{"id":140,"date":"2024-06-24T16:54:58","date_gmt":"2024-06-24T09:54:58","guid":{"rendered":"https:\/\/diadanhkhmer.wordpress.com\/?p=140"},"modified":"2024-06-24T16:54:58","modified_gmt":"2024-06-24T09:54:58","slug":"cu-lao-ket","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/2024\/06\/24\/cu-lao-ket\/","title":{"rendered":"C\u00f9 Lao K\u1ebft"},"content":{"rendered":"\n<p>Ph\u1ea7n \u0111\u1ea5t n\u1eb1m gi\u1eefa s\u00f4ng Ti\u1ec1n v\u00e0 s\u00f4ng H\u1eadu t\u1eeb Phnom Penh xu\u1ed1ng t\u1edbi V\u00e0m Nao t\u1eeb x\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 C\u00f9 Lao K\u1ebft.<\/p>\n\n\n\n<p>Theo t\u00e1c gi\u1ea3 Nguy\u1ec5n V\u0103n H\u1ea7u, c\u00f9 Lao K\u1ebft theo mi\u00eau t\u1ea3 c\u00f3 h\u00ecnh gi\u1ed1ng con Qui (r\u00f9a?).<\/p>\n\n\n\n<p>Theo s\u00e1ch&nbsp;<strong>Monographie de la province de Ch\u00e2u \u0110\u1ed1c<\/strong>&nbsp;(\u0110\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng ch\u00ed t\u1ec9nh Ch\u00e2u \u0110\u1ed1c) , xu\u1ea5t b\u1ea3n n\u0103m 1902, ng\u01b0\u1eddi Khmer g\u1ecdi c\u00f9 lao l\u1edbn n\u00e0y l\u00e0 Sla Kaet (\u1783\u17bb\u17c6\u179f\u17d2\u179b\u17b6\u1780\u17c2\u178f), t\u1ee9c C\u00f9 lao c\u00e2y Cau d\u1ea1i (ar\u00e9quier sauvage).<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u179f\u17d2\u179b\u17b6 ( n ) [slaa] : c\u00e2y cau<\/li>\n\n\n\n<li>\u1780\u17be\u178f [ka\u0259t]:\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>( v ) : sinh ra, l\u1edbn l\u00ean<\/li>\n\n\n\n<li>(adj): ph\u00eda \u0110\u00f4ng<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>T\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam, ph\u1ea7n \u0111\u1ea5t tr\u00ean C\u00f9 Lao K\u1ebft g\u1ed3m c\u00e1c huy\u1ec7n An Ph\u00fa, T\u00e2n Ch\u00e2u, Ph\u00fa T\u00e2n c\u1ee7a t\u1ec9nh An Giang.<\/p>\n\n\n\n<p>Ph\u1ea7n \u0111\u1ea5t C\u00f9 Lao K\u1ebft tr\u00ean \u0111\u1ea5t Campuchia thu\u1ed9c t\u1ec9nh Kandal \u1780\u178e\u17d2\u178a\u17b6\u179b, t\u1ee9c t\u1ec9nh Mi\u1ec1n Trung.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u1780\u178e\u17d2\u178a\u17b6\u179b ( n ) [k\u0251ndaal] : mi\u1ec1n Trung, v\u00f9ng trung t\u00e2m<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Trong \u0111\u00f3 c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 huy\u1ec7n nh\u01b0:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Huy\u1ec7n Koh Thom \u1780\u17c4\u17c7\u1792\u17c6 ngh\u0129a l\u00e0 huy\u1ec7n C\u00f9 Lao L\u1edbn\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u1780\u17c4\u17c7 ( n ) [k\u0251h] : c\u00f9 lao, \u0111\u1ea3o<\/li>\n\n\n\n<li>\u1792\u17c6 \/ thum \/ \/ Thom \/ : to l\u1edbn<\/li>\n\n\n\n<li>X\u00e3 Prek Chrey \u1796\u17d2\u179a\u17c2\u1780\u1787\u17d2\u179a\u17c3 gi\u00e1p ranh x\u00e3 Kh\u00e1nh An v\u00e0 Ph\u00fa H\u1eefu, ngh\u0129a l\u00e0 x\u00e3 R\u1ea1ch Sung. Prek (\u1796\u17d2\u179a\u17c2\u1780): con r\u1ea1ch, Chrey (\u1787\u17d2\u179a\u17c3): c\u00e2y sung.\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u1ea4p\/l\u00e0ng Pak Nam \u1794\u17c9\u17b6\u1780\u178e\u17b6\u1798 \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t hay g\u1ecdi th\u00e0nh \u1ea5p B\u1eafc Nam. Tuy nhi\u00ean, Pak Nam \u1794\u17c9\u17b6\u1780\u178e\u17b6\u1798 \u1edf \u0111\u00e2y ngh\u0129a l\u00e0 c\u1eeda s\u00f4ng (r\u1ed9ng v\u00e0 c\u1ea1n) ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i ph\u01b0\u01a1ng h\u01b0\u1edbng. V\u1eady ph\u1ea3i g\u1ecdi \u1ea5p Pak Nam l\u00e0 \u1ea5p C\u1eeda S\u00f4ng.<\/li>\n\n\n\n<li>\u1ea4p Khnar Tangyu \u1781\u17d2\u1793\u17b6\u179a\u178f\u17b6\u17c6\u1784\u1799\u17bc \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t g\u1ecdi l\u00e0 \u1ea5p M\u01b0\u01a1ng V\u00fa (D\u00fa). Th\u1ef1c ra ph\u1ea3i g\u1ecdi \u1ea5p Khnar Tangyu \u1781\u17d2\u1793\u17b6\u179a\u178f\u17b6\u17c6\u1784\u1799\u17bc l\u00e0 \u1ea5p B\u00e0u D\u00f9. Khnar (\u1781\u17d2\u1793\u17b6\u179a): b\u00e0u n\u01b0\u1edbc, Tangyu (\u178f\u17b6\u17c6\u1784\u1799\u17bc): c\u00e2y d\u00f9, c\u00e1i \u00f4.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li>X\u00e3 Sampeou Poun \u179f\u17c6\u1796\u17c5\u1796\u17bc\u1793 gi\u00e1p bi\u00ean gi\u1edbi v\u1edbi th\u1ecb tr\u1ea5n Long B\u00ecnh v\u00e0 x\u00e3 Kh\u00e1nh B\u00ecnh. Sampeou Poun \u179f\u17c6\u1796\u17c5\u1796\u17bc\u1793 ngh\u0129a l\u00e0 n\u01a1i t\u1eadp trung t\u00e0u b\u00e8, x\u00e0 lan. Sampeou (\u179f\u17c6\u1796\u17c5): t\u00e0u, x\u00e0 lan, Poun (\u1796\u17bc\u1793): gom l\u1ea1i.\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u1ea4p Chrey Thom \u1787\u17d2\u179a\u17c3\u1792\u17c6 l\u00e0 \u1ea5p C\u00e2y Sung L\u1edbn. Chrey (\u1787\u17d2\u179a\u17c3):c\u00e2y sung, Thom (\u1792\u17c6): to l\u1edbn.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li>Huy\u1ec7n Leuk Daek \u179b\u17be\u1780\u178a\u17c2\u1780 c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 v\u00f9ng \u0111\u1ea5t c\u00f3 nh\u00e0 c\u1eeda x\u00e2y tr\u00ean n\u1ec1n s\u1eaft th\u00e9p?\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u179b\u17be ( adj ) [l\u0259\u0259] : \u1edf tr\u00ean<\/li>\n\n\n\n<li>\u1780 ( v ) [k\u0251\u0251] : x\u00e2y d\u1ef1ng, d\u1ef1a tr\u00ean<\/li>\n\n\n\n<li>\u178a\u17c2\u1780 ( n ) [daek] : s\u1eaft, th\u00e9p<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li>Huy\u1ec7n S&#8217;ang \u179f\u17d2\u17a2\u17b6\u1784\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u179f\u17d2\u17a2\u17b6\u1784 [s\u0294aa\u014b] : m\u1eb7c \u0111\u1ed3, trang \u0111i\u1ec3m, trang tr\u00ed<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>\u1ede x\u00e3 Kh\u00e1nh An ng\u00e0y x\u01b0a, c\u00f3 khu v\u1ef1c g\u1ecdi l\u00e0 Sa An, kh\u00f4ng r\u00f5 c\u00f3 g\u00ec t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed3ng?<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Huy\u1ec7n Kien Svay \u1780\u17c0\u1784\u179f\u17d2\u179c\u17b6\u1799\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u1780\u17c0\u1784 ( v ) [kie\u014b] : t\u1ee5 h\u1ecdp, ch\u00f2m nh\u00f3m<\/li>\n\n\n\n<li>\u179f\u17d2\u179c\u17b6\u1799 ( n ) [svaay] : c\u00e2y xo\u00e0i<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Danh t\u1eeb Kien Svay trong ti\u1ebfng Vi\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecdc tr\u1ea1i th\u00e0nh Ki\u1ebfn Sai, Chi\u1ebfn Sai. Xem th\u00eam Ch\u1ee3 Th\u1ee7 (Th\u1ee7 Chi\u1ebfn Sai).<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\" \/>\n\n\n\n<p><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/w38.imgup.net\/Cu-lao-Ket8f2d.jpg\" alt=\"C\u00f9 Lao K\u1ebft C\u00f9 Lao L\u1edbn Koh Thom \u1780\u17c4\u17c7\u1792\u17c6 r\u00f9a kh\u1ed5ng l\u1ed3\"><br>B\u1ea3n \u0111\u1ed3 v\u1ec7 tinh khu v\u1ef1c C\u00f9 Lao K\u1ebft v\u00e0 huy\u1ec7n Koh Thom \u1780\u17c4\u17c7\u1792\u17c6 (nh\u00ecn ngang v\u1edbi h\u01b0\u1edbng \u0110\u00f4ng ph\u00eda tr\u00ean)<\/p>\n\n\n\n<p><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/n71.imgup.net\/Cu-lao-Ketbc7e.jpg\" alt=\"C\u00f9 Lao K\u1ebft C\u00f9 Lao L\u1edbn Koh Thom \u1780\u17c4\u17c7\u1792\u17c6 r\u00f9a kh\u1ed5ng l\u1ed3\"><br>B\u1ea3n \u0111\u1ed3 v\u1ec7 tinh khu v\u1ef1c C\u00f9 Lao K\u1ebft (nh\u00ecn ngang v\u1edbi h\u01b0\u1edbng \u0110\u00f4ng ph\u00eda tr\u00ean)<\/p>\n\n\n\n<p><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/y41.imgup.net\/galapagos-cf8a.jpg\" alt=\"C\u00f9 Lao K\u1ebft C\u00f9 Lao L\u1edbn Koh Thom \u1780\u17c4\u17c7\u1792\u17c6 R\u00f9a kh\u1ed5ng l\u1ed3 Gal\u00e1pagos\"><br>R\u00f9a kh\u1ed5ng l\u1ed3 Gal\u00e1pagos (minh h\u1ecda)<\/p>\n\n\n\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i.imgur.com\/sKkLumz.jpg\" alt=\"C\u00f9 Lao K\u1ebft C\u00f9 lao c\u00e2y Cau d\u1ea1i ar\u00e9quier sauvage Sla Kaet \u1783\u17bb\u17c6\u179f\u17d2\u179b\u17b6\u1780\u17c2\u178f\"><br>Tr\u00e1i cau (minh h\u1ecda)<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ph\u1ea7n \u0111\u1ea5t n\u1eb1m gi\u1eefa s\u00f4ng Ti\u1ec1n v\u00e0 s\u00f4ng H\u1eadu t\u1eeb Phnom Penh xu\u1ed1ng t\u1edbi V\u00e0m Nao t\u1eeb x\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 C\u00f9 Lao K\u1ebft. Theo t\u00e1c gi\u1ea3 Nguy\u1ec5n V\u0103n H\u1ea7u, c\u00f9 Lao K\u1ebft theo mi\u00eau t\u1ea3 c\u00f3 h\u00ecnh gi\u1ed1ng con Qui (r\u00f9a?). Theo s\u00e1ch&nbsp;Monographie de la province de Ch\u00e2u \u0110\u1ed1c&nbsp;(\u0110\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng ch\u00ed t\u1ec9nh Ch\u00e2u \u0110\u1ed1c) &hellip; <a href=\"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/2024\/06\/24\/cu-lao-ket\/\" class=\"more-link\">\u0110\u1ecdc ti\u1ebfp <span class=\"screen-reader-text\">C\u00f9 Lao K\u1ebft<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-140","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-c"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/140","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=140"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/140\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=140"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=140"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=140"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}