{"id":92,"date":"2024-08-11T18:14:57","date_gmt":"2024-08-11T11:14:57","guid":{"rendered":"https:\/\/dainamthucluc.wordpress.com\/?p=92"},"modified":"2024-08-11T18:14:57","modified_gmt":"2024-08-11T11:14:57","slug":"thuc-luc-ve-due-tong-hieu-dinh-hoang-de-nguyen-phuc-thuan-ha","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/dainamthucluc\/2024\/08\/11\/thuc-luc-ve-due-tong-hieu-dinh-hoang-de-nguyen-phuc-thuan-ha\/","title":{"rendered":"Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u1ec1 Du\u1ec7 t\u00f4ng Hi\u1ebfu \u0111\u1ecbnh ho\u00e0ng \u0111\u1ebf Nguy\u1ec5n Ph\u00fac Thu\u1ea7n (h\u1ea1)"},"content":{"rendered":"\n<h1 class=\"wp-block-heading\"><a>Ti\u1ec1n bi\u00ean &#8211; Quy\u1ec3n XII<\/a> &#8211; Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u1ec1 Du\u1ec7 t\u00f4ng Hi\u1ebfu \u0111\u1ecbnh ho\u00e0ng \u0111\u1ebf (h\u1ea1)<\/h1>\n\n\n\n<p>\u1ea4t m\u00f9i, n\u0103m th\u1ee9 10 [1775] (L\u00ea C\u1ea3nh H\u01b0ng n\u0103m 36, Thanh C\u00e0n Long n\u0103m 40), m\u00f9a xu\u00e2n, th\u00e1ng gi\u00eang, ch\u00faa d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf Gi\u00e1 T\u00e2n \u67b6\u6d25 [B\u1ebfn Gi\u00e1] (thu\u1ed9c t\u1ec9nh Qu\u1ea3ng Nam), tri\u1ec7u T\u1ea3 qu\u00e2n Nguy\u1ec5n C\u1eedu D\u1eadt \u962e\u4e45\u9038 \u0111\u1ebfn h\u00e0nh t\u1ea1i. C\u1eedu D\u1eadt c\u00f9ng b\u1ecdn t\u1ee5ng quan l\u00e0 Ngo\u1ea1i t\u1ea3 T\u00f4n Th\u1ea5t T\u0129nh (con T\u00f4n Th\u1ea5t T\u1ee9, b\u1ea5y gi\u1edd g\u1ecdi l\u00e0 Qu\u1eadn c\u00f4ng), Ch\u01b0\u1edfng dinh T\u00f4n Th\u1ea5t K\u00ednh, Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 T\u00f4n Th\u1ea5t Ch\u00ed, N\u1ed9i \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng Nguy\u1ec5n C\u1eedu Th\u1eadn (con Nguy\u1ec5n C\u1eedu Ph\u00e1p) v\u00e0 \u0110\u1ed7 Thanh Nh\u01a1n \u675c\u6e05\u4ec1, \u0110\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u1edbc D\u0129nh, d\u00e2ng l\u1eddi r\u1eb1ng: \u201cHo\u00e0ng t\u00f4n D\u01b0\u01a1ng v\u1ed1n c\u00f3 \u0111\u1ee9c hi\u1ec1n, trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u tr\u00f4ng mong, xin s\u1edbm \u0111\u1eb7t l\u00e0m tr\u1eeb nh\u1ecb \u0111\u1ec3 m\u01b0u \u0111\u1ed3 cu\u1ed9c kh\u00f4i ph\u1ee5c\u201d. Ch\u00faa b\u00e8n l\u1eadp ho\u00e0ng t\u00f4n D\u01b0\u01a1ng l\u00e0m th\u1ebf t\u1eed, g\u1ecdi l\u00e0 \u0110\u00f4ng cung, cho Tr\u1ea5n ph\u1ee7 Qu\u1ea3ng Nam, t\u1ed5ng l\u00fd c\u00e1c c\u00f4ng vi\u1ec7c trong ngo\u00e0i, v\u00e0 sai c\u00e1c t\u01b0\u1edbng ki\u1ec3m duy\u1ec7t qu\u00e2n th\u1ee7y b\u1ed9 l\u00e0m k\u1ebf ti\u1ebfn th\u1ee7. Ch\u00faa \u1edf \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0i ng\u00e0y th\u00ec gi\u1eb7c T\u00e2y S\u01a1n Nguy\u1ec5n V\u0103n Nh\u1ea1c sai T\u1eadp \u0110\u00ecnh v\u00e0 L\u00fd T\u00e0i \u0111em th\u1ee7y binh ra c\u1eeda bi\u1ec3n Hi\u1ec7p H\u00f2a \u5408\u548c\u6d77\u53e3 (t\u1ee9c c\u1eeda \u0110\u1ea1i \u00c1p \u5927\u58d3 ng\u00e0y nay), b\u1ed9 binh c\u1ee7a Nh\u1ea1c th\u00ec theo ven n\u00fai ra s\u00f4ng Thu B\u1ed3n, hai \u0111\u1ea1o \u0111\u00e1nh \u0111\u1ebfn. Nguy\u1ec5n C\u1eedu D\u1eadt \u0111\u00e1nh kh\u00f4ng l\u1ee3i, ch\u1ea1y ra Tr\u00e0 S\u01a1n. \u0110\u00f4ng cung l\u00f9i v\u1ec1 Cu \u0110\u00ea \u4ff1\u4f4e (t\u00ean \u0111\u1ea5t).<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p>Ch\u00faa \u0111i Li\u00ean Ch\u1eed (t\u00ean \u0111\u1ea5t), sai quan h\u1ea7u truy\u1ec1n b\u1ea3o \u0110\u00f4ng cung r\u1eb1ng : \u201cHi\u1ec7n nay \u0111\u1eb1ng tr\u01b0\u1edbc c\u00f3 gi\u1eb7c T\u00e2y S\u01a1n, \u0111\u1eb1ng sau c\u00f3 qu\u00e2n h\u1ecd Tr\u1ecbnh, m\u00e0 s\u1ed1 qu\u00e2n tinh gi\u1ecfi c\u1ee7a ta kh\u00f4ng \u0111\u1ea7y m\u1ed9t ngh\u00ecn, l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o thi\u1ebfu th\u1ed1n. V\u1ea3 l\u1ea1i Cu \u0110\u00ea l\u00e0 \u0111\u1ea5t h\u1eb9p h\u00f2i, qu\u00e2n c\u00f4 th\u1ebf kh\u00f4ng c\u00f3 c\u1ee9u vi\u1ec7n, m\u00e0 cho qu\u00e2n \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh th\u00ec \u0111\u00e3 l\u00e2u kh\u00f4ng tin t\u1ee9c g\u00ec. \u0110\u00e3 ngh\u1ecb cho Nguy\u1ec5n C\u1eedu Th\u1eadn l\u00e0 H\u1eefu qu\u00e2n \u0111\u1ea1i \u0111\u00f4 \u0111\u1ed1c c\u00f9ng ng\u01b0\u01a1i l\u01b0u gi\u1eef n\u01a1i n\u00e0y, c\u00f2n Nguy\u1ec5n C\u1eedu D\u1eadt th\u00ec ch\u1ec9nh b\u1ecb chi\u1ebfn thuy\u1ec1n h\u1ed9 gi\u00e1 \u0111i Gia \u0110\u1ecbnh, thu qu\u00e2n v\u1ec1 \u0111\u00e1nh Ph\u00fa Y\u00ean, Quy Nh\u01a1n \u0111\u1ec3 chia th\u1ebf gi\u1eb7c. Qu\u00e2n Cu \u0110\u00ea s\u1ebd nh\u00e2n \u0111\u00f3 m\u00e0 h\u1ee3p s\u1ee9c ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh. \u0110\u00f3 l\u00e0 c\u00e1i k\u1ebf \u0111\u00e1nh xa \u0111\u1ec3 c\u1ee9u g\u1ea7n v\u1eady\u201d. \u0110\u00f4ng cung v\u00e2ng m\u1ec7nh \u1edf l\u1ea1i Cu \u0110\u00ea, T\u00f4n Th\u1ea5t T\u0129nh, T\u00f4n Th\u1ea5t Ch\u00ed v\u00e0 T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc \u0110\u1ea1m \u0111\u1ec1u thu\u1ed9c v\u1ec1.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 2, Tr\u1ecbnh S\u00e2m t\u1eeb H\u00e0 Trung tr\u1edf v\u1ec1, sai Ho\u00e0ng Ng\u0169 Ph\u00fac \u0111em qu\u00e2n l\u1ea5n Qu\u1ea3ng Nam.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y Canh d\u1ea7n, thuy\u1ec1n ch\u00faa \u0111i bi\u1ec3n, g\u1eb7p gi\u00f3 to, thuy\u1ec1n \u0111i theo c\u1ee7a T\u00f4n Th\u1ea5t K\u00ednh v\u00e0 Nguy\u1ec5n C\u1eedu D\u1eadt \u0111\u1ec1u \u0111\u1eafm m\u1ea5t. B\u1ea5y gi\u1edd Th\u1ebf t\u1ed5 Cao ho\u00e0ng \u0111\u1ebf [Gia Long] (14 tu\u1ed5i) c\u00f9ng ch\u00faa ng\u1ed3i m\u1ed9t thuy\u1ec1n, ch\u1ec9 thuy\u1ec1n n\u00e0y kh\u00f4ng vi\u1ec7c g\u00ec. \u0110\u1ebfn B\u00ecnh Khang th\u00ec b\u1ecdn T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc Hi\u1ec7p \u5b8b\u798f\u6d3d, Nguy\u1ec5n Khoa Thuy\u00ean \u962e\u79d1\u402c t\u1eeb Y\u00ean C\u01b0\u01a1ng \u7159\u5ca1 [H\u00f2n Kh\u00f3i] \u0111\u1ebfn nghinh gi\u00e1.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00faa t\u1ee9c th\u00ec cho Ph\u01b0\u1edbc Hi\u1ec7p l\u00e0m Ti\u1ebft ch\u1ebf K\u00ednh qu\u1eadn c\u00f4ng. Khoa Thuy\u00ean l\u00e0m Tham ch\u00ednh. B\u1ed9 thu\u1ed9c v\u00e0 qu\u00e2n \u1ee9ng ngh\u0129a l\u00e0 b\u1ecdn Nguy\u1ec5n V\u0103n Nh\u01a1n \u962e\u6587\u4ec1 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c trao ch\u1ee9c cai \u0111\u1ed9i, \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng. Khoa Thuy\u00ean c\u00f9ng Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u1edbc Th\u1eadn theo gi\u00e1 v\u00e0o Nam. (Nguy\u1ec5n C\u1eedu D\u1eadt, n\u0103m Minh M\u1ec7nh th\u1ee9 21 [1840] \u0111\u01b0\u1ee3c phong Th\u0103ng Hoa qu\u1eadn c\u00f4ng, t\u00f2ng t\u1ef1 \u1edf Th\u00e1i mi\u1ebfu, n\u0103m Thi\u1ec7u Tr\u1ecb th\u1ee9 1 [1841] c\u1ea3i phong Th\u0103ng B\u00ecnh qu\u1eadn c\u00f4ng).<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y Nh\u00e2m d\u1ea7n, thuy\u1ec1n ch\u00faa \u0111\u1ebfn Gia \u0110\u1ecbnh. Ch\u00faa d\u1eebng \u0111\u00f3ng \u1edf B\u1ebfn Ngh\u00e9 \u725b\u6e1a (t\u1ec9nh l\u1ef5 Gia \u0110\u1ecbnh). M\u1ea1c Thi\u00ean T\u1ee9&nbsp; \u0111em c\u00e1c con t\u1edbi h\u00e0nh t\u1ea1i b\u00e1i y\u1ebft. Ch\u00faa khen v\u00e0 \u1ee7y l\u1ea1o, gia th\u0103ng l\u00e0m \u0110\u00f4 \u0111\u1ed1c qu\u1eadn c\u00f4ng, cho con l\u00e0 Ho\u00e0ng l\u00e0m Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1, Th\u1ea3ng l\u00e0m Cai c\u01a1 Th\u1eafng th\u1ee7y, Di\u00ean l\u00e0m Tham t\u01b0\u1edbng Cai c\u01a1, khi\u1ebfn \u0111\u1ec1u v\u1ec1 \u0111\u1ea1o Tr\u1ea5n Giang \u0111\u00f3ng gi\u1eef.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u00f4ng cung \u0111\u00f3ng \u1edf Cu \u0110\u00ea, Nguy\u1ec5n V\u0103n Nh\u1ea1c m\u01b0u mu\u1ed1n \u0111\u00f3n r\u01b0\u1edbc \u0110\u00f4ng cung l\u1eadp l\u00e0m vua \u0111\u1ec3 m\u01b0\u1ee3n ti\u1ebfng m\u00e0 \u0111\u00e1nh l\u1eeba d\u00e2n ch\u00fang, b\u00e8n sai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea3ng l\u00e0 th\u1ed1ng su\u1ea5t Di\u1ec7n, ti\u00ean phong ch\u00ednh th\u1ed1ng b\u1ed9 l\u00e0 T\u01b0\u1eddng (\u0111\u1ec1u kh\u00f4ng r\u00f5 h\u1ecd)&nbsp; \u0111em 2.000 qu\u00e2n \u0111\u00f3ng \u0111\u1ed3n \u1edf Th\u00fay Loan v\u00e0 B\u1ed3 B\u1ea3n (t\u00ean \u0111\u1ea5t thu\u1ed9c t\u1ec9nh Qu\u1ea3ng Nam) l\u00e0m th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ea1o, T\u1eadp \u0110\u00ecnh v\u00e0 L\u00fd T\u00e0i \u0111em 2.000 qu\u00e2n \u0111\u00f3ng \u0111\u1ed3n \u1edf Ba \u0110\u1ed9 (t\u00ean \u0111\u1ea5t) l\u00e0m trung \u0111\u1ea1o, \u0111\u1ed1c chi\u1ebfn Phong, h\u1ed5 t\u01b0\u1edbng H\u00e3n (\u0111\u1ec1u kh\u00f4ng r\u00f5 h\u1ecd) \u0111em 2.000 qu\u00e2n \u0111\u00f3ng \u1edf H\u00e0 Th\u00e2n (t\u00ean \u0111\u1ea5t) l\u00e0m h\u1ea1 \u0111\u1ea1o, h\u1eb9n ai r\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c \u0110\u00f4ng cung th\u00ec c\u00f3 tr\u1ecdng th\u01b0\u1edfng. \u0110\u00f4ng cung bi\u1ebft tin, sai m\u01b0u s\u0129 l\u00e0 Gi\u00e1o Qu\u00fd (kh\u00f4ng r\u00f5 h\u1ecd) \u0111\u1ebfn n\u00f3i v\u1edbi t\u01b0\u1edbng gi\u1eb7c th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ea1o l\u00e0 Di\u1ec7n v\u00e0 T\u01b0\u1eddng r\u1eb1ng : \u201cT\u00e2y S\u01a1n d\u1eabu m\u1ed9t th\u1eddi gian hung h\u0103ng, nh\u01b0ng ph\u00eda b\u1eafc c\u00f3 qu\u00e2n Tr\u1ecbnh, ph\u00eda nam c\u00f3 \u0111\u1ea1i binh Gia \u0110\u1ecbnh, tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t sau l\u01b0ng \u0111\u1ec1u b\u1ecb \u0111\u1ecbch, kh\u00f3 gi\u1eef l\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c, b\u1ecdn ng\u01b0\u01a1i n\u1ebfu kh\u00f4ng s\u1edbm bi\u1ebft th\u1eddi c\u01a1, sau n\u00e0y kh\u00f4ng kh\u1ecfi l\u00e0 b\u00e8 \u0111\u1ea3ng gi\u1eb7c. Chi b\u1eb1ng tr\u00e1nh ch\u1ed7 t\u1ed1i, h\u01b0\u1edbng ch\u1ed7 s\u00e1ng, theo ta v\u00e0o Nam, \u01b0\u1edbc h\u1eb9n v\u1edbi qu\u00e2n Gia \u0110\u1ecbnh c\u00f9ng m\u01b0u \u0111\u1ed3 kh\u00f4i ph\u1ee5c, \u0111\u1ec3 c\u00f4ng danh ghi s\u1eed s\u00e1ch, h\u00e1 ch\u1eb3ng hay \u01b0\u201d. B\u1ecdn Di\u1ec7n, T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec1u v\u00e2ng m\u1ec7nh.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00f9a h\u1ea1, th\u00e1ng 4, \u0110\u00f4ng cung do \u0111\u01b0\u1eddng n\u00fai m\u00e0 \u0111i, nh\u00e2n d\u00e2n \u0111i theo \u0111\u00f4ng. T\u1eadp \u0110\u00ecnh v\u00e0 L\u00fd T\u00e0i \u0111em binh \u0111u\u1ed5i theo \u0111\u1ebfn \u00d4 Da \u6c59\u8036, \u0111\u00e1nh ph\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ecdn Di\u1ec7n, T\u01b0\u1eddng, \u00e9p mang \u0110\u00f4ng cung v\u1ec1 ph\u1ed1 H\u1ed9i An. T\u1eadp \u0110\u00ecnh nhi\u1ec1u l\u1ea7n mu\u1ed1n h\u1ea1i, L\u00fd T\u00e0i khuy\u00ean m\u00e3i m\u1edbi th\u00f4i.<\/p>\n\n\n\n<p>Qu\u00e2n c\u1ee7a t\u01b0\u1edbng Tr\u1ecbnh l\u00e0 Ho\u00e0ng Ng\u0169 Ph\u00fac qua c\u1eeda H\u1ea3i V\u00e2n. Nguy\u1ec5n V\u0103n Nh\u1ea1c sai \u0111\u1ea3ng l\u00e0 T\u1eadp \u0110\u00ecnh l\u00e0m ti\u00ean phong, L\u00fd T\u00e0i l\u00e0m trung qu\u00e2n, \u0111\u00f3n \u0111\u00e1nh \u1edf C\u1ea9m Sa (t\u00ean \u0111\u1ea5t thu\u1ed9c t\u1ec9nh Qu\u1ea3ng Nam). Thu\u1ed9c t\u01b0\u1edbng Tr\u1ecbnh l\u00e0 Ho\u00e0ng \u0110\u00ecnh Th\u1ec3, Ho\u00e0ng Ph\u00f9ng C\u01a1 \u0111em qu\u00e2n khinh k\u1ef5 x\u00f4ng v\u00e0o gi\u1ebft qu\u00e2n T\u1eadp \u0110\u00ecnh r\u1ea5t nhi\u1ec1u. Nh\u1ea1c v\u00e0 L\u00fd T\u00e0i ch\u1ea1y v\u1ec1 B\u1ea3n T\u00e2n [B\u1ebfn V\u00e1n] (ch\u1ed7 gi\u00e1p gi\u1edbi Qu\u1ea3ng Nam, Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i), c\u00f9ng m\u01b0u gi\u1ebft T\u1eadp \u0110\u00ecnh. T\u1eadp \u0110\u00ecnh ch\u1ea1y sang Qu\u1ea3ng \u0110\u00f4ng (sau b\u1ecb t\u1ed5ng \u0111\u1ed1c t\u1ec9nh n\u00e0y gi\u1ebft). Nh\u1ea1c b\u00e8n \u0111\u00f3n \u0110\u00f4ng cung v\u1ec1 Quy Nh\u01a1n. Ng\u0169 Ph\u00fac th\u00ec \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf Qu\u1ea3ng Nam.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 5, T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc Hi\u1ec7p ti\u1ebfn l\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c Ph\u00fa Y\u00ean, qu\u00e2n b\u1ed9 \u0111\u00f3ng \u1edf Xu\u00e2n \u0110\u00e0i, qu\u00e2n th\u1ee7y \u0111\u00f3ng \u1edf L\u1ea5m \u00dac [V\u0169ng L\u1ea5m] (Xu\u00e2n \u0110\u00e0i, V\u0169ng L\u1ea5m \u0111\u1ec1u thu\u1ed9c Ph\u00fa Y\u00ean), sai Tri huy\u1ec7n \u0110\u1ed3ng Xu\u00e2n l\u00e0 B\u1ea1ch Do\u00e3n Tri\u1ec1u c\u00f9ng Cai \u0111\u1ed9i Th\u1ea1c (kh\u00f4ng bi\u1ebft h\u1ecd) ra l\u1ec7nh cho gi\u1eb7c r\u1eb1ng: \u201cTr\u1ea3 \u0110\u00f4ng cung ta, n\u1ebfu kh\u00f4ng th\u00ec \u0111\u1ea1i binh s\u1ebd \u0111\u1ebfn, kh\u00f4ng c\u00f2n \u0111\u01b0\u1eddng ch\u1ea1y\u201d. Nh\u1ea1c c\u1ea3 s\u1ee3, gi\u1ea3 c\u00e1ch nh\u1eadn l\u1eddi. B\u1ecdn Do\u00e3n Tri\u1ec1u v\u1ec1, Nh\u1ea1c \u0111em h\u1ebft c\u1ee7a b\u00e1u c\u1ea5t d\u1ea5u tr\u00ean n\u00fai T\u00e2y S\u01a1n, r\u1ed3i d\u1eddi \u0110\u00f4ng cung \u0111\u1ebfn H\u00e0 Li\u00eau, An Th\u00e1i \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00f3 hai ng\u01b0\u1eddi \u1edf H\u1ea3i L\u0103ng t\u00ean l\u00e0 L\u00e2m v\u00e0 M\u1ed9c (c\u1ea3 hai \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng r\u00f5 h\u1ecd, c\u00f3 thuy\u1ebft l\u00e0 t\u00ean Chu v\u00e0 M\u1ef9) t\u1ef1 x\u01b0ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi t\u00f4n th\u1ea5t, h\u1ecdp qu\u00e2n \u1edf c\u00e1c huy\u1ec7n Cam L\u1ed9, H\u1ea3i L\u0103ng, \u0110\u0103ng X\u01b0\u01a1ng, Minh Linh, h\u00e0o m\u1ee5c nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi theo. Tr\u1ecbnh S\u00e2m sai Ph\u1ea1m Huy \u0110\u0129nh \u0111\u00f3ng \u1edf Dinh C\u00e1t, c\u00f9ng v\u1edbi B\u00f9i Th\u1ebf \u0110\u1ea1t h\u1ecdp qu\u00e2n b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c, gi\u1ebft L\u00e2m v\u00e0 M\u1ed9c c\u00f9ng \u0111\u1ed3 \u0111\u1ea3ng v\u00e0i tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n\n\n\n<p>Gi\u1eb7c T\u00e2y S\u01a1n Nguy\u1ec5n V\u0103n Nh\u1ea1c t\u1eeb tr\u1eadn thua \u1edf C\u1ea9m Sa, b\u00e8 \u0111\u1ea3ng nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ly t\u00e1n. K\u1ecbp nghe qu\u00e2n T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc Hi\u1ec7p \u0111\u1ebfn, Nh\u1ea1c c\u1ea3 s\u1ee3, b\u00e8n sai thu\u1ed9c h\u1ea1 l\u00e0 b\u1ecdn Phan V\u0103n Tu\u1ebf \u0111em v\u00e0ng b\u1ea1c \u0111\u1ebfn qu\u00e2n Ho\u00e0ng Ng\u0169 Ph\u00fac xin h\u00e0ng, c\u1ea7u l\u00e0m qu\u00e2n ti\u1ec1n khu. Ph\u00fac nh\u1eadn cho, v\u00e0 cho Nh\u1ea1c l\u00e0m T\u00e2y S\u01a1n tr\u01b0\u1edfng hi\u1ec7u Tr\u00e1ng ti\u1ebft t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n \u897f\u5c71\u9577\u6821\u58ef\u7bc0\u5c07\u8ecd, sai Nguy\u1ec5n H\u1eefu Ch\u1ec9nh \u962e\u6709\u6574 \u0111em s\u1eafc \u1ea5n c\u1edd ki\u1ebfm trao cho. Nh\u1ea1c l\u1ea1i m\u01b0u l\u1eadp \u0110\u00f4ng cung \u0111\u1ec3 thu l\u00f2ng d\u00e2n, b\u00e8n r\u01b0\u1edbc \u0110\u00f4ng cung v\u1ec1 \u0111\u1ea5t B\u00f4ng Giang \u8283\u6c5f, \u0111em con g\u00e1i l\u00e0 Th\u1ecd H\u01b0\u01a1ng \u58fd\u9999 g\u1ea3 cho. Nhi\u1ec1u l\u1ea7n xin \u0110\u00f4ng cung l\u00ean ng\u00f4i v\u01b0\u01a1ng, \u0110\u00f4ng cung kh\u00f4ng nh\u1eadn. Nh\u1ea1c b\u00e8n sai quan h\u1ea7u c\u1ee7a \u0110\u00f4ng cung l\u00e0 T\u00f4n Th\u1ea5t T\u0129nh \u0111i Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i ph\u1ee7 d\u1ee5 qu\u00e2n d\u00e2n, giao k\u1ebft v\u1edbi c\u00e1c s\u00e1ch man [M\u1ecdi], l\u1ea1i sai T\u00f4n Th\u1ea5t Ch\u00ed v\u00e0o Ph\u00fa Y\u00ean l\u1ea5y c\u00e1i \u00fd t\u00f4n l\u1eadp \u0110\u00f4ng cung \u0111\u1ec3 c\u00f9ng gi\u00fap x\u00e3 t\u1eafc d\u1ee5 T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc Hi\u1ec7p. Sau khi \u0111i \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0i th\u00e1ng, Ch\u00ed nghe tin T\u0129nh b\u1ecb gi\u1eb7c gi\u1ebft, b\u00e8n v\u00e0o Gia \u0110\u1ecbnh kh\u00f4ng tr\u1edf v\u1ec1 n\u1eefa.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00f9a thu, th\u00e1ng 7, T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc Hi\u1ec7p \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c \u1edf Ph\u00fa Y\u00ean, b\u1ecb thua. B\u1ea5y gi\u1edd Nguy\u1ec5n V\u0103n Nh\u1ea1c sai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn xin h\u00e0ng. Ph\u01b0\u1edbc Hi\u1ec7p tin l\u1eddi, kh\u00f4ng ph\u00f2ng b\u1ecb. Nh\u1ea1c sai Nguy\u1ec5n V\u0103n Hu\u1ec7 \u962e\u6587\u60e0 \u0111\u00e1nh \u00fap ph\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c. Cai \u0111\u1ed9i Nguy\u1ec5n V\u0103n Hi\u1ec1n [cha Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00e0nh] c\u1ed1 s\u1ee9c \u0111\u00e1nh, b\u1ecb ch\u1ebft \u1edf tr\u1eadn. Hu\u1ec7 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c Cai c\u01a1 Nguy\u1ec5n Khoa Ki\u00ean (con Khoa Thuy\u00ean) \u0111em v\u1ec1, v\u00e0 l\u01b0u L\u00fd T\u00e0i \u0111\u00f3ng \u1edf Ph\u00fa Y\u00ean. Ph\u01b0\u1edbc Hi\u1ec7p lui gi\u1eef H\u00f2n Kh\u00f3i. Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc H\u00f2a gi\u1eef \u00d4 Cam (t\u00ean \u0111\u1ea5t).<\/p>\n\n\n\n<p>Ho\u00e0ng Ng\u0169 Ph\u00fac ti\u1ebfn \u0111\u00f3ng \u1edf Ch\u00e2u \u1ed4 \u73e0\u5862 (\u0111\u1ea7u \u0111\u1ecba gi\u1edbi Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i). Nguy\u1ec5n V\u0103n Nh\u1ea1c l\u1ea5y c\u00f4ng Hu\u1ec7 \u0111\u00e1nh ph\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c Ph\u00fa Y\u00ean xin v\u1edbi Ph\u00fac cho Hu\u1ec7 l\u00e0m T\u00e2y S\u01a1n hi\u1ec7u ti\u1ec1n phong t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n \u897f\u5c71\u6821\u524d\u92d2\u5c07\u8ecd. G\u1eb7p c\u00f3 b\u1ec7nh d\u1ecbch, qu\u00e2n Tr\u1ecbnh ch\u1ebft gi\u00e0 n\u1eeda. V\u00ec v\u1eady Ph\u00fac b\u00ed m\u1eadt \u0111\u1ecbnh k\u1ebf h\u1ed3i binh. V\u0103n th\u00e2n c\u1ee7a Tr\u1ecbnh l\u00e0 b\u1ecdn Nguy\u1ec5n Nghi\u1ec5m, Nguy\u1ec5n L\u1ec7nh T\u00e2n \u0111\u1ec1u mu\u1ed1n l\u01b0u qu\u00e2n \u1edf Qu\u1ea3ng Nam, \u0111\u1eb7t quan tr\u1ea5n th\u1ee7. Ph\u00fac kh\u00f4ng nghe, k\u00edp g\u1eedi th\u01b0 cho Tr\u1ecbnh xin \u0111em qu\u00e2n v\u1ec1 Thu\u1eadn H\u00f3a, b\u1ecf \u0111\u1ea5t hai ph\u1ee7 Th\u0103ng [Hoa] v\u00e0 \u0110i\u1ec7n [B\u00e0n] \u0111\u1ec3 b\u01b0\u1edbc sau s\u1ebd t\u00ednh. S\u00e2m y cho.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00f9a \u0111\u00f4ng, th\u00e1ng 10, Ho\u00e0ng Ng\u0169 Ph\u00fac d\u1eabn qu\u00e2n v\u1ec1 Ph\u00fa Xu\u00e2n. Sau b\u1ecb b\u1ec7nh, tr\u1edf v\u1ec1 [B\u1eafc], ch\u1ebft \u1edf gi\u1eefa \u0111\u01b0\u1eddng. Tr\u1ecbnh S\u00e2m \u1ee7y cho B\u00f9i Th\u1ebf \u0110\u1ea1t v\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh \u0110\u1ed1ng l\u01b0u gi\u1eef Ph\u00fa Xu\u00e2n v\u00e0 cho b\u1ecdn Phan Tr\u1ecdng Phi\u00ean, U\u00f4ng S\u0129&nbsp; \u0110i\u1ec3n, Nguy\u1ec5n L\u1ec7nh T\u00e2n gi\u00fap vi\u1ec7c.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 11, T\u00f4n Th\u1ea5t Quy\u1ec1n \u5c0a\u5ba4\u9b08 (con th\u1ee9 14 c\u1ee7a Th\u1ebf t\u00f4ng) v\u00e0 T\u00f4n Th\u1ea5t Xu\u00e2n \u5c0a\u5ba4\u6625 (con th\u1ee9 17 c\u1ee7a Th\u1ebf t\u00f4ng) d\u1ea5y binh \u1edf Qu\u1ea3ng Nam, do Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u1edbc T\u00e1 l\u00e0m m\u01b0u ch\u1ee7, l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00e1ch bu\u00f4n ng\u01b0\u1eddi Thanh t\u00ean l\u00e0 T\u1ea5t \u0111em c\u1ee7a ri\u00eang gi\u00fap cho h\u00e0ng \u1ee9c v\u1ea1n, qu\u00e2n th\u1ebf r\u1ea5t m\u1ea1nh, \u0111\u00f3ng gi\u1eef hai ph\u1ee7 Th\u0103ng Hoa v\u00e0 \u0110i\u1ec7n B\u00e0n. Nguy\u1ec5n V\u0103n Nh\u1ea1c mu\u1ed1n d\u00f9ng Nguy\u1ec5n Khoa Ki\u00ean l\u00e0m t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng c\u1ef1, nh\u01b0ng Khoa Ki\u00ean kh\u00f4ng ch\u1ecbu, l\u1ea5y g\u01b0\u01a1m t\u1ef1 t\u1eed. Nh\u1ea1c b\u00e8n \u0111em h\u1ebft qu\u00e2n ra \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng \u0111\u00e1nh, gi\u1eef nhau h\u01a1n 2 th\u00e1ng. G\u1eb7p ph\u1ea3i n\u0103m \u0111\u00f3i, qu\u00e2n c\u1ee7a Quy\u1ec1n thi\u1ebfu l\u01b0\u01a1ng, Nh\u1ea1c th\u1eeba th\u1ebf \u0111\u00e1nh tan. Quy\u1ec1n kh\u00f4ng bi\u1ebft k\u1ebft c\u1ee5c ra sao, c\u00f2n Xu\u00e2n th\u00ec ch\u1ea1y v\u1ec1 Gia \u0110\u1ecbnh. Nh\u1ea1c l\u01b0u tham t\u01b0\u1edbng gi\u1eb7c l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Du\u1ec7 gi\u1eef Qu\u1ea3ng Nam, r\u1ed3i t\u1ef1 d\u1eabn qu\u00e2n v\u1ec1 Quy Nh\u01a1n.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00e2u V\u0103n Ti\u1ebfp \u6731\u6587\u63a5 \u0111em qu\u00e2n v\u1ec1 theo. Ch\u00e2u V\u0103n Ti\u1ebfp ng\u01b0\u1eddi huy\u1ec7n \u0110\u1ed3ng Xu\u00e2n ph\u1ee7 Ph\u00fa Y\u00ean, d\u0169ng c\u1ea3m, c\u00f3 t\u00e0i l\u01b0\u1ee3c, \u0111\u1ea7u th\u00ec h\u1ecdp qu\u00e2n \u1edf Tr\u00e0 Lang h\u01a1n 1.000 ng\u01b0\u1eddi, nghe gi\u1eb7c T\u00e2y S\u01a1n \u0111\u00e3 l\u1eadp \u0110\u00f4ng cung, \u0111\u00e3 mu\u1ed1n \u0111i theo. Sau th\u1ea5y qu\u00e2n gi\u1eb7c t\u00e0n b\u1ea1o, b\u00e8n quy\u1ebft \u00fd quy thu\u1eadn. T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc Hi\u1ec7p \u0111em vi\u1ec7c b\u00e1o l\u00ean. Ch\u00faa sai \u0111em qu\u00e2n b\u1ea3n b\u1ed9 \u0111\u00f3ng gi\u1eef th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ea1o, \u0111\u1ec3 l\u00e0m thanh \u1ee9ng v\u1edbi qu\u00e2n 5 dinh. Do \u0111\u00f3, qu\u00e2n th\u1ebf d\u1ea7n d\u1ea7n l\u1ea1i m\u1ea1nh l\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u01b0\u1edbng gi\u1eb7c l\u00e0 L\u00fd T\u00e0i \u0111em \u0111\u1ea5t Ph\u00fa Y\u00ean \u0111\u1ea7u h\u00e0ng. \u0110\u1ea7u l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Nh\u1ea1c mu\u1ed1n nh\u1edd L\u00fd T\u00e0i l\u00e0m ch\u1ed7 t\u1ef1a, k\u1ecbp l\u00fac \u0111\u1eafc ch\u00ed \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i d\u1ea7n d\u1ea7n b\u1ea1c b\u1ebdo, L\u00fd T\u00e0i b\u00e8n c\u00f3 \u00fd quay v\u1ec1 gi\u00fap ta. Khi T\u00f4n Th\u1ea5t Ch\u00ed b\u1ecf Quy Nh\u01a1n, L\u00fd T\u00e0i \u0111\u00e3 c\u00f3 m\u1eadt \u01b0\u1edbc. \u0110\u1ebfn \u0111\u00e2y, nh\u00e2n gi\u1eef Ph\u00fa Y\u00ean, b\u00e8n \u0111em h\u1ebft binh m\u00e3 s\u1edf thu\u1ed9c \u0111\u1ebfn qu\u00e2n c\u1ee7a T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc Hi\u1ec7p \u0111\u1ea7u h\u00e0ng. Vi\u1ec7c b\u00e1o l\u00ean, ch\u00faa b\u1eb1ng l\u00f2ng nh\u1eadn, cho theo quy\u1ec1n ti\u1ebft ch\u1ebf c\u1ee7a Ph\u01b0\u1edbc Hi\u1ec7p.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc Hi\u1ec7p gi\u1ebft t\u01b0\u1edbng gi\u1eb7c t\u00ean l\u00e0 Ngh\u0129a (kh\u00f4ng r\u00f5 h\u1ecd) v\u00e0 \u0111\u1ed3 \u0111\u1ea3ng 50 ng\u01b0\u1eddi. Ngh\u0129a l\u00e0 ti\u1ec1n khu c\u1ee7a gi\u1eb7c trong tr\u1eadn Ph\u00fa Y\u00ean, l\u00e0m t\u1ed5n h\u1ea1i qu\u00e2n ta nhi\u1ec1u. Ph\u01b0\u1edbc Hi\u1ec7p r\u1ea5t l\u1ea5y l\u00e0m gi\u1eadn, nay nh\u00e2n T\u00f4n Th\u1ea5t Ch\u00ed d\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c Ngh\u0129a v\u1ec1 h\u00e0ng, b\u00e8n \u0111em gi\u1ebft.<\/p>\n\n\n\n<p>Sai Tham t\u00e1n Tr\u1ea7n V\u0103n Th\u1ee9c \u0111em qu\u00e2n gi\u1eef Ph\u00fa Y\u00ean, c\u00f9ng qu\u00e2n T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc Hi\u1ec7p l\u00e0m th\u1ebf d\u1ef1a nhau \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng gi\u1eb7c.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y B\u00f9i H\u1eefu L\u1ec5 l\u00e0m K\u00fd l\u1ee5c dinh Long H\u1ed3.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00ednh th\u00e2n, n\u0103m 11 [1776], m\u00f9a xu\u00e2n, th\u00e1ng 2, Tr\u1ecbnh S\u00e2m sai b\u1ec1 t\u00f4i l\u00e0 L\u00ea Qu\u00fd \u0110\u00f4n \u9ece\u8cb4\u60c7 l\u00e0m Tham th\u1ecb Thu\u1eadn H\u00f3a, Nguy\u1ec5n M\u1eadu D\u0129nh l\u00e0m Ph\u00f3 \u0111\u1ed1c th\u1ecb, c\u00f9ng v\u1edbi B\u00f9i Th\u1ebf \u0110\u1ea1t kinh l\u00fd vi\u1ec7c qu\u00e2n; l\u1ea1i sai Ng\u00f4 Ph\u01b0\u1edbc O\u00e1nh l\u00e0m L\u01b0u th\u1ee7 \u0111\u1ed3n \u0110\u00f4ng H\u1ea3i, Phan Huy \u00e1ng l\u00e0m hi\u1ec7p \u0111\u1ed3ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Nguy\u1ec5n V\u0103n Nh\u1ea1c b\u1eaft bi\u00ean t\u00ean h\u1ebft \u0111inh tr\u00e1ng 3 huy\u1ec7n thu\u1ed9c ph\u1ee7 Quy Nh\u01a1n l\u00e0m binh, sai Nguy\u1ec5n V\u0103n L\u1eef l\u00e0m ti\u1ebft ch\u1ebf, \u0111em th\u1ee7y binh v\u00e0o c\u01b0\u1edbp Gia \u0110\u1ecbnh.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00faa sai Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc H\u1ef1u h\u1ed9 gi\u00e1 \u0111\u1ebfn dinh Tr\u1ea5n Bi\u00ean, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf \u0110\u1ed3ng Lam (nay l\u00e0 H\u1ea3i \u0110\u1ed9ng). Gi\u1eb7c b\u00e8n gi\u1eef S\u00e0i G\u00f2n, sai t\u01b0\u1edbng l\u00e0 \u0110i\u1ec1u khi\u1ec3n H\u00f2a (kh\u00f4ng r\u00f5 h\u1ecd) \u0111\u00e1nh v\u00e0o dinh Long H\u1ed3. K\u00fd l\u1ee5c B\u00f9i H\u1eefu L\u1ec5 \u88f4\u6709\u79ae c\u1ef1 chi\u1ebfn, b\u1ecb H\u00f2a b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c. H\u1eefu L\u1ec5 m\u1eafng gi\u1eb7c kh\u00f4ng ch\u1ecbu khu\u1ea5t, b\u1ecb gi\u1eb7c l\u00e0m th\u1ecbt \u0103n.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u1ecbnh S\u00e2m sai B\u00f9i Th\u1ebf \u0110\u1ea1t m\u1edf tr\u01b0\u1eddng \u0111\u00fac ti\u1ec1n, h\u1ee7y nh\u1eefng s\u00fang \u0111\u1ed3ng v\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ed3 \u0111\u1ed3ng n\u00e1t \u0111\u1ec3 \u0111\u00fac ti\u1ec1n C\u1ea3nh H\u01b0ng thu\u1eadn b\u1ea3o h\u01a1n 30.000 quan, l\u1ea1i m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3 khai l\u1ea5y m\u1ecf v\u00e0ng \u1edf n\u00fai \u0111\u1ea5t Nam Ph\u1ed1, m\u1ea5y th\u00e1ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0ng, r\u1ed3i b\u1ecf.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 3, gi\u1eb7c T\u00e2y S\u01a1n Nguy\u1ec5n V\u0103n Nh\u1ea1c d\u1eddi \u0110\u00f4ng cung \u0111\u1ebfn ch\u00f9a Th\u1eadp Th\u00e1p, \u0111\u1eafp th\u00eam th\u00e0nh Tr\u00e0 B\u00e0n \u95cd\u68e8 [\u0110\u1ed3 Kh\u1ec3], ti\u1ebfm x\u01b0ng l\u00e0 T\u00e2y S\u01a1n v\u01b0\u01a1ng \u897f\u5c71\u738b, \u0111\u00fac \u1ea5n v\u00e0ng, b\u1ecb khuy\u1ebft m\u00e3i, ba l\u1ea7n m\u1edbi th\u00e0nh. Nguy\u1ec5n V\u0103n Hu\u1ec7 x\u01b0ng l\u00e0 Long Nh\u01b0\u01a1ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n \u9f8d\u9a64\u5c07\u8ecd. C\u00e1c ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea3ng kh\u00e1c \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c trao cho ng\u1ee5y ch\u1ee9c.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00f9a h\u1ea1, th\u00e1ng 4, Nguy\u1ec5n V\u0103n Nh\u1ea1c \u0111\u00e1nh Th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng c\u1ee7a Tr\u1ecbnh l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng C\u00f4ng Ph\u1ee5ng \u1edf Qu\u1ea3ng Nam. Ph\u1ee5ng \u0111\u1ea7u th\u00ec theo Nh\u1ea1c, sau b\u1ecf v\u1ec1 v\u1edbi Ho\u00e0ng Ng\u0169 Ph\u00fac, Ph\u00fac sai coi m\u1ed9t c\u01a1 qu\u00e2n gi\u1eef n\u00fai H\u1ea3i V\u00e2n. B\u1ea5y gi\u1edd, Ph\u1ee5ng v\u01b0\u1ee3t n\u00fai v\u00e0o Qu\u1ea3ng Nam l\u1ea5y l\u00faa, Nh\u1ea1c nh\u00e2n d\u1ecbp sai \u0111\u1ed3 \u0111\u1ea3ng \u0111\u00e1nh. Ph\u1ee5ng thua ch\u1ea1y.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 5, t\u01b0\u1edbng Tr\u1ecbnh l\u00e0 B\u00f9i Th\u1ebf \u0110\u1ea1t khi\u1ebfn c\u00e1c huy\u1ec7n H\u01b0\u01a1ng Tr\u00e0, Ph\u00fa Vang, Qu\u1ea3ng \u0110i\u1ec1n, \u0110\u0103ng X\u01b0\u01a1ng, Minh Linh, H\u1ea3i L\u0103ng, L\u1ec7 Th\u1ee7y, Khang L\u1ed9c c\u00f9ng ch\u00e2u Nam B\u1ed1 Ch\u00ednh, l\u01b0\u1ee3c khai s\u1ed1 ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t c\u00f4ng v\u00e0 t\u01b0 b\u1ecf hoang v\u00e0 hi\u1ec7n ch\u1ecbu thu\u1ebf. (8 huy\u1ec7n 1 ch\u00e2u, c\u00f4ng t\u01b0 \u0111i\u1ec1n th\u1ed5 c\u1ed9ng h\u01a1n 265.507 m\u1eabu 4 s\u00e0o, tr\u1eeb s\u1ed1 b\u1ecf hoang ra, hi\u1ec7n s\u1ed1 th\u1ef1c n\u1ed9p thu\u1ebf l\u00e0 153.181m\u1eabu 5 s\u00e0o).<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ed7 Thanh Nh\u01a1n \u1edf \u0111\u1ea1o \u0110\u00f4ng S\u01a1n \u6771\u5c71\u9053 c\u1ea3 ph\u00e1 gi\u1eb7c T\u00e2y S\u01a1n \u1edf S\u00e0i G\u00f2n. B\u1ea5y gi\u1edd gi\u1eb7c T\u00e2y S\u01a1n v\u00e0o c\u01b0\u1edbp, qu\u00e2n ta c\u00f2n y\u1ebfu, ch\u00faa tri\u1ec7u T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc Hi\u1ec7p \u0111em qu\u00e2n c\u1ee9u vi\u1ec7n v\u00e0 l\u01b0u b\u1ecdn Tr\u1ea7n V\u0103n Th\u1ee9c, Ch\u00e2u V\u0103n Ti\u1ebfp \u0111\u00f3ng gi\u1eef c\u00e1c \u0111\u1ea1o Ph\u00fa Y\u00ean, B\u00ecnh Thu\u1eadn, l\u1ea1i sai \u0110\u1ed7 Thanh Nh\u01a1n truy\u1ec1n h\u1ecbch m\u1ed9 qu\u00e2n c\u1ea7n v\u01b0\u01a1ng \u1edf c\u00e1c \u0111\u1ea1o. Qu\u00e2n Ph\u01b0\u1edbc Hi\u1ec7p ch\u01b0a \u0111\u1ebfn, Thanh Nh\u01a1n h\u1ecdp ngh\u0129a qu\u00e2n \u1edf \u0110\u00f4ng S\u01a1n l\u00e0 b\u1ecdn Nguy\u1ec5n Hu\u1ef3nh \u0110\u1ee9c \u962e\u9ec3\u5fb7, Tr\u1ea7n B\u00faa \u9673\u9253, \u0110\u1ed7 Ho\u00e0nh \u675c\u9404, \u0110\u1ed7 Ky \u675c\u5fcc, V\u00f5 Nh\u00e0n \u6b66\u9591, \u0110\u1ed7 B\u1ea3ng \u675c\u699c l\u00e0 3.000 ng\u01b0\u1eddi, t\u1ef1 x\u01b0ng l\u00e0 \u0110\u00f4ng S\u01a1n th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, t\u1eeb Tam Ph\u1ee5 \u4e09\u57e0 [Ba Gi\u1ed3ng] (thu\u1ed9c t\u1ec9nh \u0110\u1ecbnh T\u01b0\u1eddng) k\u00e9o \u0111\u1ebfn \u0111\u00e1nh \u00fap Nguy\u1ec5n V\u0103n L\u1eef, ba hi\u1ec7p \u0111\u1ec1u th\u1eafng, qu\u00e2n gi\u1eb7c ch\u1ea1y tan. L\u1eef c\u01b0\u1edbp l\u1ea5y th\u00f3c kho h\u01a1n 200 thuy\u1ec1n, ch\u1ea1y v\u1ec1 Quy Nh\u01a1n. Thanh Nh\u01a1n \u0111\u00e1nh chi\u1ebfm l\u1ea1i S\u00e0i G\u00f2n, b\u00e8n nghinh gi\u00e1 tr\u1edf v\u1ec1 h\u00e0nh t\u1ea1i \u1edf B\u1ebfn Ngh\u00e9. Ch\u00faa khen c\u00f4ng, th\u0103ng l\u00e0m Ch\u01b0\u1edfng dinh ngo\u1ea1i h\u1eefu Ph\u01b0\u01a1ng qu\u1eadn c\u00f4ng ; c\u00e1c t\u01b0\u1edbng s\u0129 s\u1edf b\u1ed9 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng theo th\u1ee9 b\u1eadc.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc Hi\u1ec7p t\u1ef1 B\u00ecnh Khang v\u1ec1, \u0111\u1ebfn dinh Tr\u1ea5n Bi\u00ean, l\u01b0u Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc H\u00f2a \u0111\u00f3ng gi\u1eef \u0111\u1ea5t \u1ea5y, th\u00e2n \u0111em thu\u1ed9c t\u01b0\u1edbng l\u00e0 L\u00fd T\u00e0i \u0111\u1ebfn h\u00e0nh t\u1ea1i b\u00e1i y\u1ebft.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 6, Ti\u1ebft ch\u1ebf T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc Hi\u1ec7p ch\u1ebft. Ph\u01b0\u1edbc Hi\u1ec7p l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi kh\u1ea3ng kh\u00e1i, c\u00f3 t\u00e0i l\u01b0\u1ee3c, l\u1ea5y vi\u1ec7c \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c l\u00e0m nhi\u1ec7m v\u1ee5 c\u1ee7a m\u00ecnh, \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi xem l\u00e0 ch\u1ed7 d\u1ef1a quan tr\u1ecdng. Ch\u00faa th\u01b0\u01a1ng ti\u1ebfc m\u00e3i, t\u1eb7ng H\u1eefu ph\u1ee7 qu\u1ed1c c\u00f4ng.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u00e0ng t\u01b0\u1edbng l\u00e0 L\u00fd T\u00e0i gi\u1eef n\u00fai Chi\u00eau Th\u00e1i \u662d\u6cf0\u5c71 [<a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/wiki\/N%C3%BAi_Ch%C3%A2u_Th%E1%BB%9Bi\">n\u00fai Ch\u00e2u Th\u1edbi<\/a>] (thu\u1ed9c t\u1ec9nh Bi\u00ean H\u00f2a) \u0111\u1ec3 l\u00e0m ph\u1ea3n. Tr\u01b0\u1edbc l\u00e0 L\u00fd T\u00e0i theo T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc Hi\u1ec7p v\u00e0o c\u1ee9u vi\u1ec7n, ch\u00faa mu\u1ed1n thu d\u00f9ng, Thanh Nh\u01a1n n\u00f3i L\u00fd T\u00e0i l\u00e0 \u0111\u1ed3 ch\u00f3 l\u1ee3n, d\u00f9ng kh\u00f4ng \u00edch g\u00ec. B\u1edfi th\u1ebf L\u00fd T\u00e0i v\u00e0 Thanh Nh\u01a1n hi\u1ec1m kh\u00edch nhau. \u0110\u1ebfn khi Ph\u01b0\u1edbc Hi\u1ec7p ch\u1ebft, L\u00fd T\u00e0i l\u00f2ng c\u00e0ng l\u1ea5y l\u00e0m nguy s\u1ee3, b\u00e8n \u0111em qu\u00e2n b\u1ea3n b\u1ed9 gi\u1eef n\u00fai Chi\u00eau Th\u00e1i. Thanh Nh\u01a1n \u0111\u00e1nh kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0111\u1eafp l\u0169y \u1edf B\u1ebfn Ngh\u00e9 v\u00e0 Nghi Giang \u5100\u6c5f [s\u00f4ng Th\u1ecb Ngh\u00e8] \u0111\u1ec3 gi\u1eef.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00f9a thu, th\u00e1ng 7, Tr\u1ecbnh S\u00e2m ra l\u1ec7nh cho nh\u00e2n d\u00e2n Thu\u1eadn H\u00f3a ph\u1ea3i \u0111\u1ed5i qu\u1ea7n \u00e1o theo t\u1ee5c c\u0169 B\u1eafc H\u00e0. Thu\u1ed9c h\u1ea1 xu\u1ed1ng l\u00e0ng d\u1ecda n\u1ea1t qu\u1ea5y nhi\u1ec5u, tr\u0103m h\u1ecd l\u1ea5y l\u00e0m kh\u1ed5.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 8, Tr\u1ecbnh S\u00e2m v\u1eddi b\u1ecdn B\u00f9i Th\u1ebf \u0110\u1ea1t, L\u00ea Qu\u00fd \u0110\u00f4n, Phan Tr\u1ecdng Phi\u00ean v\u1ec1. Qu\u00e2n c\u01a1 \u0111\u1ed9i 13 hi\u1ec7u c\u0169ng \u0111\u1ec1u r\u00fat v\u1ec1 c\u1ea3. Sai Ph\u1ea1m Ng\u00f4 C\u1ea7u thay gi\u1eef Ph\u00fa Xu\u00e2n v\u00e0 l\u01b0u b\u1ecdn Nguy\u1ec5n L\u1ec7nh T\u00e2n, Nguy\u1ec5n M\u1eadu D\u0129nh \u0111\u1ec3 gi\u00fap vi\u1ec7c. \u0110\u1ed5i ph\u00e1i c\u01a1 hi\u1ec7u \u0111\u1ed9i 10 doanh \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3ng gi\u1eef.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00f9a \u0111\u00f4ng, th\u00e1ng 10, \u0110\u00f4ng cung \u0111\u1ebfn S\u00e0i G\u00f2n. Trong khi \u0110\u00f4ng cung \u0111\u00f3ng \u1edf Quy Nh\u01a1n, m\u1eadt b\u00e0n v\u1edbi gia th\u1ea7n r\u1eb1ng : \u201cT\u00e2y S\u01a1n m\u01b0\u1ee3n ti\u1ebfng ta \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh l\u1eeba d\u00e2n ch\u00fang, n\u1ebfu ta c\u1ee9 t\u1ea1m b\u1ee3 c\u1ea7u y\u00ean \u1edf \u0111\u00e2y, n\u0103m dinh v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1o ngh\u0129a binh th\u1ea5y c\u00f3 ta \u1edf \u0111\u00e2y th\u00ec n\u00e9m chu\u1ed9t s\u1ee3 v\u1ee1 \u0111\u1ed3, kh\u00f4ng d\u00e1m \u0111\u00e1nh m\u1ea1nh, bao gi\u1edd m\u1edbi tr\u1eeb \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eb7c n\u01b0\u1edbc, ph\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c nghi\u1ec7p c\u0169? Chi b\u1eb1ng quy\u1ebft k\u1ebf b\u1ecf \u0111i, ra kh\u1ecfi v\u00f2ng lung l\u1ea1c, \u0111\u1ec3 m\u01b0u \u0111\u1ed3 vi\u1ec7c l\u1edbn\u201d. Khi \u1ea5y c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee7 thuy\u1ec1n t\u00ean l\u00e0 Ti\u1ebfn \u0111\u1eadu thuy\u1ec1n \u1edf H\u1ed5 Ky (c\u1eeda bi\u1ec3n Th\u1ecb N\u1ea1i). \u0110\u00f4ng cung ng\u1ea7m sai b\u1ecdn m\u01b0u s\u0129 Qu\u00fd ra \u01b0\u1edbc h\u1eb9n s\u1eafp s\u1eb5n thuy\u1ec1n \u0111\u1ec3 ch\u1edd. Ng\u00e0y Qu\u00fd m\u00e3o, \u0110\u00f4ng cung c\u00f9ng v\u1edbi Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u1edbc D\u0129nh v\u00e0 b\u1ecdn m\u01b0u s\u0129 Qu\u00fd ban \u0111\u00eam \u0111i thuy\u1ec1n. Ng\u01b0\u1eddi l\u00e1i thuy\u1ec1n n\u00f3i : \u201cGi\u00f3 ng\u01b0\u1ee3c \u0111i l\u00e0m sao?\u201d. \u0110\u00f4ng cung n\u00f3i : \u201cC\u1ee9 \u0111i th\u00ec r\u1ed3i gi\u00f3 thu\u1eadn\u201d. Khi thuy\u1ec1n \u0111i, qu\u1ea3 nhi\u00ean gi\u00f3 thu\u1eadn, thuy\u1ec1n \u0111i nh\u01b0 t\u00ean. Ng\u00e0y \u1ea5t t\u1ef5, thuy\u1ec1n \u0111\u1ebfn h\u1ea3i ph\u1eadn V\u1ecb N\u00ea (thu\u1ed9c t\u1ec9nh B\u00ecnh Thu\u1eadn) th\u00ec T\u00f4n Th\u1ea5t Xu\u00e2n t\u1eeb Qu\u1ea3ng Nam \u0111i thuy\u1ec1n v\u1eeba t\u1edbi, b\u00e8n c\u00f9ng v\u01b0\u1ee3t bi\u1ec3n v\u00e0o Nam. Xu\u00e2n v\u00e0o tr\u01b0\u1edbc t\u00e2u ch\u00faa. Ch\u00faa sai quan ra \u0111\u00f3n v\u1ec1 h\u00e0nh t\u1ea1i. \u0110\u00f4ng cung xin ch\u00faa sai Tham m\u01b0u Nguy\u1ec5n Danh Kho\u00e1ng \u0111i d\u1ee5 L\u00fd T\u00e0i. L\u00fd T\u00e0i l\u1ea5y l\u00e0m ng\u1edd, gi\u1eef Kho\u00e1ng \u1edf trong qu\u00e2n, r\u1ed3i \u0111em h\u1ebft qu\u00e2n b\u1ea3n b\u1ed9 xu\u1ed1ng th\u1eb3ng S\u00e0i G\u00f2n. Qu\u00e2n c\u1ee7a Thanh Nh\u01a1n th\u1ea5y, tr\u00f4ng b\u00f3ng m\u00e0 v\u1ee1 ch\u1ea1y. Ch\u00faa ra l\u1ec7nh \u0111\u01b0a xa gi\u00e1 l\u00e1nh \u0111i. L\u00fd T\u00e0i chia qu\u00e2n l\u00e0m b\u1ed1n \u0111\u1ea1o, th\u00fac tr\u1ed1ng ti\u1ebfn l\u00ean. \u0110\u00f4ng cung sai ng\u01b0\u1eddi m\u1edf c\u1edd l\u00e0m hi\u1ec7u, c\u1edd c\u00f3 s\u00e1u ch\u1eef: \u201c\u0110\u00f4ng cung ph\u1ee5ng m\u1ec7nh chi\u00eau an \u6771\u5bae\u5949\u547d\u62db\u5b89\u201d. Qu\u00e2n L\u00fd T\u00e0i tr\u00f4ng th\u1ea5y, b\u1ecf s\u00fang l\u1ea1y r\u1ea1p, ti\u1ebfng hoan h\u00f4 nh\u01b0 s\u1ea5m, r\u1ed3i r\u01b0\u1edbc \u0110\u00f4ng cung v\u1ec1 D\u1ea7u Mi\u1ec7t \u6cb9\u8511 [Th\u1ee7 D\u1ea7u M\u1ed9t] \u1edf v\u00e0i ng\u00e0y, \u0110\u00f4ng cung sai N\u1ed9i t\u1ea3 Nguy\u1ec5n M\u1eabn \u0111i S\u00e0i G\u00f2n \u00fay d\u1ee5 quan qu\u00e2n, chi\u00eau an d\u00e2n ch\u00fang.<\/p>\n\n\n\n<p>Qu\u00e2n ta \u0111i \u0111\u00e1nh Ch\u00e2n L\u1ea1p v\u1ec1.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ea5y gi\u1edd n\u01b0\u1edbc Ch\u00e2n L\u1ea1p kh\u1ed5 v\u00ec qu\u00e2n Xi\u00eam c\u01b0\u1edbp ph\u00e1, trong n\u01b0\u1edbc t\u00fang thi\u1ebfu. N\u1eb7c T\u00f4n \u533f\u5c0a nh\u01b0\u1eddng ng\u00f4i cho em l\u00e0 N\u1eb7c Vinh \u533f\u69ae [t\u00ean kh\u00e1c c\u1ee7a N\u1eb7c N\u1ed9n \u533f\u5ae9] l\u00e0m vua ch\u00ednh m\u00e0 t\u1ef1 m\u00ecnh l\u00e0m vua th\u1ee9 hai. N\u1eb7c Vinh nh\u1eadn th\u1ea5y n\u01b0\u1edbc ta h\u1eefu s\u1ef1, kh\u00f4ng n\u1ed9p c\u1ed1ng. Th\u1ebf t\u1ed5 ((1) Nguy\u1ec5n \u00c1nh, t\u1ee9c Gia Long.) ta v\u00e2ng m\u1ec7nh ch\u00faa, \u0111em b\u1ecdn Ph\u00f3 ti\u1ebft ch\u1ebf Nguy\u1ec5n C\u1eedu Tu\u1ea5n \u962e\u4e45\u4fca, Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u1edbc Thu\u1eadn \u5f35\u798f\u614e, c\u1ea7m qu\u00e2n \u0111i \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c. N\u1eb7c Vinh xin h\u00e0ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 11, ng\u00e0y K\u1ef7 t\u1ef5, L\u00fd T\u00e0i r\u01b0\u1edbc \u0110\u00f4ng cung v\u1ec1 S\u00e0i G\u00f2n, sai Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u1edbc Th\u1eadn t\u00e2u xin ng\u1ef1 gi\u00e1 v\u1ec1 ch\u00f9a Kim Ch\u01b0\u01a1ng (\u1edf ngo\u00e0i t\u1ec9nh th\u00e0nh Gia \u0110\u1ecbnh). L\u00fd T\u00e0i r\u01b0\u1edbc \u0110\u00f4ng cung \u0111\u1ebfn h\u00e0nh t\u1ea1i l\u00e0m l\u1ec5 m\u1eebng. Ng\u00e0y Nh\u00e2m th\u00e2n, ch\u00faa \u0111\u1ea1i h\u1ed9i c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5, nh\u01b0\u1eddng ng\u00f4i cho \u0110\u00f4ng cung. \u0110\u00f4ng cung cho r\u1eb1ng s\u1ef1 th\u1ebf \u0111\u01b0\u01a1ng ng\u1eb7t ngh\u00e8o, b\u1ea5t \u0111\u1eafc d\u0129 ph\u1ea3i v\u00e2ng m\u1ec7nh, x\u01b0ng l\u00e0 T\u00e2n Ch\u00ednh v\u01b0\u01a1ng \u65b0\u653f\u738b, t\u00f4n ch\u00faa l\u00e0m Th\u00e1i th\u01b0\u1ee3ng v\u01b0\u01a1ng \u592a\u4e0a\u738b. R\u1ed3i th\u0103ng T\u00f4n Th\u1ea5t Ch\u00ed l\u00e0m Thi\u1ebfu ph\u00f3, T\u00f4n Th\u1ea5t Xu\u00e2n l\u00e0 Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1, L\u00fd T\u00e0i l\u00e0m B\u1ea3o Gi\u00e1 \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n. Ngo\u00e0i ra \u0111\u1ec1u cho th\u0103ng tr\u1eadt theo th\u1ee9 b\u1ef1c. Duy c\u00f3 \u0110\u1ed7 Thanh Nh\u01a1n c\u00f9ng v\u1edbi L\u00fd T\u00e0i b\u1ea5t h\u1ee3p, kh\u00f4ng ch\u1ecbu \u0111\u1ebfn d\u1ef1 h\u1ed9i. [T\u00e2n Ch\u00ednh v\u01b0\u01a1ng] b\u00e8n l\u1ea5y Ph\u1ea1m C\u00f4ng L\u00fd \u8303\u516c\u7406 thay [\u0110\u1ed7 Thanh Nh\u01a1n] l\u00e0m Ngo\u1ea1i h\u1eefu. L\u1ea1i sai Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc H\u00f2a \u5b8b\u798f\u548c v\u00e0 Thi\u00eam L\u1ed9c \u6dfb\u797f (kh\u00f4ng r\u00f5 h\u1ecd) gi\u1eef Long H\u1ed3 \u0111\u1ec3 \u0111\u1ec1 ph\u00f2ng. B\u1ea5y gi\u1edd Th\u1ebf t\u1ed5 ta [Nguy\u1ec5n \u00c1nh] bi\u1ebft L\u00fd T\u00e0i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ki\u00eau ng\u1ea1o ngang ng\u01b0\u1ee3c, kh\u00f3 ki\u1ec1m ch\u1ebf, n\u00f3i v\u1edbi ch\u00faa xin \u0111i Tam Ph\u1ee5 \u4e09\u57e0 [Ba Gi\u1ed3ng] chi\u00eau ph\u1ee7 mi\u1ec1n \u0110\u00f4ng S\u01a1n \u0111\u1ec3 m\u01b0u \u0111\u1ed3 kh\u00f4i ph\u1ee5c. L\u00fd T\u00e0i nghe tin, \u0111em qu\u00e2n \u0111\u00f3n \u00e9p ch\u00faa \u0111i D\u1ea7u Mi\u1ec7t. T\u00e2n Ch\u00ednh v\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 ng\u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c, b\u00e8n khi\u1ebfn Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u1edbc D\u0129nh theo h\u1ed9 gi\u00e1. Ng\u00e0y h\u00f4m sau l\u1ea1i r\u01b0\u1edbc gi\u00e1 tr\u1edf v\u1ec1 S\u00e0i G\u00f2n.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng V\u00f5 Di Nguy \u6b66\u5f5d\u5dcd v\u00e0 T\u00f4 V\u0103n \u0110o\u00e0i \u8607\u6587\u514c c\u00f9ng h\u01a1n 200 qu\u00e2n s\u0129 t\u1eeb Quy Nh\u01a1n \u0111\u1ebfn, y\u1ebft ki\u1ebfn \u1edf h\u00e0nh t\u1ea1i. L\u1ea5y T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc \u0110\u1ea1m l\u00e0m Gi\u00e1m qu\u00e2n, Tr\u1ea7n V\u0103n H\u00f2a l\u00e0m Tham m\u01b0u, sai c\u00f9ng v\u1edbi \u0110\u00f4 th\u1ed1ng s\u1ee9 \u0110\u1eb7ng V\u0103n Phong, Chi\u00eau th\u1ea3o s\u1ee9 Nguy\u1ec5n V\u0103n \u0110\u1ed5ng (\u0111\u1ec1u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i) l\u1ebbn v\u1ec1 Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i, chi\u00eau t\u1eadp ngh\u0129a binh. B\u1ecdn \u0110\u1ea1m \u0111\u1ebfn B\u1ed3 \u0110\u1ec1 \u84b2\u5824, gi\u1eb7c T\u00e2y S\u01a1n d\u00f2 bi\u1ebft, \u0111\u00e1nh \u0111u\u1ed5i ch\u1ea1y.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110inh d\u1eadu, n\u0103m th\u1ee9 12 [1777], m\u00f9a xu\u00e2n, th\u00e1ng gi\u00eang, Tr\u1ecbnh S\u00e2m cho gi\u1eb7c T\u00e2y S\u01a1n Nguy\u1ec5n V\u0103n Nh\u1ea1c l\u00e0m Qu\u1ea3ng Nam tr\u1ea5n th\u1ee7 tuy\u00ean \u00fay \u0111\u1ea1i s\u1ee9. B\u1ea5y gi\u1edd Nh\u1ea1c \u0111\u00e3 chi\u1ebfm gi\u1eef Qu\u1ea3ng Nam, xin tr\u1ea5n \u0111\u1ea5t \u1ea5y. S\u00e2m s\u1ee3 ph\u1ea3i d\u00f9ng binh, b\u1eb1ng l\u00f2ng cho. Nh\u1ea1c \u0111\u1eafc ch\u00ed, s\u1eafm binh kh\u00ed, ch\u1ee9a l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, th\u1ebf c\u00e0ng hung d\u1eef. Nguy\u1ec5n L\u1ec7nh T\u00e2n mu\u1ed1n s\u1edbm tr\u1eeb Nh\u1ea1c, nh\u01b0ng b\u1ecb Ph\u1ea1m Ng\u00f4 C\u1ea7u ng\u0103n c\u1ea3n, b\u00e8n g\u1eedi m\u1eadt th\u01b0 cho S\u00e2m r\u1eb1ng: \u201cC\u1ea7u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi nh\u00fat nh\u00e1t, v\u00f4 m\u01b0u, Thu\u1eadn Qu\u1ea3ng t\u1ea5t m\u1ea5t \u1edf tay C\u1ea7u. Xin ch\u00e9m C\u1ea7u \u0111\u1ec3 c\u1eed t\u01b0\u1edbng kh\u00e1c, ng\u00f5 h\u1ea7u Thu\u1eadn Qu\u1ea3ng m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c\u201d. S\u00e2m kh\u00f4ng nghe, r\u1ed3i tri\u1ec7u L\u1ec7nh T\u00e2n v\u1ec1.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u1ecbnh S\u00e2m sai b\u1ecdn Ph\u1ea1m Ng\u00f4 C\u1ea7u ch\u00e2m ch\u01b0\u1edbc s\u1eeda \u0111\u1ecbnh ng\u1ea1ch thu\u1ebf ng\u1ea1ch binh x\u1ee9 Thu\u1eadn H\u00f3a, thu\u1ebf \u0111i\u1ec1n gi\u1ea3m 2 ph\u1ea7n 10, binh gi\u1ea3m 1 ph\u1ea7n 3. L\u1ea1i m\u1edf khoa thi H\u01b0\u01a1ng, l\u1ea5y \u0111\u1ed7 h\u01b0\u01a1ng c\u1ed1ng v\u00e0 sinh \u0111\u1ed3 \u0111\u1ec3 thu d\u00f9ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi v\u0103n h\u1ecdc.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 3, gi\u1eb7c T\u00e2y S\u01a1n Nguy\u1ec5n V\u0103n Hu\u1ec7 \u0111em qu\u00e2n th\u1ee7y b\u1ed9 v\u00e0o c\u01b0\u1edbp. T\u00e2n ch\u00ednh v\u01b0\u01a1ng l\u01b0u L\u00fd T\u00e0i l\u1ea1i gi\u1eef S\u00e0i G\u00f2n, r\u1ed3i t\u1ef1 \u0111em qu\u00e2n ti\u1ebfn \u0111\u00f3ng \u1edf Tr\u1ea5n Bi\u00ean. B\u1ed9 binh gi\u1eb7c l\u1ebbn v\u00e0o mi\u1ec1n th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ea1o, Ph\u00f3 ti\u1ebft ch\u1ebf Nguy\u1ec5n C\u1eedu Tu\u1ea5n, Ch\u01b0\u1edfng Tr\u01b0\u1eddng \u0111\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u1ea1i L\u1eef \u0111\u1ec1u ch\u1ebft tr\u1eadn. L\u00fd T\u00e0i \u1edf S\u00e0i G\u00f2n nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u00e1nh v\u1edbi th\u1ee7y binh c\u1ee7a gi\u1eb7c c\u0169ng kh\u00f4ng l\u1ee3i. T\u00e2n Ch\u00ednh v\u01b0\u01a1ng h\u1ecdp b\u00e0n c\u00e1c t\u01b0\u1edbng. Tham t\u00e1n Nguy\u1ec5n \u0110\u0103ng Tr\u01b0\u1eddng cho r\u1eb1ng qu\u00e2n gi\u1eb7c nhi\u1ec1u qu\u00e2n ta \u00edt, kh\u00f3 m\u00e0 \u0111\u1ecbch n\u1ed5i, chi b\u1eb1ng lui v\u1ec1 S\u00e0i G\u00f2n \u0111\u1ec3 t\u00ednh k\u1ebf \u0111\u00e1nh gi\u1eef. V\u01b0\u01a1ng theo l\u1eddi, b\u00e8n l\u01b0u Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc L\u01b0\u01a1ng \u0111\u00f3ng \u1edf Tr\u1ea5n Bi\u00ean r\u1ed3i d\u1eabn qu\u00e2n v\u1ec1 S\u00e0i G\u00f2n. \u0110\u01b0\u1ee3c v\u00e0i ng\u00e0y th\u00ec qu\u00e2n gi\u1eb7c \u0111\u1ebfn. V\u01b0\u01a1ng sai L\u00fd T\u00e0i \u0111em Ngh\u0129a H\u00f2a qu\u00e2n ra H\u00f3c M\u00f4n \u65ed\u9580 (t\u00ean \u0111\u1ea5t thu\u1ed9c Gia \u0110\u1ecbnh) c\u1ef1 chi\u1ebfn, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c tu\u1ea7n s\u00e1t \u0111\u1ecbch l\u00e0 Tuy\u00ean (kh\u00f4ng r\u00f5 h\u1ecd), qu\u00e2n gi\u1eb7c ph\u1ea3i h\u01a1i lui. B\u1ea5y gi\u1edd v\u1eeba Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u1edbc Th\u1eadn t\u1eeb C\u1ea7n B\u1ed9t \u82b9\u6e24 \u0111em qu\u00e2n \u0111\u1ebfn c\u1ee9u. L\u00fd T\u00e0i xa th\u1ea5y b\u00f3ng c\u1edd, ng\u1edd l\u00e0 qu\u00e2n \u0110\u00f4ng S\u01a1n \u0111\u1ebfn \u0111\u00e1nh \u00fap m\u00ecnh, t\u1ef1 r\u00fat qu\u00e2n v\u1ec1.<\/p>\n\n\n\n<p>Gi\u1eb7c th\u1eeba th\u1ebf \u0111u\u1ed5i theo. Qu\u00e2n L\u00fd T\u00e0i ch\u1ea1y r\u1ed1i lo\u1ea1n \u0111\u1ebfn Tam Ph\u1ee5, b\u1ecb qu\u00e2n \u0110\u00f4ng S\u01a1n gi\u1ebft h\u1ebft. T\u00e2n Ch\u00ednh v\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00eam qu\u00e2n Ph\u01b0\u1edbc Th\u1eadn, b\u00e8n lui gi\u1eef Tranh Giang \u722d\u6c5f (thu\u1ed9c t\u1ec9nh Gia \u0110\u1ecbnh).<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00faa \u0111\u1ebfn \u0110\u0103ng Giang \u6a59\u6c5f (thu\u1ed9c t\u1ec9nh \u0110\u1ecbnh T\u01b0\u1eddng). Th\u1ebf t\u1ed5 ta \u0111em 4.000 qu\u00e2n \u0110\u00f4ng S\u01a1n \u0111\u1ebfn c\u1ee9u vi\u1ec7n. Ch\u00faa b\u00e8n d\u1ef1ng c\u1edd \u0110\u00f4ng S\u01a1n th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n r\u1ed3i \u0111em qu\u00e2n \u0111\u1ebfn T\u00e0i Ph\u1ee5 \u624d\u961c [Gi\u1ed3ng T\u00e0i] (1. T\u00e0i Ph\u1ee5: Gi\u1ed3ng T\u00e0i, m\u1ed9t trong ba gi\u1ed3ng.) (thu\u1ed9c t\u1ec9nh Gia \u0110\u1ecbnh).<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00faa b\u1ea3o T\u00e2n Ch\u00ednh v\u01b0\u01a1ng r\u1eb1ng: \u201cPh\u00eda sau Tranh Giang v\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 \u0111\u01b0\u01a1ng l\u1ea5y, ph\u00eda tr\u01b0\u1edbc T\u00e0i Ph\u1ee5 th\u00ec ta c\u00e1ng \u0111\u00e1ng\u201d [\u722d\u6c5f\u5f8c\u8def\uff0c\u738b\u81ea\u7576\u4e4b\uff1b\u624d\u961c\u524d\u8def\uff0c\u6211\u81ea\u7576\u4e4b\u3002], r\u1ed3i sai c\u00e1c qu\u00e2n quay l\u01b0ng v\u1ec1 ph\u00eda s\u00f4ng m\u00e0 b\u00e0y tr\u1eadn \u0111\u1ec3 ch\u1edd.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00f9a h\u1ea1, th\u00e1ng 4, qu\u00e2n gi\u1eb7c \u0111\u00e1nh T\u00e0i Ph\u1ee5. Ch\u00faa \u0111i Long H\u01b0ng (t\u00ean \u0111\u1ea5t thu\u1ed9c t\u1ec9nh \u0110\u1ecbnh T\u01b0\u1eddng). G\u1eb7p m\u01b0a to, gi\u1eb7c \u0111u\u1ed5i kh\u00f4ng k\u1ecbp. \u0110\u1ed7 Thanh Nh\u01a1n t\u1eeb Gi\u00e1 Kh\u00ea \u67b6\u6eaa [R\u1ea1ch Gi\u00e1] d\u1eabn qu\u00e2n l\u1ea1i. Ch\u00faa l\u1ea1i \u0111i C\u1ea7n Th\u01a1 \u82b9\u82f4 (t\u00ean \u0111\u1ea5t, t\u1ee9c th\u1ee7 s\u1edf \u0111\u1ea1o Tr\u1ea5n Giang \u93ae\u6c5f\u9053, M\u1ea1c Thi\u00ean T\u1ee9 \u911a\u5929\u8cdc t\u1eeb khi th\u1ea5t th\u1ee7 H\u00e0 Ti\u00ean lui \u0111\u00f3ng \u1edf \u0111\u1ea5y), h\u1ee3p qu\u00e2n v\u1edbi M\u1ea1c Thi\u00ean T\u1ee9. Ch\u00faa th\u1ea5y binh l\u1ef1c c\u1ee7a Thi\u00ean T\u1ee9 \u00edt v\u00e0 y\u1ebfu, kh\u00f3 ch\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eb7c, b\u00e8n sai \u0110\u1ed7 Thanh Nh\u01a1n c\u00f9ng thu\u1ed9c h\u1ea1 l\u00e0 Cai \u0111\u1ed9i Nguy\u1ec5n Qu\u00e2n \u962e\u52fb l\u1ebbn \u0111i B\u00ecnh Thu\u1eadn g\u1ecdi Ch\u00e2u V\u0103n Ti\u1ebfp v\u00e0 Tr\u1ea7n V\u0103n Th\u1ee9c v\u00e0o c\u1ee9u.<\/p>\n\n\n\n<p>Qu\u00e2n gi\u1eb7c \u0111\u00e1nh Tranh Giang \u722d\u6c5f. T\u00e2n Ch\u00ednh v\u01b0\u01a1ng l\u00f9i gi\u1eef Tr\u00e0 T\u00e2n \u8336\u6d25 (t\u00ean x\u00e3 thu\u1ed9c t\u1ec9nh \u0110\u1ecbnh T\u01b0\u1eddng). Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Thi\u00eam L\u1ed9c \u6dfb\u797f \u0111em th\u1ee7y binh \u0111\u00f3n \u0111\u1ebfn Ba Vi\u1ec7t \u5df4\u8d8a. V\u01b0\u01a1ng sai T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc H\u1ef1u \u5b8b\u798f\u7950 gi\u1eef M\u1ef9 Lung \u7f8e\u7c60, Thi\u00eam L\u1ed9c gi\u1eef H\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4i \u9999\u5806 (Ba Vi\u1ec7t, M\u1ef9 Lung, H\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4i \u0111\u1ec1u l\u00e0 t\u00ean \u0111\u1ea5t, thu\u1ed9c t\u1ec9nh V\u0129nh Long). T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc H\u00f2a qu\u1ea3n l\u0129nh c\u00e1c qu\u00e2n h\u1ed9 v\u1ec7 m\u1eb7t tr\u1eadn \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng gi\u1eb7c.<\/p>\n\n\n\n<p>Gi\u1eb7c Nguy\u1ec5n V\u0103n Hu\u1ec7 gi\u1eef S\u00e0i G\u00f2n, gi\u1ebft tham t\u00e1n Nguy\u1ec5n \u0110\u0103ng Tr\u01b0\u1eddng \u962e\u767b\u5834. Tr\u01b0\u1edbc kia trong cu\u1ed9c bi\u1ebfn n\u0103m Gi\u00e1p ng\u1ecd, \u0110\u0103ng Tr\u01b0\u1eddng theo xa gi\u00e1 kh\u00f4ng k\u1ecbp, b\u00e8n mang m\u1eb9 \u0111\u1ebfn l\u00e1nh \u1edf Quy Nh\u01a1n. Khi \u0111\u1ebfn th\u00ec T\u00e2n Ch\u00ednh v\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e3 v\u00e0o Gia \u0110\u1ecbnh. Hu\u1ec7 g\u1eb7p, \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i nh\u01b0 b\u1ef1c kh\u00e1ch v\u00e0 th\u1ea7y. \u0110\u0103ng Tr\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng ch\u1ecbu, t\u1eeb \u0111i. Hu\u1ec7 n\u00f3i r\u1eb1ng: \u201cTi\u00ean sinh \u0111i l\u1ea7n n\u00e0y, \u00fd mu\u1ed1n k\u00e9o l\u1ea1i tr\u1eddi \u0111\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u0103ng? T\u00f4i s\u1ee3 ng\u00e0y kh\u00e1c \u0103n n\u0103n kh\u00f4ng k\u1ecbp\u201d. \u0110\u0103ng Tr\u01b0\u1eddng n\u00f3i : \u201c\u0110\u1ea1i tr\u01b0\u1ee3ng phu \u1edf \u0111\u1eddi, trung hi\u1ebfu l\u00e0m \u0111\u1ea7u, ta nay d\u1eaft m\u1eb9 \u0111i t\u00ecm vua, \u0111i\u1ec1u ngh\u0129a r\u00f5 r\u00e0ng, c\u00f2n vi\u1ec7c c\u00f9ng th\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5t l\u00e0 m\u1ec7nh th\u00f4i, vi\u1ec7c g\u00ec m\u00e0 h\u1ed1i\u201d. Hu\u1ec7 khen gi\u1ecfi cho \u0111i. \u0110\u1ebfn \u0111\u00e2y \u0110\u0103ng Tr\u01b0\u1eddng l\u1ea1i b\u1ecb Hu\u1ec7 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c. Hu\u1ec7 h\u1ecfi r\u1eb1ng : \u201cNg\u00e0y nay th\u00ec ti\u00ean sinh th\u1ebf n\u00e0o ?\u201d \u0110\u0103ng Tr\u01b0\u1eddng tr\u1ea3 l\u1eddi : \u201cNg\u00e0y nay c\u00f3 ch\u1ebft m\u00e0 th\u00f4i, h\u00e0 t\u1ea5t ph\u1ea3i h\u1ecfi\u201d. Hu\u1ec7 sai gi\u1ebft. \u0110\u0103ng Tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn ch\u1ee3, quay m\u1eb7t v\u1ec1 ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc l\u1ea1y r\u1ed3i ch\u1ecbu ch\u1ebft (n\u0103m Minh M\u1ec7nh th\u1ee9 3 t\u1eb7ng Binh b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0). C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi v\u00f5 s\u0129 t\u00ean l\u00e0 \u0110i\u1ec3n Ngh\u1ec7 (kh\u00f4ng r\u00f5 h\u1ecd) \u1edf d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n T\u00e2n Ch\u00ednh v\u01b0\u01a1ng, trong tr\u1eadn Tranh Giang th\u1ea5t l\u1ea1c kh\u00f4ng t\u00ecm th\u1ea5y v\u01b0\u01a1ng, nay nghe tin \u0110\u0103ng Tr\u01b0\u1eddng ch\u1ebft, c\u0169ng gieo m\u00ecnh xu\u1ed1ng gi\u1ebfng ch\u1ebft.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00f9a thu, th\u00e1ng 7, Tham t\u00e1n Tr\u1ea7n V\u0103n Th\u1ee9c t\u1eeb Ph\u00fa Y\u00ean v\u00e0o c\u1ee9u vi\u1ec7n, qu\u00e2n \u0111\u1ebfn B\u00ecnh Thu\u1eadn, c\u00f9ng v\u1edbi gi\u1eb7c \u0111\u00e1nh nhau kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00e0 ch\u1ebft. Qu\u00e2n gi\u1eb7c ph\u1ea1m Ba Vi\u1ec7t. Thi\u1ebfu ph\u00f3 T\u00f4n Th\u1ea5t Ch\u00ed, N\u1ed9i t\u1ea3 Nguy\u1ec5n M\u1eabn, Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc H\u1ef1u \u0111\u1ec1u b\u1ecb b\u1ec7nh ch\u1ebft, ch\u1ec9 c\u00f2n Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc H\u00f2a ch\u1ed1ng nhau v\u1edbi gi\u1eb7c, \u0111\u00e1nh nhi\u1ec1u tr\u1eadn \u0111\u1ec1u th\u1eafng, gi\u1eb7c l\u1ea5y l\u00e0m s\u1ee3.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 8, gi\u1eb7c Nguy\u1ec5n V\u0103n Hu\u1ec7 th\u00eam qu\u00e2n \u0111\u00e1nh H\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4i. Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Thi\u00eam L\u1ed9c ch\u1ea1y \u0111i Ba Vi\u1ec7t. T\u00e2n Ch\u00ednh v\u01b0\u01a1ng th\u1ea5y qu\u00e2n \u00edt l\u01b0\u01a1ng h\u1ebft, b\u00e0n k\u1ebf ch\u1ea1y v\u1ec1 B\u00ecnh Thu\u1eadn c\u00f9ng Ch\u00e2u V\u0103n Ti\u1ebfp h\u1ecdp qu\u00e2n, r\u1ed1t c\u1ee5c kh\u00f4ng xong. C\u00e1c t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ec1u t\u1ea3n m\u00e1t. Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc H\u00f2a than r\u1eb1ng: \u201cCh\u00faa lo th\u00ec t\u00f4i ph\u1ea3i ch\u1ebft, ngh\u0129a kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c\u201d, r\u1ed3i t\u1ef1 t\u1eed.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y T\u00e2n h\u1ee3i, T\u00e2n Ch\u00ednh v\u01b0\u01a1ng b\u1ecb h\u1ea1i ch\u1ebft (n\u0103m Gia Long th\u1ee9 8 [1809] truy t\u1eb7ng l\u00e0m M\u1ee5c V\u01b0\u01a1ng \u7a46\u738b, h\u1ee3p t\u1ef1 \u1edf mi\u1ebfu Tuy\u00ean v\u01b0\u01a1ng),&nbsp; 18 ng\u01b0\u1eddi quan theo h\u1ea7u \u0111\u1ec1u b\u1ecb gi\u1eb7c h\u1ea1i c\u1ea3.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00faa \u0111i Long Xuy\u00ean \u9f8d\u5ddd.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 9, gi\u1eb7c Nguy\u1ec5n V\u0103n Hu\u1ec7 sai Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 gi\u1eb7c l\u00e0 Th\u00e0nh (kh\u00f4ng r\u00f5 h\u1ecd) ph\u1ea1m Long Xuy\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y Canh th\u00ecn, ch\u00faa b\u0103ng. T\u00f4n Th\u1ea5t \u0110\u1ed3ng \u5c0a\u5ba4\u664d (con th\u1ee9 hai c\u1ee7a H\u01b0ng t\u1ed5) c\u0169ng ch\u1ebft theo (n\u0103m Gia Long th\u1ee9 5 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f2ng t\u1ef1 \u1edf Th\u00e1i mi\u1ebfu ; n\u0103m Minh M\u1ec7nh th\u1ee9 12 [1831] phong H\u1ea3i \u0110\u00f4ng qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng). Cha con Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u1edbc Th\u1eadn, L\u01b0u th\u1ee7 L\u01b0\u01a1ng (kh\u00f4ng r\u00f5 h\u1ecd) v\u00e0 Tham m\u01b0u Nguy\u1ec5n Danh Kho\u00e1ng \u0111\u1ec1u ch\u1ebft c\u1ea3. Ch\u00faa \u1edf ng\u00f4i 12 n\u0103m, th\u1ecd 24 tu\u1ed5i, kh\u00f4ng c\u00f3 con n\u1ed1i. Ban \u0111\u1ea7u th\u00ec t\u00e1ng \u1edf \u0111\u1ea5t huy\u1ec7n B\u00ecnh D\u01b0\u01a1ng. N\u0103m M\u1eadu tu\u1ea5t [1778], n\u0103m \u0111\u1ea7u Th\u1ebf t\u1ed5 l\u00ean nhi\u1ebfp ch\u00ednh, truy d\u00e2ng t\u00f4n&nbsp; th\u1ee5y l\u00e0 Th\u00f4ng Minh Khoan H\u1eadu Anh M\u1eabn Hu\u1ec7 H\u00f2a Hi\u1ebfu \u0111\u1ecbnh v\u01b0\u01a1ng ; n\u0103m Gia Long th\u1ee9 5 [1806] truy t\u00f4n l\u00e0m Th\u00f4ng Minh Khoan H\u1eadu Anh M\u1eabn Hu\u1ec7 H\u00f2a Hi\u1ebfu \u0111\u1ecbnh ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, mi\u1ebfu hi\u1ec7u l\u00e0 Du\u1ec7 t\u00f4ng ; n\u0103m Gia Long th\u1ee9 8 [1809] c\u1ea3i t\u00e1ng \u1edf n\u00fai La Kh\u00ea, l\u0103ng g\u1ecdi l\u00e0 Tr\u01b0\u1eddng Thi\u1ec7u.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ti\u1ec1n bi\u00ean &#8211; Quy\u1ec3n XII &#8211; Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u1ec1 Du\u1ec7 t\u00f4ng Hi\u1ebfu \u0111\u1ecbnh ho\u00e0ng \u0111\u1ebf (h\u1ea1) \u1ea4t m\u00f9i, n\u0103m th\u1ee9 10 [1775] (L\u00ea C\u1ea3nh H\u01b0ng n\u0103m 36, Thanh C\u00e0n Long n\u0103m 40), m\u00f9a xu\u00e2n, th\u00e1ng gi\u00eang, ch\u00faa d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf Gi\u00e1 T\u00e2n \u67b6\u6d25 [B\u1ebfn Gi\u00e1] (thu\u1ed9c t\u1ec9nh Qu\u1ea3ng Nam), tri\u1ec7u T\u1ea3 qu\u00e2n Nguy\u1ec5n C\u1eedu D\u1eadt &hellip; <a href=\"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/dainamthucluc\/2024\/08\/11\/thuc-luc-ve-due-tong-hieu-dinh-hoang-de-nguyen-phuc-thuan-ha\/\" class=\"more-link\">\u0110\u1ecdc ti\u1ebfp <span class=\"screen-reader-text\">Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u1ec1 Du\u1ec7 t\u00f4ng Hi\u1ebfu \u0111\u1ecbnh ho\u00e0ng \u0111\u1ebf Nguy\u1ec5n Ph\u00fac Thu\u1ea7n (h\u1ea1)<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[142,44,58,27,84,87,92,94,110,103,113,119],"tags":[],"class_list":["post-92","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-09-nguyen-phuc-thuan","category-44","category-chau-van-tiep","category-do-thanh-nhon","category-nac-non","category-nac-ton","category-nguyen-anh","category-nguyen-cuu-dat","category-nguyen-hue","category-nguyen-huu-chinh","category-nguyen-nhac","category-sai-gon"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/dainamthucluc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/92","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/dainamthucluc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/dainamthucluc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/dainamthucluc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/dainamthucluc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=92"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/dainamthucluc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/92\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/dainamthucluc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=92"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/dainamthucluc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=92"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/dainamthucluc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=92"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}