{"id":193,"date":"2024-06-24T21:51:38","date_gmt":"2024-06-24T14:51:38","guid":{"rendered":"https:\/\/diadanhkhmer.wordpress.com\/?p=193"},"modified":"2024-06-24T21:51:38","modified_gmt":"2024-06-24T14:51:38","slug":"ben-tre","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/2024\/06\/24\/ben-tre\/","title":{"rendered":"B\u1ebfn Tre"},"content":{"rendered":"\n<p>B\u1ebfn Tre \/ K\u00e2mp\u00f3ng R\u0153\u0306ssei \/ \u1780\u17c6\u1796\u1784\u17cb\u17ab\u179f\u17d2\u179f\u17b8 : b\u1ebfn (c\u1ea3ng) tre<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u1780\u17c6\u1796\u1784\u17cb ( n ) [k\u0251mp\u028a\u0259\u014b]: b\u1ebfn s\u00f4ng, c\u1ea3ng<\/li>\n\n\n\n<li>\u17ab\u179f\u17d2\u179f\u17b8 ( n ) [r\u0268hs\u0259y] : c\u00e2y tre<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/media.loveitopcdn.com\/20397\/ben-tre.png\" alt=\"\" \/><\/figure>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\" \/>\n\n\n\n<p><a href=\"http:\/\/doan.edu.vn\/do-an\/luan-van-nghien-cuu-dia-danh-o-tinh-ben-tre-13890\/\">http:\/\/doan.edu.vn\/do-an\/luan-van-nghien-cuu-dia-danh-o-tinh-ben-tre-13890\/<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>a. \u0110\u1ecba danh B\u1ebfn Tre<\/p>\n\n\n\n<p>Nguy\u1ec5n V\u0103n \u00c2u nh\u1eadn x\u00e9t v\u1ec1 \u0111\u1ecba danh \u1edf B\u1ebfn Tre nh\u01b0 sau:&nbsp;<em>\u201cTuy l\u00e0 v\u00f9ng \u0111\u1ea5t m\u1edbi, song \u0111\u1ecba danh \u1edf \u0111\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111\u01a1n gi\u1ea3n\u201d<\/em>&nbsp;[2000, tr.142]. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea5y r\u00f5 h\u01a1n qua vi\u1ec7c c\u00f3 nhi\u1ec1u \u00fd ki\u1ebfn r\u1ea5t kh\u00e1c nhau khi gi\u1ea3i th\u00edch v\u1ec1 \u0111\u1ecba danh B\u1ebfn Tre.<\/p>\n\n\n\n<p>Trong \u201c\u0110\u1ecba ch\u00ed B\u1ebfn Tre\u201d c\u00f3 ghi \u0111\u1ecba danh B\u1ebfn Tre c\u00f3 c\u1ea5u t\u1ea1o: \u0111\u1ecba th\u1ebf t\u1ef1 nhi\u00ean + t\u00ean lo\u1ea1i th\u1ea3o m\u1ed9c. V\u1edbi hai c\u00e1ch hi\u1ec3u:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>N\u01a1i c\u00f3 nhi\u1ec1u tre m\u1ecdc nh\u01b0 S\u00f3c Tre, B\u1ebfn Gi\u00e1;<\/li>\n\n\n\n<li>N\u01a1i bu\u00f4n b\u00e1n tre n\u1ee9a t\u1eeb ph\u00eda th\u01b0\u1ee3ng ngu\u1ed3n xu\u00f4i v\u1ec1 nh\u01b0 B\u1ebfn Tranh, B\u1ebfn S\u00fac. V\u00e0 kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh B\u1ebfn Tre l\u00e0 t\u1eeb thu\u1ea7n Vi\u1ec7t. V\u00e0 \u1edf th\u1eddi Ng\u00f4 \u0110\u00ecnh Di\u1ec7m B\u1ebfn Tre \u0111\u1ed5i th\u00e0nh Tr\u00fac Giang (s\u00f4ng tre). Th\u1ef1c ra t\u1eeb th\u1eddi Minh M\u1ea1ng B\u1ebfn Tre \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c H\u00e1n h\u00f3a l\u00e0 Tr\u00fac Giang.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>T\u01b0\u01a1ng t\u1ef1, Nguy\u1ec5n Ph\u01b0\u01a1ng Th\u1ea3o c\u0169ng cho r\u1eb1ng danh t\u1eeb ri\u00eang B\u1ebfn Tre c\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111\u1eb7t trong h\u1ec7 th\u1ed1ng c\u00e1c \u0111\u1ecba danh theo m\u1eabu: b\u1ebfn+x \u1edf B\u1ebfn Tre nh\u01b0 b\u1ebfn R\u1edb, b\u1ebfn Mi\u1ec5u, b\u1ebfn Ch\u00f9a, b\u1ebfn Gi\u00e1, b\u1ebfn C\u00e1t\u2026x\u00f3m B\u1ebfn Tr\u1ea1i, r\u1ea1ch B\u1ebfn Xe v\u00e0 cho r\u1eb1ng ch\u00fang \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t theo m\u1ed9t ki\u1ec3u t\u01b0 duy chung\u201d [1985,tr. 64].<\/p>\n\n\n\n<p>Theo \u0110inh Xu\u00e2n V\u1ecbnh trong S\u1ed5 tay \u0111\u1ecba danh Vi\u1ec7t Nam (1996) th\u00ec t\u1eeb B\u1ebfn Tre xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb g\u1ed1c Kh\u01a1me Srok Tre v\u1edbi ngh\u0129a l\u00e0 S\u00f3c Tre hay B\u1ebfn Tre.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u1edf \u0111\u1ea7u quy\u1ec3n kh\u1ea3o c\u1ee9u \u201cMonographie de la province de B\u1ebfn Tre\u201d c\u1ee7a Imp.L.M\u00e9nard n\u0103m 1903 c\u00f3 ghi<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cB\u1ebfn Tre \u00e9tait autrefois occup\u00e9 par les Cambdgiens qui l\u2019appel\u00e8rent S\u1ed1c Tre (pays des bambous), \u00e0 cause de nombreux gi\u1ed3ng couverts de bambous dont le pays \u00e9tait parsem\u00e9. Plus tard, les Annamites fond\u00e8rent un march\u00e9 qu\u2019ils appel\u00e8rent B\u1ebfnTre (d\u00e9barcad\u00e8re en bambous). Le r\u1ea1ch qui passe devant le march\u00e9 et va se perdre dans le H\u00e0m Lu\u00f4ng, porte le m\u00eame nom\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1ea1m d\u1ecbch: B\u1ebfn Tre ng\u00e0y x\u01b0a ng\u01b0\u1eddi Kh\u01a1me chi\u1ebfm tr\u01b0\u1edbc v\u00e0 g\u1ecdi l\u00e0 S\u1ed1c Tre \u2026v\u00ec trong x\u1ee9 tr\u00ean c\u00e1c gi\u1ed3ng c\u00f3 tre m\u1ecdc \u0111\u1ea7y. Sau \u0111\u00f3 ng\u01b0\u1eddi An Nam l\u1eadp ch\u1ee3 bu\u00f4n b\u00e1n v\u00e0 g\u1ecdi ch\u1ee3 B\u1ebfn Tre, t\u1ee9c b\u1edd s\u00f4ng hay b\u1ebfn b\u1eb1ng tre. Con r\u1ea1ch ch\u1ea3y ngang ch\u1ee3 n\u00e0y tr\u1ed5 n\u01b0\u1edbc xu\u1ed1ng c\u1eeda H\u00e0m Lu\u00f4ng c\u0169ng mang t\u00ean r\u1ea1ch B\u1ebfn Tre y nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u00e1i ng\u01b0\u1ee3c v\u1edbi c\u00e1c \u00fd ki\u1ebfn tr\u00ean, t\u00e1c gi\u1ea3 V\u01b0\u01a1ng H\u1ed3ng S\u1ec3n cho r\u1eb1ng B\u1ebfn Tre l\u00e0 do hi\u1ec3u sai t\u1eeb ti\u1ebfng Kh\u01a1me Srok kompong Trey hay Srok kompong Treay m\u00e0 trey hay treay c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 c\u00e1 (V\u00ed d\u1ee5 nh\u01b0 l\u00e0 trey kinh thor: c\u00e1 s\u1eb7t l\u1edbn hay c\u00e1 d\u00f9 tho). Theo t\u00e1c gi\u1ea3 nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec Sork kompong trey hay Sork kompong treay s\u1ebd c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 B\u1ebfn C\u00e1 v\u00e0 khi H\u00e1n h\u00f3a th\u00ec s\u1ebd l\u00e0 Ng\u01b0 T\u00e2n ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 Tr\u00fac Giang [1993, tr.151].<br>\u0110\u1ec3 minh ch\u1ee9ng cho \u0111i\u1ec1u n\u00e0y, t\u00e1c gi\u1ea3 c\u00f2n n\u00f3i th\u00eam \u1edf B\u1ebfn Tre c\u00f2n nhi\u1ec1u \u0111\u1ecba danh li\u00ean quan \u0111\u1ebfn c\u00e1 nh\u01b0: c\u1ea7u C\u00e1 L\u00f3c, c\u1ea7u C\u00e1 Tr\u00ea, C\u00e1i B\u00f4ng (lo\u1ea1i c\u00e1 l\u00f3c l\u1edbn con h\u01a1n v\u00e0 m\u00ecnh c\u00f3 hoa)\u2026V\u00e0 theo \u0111i\u1ec3n t\u00edch, B\u1ebfn Tre v\u1ed1n l\u00e0 x\u1ee9 sinh s\u1ea3n v\u00e0 s\u1ea3n xu\u1ea5t c\u00e1, t\u00f4m cho n\u00ean t\u1eeb x\u01b0a Kh\u01a1me g\u1ecdi l\u00e0 Srok Treay (s\u1ed1c tre), nh\u01b0ng sau n\u00e0y ng\u01b0\u1eddi Kh\u01a1me g\u1ecdi theo ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t l\u00e0 b\u1ebfn c\u00f3 nhi\u1ec1u tre. V\u00e0 \u0111\u1ec3 ph\u00e2n bi\u1ec7t v\u1edbi C\u1ea7n Th\u01a1 c\u0169ng c\u00f3 nhi\u1ec1u tre m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Kh\u01a1me g\u1ecdi l\u00e0 rusei: pr\u00eak Rusei (s\u00f4ng tre) \u0111\u1ec3 g\u1ecdi C\u1ea7n Th\u01a1 v\u00e0 pr\u00eak Kompong Rusei (s\u00f4ng v\u0169ng tre \u0111\u1ec3 g\u1ecdi B\u1ebfn Tre) [tr.151].<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00f9ng \u00fd ki\u1ebfn v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng H\u1ed3ng S\u1ec3n, t\u00e1c gi\u1ea3 L\u00e3 Xu\u00e2n Th\u1ecd trong \u0110\u1ed3ng Nai v\u0103n t\u1eadp, s\u1ed1 13, c\u0169ng \u0111\u00e3 cho r\u1eb1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f3 s\u1ef1 nh\u1ea7m l\u1eabn nh\u01b0 v\u1eady \u0111\u01b0\u1ee3c. Nh\u01b0 v\u1eady theo quan ni\u1ec7m n\u00e0y th\u00ec Sork Kompong Trey s\u1ebd l\u00e0 X\u1ee9 C\u00e1, B\u1ebfn C\u00e1 [Nguy\u1ec5n V\u0103n \u00c2u, 2000, tr.142].<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00f2n nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a Nguy\u1ec5n Duy Oanh v\u1ec1 \u0111\u1ecba danh B\u1ebfn Tre th\u00ec n\u1ed9i dung h\u1ea7u nh\u01b0 bao g\u1ed3m t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c \u00fd ki\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00eau \u1edf tr\u00ean. C\u00f3 hai thuy\u1ebft m\u00e0 t\u00e1c gi\u1ea3 \u0111\u01b0a ra:<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ee9 nh\u1ea5t: B\u1ebfn Tre tr\u01b0\u1edbc kia l\u00e0 s\u1ed1c c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Mi\u00ean c\u00f3 t\u00ean l\u00e0 S\u1ed1c Tre (Srok Trey hay Sork Treay). Trey c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 c\u00e1 nh\u01b0: Trey Prek -c\u00e1 s\u00f4ng; Trey Sramot- c\u00e1 bi\u1ec3n; Trey Damrey- c\u00e1 voi\u2026C\u00f3 l\u1ebd x\u1ee9 n\u00e0y tr\u01b0\u1edbc kia c\u00f3 nhi\u1ec1u c\u00e1 n\u00ean hi\u1ec7n gi\u1edd c\u00f2n nhi\u1ec1u con r\u1ea1ch mang t\u00ean r\u1ea1ch C\u00e1 L\u00f3c, r\u1ea1ch C\u00e1 Tr\u00ea, r\u1ea1ch Ba Tri C\u00e1\u2026\u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 c\u00f2n minh ch\u1ee9ng qua nhi\u1ec1u c\u00e2u ca dao sau \u0111\u00e2y:<\/p>\n\n\n\n<p>S\u00f4ng B\u1ebfn Tre nhi\u1ec1u hang c\u00e1 ng\u00e1t<br>\u0110\u01b0\u1eddng Ba V\u00e1t gi\u00f3 m\u00e1t t\u1eadn x\u01b0\u01a1ng<br>Anh c\u00f3 th\u01b0\u01a1ng em th\u00ec n\u1ed1i s\u1ee3i ch\u1ec9 h\u01b0\u1eddng<br>Ch\u1edb b\u00e1n rao cho l\u1eafm, h\u00e3y ch\u1eeba \u0111\u01b0\u1eddng xu\u1ed1ng l\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>Ho\u1eb7c<br>Ba phen qu\u1ea1 n\u00f3i v\u1edbi di\u1ec1u<br>Ng\u00e3 ba B\u1ebfn R\u1edb c\u00f3 nhi\u1ec1u c\u00e1 t\u00f4m<\/p>\n\n\n\n<p>Ho\u1eb7c<br>Ch\u1ee3 Ba Tri thi\u1ebfu g\u00ec c\u00e1 bi\u1ec3n<br>Anh th\u01b0\u01a1ng n\u00e0ng anh nguy\u1ec7n v\u1ec1 \u0111\u00e2y<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ee9 hai: c\u00f3 thuy\u1ebft cho r\u1eb1ng S\u1ed1c Tre l\u00e0 v\u00f9ng c\u00f3 nhi\u1ec1u tre. V\u00f9ng n\u00e0y c\u00f3 nhi\u1ec1u gi\u1ed3ng m\u00e0 tr\u00ean \u0111\u00f3 tre m\u1ecdc um t\u00f9m. T\u00e1c gi\u1ea3 cho r\u1eb1ng theo thuy\u1ebft tr\u00ean ch\u00ednh v\u00ec S\u1ed1c Tre c\u00f3 nhi\u1ec1u tre n\u00ean ghe thuy\u1ec1n gh\u00e9 b\u1ebfn n\u00e0y ch\u1edf tre, m\u00e0 ra danh t\u1eeb B\u1ebfn Tre. T\u00e1c gi\u1ea3 c\u00f2n n\u00f3i th\u00eam r\u1eb1ng B\u1ebfn Tre l\u00e0 do nh\u1eefng ch\u1eef \u201cb\u1ebfn thu\u1ebf c\u1ee7a s\u1ed1c tre \u201cthu ng\u1eafn l\u1ea1i [1971, tr.16-17].<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00f9i \u0110\u1ee9c T\u1ecbnh th\u00ec c\u0169ng kh\u00f4ng ch\u1ea5p nh\u1eadn \u00fd ki\u1ebfn l\u00e0 ng\u00e0y x\u01b0a \u1edf b\u1ebfn s\u00f4ng c\u00f3 tre m\u1ecdc nhi\u1ec1u ho\u1eb7c c\u00f3 s\u1ef1 bu\u00f4n b\u00e1n tre ph\u00e1t tri\u1ec3n \u1edf v\u00f9ng \u0111\u1ea5t B\u1ebfn Tre v\u00ec ng\u00e0y nay kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 l\u1ea1i d\u1ea5u v\u1ebft g\u00ec \u0111\u1ec3 ch\u1ee9ng t\u1ecf. Theo t\u00e1c gi\u1ea3 th\u00ec v\u1ec1 ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n ng\u00f4n ng\u1eef \u201ctre\u201d l\u00e0 m\u1ed9t h\u00ecnh th\u1ee9c Vi\u1ec7t h\u00f3a c\u1ee7a t\u1eeb Kh\u01a1me \u201ctr\u00e2y\u201d c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 c\u00e1, v\u00e0 t\u00e1c gi\u1ea3 c\u00f2n n\u00f3i th\u00eam l\u00e0 th\u1ef1c t\u1ebf ch\u1ee3 B\u1ebfn Tre t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay b\u00e1n kh\u00e1 nhi\u1ec1u c\u00e1, v\u1eeba c\u00e1 bi\u1ec3n v\u1eeba c\u00e1 \u0111\u1ed3ng v\u00e0 g\u1ea7n ch\u1ee3 c\u00f3 c\u00e2y c\u1ea7u mang t\u00ean c\u1ea7u C\u00e1 L\u00f3c [tr.60].<\/p>\n\n\n\n<p>Theo c\u00e1ch gi\u1ea3i th\u00edch c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n s\u1ed1ng n\u01a1i \u0111\u00e2y th\u00ec B\u1ebfn Tre l\u00e0 b\u1ebfn c\u00f3 nhi\u1ec1u tre m\u1ecdc. Nh\u01b0 v\u1eady c\u00f3 hai lu\u1ed3ng \u00fd ki\u1ebfn kh\u00e1c nhau trong vi\u1ec7c nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh v\u1ec1 ngu\u1ed3n g\u1ed1c v\u00e0 \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a \u0111\u1ecba danh B\u1ebfn Tre, m\u1ed9t b\u00ean cho r\u1eb1ng \u0111\u1ecba danh n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5u th\u00e0nh theo \u0111\u1ecba th\u1ebf t\u1ef1 nhi\u00ean+ t\u00ean lo\u00e0i c\u00e2y c\u00f3 nhi\u1ec1u \u1edf \u0111\u00f3. Ki\u1ec3u n\u00e0y th\u00ec \u0111\u1ecba danh B\u1ebfn Tre l\u00e0 t\u1eeb thu\u1ea7n Vi\u1ec7t.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dd ki\u1ebfn th\u1ee9 hai th\u00ec l\u1ea1i ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, \u0111\u1ecba danh B\u1ebfn Tre c\u00f3 ngu\u1ed3n g\u1ed1c Kh\u01a1me: Sork Kompong Trey\/Treay (ngh\u0129a l\u00e0: x\u1ee9 b\u1ebfn c\u00e1). M\u1ed7i c\u00e1ch l\u00ed gi\u1ea3i c\u1ee7a c\u00e1c t\u00e1c gi\u1ea3 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0a ra nh\u1eefng b\u1eb1ng ch\u1ee9ng \u0111\u1ec3 thuy\u1ebft ph\u1ee5c, nh\u01b0ng chung qui c\u0169ng c\u00f2n r\u1ea5t m\u01a1 h\u1ed3, bi\u1ebft r\u1eb1ng tr\u01b0\u1edbc khi l\u01b0u d\u00e2n t\u1eeb mi\u1ec1n Trung v\u00e0o \u0111\u1ea5t B\u1ebfn Tre l\u1eadp nghi\u1ec7p th\u00ec \u0111\u00e3 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi Kh\u01a1me sinh s\u1ed1ng tr\u01b0\u1edbc \u1edf \u0111\u00f3: \u201cTr\u01b0\u1edbc khi Nam K\u1ef3 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t b\u1ed9 ph\u1eadn c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam, ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t \u0111\u00e3 l\u1eadp \u1edf \u0111\u00f3 nh\u1eefng t\u1ed5 ch\u1ee9c. Nh\u1eefng nh\u00f3m ng\u01b0\u1eddi di c\u01b0 \u0111\u00e3 x\u00e2y d\u1ef1ng l\u00e0ng x\u00f3m, hay t\u1edbi \u1edf chung v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi Cao Mi\u00ean\u201d [\u0110\u1ecba ch\u00ed B\u1ebfn Tre, tr.284], nh\u01b0ng ch\u1ec9 d\u1ef1a v\u00e0o nh\u1eefng \u0111\u1ecba danh c\u00f2n l\u01b0u l\u1ea1i \u1edf \u0111\u00e2y l\u00e0 x\u1ee9 c\u00f3 nhi\u1ec1u c\u00e1, t\u00f4m \u0111\u1ec3 thuy\u1ebft ph\u1ee5c th\u00ec ch\u01b0a \u0111\u1ee7 h\u1ee3p l\u00ed v\u00ec h\u1ea7u nh\u01b0 \u1edf c\u00e1c t\u1ec9nh mi\u1ec1n t\u00e2y Nam B\u1ed9, x\u1ee9 n\u00e0o c\u0169ng nhi\u1ec1u t\u00f4m, c\u00e1, m\u1eb7c d\u00f9 ti\u1ebfng Kh\u01a1me Sork Kompong Trey c\u00f3 \u00e2m g\u1ea7n v\u1edbi ti\u1ebfng S\u1ed1c Tre. C\u00f2n nh\u1eefng \u00fd ki\u1ebfn m\u00e0 cho r\u1eb1ng \u1edf v\u00f9ng \u0111\u1ea5t c\u00f9 lao n\u00e0y x\u01b0a kia c\u00f3 nhi\u1ec1u tre m\u1ecdc n\u00ean g\u1ecdi l\u00e0 B\u1ebfn Tre th\u00ec \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c Ch\u00e2u \u0110\u1ea1t Quan (m\u1ed9t x\u1ee9 th\u1ea7n c\u1ee7a nh\u00e0 Nguy\u00ean b\u00ean Trung Qu\u1ed1c) trong chuy\u1ebfn \u0111i s\u1ee9 sang kinh \u0111\u00f4 Angkor c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc Ch\u00e2n L\u1ea1p v\u00e0o n\u0103m 1296 b\u1eb1ng \u0111\u01b0\u1eddng th\u1ee7y qua ng\u00f5 s\u00f4ng C\u1eedu Long, \u0111\u00e3 mi\u00eau t\u1ea3 v\u00f9ng \u0111\u1ea5t Nam B\u1ed9 trong \u0111\u00f3 c\u00f3 B\u1ebfn Tre nh\u01b0 sau: \u201cNh\u1eefng c\u1eeda r\u1ed9ng c\u1ee7a d\u00f2ng s\u00f4ng l\u1edbn ch\u1ea3y d\u00e0i h\u00e0ng tr\u0103m d\u1eb7m, b\u00f3ng m\u00e1t um t\u00f9m c\u1ee7a nh\u1eefng g\u1ed1c c\u1ed5 th\u1ee5 v\u00e0 c\u00e2y m\u00e2y d\u00e0i t\u1ea1o th\u00e0nh nhi\u1ec1u ch\u1ed5 tr\u00fa sum s\u00ea. Kh\u1eafp n\u01a1i vang ti\u1ebfng chim h\u00f3t v\u00e0 ti\u1ebfng th\u00fa k\u00eau. V\u00e0o n\u1eeda trong c\u1eeda s\u00f4ng, ng\u01b0\u1eddi ta m\u1edbi th\u1ea5y nh\u1eefng c\u00e1nh \u0111\u1ed3ng hoang kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ed9t g\u1ed1c c\u00e2y n\u00e0o. Xa n\u1eeda t\u1ea7m m\u1eaft ch\u1ec9 th\u1ea5y to\u00e0n c\u1ecf c\u00e2y \u0111\u1ea7y r\u1eaby. H\u00e0ng tr\u0103m, h\u00e0ng ngh\u00ecn tr\u00e2u r\u1eebng t\u1ee5 h\u1ecdp t\u1eebng b\u1ea7y. Ti\u1ebfp \u0111\u00f3, nhi\u1ec1u con \u0111\u01b0\u1eddng d\u1ed1c \u0111\u1ea7y tre ch\u1ea1y d\u00e0i h\u00e0ng tr\u0103m d\u1eb7m\u201d [\u0110\u1ecba ch\u00ed B\u1ebfn Tre, tr.24 -25].<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u01b0 v\u1eady c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i \u0111\u1ecba danh B\u1ebfn Tre \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5u th\u00e0nh theo c\u00e1ch g\u1ecdi t\u00ean c\u1ee7a lo\u00e0i c\u00e2y m\u1ecdc c\u00f3 nhi\u1ec1u \u1edf \u0111\u00f3. V\u00e0 ki\u1ec3u c\u1ea5u t\u1ea1o n\u00e0y xu\u1ea5t hi\u1ec7n nhi\u1ec1u trong \u0111\u1ecba danh \u1edf \u0111\u00e2y nh\u01b0 B\u1ebfn Tranh, B\u1ebfn Chanh, B\u1ebfn Xo\u00e0i&#8230;. Ng\u00e0y nay, do nhi\u1ec1u nguy\u00ean nh\u00e2n kh\u00e1ch quan hay ch\u1ee7 quan m\u00e0 v\u00f9ng \u0111\u1ea5t n\u00e0y kh\u00f4ng c\u00f2n nh\u1eefng con \u0111\u01b0\u1eddng d\u1ed1c \u0111\u1ea7y tre ch\u1ea1y d\u00e0i h\u00e0ng tr\u0103m d\u1eb7m n\u1eefa m\u00e0 thay v\u00e0o \u0111\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng h\u00e0ng d\u1eeba b\u1ea1t ng\u00e0n xanh m\u00e1t, sum s\u00ea tr\u0129u qu\u1ea3.<\/p>\n\n\n\n<p>Tuy nhi\u00ean vi\u1ec7c x\u00e1c \u0111\u1ecbnh \u0111\u00fang, ch\u00ednh x\u00e1c, thuy\u1ebft ph\u1ee5c \u0111\u1ecba danh B\u1ebfn Tre th\u00ec kh\u00f4ng d\u1ec5 d\u00e0ng g\u00ec, v\u00ec cho \u0111\u1ebfn nay c\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u c\u0169ng c\u00f2n \u0111ang b\u1ecf ng\u1ecf ch\u01b0a \u0111i \u0111\u1ebfn k\u1ebft lu\u1eadn cu\u1ed1i c\u00f9ng. Cho n\u00ean t\u00e1c gi\u1ea3 Nguy\u1ec5n V\u0103n \u00c2u trong qu\u00e1 tr\u00ecnh t\u00ecm hi\u1ec3u \u0111\u1ecba danh n\u00e0y, \u1edf cu\u1ed1i b\u00e0i \u0111\u00e3 n\u00f3i: \u201cCho t\u1edbi nay \u0111\u1ecba danh B\u1ebfn Tre v\u1eabn c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp t\u1ee5c nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u1ec3 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u00e1ng t\u1ecf h\u01a1n v\u00ec \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t v\u00f9ng \u0111\u1ea5t n\u00f4ng nghi\u1ec7p tr\u00f9 ph\u00fa v\u1edbi m\u1ed9t truy\u1ec1n th\u1ed1ng \u0111\u1ea5u tranh ki\u00ean c\u01b0\u1eddng trong l\u1ecbch s\u1eed d\u00e2n t\u1ed9c\u2026\u201d [2000, tr.142). C\u00f2n B\u00f9i \u0110\u1ee9c T\u1ecbnh th\u00ec: \u201cV\u1ec1 \u0111\u1ecba danh B\u1ebfn Tre, kh\u00f4ng n\u00ean ch\u1ec9 hi\u1ec3u theo l\u1ed1i \u0111\u01a1n gi\u1ea3n m\u00e0 b\u1ecf m\u1ea5t kh\u1ea3 n\u0103ng t\u00ecm m\u1ed9t t\u1eeb nguy\u00ean c\u00f3 th\u1ec3 th\u00edch h\u1ee3p v\u1edbi \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n l\u1ecbch s\u1eed v\u00e0 th\u1ef1c t\u1ebf h\u01a1n\u201d [ tr. 60].<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>B\u1ebfn Tre \/ K\u00e2mp\u00f3ng R\u0153\u0306ssei \/ \u1780\u17c6\u1796\u1784\u17cb\u17ab\u179f\u17d2\u179f\u17b8 : b\u1ebfn (c\u1ea3ng) tre<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-193","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-b"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/193","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=193"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/193\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=193"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=193"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=193"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}