{"id":217,"date":"2024-06-24T22:13:06","date_gmt":"2024-06-24T15:13:06","guid":{"rendered":"https:\/\/diadanhkhmer.wordpress.com\/?p=217"},"modified":"2024-06-24T22:13:06","modified_gmt":"2024-06-24T15:13:06","slug":"sai-gon","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/2024\/06\/24\/sai-gon\/","title":{"rendered":"S\u00e0i G\u00f2n"},"content":{"rendered":"\n<p>Theo c\u00e1ch g\u1ecdi c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Khmer, S\u00e0i G\u00f2n v\u1ed1n c\u00f3 t\u00ean l\u00e0 \u1796\u17d2\u179a\u17c3\u1793\u1782\u179a \/ Prey N\u00f4k\u00f4r \/, th\u00e0nh ph\u1ed1 trong r\u1eebng.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u1796\u17d2\u179a\u17c3 ( n ) [prey] : r\u1eebng r\u1eadm, hoang d\u00e3<\/li>\n\n\n\n<li>\u1793\u1782\u179a ( n ) [n\u0254k\u0254\u0254]; v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c, th\u00e0nh ph\u1ed1, \u0111\u00f4 th\u1ecb<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\" \/>\n\n\n\n<p>Nhi\u1ec1u gi\u1ea3 thuy\u1ebft kh\u00e1c v\u1ec1 t\u00ean g\u1ecdi S\u00e0i G\u00f2n nh\u01b0:<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading has-large-font-size\" id=\"c-i-v-b-ng-g-n\">C\u1ee7i v\u00e0 b\u00f4ng G\u00f2n<\/h3>\n\n\n\n<p>Theo Tr\u01b0\u01a1ng V\u0129nh K\u00fd th\u00ec S\u00e0i (\u67f4 ch\u00e1i) l\u00e0 m\u01b0\u1ee3n ti\u1ebfng vi\u1ebft theo ch\u1eef H\u00e1n c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 c\u1ee7i g\u1ed7, G\u00f2n (\u68cd g\u00f9n &#8211; \u00e2m H\u00e1n Vi\u1ec7t l\u00e0 C\u00f4n, ch\u1eef N\u00f4m m\u01b0\u1ee3n \u0111\u1ec3 ghi ch\u1eef G\u00f2n) l\u00e0 ti\u1ebfng mi\u1ec1n Nam ch\u1ec9 c\u00e2y b\u00f4ng g\u00f2n (c\u00e2y g\u1ea1o \u1edf mi\u1ec1n B\u1eafc).<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading has-large-font-size\" id=\"-ng-n\">\u0110\u1ec1 Ng\u1ea1n<\/h3>\n\n\n\n<p>Theo Aubaret, Francis Garnier, V\u01b0\u01a1ng H\u1ed3ng S\u1ec3n, Th\u00e1i V\u0103n th\u00ec kho\u1ea3ng n\u0103m 1782, ng\u01b0\u1eddi Hoa \u0111\u1eafp \u0111\u00ea cao \u1edf Ch\u1ee3 L\u1edbn n\u00ean h\u1ecd g\u1ecdi ch\u1ed7 \u0111\u00ea cao l\u00e0 \u0110\u1ec1 Ng\u1ea1n (\u5824\u5cb8), ph\u00e1t \u00e2m theo gi\u1ecdng Qu\u1ea3ng \u0110\u00f4ng l\u00e0 &#8220;Th\u1ea7y Ng\u1ed3n&#8221;, &#8220;Th\u00ec Ng\u00f2n&#8221;, &#8220;Tai-Ngon&#8221;, &#8220;Tin-Gan&#8221; r\u1ed3i t\u1eeb \u0111\u00f3 sinh ra t\u00ean S\u00e0i G\u00f2n.<br>Nh\u01b0ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, n\u0103m 1776, trong Ph\u1ee7 Bi\u00ean T\u1ea1p L\u1ee5c c\u1ee7a L\u00ea Qu\u00fd \u0110\u00f4n \u0111\u00e3 nh\u1eafc \u0111\u1ebfn L\u0169y S\u00e0i G\u00f2n r\u1ed3i n\u00ean thuy\u1ebft n\u00e0y ch\u01b0a thuy\u1ebft ph\u1ee5c.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading has-large-font-size\" id=\"t-y-c-ng\">T\u00e2y C\u1ed1ng<\/h3>\n\n\n\n<p>Trong ph\u1ea7n n\u00f3i v\u1ec1 \u0110\u1ec1 Ng\u1ea1n (\u5824\u5cb8), V\u01b0\u01a1ng H\u1ed3ng S\u1ec3n cho r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi Hoa g\u1ecdi x\u00f3m ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t \u1edf ch\u1ee3 B\u1ebfn Th\u00e0nh l\u00e0 T\u00e2y C\u1ed1ng \u897f\u8ca2 (X\u012bg\u00f2ng), x\u00f3m ng\u01b0\u1eddi Hoa \u1edf Ch\u1ee3 L\u1edbn l\u00e0 \u0110\u1ec1 Ng\u1ea1n (\u5824\u5cb8).<\/p>\n\n\n\n<p>Hi\u1ec7n nay ng\u01b0\u1eddi Hoa v\u1eabn g\u1ecdi S\u00e0i G\u00f2n b\u1eb1ng ch\u1eef \u897f\u8ca2 (X\u012bg\u00f2ng). Ph\u00e1t \u00e2m theo ti\u1ebfng Qu\u1ea3ng \u0110\u00f4ng l\u00e0 S\u0101igung, Tri\u1ec1u Ch\u00e2u l\u00e0 Sai-k\u00f2ng. T\u1ea1i Hongkong hi\u1ec7n nay c\u0169ng c\u00f3 m\u1ed9t qu\u1eadn t\u00ean l\u00e0 T\u00e2y C\u1ed1ng.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\" \/>\n\n\n\n<p>Theo&nbsp;<a class=\"\" href=\"https:\/\/truongthaidu.wordpress.com\/2018\/05\/05\/nguon-goc-dia-danh-sai-gon-dong-nai-va-hue\/\">Tr\u01b0\u01a1ng Th\u00e1i Du<\/a>, T\u00e2y C\u1ed1ng l\u00e0 con s\u00f4ng ph\u00eda T\u00e2y; ph\u00e2n bi\u1ec7t v\u1edbi con s\u00f4ng ph\u00eda \u0110\u00f4ng l\u00e0 \u0110\u1ed3ng Nai.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>Nh\u01b0 v\u1eady ph\u1ea3i ch\u0103ng T\u00e2y C\u1ed1ng mang ngh\u0129a d\u00f2ng s\u00f4ng ph\u00eda t\u00e2y v\u00e0 M\u00e2n \u00e2m L\u00f4i Ch\u00e2u (pha tr\u1ed9n gi\u1eefa ti\u1ebfng Qu\u1ea3ng \u0110\u00f4ng v\u00e0 Tri\u1ec1u Ch\u00e2u) c\u1ee7a n\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 S\u00e0i G\u00f2n? Khi \u0111\u1ecdc l\u00ean, \u00e2m S\u00e0i G\u00f2n s\u1ebd c\u00f3 hai ngh\u0129a, t\u00f9y ng\u1eef c\u1ea3nh: C\u1ea3ng ph\u00eda T\u00e2y ho\u1eb7c D\u00f2ng s\u00f4ng ph\u00eda T\u00e2y.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u1ebfu \u0111i theo h\u01b0\u1edbng suy lu\u1eadn n\u00e0y, ch\u00fang ta s\u1ebd k\u1ebft n\u1ed1i \u0111\u01b0\u1ee3c \u0110\u1ed3ng Nai v\u1edbi \u0110\u00f4ng Nai. T\u1ee9c l\u00e0 \u00e2m \u0110\u1ed3ng c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng l\u00e0 M\u00e2n \u00e2m L\u00f4i Ch\u00e2u ch\u1ec9 h\u01b0\u1edbng \u0110\u00f4ng, ho\u00e0n to\u00e0n kh\u1edbp v\u1edbi t\u01b0\u01a1ng quan v\u1ecb tr\u00ed \u0111\u1ecba l\u00fd c\u1ee7a n\u00f3 v\u1edbi \u0110\u00f4ng Ph\u1ed1 (B\u1ebfn n\u01b0\u1edbc ph\u00eda \u0111\u00f4ng) v\u00e0 T\u00e2y C\u1ed1ng (d\u00f2ng s\u00f4ng ho\u1eb7c b\u1ebfn c\u1ea3ng ph\u00eda T\u00e2y) tr\u00ean th\u1ef1c \u0111\u1ecba. \u0110\u1ebfn \u0111\u00e2y th\u00ec Nai \u0111\u00e3 hi\u1ec7n ra d\u1ea5u hi\u1ec7u \u00e2m b\u1ea3n ng\u1eef b\u1ecb r\u00fat g\u1ecdn, \u0111\u01a1n \u00e2m h\u00f3a c\u1ee7a Krong Binai (s\u00f4ng C\u00e1i) trong ti\u1ebfng Champa!<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\" \/>\n\n\n\n<p class=\"has-large-font-size\">Tr\u0129 C\u00f4n \u96c9\u68cd<\/p>\n\n\n\n<p>S\u00e1ch&nbsp;<a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/wiki\/Ch%C3%A2n_L%E1%BA%A1p_phong_th%E1%BB%95_k%C3%BD\">Ch\u00e2n L\u1ea1p phong th\u1ed5 k\u00fd<\/a>&nbsp;(<a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/wiki\/1297\">1297<\/a>) c\u1ee7a&nbsp;<a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/wiki\/Chu_%C4%90%E1%BA%A1t_Quan\">Chu \u0110\u1ea1t Quan<\/a>&nbsp;c\u00f3 ph\u1ea7n n\u00f3i v\u1ec1 c\u00e1c thu\u1ed9c qu\u1eadn c\u1ee7a Ch\u00e2n L\u1ea1p, c\u00f3 li\u1ec7t k\u00ea m\u1ed9t qu\u1eadn t\u00ean Tr\u0129 C\u00f4n (<a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/wiki\/Ti%E1%BA%BFng_Trung_Qu%E1%BB%91c\">ti\u1ebfng Trung<\/a>:&nbsp;\u96c9\u68cd;&nbsp;<a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/wiki\/B%C3%ADnh_%C3%A2m_H%C3%A1n_ng%E1%BB%AF\">b\u00ednh \u00e2m<\/a>:&nbsp;<em>zh\u00ecg\u00f9n<\/em>). C\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00e2y l\u00e0 c\u00e1ch phi\u00ean \u00e2m c\u1ee7a S\u00e0i G\u00f2n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-large-font-size\">V\u1ec1 thu\u1ed9c qu\u1eadn (c\u00e1c \u0111\u01a1n v\u1ecb h\u00e0nh ch\u00ednh):<sup><a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/wiki\/Ch%C3%A2n_L%E1%BA%A1p_phong_th%E1%BB%95_k%C3%BD#cite_note-:0-3\">[3]<\/a><\/sup><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-large-font-size\">C\u00f3 h\u01a1n ch\u00edn ch\u1ee5c qu\u1eadn: Ch\u00e2n B\u1ed3 (\u771f\u84b2), Tra Nam (\u67e5\u5357), Ba Gi\u00e0ng (\u5df4\u6f97), M\u1ea1c L\u01b0\u01a1ng (\u83ab\u826f), B\u00e1t Ti\u1ebft ( \u516b\u859b), B\u1ed3-M\u00e3i (\u84b2\u8cb7), <strong>Tr\u0129 C\u00f4n<\/strong> (\u96c9\u68cd), M\u1ed9c T\u00e2n Ba (\u6728\u6d25\u6ce2), L\u1ea1i C\u1ea3m Khanh (\u8cf4\u6562\u5751), B\u00e1t T\u00ea L\u00fd (\u516b\u5edd\u91cc)&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ecdc gi\u1ea3 H\u1ee9a Tri\u1ec7u L\u00e2m (\u8a31\u8087\u7433) cho r\u1eb1ng qu\u1eadn Tr\u0129 C\u00f4n (\u96c9\u68cd) ch\u00ednh l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e1ch ghi \u00e2m kh\u00e1c c\u1ee7a S\u00e0i G\u00f2n (\u897f\u8ca2 T\u00e2y C\u1ed1ng) b\u00ean c\u1ea1nh c\u00e1c ch\u1eef S\u00e0i C\u00f4n (\u67f4\u68cd &#8211; theo ki\u1ec3u Vi\u1ec7t Nam), \u0110\u1ec1 Ng\u1ea1n (\u5824\u5cb8 &#8211; theo ki\u1ec3u Qu\u1ea3ng \u0110\u00f4ng), Tr\u1ea1ch C\u00f4n (\u5b85\u68cd &#8211; theo ki\u1ec3u Tri\u1ec1u Ch\u00e2u, Ph\u00fac Ki\u1ebfn).<sup><a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/wiki\/Ch%C3%A2n_L%E1%BA%A1p_phong_th%E1%BB%95_k%C3%BD#cite_note-:1-5\">[5]<\/a><\/sup><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Theo c\u00e1ch g\u1ecdi c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Khmer, S\u00e0i G\u00f2n v\u1ed1n c\u00f3 t\u00ean l\u00e0 \u1796\u17d2\u179a\u17c3\u1793\u1782\u179a \/ Prey N\u00f4k\u00f4r \/, th\u00e0nh ph\u1ed1 trong r\u1eebng.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-217","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-s"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/217","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=217"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/217\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=217"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=217"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=217"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}