n Trung qu\u00e2n l\u00e0 B\u00f9i V\u0103n Th\u00e1i l\u00e3nh L\u01b0u th\u1ee7 Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00e0u c\u1ee7a Ph\u00fa L\u00e3ng Sa [Ph\u00e1p] \u0111\u1eadu \u1edf \u0110\u00e0 N\u1eb5ng, \u0111\u01b0a th\u01b0 cho Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u1eafng n\u00f3i vua n\u01b0\u1edbc \u1ea5y l\u1ea5y l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u01b0\u1edbc, sai treo c\u1edd \u1edf thuy\u1ec1n \u0111i \u0111\u1ebfn c\u00e1c c\u1eeda bi\u1ec3n \u0111\u1ec3 c\u00e1c n\u01b0\u1edbc l\u00e1ng gi\u1ec1ng bi\u1ebft, xin d\u00e2ng s\u1ea3n v\u1eadt \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1ebfn Kinh chi\u00eam y\u1ebft.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua l\u1ea5y c\u1edb kh\u00f4ng c\u00f3 qu\u1ed1c th\u01b0 m\u00e0 kh\u01b0\u1edbc t\u1eeb. Sai Dinh th\u1ea7n Qu\u1ea3ng Nam kho\u1ea3n \u0111\u00e3i h\u1eadu, r\u1ed3i b\u1ea3o \u0111i. L\u1ea1i s\u1eafc cho t\u1ea5n th\u1ee7 \u0110\u00e0 N\u1eb5ng r\u1eb1ng n\u1ebfu thuy\u1ec1n ng\u01b0\u1eddi Ph\u00fa L\u00e3ng Sa c\u00f3 treo c\u1edd b\u1eafn s\u00fang m\u1eebng 21 ti\u1ebfng th\u00ec \u1edf tr\u00ean \u0111\u00e0i \u0110i\u1ec7n H\u1ea3i c\u0169ng b\u1eafn tr\u1ea3 l\u1eddi \u0111\u00fang s\u1ed1 \u1ea5y. T\u1eeb sau c\u00f3 thuy\u1ec1n bu\u00f4n n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i v\u00e0o c\u1eeda bi\u1ec3n, b\u1eafn s\u00fang d\u1eabu nhi\u1ec1u, tr\u00ean \u0111\u00e0i ch\u1ec9 b\u1eafn 3 ti\u1ebfng l\u00e0m hi\u1ec7u.<\/p>\n\n\n\n<p>Thu\u1ed9c l\u1ea1i \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh c\u00f3 k\u1ebb gi\u1ea3 quan sai b\u1eaft ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f2i chu\u1ed9c. Th\u00e0nh th\u1ea7n ngh\u0129 chi\u1ebfu theo l\u1ec7 \u201cn\u1ea5p trong c\u1ecf r\u1eadm b\u1eaft ng\u01b0\u1eddi\u201d c\u1ee7a lu\u1eadt nh\u00e0 Thanh m\u00e0 x\u1eed tr\u1ea3m giam h\u1eadu. \u0110\u00ecnh th\u1ea7n x\u00e9t l\u1ea1i, chi\u1ebfu theo lu\u1eadt \u201cm\u01b0u l\u1ea5y c\u1ee7a h\u1ea1i m\u1ea1ng ng\u01b0\u1eddi\u201d m\u00e0 x\u1eed ch\u00e9m ngay v\u00e0 \u0111em \u00e1n kh\u1ea3i l\u00ean. Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed n\u00f3i : \u201cL\u1ec7 c\u1ee7a th\u00e0nh th\u1ea7n d\u1eabn, tuy \u0111\u00e3 g\u1ea7n ph\u1ea3i, nh\u01b0ng thu\u1ed9c l\u1ea1i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft ph\u00e9p m\u00e0 l\u1ea1i ph\u1ea1m ph\u00e9p, kh\u00f4ng v\u00ed nh\u01b0 gi\u1eb7c c\u1ecf, n\u00ean kh\u00e9p t\u1ed9i n\u1eb7ng \u0111\u1ec3 r\u0103n ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c\u201d. Vua khen l\u00e0 ph\u1ea3i.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ed5i ch\u1ee9c ch\u00e1nh t\u00e0u c\u00e1c hi\u1ec7u thuy\u1ec1n l\u1edbn l\u00e0m ch\u00e1nh \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng, ph\u00f3<\/p>\n\n\n\n<p>t\u00e0u l\u00e0m \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng, cai t\u00e0u l\u00e0m th\u1ee9 \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng, ph\u1ea9m tr\u1eadt c\u0169ng nh\u01b0 c\u00e1c qu\u00e2n kh\u00e1c.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 12, cho Th\u00e1i b\u1ea3o qu\u1eadn c\u00f4ng Ph\u1ea1m V\u0103n Nh\u01a1n \u0111\u01b0\u1ee3c li\u1ec7t th\u1edd \u1edf mi\u1ebfu Trung h\u01b0ng c\u00f4ng th\u1ea7n.<\/p>\n\n\n\n<p>Thanh Hoa v\u00e0 Ngh\u1ec7 An \u0111\u00f3i k\u00e9m, th\u1ed5 ph\u1ec9 nhung nh\u00fac n\u1ed5i l\u00ean. Vua nghe tin, sai Ph\u00f3 \u0111\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf H\u1eefu dinh qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch l\u00e0 T\u00f4n Th\u1ea5t B\u00ednh \u0111em l\u00ednh kinh h\u01a1n 2.900 ng\u01b0\u1eddi \u0111i kinh l\u01b0\u1ee3c mi\u1ec1n \u1ea5y. L\u1ea1i sai tr\u1ea5n th\u1ea7n g\u1ecdi th\u00eam bi\u1ec1n binh thu\u1ed9c tr\u1ea5n sai ph\u00e1i \u0111i b\u1eaft gi\u1eb7c.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai quan B\u1eafc Th\u00e0nh ch\u1ecdn d\u00f9ng con ch\u00e1u nh\u00e0 L\u00ea. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng : \u201cPh\u00e9p l\u00e0 c\u1ee7a chung thi\u00ean h\u1ea1, m\u00e0 ngo\u00e0i ph\u00e9p gia \u01a1n l\u00e0 th\u1ecbnh \u0111\u1ee9c c\u1ee7a \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng. Tr\u1eabm khi m\u1edbi d\u1eb9p y\u00ean, r\u1ea5t ngh\u0129 \u0111\u1ebfn ngh\u0129a n\u1ed1i \u0111\u1eddi \u0111\u00e3 d\u1ee9t, t\u1ee9c th\u00ec phong L\u00ea Duy Ho\u00e1n l\u00e0m Di\u00ean T\u1ef1 c\u00f4ng, cho t\u1ef1 \u0111i\u1ec1n t\u1ef1 d\u00e2n, khi\u1ebfn gi\u1eef vi\u1ec7c ph\u1ee5ng t\u1ef1 nh\u00e0 L\u00ea; l\u1ea1i \u00e2n c\u1ea5p g\u1ea1o l\u01b0\u01a1ng cho c\u00e1c chi con ch\u00e1u nh\u00e0 L\u00ea, \u0111\u1ec1u chu \u0111\u00e1o kh\u1eafp. Tr\u1eabm \u0111\u1ed1i v\u1edbi h\u1ecd L\u00ea \u0111\u1ec3 t\u00e2m h\u1eadu \u0111\u00e3i, v\u1eabn mong cho \u0111\u1ec1u nh\u1edd Ph\u01b0\u1edbc l\u1edbn, c\u00f9ng n\u01b0\u1edbc c\u00f9ng vui. Kh\u00f4ng ng\u1edd Duy Ho\u00e1n n\u1ed5i l\u00ean, d\u1ee5 d\u1ed7 \u0111\u1ea3ng gi\u1eb7c, th\u1ea7m m\u01b0u ph\u1ea3n ngh\u1ecbch, \u0111\u00e3 giao \u0111\u00ecnh ngh\u1ecb, \u0111\u1ec1u xin x\u1eed c\u1ef1c h\u00ecnh v\u00e0 gi\u1ea3m b\u1edbt \u00e2n l\u1ec7 \u0111\u1ec3 r\u00f5 ph\u00e9p n\u01b0\u1edbc. So v\u1edbi ph\u00e9p th\u01b0\u1eddng, v\u1eabn ph\u1ea3i n\u00ean th\u1ebf. Tr\u1eabm \u0111\u1ec3 t\u00e2m lo vi\u1ec7c thi\u00ean h\u1ea1, r\u1ea5t mang l\u00f2ng th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t, h\u00e1 l\u1ea1i v\u00ec t\u1ed9i nghi\u1ec7t c\u1ee7a m\u1ed9t \u0111\u1ee9a t\u1ef1 l\u00e0m m\u00e0 b\u1ecf c\u00e1i l\u00f2ng nh\u00e2n nu\u00f4i n\u1ea5ng bao dung c\u1ee7a nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc sao? V\u1eady \u0111\u1eb7c sai th\u00e0nh th\u1ea7n ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi th\u1eeba t\u1ef1 h\u1ecd L\u00ea, \u00e2n \u0111i\u1ec3n c\u1ea5p ph\u00e1t v\u1eabn nh\u01b0 c\u0169, khi\u1ebfn cho h\u1ecd L\u00ea h\u01b0\u01a1ng kh\u00f3i c\u00f3 ch\u1ed7 n\u01b0\u01a1ng t\u1ef1a, con ch\u00e1u kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn th\u1ea5t s\u1edf, k\u1ebb c\u00f2n ng\u01b0\u1eddi m\u1ea5t \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea5m \u01a1n, \u0111\u1ec3 c\u00f9ng h\u01b0\u1edfng Ph\u01b0\u1edbc th\u00e1i b\u00ecnh\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Bi\u1ebfm Tham tri H\u1ed9 b\u1ed9 qu\u1ea3n N\u1ed9i \u0111\u1ed3 gia l\u00e0 Hu\u1ef3nh V\u0103n Di\u1ec5n l\u00e0m K\u00fd l\u1ee5c. Di\u1ec5n \u1edf \u0110\u1ed3 gia, th\u1ea5y \u0111\u1ed3 v\u1eadt c\u1ee7a c\u00f4ng h\u01b0 h\u1ecfng nhi\u1ec1u, nh\u00e2n th\u1ebf l\u1ea5y qu\u1ea7n \u00e1o r\u00e1ch c\u1ea5p cho qu\u00e2n. B\u1ed9 H\u1ed9 h\u1ea1ch t\u00e2u. Vua gi\u1eadn, gi\u00e1ng Di\u1ec5n l\u00e0m K\u00fd l\u1ee5c. S\u1eafc t\u1eeb nay c\u00e1c gi\u00e1m l\u00e2m ch\u1ee7 th\u1ee7 ph\u1ea3i \u0111\u1ec3 t\u00e2m xem x\u00e9t, ch\u1edb \u0111\u1ec3 h\u01b0 h\u1ecfng, l\u00e0m tr\u00e1i th\u00ec tr\u1ecb t\u1ed9i.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u1ea5n Th\u1ee7 Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i l\u00e0 Nguy\u1ec5n C\u1eedu Kho\u00e1ng ch\u1ebft, l\u1ea5y Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 ch\u00e1nh th\u1ed1ng Ti\u1ec1n \u0111\u1ed3n Ti\u1ec1n qu\u00e2n l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n H\u01b0ng l\u00e3nh Tr\u1ea5n th\u1ee7 Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i, ki\u00eam qu\u1ea3n s\u00e1u c\u01a1 Ki\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y T\u1ea3 tham tri H\u1ed9 b\u1ed9 l\u00e0 Nguy\u1ec5n H\u1eefu Th\u1eadn l\u00e0m Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 L\u1ea1i b\u1ed9. Vua t\u1eebng b\u1ea3o Nguy\u1ec5n V\u0103n Nh\u01a1n r\u1eb1ng: \u201cTrong s\u00e1u b\u1ed9 duy b\u1ed9 L\u1ea1i vi\u1ec7c r\u1ea5t quan tr\u1ecdng. Tr\u1eabm xem Nguy\u1ec5n H\u1eefu Th\u1eadn l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7n m\u1eabn c\u1ea9n th\u1eadn v\u00e0 thu\u1ea7n h\u1eadu, c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c\u201d. V\u00ec v\u1eady c\u00f3 l\u1ec7nh n\u00e0y. H\u1eefu Th\u1eadn d\u00e2ng bi\u1ec3u xin t\u1eeb. Vua d\u1ee5 r\u1eb1ng: \u201cTr\u1eabm ch\u1ecdn ng\u01b0\u01a1i c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c, sao l\u1ea1i t\u1eeb?\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Hi\u1ec7p tr\u1ea5n L\u1ea1ng S\u01a1n l\u00e0 Ng\u00f4 V\u1ecb l\u00e0m H\u1eefu tham tri L\u1ea1i b\u1ed9, H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n th\u1ecb gi\u1ea3ng Nguy\u1ec5n \u0110\u0103ng Tu\u00e2n l\u00e0m Thi\u00eam s\u1ef1 L\u1ec5 b\u1ed9.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai quan B\u1eafc Th\u00e0nh ch\u1ecdn 5 ng\u01b0\u1eddi \u1edf ty Th\u01b0 t\u1ea3 \u0111\u01b0a v\u1ec1 Kinh, m\u1ed7i n\u0103m m\u1ed9t l\u1ea7n thay \u0111\u1ed5i.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u00fac \u1ea5n \u201cNg\u1ef1 ti\u1ec1n chi b\u1ea3o\u201d (d\u00f9ng v\u00e0ng 10 tu\u1ed5i \u0111\u1ec3 l\u00e0m).<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng t\u1eeb Qu\u1ea3ng B\u00ecnh v\u00e0o Nam th\u00f4ng d\u1ee5ng ti\u1ec1n k\u1ebdm. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: \u201cTr\u1ecb n\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng g\u00ec l\u1edbn b\u1eb1ng nu\u00f4i d\u00e2n, nu\u00f4i d\u00e2n ph\u1ea3i tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft l\u00e0 l\u00e0m l\u1ee3i vi\u1ec7c d\u00f9ng. Nay m\u1edf l\u00f2 \u0111\u00fac ti\u1ec1n, ti\u1ec1n c\u1ee7a \u0111\u00e3 \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 r\u1ed3i. V\u1eady chu\u1ea9n cho t\u1eeb th\u00e1ng gi\u00eang sang n\u0103m v\u1ec1 sau, ph\u00e0m c\u00e1c kho\u1ea3n chi d\u00f9ng th\u00ec l\u1ea5y ti\u1ec1n \u1ea5y c\u1ea5p ph\u00e1t \u0111\u1ec3 cho d\u00e2n th\u00f4ng d\u1ee5ng. C\u00f2n ti\u1ec1n \u0111\u1ed3ng c\u1ed5 hi\u1ec7u v\u00e0 ti\u1ec1n ng\u1ee5y hi\u1ec7u ch\u1ee9a \u1edf kho s\u1edf t\u1ea1i th\u00ec \u0111\u1ee3i k\u1ef3 v\u1eadn t\u1ea3i \u0111em n\u1ed9p v\u1ec1 Kinh.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u1ef1ng V\u0103n mi\u1ebfu \u1edf S\u01a1n Nam h\u1ea1.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh l\u1ec7 kh\u00f3a \u0111ong l\u1ea1i th\u00f3c kho \u1edf c\u00e1c th\u00e0nh (6 n\u0103m m\u1ed9t kh\u00f3a, Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb, Qu\u1ea3ng B\u00ecnh, Qu\u1ea3ng Nam, Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i, Ngh\u1ec7 An, Thanh Hoa, Thanh B\u00ecnh, th\u00ec l\u1ea5y c\u00e1c n\u0103m s\u1eedu m\u00f9i; c\u00e1c tr\u1ea5n t\u1eeb B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh v\u00e0o Nam th\u00ec l\u1ea5y c\u00e1c n\u0103m d\u1ea7n th\u00e2n; c\u00e1c tr\u1ea5n \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh th\u00ec l\u1ea5y c\u00e1c n\u0103m m\u00e3o d\u1eadu. V\u1ec1 tr\u00ecnh h\u1ea1n th\u00ec Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i 2 th\u00e1ng; Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb, Qu\u1ea3ng B\u00ecnh 2 th\u00e1ng 15 ng\u00e0y; Qu\u1ea3ng Nam, B\u00ecnh H\u00f2a, Ph\u00fa Y\u00ean, Thanh B\u00ecnh 3 th\u00e1ng; B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh, B\u00ecnh Thu\u1eadn, H\u00e0 Ti\u00ean, Ngh\u1ec7 An 3 th\u00e1ng 15 ng\u00e0y; Thanh Hoa 4 th\u00e1ng; B\u1eafc Th\u00e0nh 4 th\u00e1ng 15 ng\u00e0y; Gia \u0110\u1ecbnh 5 th\u00e1ng 15 ng\u00e0y).<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 C\u01b0\u1eddng uy l\u00e0 V\u00f5 V\u0103n Ch\u00e2u, Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 T\u00fac v\u00f5 l\u00e0 H\u1ed3 V\u0103n Tr\u01b0\u01a1ng l\u00e0m Ch\u00e1nh ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 T\u00fac b\u1ea3o nh\u1ea5t.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y Nh\u00e2m ng\u1ecd, sai Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed y\u1ebft l\u0103ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y Qu\u00fd m\u00f9i, t\u1ebf Ch\u1ea1p.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u01b0\u1edbc V\u1ea1n T\u01b0\u1ee3ng sai s\u1ee9&nbsp; \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Kh\u00e2m sai Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Thi\u1ec7n v\u00f5 H\u1eefu qu\u00e2n l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n T\u1ee9 l\u00e3nh Qu\u1ea3n th\u1ee7 ngu\u1ed3n C\u1ea7u B\u00f4ng (thu\u1ed9c t\u1ec9nh B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh). T\u1ee9 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u1ea5p T\u00e2y S\u01a1n sau \u0111\u1ed5i l\u00e0 An T\u00e2y) tr\u1ea5n B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh. N\u0103m Gia Long th\u1ee9 8 [1809] nh\u00e2n gi\u00e0 ngh\u1ec9 vi\u1ec7c. Vua ngh\u0129 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 c\u00f4ng, mu\u1ed1n cho \u0103n l\u1ed9c ch\u1ecdn \u0111\u1eddi, nh\u00e2n \u1edf g\u1ea7n ch\u1ed7 n\u00ean cho l\u00e3nh ch\u1ee9c \u1ea5y.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ed5 d\u00f9ng ch\u00e1u L\u1ea1i b\u1ed9 Nguy\u1ec5n B\u1ea3o Tr\u00ed l\u00e0 Nguy\u1ec5n B\u1ea3o L\u1ed9c l\u00e0m Hu\u1ea5n \u0111\u1ea1o, tha ph\u00fa d\u1ecbch cho.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00ednh bi\u00ean<\/p>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\"><a>\u0110\u1ec7 nh\u1ea5t k\u1ef7 &#8211; Quy\u1ec3n LVII &#8211; Th\u1ef1c l\u1ee5c&nbsp; v\u1ec1 Th\u1ebf t\u1ed5 cao ho\u00e0ng \u0111\u1ebf<\/a><\/h1>\n\n\n\n<p>M\u1eadu d\u1ea7n, Gia Long n\u0103m th\u1ee9 17 [1818] (Thanh Gia Kh\u00e1nh th\u1ee9 23), m\u00f9a xu\u00e2n, th\u00e1ng gi\u00eang, ng\u00e0y B\u00ednh ng\u1ecd, t\u1ebf xu\u00e2n h\u01b0\u1edfng. Sai Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed nhi\u1ebfp t\u1ebf \u1edf Th\u00e1i mi\u1ebfu.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh l\u1ed9c h\u1eb1ng n\u0103m cho c\u00e1c t\u01b0\u1edbc c\u00f4ng (Ti\u1ec1n 2.500 quan, g\u1ea1o 1.500 ph\u01b0\u01a1ng).<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh b\u1ed5ng h\u1eb1ng n\u0103m v\u00e0 \u00e1o m\u00f9a xu\u00e2n cho c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 v\u00e0 l\u1ec7 d\u01b0\u1ee1ng li\u00eam cho tri ph\u1ee7, tri huy\u1ec7n. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng : \u201cCho b\u1ed5ng l\u1ed9c h\u1eadu l\u00e0 \u0111\u1ec3 khuy\u00ean k\u1ebb s\u0129. L\u00fac m\u1edbi y\u00ean \u0111\u1ecbnh, l\u1ec7 l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng v\u00e0 l\u1ec7 \u00e1o m\u00f9a xu\u00e2n c\u1ee7a quan vi\u00ean th\u00ec t\u00f9y ti\u1ec7n chu\u1ea9n c\u1ea5p, ch\u01b0a k\u1ecbp ch\u00e2m ch\u01b0\u1edbc b\u00e0n \u0111\u1ecbnh. Nay thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u00e3 y\u00ean, ph\u1ea3i n\u00ean ch\u1ebf \u0111\u1ecbnh b\u1ed5ng l\u1ed9c cho c\u00f3 \u0111\u1ecbnh t\u1eafc. \u0110\u1ebfn nh\u01b0 ph\u1ee7 huy\u1ec7n \u1edf g\u1ea7n nh\u00e2n d\u00e2n, ch\u1ee9c nh\u1ecf nh\u01b0ng vi\u1ec7c nhi\u1ec1u, ngo\u00e0i b\u1ed5ng ch\u00ednh ra, c\u1ea5p th\u00eam ti\u1ec1n g\u1ea1o d\u01b0\u1ee1ng li\u00eam, \u0111\u1ec3 t\u1ecf \u0111\u1eb7c c\u00e1ch. (Ch\u00e1nh nh\u1ea5t ph\u1ea9m, h\u1eb1ng n\u0103m ti\u1ec1n 600 quan, g\u1ea1o 600 ph\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1ed3 m\u1eb7c m\u00f9a xu\u00e2n 70 quan; t\u00f2ng nh\u1ea5t ph\u1ea9m, ti\u1ec1n g\u1ea1o \u0111\u1ec1u 360, \u0111\u1ed3 m\u1eb7c m\u00f9a xu\u00e2n 60 quan; ch\u00e1nh nh\u1ecb ph\u1ea9m, ti\u1ec1n g\u1ea1o \u0111\u1ec1u 300, \u0111\u1ed3 m\u1eb7c m\u00f9a xu\u00e2n 50 quan; t\u00f2ng nh\u1ecb ph\u1ea9m, ti\u1ec1n g\u1ea1o \u0111\u1ec1u 150, \u0111\u1ed3 m\u1eb7c m\u00f9a xu\u00e2n 30 quan; ch\u00e1nh tam ph\u1ea9m, ti\u1ec1n g\u1ea1o \u0111\u1ec1u 120, \u0111\u1ed3 m\u1eb7c m\u00f9a xu\u00e2n 20 quan; t\u00f2ng tam ph\u1ea9m, ti\u1ec1n g\u1ea1o \u0111\u1ec1u 90, \u0111\u1ed3 m\u1eb7c m\u00f9a xu\u00e2n 16 quan; ch\u00e1nh t\u1ee9 ph\u1ea9m, ti\u1ec1n g\u1ea1o \u0111\u1ec1u 60, \u0111\u1ed3 m\u1eb7c m\u00f9a xu\u00e2n 10 quan; t\u00f2ng t\u1ee9 ph\u1ea9m, ti\u1ec1n g\u1ea1o \u0111\u1ec1u 50, \u0111\u1ed3 m\u1eb7c m\u00f9a xu\u00e2n 10 quan ; ch\u00e1nh ng\u0169 ph\u1ea9m, ti\u1ec1n g\u1ea1o \u0111\u1ec1u 35, \u0111\u1ed3 m\u1eb7c m\u00f9a xu\u00e2n 9 quan; t\u00f2ng ng\u0169 ph\u1ea9m, ti\u1ec1n g\u1ea1o \u0111\u1ec1u 30, \u0111\u1ed3 m\u1eb7c m\u00f9a xu\u00e2n 8 quan; ch\u00e1nh l\u1ee5c ph\u1ea9m, ti\u1ec1n g\u1ea1o \u0111\u1ec1u 25, \u0111\u1ed3 m\u1eb7c m\u00f9a xu\u00e2n 7 quan; t\u00f2ng l\u1ee5c ph\u1ea9m, ti\u1ec1n g\u1ea1o \u0111\u1ec1u 22, \u0111\u1ed3 m\u1eb7c m\u00f9a xu\u00e2n 6 quan; ch\u00e1nh t\u00f2ng th\u1ea5t ph\u1ea9m, ti\u1ec1n g\u1ea1o \u0111\u1ec1u 20, \u0111\u1ed3 m\u1eb7c m\u00f9a xu\u00e2n 5 quan; ch\u00e1nh t\u00f2ng b\u00e1t ph\u1ea9m, ti\u1ec1n g\u1ea1o \u0111\u1ec1u 18,<\/p>\n\n\n\n<p>\u0111\u1ed3 m\u1eb7c m\u00f9a xu\u00e2n 4 quan; ch\u00e1nh t\u00f2ng c\u1eedu ph\u1ea9m, ti\u1ec1n g\u1ea1o \u0111\u1ec1u 16, \u0111\u1ed3 m\u1eb7c m\u00f9a xu\u00e2n 4 quan. Quan \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 t\u1eeb n\u0103m Gia Long th\u1ee9 16 [1817] v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc, ai d\u1ef1 l\u1ec7 c\u00f3 b\u1ed5ng v\u00e0 \u0111\u1ed3 m\u1eb7c m\u00f9a xu\u00e2n, theo l\u1ec7 c\u0169 \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u m\u00e0 theo l\u1ec7 m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c \u00edt, th\u00ec chi theo l\u1ec7 c\u0169; theo l\u1ec7 m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u m\u00e0 theo l\u1ec7 c\u0169 \u0111\u01b0\u1ee3c \u00edt, th\u00ec chi theo l\u1ec7 m\u1edbi; t\u1eeb th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m nay tr\u1edf v\u1ec1 sau \u0111\u1ec1u theo l\u1ec7 m\u1edbi. Ai c\u00f3 l\u1ed7i b\u1ecb ph\u1ea1t th\u00ec ch\u1ec9 ph\u1ea1t v\u00e0o l\u01b0\u01a1ng ch\u00ednh, ti\u1ec1n \u0111\u1ed3 m\u1eb7c m\u00f9a xu\u00e2n th\u00ec tha. L\u1ec7 d\u01b0\u1ee1ng li\u00eam c\u1ee7a c\u00e1c ph\u1ee7 huy\u1ec7n th\u00ec chi\u1ec3u theo b\u1ed5ng ch\u00ednh).<\/p>\n\n\n\n<p>Ho\u00e3n thu thu\u1ebf thi\u1ebfu c\u1ee7a d\u00e2n m\u1edbi v\u1ec1 \u1edf n\u0103m tr\u1ea5n thu\u1ed9c B\u1eafc Th\u00e0nh. Th\u00e0nh th\u1ea7n t\u00e2u n\u00f3i : \u201cD\u00e2n xi\u00eau d\u1ea1t \u1edf c\u00e1c tr\u1ea5n m\u1edbi v\u1ec1 trong 42 x\u00e3 th\u00f4n, thu\u1ebf thi\u1ebfu d\u1ed3n nhi\u1ec1u n\u0103m, ch\u01b0a th\u1ec3 n\u1ed9p \u0111\u1ee7 \u0111\u01b0\u1ee3c, xin ho\u00e3n thu \u0111\u1ec3 d\u00e2n \u0111\u1ee1 kh\u1ed5\u201d. Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh l\u1ec7 tuy\u1ec3n b\u1ed5 thu\u1ed9c ty. \u0110\u00ecnh th\u1ea7n t\u00e2u n\u00f3i : \u201cT\u01b0\u1edbc m\u1ec7nh l\u00e0 \u0111\u00e1 m\u00e0i (1. \u0110\u00e1 m\u00e0i : \u0110\u00e1 m\u00e0i so v\u1edbi \u0111\u00e1 th\u01b0\u1eddng, t\u1ee9c l\u00e0 v\u1eadt qu\u00fd so v\u1edbi v\u1eadt th\u01b0\u1eddng.&nbsp; ) c\u1ee7a nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc, ch\u1ec9 ai c\u00f3 t\u00e0i th\u00ec cho, \u0111\u1ec3 t\u1ecf \u00fd khuy\u1ebfn kh\u00edch. T\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn gi\u1edd, th\u01b0 k\u00fd, cai \u00e1n, c\u00e2u k\u00ea, cai h\u1ee3p, th\u1ee7 h\u1ee3p \u1edf c\u00e1c nha \u0111\u1ec1u do quan cai qu\u1ea3n l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t c\u1eed l\u00ean, 3 n\u0103m kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ed7i m\u1edbi d\u00e2ng s\u1edb xin th\u1ef1c th\u1ee5. \u0110\u00f3 l\u00e0 ph\u00e9p th\u01b0\u1eddng th\u0103ng b\u1ed5, v\u1eabn ph\u1ea3i n\u00ean th\u1ebf. Nh\u01b0ng b\u1ecdn \u1ea5y c\u00f2n \u1edf h\u00e0ng th\u1ea5p k\u00e9m th\u00ec ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 gi\u1ecfi hay kh\u00f4ng, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u1edfi \u0111\u00e2u m\u00e0 bi\u1ebft h\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c ! N\u1ebfu c\u1ee9 l\u1ea5y l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t m\u00e0 c\u1eed l\u00ean, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u1ea1i l\u00e0 k\u1ebb y\u1ebfu \u0111u\u1ed1i kh\u00f4ng t\u00e0i, ch\u1ec9 ng\u1ed3i \u0103n kh\u00f4ng m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c l\u1ea1i b\u1ecb h\u1ea1n v\u1ec1 \u0111\u01b0\u1eddng t\u01b0 c\u00e1ch. Kh\u00f4ng t\u1ef1 t\u1ecf ra \u0111\u01b0\u1ee3c, s\u1ee3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u00fd ngh\u0129a t\u00f9y t\u00e0i giao vi\u1ec7c. V\u1eady xin ra l\u1ec7nh cho th\u01b0\u1ee3ng ty cai qu\u1ea3n c\u00e1c nha trong ngo\u00e0i, t\u1eeb nay c\u1eed ng\u01b0\u1eddi l\u00ean, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i ch\u1ecdn t\u00e0i n\u0103ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi s\u1edf thu\u1ed9c. Kh\u00f4ng c\u00e2u n\u1ec7 v\u1ec1 t\u01b0 c\u00e1ch \u0111\u1ec3 ph\u00e2n bi\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi hay ng\u01b0\u1eddi d\u1edf, b\u1edbt s\u1ef1 l\u1eabn l\u1ed9n ph\u1ee9c t\u1ea1p\u201d. Vua y l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ed5i v\u1ec7 T\u00fac b\u1ea3o nh\u1ea5t l\u00e0m v\u1ec7 Trang v\u00f5, v\u1ec7 T\u00fac b\u1ea3o nh\u1ecb l\u00e0m v\u1ec7 Nghi\u00eam v\u00f5.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00e1c \u0111\u1ed9i m\u1edbi m\u1ed9 thu\u1ed9c \u0111i\u1ec7n Thanh H\u00f2a d\u1ed3n b\u1ed5 l\u00e0m v\u1ec7 Tuy\u00ean v\u00f5.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 l\u00e3nh Tr\u1ea5n th\u1ee7 \u0110\u1ecbnh T\u01b0\u1eddng l\u00e0 Nguy\u1ec5n Tho\u1ea1i ch\u1ebft. Tho\u1ea1i c\u00f3 c\u00f4ng V\u1ecdng C\u00e1c, c\u1ea5p cho 4 ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9 phu.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 H\u00f9ng c\u1ef1 nh\u1ecb l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Phong l\u00e0m Tr\u1ea5n th\u1ee7 \u0110\u1ecbnh T\u01b0\u1eddng.<\/p>\n\n\n\n<p>Hi\u1ec7p tr\u1ea5n Y\u00ean Qu\u1ea3ng l\u00e0 Nguy\u1ec5n Vi\u1ebft Ky v\u1ec1 \u0111inh \u01b0u. L\u1ea5y Thi\u00eam s\u1ef1 Binh b\u1ed9 L\u00ea V\u0103n Quy\u1ec1n l\u00e0m Hi\u1ec7p tr\u1ea5n Y\u00ean Qu\u1ea3ng.<\/p>\n\n\n\n<p>X\u00e9t t\u00f9 b\u1ecb giam \u1edf c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng. Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed t\u00e2u n\u00f3i : \u201cT\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay, lu\u1eadt l\u1ec7 ch\u01b0a thi h\u00e0nh, c\u00e1c nha x\u00e9t h\u00ecnh, c\u00f3 nhi\u1ec1u \u00e1n t\u00edch l\u1ea1i. Ng\u01b0\u1eddi t\u00f9 t\u1ed9i \u0111\u1ebfn n\u1ed7i c\u00f3 k\u1ebb l\u01b0u giam \u0111\u1ebfn ch\u1ebft, t\u00ecnh r\u1ea5t \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng. Xin ra l\u1ec7nh th\u1ea9m x\u00e9t \u0111\u1ec3 thanh l\u00fd c\u00e1c \u00e1n \u1ee9 \u0111\u1ecdng\u201d. Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i. Sai c\u00e1c th\u00e0nh dinh tr\u1ea5n l\u1ee5c h\u1ebft t\u1ed9i tr\u1ea1ng c\u1ee7a t\u00f9 b\u1ecb giam, \u0111\u1ee3i ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh \u0111o\u1ea1t.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh l\u1ea1i l\u1ec7nh c\u1ea5m thu\u1ed1c phi\u1ec7n \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho L\u00ea Ch\u1ea5t l\u00e0m T\u1ed5ng tr\u1ea5n B\u1eafc Th\u00e0nh. Ch\u1ea5t d\u00e2ng s\u1edb xin t\u1eeb, v\u00e0 xin v\u1ec1 Kinh \u0111\u1ec3 v\u00e0o ch\u1ea7u. Vua d\u1ee5 r\u1eb1ng : \u201cTh\u0103ng Long l\u00e0 \u0111\u1ea5t l\u1edbn \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh, giao cho ng\u01b0\u01a1i \u1edf \u0111\u1ea5y l\u00e0 t\u1ef1 tr\u1eabm k\u00e9n ch\u1ecdn, ng\u01b0\u01a1i ch\u1edb t\u1eeb. Nh\u01b0ng ngh\u0129&nbsp; \u0111\u1ebfn c\u00f4ng lao \u0111i th\u00fa bi\u00ean ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e3 l\u00e2u, c\u00f2n \u0111\u01b0\u01a1ng ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 c\u00f4ng lao t\u00e0i n\u0103ng cho l\u00e0m ch\u1ee9c ph\u00f3. V\u1eady \u0111\u1ee3i c\u00f3 Ph\u00f3 t\u1ed5ng tr\u1ea5n \u0111\u1ebfn th\u00e0nh, ng\u01b0\u01a1i mu\u1ed1n v\u1ec1 Kinh v\u00e0o ch\u1ea7u th\u00ec s\u1ebd theo l\u1eddi ng\u01b0\u01a1i xin\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ed5 ph\u1ec9 \u1edf Ngh\u1ec7 An qu\u1ea5y nhi\u1ec5u. Ph\u00f3 \u0111\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf T\u00f4n Th\u1ea5t B\u00ednh c\u00f9ng Tr\u1ea5n th\u1ee7 l\u00e0 Hu\u1ef3nh Vi\u1ebft To\u1ea3n th\u00e2n mang binh v\u00e0 voi chia nhau \u0111i tu\u1ea7n b\u1eaft. Gi\u1eb7c \u0111\u1ec1u tr\u1ed1n n\u1ea5p. Nh\u00e2n t\u00e2u xin \u0111\u00f3ng qu\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u00e1nh, \u0111\u1ec3 cho gi\u1eb7c t\u1ef1 ra th\u00fa.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua d\u1ee5 r\u1eb1ng : \u201c\u0110\u1ea3ng gi\u1eb7c t\u1ee5 h\u1ecdp, nhi\u1ec1u \u0111\u1ebfn h\u00e0ng ngh\u00ecn, ph\u1ecfng c\u00f3 m\u1ed9t hai t\u00ean ra th\u00fa, th\u00ec c\u00f3 h\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3 b\u1ecdn kh\u00f4ng ? V\u1ea3 gi\u1eb7c l\u1ea5y n\u00fai r\u1eebng l\u00e0m s\u00e0o huy\u1ec7t, khi nghe ti\u1ebfng qu\u00e2n th\u00ec t\u1ea1m l\u1ea9n \u0111i. N\u1ebfu ph\u00f2ng b\u1ecb h\u01a1i l\u01a1i, th\u00ec th\u00f3i c\u0169 l\u1ea1i n\u1ea9y. T\u1ea5t ph\u1ea3i \u0111\u00e1nh m\u1ed9t phen k\u1ecbch li\u1ec7t \u0111\u1ec3 d\u1ee9t h\u1ebft g\u1ed1c, c\u00f2n th\u00fa hay kh\u00f4ng th\u00fa, kh\u00f4ng c\u1ea7n t\u00ednh \u0111\u1ebfn. Nay n\u00ean h\u1ebft l\u00f2ng b\u00e0n m\u01b0u v\u1ea1ch ch\u01b0\u1edbc, ch\u1ecdn thu\u1ed9c h\u1ea1 \u1edf tr\u1ea5n ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o quen bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1eddng l\u1ed1i th\u00ec \u1ee7y cho d\u1eabn l\u00ednh kinh \u0111i tu\u1ea7n d\u00f2 c\u00e1c x\u1ee9 \u1edf th\u01b0\u1ee3ng du, g\u00f3p s\u1ee9c ti\u1ec5u tr\u1eeb \u0111\u1ec3 s\u1ea1ch m\u1eb7t \u0111\u1ea5t\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 H\u1ed9 b\u1ed9 l\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh \u0110\u1ee9c ch\u1ebft. T\u1eb7ng Tham ch\u00ednh.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 2, l\u1ea5y c\u1ef1u \u0110\u1ed1c h\u1ecdc S\u01a1n T\u00e2y l\u00e0 Nguy\u1ec5n L\u00fd l\u00e0m \u0110\u1ed1c h\u1ecdc H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh l\u1ec7 c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng \u0103n cho t\u00f9. (T\u00f9 b\u1ecb \u0111\u1ed3, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi m\u1ed7i th\u00e1ng c\u1ea5p 11 th\u0103ng g\u1ea1o; t\u00f9 b\u1ecb l\u01b0u, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi m\u1ed7i th\u00e1ng 10 th\u0103ng; t\u00f9 giam c\u1ea5m v\u00e0 t\u00f9 giam x\u00e9t \u1edf ng\u1ee5c ch\u01b0a x\u1eed \u0111o\u00e1n xong m\u00e0 kh\u00f4ng ng\u01b0\u1eddi c\u1ea5p d\u01b0\u1ee1ng, kh\u00f4ng k\u1ec3 nam hay n\u1eef, 18 tu\u1ed5i tr\u1edf l\u00ean th\u00ec m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 9 th\u0103ng, 11 tu\u1ed5i tr\u1edf l\u00ean th\u00ec m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 7 th\u0103ng, 10 tu\u1ed5i tr\u1edf xu\u1ed1ng th\u00ec m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 5 th\u0103ng. T\u00f9 t\u1ed9i l\u01b0u, v\u1ee3 con c\u00f3 xin theo \u0111i th\u00ec c\u1ea5p y theo l\u1ec7 t\u00f9 giam c\u1ea5m).<\/p>\n\n\n\n<p>S\u1eeda nh\u00e0 c\u00f4ng cho s\u00e1u b\u1ed9.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho con ch\u00e1u nh\u00e0 L\u00ea v\u00e0 L\u00ea Duy Kh\u1ea3i (l\u00e0 con L\u00ea Hi\u1ec3n T\u00f4ng) l\u00e0m Cai c\u01a1, tr\u1eadt ch\u00e1nh tam ph\u1ea9m, coi gi\u1eef vi\u1ec7c th\u1edd t\u1ef1 nh\u00e0 L\u00ea, cho m\u0169 \u00e1o \u0111\u1ea1i tri\u1ec1u.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y T\u00f4n Th\u1ea5t Phong l\u00e0m Cai \u0111\u1ed9i, tr\u1eadt t\u00f2ng t\u1ee9 ph\u1ea9m, coi gi\u1eef \u0111\u1ec1n D\u1ee5c \u0110\u1ee9c; mi\u1ec5n cho binh v\u00e0 th\u1ee3 l\u00e0ng Kim Long \u0111\u1ec3 sung t\u1eeb phu; \u0111\u1ec3 200 m\u1eabu t\u1ef1 \u0111i\u1ec1n, h\u1eb1ng n\u0103m l\u1ea5y hoa l\u1ee3i \u0111\u1ec3 cung vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1. (Quan \u0111\u1ed3n \u0111i\u1ec1n ru\u1ed9ng b\u1eadc nh\u1ea5t 64 m\u1eabu 7 s\u00e0o, ru\u1ed9ng b\u1eadc nh\u00ec 13 m\u1eabu 4 s\u00e0o, ru\u1ed9ng b\u1eadc ba 121 m\u1eabu 9 s\u00e0o. Ph\u1ea9m v\u1eadt \u0111\u1ec3 t\u1ebf trong m\u1ed9t n\u0103m chi h\u01a1n 400 quan ti\u1ec1n).<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho ru\u1ed9ng n\u00fai, ru\u1ed9ng c\u1ecf v\u00e0 d\u00e2n \u0111\u1ed3n \u0111i\u1ec1n \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh ph\u1ea3i n\u1ed9p ph\u1ee5 v\u1ecf \u0111ay, thu mi\u1ec5n thu\u1ebf th\u00e2n theo th\u1ee9 b\u1eadc kh\u00e1c nhau. (Ru\u1ed9ng n\u00fai, ru\u1ed9ng c\u1ecf, m\u1ed7i m\u1eabu th\u00f3c m\u1ed9t h\u1ed9c, n\u1ed9p v\u1ecf \u0111ay m\u1ed9t c\u00e2n, tha b\u1edbt ti\u1ec1n thu\u1ebf 30 \u0111\u1ed3ng. D\u00e2n \u0111\u1ed3n \u0111i\u1ec1n m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi n\u1ed9p v\u1ecf \u0111ay 3 c\u00e2n, tha b\u1edbt ti\u1ec1n thu\u1ebf 1 ti\u1ec1n 30 \u0111\u1ed3ng).<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea1i l\u1ea5y L\u00ea C\u00f4ng L\u00fd l\u00e0m Tr\u1ea5n th\u1ee7 S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng, Nguy\u1ec5n B\u00e1 Xuy\u1ebfn l\u00e0m \u00e1n ph\u1ee7 s\u1ee9 Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c.<\/p>\n\n\n\n<p>X\u00e2y g\u1ea1ch Kinh th\u00e0nh. Vua sai b\u1ecdn Hu\u1ef3nh C\u00f4ng L\u00fd, Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u1edbc \u0110\u1eb7ng, Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c S\u0129, tr\u00f4ng coi c\u00f4ng vi\u1ec7c. L\u00e0m 24 \u0111\u00e0i \u1edf tr\u00ean th\u00e0nh, ph\u00eda tr\u01b0\u1edbc l\u00e0 c\u00e1c \u0111\u00e0i Nam Minh, Nam H\u01b0ng, Nam Th\u1eafng, Nam Ch\u00ednh, Nam X\u01b0\u01a1ng, Nam Hanh, \u1edf b\u00ean t\u1ea3 l\u00e0 c\u00e1c \u0111\u00e0i \u0110\u00f4ng Th\u00e1i, \u0110\u00f4ng Tr\u01b0\u01a1ng, \u0110\u00f4ng Hoa (nay l\u00e0 \u0110\u00f4ng Gia), \u0110\u00f4ng Ph\u1ee5, \u0110\u00f4ng V\u0129nh, \u0110\u00f4ng B\u00ecnh, ph\u00eda sau l\u00e0 c\u00e1c \u0111\u00e0i B\u1eafc Cung (nay l\u00e0 B\u1eafc \u0110\u1ecbnh), B\u1eafc H\u00f2a, B\u1eafc Thanh, B\u1eafc Trung, B\u1eafc Thu\u1eadn, B\u1eafc \u0110i\u1ec7n, b\u00ean h\u1eefu l\u00e0 c\u00e1c \u0111\u00e0i T\u00e2y Th\u00e0nh, T\u00e2y Tuy, T\u00e2y T\u0129nh, T\u00e2y D\u1ef1c, T\u00e2y An, T\u00e2y Trinh.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y T\u00f4n Th\u1ea5t Kh\u00f4i l\u00e0m Cai \u0111\u1ed9i, coi gi\u1eef vi\u00ean t\u1ea9m c\u1ee7a Tuy\u00ean v\u01b0\u01a1ng v\u00e0 M\u1ee5c v\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 H\u00ecnh b\u1ed9 l\u00e0 Ph\u1ea1m Nh\u01b0 \u0110\u0103ng ch\u1ebft. T\u1eb7ng Tham ch\u00ednh.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Thi\u00eam s\u1ef1 H\u1ed9 b\u1ed9 l\u00e0 Nguy\u1ec5n C\u00f4ng V\u1ecb qu\u1ea3n N\u1ed9i \u0111\u1ed3 gia. Vua cho r\u1eb1ng N\u1ed9i \u0111\u1ed3 gia l\u00e0 n\u01a1i h\u1ecdp ch\u1ee9a c\u1ee7a c\u1ea3i, Tham tri H\u1ed9 b\u1ed9 Nguy\u1ec5n C\u00f4ng Ti\u1ec7p ki\u00eam qu\u1ea3n s\u1ee3 c\u00f3 khi kh\u00f4ng kh\u1eafp \u0111\u01b0\u1ee3c, d\u1ee5 r\u1eb1ng : \u201cC\u00f4ng vi\u1ec7c b\u1ed9 H\u1ed9 c\u00f3 nhi\u1ec1u, C\u00f4ng Ti\u1ec7p l\u00e0m m\u1ed9t m\u00ecnh ng\u00e0y c\u00f2n kh\u00f4ng r\u1ea3nh, sao c\u00f3 th\u1ec3 ki\u00eam coi c\u1ea3 vi\u1ec7c Nh\u00e0 \u0111\u1ed3 n\u1eefa ?\u201d. B\u00e8n sai C\u00f4ng V\u1ecb chuy\u00ean qu\u1ea3n.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u1ef1ng nh\u00e0 h\u1ecdc \u1edf Qu\u1ea3ng Nam.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho Gia \u0110\u1ecbnh d\u00e2ng th\u00f3c ti\u1ebfn, m\u1ed7i n\u0103m ch\u1edf 100 h\u1ed9c (L\u1ec7 tr\u01b0\u1edbc h\u1eb1ng n\u0103m ch\u1edf 500 h\u1ed9c).<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh l\u1ec7 b\u1eafn \u1ed1ng l\u1ec7nh trong c\u00e1c l\u1ec5 t\u1ef1 h\u01b0\u1edfng v\u00e0 tri\u1ec1u h\u1ea1. (V\u1ec1 l\u1ec5 l\u1edbn \u1edf \u0111\u00e0n Nam giao, khi vua ra \u0111i v\u00e0 khi v\u1ec1 \u0111\u1ec1u b\u1eafn 9 ti\u1ebfng \u1ed1ng l\u1ec7nh; v\u1ec1 c\u00e1c l\u1ec5 t\u1ebf h\u01b0\u1edfng \u1edf mi\u1ebfu, t\u1ebf \u0111\u00e0n X\u00e3 T\u1eafc, t\u1ebf V\u0103n mi\u1ebfu, khi vua ra \u0111i v\u00e0 khi v\u1ec1 \u0111\u1ec1u b\u1eafn 5 ti\u1ebfng; v\u1ec1 3 ti\u1ebft l\u1edbn Ch\u00ednh \u0111\u00e1n, \u0110oan d\u01b0\u01a1ng, V\u1ea1n th\u1ecd, khi vua ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n v\u00e0 l\u00ean ngai \u0111\u1ec1u b\u1eafn 9 ti\u1ebfng; ngo\u00e0i ra c\u00e1c l\u1ec5 t\u1ea1 tri\u1ec1u, khi vua ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n v\u00e0 l\u00ean ngai \u0111\u1ec1u b\u1eafn 5 ti\u1ebfng).<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u01b0\u1eddi Kinh B\u1eafc b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c \u1ea5n \u0111\u1ed3ng c\u1ed5 (m\u1eb7t \u1ea5n kh\u1eafc ch\u1eef \u201cL\u1ee5c Ng\u1ea1n huy\u1ec7n \u1ea5n\u201d, sau l\u01b0ng kh\u1eafc ch\u1ee9 \u201cC\u1ea3nh Tr\u1ecb nguy\u00ean ni\u00ean t\u1ea1o\u201d. Th\u00e0nh th\u1ea7n \u0111em n\u1ed9p. Sai thu c\u1ea5t \u0111i.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u1edf 30.000 ph\u01b0\u01a1ng g\u1ea1o l\u01b0\u01a1ng \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh ch\u1ee9a \u1edf kho Qu\u1ea3ng B\u00ecnh.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y \u0110inh h\u1ee3i, t\u1ebf tr\u1eddi \u0111\u1ea5t \u1edf \u0111\u00e0n Nam giao. Sai Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed nhi\u1ebfp t\u1ebf. L\u00e0m l\u1ec5 xong, d\u00e2ng th\u1ecbt t\u1ebf. Vua ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n C\u1ea7n Ch\u00e1nh nh\u1eadn l\u1ec5 m\u1eebng theo nh\u01b0 nghi ti\u1ebft \u1edf Trai cung.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho Gia \u0110\u1ecbnh v\u00e0 B\u1eafc Th\u00e0nh m\u1ed7i n\u0103m ch\u1edf 500 h\u1ed9c g\u1ea1o n\u1ebfp.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 3, cho con L\u01b0u th\u1ee7 Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c Th\u1ecbnh l\u00e0 V\u1ec7 \u00fay Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c Long l\u1ea5y c\u00f4ng ch\u00faa Ng\u1ecdc Tr\u00e2n, con T\u1ed5ng tr\u1ea5n Gia \u0110\u1ecbnh Nguy\u1ec5n Hu\u1ef3nh \u0110\u1ee9c l\u00e0 Ki\u00eau k\u1ef5 \u0111\u00f4 \u00fay Nguy\u1ec5n Hu\u1ef3nh To\u00e1n l\u1ea5y c\u00f4ng ch\u00faa Ng\u1ecdc Xuy\u1ebfn, con \u0110\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf Mai \u0110\u1ee9c Ngh\u1ecb l\u00e0 Ki\u00eau k\u1ef5 \u0111\u00f4 \u00fay Mai \u0110\u1ee9c Nho l\u1ea5y c\u00f4ng ch\u00faa Ng\u1ecdc Ngo\u1ea1n, con Ch\u01b0\u1edfng T\u01b0\u1ee3ng qu\u00e2n Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c Xuy\u00ean l\u00e0 Ki\u00eau k\u1ef5 \u0111\u00f4 \u00fay Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c Thi\u1ec7n l\u1ea5y c\u00f4ng ch\u00faa Ng\u1ecdc Nga.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ed5 ph\u1ec9 \u1edf Ngh\u1ec7 An tr\u1ed9m n\u1ed5i \u1edf \u0111\u1ecba h\u1ea1t \u0110\u00f4ng Th\u00e0nh, Qu\u1ef3nh L\u01b0u. Bi\u1ec1n binh do tr\u1ea5n ph\u00e1i \u0111\u00e1nh c\u00f3 k\u1ebb b\u1ecb thua. T\u00f4n Th\u1ea5t B\u00ednh nghe tin \u0111em qu\u00e2n \u0111\u1ebfn th\u00ec gi\u1eb7c \u0111\u00e3 tan \u0111i. B\u00e8n&nbsp; \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf b\u1ea3o Ti\u00ean L\u00fd, \u0111em vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua d\u1ee5 r\u1eb1ng : \u201cB\u1ecdn gi\u1eb7c d\u1ef1a v\u00e0o n\u00fai m\u00e0 t\u1ee5 h\u1ecdp, ra v\u00e0o kh\u00f4ng th\u01b0\u1eddng, m\u00e0 qu\u1ea3n qu\u00e2n \u1edf tr\u1ea5n th\u00ec \u0111\u1ed9ng c\u00f3 gi\u1eb7c l\u00e0 chia \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh, s\u1ed1 qu\u00e2n \u0111\u00e3 \u00edt, \u0111\u01b0\u1eddng n\u00fai l\u1ea1i kh\u00f4ng quen, cho n\u00ean ph\u1ea3i thua. Ph\u00e0m ph\u00e9p d\u1ee5ng binh h\u1ee3p th\u00ec m\u1ea1nh, chia th\u00ec y\u1ebfu. Nay n\u00ean h\u1ee3p qu\u00e2n \u0111\u00f3ng \u0111\u1ed3n, sai d\u00f2 th\u00e1m cho \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c t\u00ecnh, r\u1ed3i sau m\u1edbi ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh, ch\u1edb n\u00ean h\u1ec5 nghe tin b\u00e1o th\u00ec sai khi\u1ebfn ngay \u0111i nhi\u1ec1u ng\u1ea3, khi\u1ebfn cho qu\u00e2n \u00edt s\u1ee9c chia, gi\u1eb7c \u0111\u01b0\u1ee3c ho\u00e0nh h\u00e0nh, tr\u1edf l\u1ea1i th\u00e0nh th\u1ea5t s\u00e1ch \u0111\u1ea5y\u201d. R\u1ed3i th\u1ea5y l\u00ednh kinh kh\u00f4ng quen th\u1ee7y th\u1ed5, ra l\u1ec7nh ph\u00e0m l\u00ednh ph\u00e1i \u0111i \u0111\u00f3ng gi\u1eef \u1edf mi\u1ec1n th\u01b0\u1ee3ng du th\u00ec r\u00fat v\u1ec1 tr\u1ea5n, ai \u1ed1m th\u00ec ch\u1eefa.<\/p>\n\n\n\n<p>Tri\u1ec7u \u0110\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf l\u00e3nh tr\u1ea5n th\u1ee7 Ngh\u1ec7 An l\u00e0 Hu\u1ef3nh Vi\u1ebft To\u1ea3n v\u1ec1 Kinh. L\u1ea5y \u0110\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf H\u1eadu dinh qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n N\u0103ng l\u00e3nh tr\u1ea5n th\u1ee7 Ngh\u1ec7 An.<\/p>\n\n\n\n<p>Quan B\u1eafc Th\u00e0nh t\u00e2u n\u00f3i : \u201cKho t\u00e0ng c\u00e1c tr\u1ea5n \u1edf th\u00e0nh th\u00f3c nhi\u1ec1u ti\u1ec1n \u00edt. Thu\u1ebf ru\u1ed9ng thi\u1ebfu n\u0103m \u0110inh s\u1eedu, xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho d\u00e2n n\u1ed9p ti\u1ec1n thay th\u00f3c; thu\u1ebf ru\u1ed9ng m\u00f9a h\u1ea1 n\u0103m nay S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng, h\u1ea1, H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng, Y\u00ean Qu\u1ea3ng, Th\u00e1i Nguy\u00ean cho n\u1ed9p thay b\u1eb1ng ti\u1ec1n 5 ph\u1ea7n 10, Kinh B\u1eafc, S\u01a1n T\u00e2y 4 ph\u1ea7n 10\u201d. Vua y cho (1 h\u1ed9c th\u00f3c n\u1ed9p 1 quan ti\u1ec1n).<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Tham lu\u1eadn H\u1eefu qu\u00e2n l\u00e0 Nguy\u1ec5n Kim L\u1ed9c l\u00e0m Thi\u00eam s\u1ef1 Binh b\u1ed9, Tri ph\u1ee7 Th\u01b0\u1eddng T\u00edn l\u00e0 Ph\u1ea1m \u0110\u00ecnh T\u00edch l\u00e0m Thi\u00eam s\u1ef1 H\u00ecnh b\u1ed9, \u0111\u1ec1u sung c\u00f4ng vi\u1ec7c Binh t\u00e0o v\u00e0 H\u00ecnh t\u00e0o \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u1edf 120.000 quan ti\u1ec1n \u0111\u1ed3ng \u1edf kho Kinh \u0111\u1ebfn B\u1eafc Th\u00e0nh, l\u1ea5y ti\u1ec1n k\u1ebdm m\u1edbi \u0111\u00fac \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh \u0111\u01b0a v\u1ec1 Kinh.<\/p>\n\n\n\n<p>Truy t\u1eb7ng L\u01b0u th\u1ee7 Phan V\u0103n Huy\u00ean l\u00e0m Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1. Huy\u00ean tr\u01b0\u1edbc l\u00e0m T\u1ed5ng nhung cai c\u01a1 h\u00e0nh L\u01b0u th\u1ee7 dinh V\u0129nh Tr\u1ea5n, \u0111\u00e3 theo chi\u1ebfn tr\u1eadn nhi\u1ec1u l\u1ea7n, b\u1ecb gi\u1eb7c T\u00e2y S\u01a1n b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00ecm n\u01b0\u1edbc cho ch\u1ebft.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho Ch\u00e1nh \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng su\u1ea5t \u0111\u1ed9i qu\u00e2n Th\u1ecb n\u1ed9i v\u00e0 qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch tr\u1eadt t\u00f2ng ng\u0169 ph\u1ea9m, ch\u00e1nh \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng su\u1ea5t \u0111\u1ed9i c\u00e1c qu\u00e2n tr\u1eadt ch\u00e1nh l\u1ee5c ph\u1ea9m.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Cai c\u01a1 V\u00f5 V\u0103n Ch\u00ednh l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Gia v\u00f5, Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ea5n C\u01b0\u1eddng l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay, tr\u1eadt c\u0169ng nh\u01b0 ch\u00e1nh ph\u00f3 qu\u1ea3n c\u01a1 c\u00e1c qu\u00e2n.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ecdn gi\u1eb7c \u1edf Ngh\u1ec7 An ra th\u00fa v\u00e0 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ed9ng h\u01a1n 170 ng\u01b0\u1eddi. Tham tri H\u00ecnh b\u1ed9 L\u00ea B\u00e1 Ph\u1ea9m t\u00e2u xin tha. Vua qu\u1edf tr\u00e1ch r\u1eb1ng : \u201cK\u1ebb \u00e1c may kh\u1ecfi t\u1ed9i kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 may cho d\u00e2n l\u00e0nh. Hu\u1ed1ng chi trong b\u1ecdn \u1ea5y c\u00f3 k\u1ebb v\u00ec ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed3ng l\u00f5a t\u1ed1 c\u00e1o m\u00e0 ra th\u00fa, c\u00f3 k\u1ebb b\u1ecb quan qu\u00e2n b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c, t\u00ecnh tr\u1ea1ng kh\u00f4ng gi\u1ed1ng nhau, ph\u00e1p lu\u1eadt n\u00ean ph\u00e2n bi\u1ec7t sao l\u1ea1i nh\u1ea5t nh\u1ea5t tha c\u1ea3 \u0111\u01b0\u1ee3c\u201d. B\u00e8n ra l\u1ec7nh cho c\u00e1c tr\u1ea5n th\u1ea7n ph\u00e0m c\u00e1c gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp ra th\u00fa m\u00e0 ch\u1ecbu ph\u1ee5c t\u1ed9i b\u00e0y h\u1ebft th\u1ef1c t\u00ecnh th\u00ec tha. C\u00f2n c\u00f3 t\u00ecnh l\u00fd kh\u00e1c th\u00ec theo lu\u1eadt x\u00e9t tr\u1ecb, t\u00e2u xin \u0111\u1ecbnh \u0111o\u1ea1t.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Thu\u1ed9c n\u1ed9i ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 L\u00ea V\u0103n T\u00e0i h\u00e0nh ch\u1ee9c V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 H\u1eefu b\u1ea3o nh\u1ecb thu\u1ed9c H\u1eefu qu\u00e2n.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00f9a h\u1ea1, th\u00e1ng 4, ng\u00e0y m\u1ed3ng1, t\u1ebf h\u1ea1 h\u01b0\u1edfng. Sai Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed nhi\u1ebfp t\u1ebf \u1edf Th\u00e1i mi\u1ebfu.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y T\u00e2n t\u1ef5, vua y\u1ebft ki\u1ebfn l\u0103ng C\u01a1 Th\u00e1nh.<\/p>\n\n\n\n<p>Tham hi\u1ec7p Tuy\u00ean Quang l\u00e0 Nguy\u1ec5n Kim Gi\u00e1m \u1ed1m ph\u1ea3i ngh\u1ec9 vi\u1ec7c. L\u1ea5y Tri ph\u1ee7 \u0110oan H\u00f9ng l\u00e0 Tr\u1ea7n V\u0103n To\u1ea3n l\u00e0m Tham hi\u1ec7p Tuy\u00ean Quang.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh l\u1ea1i l\u1ec7 b\u1eaft b\u1eaft t\u1ed9i ch\u1ee7 th\u1ee7 \u0111\u1ec3 m\u1ea5t t\u00f9. (Nh\u01b0 m\u1ea5t hai ng\u01b0\u1eddi t\u00f9 th\u00ec t\u1ed9i theo t\u1ed9i ng\u01b0\u1eddi t\u00f9 n\u1eb7ng : t\u1ed9i c\u1ee7a t\u00f9 b\u1eb1ng nhau th\u00ec x\u1eed theo t\u1ed9i m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi; hai ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng \u0111\u1ec3 m\u1ea5t m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi t\u00f9 th\u00ec \u0111\u1ec1u x\u1eed k\u00e9m t\u1ed9i ng\u01b0\u1eddi t\u00f9 hai b\u1eadc).<\/p>\n\n\n\n<p>Vua cho r\u1eb1ng tr\u01b0\u1edbc kia lu\u1eadt l\u1ec7 ch\u01b0a thi h\u00e0nh, \u00e1n x\u1eed t\u1ed9i \u0111\u1ed3 c\u00f3 10 n\u0103m, 15 n\u0103m v\u00e0 su\u1ed1t \u0111\u1eddi, b\u00e8n sai \u0111\u1ed5i \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i, l\u1ea5y 5 n\u0103m l\u00e0m h\u1ea1n. Ai \u0111\u00e3 \u0111\u1ea7y 5 n\u0103m th\u00ec tha.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u00ea V\u0103n Duy\u1ec7t t\u00e2u xin tr\u00edch l\u00ednh 6 c\u01a1 Ki\u00ean \u1edf Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i \u0111\u1eb7t l\u00e0m v\u1ec7 Minh ngh\u0129a thu\u1ed9c T\u1ea3 qu\u00e2n, quy\u1ec1n sai L\u00ea Kim Nh\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 Tr\u1ea7n V\u0103n H\u00e3nh l\u00e0m Ch\u00e1nh ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay \u0111\u1ec3 cai qu\u1ea3n.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua y l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n\n\n\n<p>Ki\u00eau k\u1ef5 \u0111\u00f4 \u00fay Nguy\u1ec5n Hu\u1ef3nh To\u00e1n ch\u1ebft. C\u00f4ng ch\u00faa Ng\u1ecdc Xuy\u1ebfn v\u00ec m\u1edbi g\u1ea3 ch\u1ed3ng n\u00ean kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u1ec3 tr\u1edf th\u1ebf n\u00e0o.&nbsp; Vua sai b\u1ed9 L\u1ec5 b\u00e0n. Quan b\u1ed9 L\u1ec5 t\u00e2u n\u00f3i : \u201cL\u1eddi s\u1edb s\u00e1ch Nghi l\u1ec5 c\u00f3 n\u00f3i : \u201cCon g\u00e1i thi\u00ean t\u1eed g\u1ea3 cho ch\u01b0 h\u1ea7u \u0111\u1ec3 tang ch\u1ed3ng th\u00ec m\u1eb7c \u00e1o s\u1ed5 g\u1ea5u\u201d. \u0110\u1ea5y l\u00e0 \u0111\u00e3 th\u00e0nh v\u1ee3 ch\u1ed3ng, l\u1ec5 ch\u00ednh nh\u01b0 th\u1ebf. Thi\u00ean \u201cT\u0103ng t\u1eed v\u1ea5n\u201d \u1edf Kinh L\u1ec5 c\u00f3 n\u00f3i : \u201c\u0110\u00e3 \u0111\u1ecbnh ng\u00e0y c\u01b0\u1edbi r\u1ed3i m\u00e0 r\u1ec3 ch\u1ebft, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi con g\u00e1i m\u1eb7c \u00e1o s\u1ed5 g\u1ea5u \u0111\u1ebfn vi\u1ebfng, ch\u00f4n xong th\u00ec tr\u1eeb ph\u1ee5c\u201d. \u0110\u00f3 l\u00e0 ch\u01b0a th\u00e0nh v\u1ee3 ch\u1ed3ng, l\u1ec5 bi\u1ebfn nh\u01b0 th\u1ebf. L\u1ea1i x\u00e9t thi\u00ean &#8220;T\u0103ng t\u1eed v\u1ea5n\u201d c\u00f3 n\u00f3i : \u201cCon g\u00e1i ch\u01b0a ki\u1ebfn mi\u1ebfu, ch\u01b0a th\u00e0nh v\u1ee3\u201d. Nay c\u00f4ng ch\u00faa v\u00ec ngh\u0129a m\u00e0 \u0111\u1ec3 tang Nguy\u1ec5n Hu\u1ef3nh To\u00e1n, n\u1ebfu m\u1eb7c \u00e1o s\u1ed5 g\u1ea5u \u0111\u1ebfn vi\u1ebfng r\u1ed3i ch\u00f4n xong m\u1edbi tr\u1eeb ph\u1ee5c th\u00ec nh\u1eb9 qu\u00e1; n\u1ebfu m\u1eb7c \u00e1o s\u1ed5 g\u1ea5u cho h\u1ebft tang th\u00ec n\u1eb7ng qu\u00e1.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00f3 l\u1ebd n\u00ean m\u1eb7c \u00e1o s\u1ed5 g\u1ea5u \u0111\u1ebfn ch\u1ecbu tang, \u0111\u1ee3i ch\u00f4n xong th\u00ec tr\u1eeb ph\u1ee5c, ng\u00f5 h\u1ea7u h\u1ee3p t\u00ecnh, h\u1ee3p l\u1ec5\u201d. Vua theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 5, b\u1ecdn H\u1ed3 C\u00f4ng Thu\u1eadn t\u1eeb n\u01b0\u1edbc Thanh v\u1ec1.<\/p>\n\n\n\n<p>Tri\u1ec7u Ph\u00f3 \u0111\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf T\u00f4n Th\u1ea5t B\u00ednh v\u1ec1 Kinh.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua th\u1ea5y \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng Ngh\u1ec7 An \u0111\u00e3 h\u01a1i t\u0129nh, m\u00e0 bi\u1ec1n kinh \u1edf Kinh ph\u00e1i \u0111i nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi \u1ed1m, n\u00ean tri\u1ec7u v\u1ec1.<\/p>\n\n\n\n<p>Hi\u1ec7p tr\u1ea5n S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 Tr\u1ea7n Ng\u1ecdc Qu\u00e1n ch\u1ebft; l\u1ea5y Thi\u00eam s\u1ef1 H\u00ecnh b\u1ed9 l\u00e0 Ng\u00f4 Huy Vi\u00ean l\u00e0m Hi\u1ec7p tr\u1ea5n S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Tham hi\u1ec7p Y\u00ean Qu\u1ea3ng l\u00e0 Tr\u1ea7n Ph\u01b0\u1edbc Hi\u1ec3n, nh\u1eadn ri\u00eang ti\u1ec1n c\u1ee7a d\u00e2n, tang \u0111\u1ebfn 700 quan, vi\u1ec7c ph\u00e1t gi\u00e1c, vua n\u00f3i : \u201cKh\u00f4ng gi\u1ebft k\u1ebb tham b\u1ea9n th\u00ec l\u1ea5y g\u00ec khuy\u00ean ng\u01b0\u1eddi thanh li\u00eam ?\u201d. Sai th\u00e0nh th\u1ea7n tr\u1ecb t\u1ed9i. Hi\u1ec3n ph\u1ea3i t\u1ed9i ch\u1ebft.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y H\u00e0n l\u00e2m tr\u1ef1c gi\u1ea3ng l\u00e0 Do\u00e3n V\u0103n Ch\u1ea5t l\u00e0m Thi\u00eam s\u1ef1 Binh b\u1ed9.<\/p>\n\n\n\n<p>Ngh\u1ec7 An b\u1ecb l\u1ee5t. Tr\u1ea5n th\u1ea7n th\u1ea5y l\u00faa v\u1ee5 chi\u00eam \u0111ang g\u1eb7t 10 ph\u1ea7n t\u1ed5n h\u1ea1i 2,3 ph\u1ea7n, kh\u00f4ng \u1edf trong l\u1ec7 gi\u1ea3m thu\u1ebf, xin thu h\u1ebft c\u1ea3. Chi\u1ebfu tr\u1ea3 l\u1eddi r\u1eb1ng : \u201cTr\u1ea5n ng\u01b0\u01a1i hai n\u0103m B\u00ednh t\u00fd v\u00e0 \u0110inh s\u1eedu m\u00f9a m\u00e0ng b\u1ecb hao t\u1ed5n lu\u00f4n, nh\u00e2n d\u00e2n l\u1ea1i g\u1eb7p b\u1ec7nh d\u1ecbch, nay l\u1ea1i b\u1ecb tai ri\u00eang, \u0111\u1ea5y tuy l\u00e0 vi\u1ec7c th\u01b0\u1eddng c\u1ee7a nh\u00e0 l\u00e0m ru\u1ed9ng, nh\u01b0ng d\u00e2n b\u1ecb \u0111au kh\u1ed5 ch\u1ed3ng ch\u1ea5t m\u00e3i, tr\u1eabm ngh\u0129 r\u1ea5t th\u01b0\u01a1ng. V\u1eady thu\u1ebf ru\u1ed9ng v\u1ee5 h\u1ea1 n\u0103m nay cho gi\u1ea3m 3 ph\u1ea7n 10\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 Binh b\u1ed9 l\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u0103ng H\u1ef1u tu\u1ed5i gi\u00e0 ngh\u1ec9 vi\u1ec7c. L\u1ea5y Thi\u00eam s\u01b0 L\u1ec5 b\u1ed9 l\u00e0 Ho\u00e0ng Kim X\u00e1n l\u00e0m Cai b\u1ea1 B\u00ecnh H\u00f2a.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai b\u1ecdn Tr\u1ea7n Ch\u1ea5n v\u00e0 Nguy\u1ec5n H\u1ef1u Nh\u01a1n \u0111\u01b0a thuy\u1ec1n b\u1ecb n\u1ea1n c\u1ee7a t\u1ec9nh Qu\u1ea3ng \u0110\u00f4ng v\u1edbi s\u00fang \u1ed1ng kh\u00ed gi\u1edbi sang n\u01b0\u1edbc Thanh. (Tr\u01b0\u1edbc binh thuy\u1ec1n Qu\u1ea3ng \u0110\u00f4ng c\u1ee7a b\u1ecdn L\u00fd Ch\u1ea5n Th\u1ecb b\u1ecb g\u1eb7p b\u00e3o d\u1ea1t v\u00e0o ph\u1ea7n bi\u1ec3n Ph\u00fa Y\u00ean,&nbsp; \u0111\u1ebfn khi \u0111i b\u1ed9 v\u1ec1 th\u00ec \u0111\u1ec3 l\u1ea1i s\u00fang \u1ed1ng kh\u00ed gi\u1edbi \u1edf tr\u1ea5n. \u0110\u1ebfn nay \u0111\u01b0a tr\u1ea3).<\/p>\n\n\n\n<p>D\u1ef1ng \u0111\u1ec1n Quan C\u00f4ng v\u00e0 \u0111\u1ec1n Thi\u00ean Phi (1. Thi\u00ean Phi : T\u1ee9c l\u00e0 Thi\u00ean h\u1eadu, c\u00e1c thuy\u1ec1n \u0111i bi\u1ec3n hay c\u00fang \u0111\u1ec3 c\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean \u1ed5n .).<\/p>\n\n\n\n<p>S\u1eeda \u0111\u1ec1n Kh\u1ea3i th\u00e1nh (2. Kh\u1ea3i th\u00e1nh : Cha m\u1eb9 Kh\u1ed5ng T\u1eed.).<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay Nguy\u1ec5n V\u0103n B\u1eb1ng l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 B\u1ea3o th\u00e0nh nh\u1ea5t, Cai<\/p>\n\n\n\n<p>c\u01a1 Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u1edbc T\u01b0\u1eddng l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay, ph\u1ea9m tr\u1eadt nh\u01b0 ch\u00e1nh ph\u00f3 qu\u1ea3n c\u01a1 c\u00e1c qu\u00e2n.<\/p>\n\n\n\n<p>Qu\u1ea3n th\u1ee7 C\u1ea7n Gi\u1edd l\u00e0 Tr\u1ea7n C\u00f4ng Hi\u1ebfu xin m\u1ed9 d\u00e2n ngo\u1ea1i t\u1ecbch l\u1eadp th\u00e0nh ba \u0111\u1ed9i Thanh Ch\u00e2u nh\u1ea5t, nh\u1ecb, tam. Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 6, s\u00f4ng Ki\u1ebfn \u0110\u0103ng \u1edf \u0110\u1ecbnh T\u01b0\u1eddng l\u1edf ; ru\u1ed9ng c\u1ee7a d\u00e2n b\u1ecb s\u1ee5t m\u1ea5t, d\u00e2n th\u1ec9nh tho\u1ea3ng tr\u1ed1n \u0111i n\u01a1i kh\u00e1c. Quan tr\u1ea5n v\u00e0 huy\u1ec7n sai thu\u1ed9c l\u1ea1i \u0111i xem x\u00e9t, r\u1ed3i \u0111em t\u00ecnh tr\u1ea1ng t\u00e2u l\u00ean. Vua n\u00f3i : \u201c\u0110i kh\u00e1m n\u01a1i b\u1ecb tai th\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 vi\u1ec7c c\u1ee7a thu\u1ed9c l\u1ea1i. V\u00e2ng l\u1ec7nh tr\u00ean \u0111\u1ec3 tuy\u00ean \u0111\u1ee9c h\u00f3a m\u00e0 l\u00e0m nh\u01b0 th\u1ebf \u00e0 ?\u201d. Truy\u1ec1n d\u1ee5 qu\u1edf tr\u00e1ch n\u1eb7ng. Nh\u00e2n s\u1eafc cho c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e0m c\u00f3 n\u1ea1n l\u1ee5t th\u00ec th\u01b0\u1ee3ng ty v\u00e0 ph\u1ee7 huy\u1ec7n ph\u1ea3i l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t th\u00e2n \u0111i kh\u00e1m x\u00e9t, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea9u th\u1ea3 \u1ee7y cho thu\u1ed9c l\u1ea1i. Ghi l\u00e0m l\u1ec7 m\u00e3i m\u00e3i.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 chi\u1ebfu l\u1ea5y n\u0103m sau l\u00e0 n\u0103m K\u1ef7 m\u00e3o m\u1edf khoa thi H\u01b0\u01a1ng. D\u1eddi tr\u01b0\u1eddng thi Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c \u0111\u1ebfn Qu\u1ea3ng Nam, tr\u01b0\u1eddng thi S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebfn S\u01a1n Nam h\u1ea1.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00e2n Qu\u1ea3ng Nam ki\u1ec7n thu\u1ed9c l\u1ea1i \u1edf tr\u1ea5n tr\u01b0ng thu thu\u1ebf kh\u00f3a vi\u1ec7n l\u1ec7 b\u1ea1c ti\u1ec1n \u0111\u1ec1u m\u1ed9t n\u1eeda, kh\u00f4ng cho d\u00e2n chi\u1ebft n\u1ed9p to\u00e0n b\u1eb1ng ti\u1ec1n. Vua gi\u1eadn, sai \u0111\u00f3ng g\u00f4ng dinh th\u1ea7n v\u00e0 thu\u1ed9c l\u1ea1i \u0111\u01b0a v\u1ec1, giao xu\u1ed1ng \u0111\u00ecnh th\u1ea7n b\u00e0n tr\u1ecb t\u1ed9i. \u0110\u00ecnh th\u1ea7n t\u00e2u n\u00f3i : \u201cL\u1ec7 \u0111\u1ecbnh tr\u01b0ng thu b\u1ea1c ti\u1ec1n \u0111\u1ec1u m\u1ed9t n\u1eeda, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 b\u1ea1c cho n\u1ed9p to\u00e0n b\u1eb1ng ti\u1ec1n. Nay dinh th\u1ea7n kh\u00f4ng bi\u1ebft b\u1ea3o thu\u1ed9c l\u1ea1i, vi\u1ec7n l\u1ec7 sai l\u1ea7m, xin chi\u1ebfu theo lu\u1eadt tr\u00e1i ch\u1ebf th\u01b0 gi\u1ea3m xu\u1ed1ng ba b\u1eadc \u0111\u1ec3 x\u1eed\u201d. Vua y theo.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u00e0m duy\u1ec7t tuy\u1ec3n \u1edf c\u00e1c tr\u1ea5n Qu\u1ea3ng Nam, Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i, B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh, Ph\u00fa Y\u00ean, B\u00ecnh H\u00f2a. Sai b\u1ecdn L\u01b0u th\u1ee7 Ph\u1ea1m V\u0103n Qu\u1ef3nh, Cai b\u1ea1 V\u00f5 Xu\u00e2n C\u1ea9n, L\u01b0u th\u1ee7 Nguy\u1ec5n V\u0103n Qu\u1ebf, K\u00fd l\u1ee5c B\u00f9i \u0110\u1ee9c Minh 10 ng\u01b0\u1eddi chia nhau \u0111i l\u00e0m.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y H\u1eefu tham tri C\u00f4ng b\u1ed9 l\u00e0 \u0110o\u00e0n Vi\u1ebft Nguy\u00ean l\u00e0m T\u1ea3 tham tri H\u1ed9 b\u1ed9.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ed5 ph\u1ec9 \u1edf Ngh\u1ec7 An l\u1ebbn xu\u1ed1ng Thanh Ch\u01b0\u01a1ng. Th\u1ed5 h\u00e0o l\u00e0 b\u1ecdn Nguy\u1ec5n Qu\u1ef3nh v\u00e0 Nguy\u1ec5n H\u1eefu Si\u00eau \u0111em d\u00e2n \u0111\u00f3n \u0111\u00e1nh b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00ed gi\u1edbi r\u1ea5t nhi\u1ec1u. Vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Cho b\u1ecdn Qu\u1ef3nh l\u00e0m \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng, th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n 400 quan.<\/p>\n\n\n\n<p>Chu\u1ea9n \u0111\u1ecbnh thu\u1ed9c h\u1ea1 \u1edf c\u00e1c ph\u1ee7 c\u00e1c t\u01b0\u1edbc c\u00f4ng. M\u1ed7i ph\u1ee7 \u0111\u1eb7t 3 cai \u0111\u1ed9i, 6 \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng, 6 cai h\u1ee3p ho\u1eb7c th\u1ee7 h\u1ee3p. Cai \u0111\u1ed9i su\u1ea5t \u0111\u1ed9i s\u1edf thu\u1ed9c c\u1ee7a c\u00e1c ch\u01b0\u1edfng qu\u00e2n qu\u1eadn c\u00f4ng c\u00f3 khuy\u1ebft th\u00ec cho l\u1ea5y cai \u0111\u1ed9i th\u1ef1c th\u1ee5 ngo\u1ea1i ng\u1ea1ch b\u1ed5 v\u00e0o, ho\u1eb7c l\u00e0 \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng th\u1ef1c th\u1ee5 th\u00ec cho c\u1ea5p b\u1eb1ng th\u00ed sai, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c theo tr\u01b0\u1edbc m\u00e0 c\u1ea5p phi\u1ebfm.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u1ea5m thuy\u1ec1n bu\u00f4n Xi\u00eam La v\u00e0 H\u00e0 Ti\u00ean mua tr\u1ed9m phi\u1ebfn \u0111\u1ed3ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Gi\u1ea3m th\u00f3c t\u00f4 n\u0103m nay cho Thu\u1eadn Th\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00e3i ch\u1ee9c th\u1ee7 ng\u1ef1 c\u1eeda bi\u1ec3n L\u00fd H\u00f2a \u1edf Qu\u1ea3ng B\u00ecnh. Dinh tr\u1ea5n th\u1ea5y c\u1eeda bi\u1ec3n n\u00f4ng h\u1eb9p, thuy\u1ec1n bu\u00f4n \u00edt khi \u0111\u1ebfn \u0111\u1eadu, t\u00e2u xin b\u00e3i \u0111i.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ea3 qu\u00e2n s\u00e1u \u0111\u1ed9i N\u1ed9i c\u1ea7n (t\u1eeb \u0111\u1ed9i 2 \u0111\u1ebfn \u0111\u1ed9i 7) tr\u1edf v\u1ec1 d\u00e2n t\u1ecbch. (S\u1ed5 d\u00e2n s\u1edf t\u1ea1i ghi l\u00e0m d\u00e2n ngo\u1ea1i ti\u00eau sai, m\u1ed7i n\u0103m m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi n\u1ed9p 10 quan ti\u1ec1n).<\/p>\n\n\n\n<p>Gi\u1eb7c bi\u1ec3n Ch\u00e0 V\u00e0 t\u1ee5 h\u1ecdp \u0111i c\u01b0\u1edbp b\u00f3c, th\u01b0\u1eddng l\u00e0m lo cho d\u00e2n Ph\u00fa Qu\u1ed1c thu\u1ed9c H\u00e0 Ti\u00ean. Sai th\u00e0nh th\u1ea7n Gia \u0110\u1ecbnh \u0111em qu\u00e2n \u0111i b\u1eaft.<\/p>\n\n\n\n<p>Chu\u1ea9n \u0111\u1ecbnh t\u1eeb nay ng\u01b0\u1eddi M\u00e3 Cao v\u00e0 T\u00e2y D\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn bu\u00f4n \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh, n\u1ed9p thu\u1ebf c\u1ea3ng v\u00e0 thu\u1ebf h\u00e0ng h\u00f3a, ho\u1eb7c b\u1eb1ng b\u1ea1c ngo\u1ea1i qu\u1ed1c, b\u1ea1c trung b\u00ecnh, ho\u1eb7c to\u00e0n b\u1eb1ng b\u1ea1c, to\u00e0n b\u1eb1ng ti\u1ec1n, ho\u1eb7c n\u1eeda b\u1ea1c, n\u1eeda ti\u1ec1n, \u0111\u1ec1u theo \u00fd mu\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3 h\u1ea1n ch\u1ebf.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho c\u00e1c tr\u1ea5n Tuy\u1ebfn Quang, H\u01b0ng H\u00f3a, Cao B\u1eb1ng,&nbsp; L\u1ea1ng S\u01a1n v\u00e0 c\u00e1c huy\u1ec7n \u1edf S\u01a1n T\u00e2y m\u00e0 n\u1ed9p thu\u1ebf v\u1ec1 Tuy\u00ean Quang v\u00e0 H\u01b0ng H\u00f3a th\u00ec th\u00f3c thu\u1ebf v\u1ee5 h\u1ea1 n\u0103m nay l\u1ea5y b\u1ea1c m\u00e0 n\u1ed9p thay.<\/p>\n\n\n\n<p>Ho\u00e3n thu\u1ebf thi\u1ebfu cho d\u00e2n xi\u00eau d\u1ea1t c\u00e1c tr\u1ea1i Man N\u00f9ng thu\u1ed9c hai tr\u1ea5n Kinh B\u1eafc, L\u1ea1ng S\u01a1n.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u01b0 \u0111\u1ea3ng c\u1ee7a gi\u1eb7c n\u01b0\u1edbc Thanh l\u00e0 Cao La Y l\u1ea1i chi\u1ebfm gi\u1eef L\u00e2m An, (Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y Cao La Y l\u00e0m lo\u1ea1n, binh n\u01b0\u1edbc Thanh \u0111\u00e3 d\u1eb9p y\u00ean, \u0111\u1ebfn nay d\u01b0 \u0111\u1ea3ng l\u1ea1i n\u1ed5i), \u0111\u00e1nh c\u01b0\u1edbp c\u00e1c huy\u1ec7n Ki\u1ebfn Th\u1ee7y, M\u00f4ng T\u1ef1.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua th\u1ea5y \u0111\u1ea5t L\u00e2m An ti\u1ebfp v\u1edbi H\u01b0ng H\u00f3a, sai th\u00e0nh th\u1ea7n ph\u00e1t binh ch\u00e2u V\u0103n B\u00e0n gi\u1eef ch\u00e2u Th\u1ee7y V\u0129, binh ch\u00e2u La Thu\u1eadn gi\u1eef ch\u00e2u Chi\u00eau T\u1ea5n, binh Lu\u00e2n Ch\u00e2u gi\u1eef Lai Ch\u00e2u, \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng b\u1ecb. H\u01a1n m\u1ed9t th\u00e1ng, gi\u1eb7c Thanh d\u1eb9p y\u00ean, qu\u00e2n ta c\u0169ng b\u00e3i. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi bu\u00f4n n\u01b0\u1edbc Thanh l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Chi\u1ebfm Ngao c\u00f3 hi\u1ec1m kh\u00edch v\u1edbi \u0111\u1ed3 \u0111\u1ea3ng c\u1ee7a m\u00ecnh l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng A, gi\u1ea3 l\u00e0m c\u00f4ng v\u0103n huy\u1ec7n \u0111\u01b0\u1eddng V\u0103n S\u01a1n n\u01b0\u1edbc Thanh t\u1ef1 \u0111\u01b0a cho tr\u1ea5n Tuy\u00ean Quang, n\u00f3i Tr\u01b0\u01a1ng A l\u00e0 gi\u1eb7c tr\u1ed1n, n\u00ean b\u1eaft tr\u1ecb t\u1ed9i ngay. C\u00e1c quan th\u00e0nh v\u00e0 tr\u1ea5n h\u1ea1ch l\u00e0 kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u1ec7 (L\u1ec7 tr\u01b0\u1edbc c\u00f4ng v\u0103n n\u1ed9i \u0111\u1ecba n\u01b0\u1edbc Thanh do t\u1ea5n M\u00e3 B\u1ea1ch \u0111\u01b0a cho b\u1ea3o T\u1ee5 Long ch\u00e2u V\u1ecb Xuy\u00ean chuy\u1ec3n \u0111\u1ec7), l\u1ea5y th\u01b0 t\u00e2u l\u00ean. Vua n\u00f3i : \u201cTh\u01b0 \u1ea5y l\u00e0 gi\u1ea3, \u0111\u01b0a n\u00f3 cho n\u01b0\u1edbc Thanh gi\u1ebft \u0111i\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Cai b\u1ea1 Ph\u00fa Y\u00ean l\u00e0 Hu\u1ef3nh C\u00f4ng Th\u00e0nh ch\u1ebft; l\u1ea5y Tr\u1ea7n V\u0103n \u0110\u1ea1i l\u00e0m Cai b\u1ea1 Ph\u00fa Y\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00ednh bi\u00ean<\/p>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\"><a>\u0110\u1ec7 nh\u1ea5t k\u1ef7 &#8211; Quy\u1ec3n LVIII &#8211; Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u1ec1 Th\u1ebf t\u1ed5 cao ho\u00e0ng \u0111\u1ebf<\/a><\/h1>\n\n\n\n<p>M\u1eadu d\u1ea7n, Gia Long n\u0103m th\u1ee9 17 [1818], m\u00f9a thu, th\u00e1ng 7, m\u1ed3ng 1, t\u1ebf thu h\u01b0\u1edfng. Sai Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed nhi\u1ebfp t\u1ebf \u1edf Th\u00e1i mi\u1ebfu.<\/p>\n\n\n\n<p>Hai m\u1eb7t tr\u01b0\u1edbc v\u00e0 b\u00ean h\u1eefu Kinh th\u00e0nh \u0111\u00e3 l\u00e0m xong. Vua d\u1ee5 r\u1eb1ng : \u201cV\u01b0\u01a1ng gi\u1ea3 d\u1ef1ng n\u01b0\u1edbc \u0111\u1eb7t Kinh \u0111\u00f4, t\u1ea5t l\u1ea5y th\u00e0nh tr\u00ec l\u00e0m ch\u1eafc. V\u1eeba \u0111\u00e2y sai qu\u00e2n c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i x\u00e2y \u0111\u1eafp Kinh th\u00e0nh, t\u1eeb m\u00f9a xu\u00e2n \u0111\u1ebfn m\u00f9a thu c\u0169ng \u0111\u00e3 m\u1ec7t r\u1ed3i. Nay m\u1eb7t tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t b\u00ean h\u1eefu th\u00e0nh \u0111\u00e3 x\u00e2y xong, tr\u1eabm ngh\u0129 b\u1ecdn c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i c\u00f4ng vi\u1ec7c l\u00e0m tuy c\u00f3 kh\u00e1c nhau&nbsp; m\u00e0 l\u00f2ng th\u00e0nh nh\u01b0 con \u0111\u1ebfn l\u00e0m vi\u1ec7c cho cha th\u00ec nh\u01b0 nhau. V\u1eady th\u01b0\u1edfng c\u00e1c qu\u00e2n 140.000 quan ti\u1ec1n, cho v\u1ec1 ngh\u1ec9 ng\u01a1i; t\u1eeb \u0111\u1ed5ng l\u00fd \u0111\u1ebfn c\u00e1c th\u1ee3 th\u01b0\u1edfng th\u00eam qu\u1ea7n \u00e1o v\u00e0 ti\u1ec1n theo th\u1ee9 b\u1eadc kh\u00e1c nhau (14.000 ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1edfng 10 quan ti\u1ec1n).<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u01b0\u1edfng c\u00f4ng ch\u00faa Ng\u1ecdc Th\u1ee5c m\u1ea5t. Cho 300 quan ti\u1ec1n, 150 ph\u01b0\u01a1ng g\u1ea1o, c\u1ea5p cho 4 ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9 phu. (Ch\u00faa l\u00e0 con g\u00e1i Du\u1ec7 t\u00f4ng Hi\u1ebfu \u0111\u1ecbnh ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, g\u1ea3 cho V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Uy v\u00f5 T\u1ed1ng V\u0103n Th\u1ea1nh l\u00e0 con Th\u1ed1ng su\u1ea5t \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n ng\u0169 dinh T\u1ed1ng V\u0103n Kh\u00f4i).<\/p>\n\n\n\n<p>Mi\u1ec5n cho quan vi\u00ean h\u01b0u tr\u00ed kh\u00f4ng ph\u1ea3i d\u00e2ng l\u1ec5 ti\u1ebfn b\u1ea1c. Vua b\u1ea3o b\u1ea7y t\u00f4i r\u1eb1ng : \u201cD\u00e2ng l\u1ec5 ti\u1ebfn b\u1ea1c d\u1eabu l\u00e0 l\u00f2ng th\u00e0nh t\u00f4n th\u00e2n c\u1ee7a t\u00f4i con, nh\u01b0ng gi\u00e0 y\u1ebfu ngh\u1ec9 vi\u1ec7c, ban \u01a1n nu\u00f4i n\u1ea5ng c\u00f2n s\u1ee3 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, l\u1ea1i b\u1eaft ph\u1ea3i \u0111\u01b0a c\u1ee7a, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u00fd tr\u1eabm th\u1ec3 t\u1ea5t b\u1ea7y t\u00f4i. V\u1eady mi\u1ec5n cho\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u1ea5n Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i l\u1ea5y \u0111\u00e1 san h\u00f4, b\u00e1o c\u00e1o kh\u00f4ng th\u1ef1c s\u1ed1. Tr\u1ea5n th\u1ee7 Nguy\u1ec5n V\u0103n H\u01b0ng, Cai b\u1ea1 Tr\u1ecbnh V\u0103n Th\u00e0nh, K\u00fd l\u1ee5c Nguy\u1ec5n Vinh Ti\u00eam \u0111\u1ec1u b\u1ecb b\u1eaft tr\u00f3i \u0111\u01b0a v\u1ec1 Kinh, giao b\u1ed9 C\u00f4ng x\u00e9t h\u1ecfi. L\u1ea5y Tham hi\u1ec7p L\u1ea1ng S\u01a1n l\u00e0 Nguy\u1ec5n Huy Trinh l\u00e0m Cai b\u1ea1 Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i. R\u1ed3i Vinh Ti\u00eam v\u00ec ch\u00ednh m\u00ecnh \u0111i \u0111\u1ed1c bi\u1ec7n ph\u1ea3i t\u1ed9i b\u00e3i ch\u1ee9c; H\u01b0ng v\u00e0 Th\u00e0nh v\u00ec kh\u00f4ng ki\u1ec3m s\u00e1t \u0111\u1ec1u b\u1ecb ph\u1ea1t, l\u1ea1i cho v\u1ec1 tr\u1ea5n, chuy\u1ec3n b\u1ed5 Huy Trinh l\u00e0m K\u00fd l\u1ee5c.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ed5 ph\u1ec9 Thanh Hoa c\u01b0\u1edbp \u1edf ngo\u1ea1i th\u00e0nh ph\u1ee7 T\u0129nh Gia. Qu\u1ea3n ph\u1ee7 l\u00e0 Nguy\u1ec5n Khoa Th\u01b0\u1eddng \u0111\u00f3ng c\u1eeda t\u1ef1 th\u1ee7. Tr\u1ea5n th\u1ea7n \u0111em vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean v\u00e0 n\u00f3i Th\u01b0\u1eddng \u1ed1m kh\u00f4ng th\u1ec3 ra \u0111\u01b0\u1ee3c. Vua n\u00f3i : \u201cB\u1ecdc v\u1ebft th\u01b0\u01a1ng ra \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c, \u1ed1m n\u1eb1m ki\u1ec7u \u0111i \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi x\u01b0a l\u00e0m t\u01b0\u1edbng h\u00e1 kh\u00f4ng c\u00f3 b\u1ec7nh sao ? Hu\u1ed1ng chi ph\u1ee7 l\u1ef5 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ch\u1ed7 d\u01b0\u1ee1ng b\u1ec7nh, n\u1ebfu Th\u01b0\u1eddng c\u00f3 b\u1ec7nh sao kh\u00f4ng xin b\u1ecf quan tr\u01b0\u1edbc ? Gi\u1eb7c \u0111\u1ebfn kh\u00f4ng \u0111\u00e1nh th\u00ec n\u00f3i \u1ed1m c\u0169ng mu\u1ed9n r\u1ed3i\u201d. T\u1ee9c th\u00ec sai \u0111\u00f3ng g\u00f4ng tr\u00f3i \u0111\u01b0a v\u1ec1 Kinh, giao xu\u1ed1ng b\u1ed9 H\u00ecnh ngh\u1ecb t\u1ed9i, gi\u00e1ng l\u00e0m Cai c\u01a1.<\/p>\n\n\n\n<p>Chu\u1ea9n \u0111\u1ecbnh t\u1eeb nay ph\u00e0m \u0111\u1ed3 nhung ph\u1ee5c c\u00e1c qu\u00e2n nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc c\u1ea5p cho, ai d\u00e1m d\u00f9ng ri\u00eang v\u00e0 cho m\u01b0\u1ee3n ri\u00eang th\u00ec b\u1ecb t\u1ed9i m\u00e3n xuy (1. M\u00e3n xuy : T\u1ed9i h\u1ebft b\u1ef1c roi, t\u1ee9c 100 roi .), l\u1ea1i thu 30 quan ti\u1ec1n th\u01b0\u1edfng cho ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1 c\u00e1o; qu\u1ea3n quan c\u0169ng b\u1ecb t\u1ed9i. (N\u1ebfu \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng ph\u1ea1m t\u1ed9i th\u00ec cai \u0111\u1ed9i gi\u1ea3m m\u1ed9t b\u1ef1c, \u0111\u00e1nh 40 roi, ph\u00f3 v\u1ec7 gi\u1ea3m hai b\u1eadc, \u0111\u00e1nh \u0111\u1ebfn 30 roi l\u00e0 c\u00f9ng. Ngo\u00e0i ra l\u1ea5y \u0111\u00f3 m\u00e0 suy). Ghi l\u00e0m l\u1ec7 m\u00e3i m\u00e3i.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho \u0111\u1ea1i s\u1ee9 B\u1ea3o tuy\u1ec1n c\u1ee5c l\u00e0 Cai c\u01a1 Tr\u01b0\u01a1ng V\u0103n Minh l\u00e0m Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 8, \u0111\u1ecbnh l\u1ec7 t\u1ed9i l\u01b0u \u0111\u1ed5i l\u00e0m t\u1ed9i \u0111\u1ed3. T\u00f9 b\u1ecb t\u1ed9i l\u01b0u \u0111\u00e0y \u1edf Tam \u0110\u1ed9c [Ba Ng\u00f2i] nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi tr\u1ed1n m\u1ea5t. Tr\u1ea5n th\u1ea7n B\u00ecnh H\u00f2a t\u00e2u l\u00ean. Vua sai b\u1ed9 H\u00ecnh b\u00e0n \u0111\u1ed5i t\u1ed9i l\u01b0u th\u00e0nh t\u1ed9i \u0111\u1ed3, chi\u1ebft s\u1ed1 d\u1eb7m l\u00e0m h\u1ea1n n\u0103m, \u0111\u01b0a cho c\u00e1c nha m\u00f4n x\u00e9t h\u00ecnh thi \u00e1n. T\u00f9 \u0111\u1ed3 \u1edf B\u00ecnh H\u00f2a \u0111em v\u1ec1 \u0111\u00e0y \u1edf tr\u1ea5n. Nh\u1eefng ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t \u1edf Tam \u0110\u1ed9c \u0111\u00e3 khai kh\u1ea9n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec c\u1ea5p cho d\u00e2n s\u1edf t\u1ea1i c\u00e0y c\u1ea5y n\u1ed9p thu\u1ebf. (L\u01b0u 2.000 d\u1eb7m \u0111\u1ed5i l\u00e0m \u0111\u1ed3 5 n\u0103m r\u01b0\u1ee1i, l\u01b0u 2.500 d\u1eb7m l\u00e0m \u0111\u1ed3 6 n\u0103m, l\u01b0u 3.000 d\u1eb7m l\u00e0m \u0111\u1ed3 6 n\u0103m r\u01b0\u1ee1i).<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00e2n n\u01b0\u1edbc Ch\u00e2n L\u1ea1p \u0111\u00f3i l\u1ea1i xin \u0111ong th\u00f3c \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh, sai b\u00e1n cho 5.000 h\u1ed9c th\u00f3c.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc Tr\u1ecb l\u00e0 con N\u1ed9i t\u1ea3 qu\u1eadn c\u00f4ng T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc M\u1eabn 100 quan ti\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y \u0110\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf T\u1ea3 dinh qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch l\u00e0 L\u00ea V\u0103n Phong l\u00e0m Ph\u00f3 t\u1ed5ng tr\u1ea5n B\u1eafc Th\u00e0nh, T\u1ea3 th\u1ed1ng ch\u1ebf Th\u1ecb trung l\u00e0 Hu\u1ef3nh C\u00f4ng L\u00fd l\u00e0m Ph\u00f3 t\u1ed5ng tr\u1ea5n Gia \u0110\u1ecbnh.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u01b0\u1edbc Ch\u00e2n L\u1ea1p sai s\u1ee9 sang c\u1ed1ng v\u00e0 d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i : \u201cTr\u01b0\u1edbc kia c\u00e1c x\u1ee9 Nam Vang, \u00d4 M\u00f4n, Ba Th\u1eafc, \u0111i l\u1ea1i bu\u00f4n b\u00e1n, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u l\u1ea5y l\u00e0m ti\u1ec7n. T\u1eeb khi N\u1eb7c Nguy\u00ean chi\u1ebfm n\u01b0\u1edbc, N\u1eb7c Ch\u0103n ch\u1ea1y sang b\u00ean n\u00e0y th\u00ec tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh m\u1edbi c\u00f3 l\u1ec7 c\u1ea5m bu\u00f4n. Nay n\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 y\u00ean \u0111\u1ecbnh, \u0111\u1eddi \u0111\u1eddi x\u01b0ng l\u00e0m phi\u00ean th\u1ea7n, xin l\u1ea1i cho \u0111i l\u1ea1i bu\u00f4n b\u00e1n nh\u01b0 c\u0169\u201d. Vua y cho. S\u1eafc cho vua Phi\u00ean t\u1eeb nay qu\u1ed1c th\u01b0 c\u00f4ng v\u0103n th\u00ec d\u00f9ng \u1ea5n Qu\u1ed1c v\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e3 ban c\u1ea5p n\u0103m Gia Long th\u1ee9 6. Gi\u1ea5y th\u00f4ng h\u00e0nh c\u1eeda quan b\u1ebfn \u0111\u00f2 th\u00ec d\u00f9ng tri\u1ec7n ng\u00e0. \u0110\u1ed3n t\u1ea5n \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh h\u1ecfi han x\u00e9t nghi\u1ec7m th\u00ec ph\u1ea3i x\u00e9t \u0111\u00edch x\u00e1c, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m kh\u00f3 kh\u0103n.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u1ea5p \u1ea5n \u0111\u1ed3ng cho Th\u1ed1ng l\u0129nh th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ea1o Thanh Hoa l\u00e3nh gi\u00e1m qu\u1ebf h\u1ed9 l\u00e0 H\u00e0 C\u00f4ng Th\u00e1i.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Kh\u00e2m sai cai c\u01a1 qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch H\u00e0 B\u00f4i l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 C\u01b0\u1eddng uy, Mai V\u0103n Ch\u00e2u l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Tuy\u1ec3n phong ti\u1ec1n. Phan V\u0103n Hu\u00e2n l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay, Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c Ni\u00ean l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Trung v\u00f5, Nguy\u1ec5n V\u0103n L\u1ee3i l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Ki\u00ean uy, Nguy\u1ec5n V\u0103n Quy\u1ec1n l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Qu\u1ea3ng v\u00f5, Phan V\u0103n Th\u1ec3 l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Ban tr\u1ef1c ti\u1ec1n, V\u00f5 V\u0103n T\u00edn l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 T\u00fac v\u00f5, Cai \u0111\u1ed9i th\u1ee7y qu\u00e2n V\u00f5 V\u0103n Th\u00e1i l\u00e0m Ph\u00f3 qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 Ti\u1ec1n d\u1ef1c, Nguy\u1ec5n V\u0103n An l\u00e0m Ph\u00f3 qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 T\u1ea3 d\u1ef1c.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u01b0\u1edbng gi\u1eb7c \u1edf S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 \u0110o\u00e0n Ch\u1ea5n l\u1ea9n l\u00fat trong d\u00e2n gian, quan qu\u00e2n b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ebft \u0111i. Th\u1ed5 d\u00e2n l\u00e0 Nguy\u1ec5n B\u00e1t, Nguy\u1ec5n Phan v\u00ec do th\u00e1m b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eb7c, cho l\u00e0m \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng, th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n 200 quan.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai M\u1ea1c C\u00f4ng Du t\u00ecm h\u1ecfi s\u1ef1 t\u00edch H\u00e0 Ti\u00ean. Vua d\u1ee5 r\u1eb1ng : \u201c\u0110\u1ea5t H\u00e0 Ti\u00ean l\u00e0 b\u1edd c\u00f5i m\u1edbi do c\u00e1c th\u00e1nh m\u1edf mang v\u00e0 l\u00e0 ch\u1ed7 \u0111\u1ea5t c\u0169 c\u1ee7a ti\u00ean t\u1ed5 ng\u01b0\u01a1i l\u00e0 M\u1ea1c C\u1eedu v\u00e0 M\u1ea1c Thi\u00ean T\u1ee9 \u0111\u01b0\u1ee3c phong. T\u1eeb tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc tr\u1edf \u0111i c\u00f4ng vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u c\u00f3 s\u00e1ch v\u1edf ghi ch\u00e9p. T\u1eeb gi\u1eb7c T\u00e2y S\u01a1n n\u1ed5i lo\u1ea1n, s\u00e1ch v\u1edf t\u1ea3n m\u00e1t, kh\u00f4ng theo \u0111\u00e2u m\u00e0 k\u00ea c\u1ee9u \u0111\u01b0\u1ee3c. Nay b\u1eaft \u0111\u1ea7u y\u00ean \u0111\u1ecbnh, d\u00e2n tr\u01b0\u1edbc s\u00f3t l\u1ea1i h\u00e3y c\u00f2n, ng\u01b0\u01a1i n\u00ean h\u1ebft l\u00f2ng t\u00ecm h\u1ecfi thu nh\u1eb7t vi\u1ec7c c\u0169, bi\u00ean ch\u00e9p ti\u1ebfn l\u00ean, tr\u1eabm s\u1ebd \u0111\u0103ng v\u00e0o t\u00edn s\u1eed, \u0111\u1ec3 l\u1ea1i \u0111\u1eddi sau\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 9, l\u1ea5y Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 l\u00e3nh Tr\u1ea5n th\u1ee7 V\u0129nh Thanh l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Tho\u1ea1i l\u00e0m Th\u1ed1ng ch\u1ebf, l\u1ea1i sai b\u1ea3o h\u1ed9 n\u01b0\u1edbc Ch\u00e2n L\u1ea1p, l\u1ea5y Ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng quy\u1ec1n l\u00e3nh b\u1ea3o h\u1ed9 Nguy\u1ec5n V\u0103n Xu\u00e2n l\u00e3nh Tr\u1ea5n th\u1ee7 V\u0129nh Thanh. Xu\u00e2n tr\u01b0\u1edbc m\u1ed9 100 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n ngo\u1ea1i t\u1ecbch l\u1eadp l\u00e0m hai \u0111\u1ed9i B\u1ea3o bi\u00ean tam t\u1ee9. \u0110\u1ebfn nay danh s\u00e1ch d\u00e2ng l\u00ean, sai c\u00f9ng v\u1edbi ba \u0111\u1ed9i Tr\u00e1ng ng\u1ef1, C\u01b0\u1eddng ng\u1ef1, Uy ng\u1ef1 v\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ed9i<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ea3o bi\u00ean (do c\u1ef1u b\u1ea3o h\u1ed9 L\u01b0u Ph\u01b0\u1edbc T\u01b0\u1eddng l\u1eadp) l\u01b0u th\u00fa th\u00e0nh Nam Vang.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1ed5ng tr\u1ea5n Gia \u0110\u1ecbnh Nguy\u1ec5n Hu\u1ef3nh \u0110\u1ee9c c\u00f3 vi\u1ec7c \u0111\u01b0a h\u1ecbch g\u1ecdi \u1ed1c nha L\u1ee5c v\u00e0 \u1ed1c nha Ma n\u01b0\u1edbc Ch\u00e2n L\u1ea1p \u0111\u1ebfn th\u00e0nh. Vua Phi\u00ean nghe th\u1ea5y sinh ng\u1edd, b\u1ecdn \u1ed1c nha L\u1ee5c s\u1ee3 t\u1ed9i kh\u00f4ng d\u00e1m v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc. Hu\u1ef3nh \u0110\u1ee9c \u0111em vi\u1ec7c \u1ea5y t\u00e2u b\u00e0y. Vua n\u00f3i : \u201cTh\u00e0nh th\u1ea7n v\u1eddi ri\u00eang \u1ed1c nha \u0111i ri\u00eang, \u0111\u1ec1u l\u00e0 kh\u00f4ng ph\u1ea3i. Hu\u1ef3nh \u0110\u1ee9c l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e3 gi\u00e0 \u0111\u1eddi, c\u00f2n s\u01a1 l\u01b0\u1ee3c th\u1ebf, vua Phi\u00ean ng\u1edd v\u1ef1c c\u00f3 g\u00ec \u0111\u00e1ng l\u1ea1\u201d. Ph\u1ea1t b\u1ed5ng Hu\u1ef3nh \u0110\u1ee9c. B\u00e8n chi\u1ebfu d\u1ee5 vua Phi\u00ean \u0111\u1ec3 cho y\u00ean l\u00f2ng. R\u1ed3i cho b\u1ecdn \u1ed1c nha L\u1ee5c v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1edbt ch\u1ee9c th\u1ee7 ng\u1ef1 \u1edf c\u1eeda b\u00e9 Tr\u01b0\u1eddng Ch\u00e2u tr\u1ea5n B\u00ecnh H\u00f2a, sai Tr\u1ea5n th\u1ee7 V\u00e2n Phong (t\u1ee9c H\u00f2n Kh\u00f3i) v\u00e0 C\u00f9 Hu\u00e2n ki\u00eam qu\u1ea3n.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Kh\u00e2m sai Cai c\u01a1 qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Tho\u1ea1i [tr\u00f9ng t\u00ean v\u1edbi Tho\u1ea1i Ng\u1ecdc h\u1ea7u] l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 \u0110\u1ecbnh v\u00f5, Cai \u0111\u1ed9i h\u1eadu qu\u00e2n B\u00f9i V\u0103n \u0110\u1eb1ng l\u00e0m Ph\u00f3 qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 H\u1eadu th\u1eafng.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh \u0111i\u1ec1u c\u1ea5m v\u1ec1 kinh th\u00e0nh h\u01a1n 20 \u0111i\u1ec1u.<\/p>\n\n\n\n<p>1. C\u00e1c c\u1eeda nh\u00e0 Th\u00e1i mi\u1ebfu, mi\u1ebfu Ho\u00e0ng kh\u1ea3o, \u0111i\u1ec7n Ho\u00e0ng nh\u00e2n kh\u00f4ng c\u00f3 duy\u00ean c\u1edb kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ec7n ti\u1ec7n v\u00e0o.<\/p>\n\n\n\n<p>2. C\u1eeda T\u1ea3 \u0111oan, H\u1eefu \u0111oan, c\u1eeda ph\u00eda nam \u0111i\u1ec7n Thanh H\u00f2a, ai \u0111i qua ph\u1ea3i gh\u00e9 l\u1ecdng xu\u1ed1ng ng\u1ef1a.<\/p>\n\n\n\n<p>3. Nh\u00e2n d\u00e2n c\u00f3 vi\u1ec7c th\u01b0a ki\u1ec7n V\u00f5 c\u00f4ng th\u1ef1 th\u00ec do c\u1eeda Hi\u1ec3n Nh\u01a1n m\u00e0 v\u00e0o, \u0111\u1ebfn V\u0103n c\u00f4ng th\u1ef1 th\u00ec do c\u1eeda Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c m\u00e0 v\u00e0o, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i qua s\u00e2n \u0111i\u1ec7n Th\u00e1i H\u00f2a v\u00e0 c\u1eeda T\u1ea3 \u0111oan, H\u1eefu \u0111oan.<\/p>\n\n\n\n<p>4. Voi ng\u1ef1a ra v\u00e0o do hai c\u1eeda Hi\u1ec3n Nh\u01a1n, Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i qua s\u00e2n \u0111i\u1ec7n v\u00e0 c\u1eeda T\u1ea3 \u0110oan, H\u1eefu \u0110oan. Khi theo h\u1ea7u vua v\u00e0 l\u00fac ch\u1eefa ch\u00e1y th\u00ec kh\u00f4ng c\u00e2u n\u1ec7 \u0111i\u1ec1u c\u1ea5m n\u00e0y.<\/p>\n\n\n\n<p>5. Kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00e9m t\u00ean ph\u00f3ng \u0111\u00e1 v\u1ec1 ph\u00eda tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e0n mi\u1ebfu cung \u0111i\u1ec7n.<\/p>\n\n\n\n<p>6. Kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a ch\u1ea1y \u1edf trong Ho\u00e0ng th\u00e0nh; \u1edf trong Kinh th\u00e0nh c\u00f3 c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a th\u00ec&nbsp; g\u00f2 c\u01b0\u01a1ng \u0111i thong th\u1ea3.<\/p>\n\n\n\n<p>7. S\u00e2n \u0111i\u1ec7n Th\u00e1i H\u00f2a kh\u00f4ng c\u00f3 duy\u00ean c\u1edb th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ec7n ti\u1ec7n v\u01b0\u1ee3t qua. C\u1eeda c\u00e1c cung c\u1ea5m c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ec7n ti\u1ec7n v\u00e0o.<\/p>\n\n\n\n<p>8. C\u00e1c c\u1eeda ho\u00e0ng th\u00e0nh m\u1edf hay \u0111\u00f3ng, l\u1ea5y b\u1eafn s\u00fang l\u00e0m m\u1ee9c; ban \u0111\u00eam c\u00f3 truy\u1ec1n m\u1ec7nh cho ra v\u00e0o th\u00ec do c\u1eeda T\u1ea3 \u0110oan, H\u1eefu \u0110oan m\u00e0 \u0111i; ph\u1ea3i x\u00e9t th\u1ef1c c\u00f3 b\u00e0i v\u00e0o c\u1eeda. C\u00f2n c\u00e1c c\u1eeda kh\u00e1c \u0111\u1ec1u c\u1ea5m.<\/p>\n\n\n\n<p>9. Ban \u0111\u00eam c\u00e1c h\u1ea3i \u0111\u00e0i c\u00f3 vi\u1ec7c c\u1ea7n t\u00e2u th\u00ec b\u00e1o cho bi\u1ec1n binh gi\u1eef c\u1eeda \u0110oan M\u00f4n chuy\u1ec3n b\u00e1o cho qu\u1ea3n v\u1ec7&nbsp; \u0111\u01b0\u01a1ng tr\u1ef1c g\u1eedi t\u00e2u; c\u00e1c th\u00e0nh dinh tr\u1ea5n c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec c\u1ea7n t\u00e2u th\u00ec do b\u1ed9 th\u1ea7n g\u1eedi t\u00e2u.<\/p>\n\n\n\n<p>10. S\u00fang l\u1edbn s\u00fang nh\u1ecf \u1edf c\u00e1c \u0111\u00e0i tr\u00ean th\u00e0nh, c\u00e1c \u0111\u1ed9i Trung h\u1ea7u, Ch\u1ea5n uy canh gi\u1eef, c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u1ea9n m\u1eadt.<\/p>\n\n\n\n<p>11. Th\u00e0nh qu\u00e1ch c\u1ea7u \u0111\u01b0\u1eddng v\u00e0 r\u00e3nh h\u00e0o \u1edf chung quanh th\u00e0nh, c\u00e1c qu\u00e2n \u0111\u1ec1u chi\u1ebfu theo ph\u1ea7n \u0111\u1ea5t m\u00e0 canh gi\u1eef, bi\u1ec1n binh gi\u00e1m th\u00e0nh thay nhau \u0111i tu\u1ea7n xem, n\u1ebfu c\u00f3 khuy\u1ebft l\u1edf th\u00ec t\u00f9y nghi tu b\u1ed5, c\u00f4ng vi\u1ec7c n\u1eb7ng l\u1edbn th\u00ec t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>12. Ph\u1ee7 \u0111\u1ec7 c\u1ee7a ho\u00e0ng t\u1eed ho\u00e0ng n\u1eef, nh\u00e0 \u1edf c\u1ee7a c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 nh\u1ea5t nh\u1ecb tam t\u1ee9 ph\u1ea9m, \u0111\u1ec1u ch\u1ecdn m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m th\u1ee7 d\u1ecbch xem x\u00e9t \u0111\u01b0\u1eddng quan v\u1ec1 ph\u1ea7n \u0111\u1ea5t s\u1edf t\u1ea1i v\u00e0 ghi r\u00f5 \u0111i\u1ec1u c\u1ea5m \u0111\u1ec3 b\u1ea3o ng\u01b0\u1eddi nh\u00e0.<\/p>\n\n\n\n<p>13. \u0110\u01b0\u1eddng quan \u1edf trong th\u00e0nh do qu\u00e2n d\u00e2n s\u1edf t\u1ea1i s\u1eeda sang.<\/p>\n\n\n\n<p>14. C\u00e1c \u0111\u01b0\u1eddng n\u01b0\u1edbc \u1edf trong th\u00e0nh th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1edbi g\u1ea7n \u0111\u00e0o \u0111\u1ea5t tr\u1ed3ng c\u00e2y v\u00e0 tr\u1ed3ng rau c\u1ecf, c\u00f9ng l\u00e0 v\u1ea5t b\u1ecf v\u1eadt r\u00e1c b\u1ea9n.<\/p>\n\n\n\n<p>15. Ba b\u1eadc b\u00ean th\u00e0nh v\u00e0 ch\u00e2n th\u00e0nh qu\u00e1ch th\u00ec tr\u00e2u ng\u1ef1a c\u00f4ng t\u01b0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea3 ch\u0103n \u1edf \u0111\u1ea5y; quan d\u00e2n c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ebfn g\u1ea7n l\u00e0m nh\u00e0 \u1edf v\u00e0 tr\u1ed3ng khoai rau.<\/p>\n\n\n\n<p>16. H\u1ed3 ao c\u00f4ng \u1edf trong ngo\u00e0i th\u00e0nh v\u00e0 s\u00f4ng C\u00e1i \u1edf m\u1eb7t tr\u01b0\u1edbc, t\u1eeb c\u1ea7u B\u1ea1ch H\u1ed5 \u0111\u1ebfn c\u1ea7u An H\u1ed9i th\u00ec c\u1ea5m kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t \u0111\u00f3, ch\u0103ng l\u01b0\u1edbi \u0111\u00e1nh c\u00e1.<\/p>\n\n\n\n<p>17. Trong th\u00e0nh kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e0o h\u1ed3 ao ri\u00eang.<\/p>\n\n\n\n<p>18. C\u00e1c qu\u00e2n \u1ee9ng tri\u1ec7u v\u1ec1 Kinh \u0111\u1ec1u tr\u00fa \u1edf ngo\u00e0i qu\u00e1ch, do quan ch\u01b0\u1edfng l\u00e3nh chuy\u1ec3n t\u00e2u, \u0111\u1ee3i c\u00f3 l\u1ec7nh truy\u1ec1n m\u1edbi cho v\u00e0o th\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p>19. C\u00e1c c\u1eeda th\u00e0nh, khi bi\u1ec1n binh \u0111\u1ea9y chuy\u1ec3n xe ph\u00e1o, khu\u00e2n v\u00e1c v\u1eadt n\u1eb7ng, th\u00ec bi\u1ec1n binh coi gi\u1eef ph\u1ea3i ng\u0103n tr\u01b0\u1edbc ng\u01b0\u1eddi \u0111i l\u1ea1i \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng x\u00e9o \u0111\u1ea1p l\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>20. C\u00e1c c\u1ea7u trong ngo\u00e0i th\u00e0nh, qu\u00e2n d\u00e2n \u0111\u1ec1u chi\u1ebfu theo ph\u1ea7n \u0111\u1ea5t m\u00e0 r\u1eeda qu\u00e9t v\u00e1n c\u1ea7u, m\u00e0i c\u1ea1o m\u1ed1i h\u00e0; b\u1ed9 C\u00f4ng m\u1ed7i th\u00e1ng ba k\u1ef3 sai ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1m xem. \u1edf tr\u00ean m\u1eb7t c\u1ea7u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5t \u0111\u1ed1ng t\u1ea1p v\u1eadt. C\u1ed9t c\u1ea7u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c bu\u1ed9c thuy\u1ec1n ghe v\u00e0o.<\/p>\n\n\n\n<p>21. Ph\u00e0m c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a \u0111i qua c\u1eeda th\u00e0nh v\u00e0 c\u00e1c c\u1ea7u \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i xu\u1ed1ng \u0111i ch\u00e2n.<\/p>\n\n\n\n<p>22. B\u1edd s\u00f4ng ngo\u00e0i qu\u00e1ch kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y \u0111\u1eafp l\u00e0m b\u1ebfn \u0111\u00f2 v\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c cho tr\u00e2u ng\u1ef1a u\u1ed1ng n\u01b0\u1edbc v\u00e0 t\u1eafm, c\u00f9ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eadu thuy\u1ec1n b\u00e8.<\/p>\n\n\n\n<p>23. C\u00e1c nh\u00e0 \u1edf trong th\u00e0nh ch\u01b0a l\u1ee3p ng\u00f3i, m\u1ed7i n\u0103m \u0111\u1ebfn th\u00e1ng n\u1eafng ph\u1ea3i l\u1ea5y b\u00f9n tr\u00e1t b\u1ebfp v\u00e0 b\u1ecf m\u00e1i tranh \u0111i \u0111\u1ec3 cho kh\u1ecfi ch\u00e1y.<\/p>\n\n\n\n<p>24. C\u00e1c nh\u00e0 \u1edf trong th\u00e0nh, nh\u00e0 n\u00e0o c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb b\u1ec7nh h\u1ee7i c\u00f9ng qu\u00e8 li\u1ec7t, \u0111i\u00ean cu\u1ed3ng, \u0111\u1ec1u t\u1ee9c th\u00ec \u0111\u01b0a ra ngo\u00e0i th\u00e0nh, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 \u1edf trong th\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p>25. Ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 tang ph\u1ea3i \u0111\u1ed5i \u00e1o tang m\u1edbi cho v\u00e0o th\u00e0nh. Nh\u00e0 n\u00e0o \u1edf trong th\u00e0nh c\u00f3 \u0111\u01b0a \u0111\u00e1m tang th\u00ec cho t\u00f9y ti\u1ec7n \u0111i theo b\u1ed1n c\u1eeda Ch\u00ednh b\u1eafc, Ch\u00ednh t\u00e2y, \u0110\u00f4ng b\u1eafc, T\u00e2y b\u1eafc, c\u00e1c c\u1eeda kh\u00e1c \u0111\u1ec1u c\u1ea5m.<\/p>\n\n\n\n<p>26. Ch\u00e2n qu\u00e1ch \u1edf b\u1ed1n m\u1eb7t kinh th\u00e0nh, ph\u1ea7n \u0111\u1ea5t t\u1eeb ch\u00e2n qu\u00e1ch tr\u1edf v\u00e0o trong th\u00ec do vi\u00ean gi\u00e1m th\u00e0nh s\u1ee9 qu\u1ea3n l\u00e3nh, ph\u1ea7n \u0111\u1ea5t t\u1eeb ch\u00e2n qu\u00e1ch tr\u1edf ra ngo\u00e0i th\u00ec do dinh Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c qu\u1ea3n l\u00e3nh. C\u00f3 ai ph\u1ea1m c\u1ea5m, t\u1ed9i nh\u1eb9 th\u00ec x\u00e9t x\u1eed, t\u1ed9i n\u1eb7ng th\u00ec t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>Thu th\u1ea9m, tha t\u1ed9i ch\u1ebft cho V\u0169 Trinh, an tr\u00ed \u1edf Qu\u1ea3ng Nam. Phan T\u1ea5n Qu\u00fd ph\u1ea1m t\u1ed9i tham tang, x\u1eed gi\u1ea3o giam h\u1eadu, \u0111\u00ecnh th\u1ea7n xin ho\u00e3n x\u1eed quy\u1ebft. Vua n\u00f3i : \u201cQu\u00fd m\u00ecnh l\u00e0m ch\u1ee9c ch\u0103n d\u00e2n m\u00e0 b\u00f3c l\u1ed9t c\u1ee7a d\u00e2n, s\u1ed1 tang qu\u00e1 nhi\u1ec1u, t\u1ed9i kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c\u201d. Sai giao Qu\u00fd xu\u1ed1ng \u0111\u1ec3 h\u00e0nh h\u00ecnh th\u1eaft c\u1ed5. L\u1ea1i \u0111em vi\u1ec7c \u1ea5y c\u00e1o kh\u1eafp c\u00e1c th\u00e0nh dinh tr\u1ea5n.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00f9a \u0111\u00f4ng, th\u00e1ng 10, ng\u00e0y m\u1ed3ng 1, t\u1ebf \u0111\u00f4ng h\u01b0\u1edfng. Sai Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed nhi\u1ebfp t\u1ebf \u1edf Th\u00e1i mi\u1ebfu.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y \u0110inh m\u00e3o, l\u1ea1i \u0111\u00fac \u1ea5n b\u1ea1c cho Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed. (Vu\u00f4ng m\u1ed7i b\u1ec1 6 ph\u00e2n 7 ly, d\u1ea7y 3 ph\u00e2n, n\u00fam r\u1ed3ng ng\u1ed3i, kh\u1eafc n\u0103m ch\u1eef tri\u1ec7n \u201cHo\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed th\u1ee7 t\u00edn\u201d. Sai b\u1ecdn Ph\u1ea1m \u0110\u0103ng H\u01b0ng, Nguy\u1ec5n V\u0103n Huy\u00ean, Nguy\u1ec5n Khoa Minh, Nguy\u1ec5n C\u00f4ng V\u1ecb h\u1ed9i \u0111\u1ed3ng coi l\u00e0m.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Th\u1ed1ng ch\u1ebf Th\u1ecb n\u1ed9i l\u00e0 T\u00f4n Th\u1ea5t \u0110\u1ecbch l\u00e0m Th\u1ed1ng ch\u1ebf Th\u1ecb trung,<\/p>\n\n\n\n<p>Cai c\u01a1 V\u00f5 Vi\u1ebft B\u1ea3o l\u1ea1i l\u00e0m Th\u1ed1ng ch\u1ebf Th\u1ecb n\u1ed9i.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u00e0m duy\u1ec7t tuy\u1ec3n \u1edf ba dinh Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c, Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb, Qu\u1ea3ng B\u00ecnh v\u00e0 n\u0103m tr\u1ea5n t\u1eeb B\u00ecnh Thu\u1eadn v\u00e0o Nam. Sai b\u1ecdn \u0110\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf Hu\u1ef3nh Vi\u1ebft To\u1ea3n, Tr\u1ea5n th\u1ee7 T\u1ed1ng V\u0103n Kh\u01b0\u01a1ng, Cai b\u1ea1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Khi\u00eam, K\u00fd l\u1ee5c Nguy\u1ec5n V\u0103n Xu\u00e2n, 14 ng\u01b0\u1eddi chia nhau \u0111i l\u00e0m. (Hai \u0111\u1ea1o Long Xuy\u00ean, Ki\u00ean Giang v\u1eabn ph\u1ee5 v\u00e0o tuy\u1ec3n tr\u01b0\u1eddng V\u0129nh Thanh).<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Cai \u0111\u1ed9i Th\u1ecb trung l\u00e0 Hu\u1ef3nh V\u0103n Lu\u1eadn l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Trung nh\u1ea5t, Hu\u1ef3nh V\u0103n Tr\u1ea1m l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Ti\u1ec1n nh\u1ea5t, D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Tr\u00ed l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 T\u1ea3 nh\u1ea5t, Nguy\u1ec5n V\u0103n Thao l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 H\u1eadu nh\u1ea5t, Nguy\u1ec5n V\u0103n M\u00e3i l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 H\u1eefu nh\u1ea5t, Ho\u00e0ng Ph\u01b0\u1edbc T\u00e0i l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 H\u1eadu nh\u1ecb.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh l\u1ea1i ng\u1ea1ch thu\u1ebf thuy\u1ec1n bu\u00f4n M\u00e3 Cao v\u00e0 T\u00e2y D\u01b0\u01a1ng. Tr\u01b0\u1edbc kia thuy\u1ec1n bu\u00f4n c\u00e1c n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec1u theo nh\u01b0 thu\u1ebf thuy\u1ec1n bu\u00f4n Qu\u1ea3ng \u0110\u00f4ng, H\u1eefu ty kh\u00f4ng chia thuy\u1ec1n l\u1edbn nh\u1ecf, \u0111\u00e1nh thu\u1ebf m\u1ed9t lo\u1ea1t; \u0111\u1ebfn nay \u0111\u1ed5i l\u1ea1i theo thuy\u1ec1n m\u00e0 \u0111\u00e1nh kh\u00e1c nhau. (Ph\u00e0m bu\u00f4n \u1edf Thu\u1eadn An, \u0110\u00e0 N\u1eb5ng, thuy\u1ec1n n\u00e0o chi\u1ec1u ngang t\u1eeb 25 th\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn 14 th\u01b0\u1edbc, m\u1ed7i th\u01b0\u1edbc \u0111\u00e1nh thu\u1ebf 96 quan, ngang t\u1eeb 13 th\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn 7 th\u01b0\u1edbc, m\u1ed7i th\u01b0\u1edbc \u0111\u00e1nh thu\u1ebf 60 quan; ph\u00e0m bu\u00f4n \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh, thuy\u1ec1n n\u00e0o chi\u1ec1u ngang t\u1eeb 25 th\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn14 th\u01b0\u1edbc, m\u1ed7i th\u01b0\u1edbc \u0111\u00e1nh thu\u1ebf 160 quan, ngang t\u1eeb 13 th\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn 7 th\u01b0\u1edbc, m\u1ed7i th\u01b0\u1edbc \u0111\u00e1nh thu\u1ebf 100 quan; l\u1ebb t\u1eeb 1 t\u1ea5c tr\u1edf l\u00ean th\u00ec t\u00ednh chi\u1ebft ra m\u00e0 \u0111\u00e1nh thu\u1ebf; t\u1eeb ph\u00e2n ly tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u mi\u1ec5n).<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 11, l\u1ea5y K\u00fd l\u1ee5c Qu\u1ea3ng B\u00ecnh l\u00e0 Nguy\u1ec5n H\u1ef1u Nghi, K\u00fd l\u1ee5c Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i l\u00e0 Nguy\u1ec5n Huy Trinh tham b\u1ed3i c\u00f4ng vi\u1ec7c b\u1ed9 H\u00ecnh, K\u00fd l\u1ee5c Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb l\u00e0 Ho\u00e0ng Kim Ho\u00e1n l\u00e0m K\u00fd l\u1ee5c Qu\u1ea3ng B\u00ecnh, K\u00fd l\u1ee5c Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c l\u00e0 L\u00ea \u0110\u1ed3ng L\u00fd l\u00e0m K\u00fd l\u1ee5c Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb, Nguy\u1ec5n V\u0103n H\u01b0ng l\u1ea1i l\u00e0m K\u00fd l\u1ee5c Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c, c\u1ef1u Hi\u1ec7p tr\u1ea5n Y\u00ean Qu\u1ea3ng l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Ky l\u00e0m K\u00fd l\u1ee5c Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u00e0 Cai \u0111\u1ed9i hai v\u1ec7 K\u1ef3 v\u00f5, Tuy\u00ean v\u00f5 thu\u1ed9c \u0111i\u1ec7n Thanh H\u00f2a, ph\u1ea9m tr\u1eadt ngang v\u1edbi Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u00e0 Cai \u0111\u1ed9i qu\u00e2n Th\u1ecb n\u1ed9i, Cai \u0111\u1ed9i \u1edf hai v\u1ec7 Trung h\u1ea7u, N\u1ed9i tr\u1ef1c qu\u00e2n Th\u1ecb n\u1ed9i v\u00e0 ba \u0111\u1ed9i T\u1ea3 v\u1ec7, H\u1eefu v\u1ec7, N\u1ed9i ho\u00e0ng ki\u1ebfm, ph\u1ea9m tr\u1eadt ngang v\u1edbi Cai \u0111\u1ed9i Th\u1ecb trung.<\/p>\n\n\n\n<p>Thanh Hoa b\u1ecb l\u1ee5t, tha gi\u1ea3m thu\u1ebf ru\u1ed9ng v\u1ee5 \u0111\u00f4ng n\u0103m nay.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u1eeda b\u1ea3o Ch\u00e2u \u0110\u1ed1c. B\u1ea3o v\u00ec n\u01b0\u1edbc l\u1ee5t ng\u1ea5m v\u00e0o n\u00ean v\u1ee1, th\u00e0nh th\u1ea7n \u0111em vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Sai t\u00ednh l\u1ea5y qu\u00e2n d\u00e2n s\u1eeda l\u1ea1i. L\u1ea1i \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng th\u00eam l\u00ednh c\u01a1 b\u1ed1n tr\u1ea5n v\u00e0 l\u00ednh \u0111\u1ed3n Uy Vi\u1ec5n, m\u1ed7i n\u01a1i \u0111\u1ec1u 100 ng\u01b0\u1eddi, h\u1ee3p v\u1edbi bi\u1ec1n binh ph\u00e1i tr\u01b0\u1edbc m\u00e0 \u0111\u00f3ng gi\u1eef.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua l\u1ea1i th\u1ea5y \u1edf sau b\u1ea3o nhi\u1ec1u \u0111\u1ea5t kh\u00f4ng, sai tr\u1ea5n th\u1ea7n V\u0129nh Thanh g\u1ecdi h\u1ecdp ng\u01b0\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng [Trung Qu\u1ed1c], ng\u01b0\u1eddi Ch\u00e2n L\u1ea1p, ng\u01b0\u1eddi Ch\u00e0 V\u00e0 \u0111\u1ebfn \u1edf, l\u1eadp ph\u1ed1 ch\u1ee3 v\u00e0 khai kh\u1ea9n ch\u1ed7 hoang, c\u1ea5m d\u00e2n ta kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u1ea5y r\u1ed1i.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ed5 ph\u1ec9 \u1edf Ngh\u1ec7 An l\u00ean xu\u1ed1ng huy\u1ec7n H\u01b0\u01a1ng S\u01a1n; th\u1ed5 h\u00e0o l\u00e0 H\u1ed3 \u0110\u00ecnh V\u1ef1c \u0111em d\u00e2n ch\u1ed1ng \u0111\u00e1nh, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed3 \u0111\u1ea3ng gi\u1ebft \u0111i. Cho \u0110\u00ecnh V\u1ef1c l\u00e0m \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng, th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n h\u01a1n 100 quan.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ecf thu\u1ebf g\u1ed7 bi\u1ec7t n\u1ea1p cho x\u00e3 M\u1ea1c \u0110i\u1ec1n (thu\u1ed9c huy\u1ec7n Nam \u0110\u01b0\u1eddng) tr\u1ea5n Ngh\u1ec7 An, k\u00e9n d\u00e2n l\u00e0m l\u00ednh.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 12, l\u1ea5y H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n Phan Huy Th\u1ef1c v\u00e0 \u0110o\u00e0n \u0110\u1ee9c Kh\u00e1nh l\u00e0m Thi\u00eam s\u1ef1 L\u1ec5 b\u1ed9.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua t\u1eebng c\u00f9ng Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed b\u00e0n v\u1ec1 \u0111\u1ea1o tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc x\u01b0a nay. Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed nh\u00e2n \u0111\u01b0a s\u00e1ch \u0110\u1ea1i Thanh h\u1ed9i \u0111i\u1ec3n ti\u1ebfn vua xem. Vua d\u1ee5 r\u1eb1ng : \u201cNg\u00f4 \u0110\u00ecnh Gi\u1edbi t\u00ednh n\u1ebft nghi\u00eam trang \u0111\u1ee9ng \u0111\u1eafn, ho\u00e0ng t\u1eed ho\u00e0ng t\u00f4n k\u00ednh tr\u1ecdng l\u1eafm, l\u00f2ng tr\u1eabm r\u1ea5t khen. Ch\u1ee9c tr\u00e1ch d\u1ea1y b\u1ea3o th\u1eadt kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng ch\u1ecdn c\u1ea9n th\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y \u0110inh s\u1eedu, sai Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed y\u1ebft l\u0103ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y M\u1eadu d\u1ea7n t\u1ebf Ch\u1ea1p.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Ph\u00f3 \u0111\u00f4 \u0111\u1ed1c ch\u1ebf H\u1eefu dinh qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Tr\u00ed l\u00e0m Ph\u00f3 \u0111\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf T\u1ea3 dinh, T\u1ea3 tham tri H\u1ed9 b\u1ed9 l\u00e0 \u0110o\u00e0n Vi\u1ebft Nguy\u00ean l\u00e0m H\u1eefu tham tri C\u00f4ng b\u1ed9.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u1ea5n th\u1ee7 H\u00e0 Ti\u00ean l\u00e0 Tr\u1ea7n V\u0103n Trinh ch\u1ebft, l\u1ea5y Hi\u1ec7p tr\u1ea5n l\u00e0 M\u1ea1c C\u00f4ng Du thay.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u1ea7n Ch\u1ea5n v\u00e0 Nguy\u1ec5n H\u1ef1u Nh\u01a1n t\u1eeb Qu\u1ea3ng \u0110\u00f4ng v\u1ec1. Vua h\u1ecfi v\u1ec1 t\u00ecnh h\u00ecnh n\u01b0\u1edbc Thanh \u0111\u1ed9ng t\u0129nh nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o. Th\u01b0a r\u1eb1ng : \u201cC\u00e1c t\u1ec9nh y\u00ean l\u1eb7ng c\u1ea3, duy kho\u1ea3ng th\u00e1ng 4 n\u0103m nay \u1edf Y\u00ean Kinh c\u00f3 gi\u00f3 to n\u1ed5i bay c\u00e1t tung \u0111\u00e1, tr\u1eddi \u0111\u1ea5t t\u1ed1i \u0111en, ch\u1ec9 c\u00f3 vi\u1ec7c \u1ea5y l\u00e0 l\u1ea1 th\u00f4i\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Tri\u1ec7u b\u1ea3o h\u1ed9 Ch\u00e2n L\u1ea1p l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Tho\u1ea1i v\u1ec1 th\u00e0nh Gia \u0110\u1ecbnh, sai Tham tri Tr\u1ea7n V\u0103n Tu\u00e2n l\u00e3nh vi\u1ec7c b\u1ea3o h\u1ed9. Tr\u01b0\u1edbc Tho\u1ea1i thay Nguy\u1ec5n V\u0103n Xu\u00e2n l\u00e0m b\u1ea3o h\u1ed9, ng\u01b0\u1eddi Ch\u00e2n L\u1ea1p kh\u00f4ng th\u00edch Tho\u1ea1i m\u00e0 xin gi\u1eef Xu\u00e2n l\u1ea1i, g\u1eedi th\u01b0 \u0111\u1ebfn Gia \u0110\u1ecbnh. Th\u00e0nh th\u1ea7n t\u00e2u l\u00ean. Vua d\u1ee5 r\u1eb1ng : \u201cTri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u00e0m vi\u1ec7c, c\u1ea7n h\u1ee3p l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 kh\u00f4ng mu\u1ed1n, kh\u00f4ng n\u00ean c\u01b0\u1ee1ng \u00e9p. N\u1ebfu c\u01b0\u1ee1ng \u00e9p th\u00ec g\u00e2y n\u00ean hi\u1ec1m kh\u00edch \u1edf ch\u1ed1n bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 k\u1ebf hay. Nh\u01b0ng V\u0103n Tho\u1ea1i l\u00e0 b\u1ea3o h\u1ed9 \u0111\u00e3 c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh r\u1ed3i, nay n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec m\u00e0 tri\u1ec7u v\u1ec1 th\u00ec ra vi\u1ec7c \u0111\u1ed5i \u0111\u1eb7t t\u01b0\u1edbng \u1edf bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng h\u00ecnh nh\u01b0 ph\u1ea3i chi\u1ec1u theo t\u00ecnh \u00fd ng\u01b0\u1eddi Man, s\u1ef1 l\u1ea5n d\u1ea7n c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ec3 cho l\u1edbn l\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c. Nay n\u00ean l\u1ea5y c\u1edb kh\u00e1c m\u00e0 tri\u1ec7u Tho\u1ea1i v\u1ec1 m\u00e0 cho Tu\u00e2n thay, \u0111\u1ec3 cho vi\u1ec7c quy\u1ec1n nghi thay \u0111\u1ed5i h\u00ecnh nh\u01b0 l\u00e0 b\u1edfi th\u00e0nh th\u1ea7n, m\u00e0 co hay du\u1ed7i, cho hay l\u1ea5y th\u00ec m\u1ec7nh l\u1ec7nh v\u1eabn \u1edf tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, nh\u01b0 th\u1ebf th\u00ec l\u00f2ng khinh nh\u1eddn c\u1ee7a d\u00e2n Man c\u00f3 th\u1ec3 ng\u1ea7m b\u1ebb g\u00e3y \u0111\u01b0\u1ee3c\u201d. B\u00e8n sai Tu\u00e2n \u0111i, m\u1eadt d\u00f2 vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean. L\u1ea1i s\u1eafc cho th\u00e0nh th\u1ea7n t\u1eeb nay ch\u01b0\u01a1ng s\u1edb c\u1ee7a vua Phi\u00ean d\u00e2ng l\u00ean ph\u1ea3i m\u1edf ra xem tr\u01b0\u1edbc, c\u00f3 n\u00ean t\u00e2u s\u1ebd t\u00e2u.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 L\u01b0\u01a1ng V\u0103n V\u00e2n h\u00e0nh ch\u1ee9c Qu\u1ea3n c\u01a1 Trung ki\u00ean \u1edf Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i, Cai c\u01a1 \u0110inh C\u00f4ng Tuy\u1ebft l\u00e0m Qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 H\u1eadu ki\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho Gia \u0110\u1ecbnh v\u00e0 B\u1eafc Th\u00e0nh t\u1eeb nay ti\u1ec1n ba l\u1ec5 (1. Ba l\u1ec5 : L\u1ec5 d\u00e2ng ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu, l\u1ec5 d\u00e2ng vua, l\u1ec5 d\u00e2ng ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed.&nbsp; ) c\u1ee7a thuy\u1ec1n bu\u00f4n n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i v\u00e0 ti\u1ec1n cai t\u00e0u \u0111\u1ec1u \u0111em ch\u1ee9a \u1edf kho th\u00e0nh, h\u1eb1ng n\u0103m \u0111\u1ebfn th\u00e1ng cu\u1ed1i m\u00f9a \u0111\u00f4ng \u0111em s\u1edb d\u00e2ng l\u00ean, r\u1ed3i xu\u1ea5t ti\u1ec1n \u1edf kho Kinh chia cho c\u00e1c quan. (Ti\u1ec1n t\u1ec5 cai t\u00e0u, h\u1eb1ng n\u0103m thu v\u00e0o c\u00f3 khi \u0111\u1ebfn h\u01a1n 8,9 ngh\u00ecn quan; n\u0103m Gia Long th\u1ee9 4 [1805] chia l\u00e0m 10 th\u00e0nh, cho ri\u00eang v\u0103n ban v\u00e0 v\u00f5 ban 1 th\u00e0nh,&nbsp; quan cai t\u00e0u 2 th\u00e0nh, c\u00f2n 6 th\u00e0nh th\u00ec chia cho ho\u00e0ng t\u1eed, ho\u00e0ng n\u1eef, ho\u00e0ng t\u00f4n, t\u1ea3 h\u1eefu cung t\u1ea7n, cho \u0111\u1ebfn c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 l\u1edbn nh\u1ecf trong ngo\u00e0i, tr\u01b0\u1eddng \u0111\u00e0, c\u00f4ng t\u00ednh, ng\u01b0\u1eddi gi\u00e1m t\u1ef1 h\u1ecd L\u00ea h\u1ecd Tr\u1ecbnh, g\u1ed3m 10 b\u1eadc. N\u0103m th\u1ee9 5 th\u00ec chia l\u00e0m 10 th\u00e0nh, l\u1ea5y 1 th\u00e0nh cho ri\u00eang quan cai t\u00e0u, c\u00f2n 9 th\u00e0nh c\u1ee9 theo b\u1eadc m\u00e0 chia cho, v\u1ec1 sau ghi l\u00e0m l\u1ec7 m\u00e3i m\u00e3i; h\u1eb1ng n\u0103m \u0111\u1ebfn th\u00e1ng cu\u1ed1i \u0111\u00f4ng hai th\u00e0nh n\u1ed9p ti\u1ec1n v\u1ec1 Kinh. \u0110\u1ebfn \u0111\u00e2y m\u1edbi ra l\u1ec7nh \u0111\u1ec3 tr\u1eef \u1edf th\u00e0nh, m\u00e0 l\u1ea5y ti\u1ec1n \u1edf kho Kinh chia c\u1ea5p).<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ed1c h\u1ecdc S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 D\u01b0\u01a1ng V\u1ecbnh v\u00ec \u1ed1m ph\u1ea3i ngh\u1ec9 vi\u1ec7c. L\u1ea5y Tri ph\u1ee7 Ngh\u0129a H\u01b0ng l\u00e0 Nguy\u1ec5n M\u1eadu B\u00e1ch l\u00e0m \u0110\u1ed1c h\u1ecdc S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u1ef1ng th\u00eam kho B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh, sai d\u00e2n \u0111i l\u1ea5y g\u1ed7, m\u1ed9t gian kho c\u1ea5p ti\u1ec1n 180 quan.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u1ea5n th\u1ee7 Cao B\u1eb1ng l\u00e0 \u0110\u1eb7ng Ph\u01b0\u1edbc Trung ch\u1ebft; l\u1ea5y \u00e1n ph\u1ee7 s\u1ee9 Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c l\u00e0 Nguy\u1ec5n B\u00e1 Xuy\u1ebfn thay.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00e1nh Tu\u1ea7n H\u1ea3i \u0111\u00f4 dinh l\u00e0 Ho\u00e0ng Trung \u0110\u1ed3ng b\u1ecb mi\u1ec5n ch\u1ee9c. Binh dinh Tu\u1ea7n H\u1ea3i c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi theo ng\u01b0\u1eddi Ch\u00e0 V\u00e0 l\u00e0m gi\u1eb7c, quan qu\u00e2n b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c. Trung \u0110\u1ed3ng ph\u1ea3i t\u1ed9i m\u1ea5t ch\u1ee9c. L\u1ea5y Ph\u00f3 \u0111\u00f4 dinh l\u00e0 Th\u00e1i V\u0103n Qu\u00fd (ng\u01b0\u1eddi Thanh theo H\u00e0 H\u1ef7 V\u0103n quy thu\u1eadn) l\u00e3nh qu\u00e2n \u1ea5y.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ecf thu\u1ebf m\u1ecf k\u1ebdm \u1edf An L\u00e3ng tr\u1ea5n H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng v\u00e0 thu\u1ebf m\u1ecf di\u00eam ti\u00eau \u1edf T\u01b0\u1eddng Phong tr\u1ea5n H\u01b0ng H\u00f3a. (An L\u00e3ng m\u1ed7i n\u0103m n\u1ed9p thu\u1ebf k\u1ebdm 720 c\u00e2n; T\u01b0\u1eddng Phong m\u1ed7i n\u0103m n\u1ed9p thu\u1ebf di\u00eam ti\u00eau 500 c\u00e2n. N\u0103m nay hai m\u1ecf kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi khai cho n\u00ean b\u1ecf thu\u1ebf).<\/p>\n\n\n\n<p>G\u1ecdi c\u00e1c \u0111\u1ed9i thuy\u1ec1n Ng\u0169 b\u00ednh, Tu\u1ea7n th\u00e0nh, Tam tr\u00e1ng \u1edf Qu\u1ea3ng B\u00ecnh v\u00e0 c\u00e1c v\u1ec7 \u0111\u1ed9i m\u1edbi k\u00e9n \u1edf Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb, \u0111\u1ebfn th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m sau \u0111\u1ec1u \u0111\u1ebfn Kinh.<\/p>\n\n\n\n<p>\u1ea5m th\u1ee5 cho con ch\u00e1u khai qu\u1ed1c c\u00f4ng th\u1ea7n Nguy\u1ec5n H\u1eefu Ti\u1ebfn l\u00e0 Nguy\u1ec5n H\u1eefu T\u00e0i, v\u00e0 con ch\u00e1u Nguy\u1ec5n H\u1eefu D\u1eadt l\u00e0 Nguy\u1ec5n H\u1eefu \u0110\u1ea1t, \u0111\u1ec1u l\u00e0m \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng \u0111\u1ec3 coi vi\u1ec7c th\u1edd t\u1ef1.<\/p>\n\n\n\n<p>Nguy\u1ec5n V\u0103n Nh\u01a1n v\u00e0 Ph\u1ea1m \u0110\u0103ng H\u01b0ng l\u00e0m s\u00e1ch \u0111\u0103ng s\u1ef1 tr\u1ea1ng c\u00f4ng th\u1ea7n V\u1ecdng C\u00e1c v\u00e0 con tr\u01b0\u1edfng, ch\u00e1u tr\u01b0\u1edfng c\u1ed9ng h\u01a1n 300 ng\u01b0\u1eddi. Vua m\u1edf xem k\u1ef9 c\u00e0ng, chia b\u1eadc th\u1ea5p cao, ai \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 \u01a1n t\u1eadp \u1ea5m th\u00ec sai chua v\u00e0o s\u00e1ch, \u0111\u1ee3i x\u00e9t l\u1ea1i r\u1ed3i sau thi h\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00ednh bi\u00ean<\/p>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\"><a>\u0110\u1ec7 nh\u1ea5t k\u1ef7 &#8211; Quy\u1ec3n LIX &#8211; Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u1ec1 Th\u1ebf t\u1ed5 cao ho\u00e0ng \u0111\u1ebf<\/a><\/h1>\n\n\n\n<p>K\u1ef7 m\u00e3o, Gia Long n\u0103m th\u1ee9 18 [1819] (Thanh Gia Kh\u00e1nh n\u0103m th\u1ee9 24), m\u00f9a xu\u00e2n, th\u00e1ng gi\u00eang, ng\u00e0y T\u00e2n s\u1eedu l\u00e0m l\u1ec5 xu\u00e2n h\u01b0\u1edfng. Sai Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed nhi\u1ebfp t\u1ebf \u1edf Th\u00e1i mi\u1ebfu.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u1eeda \u0111\u1eafp th\u00e0nh Th\u0103ng Long. Sai 5.300 ng\u01b0\u1eddi \u1edf Ng\u0169 qu\u00e2n v\u00e0 T\u01b0\u1ee3ng qu\u00e2n \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh sung l\u00e0m vi\u1ec7c, mi\u1ec5n cho n\u0103m nay kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u1ec1 Kinh, th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n 35.000 quan, g\u1ea1o 35.000 ph\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Hi\u1ec7p tr\u1ea5n S\u01a1n Nam h\u1ea1 l\u00e0 Nguy\u1ec5n Quang Huy\u00ean ch\u1ebft; l\u1ea5y Hi\u1ec7p tr\u1ea5n S\u01a1n T\u00e2y l\u00e0 D\u01b0\u01a1ng C\u00f4ng T\u00f2ng l\u00e0 Hi\u1ec7p tr\u1ea5n S\u01a1n Nam h\u1ea1, K\u00fd l\u1ee5c l\u00e0 Hu\u1ef3nh V\u0103n Di\u1ec5n l\u00e0m Hi\u1ec7p tr\u1ea5n S\u01a1n T\u00e2y. Tr\u01b0\u1edbc b\u1ea7y t\u00f4i c\u1eed Di\u1ec5n l\u00e0m Hi\u1ec7p tr\u1ea5n S\u01a1n Nam h\u1ea1. Vua n\u00f3i : \u201cTr\u1ea5n \u1ea5y nhi\u1ec1u vi\u1ec7c, qu\u00e2n l\u00ednh c\u1ee7a c\u1ea3i xu\u1ea5t \u1edf \u0111\u1ea5y, so v\u1edbi tr\u1ea5n kh\u00e1c l\u1ea1i quan tr\u1ecdng h\u01a1n. Di\u1ec5n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi trong s\u1ea1ch c\u00f3 th\u1eeba m\u00e0 t\u00e0i n\u0103ng kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, s\u1ee3 kh\u00f4ng l\u00e0m n\u1ed5i, \u0111\u1ed5i cho T\u00f2ng l\u00e0m Hi\u1ec7p tr\u1ea5n S\u01a1n Nam h\u1ea1 m\u00e0 l\u1ea5y Di\u1ec5n thay T\u00f2ng\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u1ea5n th\u1ea7n Ngh\u1ec7 An xin l\u1ea5y Ph\u00f3 \u0111\u1ed9i Nguy\u1ec5n V\u0103n Ph\u00ea l\u00e0m Qu\u1ea3n ch\u00e2u ch\u00e2u Quy H\u1ee3p, Th\u1ee7 h\u1ee3p Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c L\u1ec7 l\u00e0m Tri ch\u00e2u. Vua kh\u00f4ng cho. H\u1ea1 l\u1ec7nh l\u1ea5y Ph\u00ea l\u00e0m \u00e1n th\u1ee7 \u0111\u1ed3n Quy H\u1ee3p, L\u1ec7 l\u00e0m th\u1ee7 hi\u1ec7p.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai tr\u1ea5n V\u0129nh Thanh \u0111\u1eafp hai b\u1ea3o T\u00e2n Ch\u00e2u v\u00e0 Chi\u1ebfn Sai; l\u1ea1i \u1edf th\u1ee7 s\u1edf c\u0169 Ch\u00e2u \u0110\u1ed1c \u0111\u1eafp m\u1ed9t b\u1ea3o g\u1ecdi l\u00e0 b\u1ea3o Ch\u00e2u Giang. B\u1ea3o \u0111\u1eafp xong, \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng l\u00ednh c\u01a1 b\u1ed1n tr\u1ea5n h\u1ea1t Gia \u0110\u1ecbnh, chia phi\u00ean \u0111\u00f3ng gi\u1eef. (B\u1ea3o T\u00e2n Ch\u00e2u 40 ng\u01b0\u1eddi, b\u1ea3o Ch\u00e2u Giang, b\u1ea3o Chi\u1ebfn Sai, m\u1ed7i b\u1ea3o 30 ng\u01b0\u1eddi). L\u1ea5y Cai c\u01a1 V\u00f5 V\u0103n S\u00e1ng gi\u1eef b\u1ea3o T\u00e2n Ch\u00e2u ki\u00eam qu\u1ea3n b\u1ea3o Chi\u1ebfn Sai, theo quy\u1ec1n qu\u1ea3n h\u1ea1t c\u1ee7a V\u0129nh Thanh. Cai \u0111\u1ed9i Tr\u1ea7n V\u0103n Ngoan gi\u1eef b\u1ea3o Ch\u00e2u Giang, theo quy\u1ec1n qu\u1ea3n h\u1ea1t c\u1ee7a Ch\u00e2u \u0110\u1ed1c.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u00e0o k\u00eanh Th\u00f4ng \u1edf Phi\u00ean An \u0111\u1ebfn s\u00f4ng M\u00e3 Tr\u01b0\u1eddng [s\u00f4ng Ru\u1ed9t Ng\u1ef1a]. Sai Ph\u00f3 t\u1ed5ng tr\u1ea5n Gia \u0110\u1ecbnh l\u00e0 Hu\u1ef3nh C\u00f4ng L\u00fd l\u1ea5y d\u00e2n Phi\u00ean An h\u01a1n 10.000 ng\u01b0\u1eddi, c\u1ea5p cho ti\u1ec1n g\u1ea1o m\u00e0 sai l\u00e0m vi\u1ec7c. Khi c\u00f4ng vi\u1ec7c xong, cho t\u00ean l\u00e0 s\u00f4ng An Th\u00f4ng. (S\u00f4ng \u1edf ph\u00eda t\u00e2y nam tr\u1ea5n, tr\u01b0\u1edbc c\u00f3 s\u00f4ng t\u1eeb k\u00eanh Th\u00f4ng, qua S\u00e0i G\u00f2n \u0111\u1ebfn Lao Giang, xa x\u00f4i, nh\u1ecf h\u1eb9p, quanh co, n\u00f4ng c\u1ea1n. \u0110\u1ebfn nay \u0111\u1ed5i \u0111\u01b0\u1eddng c\u0169, \u0111\u00e0o k\u00eanh m\u1edbi, t\u1eeb k\u00eanh Th\u00f4ng th\u1eb3ng \u0111\u1ebfn s\u00f4ng M\u00e3 Tr\u01b0\u1eddng, d\u00e0i h\u01a1n 9 d\u1eb7m, ngang 7 tr\u01b0\u1ee3ng 5 th\u01b0\u1edbc, s\u00e2u 9 th\u01b0\u1edbc). \u0110\u01b0\u1eddng s\u00f4ng \u0111\u00e3 th\u00f4ng, thuy\u1ec1n b\u00e8 \u0111i l\u1ea1i ng\u00e0y \u0111\u00eam n\u1ed1i nhau, b\u00e8n th\u00e0nh ch\u1ed7 b\u1ebfn s\u00f4ng \u0111\u00f4 h\u1ed9i, ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u1ec1u khen l\u00e0 ti\u1ec7n l\u1ee3i.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Ch\u01b0\u1edfng T\u1ea3 qu\u00e2n L\u00ea V\u0103n Duy\u1ec7t \u0111i kinh l\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng c\u00e1c x\u1ee9 Ngh\u1ec7 An, Thanh Hoa. L\u1ea5y b\u1ecdn Ph\u00f3 \u0111\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf Nguy\u1ec5n V\u0103n Tr\u00ed v\u00e0 V\u1ec7 \u00fay T\u00f4n Th\u1ea5t Huy l\u1ec7 theo vi\u1ec7c binh, Tham tri L\u00ea B\u00e1 Ph\u1ea9m gi\u00fap vi\u1ec7c qu\u00e2n c\u01a1, Tham b\u1ed3i Nguy\u1ec5n H\u1ef1u Nghi sung l\u00e0m gi\u1ea5y t\u1edd trong qu\u00e2n.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua th\u1ea5y hai tr\u1ea5n \u1ea5y h\u1eb1ng n\u0103m b\u1ecb \u0111\u00f3i, d\u00e2n xi\u00eau d\u1ea1t ph\u1ea7n nhi\u1ec1u h\u1ecdp nhau l\u00e0m gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp, quan s\u1edf t\u1ea1i kh\u00f4ng th\u1ec3 ng\u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c, b\u00e8n sai Duy\u1ec7t \u0111i, vi\u1ec7c th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec1u cho t\u00f9y ti\u1ec7n x\u1eed \u0111o\u00e1n, duy vi\u1ec7c l\u1edbn th\u00ec m\u1edbi t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>Chi\u1ebfu d\u1ee5 quan hai tr\u1ea5n r\u1eb1ng : \u201c\u0110\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i g\u1ea7n \u0111\u00e2y gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp hay n\u1ed5i, nh\u00e2n d\u00e2n m\u1eafc kh\u1ed5. C\u1ea7n ph\u1ea3i m\u1ed9t phen x\u1ebfp \u0111\u1eb7t \u0111\u1ec3 d\u1eb9p y\u00ean cho d\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean \u1ed5n l\u00e0m \u0103n. \u0110\u1eb7c sai Ch\u01b0\u1edfng T\u1ea3 qu\u00e2n b\u00ecnh t\u00e2y t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n qu\u1eadn c\u00f4ng L\u00ea V\u0103n Duy\u1ec7t \u0111\u1ed5ng l\u0129nh \u0111\u1ea1i binh \u0111i kinh l\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, ph\u00e0m m\u1ecdi c\u01a1 nghi \u0111\u00e1nh b\u1eaft ch\u1ebf ng\u1ef1 \u0111\u1ec1u cho t\u00f9y nghi \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9; t\u00ecnh h\u00ecnh c\u1ee7a qu\u00e2n l\u00ednh, \u0111au kh\u1ed5 c\u1ee7a nh\u00e2n d\u00e2n, \u0111i\u1ec1u l\u1ee3i \u0111\u00e1ng l\u00e0m, \u0111i\u1ec1u h\u1ea1i \u0111\u00e1ng b\u1ecf, c\u00f9ng nh\u1eefng vi\u1ec7c quan l\u1ea1i tham \u00f4, ti\u1ec3u d\u00e2n oan u\u1ed5ng, c\u0169ng \u0111\u1ec1u t\u00f9y vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. V\u1eady b\u1ea3o cho nha m\u00f4n l\u1edbn nh\u1ecf \u1edf \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i n\u00ean c\u1ea9n th\u1eadn ch\u1ee9c v\u1ee5 m\u00e0 l\u00e0m vi\u1ec7c nh\u01b0 c\u0169\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea1i d\u1ee5 d\u00e2n ch\u00fang hai tr\u1ea5n r\u1eb1ng : \u201cM\u1ed9t \u1ea5p m\u01b0\u1eddi nh\u00e0, t\u1ea5t c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi trung t\u00edn hu\u1ed1ng chi l\u00e0 hai tr\u1ea5n l\u1edbn ! Thanh Hoa v\u1ed1n ti\u1ebfng l\u00e0 hi\u1ebfu ngh\u0129a, l\u1ea1i l\u00e0 n\u01a1i qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a nh\u00e0 vua. Ngh\u1ec7 An t\u1ee5c ch\u1ea5t ph\u00e1c, d\u00e2n thu\u1ea7n h\u1eadu, c\u0169ng l\u00e0 qu\u1eadn tay ch\u00e2n c\u1ee7a tr\u1eabm. G\u1ea7n \u0111\u00e2y l\u1ee5t h\u1ea1n lu\u00f4n lu\u00f4n m\u00e0 sinh \u0111\u00f3i k\u00e9m, tuy tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u c\u00e1ch c\u1ee9u ch\u1eefa, th\u01b0\u1eddng ban \u01a1n x\u00e1 mi\u1ec5n, nh\u01b0ng m\u00e0 c\u00f9ng kh\u1ed1n ch\u01b0a l\u00e2u, d\u00e2n \u0111au ch\u01b0a l\u1ea1i, \u0111\u1ebfn n\u1ed7i d\u00e2n h\u00e8n ngh\u00e8o ng\u1eb7t qua h\u1ecdp nhau l\u00e0m tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp, qu\u1ea5y r\u1ed1i x\u00f3m l\u00e0ng, tr\u1eabm ngh\u0129 r\u1ea5t th\u01b0\u01a1ng. V\u1eady \u0111\u1eb7c sai kinh l\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n \u0111i ki\u1ec3m x\u00e9t quan l\u1ea1i, th\u0103m gi\u00fap nh\u00e2n d\u00e2n, g\u1ecdi h\u1ecdp d\u00e2n xi\u00eau d\u1ea1t, x\u00e9t x\u1eed n\u1ed7i oan u\u1ed5ng, ai quy ph\u1ee5c theo m\u1ec7nh th\u00ec kh\u00f4ng b\u1eaft t\u1ed9i ch\u1ebft, ai thu\u1eadn l\u00f2ng ra s\u1ee9c th\u00ec khuy\u00ean \u0111\u1ec3 h\u01b0\u1edfng vui, c\u1ed1t sao y\u00ean \u1ee7i v\u1ed7 v\u1ec1, u\u1ed1n n\u1eafn gi\u00fap \u0111\u1ee1, \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn ch\u1ed1n an to\u00e0n m\u00e0 th\u00f4i\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho con Cai b\u1ea1 Bi\u00ean H\u00f2a V\u00f5 C\u00f4ng Ch\u1ea5n l\u00e0 V\u00f5 C\u00f4ng T\u00e2n sung C\u1ed1ng s\u0129 vi\u1ec7n.<\/p>\n\n\n\n<p>Ti\u1ebft V\u1ea1n th\u1ecd, cho Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1edbc c\u00f4ng ho\u00e0ng t\u1eed ho\u00e0ng th\u00e2n \u0103n y\u1ebfn \u1edf \u0111i\u1ec7n C\u1ea7n Ch\u00e1nh, c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 \u0103n y\u1ebfn \u1edf nh\u00e0 t\u1ea3 vu h\u1eefu vu.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua thung dung c\u00f9ng Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed b\u00e0n v\u1ec1 ch\u00ednh s\u1ef1 c\u1ee7a \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0111\u1eddi, \u0111\u1ebfn khi m\u1eb7t tr\u1eddi x\u1ebf b\u00f3ng m\u1edbi th\u00f4i.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 H\u00f9ng c\u1ef1 nh\u1ecb T\u01b0\u1ee3ng qu\u00e2n l\u00e0 T\u1ed1ng V\u0103n S\u1edf l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay, Cai \u0111\u1ed9i Th\u1ecb n\u1ed9i l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng C\u00f4ng Tuy\u00ean l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Trung h\u1ea7u, qu\u1ea3n t\u00e1m \u0111\u1ed9i Trung h\u1ea7u (t\u1eeb \u0111\u1ed9i 2 \u0111\u1ebfn \u0111\u1ed9i 9), ki\u00eam qu\u1ea3n ba \u0111\u1ed9i Ch\u1ea5n uy.<\/p>\n\n\n\n<p>Bi\u00ean b\u1ed5 \u0111\u1ed9i T\u00e2n nh\u1ea5t l\u00e0m m\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed9i c\u1ee7a v\u1ec7 Trung c\u1ea7n Th\u1ecb n\u1ed9i.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho V\u1ec7 \u00fay ba v\u1ec7 Th\u1ecb t\u01b0\u1ee3ng nh\u1ea5t nh\u1ecb tam qu\u00e2n Th\u1ecb n\u1ed9i tr\u1eadt t\u00f2ng nh\u1ecb ph\u1ea9m, Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay tr\u1eadt ch\u00e1nh tam ph\u1ea9m, c\u0169ng nh\u01b0 ch\u00e1nh ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay qu\u00e2n Th\u1ecb trung.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho con ch\u00e1u nh\u00e0 L\u00ea l\u00e0 L\u00ea Duy Th\u1ea3n (con L\u00ea Hi\u1ec3n T\u00f4ng) l\u00e0m Cai c\u01a1 gi\u00e1m th\u1ee7 vi\u1ec7c th\u1edd t\u1ef1 nh\u00e0 L\u00ea. Duy Kh\u1ea3i \u1ed1m ch\u1ebft n\u00ean l\u1ea5y Th\u1ea3n thay.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 H\u1eefu b\u1ea3o nh\u1ecb H\u1eefu qu\u00e2n l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Xu\u00e2n l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay, Phi k\u1ef5 \u00fay Ng\u00f4 C\u00f4ng Ch\u00ednh l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay, Cai \u0111\u1ed9i T\u01b0\u1ee3ng qu\u00e2n Nguy\u1ec5n V\u0103n Ch\u1ee9c l\u00e0m Qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 B\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng, Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u1ecb l\u00e0m Qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 Th\u1ecbnh t\u01b0\u1ee3ng, Tr\u01b0\u01a1ng V\u0103n H\u00e1n l\u00e0m Qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 Trung t\u01b0\u1ee3ng, Cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n B\u00e0n l\u00e0m Qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 Ti\u1ec1n k\u00edch, Tr\u01b0\u1edfng hi\u1ec7u Nguy\u1ec5n S\u0129&nbsp; L\u1ecbch l\u00e0m Ph\u00f3 qu\u1ea3n c\u01a1, L\u00ea C\u00f4ng Tr\u1ef1c l\u00e0 Ph\u00f3 qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 Trung k\u00edch, Nguy\u1ec5n H\u1eefu Di\u1ec5n l\u00e0m Ph\u00f3 qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 T\u1ea3 k\u00edch.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1ed5ng tr\u1ea5n B\u1eafc Th\u00e0nh l\u00e0 L\u00ea Ch\u1ea5t l\u1ea1i xin v\u1ec1 Kinh \u0111\u1ec3 v\u00e0o ch\u1ea7u. Vua d\u1ee5 r\u1eb1ng : \u201cC\u00f4ng vi\u1ec7c \u1edf th\u00e0nh c\u00f2n nhi\u1ec1u, h\u00e3y \u0111\u1ec3 cho ng\u01b0\u01a1i v\u00e0i th\u00e1ng m\u01b0u t\u00ednh x\u1ebfp \u0111\u1eb7t, s\u1ebd cho tri\u1ec7u c\u0169ng ch\u01b0a mu\u1ed9n\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u00e0o cho V\u0169ng C\u00f9 [C\u00f9 \u00e1o] \u1edf \u0110\u1ecbnh T\u01b0\u1eddng th\u00f4ng v\u1edbi s\u00f4ng M\u1ef9 Tho. Sai Tr\u1ea5n th\u1ee7 Nguy\u1ec5n V\u0103n Phong l\u1ea5y h\u01a1n 9.000 d\u00e2n l\u00e0m vi\u1ec7c, h\u00e0ng th\u00e1ng c\u1ea5p cho ti\u1ec1n g\u1ea1o \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7. V\u00e0i th\u00e1ng c\u00f4ng vi\u1ec7c xong, cho t\u00ean l\u00e0 s\u00f4ng B\u1ea3o \u0110\u1ecbnh (C\u1eeda s\u00f4ng g\u1ed1i v\u00e0o s\u00f4ng H\u01b0ng H\u00f2a, c\u00e1ch ph\u00eda \u0111\u00f4ng b\u1eafc tr\u1ea5n th\u00e0nh 47 d\u1eb7m r\u01b0\u1ee1i. N\u0103m tr\u01b0\u1edbc s\u00f4ng nh\u1ecf V\u0169ng C\u00f9 ch\u1ea3y \u0111\u1ebfn qu\u00e1n Gai, s\u00f4ng nh\u1ecf M\u1ef9 Tho ch\u1ea3y \u0111\u1ebfn ch\u1ee3 Ph\u00fa L\u01b0\u01a1ng, qu\u00e3ng gi\u1eefa hai s\u00f4ng ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t Nam B\u1eafc n\u1ed1i li\u1ec1n. Tri\u1ec1u Hi\u1ec3n T\u00f4ng, Th\u1ed1ng su\u1ea5t Nguy\u1ec5n C\u1eedu V\u00e2n \u0111i \u0111\u00e1nh Ch\u00e2n L\u1ea1p \u0111\u00e3 t\u1eebng \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf \u0111\u1ea5y. \u0110\u1eafp l\u0169y d\u00e0i t\u1eeb qu\u00e1n Gai \u0111\u1ebfn ch\u1ee3 Ph\u00fa L\u01b0\u01a1ng, \u0111\u00e0o ch\u1ed7 t\u1eadn c\u00f9ng c\u1ee7a s\u00f4ng V\u0169ng C\u00f9 v\u00e0 s\u00f4ng M\u1ef9 Tho cho li\u1ec1n nhau d\u1eabn n\u01b0\u1edbc l\u00e0m h\u00e0o b\u00ean ngo\u00e0i, sau nh\u00e2n d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc kh\u01a1i s\u00e2u xu\u1ed1ng, cho th\u00e0nh \u0111\u01b0\u1eddng k\u00eanh. Nh\u01b0ng \u0111\u00f4ng t\u00e2y d\u00e0i xa nhi\u1ec1u ch\u1ed7 quanh co nh\u1ecf h\u1eb9p, b\u00f9n c\u0169 \u1ee9 \u0111\u1ecdng l\u00e2u ng\u00e0y c\u1ea1n l\u1ea5p, thuy\u1ec1n kh\u00f4ng \u0111i \u0111\u01b0\u1ee3c. \u0110\u1ebfn nay m\u1edbi nh\u00e2n l\u1ed1i c\u0169 m\u00e0 \u0111\u00e0o s\u00e2u r\u1ed9ng th\u00eam, ho\u1eb7c khai k\u00eanh m\u1edbi cho li\u1ec1n nhau, d\u00e0i ch\u1eebng 14 d\u1eb7m, ngang 7 tr\u01b0\u1ee3ng 5 th\u01b0\u1edbc, s\u00e2u 9 th\u01b0\u1edbc). T\u1eeb \u0111\u1ea5y d\u00f2ng s\u00f4ng th\u00f4ng c\u1ea3, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ec7n l\u1ee3i.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 2, ng\u00e0y T\u00e2n m\u00f9i, t\u1ebf Tr\u1eddi \u0110\u1ea5t \u1edf \u0111\u00e0n Nam giao. Sai Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed nhi\u1ebfp t\u1ebf.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho Tham hi\u1ec7p H\u00e0 Ti\u00ean l\u00e0 Ph\u1ea1m Nh\u1eef \u0110\u1eb1ng l\u00e0m Hi\u1ec7p tr\u1ea5n.<\/p>\n\n\n\n<p>Tham hi\u1ec7p S\u01a1n T\u00e2y l\u00e0 Tr\u1ea7n V\u0103n Ph\u1eadn \u1ed1m ph\u1ea3i ngh\u1ec9 vi\u1ec7c. L\u1ea5y Tri ph\u1ee7 Qu\u1ea3ng Oai l\u00e0 Phan H\u1eefu Nh\u01b0\u1ee3ng l\u00e0m Tham hi\u1ec7p S\u01a1n T\u00e2y.<\/p>\n\n\n\n<p>Tri\u1ec7u K\u00fd l\u1ee5c Qu\u1ea3ng Nam l\u00e0 Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n T\u00ecnh v\u1ec1 Kinh. L\u1ea5y C\u1ea7n Ch\u00e1nh \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129 H\u1ed3 C\u00f4ng Thu\u1eadn l\u00e0m K\u00fd l\u1ee5c Qu\u1ea3ng Nam.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y \u0110inh s\u1eedu s\u1eeda l\u1ea1i Th\u00e1i mi\u1ebfu. Sai b\u1ecdn Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ea5n B\u1eedu, Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u00e2n, Nguy\u1ec5n Khoa Minh tr\u00f4ng coi c\u00f4ng vi\u1ec7c. Th\u01b0\u1edfng l\u00ednh v\u00e0 th\u1ee3 5.000 quan ti\u1ec1n. Quan th\u00ec th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n b\u1ed5ng 1 th\u00e1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u1eeda \u0111\u1ed3 th\u1edd \u1edf c\u00e1c mi\u1ebfu.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u00ea V\u0103n Duy\u1ec7t \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn Ngh\u1ec7 An, tuy\u00ean b\u1ea3o uy \u0111\u1ee9c c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, h\u1ecfi th\u0103m n\u1ed7i kh\u1ed5 c\u1ee7a nh\u00e2n d\u00e2n. B\u1ecdn gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp nghe tin tan v\u1ee1, ho\u1eb7c \u0111\u1ebfn c\u1eeda qu\u00e2n xin th\u00fa, ho\u1eb7c b\u1ecb quan qu\u00e2n b\u1eaft gi\u1ebft, trong c\u00f5i nghi\u00eam h\u1eb3n.<\/p>\n\n\n\n<p>Duy\u1ec7t d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i : \u201cD\u00e2n Ngh\u1ec7 An \u0111i\u00eau hao qu\u00e1 l\u1eafm. X\u00e9t v\u1ec1 c\u1edb \u0111\u1ebfn n\u1ed7i nh\u01b0 th\u1ebf th\u00ec c\u00f3 hai m\u1ed1i l\u00e0 quan th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng v\u1ed7 tr\u1ecb, l\u1ea1i thi \u0111ua nhau tham lam t\u00e0n ng\u01b0\u1ee3c. D\u00e2n \u0111i tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp l\u00e0 do \u0111\u1ea5y c\u1ea3. Xin ch\u1ecdn quan tr\u1ea5n kh\u00e1c \u0111\u1ec3 v\u1ed7 y\u00ean d\u00e2n. L\u1ea1i tha cho thu\u1ebf \u0111\u00e3 gi\u1ee5c, d\u1eebng h\u1eb3n c\u00f4ng d\u1ecbch, \u0111\u1ec3 th\u1ecfa l\u00f2ng mong m\u1ecfi c\u1ee7a d\u00e2n\u201d. Vua \u0111\u1ec1u theo l\u1eddi. Chi\u1ebfu tha thu thu\u1ebf n\u0103m nay v\u00e0 thu\u1ebf thi\u1ebfu n\u0103m tr\u01b0\u1edbc. Ph\u00e0m \u1edf tr\u1ea5n nh\u1eefng c\u00f4ng vi\u1ec7c kh\u00f4ng c\u1ea7n k\u00edp, h\u1ebft th\u1ea3y \u0111\u1ec1u th\u00f4i. Chi\u1ebfu ban xu\u1ed1ng d\u00e2n r\u1ea5t vui m\u1eebng. R\u1ed3i sai Tr\u1ea5n th\u1ee7 Tr\u1ea7n V\u0103n N\u0103ng theo Duy\u1ec7t l\u00e0m vi\u1ec7c qu\u00e2n, tri\u1ec7u Hi\u1ec7p tr\u1ea5n Nguy\u1ec5n V\u0103n L\u1ec5 v\u1ec1 kinh, l\u1ea5y Nguy\u1ec5n V\u0103n Tr\u00ed, L\u00ea B\u00e1 Ph\u1ea9m quy\u1ec1n l\u00e0m vi\u1ec7c tr\u1ea5n.<\/p>\n\n\n\n<p>Duy\u1ec7t l\u1ea1i n\u00f3i : \u201cM\u1ed9t c\u00f5i Ngh\u1ec7 An, th\u1ed5 ph\u1ec9 tuy \u0111\u00e3 qu\u00e9t s\u1ea1ch, m\u00e0 d\u00e2n c\u0169ng c\u00f2n nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi xi\u00eau t\u00e1n, xin ra l\u1ec7nh mi\u1ec5n cho l\u00ednh tr\u1ed1n kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111i\u1ec1n, mi\u1ec5n cho th\u1ee3 thuy\u1ec1n kh\u1ecfi ph\u1ee5c d\u1ecbch th\u00ec d\u00e2n s\u1ebd y\u00ean\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua giao s\u1edb ch\u01b0\u01a1ng \u1ea5y xu\u1ed1ng, \u0111\u00ecnh th\u1ea7n b\u00e0n cho r\u1eb1ng: Binh v\u00e0 th\u1ee3, hai vi\u1ec7c \u1ea5y nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 c\u00f3 ph\u00e9p s\u1eb5n, kh\u00f4ng n\u00ean nh\u1ea5t kh\u00e1i cho mi\u1ec5n c\u00f9ng v\u1edbi t\u00f4 thu\u1ebf.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i. Chi\u1ebfu b\u1ea3o Duy\u1ec7t r\u1eb1ng : \u201cXem vi\u1ec7c ng\u01b0\u01a1i \u0111\u00e3 tr\u00ecnh b\u00e0y, th\u1eadt bi\u1ebft th\u1ec3 t\u1ea5t \u00fd ch\u0103m lo th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t c\u1ee7a tr\u1eabm. Nh\u01b0ng vi\u1ec7c d\u00f9ng binh v\u00e0 th\u1ee3 kh\u00f4ng th\u1ec3 thi\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c, n\u1ebfu d\u00f9ng m\u00e0 kh\u00f4ng h\u1ea1i d\u00e2n th\u00ec c\u0169ng kh\u00f4ng t\u1ed5n h\u1ea1i g\u00ec \u0111\u1ebfn nh\u00e2n ch\u00ednh\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u01b0u Ph\u01b0\u1edbc T\u01b0\u1eddng, L\u00ea \u0110\u1ee9c T\u1ea7n, Tr\u1ea7n B\u00e1 B\u1ea3o c\u00f3 t\u1ed9i b\u1ecb gi\u1ebft.<\/p>\n\n\n\n<p>Chi\u1ebfu d\u1ee5 qu\u00e2n d\u00e2n V\u0129nh Thanh r\u1eb1ng : \u201cTr\u1ea5n c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i \u1edf n\u01a1i bi\u00ean gi\u1edbi, l\u00e0m ph\u00ean gi\u1eadu cho n\u01b0\u1edbc. Khi qu\u00e2n m\u1edbi d\u1ea5y, th\u1eadt l\u00e0 n\u01a1i ch\u1ecbu chi\u1ebfn tranh. Tr\u1eabm l\u1ea5y vi\u1ec7c y\u00ean d\u00e2n l\u00e0m tr\u1ecdng, cho n\u00ean kh\u00f4ng xem vi\u1ec7c d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 nh\u1eb9. Ph\u00e0m c\u00e1c quan gi\u1eef vi\u1ec7c ch\u0103n d\u00e2n \u0111\u1ec1u k\u00e9n ch\u1ecdn th\u1eadn tr\u1ecdng c\u1ea3. Kh\u00f4ng ng\u1edd l\u0169 T\u01b0\u1eddng l\u1ea1i ch\u0103m l\u00e0m l\u1ee3i ri\u00eang, ph\u00e1 n\u00e1t ph\u00e9p chung, khinh b\u1ecf \u0111\u1ea1o l\u00e0m quan, t\u1ed9i \u00e1c c\u00f3 trong lu\u1eadt \u0111\u1ecbnh, m\u01b0u gian ra ngo\u00e0i \u00fd ngh\u0129. Tr\u1eabm ngh\u0129 m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i g\u1eb7p b\u1ecdn quan l\u1ea1i h\u01b0 h\u1ecfng \u1ea5y l\u00e0m h\u1ea1i, l\u1ea5y l\u00e0m b\u00f9i ng\u00f9i l\u1eafm. Ti\u1ec1n d\u00e2n c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00e0 kh\u1ed5 s\u1edf l\u00e2u ng\u00e0y kh\u00f3 ch\u1eefa; s\u1ee9c qu\u00e2n c\u00f3 th\u1ec3 th\u01b0 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00e0 l\u00f2ng gi\u1eadn ch\u00fang kh\u00f3 h\u1ebft; vi\u1ec7c \u0111\u00e3 nh\u01b0 th\u1ebf duy c\u00f3 thi h\u00e0nh ph\u00e9p n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 nghi\u00eam quy ch\u1ebf l\u00e0m quan, tr\u1eeb b\u1ecdn m\u1ecdt gian \u0111\u1ec3 th\u1ecfa t\u00e2m tr\u00ed d\u00e2n ch\u00fang. Nay b\u1ecdn T\u01b0\u1eddng \u0111\u00e3 b\u1ecb ch\u1ecbu t\u1ed9i \u1edf d\u01b0\u1edbi b\u00faa r\u00ecu, \u0111\u00e3 sai th\u00e0nh th\u1ea7n t\u1ecbch thu gia s\u1ea3n, thu tang tr\u1ea3 l\u1ea1i d\u00e2n. Ph\u00e1p lu\u1eadt 3 th\u01b0\u1edbc (1. Ph\u00e1p lu\u1eadt x\u01b0a bi\u00ean \u1edf c\u00e1i th\u1ebb 3 th\u01b0\u1edbc.&nbsp; ), tr\u1eabm c\u00f9ng tr\u0103m h\u1ecd c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i c\u00f9ng theo ch\u01b0a t\u1eebng dung t\u00fang k\u1ebb gian, \u0111\u1ec3 l\u00e0m h\u1ea1i c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i. V\u1eady nay b\u00e1 c\u00e1o \u0111\u1ec3 bi\u1ebft \u00fd tr\u1eabm\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 3, x\u00e2y m\u1eb7t sau Kinh th\u00e0nh, l\u1ea5y c\u00e1c qu\u00e2n l\u00e0m vi\u1ec7c.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u1ee5 r\u1eb1ng : \u201cVi\u1ec7c x\u00e2y th\u00e0nh l\u00e0 quan tr\u1ecdng l\u1edbn lao, c\u1ee7a c\u00f4ng ti\u00eau t\u1ed1n r\u1ea5t nhi\u1ec1u. Trong l\u00fac xu\u1ea5t ra thu v\u00e0o, k\u1ebb thu\u1ed9c l\u1ea1i kh\u00f4ng t\u1ed1t d\u1ec5 nh\u00e2n \u0111\u1ea5y l\u00e0m t\u1ec7. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y ph\u00e1t ra c\u00e1i \u00e1n l\u1ea1i d\u1ecbch x\u00e2m ph\u1ea1m l\u1ea5y tr\u1ed9m c\u1ee7a c\u00f4ng, t\u1ed9i t\u1ef1 n\u00f3 l\u00e0m ra, ph\u00e9p kh\u00f4ng th\u1ec3 dung \u0111\u01b0\u1ee3c. Nay ph\u1ea3i r\u0103n b\u1ea3o nghi\u00eam ng\u1eb7t, c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi qu\u1ea3n su\u1ea5t v\u00e0 gi\u00e1m l\u00e2m ch\u1ee7 th\u1ee7 \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i r\u0103n b\u1ea3o ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c quy\u1ec1n m\u00ecnh. Ph\u00e0m t\u1ea5t c\u1ea3 v\u1eadt li\u1ec7u, c\u1ea7n ph\u1ea3i th\u1ef1c chi, th\u1ef1c d\u00f9ng, ai d\u00e1m th\u00f4ng \u0111\u1ed3ng ph\u00f9 l\u1ea1m gian d\u1ed1i, tuy t\u1ed9i hao thi\u1ebfu c\u1ee7a c\u00f4ng l\u00e0 nh\u1ecf, m\u00e0 t\u1ed9i t\u1ed5n h\u1ea1i vi\u1ec7c x\u00e2y th\u00e0nh l\u00e0 l\u1edbn, ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m kh\u00f4ng k\u1ec3 s\u1ed1 tang nhi\u1ec1u hay \u00edt, \u0111\u1ec1u theo qu\u00e2n lu\u1eadt tr\u1ecb t\u1ed9i n\u1eb7ng\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Tham tri H\u00ecnh b\u1ed9 l\u00e0 V\u00f5 \u0110\u1ee9c Th\u00f4ng sung \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec7u tr\u01b0\u1eddng thi Ngh\u1ec7 An; K\u00fd l\u1ee5c Qu\u1ea3ng B\u00ecnh l\u00e0 Ho\u00e0ng Kim Ho\u00e1n sung Gi\u00e1m th\u00ed, Tham tri L\u1ec5 b\u1ed9 l\u00e0 B\u00f9i \u0110\u1ee9c M\u00e2n sung \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec7u tr\u01b0\u1eddng thi Thanh Hoa, Tham b\u1ed3i H\u00ecnh b\u1ed9 l\u00e0 Nguy\u1ec5n Huy Trinh sung Gi\u00e1m th\u00ed. L\u1ea5y \u0111\u1ed7 h\u01b0\u01a1ng c\u1ed1ng 30 ng\u01b0\u1eddi. (Tr\u01b0\u1eddng Ngh\u1ec7 An, Nguy\u1ec5n C\u00f4ng Tr\u1ee9, \u0110\u1eb7ng Huy Thu\u1eadt, H\u1ed3 Minh T\u0129nh, Nguy\u1ec5n N\u0103ng T\u0129nh, H\u1ed3 S\u0129 L\u00e2m, L\u00ea S\u0129 Th\u01b0\u1eddng, Nguy\u1ec5n Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ea1t, B\u00f9i V\u0103n T\u00e1n, Nguy\u1ec5n Huy Tri\u00eam, Nguy\u1ec5n H\u1eefu T\u1ed1, L\u00ea H\u1eefu Tu\u1ec7, Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c Hi\u1ec3n, Phan B\u00e1 \u0110\u1ea1t, Nguy\u1ec5n B\u00f9i Nh\u00e3 c\u1ed9ng 14 ng\u01b0\u1eddi. Tr\u01b0\u1eddng Thanh Hoa, Tr\u1ea7n L\u00ea Hi\u1ec7u, Tr\u1ecbnh T\u1ea7n, Nh\u1eef \u0110\u00ecnh An, L\u00ea Qu\u1ed1c Th\u1ea1c, L\u00ea D\u1ee5c \u0110\u1ee9c, Tr\u1ea7n V\u0103n T\u1ef1, B\u00f9i Tr\u1ecbnh D\u1ef1, Tr\u1ea7n Th\u1ed1, Thang Huy Th\u1eadn, H\u00e0 Duy Phi\u00ean, Nguy\u1ec5n \u00e1i, Nguy\u1ec5n Ph\u1ed5, V\u0103n Nh\u01b0 K\u1ef3, L\u00ea Thanh, L\u00ea C\u1ea3nh, Nguy\u1ec5n Bi\u1ec3u c\u1ed9ng 16 ng\u01b0\u1eddi).<\/p>\n\n\n\n<p>D\u1ed3n b\u1ed5 ba \u0111\u1ed9i Th\u01b0\u1eddng h\u1ea7u, s\u00e1u \u0111\u1ed9i T\u00fac tr\u1ef1c l\u00e0m c\u00e1c \u0111\u1ed9i N\u1ed9i h\u1ea7u, \u0111\u1ed5i cho l\u1ec7 v\u00e0o qu\u00e2n Th\u1ecb n\u1ed9i. (Thu\u1ed9c n\u1ed9i N\u1ed9i h\u1ea7u tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1eb7t b\u1ed1n \u0111\u1ed9i, \u0111\u1ebfn nay l\u1ea5y ba \u0111\u1ed9i Th\u01b0\u1eddng h\u1ea7u b\u1ed5 l\u00e0m c\u00e1c \u0111\u1ed9i N\u1ed9i h\u1ea7u ng\u0169, l\u1ee5c, th\u1ea5t, s\u00e1u \u0111\u1ed9i T\u00fac tr\u1ef1c l\u00e0m c\u00e1c \u0111\u1ed9i N\u1ed9i h\u1ea7u b\u00e1t, c\u1eedu, th\u1eadp, th\u1eadp nh\u1ea5t, th\u1eadp nh\u1ecb, th\u1eadp tam).<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho B\u1eafc Th\u00e0nh h\u1eb1ng n\u0103m c\u1ea5p ti\u1ec1n th\u00f3c cho h\u1ecd Tr\u1ecbnh. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u00e2n c\u1ea5p t\u1ef1 \u0111i\u1ec1n 500 m\u1eabu, khi\u1ebfn thu th\u00f3c 333 h\u1ed9c, ti\u1ec1n 75 quan. \u0110\u1ebfn nay h\u1ecd Tr\u1ecbnh xin khi\u1ebfn d\u00e2n \u0111\u00fang theo s\u1ed1 \u1ea5y n\u1ed9p v\u00e0o nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc, r\u1ed3i nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc c\u1ea5p ri\u00eang cho. Vua y l\u1eddi xin.<\/p>\n\n\n\n<p>Dinh th\u1ea7n Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c t\u00e2u r\u1eb1ng l\u00ednh dinh c\u00f3 \u00edt, xin m\u1ed9 ba \u0111\u1ed9i thu\u1ed9c binh, \u0111\u1ec3 sung sai ph\u00e1i. Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u1eeda vi\u00ean t\u1ea9m c\u1ee7a Anh Du\u1ec7 ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y K\u00fd l\u1ee5c Qu\u1ea3ng Nam l\u00e0 Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n T\u00ecnh l\u00e0m C\u1ea7n Ch\u00e1nh \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129 sung ch\u00e1nh s\u1ee9 \u0111i c\u1ed1ng n\u01b0\u1edbc Thanh (hai l\u1ec5 c\u1ed1ng n\u0103m \u0110inh s\u1eedu v\u00e0 n\u0103m K\u1ef7 m\u00e3o), \u0110\u1ed1c h\u1ecdc Qu\u1ea3ng Nam l\u00e0 \u0110inh Phi\u00ean l\u00e0m \u0110\u00f4ng C\u00e1c h\u1ecdc s\u0129, Tri ph\u1ee7 Nam S\u00e1ch l\u00e0 Nguy\u1ec5n H\u1ef1u B\u00ecnh l\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m Th\u1ecb \u0111\u1ed9c, sung Gi\u00e1p \u1ea5t ph\u00f3 s\u1ee9.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1ed5ng tr\u1ea5n B\u1eafc Th\u00e0nh l\u00e0 L\u00ea Ch\u1ea5t \u0111i kinh l\u01b0\u1ee3c Kinh B\u1eafc, Cai \u0111\u1ed9i b\u1ea3o M\u1ef9 N\u01b0\u01a1ng l\u00e0 H\u1ed3 Ti\u1ebfn L\u1ed9c cho qu\u00e2n ngh\u1ec9 vi\u1ec7c. Ch\u1ea5t bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecnh tr\u1ea1ng, \u0111em ch\u00e9m r\u1ed3i \u0111em vi\u1ec7c \u1ea5y t\u00e2u l\u00ean. Vua n\u00f3i r\u1eb1ng: \u201cPh\u00e9p l\u00e0 nh\u01b0 th\u1ebf\u201d, r\u1ed3i \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea5y.<\/p>\n\n\n\n<p>Hi\u1ec7p tr\u1ea5n Th\u00e1i Nguy\u00ean l\u00e0 Tr\u1ea7n \u0110\u00ecnh Tr\u01b0ng \u1ed1m ph\u1ea3i ngh\u1ec9 vi\u1ec7c. L\u1ea5y Thi\u00eam s\u1ef1 H\u00ecnh b\u1ed9 l\u00e0 Nguy\u1ec5n Kim Ph\u01b0\u01a1ng thay.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y h\u01b0\u01a1ng c\u1ed1ng \u0111\u1eddi L\u00ea l\u00e0 Nguy\u1ec5n Qu\u1ed1c B\u1ea3o l\u00e0m \u0110\u1ed1c h\u1ecdc Qu\u1ed1c T\u1eed Gi\u00e1m, Nguy\u1ec5n Huy T\u00e1 l\u00e0m Ph\u00f3 \u0111\u1ed1c h\u1ecdc, Nguy\u1ec5n Ti\u00eam l\u00e0m \u0110\u1ed1c h\u1ecdc Qu\u1ea3ng Nam.<\/p>\n\n\n\n<p>Tri\u1ec7u ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng T\u1ea3 qu\u00e2n l\u00e3nh Tr\u1ea5n th\u1ee7 V\u0129nh Thanh l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Xu\u00e2n v\u1ec1 Kinh; l\u1ea1i l\u1ea5y Th\u1ed1ng ch\u1ebf Nguy\u1ec5n V\u0103n Tho\u1ea1i l\u00e3nh Tr\u1ea5n th\u1ee7 V\u0129nh Thanh. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y B\u1ea3o h\u1ed9 Ch\u00e2n L\u1ea1p l\u00e0 Tr\u1ea7n V\u0103n Tu\u00e2n \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn th\u00e0nh Nam Vang, th\u1ea5y vua Phi\u00ean l\u00e0 N\u1eb7c Ch\u0103n b\u1ecf tr\u1ec5 nhi\u1ec1u vi\u1ec7c, quan Phi\u00ean mang l\u00f2ng ng\u1edd nhau, d\u00e2ng bi\u1ec3u t\u00e2u l\u00ean. Vua th\u1ea5y Xu\u00e2n \u0111\u00e3 t\u1eebng l\u00e0m b\u1ea3o h\u1ed9, bi\u1ebft k\u1ef9 t\u00ecnh h\u00ecnh ng\u01b0\u1eddi Man, tri\u1ec7u v\u00e0o ch\u1ea7u. Khi h\u1ecfi \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c Ch\u00e2n L\u1ea1p, Xu\u00e2n th\u01b0a r\u1eb1ng : \u201cN\u1eb7c Ch\u0103n nhu nh\u01b0\u1ee3c, ch\u00ednh s\u1ef1 do \u1edf ch\u1ee9c Chi\u00eau Ch\u00f9y. Nay Chi\u00eau Ch\u00f9y ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi gi\u1ecfi, b\u1ecdn \u1ed1c nha kh\u00f4ng th\u1ec3 sai b\u1ea3o nhau, cho n\u00ean ng\u1edd nhau. N\u1ebfu sai ch\u1ecdn m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u1ed1c nha l\u00e0m Chi\u00eau Ch\u00f9y \u0111\u1ec3 cho vi\u1ec7c c\u00f3 \u0111\u1ea7u m\u1ed1i th\u00ec n\u01b0\u1edbc s\u1ebd y\u00ean\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i. S\u1eafc cho th\u00e0nh th\u1ea7n Gia \u0110\u1ecbnh vi\u1ebft th\u01b0 \u0111em \u00fd \u1ea5y d\u1ee5 N\u1eb7c Ch\u0103n. R\u1ed3i N\u1eb7c Ch\u0103n d\u00e2ng bi\u1ec3u cho \u1ed1c nha T\u00f4n La Kha \u0110\u1ed3ng Ph\u00f9 [Talaha Tuon Pha, nhi\u1ebfp ch\u00ednh Tuon Pha] l\u00e0m Chi\u00eau Ch\u00f9y [Chauvea, t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng].<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u01b0\u1eddi S\u01a1n T\u00e2y l\u00e0 Nguy\u1ec5n M\u00e3o gi\u1ea3 x\u01b0ng l\u00e0 con ch\u00e1u nh\u00e0 L\u00ea, m\u01b0u n\u1ed5i lo\u1ea1n. Th\u1ed5 h\u00e0o l\u00e0 V\u00f5 \u0110\u0103ng Qu\u1ef9 d\u00f9ng k\u1ebf b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c. Sai gi\u1ebft \u0111i. Th\u01b0\u1edfng \u0110\u0103ng Qu\u1ef9 200 quan ti\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u00ea V\u0103n Duy\u1ec7t \u0111\u1ebfn Thanh Hoa, d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i v\u1ec1 n\u1ed7i kh\u1ed5 c\u1ee7a d\u00e2n gian. Vua b\u00e8n sai tha thu\u1ebf thi\u1ebfu cho Thanh Hoa v\u00e0 Thanh B\u00ecnh. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng : \u201cTr\u1ea5n \u0111\u1ea1o c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi li\u1ec1n n\u0103m b\u1ecb tai d\u1ecbch, \u0111\u00f3i k\u00e9m d\u1ed3n d\u1eadp; l\u1ea1i th\u00eam gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp t\u1ee9 tung, th\u01b0\u1eddng l\u00e0m h\u1ea1i d\u00e2n. Tr\u1eabm ngh\u0129 \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 n\u01b0\u01a1ng t\u1ef1a c\u1ee7a d\u00e2n, th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 t\u00e2m gi\u1eef g\u00ecn y\u00ean v\u1ed7, c\u00f2n s\u1ee3 trong \u0111\u00f3 ch\u01b0a l\u00e0m h\u1ebft vi\u1ec7c l\u1ee3i, ch\u01b0a tr\u1eeb h\u1ebft vi\u1ec7c h\u1ea1i, cho n\u00ean sai tr\u1ecdng th\u1ea7n \u0111i kinh l\u01b0\u1ee3c, \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecbnh y\u00ean ch\u1ed7 \u1edf c\u1ee7a c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i. Nay xem t\u00e2u b\u00e0y b\u1ec7nh kh\u1ed5 c\u1ee7a d\u00e2n gian, r\u1ea5t l\u1ea5y l\u00e0m th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t. V\u1eady thu\u1ebf ru\u1ed9ng, thu\u1ebf th\u00e2n, thu\u1ebf s\u1ea3n v\u1eadt c\u00f2n thi\u1ebfu t\u1eeb n\u0103m M\u1eadu d\u1ea7n v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc, h\u1ebft th\u1ea3y \u0111\u1ec1u tha. D\u00e2n s\u1edf t\u1ea1i xi\u00eau t\u00e1n tr\u1edf v\u1ec1 th\u00ec mi\u1ec5n thu\u1ebf ru\u1ed9ng, thu\u1ebf th\u00e2n v\u00e0 binh dao trong ba n\u0103m\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00f9a h\u1ea1, th\u00e1ng 4, ng\u00e0y m\u1ed3ng 1, t\u1ebf h\u1ea1 h\u01b0\u1edfng. Sai Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed nhi\u1ebfp t\u1ebf \u1edf Th\u00e1i mi\u1ebfu.<\/p>\n\n\n\n<p>Qu\u1ea3ng Nam, Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i h\u1ea1n. Gi\u1ea3m thu\u1ebf ru\u1ed9ng n\u0103m nay cho Qu\u1ea3ng Nam 8 ph\u1ea7n 10, Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i 5 ph\u1ea7n 10.<\/p>\n\n\n\n<p>Tri\u1ec7u T\u1ed5ng tr\u1ea5n B\u1eafc Th\u00e0nh l\u00e0 L\u00ea Ch\u1ea5t v\u1ec1 Kinh. Ch\u1ea5t \u0111\u1ebfn vua h\u1ecfi v\u1ec1 vi\u1ec7c \u1edf th\u00e0nh, y\u00ean \u1ee7i v\u1ed7 v\u1ec1 gi\u1edd l\u00e2u. Ch\u1ea5t nh\u00e2n l\u1ea5y c\u1edb c\u00f3 m\u1eb9 gi\u00e0 xin v\u1ec1 th\u0103m. Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1eaft \u0111\u1ea7u \u0111\u1eafp l\u0169y d\u00e0i \u1edf \u0111\u1ea1o B\u00ecnh Man thu\u1ed9c Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i. L\u00ednh s\u00e1u c\u01a1 Ki\u00ean \u0111\u00f3ng th\u00fa th\u00ec c\u1ea5p cho l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng. (Ngo\u00e0i l\u0169y tr\u1ed3ng tre, d\u01b0\u1edbi ng\u0103n b\u1eb1ng h\u00e0o, ph\u00eda b\u1eafc \u0111\u1ebfn Gi\u00e0 Ti\u1ec3n, gi\u00e1p ph\u1ee7 Th\u0103ng B\u00ecnh dinh Qu\u1ea3ng Nam; ph\u00eda nam \u0111\u1ebfn \u0110\u1ed3ng Xanh, gi\u00e1p ph\u1ee7 Ho\u00e0i Nh\u01a1n tr\u1ea5n B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh. \u0110\u1ecba gi\u1edbi d\u00e0i 37.479 tr\u01b0\u1ee3ng. L\u00ednh c\u01a1 \u0111\u00f3ng th\u00fa gi\u1eef 115 b\u1ea3o, m\u1ed7i b\u1ea3o 10 ng\u01b0\u1eddi, c\u1ed9ng 1.550 ng\u01b0\u1eddi, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng 1 ph\u01b0\u01a1ng g\u1ea1o).<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y T\u00f4n Th\u1ea5t \u0110i\u00eau v\u00e0 T\u00f4n Th\u1ea5t Hoan l\u00e0m \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng hai \u0111\u1ed9i T\u01b0 ph\u1ee5ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Chu\u1ea9n \u0111\u1ecbnh t\u1eeb nay ph\u00e0m thuy\u1ec1n nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc t\u1eeb ngo\u00e0i bi\u1ec3n s\u1eafp v\u00e0o c\u1eeda bi\u1ec3n Thu\u1eadn An, n\u1ebfu gi\u00f3 n\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng ti\u1ec7n th\u00ec ng\u01b0\u1eddi \u00e1n th\u1ee7 Tr\u1ea5n H\u1ea3i \u0111\u00e0i gi\u01b0\u01a1ng treo c\u1edd \u0111\u1ecf \u1edf tr\u00ean \u0111\u00e0i tr\u01b0\u1edbc v\u00e0 b\u1eafn hai ti\u1ebfng s\u00fang \u0111\u1ec3 b\u1ea3o cho ph\u00f3ng th\u1eb3ng \u0111i. \u0110\u1ecbnh l\u00e0m l\u1ec7 m\u00e3i m\u00e3i. L\u1ea1i sai truy\u1ec1n&nbsp; kh\u1eafp cho c\u00e1c thuy\u1ec1n hi\u1ec7u c\u1ee7a Th\u1ee7y qu\u00e2n bi\u1ebft.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 4 nhu\u1eadn, h\u1ea1 l\u1ec7nh cho Ngh\u1ec7 An, Thanh Hoa, Thanh B\u00ecnh l\u00e0m h\u1ed9 t\u1ecbch.<\/p>\n\n\n\n<p>Chi\u1ebfu r\u1eb1ng : \u201cS\u1eeda sang vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc, gi\u1eef g\u00ecn nh\u00e2n d\u00e2n, t\u1ef1 c\u00f3 s\u1ed5 s\u00e1ch. Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn tu\u1ed5i th\u00ec v\u00e0o s\u1ed5, ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 y\u1ebfu th\u00ec th\u1ea3i ra, nh\u01b0 th\u1ebf l\u00e0 \u0111\u1ec3 bi\u1ebft r\u00f5 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi hay \u00edt ng\u01b0\u1eddi, chia \u0111\u1ec1u thu\u1ebf m\u00e1 v\u00e0 dao d\u1ecbch. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y n\u0103m \u0110inh m\u00e3o \u0111\u00e3 ra l\u1ec7nh cho c\u00e1c tr\u1ea5n B\u1eafc Th\u00e0nh \u0111\u1ed5i s\u1ed5 th\u01b0\u1eddng h\u00e0nh c\u0169 m\u00e0 l\u00e0m s\u1ed5 \u0111inh, duy tr\u1ea5n \u0111\u1ea1o c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i ch\u01b0a k\u1ecbp l\u00e0m. N\u1ebfu nay c\u1ee9 nh\u00e2n tu\u1ea7n kh\u00f4ng \u0111\u1ed5i th\u00ec d\u00e2n ph\u1ea3i ch\u1ecbu n\u1eb7ng ri\u00eang, l\u1ea5y g\u00ec sinh s\u1ed1ng y\u00ean ngh\u1ec9 ! V\u1eady ra l\u1ec7nh cho c\u00e1c ph\u1ee7 huy\u1ec7n x\u00e3 th\u00f4n, \u0111\u1ec1u x\u00e9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi, t\u1eeb ch\u1ee9c s\u1eafc \u0111\u1ebfn qu\u00e2n d\u00e2n, \u0111\u0103ng h\u1ebft v\u00e0o s\u1ed5. \u0110\u1ebfn nh\u01b0 b\u1ed1n huy\u1ec7n T\u01b0\u01a1ng D\u01b0\u01a1ng, V\u0129nh H\u00f2a, H\u1ed9i Nguy\u00ean, K\u1ef3 S\u01a1n thu\u1ed9c ph\u1ee7 Tr\u00e0 L\u00e2n, b\u1ed1n huy\u1ec7n ch\u00e2u Th\u1ecd Xu\u00e2n, Lang Ch\u00e1nh, Quan Gia, T\u00e0m Ch\u00e2u thu\u1ed9c ph\u1ee7 Thanh \u0110\u00f4, hai huy\u1ec7n Th\u1ea1ch Th\u00e0nh, C\u1ea9m Th\u1ee7y thu\u1ed9c ph\u1ee7 Thi\u1ec7u H\u00f3a, \u0111\u1ed9ng H\u00e0m Man thu\u1ed9c hai ch\u00e2u Tr\u00ecnh C\u1ee5 v\u00e0 S\u01a1n Th\u00f4i, huy\u1ec7n L\u1ea1c Th\u1ed5 thu\u1ed9c ph\u1ee7 Thi\u00ean Quan, c\u00f9ng b\u1ea3y t\u1ed5ng mi\u1ec1n th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ea1o huy\u1ec7n Qu\u1ef3nh L\u01b0u, s\u00e1u v\u1ea1n \u1edf m\u1eb7t n\u01b0\u1edbc thu\u1ed9c huy\u1ec7n \u0110\u00f4ng Th\u00e0nh, \u0111\u1ec1u cho v\u1eabn \u0111\u1ec3 s\u1ed5 c\u0169, kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u1ed5i l\u00e0m s\u1ed5 m\u1edbi\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea1i chi\u1ebfu d\u1ee5 d\u00e2n ch\u00fang r\u1eb1ng : \u201c\u0110inh l\u1ea5y s\u1ed5 m\u00e0 \u0111\u1ecbnh, l\u00e0 mu\u1ed1n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n \u0111inh c\u00f9ng kh\u1ed5 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ean soi x\u00e9t su\u1ed1t, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u1ea5y \u0111\u1ea5y \u0111\u1ec3 th\u00eam b\u1edbt thu\u1ebf kh\u00f3a \u0111\u00e2u. Tr\u0103m h\u1ecd c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i ph\u1ea3i n\u00ean theo s\u1ef1 th\u1ef1c \u0111\u0103ng v\u00e0o s\u1ed5, ch\u1edb c\u00f3 c\u1ee9 quen th\u00f3i c\u0169, l\u1ea5y b\u1edbt s\u1ed1 \u0111inh l\u00e0m l\u1ee3i m\u00e0 l\u00e0m gian d\u1ed1i, h\u1ea1i ch\u00ednh tr\u1ecb. \u0110i\u1ec1u c\u1ea5m r\u1ea5t nghi\u00eam, th\u00eam b\u1edbt m\u1ed9t su\u1ea5t \u0111inh r\u1ea5t nh\u1ecf, nh\u01b0ng c\u00f3 h\u00ecnh ph\u00e1p ba th\u01b0\u1edbc \u1edf \u0111\u1ea5y, ph\u1ea3i r\u0103n b\u1ea3o nhau, ch\u1edb ph\u1ea1m ph\u00e1p lu\u1eadt\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u00ea V\u0103n Duy\u1ec7t d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i : \u201cL\u00e0m s\u1ed5 \u0111inh l\u00e0 vi\u1ec7c l\u1edbn c\u1ee7a nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc, h\u1ec5 d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi th\u00ec l\u00e0 t\u1ed1t, d\u00f9ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi th\u00ec sinh t\u1ec7. Nay theo ph\u00e1p l\u1ec7nh, d\u00e2n m\u00e0 d\u1ed1i tr\u00e1 \u1ea9n l\u1eadu th\u00ec c\u00f3 t\u1ed9i, ai \u0111em t\u1ed1 gi\u00e1c th\u00ec c\u00f3 th\u01b0\u1edfng, khuy\u00ean r\u0103n r\u00f5 l\u1eafm. Nh\u01b0ng tr\u00e1nh n\u1eb7ng c\u1ea7u nh\u1eb9, l\u00e0 th\u01b0\u1eddng t\u00ecnh c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi. \u0110i\u1ec1u c\u1ea5m d\u1eabu nghi\u00eam, nh\u01b0ng th\u1ebf t\u1ea5t kh\u00f4ng ng\u0103n h\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c. N\u1ebfu c\u00f3 th\u00fa l\u1ec7nh hi\u1ec1n \u0111\u1ec3 v\u00e2ng l\u00e0m m\u1ec7nh l\u1ec7nh th\u00ec c\u00f2n kh\u00e1; n\u1ebfu kh\u00f4ng th\u1ebf th\u00ec s\u1ed5 th\u01b0\u1eddng h\u00e0nh c\u0169 \u0111\u00e3 lo r\u1eb1ng kh\u00f4ng \u0111\u1ec1u, m\u00e0 s\u1ed5 m\u1edbi l\u00e0m n\u00e0y l\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng \u0111\u1ec1u h\u01a1n n\u1eefa. Nay c\u00e1c quan tr\u1ea5n \u0111\u1ea1o ph\u1ee7 huy\u1ec7n l\u1ea1i c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 \u1ed1m y\u1ebfu \u0111u\u1ed1i c\u1ea7u th\u00f4i vi\u1ec7c, xin x\u00e9t n\u01a1i n\u00e0o khuy\u1ebft th\u00ec ch\u1ecdn b\u1ed5 ngay\u201d. T\u1edd s\u1edb d\u00e2ng l\u00ean. Vua y l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ed5 t\u00f9 \u1edf Thanh Hoa v\u00e0 Thanh B\u00ecnh l\u00e0 b\u1ecdn Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh Gi\u00e1, Qu\u00e1ch T\u1ea5t Th\u00fac v\u00e0 \u0110inh Th\u1ebf \u0110\u1ed9i \u0111\u1ebfn qu\u00e2n th\u1ee9 L\u00ea V\u0103n Duy\u1ec7t \u0111\u1ea7u th\u00fa. Duy\u1ec7t l\u00e0m s\u1edb t\u00e2u l\u00ean, l\u1ea1i n\u00f3i : \u201cS\u01a1n man \u1edf ch\u1ed7 \u0111\u1ea5t x\u1ea5u, d\u1ea5u ng\u01b0\u1eddi \u00edt \u0111\u1ebfn, b\u1ecdn tr\u1ed1n tr\u00e1nh l\u1ea5y ch\u1ed7 \u1ea5y l\u00e0m n\u01a1i \u0111i v\u1ec1. Mu\u1ed1n c\u1eed \u0111\u1ea1i binh \u0111\u1ebfn ti\u1ec5u tr\u1eeb, th\u00ec khi quan qu\u00e2n \u0111\u1ebfn b\u1ecdn n\u00f3 \u0111\u00e3 tr\u1ed1n m\u1ea5t r\u1ed3i. Mu\u1ed1n \u0111\u00f3ng th\u00fa \u0111\u1ec3 gi\u1eef \u0111\u1ea5t, th\u00ec n\u00fai khe lam ch\u01b0\u1edbng, kh\u00f4ng th\u1ec3 \u1edf l\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c, cho n\u00ean c\u00e1c tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec1u cho l\u00e0 m\u1ecdi r\u1ee3 m\u00e0 \u0111\u1ec3 c\u00e1ch ra. Nay uy tr\u1eddi l\u1eebng l\u1eaby \u0111\u1ebfn m\u1ecdi n\u01a1i, b\u1ecdn n\u00f3 t\u1ef1 b\u00f3 th\u00e2n v\u1ec1 theo m\u1ec7nh, xin nh\u00e2n l\u00fac ch\u00fang thay \u0111\u1ed5i ngo\u00e0i m\u1eb7t m\u00e0 v\u1ed7 y\u00ean b\u1eb1ng \u0111\u1ee9c, khi\u1ebfn cho ch\u00fang \u0111\u1ed5i c\u1ea3 l\u00f2ng. L\u1ea1i c\u00e1c t\u00ean gi\u1eb7c \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, \u0111\u1ec1u xin ra s\u1ee9c l\u00e0m vi\u1ec7c \u0111\u1ec3 chu\u1ed9c t\u1ed9i. Xin chia ra cho l\u1ec7 v\u00e0o thu\u1ed9c qu\u00e2n \u0111\u1ec3 sai v\u00e1t, sai b\u00e1t : \u0111i\u1ec1u \u0111i l\u00e0m vi\u1ec7c binh, ai c\u00f3 c\u00f4ng th\u00ec d\u00f9ng, ai quen th\u00f3i x\u1ea5u th\u00ec gi\u1ebft. \u0110\u00f3 c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t ch\u01b0\u1edbc ch\u1ebf ng\u1ef1 quy\u1ec1n nghi\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua xem bi\u1ec3u khen l\u00e0 ph\u1ea3i. H\u1ea1 l\u1ec7nh tha t\u1ed9i cho b\u1ecdn \u0110\u00ecnh Gi\u00e1. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng : \u201cB\u1ecdn c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i tr\u00e1i gi\u00e1o h\u00f3a \u0111\u00e3 l\u00e2u, v\u1ed1n \u0111\u00e1ng tr\u1eebng ph\u1ea1t. Nh\u01b0ng ngh\u0129 c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i l\u00e0 m\u1ecdi r\u1ee3, kh\u00f4ng d\u00f9ng uy ngay, khoan cho c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i t\u1ef1 t\u00e2n khi\u1ebfn&nbsp; cho \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c nu\u00f4i n\u1ea5ng. G\u1ea7n \u0111\u00e2y sai quan \u0111\u1ea1i th\u1ea7n \u0111i kinh l\u01b0\u1ee3c, chuy\u00ean vi\u1ec7c v\u1ed7 y\u00ean d\u00e2n ch\u00fang, ch\u1ee9 b\u1ecdn t\u00f9 tr\u01b0\u1edfng nh\u1ecf m\u1ecdn nh\u01b0 c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u1ea7n h\u1ecfi \u0111\u1ebfn. Nay \u0111\u00e3 h\u1ed1i t\u1ed9i \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, t\u00ecnh c\u0169ng \u0111\u00e1ng tha, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t chu\u1ea9n cho r\u1eeda s\u1ea1ch l\u1ed7i tr\u01b0\u1edbc, c\u1ed1 g\u1eafng m\u01b0u s\u1ef1 l\u00e0nh sau, \u0111\u1ec3 gi\u1eef sau n\u00e0y ch\u1ecdn v\u1eb9n\u201d. L\u1ea1i cho \u0110\u00ecnh Gi\u00e1 l\u00e0m Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, T\u1ea5t Th\u00fac l\u00e0m Ph\u00f2ng ng\u1ef1 \u0111\u1ed3ng tri, b\u1ecdn Th\u1ebf \u0110\u1ed9i 9 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m Ph\u00f2ng ng\u1ef1 thi\u00eam s\u1ef1; th\u01b0\u1edfng c\u1ea5p \u00e1o ti\u1ec1n \u0111\u1ec1u theo th\u1ee9 b\u1eadc.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u1ea5n th\u1ee7 Th\u00e1i Nguy\u00ean l\u00e0 Nguy\u1ec5n C\u00f4ng \u0110\u00e1t \u1ed1m ph\u1ea3i ngh\u1ec9 vi\u1ec7c. L\u1ea5y Qu\u1ea3n ph\u1ee7 \u1ee9ng H\u00f2a l\u00e0 Phan V\u0103n H\u00e0i l\u00e0m Tr\u1ea5n th\u1ee7 Th\u00e1i Nguy\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>Tri\u1ec7u \u0110\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf l\u00e3nh Tr\u1ea5n th\u1ee7 Ngh\u1ec7 An l\u00e0 Tr\u1ea7n V\u0103n N\u0103ng v\u00e0<\/p>\n\n\n\n<p>Tham tri quy\u1ec1n bi\u1ec7n tr\u1ea5n v\u1ee5 l\u00e0 L\u00ea B\u00e1 Ph\u1ea9m v\u1ec1 Kinh. L\u1ea5y Ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng T\u1ea3 qu\u00e2n l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Xu\u00e2n l\u00e3nh Tr\u1ea5n th\u1ee7 Ngh\u1ec7 An, Tham b\u1ed3i H\u00ecnh b\u1ed9 l\u00e0 Nguy\u1ec5n Huy Trinh l\u00e0m Hi\u1ec7p tr\u1ea5n.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Nghi\u00eam uy qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch l\u00e0 L\u00ea Vi\u1ebft Qu\u00fd l\u00e0m Tr\u1ea5n th\u1ee7 Kinh B\u1eafc, Ph\u00f3 th\u1ed1ng T\u1ea3 \u0111\u1ed3n Ti\u1ec1n qu\u00e2n l\u00e0 Hu\u1ef3nh V\u0103n Nh\u1ecb l\u00e0m \u00e1n ph\u1ee7 s\u1ee9 Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c, Thu\u1ed9c n\u1ed9i cai \u0111\u1ed9i L\u00ea Ti\u1ebfn K\u1ebf qu\u1ea3n \u0110\u1ed3 gia \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u1eddi th\u1ee7 s\u1edf Phong Kha Minh (\u1edf h\u1ea1 l\u01b0u s\u00f4ng B\u00e1t Chi\u00ean, c\u00e1ch \u0111\u1ea1o Tuy\u00ean Uy 37 d\u1eb7m) \u0111\u1ebfn Th\u00f4ng B\u00ecnh (c\u00e1ch \u0111\u1ed3n Phong Kha Minh 101 d\u1eb7m), th\u1ee7 s\u1edf Th\u00f4ng B\u00ecnh \u0111\u1ebfn Da Giang (\u1edf th\u01b0\u1ee3ng l\u01b0u s\u00f4ng B\u00e1t Chi\u00ean, l\u00e0m gi\u1edbi h\u1ea1n c\u1ef1c t\u00e2y c\u1ee7a \u0110\u1ecbnh T\u01b0\u1eddng). D\u1ee5 tr\u1ea5n th\u1ea7n \u0110\u1ecbnh T\u01b0\u1eddng r\u1eb1ng : \u201cBu\u1ed5i qu\u1ed1c s\u01a1 m\u1edf \u0111\u1ea5t, nh\u00e2n d\u00e2n c\u00f2n \u00edt, \u0111\u1eb7t ra th\u1ee7 Phong Kha Minh l\u00e0 \u0111\u1ec3 l\u00e0m gi\u1edbi h\u1ea1n gi\u1eefa ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n [Vi\u1ec7t] v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Di. Nay nh\u00e2n d\u00e2n sinh t\u1ee5 ng\u00e0y nhi\u1ec1u, ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t khai kh\u1ea9n h\u01a1n h\u1eb3n \u0111\u1ea1o Tuy\u00ean Uy. N\u1ebfu c\u1ee9 nh\u00e2n c\u0169 m\u00e0 \u0111\u1eb7t th\u1ee7 s\u1edf x\u00e9t h\u1ecfi ng\u01b0\u1eddi \u0111i l\u1ea1i th\u00ec l\u1ea1i l\u00e0m nhi\u1ec5u cho d\u00e2n. V\u1eady \u0111\u00e3 b\u00e0n d\u1eddi \u0111i, khi\u1ebfn cho c\u00f9ng \u1ee9ng v\u1edbi \u0111\u1ea1o T\u00e2n Ch\u00e2u \u1edf Ti\u1ec1n Giang \u0111\u1ec3 ti\u1ec7n vi\u1ec7c th\u00f4ng b\u00e1o\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u01b0\u1eddi Man b\u1ea3y s\u00e1ch Cam L\u1ed9 v\u00e0o c\u1ed1ng. H\u1ea1 l\u1ec7nh t\u1eeb nay b\u1ea3y ng\u01b0\u1eddi sa tr\u01b0\u1edfng chia l\u00e0m hai ban, \u0111\u1ec1u l\u1ea5y k\u1ef3 ti\u1ebfn c\u1ed1ng v\u00e0o ch\u1ea7u.<\/p>\n\n\n\n<p>Huy\u1ec7n Qu\u1ef3nh L\u01b0u tr\u1ea5n Ngh\u1ec7 An \u0111\u1ea5t s\u1ee5t. (Ng\u00e0y h\u00f4m \u1ea5y gi\u1edd m\u00e3o s\u1eafc tr\u1eddi t\u1ea1nh s\u00e1ng, b\u1ed7ng nhi\u00ean tr\u00ean kh\u00f4ng c\u00f3 ti\u1ebfng nh\u01b0 s\u1ea5m, \u0111\u1ea5t ru\u1ed9ng th\u1ee5t xu\u1ed1ng, n\u01b0\u1edbc m\u1eb7n v\u1ecdt ra, chu vi 60 th\u01b0\u1edbc, s\u00e2u 6 th\u01b0\u1edbc).<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y T\u00e2n s\u1eedu, vua ra c\u1eeda bi\u1ec3n Thu\u1eadn An; ng\u00e0y Qu\u00fd m\u00e3o ra c\u1eeda bi\u1ec3n T\u01b0 Dung; ng\u00e0y B\u00ednh ng\u1ecd tr\u1edf v\u1ec1.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 5, s\u1eeda \u0111i\u1ec7n Ho\u00e0ng Nh\u01a1n.<\/p>\n\n\n\n<p>Kh\u1edfi ph\u1ee5c cho Tr\u1ea7n V\u0103n Th\u00ecn l\u00e0m Cai c\u01a1. Th\u00ecn tr\u01b0\u1edbc l\u00e0m Tr\u1ea5n th\u1ee7 Th\u00e1i Nguy\u00ean, c\u00f3 t\u1ed9i m\u1ea5t ch\u1ee9c. Vua th\u1ea5y Th\u00ecn l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi l\u00e3o luy\u1ec7n v\u1ec1 vi\u1ec7c qu\u00e2n, n\u00ean l\u1ea1i d\u00f9ng khi\u1ebfn theo B\u1eafc Th\u00e0nh sai ph\u00e1i.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u1ed5 \u0111inh \u1edf Ngh\u1ec7 An, \u0111inh s\u1ed1 k\u00e9m \u0111i nhi\u1ec1u. S\u1ed5 th\u01b0\u1eddng h\u00e0nh c\u0169 th\u00ec \u0111inh s\u1ed1 130.000 ng\u01b0\u1eddi, n\u0103m ngo\u00e1i d\u00e2n xi\u00eau t\u00e1n nhi\u1ec1u, hi\u1ec7n d\u00e2n s\u1ed1 l\u00e0 110.000 ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ebfn nay l\u1ea1i gi\u1ea3m h\u01a1n 20.000 ng\u01b0\u1eddi. L\u00ea V\u0103n Duy\u1ec7t \u1edf Thanh Hoa nghe tin \u0111em vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean tr\u01b0\u1edbc.<\/p>\n\n\n\n<p>Chi\u1ebfu tr\u1ea3 l\u1eddi r\u1eb1ng : \u201cL\u00e0m l\u1ea1i s\u1ed5 \u0111inh l\u00e0 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh mu\u1ed1n bi\u1ebft r\u00f5 s\u1ed1 d\u00e2n nhi\u1ec1u l\u00ean hay h\u1ee5t \u0111i m\u00e0 th\u00f4i, kh\u00f4ng b\u1eaft bu\u1ed9c ph\u1ea3i nhi\u1ec1u th\u00eam. Nh\u01b0ng Ngh\u1ec7 An l\u00e0 m\u1ed9t tr\u1ea5n l\u1edbn, sao \u0111\u1ebfn n\u1ed7i \u0111i\u00eau hao l\u1eafm nh\u01b0 th\u1ebf ? \u0110\u1ea5y l\u00e0 th\u01b0\u1eddng t\u00ecnh c\u1ee7a d\u00e2n tr\u00e1nh ch\u1ed7 n\u1eb7ng \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 nh\u1eb9, m\u00e0 quan l\u1ea1i ph\u1ee5ng h\u00e0nh th\u00ec b\u1ea5t l\u1ef1c th\u00f4i. Ng\u01b0\u01a1i n\u00ean \u0111\u1ed1c th\u00fac cho x\u1ee9ng \u00fd tr\u1eabm\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Vi\u1ec7c x\u00e2y m\u1eb7t sau Kinh th\u00e0nh l\u00e0m xong. Th\u01b0\u1edfng c\u00e1c qu\u00e2n h\u01a1n 143.000 quan (binh 14.336 ng\u01b0\u1eddi, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n 10 quan). Quan th\u00ec th\u01b0\u1edfng 5 th\u00e1ng b\u1ed5ng.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u1eeda \u0111i\u1ec7n Th\u00e1i H\u00f2a, \u0111i\u1ec7n C\u1ea7n Ch\u00e1nh, \u0111i\u1ec7n Trung H\u00f2a, nh\u00e0 Quang Minh, nh\u00e0 Trinh Minh.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u1ef1ng th\u00eam hai kho Qu\u1ea3ng Th\u1ecbnh, Qu\u1ea3ng Ch\u1eeb.<\/p>\n\n\n\n<p>Hi\u1ec7p tr\u1ea5n S\u01a1n Nam h\u1ea1 l\u00e0 D\u01b0\u01a1ng C\u00f4ng T\u00f2ng ch\u1ebft; l\u1ea5y Hi\u1ec7p tr\u1ea5n S\u01a1n T\u00e2y l\u00e0 Hu\u1ef3nh V\u0103n Di\u1ec5n l\u00e0m Hi\u1ec7p tr\u1ea5n S\u01a1n Nam h\u1ea1, Hi\u1ec7p tr\u1ea5n S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 Ng\u00f4 Huy Vi\u00ean l\u00e0m Hi\u1ec7p tr\u1ea5n S\u01a1n T\u00e2y, Hi\u1ec7p tr\u1ea5n L\u1ea1ng S\u01a1n l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng C\u00f4ng V\u1ef9 l\u00e0m Hi\u1ec7p tr\u1ea5n S\u01a1n Nam th\u01b0\u1ee3ng, Thi\u00eam s\u1ef1 H\u00ecnh b\u1ed9 l\u00e0 Nguy\u1ec5n Th\u1eadn Ng\u00f4n l\u00e0m Hi\u1ec7p tr\u1ea5n L\u1ea1ng S\u01a1n.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Tri ph\u1ee7 Qu\u1ed1c Oai l\u00e0 Tr\u1ea7n Nh\u1eadt V\u0129nh v\u00e0 C\u00e2u k\u00ea Nguy\u1ec5n H\u1eefu Hi\u1ec7u l\u00e0m H\u00ecnh b\u1ed9 Thi\u00eam s\u1ef1 sung bi\u1ec7n H\u00ecnh t\u00e0o B\u1eafc Th\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Cai c\u01a1 V\u1ecdng C\u00e1c l\u00e0 Phan V\u0103n H\u00f3a l\u00e0m Qu\u1ea3n th\u1ee7 \u0111\u1ea1o \u0110\u00f4ng Kh\u1ea9u.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 H\u1eadu b\u1ea3o nh\u1ea5t H\u1eadu qu\u00e2n l\u00e0 Ph\u1ea1m Ti\u1ebfn Tho\u1ea1i l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay, Cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n C\u00f4ng Kh\u01b0\u01a1ng l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay, Cai \u0111\u1ed9i Nguy\u1ec5n V\u0103n Truy\u1ec1n l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 H\u1eadu b\u1ea3o nh\u1ecb, Cai c\u01a1 Ph\u1ea1m V\u0103n L\u01b0\u1ee3ng l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 H\u00f9ng d\u0169ng.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea1i cho Cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n V\u0103n H\u01b0ng l\u00e0m Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1, v\u1eabn th\u1ed1ng qu\u1ea3n 10 c\u01a1 H\u00f9ng d\u0169ng c\u1ee7a T\u1ea3 qu\u00e2n.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 6, d\u1ef1ng Phu V\u0103n L\u00e2u. (Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1eb7t b\u1ea3ng \u0111\u00ecnh, c\u00e1c chi\u1ebfu th\u01b0 d\u1ee5 ch\u1ec9 \u0111em b\u00e1 c\u00e1o th\u00ec treo y\u1ebft \u1edf \u0111\u00f3, \u0111\u1ebfn nay m\u1edbi d\u1ef1ng l\u1ea7u).<\/p>\n\n\n\n<p>Ph\u01b0\u1edbc Long c\u00f4ng l\u00e0 T\u00f4n Th\u1ea5t Th\u0103ng m\u1ea5t. Th\u0103ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi r\u1ea5t th\u00e2n c\u1ee7a vua, k\u00ednh y\u00eau kh\u00f4ng ai b\u1eb1ng, vua g\u1ecdi l\u00e0 qu\u1ed1c th\u00fac c\u00f4ng, m\u1ed7i khi \u0111\u1ebfn ra m\u1eaft ri\u00eang, vua \u0111\u1ee9ng d\u1eady m\u1eddi ng\u1ed3i s\u1eadp ng\u1ef1. Th\u0103ng c\u1ed1 t\u1eeb n\u00f3i r\u1eb1ng : \u201cTr\u1eddi kh\u00f4ng c\u00f3 hai m\u1eb7t tr\u1eddi, th\u1ea7n Th\u0103ng sao d\u00e1m \u0111\u01b0\u01a1ng\u201d. Vua sai gi\u1ea3i chi\u1ebfu xu\u1ed1ng \u0111\u1ea5t c\u00f9ng ng\u1ed3i. Khi ra vua \u0111\u1ee9ng d\u1eady \u0111\u01b0a ch\u00e2n. Vua \u0111\u1ed1i v\u1edbi Th\u0103ng \u0111\u00e3i ng\u1ed9 c\u00e0ng long tr\u1ecdng, Th\u0103ng gi\u1eef l\u1ec5 l\u1ea1i c\u00e0ng c\u1ea9n th\u1eadn, tr\u01b0\u1edbc sau h\u01a1n hai ch\u1ee5c n\u0103m th\u01b0\u1eddng nh\u01b0 m\u1ed9t ng\u00e0y. B\u1ea7y t\u00f4i l\u00e0 b\u1ecdn Nguy\u1ec5n V\u0103n Nh\u01a1n, L\u00ea V\u0103n Duy\u1ec7t th\u01b0\u1eddng c\u00f9ng n\u00f3i v\u1edbi nhau r\u1eb1ng : \u201c\u01a0n th\u00e2n ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n c\u1ee7a ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng ta,&nbsp; \u0111\u1ee9c khi\u00eam t\u1ed1n c\u1ee7a Qu\u1ed1c th\u00fac c\u00f4ng, x\u01b0a nay \u00edt th\u1ea5y\u201d. \u0110\u1ebfn nay Th\u0103ng m\u1ea5t, vua \u0111au th\u01b0\u01a1ng m\u00e3i. D\u00f9ng l\u1ec5 tang th\u00e2n v\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a nh\u00e0 T\u1ed1ng, ngh\u1ec9 ch\u1ea7u n\u0103m ng\u00e0y, cho th\u1ee5y l\u00e0 H\u00f2a T\u0129nh, chi c\u1ee7a c\u00f4ng \u0111\u1ec3 tr\u1ecb tang, sai ho\u00e0ng t\u1eed \u0110\u1ecbnh Vi\u1ec5n c\u00f4ng l\u00e0 B\u00ednh d\u1ee5 t\u1ebf. L\u1ea1i b\u1ea3o b\u1ed9 L\u1ec5 r\u1eb1ng : \u201cQu\u1ed1c th\u00fac c\u00f4ng \u1edf trong nh\u00e0 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi tu\u1ed5i gi\u00e0 c\u00f3 \u0111\u1ee9c, \u1edf ngo\u00e0i n\u01b0\u1edbc l\u00e0 b\u1ec1 t\u00f4i c\u00f4ng \u0111\u1ea7u, nay ch\u1eb3ng may t\u1ea1 th\u1ebf, con h\u00e3y c\u00f2n nh\u1ecf, \u0111\u1ee3i khi tu\u1ed5i l\u1edbn, b\u00e0n cho t\u1eadp t\u01b0\u1edbc s\u1ebd n\u1ed1i vi\u1ec7c th\u1edd t\u1ef1\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ed5i s\u00e1ch Thanh L\u00e3ng \u1edf Ngh\u1ec7 An&nbsp; cho l\u1ec7 v\u00e0o dinh Qu\u1ea3ng B\u00ecnh. (Thanh L\u00e3ng l\u1ec7 ch\u1ecbu thu\u1ebf ngu\u1ed3n l\u00e0 3 c\u00e2n s\u00e1p ong, 3 c\u00e2n m\u1eadt ong, 8 quan ti\u1ec1n, 6 ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh th\u1ed5. \u0110\u1ea5t \u1ea5y ph\u00eda b\u1eafc \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Quy H\u1ee3p tr\u1ea5n Ngh\u1ec7 An, \u0111\u01b0\u1eddng n\u00fai hi\u1ec3m xa, ph\u00eda \u0111\u00f4ng \u0111\u1ebfn ch\u00e2u B\u1ed1 Ch\u00ednh ngo\u1ea1i dinh Qu\u1ea3ng B\u00ecnh, \u0111\u01b0\u1eddng th\u1ee7y \u0111\u01b0\u1eddng b\u1ed9 \u0111\u1ec1u \u0111i th\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c).<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y K\u00fd l\u1ee5c Phi\u00ean An l\u00e0 Ng\u00f4 V\u0103n \u0110\u1ee9c l\u00e0m Thi\u00eam s\u1ef1 H\u1ed9 b\u1ed9, sung l\u00e0m vi\u1ec7c H\u1ed9 t\u00e0o th\u00e0nh Gia \u0110\u1ecbnh.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00e2u S\u1ea7m T\u1edb xin n\u1ed9i thu\u1ed9c, ch\u00e2u c\u00f3 10 \u0111\u1ed9ng (S\u1ea7m Man, Ph\u1eadt Tr\u00ecnh Di Man, Bang Man, Bao Man, Nh\u00e3n Man, Ph\u1ee5ng Ban Man, Quy\u00ean Man, C\u00e2n Man, T\u1ee5 C\u1ed5 Man, Tr\u00ecnh Man), tr\u01b0\u1edbc thu\u1ed9c n\u01b0\u1edbc V\u1ea1n T\u01b0\u1ee3ng, nh\u00e2n L\u00ea V\u0103n Duy\u1ec7t \u0111i kinh l\u01b0\u1ee3c Thanh Ngh\u1ec7, Th\u1ed1ng l\u0129nh th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ea1o H\u00e0 C\u00f4ng Th\u00e1i sai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn d\u1ee5. B\u1ea5y gi\u1edd t\u00f9 tr\u01b0\u1edfng Man l\u00e0 Ph\u00eca (quan man) X\u1ec9 (h\u1ecd m\u00e1n) Vu H\u00e2m (t\u00ean ng\u01b0\u1eddi) t\u1ef1 \u0111\u1ebfn qu\u00e2n th\u1ee9 c\u1ee7a Duy\u1ec7t xin quy ph\u1ee5c. Duy\u1ec7t \u0111em vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Vua y cho. R\u1ed3i cho con C\u00f4ng Th\u00e1i l\u00e0 C\u00f4ng Qu\u1ef3nh l\u00e0m cai \u0111\u1ed9i, tr\u1eadt t\u00f2ng ng\u0169 ph\u1ea9m.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1eb7t k\u00fd ph\u1ee7, t\u01b0 huy\u1ec7n, t\u01b0 ch\u00e2u \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh. Ph\u00e0m ng\u01b0\u1eddi bu\u00f4n ngo\u1ea1i qu\u1ed1c \u0111\u1ebfn \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh th\u00ec bi\u00ean m\u00e0 cai qu\u1ea3n.<\/p>\n\n\n\n<p>Chu\u1ea9n dinh t\u1eeb Qu\u1ea3ng B\u00ecnh v\u1ec1 Nam ph\u00e0m thuy\u1ec1n d\u00e2n \u0111i bu\u00f4n \u1edf H\u1ea1 Ch\u00e2u [T\u00e2n Gia Ba, Singapore] th\u00ec \u0111\u00e1nh thu\u1ebf, l\u1ea5y thuy\u1ec1n l\u1edbn nh\u1ecf l\u00e0m b\u1eadc. (Thuy\u1ec1n ngang 9 th\u01b0\u1edbc, m\u1ed7i th\u01b0\u1edbc ti\u1ec1n thu\u1ebf 20 quan; 10 th\u01b0\u1edbc tr\u1edf l\u00ean, m\u1ed7i th\u01b0\u1edbc ti\u1ec1n thu\u1ebf 30 quan; 1 t\u1ea5c tr\u1edf l\u00ean th\u00ec t\u00ednh chi\u1ebft m\u00e0 thu, ph\u00e2n ly tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u mi\u1ec5n).<\/p>\n\n\n\n<p>S\u1eeda \u0111\u1ec1n Hi\u1ec3n Trung \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y \u0110\u1ed7 Ph\u01b0\u1edbc Th\u1ecbnh l\u00e0m Gi\u00e1m th\u00e0nh Ph\u00f3 s\u1ee9, qu\u1ea3n su\u1ea5t v\u1ec7 Gi\u00e1m th\u00e0nh v\u00e0 c\u1ee5c H\u1ed9i th\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ed3i \u0111\u1eafp \u0111\u1eadp H\u00e0 Trung (t\u00ean x\u00e3), mi\u1ec5n 3 th\u00e1ng dao d\u1ecbch cho d\u00e2n x\u00e3 \u1ea5y.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00e3i l\u00ednh tr\u00fa ph\u00f2ng \u1edf c\u00e1c b\u1ea3o ven n\u00fai thu\u1ed9c Qu\u1ea3ng B\u00ecnh, l\u1ea5y l\u00ednh th\u1ed5 \u0111\u1ec3 \u0111\u00f3ng th\u00fa.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1eb7t chi Thanh Thu\u1eadn \u1edf Thanh Hoa, c\u01a1 An Thu\u1eadn \u1edf Ngh\u1ec7 An. B\u1ecdn gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp \u1edf Thanh Ngh\u1ec7 ra th\u00fa h\u01a1n 900 ng\u01b0\u1eddi. L\u00ea V\u0103n Duy\u1ec7t t\u00e2u xin tha t\u1ed9i, bi\u00ean b\u1ed5 l\u00e0m l\u00ednh, qu\u00ea \u1edf Thanh Hoa h\u01a1n 420 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m chi Thanh Thu\u1eadn, qu\u00ea \u1edf Ngh\u1ec7 An h\u01a1n 480 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m c\u01a1 An Thu\u1eadn, l\u1ec7 v\u00e0o hai tr\u1ea5n.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Qu\u00e1ch T\u1ea5t C\u00f4ng, Qu\u00e1ch T\u1ea5t T\u1ea1i l\u00e0m ph\u00f2ng ng\u1ef1 Thi\u00eam s\u1ef1. C\u00f4ng T\u1ea1i \u0111\u1ec1u l\u00e0 con Qu\u00e1ch T\u1ea5t Th\u00fac, theo qu\u00e2n th\u1ee9 c\u1ee7a L\u00ea V\u0103n Duy\u1ec7t. Duy\u1ec7t nh\u00e2n xin cho quan ch\u1ee9c, sai coi d\u00e2n b\u1ed1n x\u00e3 S\u01a1n \u00c2m, Ch\u00e2n L\u1ea1i, Tr\u01b0\u1eddng M\u00f4n, B\u1eb1ng L\u01b0\u01a1ng, ph\u1ee5 gi\u1eef b\u1ea3o Chi N\u00ea.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y C\u00e2u k\u00ea Th\u1ecb h\u00e0n vi\u1ec7n l\u00e0 Tr\u1ea7n Ch\u00ednh \u0110\u1ee9c l\u00e0m Thi\u00eam s\u1ef1 H\u1ed9 b\u1ed9, c\u1ef1u Tri huy\u1ec7n L\u00ea \u0110\u1ea1i C\u01b0\u01a1ng l\u00e0m Thi\u00eam s\u1ef1 Binh b\u1ed9, sung bi\u1ec7n H\u1ed9 t\u00e0o v\u00e0 Binh t\u00e0o B\u1eafc Th\u00e0nh. L\u1ea1i sai Ch\u00ednh \u0110\u1ee9c ki\u00eam qu\u1ea3n c\u1ee5c B\u1ea3o tuy\u1ec1n, \u0110\u1ea1i C\u01b0\u01a1ng ki\u00eam l\u00e0m gi\u1ea5y t\u1edd \u1edf th\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00f9 tr\u01b0\u1edfng man Th\u1ecf L\u1ed7 l\u00e0 Chi\u00eau Ng\u1ecda c\u1ea7u n\u1ed9i ph\u1ee5. Dinh th\u1ea7n Qu\u1ea3ng B\u00ecnh d\u1ecbch th\u01b0 \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean. (Trong th\u01b0 n\u00f3i r\u1eb1ng ti\u00ean t\u1ed5 tr\u01b0\u1edbc \u1edf M\u1ed9ng S\u01a1n, l\u00fac qu\u1ed1c s\u01a1 v\u1eabn gi\u1eef ch\u1ee9c c\u1ed1ng, g\u1ea7n \u0111\u00e2y v\u00ec t\u00f9 tr\u01b0\u1edfng L\u00e0o l\u00e0 Ph\u1ea1n A x\u00e2m l\u1ea5n, m\u1edbi b\u1ecf \u0111\u1ea5t \u1ea5y m\u00e0 \u0111i, \u0111\u1ebfn nay l\u1ea1i v\u1ec1, xin gi\u1eef l\u1ec5 c\u1ed1ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Man nh\u01b0 c\u0169).<\/p>\n\n\n\n<p>Vua cho l\u00e0 Man n\u00fai xa x\u00f4i,&nbsp; h\u1ea1 chi\u1ebfu kh\u01b0\u1edbc \u0111i.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00ednh bi\u00ean<\/p>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\"><a>\u0110\u1ec7 nh\u1ea5t k\u1ef7 &#8211; Quy\u1ec3n LX &#8211; Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u1ec1 Th\u1ebf t\u1ed5 cao ho\u00e0ng \u0111\u1ebf<\/a><\/h1>\n\n\n\n<p>K\u1ef7 m\u00e3o, Gia Long n\u0103m th\u1ee9 18 [1819], m\u00f9a thu, th\u00e1ng 7, ng\u00e0y m\u1ed3ng 1, t\u1ebf thu h\u01b0\u1edfng. Sai Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed nhi\u1ebfp t\u1ebf \u1edf Th\u00e1i mi\u1ebfu.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 L\u1ea1i b\u1ed9 l\u00e0 Nguy\u1ec5n H\u1eefu Th\u1eadn, l\u00e0m \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec7u tr\u01b0\u1eddng thi Qu\u1ea3ng Nam, Cai b\u1ea1 B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh l\u00e0 V\u00f5 Xu\u00e2n C\u1ea9n l\u00e0m Gi\u00e1m th\u00ed, Tham tri L\u1ea1i b\u1ed9 l\u00e0 Ng\u00f4 V\u1ecb l\u00e0m \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec7u tr\u01b0\u1eddng thi Gia \u0110\u1ecbnh, Cai b\u1ea1 Ph\u00fa Y\u00ean l\u00e0 Tr\u1ea7n V\u00e2n \u0110\u1ea1i l\u00e0m Gi\u00e1m th\u00ed. L\u1ea5y \u0111\u1ed7 h\u01b0\u01a1ng c\u1ed1ng 29 ng\u01b0\u1eddi (Tr\u01b0\u1eddng Qu\u1ea3ng Nam: Nguy\u1ec5n \u0110\u0103ng Ng\u1ea1n, \u0110o\u00e0n B\u00e1 Trinh, Nguy\u1ec5n Th\u00e0nh, Phan Nh\u1eadt Th\u1ea1nh, L\u00ea Hu\u1ec7, Th\u00e2n V\u0103n Duy, Tr\u1ea7n V\u0103n Nhi\u1ec5m, Ph\u1ea1m \u0110\u00ecnh H\u1ecdc, Tr\u01b0\u01a1ng \u0110\u0103ng Qu\u1ebf, \u0110inh Do\u00e3n Trung, Nguy\u1ec5n Kh\u1eafc Bi\u1ec3u, Do\u00e3n V\u0103n Xu\u00e2n, V\u00f5 \u0110\u0129nh, Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n H\u1ea3i, Nguy\u1ec5n V\u0103n \u0110i\u1ec3n, Ng\u00f4 Tr\u1ecdng V\u1ef9, Nguy\u1ec5n Nh\u01a1n L\u00fd, c\u1ed9ng 17 ng\u01b0\u1eddi. Tr\u01b0\u1eddng Gia \u0110\u1ecbnh : Tr\u01b0\u01a1ng B\u1ea3o H\u1ee3p, \u0110\u1eb7ng V\u0103n Nguy\u00ean, \u0110\u1eb7ng V\u0103n M\u00f4, Tr\u01b0\u01a1ng Minh Gi\u1ea3ng, Ng\u00f4 Ph\u01b0\u1edbc H\u1ed9i, Mai Th\u0103ng \u0110\u01b0\u1eddng, Nguy\u1ec5n C\u00f4ng Ho\u00e1n, Hu\u1ef3nh V\u0103n T\u00fa, H\u1ed3 H\u1ef1u, B\u00f9i T\u0103ng Huy, Ch\u00e2u K\u1ebf Thi\u1ec7n, Tr\u1ea7n V\u0129nh L\u1ea1i, c\u1ed9ng 12 ng\u01b0\u1eddi).<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ecdc tr\u00f2 tr\u01b0\u1eddng Gia \u0110\u1ecbnh, m\u1edbi thi k\u1ef3 \u0111\u1ec7 nh\u1ea5t, cho \u0111\u1ea7u b\u00e0i kh\u00f3, l\u00e0m n\u00e1o \u0111\u1ed9ng vi (1. Vi l\u00e0 khu h\u1ecdc tr\u00f2 ng\u1ed3i thi.&nbsp; ) mu\u1ed1n ra. Quan tr\u01b0\u1eddng l\u00e0 Ng\u00f4 V\u1ecb v\u00e0 Tr\u1ea7n V\u00e2n \u0110\u1ea1i ra \u0111\u1ea7u b\u00e0i kh\u00e1c, m\u1edbi l\u1ea1i y\u00ean. \u0110\u1ebfn l\u00fac thi xong, h\u1ecdc tr\u00f2 ki\u1ec7n \u1edf th\u00e0nh n\u00f3i h\u1ea1ng tr\u00fang tam tr\u01b0\u1eddng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi gi\u1ea5u tang \u0111i thi, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi m\u01b0\u1edbn ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m b\u00e0i. C\u00e1c l\u1ea1i ph\u00f2ng th\u1ec3 s\u00e1t m\u1eadt s\u00e1t l\u1ea1i v\u1ea1ch ra vi\u1ec7c V\u1ecb v\u00e0 \u0110\u1ea1i chia quy\u1ec3n ch\u1ea5m ri\u00eang, v\u00e0 c\u00f9ng h\u1ee3p nhau v\u1edbi b\u1ecdn sung bi\u1ec7n tr\u01b0\u1eddng v\u1ee5 l\u00e0 K\u00fd l\u1ee5c L\u00ea Ch\u1ea5n, \u0110\u1ed1c h\u1ecdc Cao Huy Di\u1ec7u, Ph\u01b0\u1edbc kh\u1ea3o V\u0169 H\u00e0nh \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh b\u1ea1c. Th\u00e0nh th\u1ea7n \u0111em vi\u1ec7c<\/p>\n\n\n\n<p>t\u00e2u l\u00ean. Giao xu\u1ed1ng \u0111\u00ecnh th\u1ea7n b\u00e0n. B\u1ecdn V\u1ecb v\u00ec c\u1ed1 \u00fd tr\u00e1i tr\u01b0\u1eddng quy, \u0111\u1ec1u ph\u00e2n bi\u1ec7t ph\u1ea3i \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng; Huy Di\u1ec7u ph\u1ea3i \u0111\u1ed5i. Ng\u01b0\u1eddi h\u1ecdc tr\u00f2 gi\u1ea5u tang \u0111i thi ph\u1ea3i t\u1ed9i \u0111\u1ed3; ng\u01b0\u1eddi m\u01b0\u1ee3n l\u00e0m b\u00e0i v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m thay \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i sung qu\u00e2n.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 qu\u1ea3n t\u00e0u Tho\u1ea1i ph\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u1eafng [<a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/wiki\/Philippe_Vannier\">Philippe Vannier<\/a>] xin ngh\u1ec9 v\u1ec1 T\u00e2y. Th\u01b0\u1edfng cho b\u1ed5ng hai n\u0103m m\u00e0 v\u1ec1.<\/p>\n\n\n\n<p>Tha thu\u1ebf di\u00eam ti\u00eau v\u00e0 thu\u1ebf th\u00e2n cho d\u00e2n \u0111\u1ed9i H\u00f9ng di\u00eam tr\u1ea5n B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh. D\u00e2n \u0111\u1ed9i H\u00f9ng di\u00eam tr\u01b0\u1edbc b\u1ed5 600 ng\u01b0\u1eddi v\u00e0o v\u1ec7 H\u00f9ng d\u0169ng \u0111i th\u00fa B\u1eafc Th\u00e0nh,&nbsp; \u0111\u1ec1u \u0111\u00e3 mi\u1ec5n thu\u1ebf, c\u00f2n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1edf qu\u00ea ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n. \u0110\u1ebfn nay h\u1ea1 l\u1ec7nh t\u1eeb n\u0103m nay v\u1ec1 sau tha cho c\u1ea3, \u0111\u1ec3 cho ng\u01b0\u1eddi \u1edf nh\u00e0 v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111i l\u00e0m vi\u1ec7c c\u00f9ng gi\u00fap \u0111\u1ee1 nhau, \u0111\u1ee3i sau khi b\u00e3i th\u00fa v\u1ec1 l\u00e0ng s\u1ebd ch\u1ecbu thu\u1ebf nh\u01b0 l\u1ec7.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 Th\u1ecbnh t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a T\u01b0\u1ee3ng qu\u00e2n l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u1ecbnh l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Th\u1ecb t\u01b0\u1ee3ng nh\u1ea5t qu\u00e2n Th\u1ecb n\u1ed9i.<\/p>\n\n\n\n<p>Bi\u1ebfm L\u01b0u th\u1ee7 Qu\u1ea3ng B\u00ecnh l\u00e0 Phan V\u0103n Th\u00fay l\u00e0m Cai c\u01a1 Th\u1ecb trung, Cai b\u1ea1 Nguy\u1ec5n V\u0103n Quang l\u00e0m Thi\u00eam s\u1ef1 H\u00ecnh b\u1ed9. Thuy\u1ec1n h\u1ed9 \u1edf Qu\u1ea3ng B\u00ecnh c\u00f3 t\u00ean Kh\u00e1nh ng\u1ea7m gi\u1ebft l\u00e1i bu\u00f4n ng\u01b0\u1eddi Thanh l\u00e0 b\u1ecdn Ch\u00e2u Bang K\u00fd v\u00e0 L\u01b0\u01a1ng H\u1eefu K\u00fd \u1edf ngo\u00e0i bi\u1ec3n Ngh\u1ec7 An \u0111\u1ec3 c\u01b0\u1edbp c\u1ee7a. Vi\u1ec7c ph\u00e1t gi\u00e1c. Tr\u1ea5n Ngh\u1ec7 An t\u01b0 cho Qu\u1ea3ng B\u00ecnh x\u00e9t b\u1eaft. T\u1ea5n th\u1ee7 Linh Giang l\u00e0 V\u00f5 B\u1ea3o c\u00f9ng thu\u1ed9c l\u1ea1i \u1edf dinh l\u00e0 Nguy\u1ec5n Chi\u00eam nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9 c\u1ee7a t\u00ean Kh\u00e1nh, thu l\u1ea5y tang v\u1eadt, l\u1ea1i bu\u00f4ng th\u1ea3 t\u00ean Kh\u00e1nh c\u00f9ng \u0111\u1ed3 \u0111\u1ea3ng b\u1ea3y ng\u01b0\u1eddi tr\u1ed1n tho\u00e1t. \u00e1n \u1ea5y kh\u00f4ng quy\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c. L\u01b0\u01a1ng Kh\u1ea3i K\u00fd \u0111em vi\u1ec7c ki\u1ec7n v\u00e0o Kinh. Vua sai b\u1ed9 H\u00ecnh x\u00e9t l\u1ea1i. B\u1ea3o v\u00e0 Chi\u00eam \u0111\u1ec1u th\u00fa nh\u1eadn, b\u1ecb tr\u1ea3m quy\u1ebft. Th\u00fay v\u00e0 Quang v\u00ec th\u1ea5t s\u00e1t b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c. Tham hi\u1ec7p Ngh\u1ec7 An l\u00e0 Nguy\u1ec5n Khoa H\u00e0o c\u0169ng v\u00ec \u0111\u1ed5i t\u1edd cung b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 H\u1eadu nh\u1ecb Th\u1ecb trung l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Ph\u00e2n l\u00e0m L\u01b0u th\u1ee7 Qu\u1ea3ng B\u00ecnh, Thi\u00eam s\u1ef1 H\u1ed9 b\u1ed9 l\u00e0 L\u01b0\u01a1ng Ti\u1ebfn T\u01b0\u1eddng l\u00e0m Cai b\u1ea1 Qu\u1ea3ng B\u00ecnh, Thi\u00eam s\u1ef1 Binh b\u1ed9 l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Y l\u00e0m Tham hi\u1ec7p Ngh\u1ec7 An.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Thi\u00eam s\u1ef1 L\u1ea1i b\u1ed9 l\u00e0 Hu\u1ef3nh V\u0103n Quy\u1ec1n l\u00e0m Cai b\u1ea1 Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c.<\/p>\n\n\n\n<p>Cai b\u1ea1 Qu\u1ea3ng Nam l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Phong ch\u1ebft; l\u1ea5y Tham hi\u1ec7p Thanh Hoa l\u00e0 Nguy\u1ec5n Kim Truy l\u00e0m Cai b\u1ea1 Qu\u1ea3ng Nam, Thi\u00eam s\u1ef1 H\u00ecnh b\u1ed9 l\u00e0 Tr\u1ea7n Nh\u1eadt V\u0129nh l\u00e0m Tham hi\u1ec7p Thanh Hoa.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u00f4 th\u1ed1ng ch\u1ebf l\u00e3nh Tr\u1ea5n th\u1ee7 Thanh Hoa l\u00e0 Tr\u1ea7n C\u00f4ng L\u1ea1i dung t\u00fang cho b\u1ed9 thu\u1ed9c l\u1ea5y ti\u1ec1n c\u1ee7a d\u00e2n, d\u00e2n ki\u1ec7n, L\u00ea V\u0103n Duy\u1ec7t \u0111em vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean. Sai b\u1eaft tr\u00f3i \u0111em v\u1ec1 Kinh tr\u1ecb t\u1ed9i.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y V\u1ec7 \u00fay Nguy\u1ec5n V\u0103n Ngo\u1ea1n l\u00e0m Kh\u00e2m sai th\u1ed1ng ch\u1ebf, ph\u1ea9m tr\u1eadt c\u0169ng nh\u01b0 Th\u1ed1ng ch\u1ebf Th\u1ecb trung, l\u00e3nh tr\u1ea5n Thanh Hoa.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Tr\u1ea5n th\u1ee7 H\u00e0 Ti\u00ean l\u00e0 M\u1ea1c C\u00f4ng Du xem \u0111o \u0111\u01b0\u1eddng s\u00f4ng Ch\u00e2u \u0110\u1ed1c. R\u1ed3i tri\u1ec7u v\u1ec1 Kinh, \u0111em b\u1ea3n \u0111\u1ed3 d\u00e2ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00e1nh qu\u1ea3n \u0111\u1ed3 gia l\u00e0 L\u01b0u th\u1ee7 T\u00f4n Th\u1ea5t Huy\u00ean v\u00ec \u1ed1m xin v\u1ec1 h\u01b0u. Cho b\u1ed5ng theo nguy\u00ean ph\u1ea9m.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Tri ph\u1ee7 Th\u01b0\u1eddng T\u00edn l\u00e0 H\u1ed3 C\u00f4ng Ho\u00e1n l\u00e0m Thi\u00eam s\u1ef1 H\u1ed9 b\u1ed9, Tri ph\u1ee7 \u1ee9ng H\u00f2a l\u00e0 Tr\u1ecbnh Xu\u00e2n Tr\u1ea1m l\u00e0m Thi\u00eam s\u1ef1 Binh b\u1ed9, Tri ph\u1ee7 Thi\u00ean Tr\u01b0\u1eddng l\u00e0 Nguy\u1ec5n Nho l\u00e0m Thi\u00eam s\u1ef1 H\u00ecnh b\u1ed9, \u0111\u1ec1u sung bi\u1ec7n c\u00e1c t\u00e0o H\u1ed9 Binh H\u00ecnh \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Th\u1eafng uy l\u00e0 Ph\u1ea1m V\u0103n T\u00edn ki\u00eam qu\u1ea3n c\u00e1c \u0111\u1ed9i T\u1ea3 v\u1ec7, N\u1ed9i h\u1ea7u, H\u1eefu v\u1ec7, N\u1ed9i ho\u00e0ng ki\u1ebfm, Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay Nguy\u1ec5n V\u0103n Ph\u01b0\u1ee3ng qu\u1ea3n v\u1ec7 binh \u0111i th\u00fa Thanh Hoa.<\/p>\n\n\n\n<p>Thu\u1ed9c n\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng c\u01a1 \u00e1n th\u1ee7 b\u1ea3o H\u00e0 Trung l\u00e0 L\u00ea Ph\u01b0\u1edbc \u0110i\u1ec3n ch\u1ebft ; sai V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 D\u01b0\u01a1ng v\u00f5 qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch l\u00e0 D\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u1edbc Trung \u00e1n th\u1ee7 b\u1ea3o H\u00e0 Trung.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho N\u1ed9i gi\u00e1m \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng Ch\u00e2u \u0110\u00ecnh Th\u1ecd v\u00e0 Nguy\u1ec5n B\u00e1 \u0110\u1eb1ng tr\u1eadt ch\u00e1nh l\u1ee5c ph\u1ea9m.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho b\u1ed9 Binh, ph\u00e0m l\u00ednh m\u1ed9 \u1edf c\u00e1c v\u1ec7 \u0111\u1ed9i th\u1ecb n\u1ed9i, n\u1ebfu c\u00f3 tr\u1ed1n v\u1ec1 d\u00e2n t\u1ecbch hay thi\u1ec7n ti\u1ec7n \u0111\u1ea7u m\u1ed9 v\u00e0o c\u00e1c qu\u00e2n dinh th\u00ec kh\u00f4ng c\u1ee9 n\u0103m th\u00e1ng l\u00e2u hay ch\u00f3ng,&nbsp; \u0111\u1ec1u cho r\u00fat v\u1ec1 ng\u1ea1ch c\u0169.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 8, b\u00e0n l\u00e0m duy\u1ec7t tuy\u1ec3n l\u1edbn \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh; r\u1ed3i l\u1ea1i v\u00ec c\u00e1c tr\u1ea5n b\u1ecb l\u1ee5t n\u00ean l\u1ea1i ho\u00e3n.<\/p>\n\n\n\n<p>Qu\u1ea3n ph\u1ee7 Ngh\u0129a H\u01b0ng l\u00e0 Th\u00e1i \u0110\u00ecnh T\u01b0 cho qu\u00e2n ngh\u1ec9 v\u1ec1 ki\u1ebfm l\u1ee3i. Quan B\u1eafc Th\u00e0nh d\u00e2ng \u00e1n l\u00ean, ngh\u0129 x\u1eed t\u1ed9i \u0111\u1ed3. Vua gi\u1eadn m\u1eafng L\u00ea Ch\u1ea5t r\u1eb1ng : \u201cX\u1eed T\u01b0 v\u00e0o t\u1ed9i \u0111\u1ed3 l\u00e0 m\u1eb7t lu\u1eadt n\u00e0o ? Ng\u01b0\u01a1i kh\u00f4ng nh\u1edb vi\u1ec7c cai \u0111\u1ed9i \u1edf M\u1ef9 N\u01b0\u01a1ng l\u00e0 H\u1ed3 Ti\u1ebfn L\u1ed9c \u00e0 ! Sao ng\u01b0\u01a1i nghi\u00eam kh\u1eafc v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y m\u00e0 l\u1ea1i dung t\u00fang cho ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y ?\u201d. Ch\u1ea5t s\u1ee3 h\u00e3i xin nh\u1eadn t\u1ed9i. Giao \u00e1n xu\u1ed1ng cho b\u1ed9 x\u00e9t l\u1ea1i. T\u01b0 cu\u1ed1i c\u00f9ng ph\u1ea3i t\u1ed9i ch\u00e9m.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Nguy\u1ec5n Ti\u1ebfn H\u1eadu l\u00e0m ng\u1ef1 y ch\u00ednh, \u0110o\u00e0n Quang Ho\u1ea3ng, \u0110o\u00e0n V\u0103n H\u00f2a \u0111\u1ec1u l\u00e0m y ph\u00f3.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ed5i t\u00ean \u1ea5p T\u00e2y S\u01a1n&nbsp; \u1edf B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh th\u00e0nh \u1ea5p An T\u00e2y.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 ph\u00f3 th\u1ed1ng H\u1eefu \u0111\u1ed3n H\u1eadu qu\u00e2n l\u00e0 H\u1ed3 V\u0103n U\u1ea9n l\u00e0m Ph\u00f3 th\u1ed1ng th\u1eadp c\u01a1 Uy th\u1eafng, Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay Trung qu\u00e2n l\u00e0 Tr\u1ea7n V\u0103n Th\u1ea1c l\u00e0m Qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 Ti\u1ec1n \u0111\u1ecbnh.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Cai c\u01a1 Th\u1ecb trung l\u00e0 Phan V\u0103n Th\u00fay l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Trung t\u00edn nh\u1ea5t Th\u1ecb n\u1ed9i.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho L\u00ea Ch\u1ea5t v\u1ec1 B\u1eafc Th\u00e0nh. Cho s\u00fang m\u1ea1 v\u00e0ng, g\u01b0\u01a1m m\u1ea1 v\u00e0ng, g\u01b0\u01a1m m\u1ea1 b\u1ea1c c\u1ee7a T\u00e2y D\u01b0\u01a1ng, m\u1ed7i th\u1ee9 hai c\u00e1i, v\u00e0 ph\u00e1t 20 th\u1edbt voi \u1edf Kinh cho theo \u0111i th\u00fa.<\/p>\n\n\n\n<p>Chu\u1ea9n \u0111\u1ecbnh t\u1eeb nay c\u00e1c t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u \u1edf trong ngo\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c vua cho binh kh\u00ed nh\u01b0 s\u00fang g\u01b0\u01a1m m\u00e0 d\u00e1m \u0111em c\u1ea7m b\u00e1n ho\u1eb7c \u0111\u00e1nh m\u1ea5t, th\u00ec ph\u1ea3i t\u1ed9i \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng, c\u00e1ch ch\u1ee9c; quan s\u1edf qu\u1ea3n c\u0169ng t\u1ed9i l\u00e2y theo th\u1ee9 t\u1ef1. (Nh\u01b0 cai \u0111\u1ed9i ph\u1ea1m t\u1ed9i th\u00ec ph\u00f3 v\u1ec7 ph\u1ea3i 60 tr\u01b0\u1ee3ng, ch\u00e1nh v\u1ec7 ph\u1ea3i 50 roi, ngo\u00e0i ra l\u1ea5y \u0111\u00f3 m\u00e0 suy). Ng\u01b0\u1eddi nh\u1eadn c\u1ea7m c\u1ed1 hay mua th\u00ec quan c\u0169ng ph\u1ea3i t\u1ed9i, d\u00e2n ph\u1ea3i 40 roi, ti\u1ec1n tang \u0111\u1ec1u sung v\u00e0o nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc. N\u1ebfu b\u1ecb th\u1ee7y h\u1ecfa v\u00e0 m\u1ea5t tr\u1ed9m th\u00ec mi\u1ec5n t\u1ed9i. Ghi l\u00e0m l\u1ec7nh.<\/p>\n\n\n\n<p>Tha thu\u1ebf d\u1ec7t chi\u1ebfu r\u1ed3ng cho Thanh Hoa. (\u0110\u1ed9i b\u1ea1ch t\u1ecbch h\u1eb1ng n\u0103m m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi n\u1ed9p 5 \u0111\u00f4i chi\u1ebfu tr\u01a1n, 5 \u0111\u00f4i chi\u1ebfu d\u00e0i, l\u1ea1i c\u00f9ng n\u1ed9p 15 \u0111\u00f4i chi\u1ebfu r\u1ed3ng. \u0110\u1ebfn nay mi\u1ec5n thu\u1ebf chi\u1ebfu r\u1ed3ng, sai n\u1ed9p th\u00eam chi\u1ebfu li\u1ec1n, tr\u00e1ng h\u1ea1ng m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 2 \u0111\u00f4i, l\u00e3o h\u1ea1ng m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 1 \u0111\u00f4i).<\/p>\n\n\n\n<p>Ph\u1ee7 Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh m\u1ed9 l\u1eadp ba \u0111\u1ed9i Ho\u00e0i An l\u00e0m l\u00ednh thu\u1ed9c ph\u1ee7. Th\u00e0nh th\u1ea7n xin c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng cho. Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh l\u1ec7 th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n l\u1ea5y g\u1ed7 ho\u00e0nh cho th\u1ee3 r\u1eebng \u1edf Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb. (G\u1ed7 ho\u00e0nh l\u1ea5y ngang 4 t\u1ea5c l\u00e0m h\u1ea1n, nh\u01b0 g\u1ed7 lim d\u00e0i 11 th\u01b0\u1edbc c\u1ea5p 7 ti\u1ec1n, 10 th\u01b0\u1edbc c\u1ea5p 6 ti\u1ec1n, 9 th\u01b0\u1edbc c\u1ea5p 5 ti\u1ec1n; c\u00e1c g\u1ed7 h\u1ed3ng s\u1eafc th\u01b0\u1edbc t\u1ea5c c\u0169ng nh\u01b0 g\u1ed7 lim, c\u1ea5p n\u1eeda ti\u1ec1n).<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e0nh th\u1ea7n Gia \u0110\u1ecbnh t\u00e2u xin bi\u00ean vi\u00ean qu\u00e2n ng\u1ea1ch c\u0169 trong th\u00e0nh h\u1ea1t m\u00e0 ch\u01b0a l\u1ec7 v\u00e0o c\u01a1 v\u1ec7 n\u00e0o, \u0111\u1eb7t l\u00e0m 6 \u0111\u1ed9i c\u1ee7a hai v\u1ec7 Gia v\u00f5, c\u00f9ng hai \u0111\u1ed9i T\u00edn sai nh\u1ea5t T\u00edn sai nh\u1ecb, v\u00e0 \u0111\u1ed9i T\u00edn ngh\u0129a nh\u1ea5t, theo th\u00e0nh sai ph\u00e1i. Vua y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u00ea V\u0103n Duy\u1ec7t d\u00e2ng s\u1edb xin v\u1ec1 tri\u1ec1u. D\u1ee5 r\u1eb1ng : \u201cHai tr\u1ea5n Thanh Ngh\u1ec7 s\u1ed5 \u0111inh ch\u01b0a xong, kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u01a1i kh\u00f4ng ai l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c, t\u1ea1m \u1edf l\u1ea1i tu\u1ea7n nh\u1eadt, s\u1ebd tri\u1ec7u v\u1ec1\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 9, s\u1eeda \u0111\u1ed3 th\u1edd \u1edf Nguy\u00ean mi\u1ebfu.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho ch\u00e1u h\u1ecd x\u1eed s\u0129 V\u00f5 Tr\u01b0\u1eddng To\u1ea3n l\u00e0 V\u00f5 T\u00e0i \u0110\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n ph\u00fa d\u1ecbch. To\u1ea3n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi v\u0103n h\u1ecdc s\u00fac t\u00edch, trong lo\u1ea1n T\u00e2y S\u01a1n \u1ea9n \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh, gi\u1ea3ng d\u1ea1y h\u1ecdc tr\u00f2, b\u1ecdn Ng\u00f4 T\u00f9ng Ch\u00e2u, Tr\u1ecbnh Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c \u0111\u1ec1u l\u00e0 h\u1ecdc tr\u00f2, l\u00fac vua \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh, nghe ti\u1ebfng m\u00e0 khen ng\u1ee3i. To\u1ea3n m\u1ea5t kh\u00f4ng c\u00f3 con trai, tha binh dao cho con nu\u00f4i l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Tr\u00fac, khi\u1ebfn tr\u00f4ng nom vi\u1ec7c th\u1edd c\u00fang. \u0110\u1ebfn nay ng\u01b0\u1eddi ch\u00e1u h\u1ecd l\u00e0 \u0110\u00f4ng tu\u1ed5i \u0111\u00e3 l\u1edbn, th\u00e0nh th\u1ea7n t\u00e2u d\u00f9m. L\u1ea1i mi\u1ec5n cho.<\/p>\n\n\n\n<p>Qu\u1ea3n \u0111\u1ea1o Thanh B\u00ecnh l\u00e0 \u0110\u00e0o V\u0103n Th\u00e0nh m\u1ed9 h\u01a1n 100 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n ngo\u1ea1i t\u1ecbch l\u1eadp l\u00e0m \u0111\u1ed9i Chi\u1ebfn phong. H\u1ea1 l\u1ec7nh ph\u00e0m ng\u01b0\u1eddi qu\u00ea \u1edf s\u00f4ng Gianh tr\u1edf v\u00e0o th\u00ec c\u1ea5p cho l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho ba ch\u00e2u V\u1ea1n Ninh, Ti\u00ean Y\u00ean, V\u00e2n \u0110\u1ed3n tr\u1ea5n Y\u00ean Qu\u1ea3ng t\u1eeb nay th\u00f3c thu\u1ebf hai v\u1ee5 \u0111\u00f4ng v\u00e0 h\u1ea1 cho d\u00e2n n\u1ed9p thay n\u1eeda ti\u1ec1n n\u1eeda b\u1ea1c. Th\u00f3c g\u1ea1o l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng chi \u1edf tr\u1ea5n c\u0169ng l\u1ea5y ti\u1ec1n b\u1ea1c m\u00e0 chi\u1ebft c\u1ea5p.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u00e9t \u0111\u00e0o \u0111\u01b0\u1eddng s\u00f4ng Ch\u00e2u \u0110\u1ed1c th\u00f4ng \u0111\u1ebfn H\u00e0 Ti\u00ean. Cho t\u00ean l\u00e0 s\u00f4ng V\u0129nh T\u1ebf. Vua th\u1ea5y V\u0129nh Thanh v\u00e0 H\u00e0 Ti\u00ean ti\u1ebfp gi\u00e1p v\u1edbi Ch\u00e2n L\u1ea1p, vi\u1ec7c c\u00f4ng t\u01b0 \u0111i l\u1ea1i, tr\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u01b0\u1eddng th\u1ee7y, b\u00e0n mu\u1ed1n nh\u00e2n s\u00f4ng Ch\u00e2u \u0110\u1ed1c m\u00e0 \u0111\u00e0o cho th\u00f4ng su\u1ed1t. G\u1eb7p Chi\u00eau Ch\u00f9y n\u01b0\u1edbc Ch\u00e2n L\u1ea1p l\u00e0 \u0110\u1ed3ng Ph\u00f9 [Chauvea Tuon Pha] \u0111\u1ebfn ch\u1ea7u, vua tri\u1ec7u cho y\u1ebft ki\u1ebfn h\u1ecfi han. \u0110\u1ed3ng Ph\u00f9 tr\u1ea3 l\u1eddi r\u1eb1ng: \u201cKhai s\u00f4ng \u1ea5y th\u00ec d\u00e2n Ch\u00e2n L\u1ea1p \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1edd l\u1ee3i, vua Phi\u00ean c\u0169ng mu\u1ed1n th\u1ebf, kh\u00f4ng d\u00e1m xin m\u00e0 th\u00f4i\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua khen v\u00e0 l\u1ea5y l\u00e0m vui l\u00f2ng, d\u1ee5 b\u1ea3o th\u00e0nh th\u1ea7n Gia \u0110\u1ecbnh, \u0111o t\u1eeb ph\u00eda T\u00e2y \u0111\u1ed3n Ch\u00e2u \u0110\u1ed1c qua c\u1eeda Ca \u00c2m, C\u00e2y B\u00e1ng, \u0111\u1ebfn s\u00f4ng c\u0169 h\u01a1n 200 d\u1eb7m, t\u00ednh c\u00f4ng \u0111\u00e0o \u0111\u1ea5t v\u00e0 l\u01b0\u1ee3ng s\u1ee9c ng\u01b0\u1eddi. Sai Tr\u1ea5n th\u1ee7 V\u0129nh Thanh l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Tho\u1ea1i v\u00e0 Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Phan V\u0103n Tuy\u00ean \u0111\u1ed1c su\u1ea5t d\u00e2n phu 5.000 ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 binh d\u00e2n \u0111\u1ed3n Uy Vi\u1ec5n 500 ng\u01b0\u1eddi, \u0110\u1ed3ng Ph\u00f9 qu\u1ea3n su\u1ea5t d\u00e2n Ch\u00e2n L\u1ea1p 5.000 ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 12 kh\u1edfi c\u00f4ng \u0111\u00e0o. D\u00e2n ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n [Vi\u1ec7t] c\u00f9ng v\u1edbi binh \u0111\u1ed3n Uy Vi\u1ec5n th\u00ec m\u1ed7i th\u00e1ng c\u1ea5p cho m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 6 quan ti\u1ec1n v\u00e0 1 ph\u01b0\u01a1ng g\u1ea1o; d\u00e2n Ch\u00e2n L\u1ea1p m\u1ed7i th\u00e1ng c\u0169ng c\u1ea5p cho m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 4 quan 5 ti\u1ec1n, 1 ph\u01b0\u01a1ng g\u1ea1o.<\/p>\n\n\n\n<p>Chi\u1ebfu d\u1ee5 d\u00e2n V\u0129nh Thanh r\u1eb1ng : \u201c\u0110\u00e0o con s\u00f4ng n\u00e0y c\u00f4ng vi\u1ec7c r\u1ea5t kh\u00f3 nh\u1ecdc. K\u1ebf s\u00e1ch c\u1ee7a nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc, m\u01b0u ho\u1ea1ch v\u1ec1 bi\u00ean th\u00f9y, \u0111\u1ec1u quan h\u1ec7 kh\u00f4ng nh\u1ecf. C\u00e1c ng\u01b0\u01a1i nay kh\u00f3 nh\u1ecdc, m\u00e0 th\u1ef1c c\u00f3 l\u1ee3i mu\u00f4n \u0111\u1eddi. V\u1eady n\u00ean b\u1ea3o nhau \u0111\u1eebng s\u1ee3 kh\u00f3 nh\u1ecdc\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea1i d\u1ee5 vua Ch\u00e2n L\u1ea1p r\u1eb1ng : \u201cN\u01b0\u1edbc ng\u01b0\u01a1i gi\u00e1p gi\u1edbi v\u1edbi V\u0129nh Thanh. Nay \u0111\u00e0o s\u00f4ng n\u00e0y kh\u00f4ng nh\u1eefng l\u1ee3i cho ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n m\u00e0 c\u00f2n l\u1ee3i cho n\u01b0\u1edbc ng\u01b0\u01a1i v\u00f4 c\u00f9ng. V\u01b0\u01a1ng n\u00ean h\u1ecdp nh\u00e2n d\u00e2n b\u1ea3o cho bi\u1ebft \u00fd nh\u1ecdc m\u1ed9t l\u1ea7n m\u00e0 nh\u00e0n m\u00e3i m\u00e3i, khi\u1ebfn d\u00e2n vui l\u00e0m vi\u1ec7c, cho ch\u00f3ng th\u00e0nh c\u00f4ng. Quan Phi\u00ean tr\u1edf xu\u1ed1ng, ai kh\u00f4ng theo l\u1ec7nh cho \u0110\u1ed3ng Ph\u00f9 tr\u1ecb theo qu\u00e2n ph\u00e1p\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Tri\u1ec7u Tr\u1ea7n V\u0103n Tu\u00e2n v\u1ec1 Gia \u0110\u1ecbnh, v\u1eabn l\u00e3nh c\u00f4ng vi\u1ec7c H\u00ecnh t\u00e0o.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua d\u1ee5 b\u1ea7y t\u00f4i r\u1eb1ng : \u201cN\u01b0\u1edbc Ch\u00e2n L\u1ea1p c\u00f3 b\u1ea3o h\u1ed9 l\u00e0 v\u00ec vua Phi\u00ean m\u00e0 \u0111\u1eb7t. Nay N\u1eb7c Ch\u0103n kh\u00f4ng bi\u1ebft lo xa, sinh ra ng\u1edd v\u1ef1c, c\u01b0\u1ee1ng h\u1ecd th\u00ec s\u1ee3 sinh bi\u1ebfn, c\u1ee9 \u0111\u1ec3 th\u1ebf th\u00ec h\u1ecd sinh nh\u1eddn, kh\u00f4ng b\u1eb1ng b\u00e3i b\u1ea3o h\u1ed9 \u0111i, cho h\u1ecd gi\u1eef l\u1ea5y n\u01b0\u1edbc; sau n\u00e0y n\u1ebfu h\u1ecd c\u1ea7n th\u00ec s\u1ebd cho l\u1ea1i. Nh\u01b0 th\u1ebf th\u00ec th\u1ec3 th\u1ed1ng c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f4n, m\u00e0 \u00e2n uy \u0111\u1ec1u r\u00f5 c\u1ea3\u201d. B\u00e8n tri\u1ec7u Tu\u00e2n v\u1ec1, l\u01b0u l\u1ea1i ba ng\u1ef1 \u0111\u1ed9i \u0111\u00f3ng th\u00fa th\u00e0nh Nam Vang.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1ed5ng tr\u1ea5n Gia \u0110\u1ecbnh ch\u01b0\u1edfng Ti\u1ec1n qu\u00e2n qu\u1eadn c\u00f4ng Nguy\u1ec5n Hu\u1ef3nh \u0110\u1ee9c ch\u1ebft. Hu\u1ef3nh \u0110\u1ee9c v\u00ec \u1ed1m xin ngh\u1ec9, ch\u1ebft \u1edf nh\u00e0. T\u1eb7ng Th\u00e1i ph\u00f3, cho th\u1ee5y l\u00e0 Trung ngh\u1ecb, cho 5 c\u00e2y g\u1ea5m T\u1ed1ng, 1.000 quan ti\u1ec1n, sai Tr\u1ea5n th\u1ea7n \u0110\u1ecbnh T\u01b0\u1eddng d\u1ee5 t\u1ebf. (N\u0103m Minh M\u1ec7nh th\u1ee9 5 [1824] cho t\u00f2ng t\u1ef1 \u1edf Th\u1ebf mi\u1ebfu, n\u0103m 12 [1831], phong Ki\u1ebfn X\u01b0\u01a1ng qu\u1eadn c\u00f4ng).<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea1i l\u1ea5y Ch\u01b0\u1edfng H\u1eefu qu\u00e2n Nguy\u1ec5n V\u0103n Nh\u01a1n l\u00e0m T\u1ed5ng tr\u1ea5n Gia \u0110\u1ecbnh.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho cai \u0111\u1ed9i c\u00e1c \u0111\u1ed9i sinh thi\u1ebft \u1edf Qu\u1ea3ng Nam tr\u1eadt ch\u00e1nh l\u1ee5c ph\u1ea9m, ch\u00e1nh \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng tr\u1eadt t\u00f2ng l\u1ee5c ph\u1ea9m, th\u1ee9 \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng tr\u1eadt t\u00f2ng b\u00e1t ph\u1ea9m.<\/p>\n\n\n\n<p>Tri\u1ec7u L\u00ea V\u0103n Duy\u1ec7t v\u1ec1 Kinh. Duy\u1ec7t \u0111\u1ebfn n\u01a1i, vua h\u1ecfi han y\u00ean \u1ee7i h\u1ed3i l\u00e2u. Duy\u1ec7t t\u00e2u r\u1eb1ng: \u201cChuy\u1ebfn n\u00e0y th\u1ea7n \u0111i, nh\u1edd oai c\u1ee7a nh\u00e0 vua, tu\u00e2n theo m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, hai tr\u1ea5n \u0111\u1ec1u y\u00ean l\u1eb7ng; duy \u1edf d\u00e2n gian tr\u01b0\u1edbc c\u00f3 ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t s\u00f3t l\u1eadu, g\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 v\u00e0o s\u1ed5, l\u1ec7 ph\u1ea3i \u0111\u00f3ng thu\u1ebf, thu\u1ebf h\u01a1i n\u1eb7ng, d\u00e2n l\u1ea5y l\u00e0m kh\u1ed5. Xin \u0111\u1ed5i s\u1ed5 \u0111i \u0111\u1ec3 theo \u00fd nguy\u1ec7n c\u1ee7a d\u00e2n\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua n\u00f3i r\u1eb1ng : \u201cN\u1ebfu l\u1ee3i cho d\u00e2n th\u00ec tr\u1eabm c\u00f3 ti\u1ebfc g\u00ec ?\u201d. Vua theo l\u1eddi xin.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay H\u1eefu qu\u00e2n l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Chi\u00eam l\u00e0m Qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 Trung d\u0169ng, Tr\u01b0\u1edfng hi\u1ec7u T\u00f4 Hu\u1ec7 V\u00e2n l\u00e0m Ph\u00f3 qu\u1ea3n c\u01a1, Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay Tr\u01b0\u01a1ng V\u0103n T\u1ef1 l\u00e0m Qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 T\u1ea3 d\u0169ng, Tr\u01b0\u1edfng hi\u1ec7u Nguy\u1ec5n V\u0103n An l\u00e0m Ph\u00f3 qu\u1ea3n c\u01a1, Cai c\u01a1 V\u00f5 V\u0103n Anh l\u00e0m Ph\u00f3 qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 Trung h\u00f9ng, Nguy\u1ec5n V\u0103n C\u00fac l\u00e0m Ph\u00f3 qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 Ti\u1ec1n h\u00f9ng, H\u00e0 V\u0103n \u0110i\u1ec1m l\u00e0m Ph\u00f3 qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 Ti\u1ec1n d\u0169ng, L\u01b0u Xu\u00e2n D\u01b0\u01a1ng l\u00e0m Ph\u00f3 qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 H\u1eefu d\u0169ng.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00f9a \u0111\u00f4ng, th\u00e1ng 10, ng\u00e0y m\u1ed3ng 1, t\u1ebf \u0111\u00f4ng h\u01b0\u1edfng. Sai Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed t\u1ebf thay \u1edf Th\u00e1i mi\u1ebfu.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Tham tri H\u00ecnh b\u1ed9 l\u00e0 Nguy\u1ec5n Duy H\u00f2a l\u00e0m \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec7u tr\u01b0\u1eddng thi Th\u0103ng Long, \u0110\u1ed1c h\u1ecdc Ngh\u1ec7 An l\u00e0 Phan B\u1ea3o \u0110\u1ecbnh l\u00e0m Gi\u00e1m th\u00ed, Tham tri H\u1ed9 b\u1ed9 Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng V\u00e2n l\u00e0m \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec7u tr\u01b0\u1eddng thi S\u01a1n Nam h\u1ea1, \u0110\u1ed1c h\u1ecdc Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c l\u00e0 L\u00ea Huy Du l\u00e0 Gi\u00e1m th\u00ed, l\u1ea5y \u0111\u1ed7 h\u01b0\u01a1ng c\u1ed1ng 53 ng\u01b0\u1eddi. (Tr\u01b0\u1eddng Th\u0103ng Long : Nguy\u1ec5n Vi\u1ebft Khu\u00f4ng, L\u00fd V\u0103n Ph\u1ee9c, Tr\u1ecbnh \u0110\u01b0\u1eddng, Ch\u00e2u V\u0103n Ngh\u1ecb, Nguy\u1ec5n Huy Chi\u00eam, Ho\u00e0ng \u0110\u0103ng Hi\u1ebfn, Ph\u00f9ng \u0110\u1eafc Ninh, Ph\u1ea1m H\u1ed9i, \u0110inh Gia T\u1ea1o, C\u1ea5n C\u00f4ng Nguy\u00ean, Tr\u1ea7n B\u01b0u, Tr\u1ea7n Tr\u1ecdng Hi\u1ec3n, V\u00f5 Quy\u1ec1n, Nguy\u1ec5n V\u0103n Tr\u01b0\u1eddng, Cao Huy T\u1ed1, Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh Uy\u1ec3n,&nbsp; L\u00ea Huy C\u00f4n, Ng\u00f4 \u0110\u00ecnh Tu\u1ec7, \u0110\u1ed7 Tr\u1ecdng D\u01b0, Nguy\u1ec5n H\u1eefu Thu, L\u00fd V\u0103n H\u1ea3o, Ng\u00f4 Quang Di\u1ec7u,&nbsp; Ng\u00f4 Th\u1ebf M\u1ef9, c\u1ed9ng 23 ng\u01b0\u1eddi. Tr\u01b0\u1eddng S\u01a1n Nam h\u1ea1 : Ng\u00f4 \u0110\u00ecnh Th\u00e1i, Ph\u1ea1m \u0110\u00ecnh Gi\u1ea3n, Ph\u1ea1m \u0110\u00ecnh Du\u1ec7, Ph\u1ea1m Quang Can, L\u00ea Huy Tho\u1ea1i, Nguy\u1ec5n V\u0103n Nhi\u00ean, V\u00f5 \u0110\u00ecnh L\u1ec5, Nguy\u1ec5n D\u01b0, V\u00f5 Di\u1ec5n, Ph\u1ea1m C\u1eed, Tr\u1ea7n \u0110\u0103ng \u0110\u1ea1o, Nguy\u1ec5n Qu\u1ed1c Trinh, Nguy\u1ec5n Ph\u1ea1m V\u1ef9, Ph\u1ea1m \u0110\u0103ng T\u00ecnh, Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh L\u1eadp, Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n Ph\u01b0\u1ee3ng, Nguy\u1ec5n V\u0169 Th\u1ee5c. Nguy\u1ec5n Danh V\u0103n, Nguy\u1ec5n Huy C\u1ea7u, Nguy\u1ec5n B\u00e1 Nghi, Tr\u1ea7n Quang Chi\u1ebfu, Nguy\u1ec5n B\u00e1 Linh, \u0110\u1ed7 Kh\u1eafc Th\u1ee7, Tr\u1ecbnh Ng\u1ecdc L\u00e2m, B\u00f9i Cung Ti\u00ean, Ph\u1ea1m \u0110\u1ee9c Ph\u1ed5, Nguy\u1ec5n Th\u1ebf Tu\u1ea5n, Nguy\u1ec5n V\u0103n Nghi\u00eam, \u0110\u1ed7 Huy C\u1ea3nh, \u0110\u1ed7 M\u1eadu Th\u01b0\u1eddng, c\u1ed9ng 30 ng\u01b0\u1eddi).<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Cai b\u1ea1 Ph\u00fa Y\u00ean l\u00e0 Tr\u1ea7n V\u0103n \u0110\u1ea1i l\u00e0m Cai b\u1ea1 Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c, Cai b\u1ea1 Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c l\u00e0 Hu\u1ef3nh V\u0103n Quy\u1ec1n l\u00e0m Cai b\u1ea1 Ph\u00fa Y\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u1eeda \u0111\u1ed3 th\u1edd \u1edf mi\u1ebfu nh\u00e0 L\u00ea; theo l\u1eddi xin c\u1ee7a L\u00ea V\u0103n Duy\u1ec7t.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 11, cho con tr\u01b0\u1edfng, ch\u00e1u tr\u01b0\u1edfng c\u00e1c c\u00f4ng th\u1ea7n V\u1ecdng C\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eadp \u1ea5m theo th\u1ee9 b\u1ef1c kh\u00e1c nhau. (Con \u0110\u1ed7 V\u0103n H\u1ef1u l\u00e0 \u0110\u1ed7 V\u0103n Trung, con Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u1edbc Lu\u1eadt l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u1edbc B\u00e1, con T\u00f4 V\u0103n \u0110o\u00e0i l\u00e0 T\u00f4 V\u0103n Th\u00e0nh, con Nguy\u1ec5n V\u0103n \u0110\u1eafc l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n L\u00e2n, ch\u00e1u Ph\u1ea1m V\u0103n Nh\u01a1n l\u00e0 Ph\u1ea1m V\u0103n H\u1ed9i, \u0111\u1ec1u l\u00e0m K\u1ef5 \u0111\u00f4 \u00fay; con Ph\u1ea1m V\u0103n S\u0129 l\u00e0 Ph\u1ea1m V\u0103n S\u01a1n, con L\u00ea Th\u00e0nh L\u00fd l\u00e0 L\u00ea V\u0103n H\u1ee3p, con T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc Ch\u00e2u l\u00e0 T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc L\u00fd, con Ng\u00f4 C\u00f4ng Qu\u00fd l\u00e0 Ng\u00f4 C\u00f4ng Ch\u00ednh, con T\u00f4n Th\u1ecd Vinh l\u00e0 T\u00f4n Th\u1ecd B\u1eb1ng, con \u0110o\u00e0n C\u1ea3nh C\u01b0 l\u00e0 \u0110o\u00e0n C\u1ea3nh Th\u1ea1c, con Nguy\u1ec5n V\u0103n T\u00e1nh l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n \u0110\u1ee9c, con Hu\u1ef3nh T\u1ea5n C\u1ea3nh l\u00e0 Hu\u1ef3nh T\u1ea5n Ph\u01b0\u1edbc, con Tr\u1ea7n Ph\u01b0\u1edbc Giai l\u00e0 Tr\u1ea7n Ph\u01b0\u1edbc Huy, con Nguy\u1ec5n Th\u00e1i Nguy\u00ean l\u00e0 Nguy\u1ec5n Th\u00e1i Ph\u01b0\u1edbc, con Phan Thi\u00ean Ph\u01b0\u1edbc l\u00e0 Phan Thi\u00ean L\u00e2n, con Nguy\u1ec5n Hu\u1ec7 l\u00e0 Nguy\u1ec5n Tuy\u1ebfn, con Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u1ed1ng l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n L\u1ed9c, con Hu\u1ef3nh Ph\u01b0\u1edbc B\u1ea3o l\u00e0 Hu\u1ef3nh V\u0103n L\u01b0\u1ee3ng, con Hu\u1ef3nh V\u0103n T\u1ee9 l\u00e0 Hu\u1ef3nh V\u0103n Kh\u01b0\u01a1ng, ch\u00e1u Nguy\u1ec5n V\u0103n Tr\u01b0\u01a1ng l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n L\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1u l\u00e0m Phi k\u1ef5 \u00fay).<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho s\u1edf Ph\u00fa Qu\u1ed1c l\u1ec7 theo qu\u1ea3n h\u1ea1t c\u1ee7a tr\u1ea5n H\u00e0 Ti\u00ean (tr\u01b0\u1edbc l\u1ec7 theo \u0111\u1ea1o Long Xuy\u00ean),&nbsp; v\u00ec c\u00f3 \u0111\u01b0\u1eddng bi\u1ec3n g\u1ea7n H\u00e0 Ti\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Tri ph\u1ee7 Thi\u00ean Tr\u01b0\u1eddng l\u00e0 L\u00ea V\u0103n Ho\u00e0nh, Tri ph\u1ee7 Tam \u0110\u1edbi l\u00e0 Phan Quang Anh, \u0111\u1ec1u l\u00e0m Thi\u00eam s\u1ef1 L\u1ea1i b\u1ed9, Tri ph\u1ee7 Ti\u00ean H\u01b0ng l\u00e0 V\u00f5 Huy \u0110\u1ea1t l\u00e0m Thi\u00eam s\u1ef1 H\u1ed9 b\u1ed9, Tri ph\u1ee7 L\u00e2m Thao l\u00e0 L\u01b0u V\u01b0\u1ee3ng l\u00e0m Thi\u00eam s\u1ef1 L\u1ec5 b\u1ed9, H\u00e0n l\u00e2m tr\u1ef1c gi\u1ea3ng l\u00e0 V\u00f5 Quang Gia l\u00e0m Thi\u00eam s\u1ef1 Binh b\u1ed9, Tri ph\u1ee7 T\u1eeb S\u01a1n l\u00e0 Ho\u00e0ng Qu\u1ed1c B\u1ea3o, Tri ph\u1ee7 Kinh M\u00f4n l\u00e0 Tr\u1ea7n B\u00e1 Ki\u00ean, Tri ph\u1ee7 Th\u00e1i B\u00ecnh l\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh Th\u1ecbnh, \u0111\u1ec1u l\u00e0m Thi\u00eam s\u1ef1 H\u00ecnh b\u1ed9, H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Quang H\u1ea3i l\u00e0m Thi\u00eam s\u1ef1 C\u00f4ng b\u1ed9, H\u00e0n l\u00e2m th\u1ecb gi\u1ea3ng l\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u0103ng T\u00e0i l\u00e0m \u0110\u1ed1c h\u1ecdc Qu\u1ed1c T\u1eed Gi\u00e1m, Tri huy\u1ec7n Kim \u0110\u1ed9ng l\u00e0 Ng\u00f4 Tr\u1ecdng T\u00e2n l\u00e0m ph\u00f3 \u0110\u1ed1c h\u1ecdc, H\u00e0n l\u00e2m tr\u1ef1c gi\u1ea3ng l\u00e0 Phan \u0110\u1ee9c Quang l\u00e0m Tuy\u00ean ph\u1ee7 s\u1ee9 Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c. \u0110\u1ebfn l\u00fac v\u00e0o b\u00e1i m\u1ea1ng, vua tri\u1ec7u l\u00ean \u0111i\u1ec7n h\u1ecfi l\u00fd l\u1ecbch, xem m\u1eb7t, nghe l\u1eddi r\u1ed3i sai \u0111i cung ch\u1ee9c. Nh\u00e2n h\u1ea1 l\u1ec7nh cho hai b\u1ed9 Binh L\u1ea1i t\u1eeb<\/p>\n\n\n\n<p>nay c\u00f3 b\u1ed5 quan l\u1ea1i, v\u0103n t\u1eeb tri huy\u1ec7n, v\u00f5 t\u1eeb cai \u0111\u1ed9i tr\u1edf l\u00ean, \u0111\u1ec1u l\u00e0m l\u00fd l\u1ecbch t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 T\u00edn uy Th\u1ecb n\u1ed9i l\u00e0 T\u00f4n Th\u1ea5t Huy l\u00e0m L\u01b0u th\u1ee7 Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00e1c tr\u1ea5n t\u1eeb Thanh Hoa ra B\u1eafc b\u1ecb l\u1ee5t. Sai x\u00e9t s\u1ed1 l\u00faa ru\u1ed9ng b\u1ecb t\u1ed5n h\u1ea1i, gi\u1ea3m thu\u1ebf v\u1ee5 \u0111\u00f4ng theo th\u1ee9 b\u1ef1c kh\u00e1c nhau. Ngo\u00e0i ra nh\u1eefng m\u00f3n ph\u1ea3i n\u1ed9p th\u00ec B\u1eafc Th\u00e0nh l\u1ea1i ho\u00e3n cho 3 ph\u1ea7n 10, Thanh Hoa, Thanh B\u00ecnh \u0111\u1ec1u cho n\u1ed9p ti\u1ec1n thay (m\u1ed9t h\u1ed9c th\u00f3c gi\u00e1 1 quan ti\u1ec1n).<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y B\u00ednh t\u00fd, vua kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1ecfe, Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed v\u00e0o h\u1ea7u. H\u1ea1 chi\u1ebfu r\u1eb1ng m\u1ecdi vi\u1ec7c qu\u00e2n vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec1u kh\u1ea3i l\u00ean \u0111\u1ec3 Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed quy\u1ebft \u0111o\u00e1n, r\u1ed3i sau m\u1edbi t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed thi\u00ean t\u00ednh r\u1ea5t hi\u1ebfu, ng\u00e0y th\u01b0\u1eddng th\u0103m s\u1ee9c kh\u1ecfe, h\u1ea7u b\u1eefa \u0103n, qu\u1ea1t n\u1ed3ng \u1ea5p l\u1ea1nh, ch\u01b0a t\u1eebng tr\u1ec5 n\u1ea3i. \u0110\u1ebfn nay h\u1ea7u c\u01a1m canh thu\u1ed1c thang, lo l\u1eafng hi\u1ec7n ra s\u1eafc m\u1eb7t. Th\u01b0\u1eddng trai gi\u1edbi c\u1ea7u kh\u1ea5n v\u1edbi li\u1ec7t th\u00e1nh v\u00e0 tr\u1eddi \u0111\u1ea5t th\u1ea7n k\u1ef3; l\u1ea1i m\u1eddi kh\u1eafp c\u00e1c danh y, c\u00f9ng h\u1ecd s\u1edbm h\u00f4m b\u00e0n b\u1ea1c.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh l\u1ec7 th\u1eeba \u1ea5m cho con vi\u00ean quan. (C\u00e1c con quan v\u0103n v\u00f5 t\u1eeb t\u1ee9 ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean, \u0111\u1ec1u cho l\u00e0m quan vi\u00ean t\u1eed; con quan ch\u00e1nh ng\u0169 ph\u1ea9m, t\u00f2ng ng\u0169 ph\u1ea9m,&nbsp; ch\u00e1nh l\u1ee5c ph\u1ea9m, cho m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m quan vi\u00ean t\u1eed. Quan vi\u00ean t\u1eed con quan tam ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n binh dao v\u00e0 thu\u1ebf th\u00e2n, t\u1eeb t\u1ee9 ph\u1ea9m \u0111\u1ebfn l\u1ee5c ph\u1ea9m, \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n binh dao. Quan ng\u0169 l\u1ee5c th\u1ea5t ph\u1ea9m qu\u00ea \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh, t\u1eeb n\u0103m M\u1eadu d\u1ea7n v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc, tr\u00f3t \u0111\u00e3 cho con l\u00e0m quan vi\u00ean t\u1eed, \u0111\u1ec1u cho theo c\u0169, t\u1eeb n\u0103m K\u1ef7 m\u00e3o v\u1ec1 sau ph\u1ea3i theo l\u1ec7 n\u00e0y).<\/p>\n\n\n\n<p>Cho Kh\u00e2m sai ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Ph\u1ea5n d\u1ef1c N\u1ed9i th\u1ee7y l\u00e0 Ph\u1ea1m V\u0103n T\u01b0\u1eddng l\u00e0m Th\u1ed1ng ch\u1ebf th\u1ee7y qu\u00e2n ph\u00f3 th\u1ed1ng qu\u1ea3n Th\u1ee7y qu\u00e2n, cho tr\u1eadt ngang v\u1edbi Th\u1ed1ng ch\u1ebf Th\u1ecb trung, Qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 T\u1ea3 th\u1ee7y Th\u1ee7y qu\u00e2n l\u00e0 Nguy\u1ec5n T\u00e0i N\u0103ng l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Ph\u1ea5n d\u1ef1c N\u1ed9i th\u1ee7y, cho tr\u1eadt ngang v\u1edbi V\u1ec7 \u00fay Th\u1ecb trung, Ph\u00f3 qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 H\u1eefu th\u1ee7y l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n S\u1eed l\u00e0m Qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 H\u1eefu th\u1ee7y, Ph\u00f3 qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 Ti\u1ec1n d\u1ef1c l\u00e0 V\u00f5 V\u0103n Lai l\u00e0m Ph\u00f3 qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 H\u1eefu th\u1ee7y, Qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 Trung d\u1ef1c l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Phong l\u00e0m Qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 H\u1eadu th\u1ee7y, Ph\u00f3 qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 T\u1ea3 d\u1ef1c&nbsp; l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n An l\u00e0m Ph\u00f3 qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 H\u1eadu th\u1ee7y, Qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 Trung ti\u1ec7p l\u00e0 Phan V\u0103n Th\u1ecd l\u00e0m Qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 Ti\u1ec1n th\u1ee7y, Cai \u0111\u1ed9i L\u00ea V\u0103n Ng\u00f4i l\u00e0m Qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 T\u1ea3 th\u1ee7y, Cai c\u01a1 L\u00ea V\u0103n T\u00ecnh l\u00e0m Ph\u00f3 qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 Trung th\u1ee7y.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Cai c\u01a1 Ph\u1ea1m V\u0103n Ch\u1ea5n l\u00e0m Ph\u00f3 qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 Trung ki\u00ean \u1edf Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i, Cai \u0111\u1ed9i Nguy\u1ec5n V\u0103n S\u00e2m l\u00e0m Ph\u00f3 qu\u1ea3n c\u01a1 c\u01a1 N\u1ed9i ki\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai qu\u00e2n hai v\u1ec7 H\u1eefu b\u1ea3o nh\u1ea5t, H\u1eefu b\u1ea3o nh\u1ecb c\u1ee7a H\u1eefu qu\u00e2n \u0111i th\u00fa Gia \u0110\u1ecbnh, c\u00f9ng thay \u0111\u1ed5i nhau m\u1ed7i n\u0103m m\u1ed9t v\u1ec7.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1eb7t \u0111\u1ed9i th\u00e1i s\u00e2m [l\u1ea5y s\u00e2m] \u1edf Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i. (C\u00e1c n\u00fai \u1edf Sa K\u1ef3 s\u1ea3n nhi\u1ec1u s\u00e2m, h\u1ea1 l\u1ec7nh cho tr\u1ea5n th\u1ea7n \u0111\u1eb7t \u0111\u1ed9i l\u1ea5y s\u00e2m, m\u1ed9 d\u00e2n ngo\u1ea1i t\u1ecbch 50 ng\u01b0\u1eddi sung v\u00e0o).<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 12, ng\u00e0y K\u1ef7 s\u1eedu, m\u1ed3ng 1, vua kh\u00f4ng ra ch\u1ea7u, H\u1eefu ty \u0111\u1eb7t \u0111\u1ea1i tri\u1ec1u nghi \u1edf \u0111i\u1ec7n Th\u00e1i H\u00f2a, ban l\u1ecbch sang n\u0103m cho trong ngo\u00e0i.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y T\u00e2n m\u00e3o, tri\u1ec7u Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed v\u00e0 c\u00e1c ho\u00e0ng t\u1eed t\u01b0\u1edbc c\u00f4ng v\u00e0 c\u00e1c quan \u0111\u1ea1i th\u1ea7n l\u00e0 b\u1ecdn L\u00ea V\u0103n Duy\u1ec7t, Ph\u1ea1m \u0110\u0103ng H\u01b0ng v\u00e0o h\u1ea7u. B\u1ea7y \u1ea5n ng\u1ecdc, c\u1edd, g\u01b0\u01a1m \u1edf tr\u00ean \u00e1n v\u00e0ng tr\u01b0\u1edbc gi\u01b0\u1eddng ng\u1ef1. D\u1ee5 Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed r\u1eb1ng : \u201c\u0110\u1ea5y l\u00e0 c\u01a1 nghi\u1ec7p gian nan c\u1ee7a tr\u1eabm, nay giao cho con, con n\u00ean c\u1ea9n th\u1eadn gi\u1eef g\u00ecn\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed c\u00f9ng c\u00e1c c\u00f4ng t\u01b0\u1edbc v\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n \u0111\u1ec1u \u0111\u1ebfn tr\u01b0\u1edbc t\u00e2u r\u1eb1ng : \u201cTr\u1eddi gi\u00fap cho m\u00ecnh th\u00e1nh ng\u00e0y c\u00f2n kh\u1ecfe m\u1ea1nh, xin c\u1ee9 t\u0129nh d\u01b0\u1ee1ng tinh th\u1ea7n, m\u00e0 \u0111\u1eebng phi\u1ec1n ngh\u0129\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua n\u00f3i : \u201cC\u00e1i n\u00e0y kh\u00f4ng ph\u1ea3i b\u1ecdn ng\u01b0\u01a1i bi\u1ebft \u0111\u00e2u ! Ph\u00e0m truy\u1ec1n ng\u00f4i l\u00e0 vi\u1ec7c l\u1edbn x\u01b0a nay, h\u00f4m nay c\u00f2n n\u00f3i \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00e0 kh\u00f4ng n\u00f3i, ng\u00e0y kh\u00e1c ch\u1ebft th\u00ec n\u00f3i sao cho k\u1ecbp ?\u201d. Nh\u00e2n g\u1ecdi Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed \u0111\u1ebfn tr\u01b0\u1edbc gi\u01b0\u1eddng d\u1ee5 r\u1eb1ng : \u201cNay vi\u1ec7c l\u1edbn c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh r\u1ed3i. Ta c\u0169ng s\u1eafp ch\u1ebft, kh\u00f4ng n\u00f3i g\u00ec, ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t vi\u1ec7c l\u00e0 ng\u00e0y sau ph\u1ea3i c\u1ea9n th\u1eadn, ch\u1edb n\u00ean g\u00e2y h\u1ea5n ngo\u00e0i bi\u00ean\u201d. Sai vi\u1ebft ra.<\/p>\n\n\n\n<p>Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed ch\u1ec9 ch\u1eeba ch\u1eef b\u0103ng kh\u00f4ng n\u1ee1 vi\u1ebft. Vua n\u00f3i : \u201cTu\u1ed5i tr\u1eddi c\u00f3 m\u1ec7nh, \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng \u0111\u1eddi x\u01b0a c\u0169ng th\u1ebf, vi\u1ec7c g\u00ec ph\u1ea3i ki\u00eang\u201d. B\u00e8n c\u1ea7m b\u00fat ph\u00ea v\u00e0o.<\/p>\n\n\n\n<p>Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed ch\u1ea3y n\u01b0\u1edbc m\u1eaft, l\u1ea1y nh\u1eadn m\u1ec7nh, c\u00e1c t\u01b0\u1edbc c\u00f4ng v\u00e0 \u0111\u1ea1i th\u1ea7n \u0111\u1ec1u t\u1ea5m t\u1ee9c kh\u00f3c.<\/p>\n\n\n\n<p>\u1ede Ph\u00fa Y\u00ean c\u00f3 ti\u1ebfng tr\u1ed1ng tr\u1eddi (gi\u1edd d\u1eadu ng\u00e0y h\u00f4m \u1ea5y, tr\u1eddi kh\u00f4ng c\u00f3 m\u01b0a gi\u00f3, ch\u1ee3t nghe tr\u00ean kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ed9t ti\u1ebfng nh\u01b0 s\u1ea5m, t\u1eeb C\u00f9 M\u00f4ng tr\u1edf v\u00e0o, t\u1eeb \u0110\u1ea1i L\u00e3nh tr\u1edf ra, \u0111\u1ea7u ngu\u1ed3n c\u1eeda bi\u1ec3n, c\u1eeda nh\u00e0 quan d\u00e2n, kh\u00f4ng ch\u1ed7 n\u00e0o l\u00e0 kh\u00f4ng chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng, ph\u00fat ch\u1ed1c th\u00ec th\u00f4i).<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1 l\u1ec7nh cho Thanh Hoa v\u00e0 Ngh\u1ec7 An \u0111\u1ec1u x\u00e9t c\u00e1c b\u1ea3o \u1edf c\u00e1c ph\u1ee7 trong h\u1ea1t, ch\u1ed7 xung y\u1ebfu th\u00ec l\u1ea5y binh tr\u1ea5n 80 ng\u01b0\u1eddi, ngo\u00e0i ra 50 ng\u01b0\u1eddi, ho\u1eb7c 30 ng\u01b0\u1eddi, l\u1ec7 theo quan ph\u1ee7 sai ph\u00e1i \u0111\u1ec3 b\u1eaft gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ed9 h\u1ed9 d\u00e2ng t\u1ed5ng s\u00e1ch \u0111inh \u0111i\u1ec1n c\u1ee7a c\u00e1c th\u00e0nh dinh tr\u1ea5n : (Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c : S\u1ed1 \u0111inh h\u01a1n 34.000 ng\u01b0\u1eddi, c\u00f4ng t\u01b0 \u0111i\u1ec1n th\u1ed5 h\u01a1n 74.000 m\u1eabu ; Qu\u1ea3ng B\u00ecnh : S\u1ed1 \u0111inh h\u01a1n 13.500 ng\u01b0\u1eddi, c\u00f4ng t\u01b0 \u0111i\u1ec1n th\u1ed5 h\u01a1n 36.100 m\u1eabu ; Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb : S\u1ed1 \u0111inh h\u01a1n 17.200 ng\u01b0\u1eddi, c\u00f4ng t\u01b0 \u0111i\u1ec1n th\u1ed5 h\u01a1n 56.500 m\u1eabu ; Qu\u1ea3ng Nam : S\u1ed1 \u0111inh h\u01a1n 36.900 ng\u01b0\u1eddi, c\u00f4ng t\u01b0 \u0111i\u1ec1n th\u1ed5 h\u01a1n 137.100 m\u1eabu ;<\/p>\n\n\n\n<p>Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i: S\u1ed1 \u0111inh h\u01a1n 15.400 ng\u01b0\u1eddi, c\u00f4ng t\u01b0 \u0111i\u1ec1n th\u1ed5 h\u01a1n 60.000 m\u1eabu ; B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh : S\u1ed1 \u0111inh h\u01a1n 33.300 ng\u01b0\u1eddi, c\u00f4ng t\u01b0 \u0111i\u1ec1n th\u1ed5 h\u01a1n 85.900 m\u1eabu ; Ph\u00fa Y\u00ean : S\u1ed1 \u0111inh h\u01a1n 5.000 ng\u01b0\u1eddi, c\u00f4ng t\u01b0 \u0111i\u1ec1n th\u1ed5 h\u01a1n 46.900 m\u1eabu ; B\u00ecnh H\u00f2a : S\u1ed1 \u0111inh h\u01a1n 5.000 ng\u01b0\u1eddi, c\u00f4ng t\u01b0 \u0111i\u1ec1n th\u1ed5 h\u01a1n 12.800 m\u1eabu ; B\u00ecnh Thu\u1eadn : S\u1ed1 \u0111inh h\u01a1n 9.200 ng\u01b0\u1eddi, ru\u1ed9ng h\u01a1n 2.600 s\u1edf v\u00e0 1.090 kho\u1ea3nh. Phi\u00ean An : S\u1ed1 \u0111inh 28.200 ng\u01b0\u1eddi ; \u0111i\u1ec1n th\u1ed5 h\u01a1n 4.800 s\u1edf ; Bi\u00ean H\u00f2a : S\u1ed1 \u0111inh h\u01a1n 10.600 ng\u01b0\u1eddi, \u0111i\u1ec1n th\u1ed5 h\u01a1n 2.800 s\u1edf ; \u0110\u1ecbnh T\u01b0\u1eddng : S\u1ed1 \u0111inh h\u01a1n 19.800 ng\u01b0\u1eddi, \u0111i\u1ec1n th\u1ed5 h\u01a1n 7.000 s\u1edf ; V\u0129nh Thanh : S\u1ed1 \u0111inh h\u01a1n 37.000 ng\u01b0\u1eddi, \u0111i\u1ec1n th\u1ed5 h\u01a1n 9.900 s\u1edf ; H\u00e0 Ti\u00ean : S\u1ed1 \u0111inh h\u01a1n 1.500 ng\u01b0\u1eddi, ru\u1ed9ng 60 s\u1edf ; Ngh\u1ec7 An : S\u1ed1 \u0111inh h\u01a1n 115.400 ng\u01b0\u1eddi, c\u00f4ng t\u01b0 \u0111i\u1ec1n th\u1ed5 h\u01a1n 413.500 m\u1eabu ; Thanh Hoa : S\u1ed1 \u0111inh h\u01a1n 40.300 ng\u01b0\u1eddi, c\u00f4ng t\u01b0 \u0111i\u1ec1n th\u1ed5 h\u01a1n 323.200 m\u1eabu ; Thanh B\u00ecnh : S\u1ed1 \u0111inh h\u01a1n 9.100 ng\u01b0\u1eddi, c\u00f4ng t\u01b0 \u0111i\u1ec1n th\u1ed5 h\u01a1n 120.800 m\u1eabu ; Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c : S\u1ed1 \u0111inh h\u01a1n 5.100 ng\u01b0\u1eddi, c\u00f4ng t\u01b0 \u0111i\u1ec1n th\u1ed5 h\u01a1n 5.300 m\u1eabu ; H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng : S\u1ed1 \u0111inh h\u01a1n 23.900 ng\u01b0\u1eddi, c\u00f4ng t\u01b0 \u0111i\u1ec1n th\u1ed5 h\u01a1n 535.500 m\u1eabu ; Kinh B\u1eafc : S\u1ed1 \u0111inh h\u01a1n 43.900 ng\u01b0\u1eddi, c\u00f4ng t\u01b0 \u0111i\u1ec1n th\u1ed5 h\u01a1n 595.500 m\u1eabu ; S\u01a1n Nam h\u1ea1 : S\u1ed1 \u0111inh h\u01a1n 38.700 ng\u01b0\u1eddi, c\u00f4ng t\u01b0 \u0111i\u1ec1n th\u1ed5 h\u01a1n 515.300 m\u1eabu ; S\u01a1n Nam Th\u01b0\u1ee3ng : S\u1ed1 \u0111inh h\u01a1n 38.700 ng\u01b0\u1eddi ; c\u00f4ng t\u01b0 \u0111i\u1ec1n th\u1ed5 h\u01a1n 515.300 m\u1eabu ; S\u01a1n T\u00e2y : S\u1ed1 \u0111inh h\u01a1n 35.400 ng\u01b0\u1eddi, c\u00f4ng t\u01b0 \u0111i\u1ec1n th\u1ed5 h\u01a1n 475.800 m\u1eabu ; H\u01b0ng H\u00f3a : S\u1ed1 \u0111inh h\u01a1n 6.300 ng\u01b0\u1eddi, t\u01b0 \u0111i\u1ec1n h\u01a1n 11.300 m\u1eabu ; Tuy\u00ean Quang : S\u1ed1 \u0111inh h\u01a1n 3.800 ng\u01b0\u1eddi, c\u00f4ng t\u01b0 \u0111i\u1ec1n th\u1ed5 h\u01a1n 31.400 m\u1eabu ; Y\u00ean Qu\u1ea3ng : S\u1ed1 \u0111inh h\u01a1n 2.100 ng\u01b0\u1eddi, c\u00f4ng t\u01b0 \u0111i\u1ec1n th\u1ed5 h\u01a1n 17.900 m\u1eabu ; L\u1ea1ng S\u01a1n : S\u1ed1 \u0111inh h\u01a1n 5.300 ng\u01b0\u1eddi, c\u00f4ng t\u01b0 \u0111i\u1ec1n th\u1ed5 h\u01a1n 6.700 m\u1eabu ; Cao B\u1eb1ng : S\u1ed1 \u0111inh h\u01a1n 8.000 ng\u01b0\u1eddi, c\u00f4ng t\u01b0 \u0111i\u1ec1n th\u1ed5 h\u01a1n 36.600 m\u1eabu ; Th\u00e1i Nguy\u00ean : S\u1ed1 \u0111inh h\u01a1n 6.700 ng\u01b0\u1eddi, c\u00f4ng t\u01b0 \u0111i\u1ec1n th\u1ed5 h\u01a1n 57.900 m\u1eabu).<\/p>\n\n\n\n<p>Sai c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng t\u1eadp tr\u1eadn voi. M\u1ed7i n\u0103m c\u1ee9 th\u00e1ng gi\u00eang, th\u00e1ng 4, th\u00e1ng 7 m\u1ed7i th\u00e1ng thao di\u1ec5n 3 ng\u00e0y.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 N\u1ed9i tr\u1ef1c Th\u1ecb n\u1ed9i l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n L\u01b0\u01a1ng l\u00e0m Thu\u1ed9c n\u1ed9i v\u1ec7 \u00fay v\u1ec7 Trung t\u00edn nh\u1ecb, Cai \u0111\u1ed9i Hu\u1ef3nh V\u0103n V\u1ecb l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1ec7 \u00fay.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai binh c\u00e1c v\u1ec7 Trung c\u1ea7n, T\u00edn uy, Trung t\u00edn nh\u1ea5t nh\u1ecb Th\u1ecb n\u1ed9i, chia nhau \u0111i th\u00fa Ngh\u1ec7 An, Thanh Hoa, Thanh B\u00ecnh v\u00e0 B\u1eafc Th\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai quan \u0111i thanh tra ti\u1ec1n v\u00e0 l\u01b0\u01a1ng \u1edf c\u00e1c tr\u1ea5n B\u1eafc Th\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p>Qu\u1ea3ng Nam g\u1ea1o \u0111\u1eaft. Sai Tham b\u1ed3i H\u00ecnh b\u1ed9 l\u00e0 Nguy\u1ec5n H\u1ef1u Nghi, Thi\u00eam s\u1ef1 H\u1ed9 b\u1ed9 l\u00e0 Ng\u00f4 B\u00e1 Nh\u01a1n, \u0111\u1ebfn h\u1ed9i v\u1edbi c\u00e1c dinh th\u1ea7n l\u1ea5y th\u00f3c kho 30.000 h\u1ed9c gi\u1ea3m gi\u00e1 b\u00e1n ra.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai c\u00e1c dinh th\u1ea7n Qu\u1ea3ng Nam, Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb, Qu\u1ea3ng B\u00ecnh chi\u00eau t\u1eadp nh\u1eefng d\u00e2n xi\u00eau d\u1ea1t v\u00e0 ho\u00e3n b\u1eaft l\u00ednh tr\u1ed1n.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y K\u1ef7 h\u1ee3i, vua \u1ed1m n\u1eb7ng. Tri\u1ec7u Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed v\u00e0 c\u00e1c Ho\u00e0ng t\u1eed t\u01b0\u1edbc c\u00f4ng c\u00f9ng c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n l\u00e0 b\u1ecdn L\u00ea V\u0103n Duy\u1ec7t, Ph\u1ea1m \u0110\u0103ng H\u01b0ng, c\u00f9ng nh\u1eadn di chi\u1ebfu.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai L\u00ea V\u0103n Duy\u1ec7t ki\u00eam gi\u00e1m n\u0103m dinh qu\u00e2n Th\u1ea7n s\u00e1ch.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y \u0110inh&nbsp; m\u00f9i, vua b\u0103ng \u1edf \u0111i\u1ec7n Trung H\u00f2a. Th\u1ecd 58 tu\u1ed5i.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y Nh\u00e2m t\u00fd, Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed \u0111em b\u1ea7y t\u00f4i r\u01b0\u1edbc \u0111\u1eb7t quan t\u00e0i \u1edf \u0111i\u1ec7n Ho\u00e0ng Nh\u01a1n.<\/p>\n\n\n\n<p>Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed xu\u1ed1ng l\u1ec7nh ch\u1ec9 b\u00e1 c\u00e1o trong ngo\u00e0i r\u1eb1ng : \u201cTh\u00e1ng 11 n\u0103m nay, \u0110\u1ea1i h\u00e0nh ho\u00e0ng \u0111\u1ebf kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1ecfe; ng\u00e0y 11 th\u00e1ng 12 \u1ed1m n\u1eb7ng, ng\u00e0y \u1ea5y tri\u1ec7u ta c\u00f9ng v\u0103n v\u00f5 \u0111\u1ea1i th\u1ea7n c\u00f9ng nh\u1eadn di chi\u1ebfu. Ng\u00e0y 19, \u0110\u1ea1i h\u00e0nh ho\u00e0ng \u0111\u1ebf b\u1ecf c\u1ea3 thi\u00ean h\u1ea1, ta th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t nh\u01b0 x\u00e9 ru\u1ed9t gan, k\u00ednh theo l\u1eddi d\u1ea1y th\u00e1nh hi\u1ec1n, \u0111\u1ec3 tang ba n\u0103m. V\u1eady \u0111\u1ecbnh tang ch\u1ebf cho trong ngo\u00e0i theo th\u1ee9 b\u1eadc:<\/p>\n\n\n\n<p>1. Ho\u00e0ng t\u1eed, Ho\u00e0ng n\u1eef, Ho\u00e0ng t\u00f4n, cung t\u1ea7n t\u1ea3 h\u1eefu, thi\u1ebfp c\u1ee7a ho\u00e0ng t\u1eed, ho\u00e0ng t\u00f4n, \u0111\u1ec1u m\u1eb7c \u00e1o s\u1ed5 g\u1ea5u, \u0111\u1ec3 tang 3 n\u0103m, ho\u00e0ng mu\u1ed9i, m\u1eb7c \u00e1o s\u1ed5 g\u1ea5u, tr\u1edf 3 n\u0103m. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n trong ng\u0169 ph\u1ee5c (1. Ng\u0169 ph\u1ee5c : \u0110\u1ec3 tang ba n\u0103m, m\u1ed9t n\u0103m, ch\u00edn th\u00e1ng, n\u0103m th\u00e1ng, ba th\u00e1ng v.v..), ai l\u00e0m quan th\u00ec theo \u0111\u1ed3 ch\u1ebf c\u1ee7a ph\u1ea9m tr\u1eadt m\u00ecnh; ai ch\u01b0a l\u00e0m quan th\u00ec theo \u0111\u1ed3 ch\u1ebf c\u1ee7a h\u00e0ng m\u00ecnh. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi h\u1ecd ngo\u00e0i ng\u0169 ph\u1ee5c (\u0111\u1ea3n v\u1ea5n) (2. \u0110\u1ea3n v\u1ea5n : Khi \u0111\u01b0a ma, tr\u1eadt m\u0169, \u0111\u1ec3 h\u1edf c\u00e1nh tay b\u00ean tr\u00e1i.), \u0111\u00e3 l\u00e0m quan th\u00ec theo ph\u1ea9m tr\u1eadt, ch\u01b0a l\u00e0m quan th\u00ec theo l\u00fac t\u1ebf m\u1eb7c kh\u0103n \u00e1o v\u1ea3i tr\u1eafng l\u1ea1y theo. Quan v\u0103n v\u00f5 trong ngo\u00e0i , t\u1eeb tam ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean, m\u1eb7c \u00e1o s\u1ed5 g\u1ea5u 3 n\u0103m; l\u1ee5c ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean, m\u1eb7c \u00e1o tr\u1edf 1 n\u0103m; c\u1eedu ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean m\u1eb7c \u00e1o tr\u1edf 9 th\u00e1ng. Con tr\u01b0\u1edfng quan nh\u1ea5t ph\u1ea9m, tr\u1edf m\u1ed9t n\u0103m; con tr\u01b0\u1edfng quan nh\u1ecb ph\u1ea9m, tr\u1edf 9 th\u00e1ng; con tr\u01b0\u1edfng quan tam ph\u1ea9m tr\u1edf 5 th\u00e1ng. M\u1ec7nh ph\u1ee5 quan tam ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean, v\u1ee3 c\u1ea3 quan l\u1ee5c ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean, \u0111\u1ec1u tr\u1edf nh\u01b0 ch\u1ed3ng.<\/p>\n\n\n\n<p>2. Quan v\u0103n v\u00f5 t\u1eeb tam ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean c\u1ea5m gi\u00e1 th\u00fa 100 ng\u00e0y; t\u1ee9 ph\u1ea9m tr\u1edf xu\u1ed1ng c\u1ea5m 2 th\u00e1ng; qu\u00e2n v\u00e0 d\u00e2n 27 ng\u00e0y. Y ph\u1ee5c m\u00e0u \u0111\u1ecf, m\u00e0u t\u00eda, x\u01b0\u1edbng ca, quan tam ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean c\u1ea5m 27 th\u00e1ng; l\u1ee5c ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean 1 n\u0103m; c\u1eedu ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean 9 th\u00e1ng; qu\u00e2n v\u00e0 d\u00e2n 100 ng\u00e0y. \u1edf Kinh, \u1edf ngo\u00e0i, ng\u00e0y S\u00f3c, V\u1ecdng ngh\u1ec9 ch\u1ea7u trong 27&nbsp; th\u00e1ng. Duy vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1, vi\u1ec7c qu\u00e2n th\u00ec cho m\u1eb7c \u0111\u1ed3 th\u01b0\u1eddng, kh\u00f4ng \u1edf l\u1ec7 c\u1ea5m. C\u00e1c nha m\u00f4n \u1edf ngo\u00e0i th\u00ec l\u1ea5y ng\u00e0y l\u1ec7nh ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn n\u01a1i m\u00e0 thay y ph\u1ee5c, h\u1ed9i quan li\u00eau \u1edf c\u00f4ng \u0111\u01b0\u1eddng, \u0111\u1eb7t h\u01b0\u01a1ng \u00e1n m\u00e0 h\u1ed9i kh\u00f3c, chi\u1ebfu ph\u1ea9m tr\u1eadt m\u00e0 ch\u1ebf tang ph\u1ee5c, sau 4 ng\u00e0y l\u00e0m l\u1ec5 th\u00e0nh ph\u1ee5c\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y Qu\u00fd s\u1eedu, l\u1ec5 th\u00e0nh ph\u1ee5c.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y B\u00ednh th\u00ecn, Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n Ho\u00e0ng Nh\u01a1n, l\u1ea1y nh\u1eadn di chi\u1ebfu. L\u1ea5y ng\u00e0y m\u1ed3ng 1 M\u1eadu ng\u1ecd th\u00e1ng gi\u00eang m\u00f9a xu\u00e2n sang n\u0103m l\u00e0 Canh th\u00ecn l\u00ean ng\u00f4i ho\u00e0ng \u0111\u1ebf.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u0103m Minh m\u1ec7nh th\u1ee9 1 [1820], m\u00f9a xu\u00e2n, th\u00e1ng 3, ng\u00e0y B\u00ednh d\u1ea7n, d\u00e2ng t\u00f4n th\u1ee5y l\u00e0 Khai Thi\u00ean Ho\u1eb1ng \u0110\u1ea1o L\u1eadp K\u1ef7 Th\u00f9y Th\u1ed1ng Th\u1ea7n V\u0103n Th\u00e1nh V\u00f5 Tu\u1ea5n \u0110\u1ee9c Long C\u00f4ng Ch\u00ed Nh\u01a1n \u0110\u1ea1i Hi\u1ebfu Cao ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, mi\u1ebfu hi\u1ec7u l\u00e0 Th\u1ebf t\u1ed5.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00f9a h\u1ea1, th\u00e1ng 4, ng\u00e0y T\u00e2n s\u1eedu, an t\u00e1ng \u1edf l\u0103ng Thi\u00ean Th\u1ee5.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u0103m th\u1ee9 3, m\u00f9a xu\u00e2n, th\u00e1ng gi\u00eang, ng\u00e0y \u1ea5t m\u00e3o, r\u01b0\u1edbc th\u1ea7n ch\u1ee7 l\u00ean mi\u1ebfu.<\/p>\n\n\n\n<p>Vua tr\u01b0\u1edbc n\u1ed1i ng\u00f4i ch\u00faa \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh trong 22 n\u0103m; \u0111\u1ebfn l\u00fac l\u1ea5y l\u1ea1i Kinh \u0111\u00f4 c\u0169, \u0111\u1eb7t ni\u00ean hi\u1ec7u l\u00e0 Gia Long. Khi thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh, m\u1edbi l\u00ean ng\u00f4i ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, \u0111\u01b0\u1ee3c 18 n\u0103m. D\u1ea5y l\u1ea1i nghi\u1ec7p c\u0169, d\u1ef1ng n\u00ean nghi\u1ec7p m\u1edbi, c\u00f4ng \u0111\u1ee9c \u0111\u1ec1u to, t\u1eeb \u0111\u1eddi H\u1ed3ng B\u00e0ng tr\u1edf xu\u1ed1ng, ch\u01b0a bao gi\u1edd c\u00f3. Khi m\u1edbi d\u1ef1ng n\u01b0\u1edbc, x\u00e2y th\u00e0nh qu\u00e1ch, s\u1eeda l\u0103ng t\u1ea9m, d\u1ef1ng Giao Mi\u1ebfu X\u00e3 T\u1eafc, ban t\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ecbnh l\u1ed9c, m\u1edf khoa thi l\u1ea5y h\u1ecdc tr\u00f2, d\u1ef1ng l\u1ec5 nh\u1ea1c, h\u1ecdc hi\u1ec7u, \u0111\u1ecbnh ph\u00e1p \u0111\u1ed9, \u0111i\u1ec1u lu\u1eadt, gi\u1eef cho con ch\u00e1u h\u1ecd L\u00ea h\u1ecd Tr\u1ecbnh, \u1ea5m th\u1ee5 d\u00e0i \u0111\u1eddi cho c\u00f4ng th\u1ea7n, kh\u01b0\u1edbc \u0111\u1ed3 hi\u1ebfn c\u1ee7a T\u00e2y di, c\u1ea9n th\u1eadn ph\u00f2ng n\u01b0\u1edbc Xi\u00eam, y\u00eau nu\u00f4i n\u01b0\u1edbc Ch\u00e2n L\u1ea1p, v\u1ed7 v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc V\u1ea1n T\u01b0\u1ee3ng, uy danh l\u1eebng ph\u01b0\u01a1ng xa, nh\u00e2n \u0111\u1ee9c tr\u00f9m n\u01b0\u1edbc nh\u1ecf, quy m\u00f4 c\u0169ng \u0111\u00e3 xa r\u1ed9ng l\u1eafm.<\/p>\n\n\n\n<p>(H\u1ebft ph\u1ea7n \u0110\u1ec7 nh\u1ea5t k\u1ef7)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ch\u00ednh bi\u00ean \u0110\u1ec7 nh\u1ea5t k\u1ef7 &#8211; Quy\u1ec3n XVII &#8211; Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u1ec1 Th\u1ebf t\u1ed5 cao ho\u00e0ng \u0111\u1ebf Nh\u00e2m tu\u1ea5t, n\u0103m Gia Long th\u1ee9 1 [1802], m\u00f9a h\u1ea1, th\u00e1ng 5, ng\u00e0y m\u1ed3ng 1 Canh ng\u1ecd, l\u1eadp \u0111\u00e0n \u1edf \u0111\u1ed3ng An Ninh h\u1ee3p t\u1ebf tr\u1eddi \u0111\u1ea5t c\u00e1o v\u1ec1 vi\u1ec7c \u0111\u1eb7t ni\u00ean hi\u1ec7u. Ng\u00e0y T\u00e2n m\u00f9i, k\u00ednh c\u00e1o &hellip; <a href=\"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/dainamthucluc\/2024\/08\/31\/thuc-luc-ve-the-to-cao-hoang-de-gia-long-quyen-17-60\/\" class=\"more-link\">\u0110\u1ecdc ti\u1ebfp <span class=\"screen-reader-text\">Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u1ec1 Th\u1ebf t\u1ed5 cao ho\u00e0ng \u0111\u1ebf Gia Long (quy\u1ec3n 17 &#8211; 60)<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[159],"tags":[],"class_list":["post-577","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-gia-long-nam-thu-01-1802-nam-thu-18-1819"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/dainamthucluc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/577","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/dainamthucluc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/dainamthucluc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/dainamthucluc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/dainamthucluc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=577"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/dainamthucluc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/577\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/dainamthucluc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=577"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/dainamthucluc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=577"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/dainamthucluc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=577"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}