{"id":130,"date":"2023-03-17T19:05:28","date_gmt":"2023-03-17T12:05:28","guid":{"rendered":"https:\/\/diabaangiang.wordpress.com\/?p=130"},"modified":"2023-03-17T19:05:28","modified_gmt":"2023-03-17T12:05:28","slug":"dia-gioi-thon-vinh-phu-nam-1836","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diaba\/2023\/03\/17\/dia-gioi-thon-vinh-phu-nam-1836\/","title":{"rendered":"\u0110\u1ecaA GI\u1edaI TH\u00d4N V\u0128NH PH\u00da N\u0102M 1836"},"content":{"rendered":"\n<p>T\u00e1c gi\u1ea3 Cao V\u0103n Nghi\u1ec7p https:\/\/www.facebook.com\/groups\/404960459909117\/permalink\/509370159468146\/<\/p>\n\n\n\n<p>V\u00e0o n\u0103m 1836 (Minh M\u1ea1ng th\u1eadp th\u1ea5t ni\u00ean), t\u1ec9nh An Giang g\u1ed3m 2 ph\u1ee7: T\u00e2n Th\u00e0nh v\u00e0 Tuy Bi\u00ean. Ph\u1ee7 Tuy Bi\u00ean g\u1ed3m 2 huy\u1ec7n: \u0110\u00f4ng Xuy\u00ean v\u00e0 T\u00e2y Xuy\u00ean. Huy\u1ec7n T\u00e2y Xuy\u00ean g\u1ed3m 3 t\u1ed5ng: Ch\u00e2u Ph\u00fa, \u0110\u1ecbnh Ph\u01b0\u1edbc v\u00e0 \u0110\u1ecbnh Th\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p>Theo Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh \u0110\u1ea7u, trong Nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u1ecba b\u1ea1 tri\u1ec1u Nguy\u1ec5n \u2013 An Giang (Nxb Tp. HCM, n\u0103m 1995), t\u1ed5ng \u0110\u1ecbnh Ph\u01b0\u1edbc g\u1ed3m 13 th\u00f4n; trong \u0111\u00f3:<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; 9 th\u00f4n c\u00f2n \u0111\u1ecba b\u1ea1: M\u1ef9 Ph\u01b0\u1edbc, M\u1ef9 Th\u1ea1nh, T\u00e2n Thu\u1eadn \u0110\u00f4ng, Th\u1ea1nh Ho\u00e0 Trung, Tho\u1ea1i S\u01a1n, Th\u1edbi Thu\u1eadn, V\u0129nh Ch\u00e1nh, V\u0129nh Ph\u00fa, V\u1ec9nh Trinh,<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; 4 th\u00f4n m\u1ea5t \u0111\u1ecba b\u1ea1: M\u1ef9 \u0110\u1ee9c, Ph\u00fa Ho\u00e0, T\u00e2n L\u1ed9c, Th\u1edbi H\u01b0ng.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u0169ng theo Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh \u0110\u1ea7u:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cV\u0128NH PH\u00da th\u00f4n, \u1edf x\u1ee9 Ba Th\u00ea.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; \u0110\u00f4ng gi\u00e1p ch\u00e2n n\u00fai Ba Th\u00ea.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; T\u00e2y gi\u00e1p r\u1eebng.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Nam gi\u00e1p ch\u00e2n n\u00fai Ba Th\u00ea.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; B\u1eafc gi\u00e1p r\u1eebng\u201d. (S\u0111d, trang 257)<\/p>\n\n\n\n<p>D\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y ch\u00fang t\u00f4i xin tr\u00edch d\u1ecbch m\u1ed9t \u0111o\u1ea1n trong nguy\u00ean t\u00e1c \u0111\u1ecba b\u1ea1 th\u00f4n V\u0128NH PH\u00da \u6c38\u5bcc(thu\u1ed9c t\u1ed5ng \u0110\u1ecbnh Ph\u01b0\u1edbc \u5b9a\u798f, huy\u1ec7n T\u00e2y Xuy\u00ean \u897f\u5ddd, ph\u1ee7 Tuy Bi\u00ean \u7d8f\u908a, t\u1ec9nh An Giang \u5b89\u6c5f) do th\u00f4n tr\u01b0\u1edfng D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Sanh \u694a\u6587\u751f b\u1ea9m b\u00e1o[1].<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p><strong><em>Nguy\u00ean v\u0103n:<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u672c\u6751\u5730\u5206\u5df4\u68f2\u8655<\/p>\n\n\n\n<p>\u6771\u8fd1\u5df4\u68f2\u5c71\u811a<\/p>\n\n\n\n<p>\u897f\u8fd1\u6797<\/p>\n\n\n\n<p>\u5357\u8fd1\u5df4\u68f2\u5c71\u811a<\/p>\n\n\n\n<p>\u5317\u8fd1\u6797<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>T\u1ea1m phi\u00ean \u00e2m:<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ed5n th\u00f4n \u0111\u1ecba ph\u1eadn Ba Th\u00ea x\u1ee9.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u00f4ng c\u1eadn Ba Th\u00ea s\u01a1n c\u01b0\u1edbc[2].<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00e2y c\u1eadn l\u00e2m<\/p>\n\n\n\n<p>Nam c\u1eadn Ba Th\u00ea s\u01a1n c\u01b0\u1edbc<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u00f4ng c\u1eadn l\u00e2m.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>T\u1ea1m d\u1ecbch:<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecba ph\u1eadn c\u1ee7a b\u1ed5n th\u00f4n \u1edf x\u1ee9 Ba Th\u00ea.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u00f4ng gi\u00e1p ch\u00e2n n\u00fai Ba Th\u00ea.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00e2y gi\u00e1p r\u1eebng.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1eafc gi\u00e1p r\u1eebng\u201d. (S\u0111d, tr.257)<\/p>\n\n\n\n<p><strong>T\u1ea1m ch\u00fa gi\u1ea3i:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>[1] Nh\u1eefng \u0111\u1ecba b\u1ea1 m\u00e0 ch\u00fang t\u00f4i c\u00f3 d\u1ecbp xem qua, th\u00f4n n\u00e0o c\u0169ng do th\u00f4n tr\u01b0\u1edfng \u6751\u9577 v\u00e0 d\u1ecbch m\u1ee5c \u5f79\u76ee \u0111\u1ed3ng b\u1ea9m b\u00e1o, ri\u00eang th\u00f4n V\u0129nh Ph\u00fa n\u00e0y ch\u1ec9 c\u00f3 th\u00f4n tr\u01b0\u1edfng D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Sanh \u694a\u6587\u751f, kh\u00f4ng c\u00f3 d\u1ecbch m\u1ee5c. Th\u00f4n V\u0129nh Ph\u00fa ch\u1ec9 c\u00f3 2 ch\u1ee7 \u0111i\u1ec1n \u0111\u1ec1u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi trong th\u00f4n: Nguy\u1ec5n V\u0103n T\u00fa \u962e\u6587\u79c0 v\u00e0 D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Sanh (t\u1ee9c \u00f4ng th\u00f4n tr\u01b0\u1edfng).<\/p>\n\n\n\n<p>[2] Ba Th\u00ea s\u01a1n \u5df4\u68f2\u5c71: t\u1ee9c n\u00fai Ba Th\u00ea. N\u00fai n\u00e0y, trong s\u00e1ch \u0110\u1ea1i Nam Nh\u1ea5t Th\u1ed1ng Ch\u00ed ch\u00e9p l\u00e0 \u201cHoa Th\u00ea s\u01a1n\u201d \u82b1\u68f2\u5c71. C\u00f3 thuy\u1ebft cho r\u1eb1ng:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cN\u00fai Ba Th\u00ea c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 n\u00fai Th\u00ea S\u01a1n, t\u00ean ch\u1eef l\u00e0 Hoa Th\u00ea S\u01a1n, \u0111\u1eddi vua Minh M\u1ea1ng v\u00ec k\u1ef5 h\u00fay t\u00ean Ho\u00e0ng h\u1eadu H\u1ed3 Th\u1ecb Hoa, n\u00ean \u0111\u1ed5i t\u00ean l\u00e0 Ba Th\u00ea S\u01a1n (n\u00fai Ba Th\u00ea). (<a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=https%3A%2F%2Fvi.wikipedia.org%2Fwiki%2FN%25C3%25BAi_Ba_Th%25C3%25AA%3Ffbclid%3DIwAR0x-UTHkPn9nJDc0Q9MwDhGsz-vasE6smBWXfCUqEKvV5J97ooO7o4J1EU&amp;h=AT1uYp0gSlJsJSiu-m2zKewKUo1taMIezyH6WKmTYZ-4coIhPtkh7o31yNg1SyRcQXEkZaaLpwwS-81OGeOmJFuABSFOo7Tw2kV7loJIz3e5y-gjtMh3NDnczTAP4t0cE_v8qz7-B2RGJEscQQ&amp;__tn__=-UK-R&amp;c[0]=AT0NRUrgwVqYYHIyTXv95JYduqYE4pxFNPYL_hhXEaFf9JtSwjTYEKABp7C1im0Z3K_nX0HztsjdFaE5ojHbBQoUz0egiSdI8kf8GI2GFQtPfFao4bs8FxQGJ1mO-8Ohl8FpwbR2MBMkBtPEVa5avo1y8e5hAvWlmraq0jw\" rel=\"noreferrer noopener\" target=\"_blank\">https:\/\/vi.wikipedia.org\/wiki\/N%C3%BAi_Ba_Th%C3%AA<\/a>)<\/p>\n\n\n\n<p>Thuy\u1ebft n\u00e0y c\u1ea7n xem x\u00e9t l\u1ea1i v\u00ec t\u00ean Ba Th\u00ea \u5df4\u68f2 \u0111\u01b0\u1ee3c ghi nh\u1eadn trong \u0110\u1ecba b\u1ea1 t\u1ec9nh An Giang (\u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eadp v\u00e0o n\u0103m Minh M\u1ea1ng th\u1ee9 17), c\u00f2n t\u00ean Hoa Th\u00ea \u82b1\u68f2 \u0111\u01b0\u1ee3c ghi nh\u1eadn trong \u0110\u1ea1i Nam Nh\u1ea5t Th\u1ed1ng Ch\u00ed (\u0111\u01b0\u1ee3c bi\u00ean so\u1ea1n v\u00e0o \u0111\u1eddi vua T\u1ef1 \u0110\u1ee9c). N\u00f3i c\u00e1ch kh\u00e1c, t\u00ean Ba Th\u00ea c\u00f3 tr\u01b0\u1edbc, t\u00ean Hoa Th\u00ea c\u00f3 sau, n\u00ean kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ea3o \u201cv\u00ec k\u1ef5 h\u00fay t\u00ean Ho\u00e0ng h\u1eadu H\u1ed3 Th\u1ecb Hoa, n\u00ean [Hoa Th\u00ea S\u01a1n] \u0111\u1ed5i t\u00ean l\u00e0 Ba Th\u00ea S\u01a1n\u201d. V\u1ea3 l\u1ea1i, n\u1ebfu \u201ck\u1ef5 h\u00fay t\u00ean Ho\u00e0ng h\u1eadu H\u1ed3 Th\u1ecb Hoa\u201d th\u00ec t\u1ea1i sao trong \u0110\u1ea1i Nam Nh\u1ea5t Th\u1ed1ng Ch\u00ed l\u1ea1i ghi t\u00ean n\u00fai l\u00e0 Hoa Th\u00ea?<\/p>\n\n\n\n<p><strong>N\u00f3i th\u00eam:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>N\u0103m 1905, l\u00e0ng V\u0129nh Ph\u00fa thu\u1ed9c t\u1ed5ng \u0110\u1ecbnh Ph\u01b0\u1edbc, t\u1ec9nh Long Xuy\u00ean. L\u00fac \u0111\u00f3 d\u00e2n s\u1ed1 c\u1ee7a l\u00e0ng n\u00e0y l\u00e0 656 ng\u01b0\u1eddi. (Theo Monographie de l\u00e0 province de Long Xuyen, 1905)<\/p>\n\n\n\n<p>Kho\u1ea3ng cu\u1ed1i n\u0103m 1912, l\u00e0ng V\u0129nh Ph\u00fa thu\u1ed9c t\u1ed5ng \u0110\u1ecbnh Ph\u00fa, t\u1ec9nh Long Xuy\u00ean (t\u1ed5ng \u0110\u1ecbnh Ph\u00fa \u5b9a\u5bcc \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh l\u1eadp ng\u00e0y 4-10-1912, g\u1ed3m 7 l\u00e0ng: Th\u00e2m Tr\u1ea1ch, V\u1ecdng Th\u00ea (v\u1ed1n thu\u1ed9c t\u1ed5ng Bi\u00ean Th\u00e0nh), Ph\u00fa Nhu\u1eadn, V\u0129nh Ph\u00fa, Tho\u1ea1i S\u01a1n (v\u1ed1n thu\u1ed9c t\u1ed5ng \u0110\u1ecbnh Ph\u01b0\u1edbc), V\u0129nh Thu\u1eadn, \u0110\u1ecbnh M\u1ef9 (v\u1ed1n thu\u1ed9c t\u1ed5ng \u0110\u1ecbnh Th\u00e0nh H\u1ea1)).<\/p>\n\n\n\n<p>N\u0103m 1917, l\u00e0ng V\u0129nh Ph\u00fa thu\u1ed9c t\u1ed5ng \u0110\u1ecbnh Ph\u00fa, qu\u1eadn Ch\u00e2u Th\u00e0nh, t\u1ec9nh Long Xuy\u00ean. L\u00fac \u0111\u00f3, l\u00e0ng n\u00e0y g\u1ed3m 3 \u1ea5p: \u0110\u00f4ng Ph\u00fa \u6771\u5bcc, T\u00e2y Ph\u00fa \u897f\u5bcc v\u00e0 Trung Ph\u00fa \u4e2d\u5bcc. (Theo Monographie de l\u00e0 province de Long Xuyen, 1924).<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y 24\/4\/1957, x\u00e3 V\u0129nh Ph\u00fa thu\u1ed9c t\u1ed5ng \u0110\u1ecbnh Ph\u00fa, qu\u1eadn N\u00fai S\u1eadp, t\u1ec9nh An Giang. \u0110\u1ebfn ng\u00e0y 6\/8\/1957, qu\u1eadn N\u00fai S\u1eadp \u0111\u1ed5i th\u00e0nh qu\u1eadn Hu\u1ec7 \u0110\u1ee9c.<\/p>\n\n\n\n<p>Sau n\u0103m 1965, t\u1ed5ng \u0110\u1ecbnh Ph\u00fa m\u1eb7c nhi\u00ean gi\u1ea3i th\u1ec3.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1eeb 23\/8\/1979, x\u00e3 V\u0129nh Ph\u00fa b\u1ecb chia th\u00e0nh 2 x\u00e3: x\u00e3 V\u0129nh Ph\u00fa (thu\u1ed9c huy\u1ec7n Tho\u1ea1i S\u01a1n, t\u1ec9nh An Giang) v\u00e0 x\u00e3 V\u0129nh Nhu\u1eadn (thu\u1ed9c huy\u1ec7n Ch\u00e2u Th\u00e0nh, t\u1ec9nh An Giang)<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/scontent.fsgn5-10.fna.fbcdn.net\/v\/t1.6435-9\/54398955_2375817939109559_9167486373370789888_n.jpg?_nc_cat=107&amp;ccb=1-7&amp;_nc_sid=b9115d&amp;_nc_ohc=Sc3GRuzVA3kAX8TM4WY&amp;_nc_ht=scontent.fsgn5-10.fna&amp;oh=00_AfD_lZZnm59xLfUGmY2f2GUaLTp8T3LxbU2tb-aA5cdpeQ&amp;oe=643BC8B4\" alt=\"\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/scontent.fsgn5-2.fna.fbcdn.net\/v\/t1.6435-9\/54729592_2375818492442837_104626185014607872_n.jpg?_nc_cat=105&amp;ccb=1-7&amp;_nc_sid=b9115d&amp;_nc_ohc=FiblNnQEKzAAX-14pgF&amp;_nc_ht=scontent.fsgn5-2.fna&amp;oh=00_AfCZNG5tpaythJ9j75KnvpiNtkVpRkux3qbLQSBPl0irtA&amp;oe=643BCEFE\" alt=\"\" \/><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00e1c gi\u1ea3 Cao V\u0103n Nghi\u1ec7p https:\/\/www.facebook.com\/groups\/404960459909117\/permalink\/509370159468146\/ V\u00e0o n\u0103m 1836 (Minh M\u1ea1ng th\u1eadp th\u1ea5t ni\u00ean), t\u1ec9nh An Giang g\u1ed3m 2 ph\u1ee7: T\u00e2n Th\u00e0nh v\u00e0 Tuy Bi\u00ean. Ph\u1ee7 Tuy Bi\u00ean g\u1ed3m 2 huy\u1ec7n: \u0110\u00f4ng Xuy\u00ean v\u00e0 T\u00e2y Xuy\u00ean. Huy\u1ec7n T\u00e2y Xuy\u00ean g\u1ed3m 3 t\u1ed5ng: Ch\u00e2u Ph\u00fa, \u0110\u1ecbnh Ph\u01b0\u1edbc v\u00e0 \u0110\u1ecbnh Th\u00e0nh. Theo Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh \u0110\u1ea7u, trong Nghi\u00ean &hellip; <a href=\"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diaba\/2023\/03\/17\/dia-gioi-thon-vinh-phu-nam-1836\/\" class=\"more-link\">\u0110\u1ecdc ti\u1ebfp <span class=\"screen-reader-text\">\u0110\u1ecaA GI\u1edaI TH\u00d4N V\u0128NH PH\u00da N\u0102M 1836<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[91],"tags":[],"class_list":["post-130","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-vinh-phu"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diaba\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/130","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diaba\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diaba\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diaba\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diaba\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=130"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diaba\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/130\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diaba\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=130"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diaba\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=130"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diaba\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=130"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}