{"id":394,"date":"2024-06-30T17:29:40","date_gmt":"2024-06-30T10:29:40","guid":{"rendered":"https:\/\/diadanhkhmer.wordpress.com\/?p=394"},"modified":"2024-06-30T17:29:40","modified_gmt":"2024-06-30T10:29:40","slug":"giang-%e6%b1%9f-da-%e6%b2%b1-ha-%e6%b2%b3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/2024\/06\/30\/giang-%e6%b1%9f-da-%e6%b2%b1-ha-%e6%b2%b3\/","title":{"rendered":"GIANG \u6c5f, \u0110\u00c0 \u6cb1, H\u00c0 \u6cb3"},"content":{"rendered":"\n<p>Ngu\u1ed3n Cao V\u0103n Nghi\u1ec7p <strong><a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/ca.vang.777?__cft__[0]=AZV0rMwQ3fE9qWBFrk5CWpD2qdsTKMikmT5ZN7qq-ly8Vjr_fm5D1yFGmvekxF_LI3JAn3rcQbTSBFzypZ0z3Vliy46FXgy4TAvwNJvsnFIh-mvbju_bL8srZF0aWHuuXaW-qR3yW-bw9uT-rurnlBDhFTeRjKb_eBZWPAJ-kjM5MJ18tNDa1sNBeK-DDgqTYnY&amp;__tn__=-]C%2CP-R\">C\u00e1 V\u00e0ng<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-rich is-provider-embed-handler wp-block-embed-embed-handler\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\nhttps:\/\/www.facebook.com\/ca.vang.777\/posts\/pfbid0Tgzw8t5UnkYizZ6qjfi7YSQ5if4GPPw7oMxMkCGjQL7AgFSvLXPQosLkWKc63EFKl?cft[0]=AZV0rMwQ3fE9qWBFrk5CWpD2qdsTKMikmT5ZN7qq-ly8Vjr_fm5D1yFGmvekxF_LI3JAn3rcQbTSBFzypZ0z3Vliy46FXgy4TAvwNJvsnFIh-mvbju_bL8srZF0aWHuuXaW-qR3yW-bw9uT-rurnlBDhFTeRjKb_eBZWPAJ-kjM5MJ18tNDa1sNBeK-DDgqTYnY&#038;tn=%2CO%2CP-R\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<p>(C\u1eadp nh\u1eadt ng\u00e0y 09\/04\/2024)<\/p>\n\n\n\n<p>Trong cu\u1ed1n T\u00ean g\u1ecdi s\u1ef1 v\u1eadt s\u00f4ng n\u01b0\u1edbc mi\u1ec1n T\u00e2y Nam B\u1ed9 c\u1ee7a H\u1ed3 V\u0103n Tuy\u00ean (Nxb \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Qu\u1ed1c gia TP. H\u1ed3 Ch\u00ed Minh, 2023) c\u00f3 \u0111o\u1ea1n sau \u0111\u00e2y (xin tr\u00edch):<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cC\u00e1c <a><\/a>y\u1ebfu t\u1ed1 H\u00e1n tr\u00ean c\u00f3 68 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p sau \u0111\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 th\u00e0nh t\u1ed1 A (danh t\u1eeb chung) \u1edf cu\u1ed1i t\u00ean g\u1ecdi (v\u00e0 t\u1ea5t nhi\u00ean ph\u1ea3i vi\u1ebft th\u01b0\u1eddng), tr\u1eadt t\u1ef1 c\u1ea5u t\u1ea1o c\u1ee7a t\u00ean ri\u00eang lo\u1ea1i n\u00e0y ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i tr\u1eadt t\u1ef1 t\u00ean ri\u00eang thu\u1ea7n Vi\u1ec7t:<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p>+ Y\u1ebfu t\u1ed1 \u201cgiang\u201d (\u6c5f : s\u00f4ng l\u1edbn) \u0111\u1ee9ng sau: H\u1eadu giang, Ti\u1ec1n giang, Th\u1ea3o giang, Th\u01b0\u1ee3ng Th\u1ea7m giang, Tra giang, Tranh giang, V\u0129nh \u0110\u1ee9c giang, Song Ma giang, T\u00ecnh Trinh giang, Sa giang, T\u00e2n \u0110\u00f4ng giang, T\u00e2y giang, M\u0129 An giang, M\u0129 Tho giang, Nha M\u00e2n giang, An B\u00ecnh giang, An H\u00f2a giang, An Ph\u00fa giang, B\u1ea1ch Ng\u01b0u giang, B\u00e1t T\u00e2n giang, B\u1ed1i Di\u1ec7p giang, B\u1ed3ng giang, C\u1ea7n L\u1ed1 giang, C\u1ea7n Thi giang, C\u01b0\u1eddng Oai giang, C\u01b0\u1eddng Th\u00e0nh giang, Ch\u00e2u B\u00ecnh giang, Ch\u00e2u \u0110\u1ed1c giang, Ch\u00e2u Th\u1edbi giang, \u0110\u1ea7u Ti\u1ec3u giang, \u0110\u00f4ng giang, Hi\u1ec7p \u0110\u1ee9c giang, H\u1ed3i Lu\u00e2n Th\u1ee7y giang, H\u01b0ng H\u00f2a giang, H\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u1edbc giang, K\u00ec H\u00f4n giang, Ki\u00ean Th\u1eafng giang, Kh\u00ea L\u0103ng giang, La Nha giang, Lan Vu giang, L\u00e1ng Th\u00e9 giang, L\u1eadt giang, L\u1ec5 C\u00f4ng giang, Long H\u1ed3 giang, Long Ph\u1ee5ng giang, M\u00e3 Tr\u01b0\u1eddng giang, Tr\u00e0 Vang giang, Ti\u00ean Th\u1ee7y giang, Tr\u00fac giang, \u0110\u1ea1i Tu\u1ea7n Giang, T\u1ecb Th\u1eadp giang\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>+ Y\u1ebfu t\u1ed1 \u201c\u0111\u00e0\u201d (\u6cb1 &#8211; s\u00f4ng nh\u00e1nh) \u0111\u1ee9ng sau: Th\u1ea5t S\u01a1n \u0111\u00e0, Th\u1ee7 Th\u1ea3o \u0111\u00e0, V\u0169ng Th\u0103ng \u0111\u00e0, Hi\u1ebfn C\u1ea7n \u0111\u00e0\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>+ Y\u1ebfu t\u1ed1 \u201ch\u00e0\u201d (\u6cb3 &#8211; s\u00f4ng v\u1eeba, nh\u1ecf) \u0111\u1ee9ng sau: V\u0129nh T\u1ebf h\u00e0\u2026\u201d (tr.75-76)<\/p>\n\n\n\n<p>V\u00c0I NH\u1eacN X\u00c9T<\/p>\n\n\n\n<p>1. C\u00e1ch hi\u1ec3u \u201cgiang\u201d \u6c5f l\u00e0 s\u00f4ng l\u1edbn, \u201c\u0111\u00e0\u201d \u6cb1 l\u00e0 s\u00f4ng nh\u00e1nh, theo ch\u00fang t\u00f4i, ch\u1ec9 ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi l\u1eddi gi\u1ea3ng c\u1ee7a c\u00e1c nh\u00e0 l\u00e0m t\u1eeb \u0111i\u1ec3n H\u00e1n Vi\u1ec7t m\u00e0 th\u00f4i v\u00ec trong th\u1ef1c t\u1ebf, m\u1ed9t \u201c\u0111\u01b0\u1eddng n\u01b0\u1edbc\u201d c\u1ee5 th\u1ec3 n\u00e0o \u0111\u00f3, h\u1ed3i x\u01b0a c\u00f3 t\u00e1c gi\u1ea3 g\u1ecdi l\u00e0 \u201cr\u1ea1ch\u201d, c\u00f3 t\u00e1c gi\u1ea3 g\u1ecdi l\u00e0 \u201c\u0111\u00e0\u201d, c\u00f3 t\u00e1c gi\u1ea3 g\u1ecdi l\u00e0 \u201cgiang\u201d, c\u00f2n ng\u00e0y nay trong d\u00e2n gian c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi g\u1ecdi l\u00e0 r\u1ea1ch, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi g\u1ecdi l\u00e0 s\u00f4ng.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u00ec d\u01b0 nh\u01b0 s\u00f4ng\/ r\u1ea1ch C\u1ea7n Th\u01a1 (nay n\u1eb1m trong \u0111\u1ecba b\u00e0n 3 qu\u1eadn Ninh Ki\u1ec1u, C\u00e1i R\u0103ng, Phong \u0110i\u1ec1n \u0111\u1ec1u thu\u1ed9c th\u00e0nh ph\u1ed1 C\u1ea7n Th\u01a1), trong Ho\u00e0ng Vi\u1ec7t nh\u1ea5t th\u1ed1ng d\u01b0 \u0111\u1ecba ch\u00ed 1806 (quy\u1ec3n 7) ch\u00e9p l\u00e0 \u201c\u82b9\u82f4\u701d\u201d (C\u1ea7n Th\u01a1 r\u1ea1ch), trong Gia \u0110\u1ecbnh th\u00e0nh th\u00f4ng ch\u00ed 1820 (quy\u1ec3n 2) ch\u00e9p l\u00e0 \u201c\u82b9\u82f4\u6c5f\u201d (C\u1ea7n Th\u01a1 giang), trong \u0111\u1ecba b\u1ea1 th\u00f4n T\u00e2n Th\u1ea1nh \u0110\u00f4ng (t\u1ed5ng \u0110\u1ecbnh B\u1ea3o, huy\u1ec7n V\u0129nh \u0110\u1ecbnh, ph\u1ee7 T\u00e2n Th\u00e0nh, t\u1ec9nh An Giang) l\u1eadp n\u0103m 1836 ch\u00e9p l\u00e0 \u201c\u82b9\u82f4\u6cb1\u201d (C\u1ea7n Th\u01a1 \u0111\u00e0).<\/p>\n\n\n\n<p>V\u1ec1 t\u1eeb \u201c\u0111\u00e0\u201d, trong \u0111\u1ecba b\u1ea1 th\u00f4n V\u0129nh Thu\u1eadn (t\u1ed5ng \u0110\u1ecbnh Th\u00e0nh, huy\u1ec7n T\u00e2y Xuy\u00ean, ph\u1ee7 Tuy Bi\u00ean, t\u1ec9nh An Giang) l\u1eadp n\u0103m 1836 c\u00f3 c\u00e2u: \u201c\u6771\u8fd1\u5c0b\u4e8e\u6cb1, \u53c8\u8fd1\u5e73\u5fb7\u6751\u5730\u5206, \u53c8\u8fd1\u7dbf\u5730\u201d (\u0110\u00f4ng c\u1eadn T\u1ea7m Vu \u0111\u00e0, h\u1ef1u c\u1eadn B\u00ecnh \u0110\u1ee9c th\u00f4n \u0111\u1ecba ph\u1eadn, h\u1ef1u c\u1eadn Mi\u00ean \u0111\u1ecba). \u201cT\u1ea7m Vu \u0111\u00e0\u201d ch\u00ednh l\u00e0 r\u1ea1ch T\u1ea7m Vu. V\u00ec con r\u1ea1ch nh\u1ecf v\u00e0 ng\u1eafn n\u00ean g\u1ea7n nh\u01b0 ch\u1eb3ng ai g\u1ecdi n\u00f3 l\u00e0 s\u00f4ng.<\/p>\n\n\n\n<p>(C\u00e2y c\u1ea7u b\u1eaft qua r\u1ea1ch T\u1ea7m Vu \u0111\u01b0\u1ee3c\/ b\u1ecb m\u1ea5y \u00f4ng c\u1ea7u \u0111\u01b0\u1eddng g\u1eafn b\u1ea3ng \u0111\u1ec1 \u201cC\u1ea7u T\u1ea7m Du\u201d). \u0110\u1ebfn \u0111\u00e2y ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i r\u1eb1ng, t\u00f9y theo t\u1eebng tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p c\u1ee5 th\u1ec3, \u201c\u0111\u00e0\u201d c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ecbch l\u00e0 \u201cr\u1ea1ch\u201d ho\u1eb7c \u201cs\u00f4ng\/ r\u1ea1ch\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>2. V\u1ec1 t\u1eeb \u201cr\u1ea1ch\u201d, c\u00e1c c\u1ee5 ng\u00e0y x\u01b0a d\u00f9ng ch\u1eef \u201c\u701d\u201d (\u00e2m H\u00e1n Vi\u1ec7t l\u00e0 \u201cl\u1ecbch\u201d) \u0111\u1ec3 k\u00fd \u00e2m \u201cr\u1ea1ch\u201d. Nhi\u1ec1u nh\u00e0 cho r\u1eb1ng \u201cr\u1ea1ch\u201d l\u00e0 t\u1eeb thu\u1ea7n Vi\u1ec7t, c\u00f3 nh\u00e0 cho r\u1eb1ng t\u1eeb nguy\u00ean c\u1ee7a n\u00f3 l\u00e0 t\u1eeb \u201c\u1796\u17d2\u179a\u17c2\u1780\u201d (pr\u00eak) trong ti\u1ec1ng Khmer. C\u1ee9 t\u1ea1m cho r\u1eb1ng \u201cr\u1ea1ch\u201d l\u00e0 t\u1eeb thu\u1ea7n Vi\u1ec7t, t\u1ee9c kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 t\u1eeb H\u00e1n Vi\u1ec7t, nh\u01b0ng c\u00e1c c\u1ee5 h\u1ed3i x\u01b0a, v\u00ed d\u1ee5 nh\u01b0 L\u00ea Quang \u0110\u1ecbnh trong Ho\u00e0ng Vi\u1ec7t Nh\u1ea5t th\u1ed1ng ch\u00ed, v\u00ec quen v\u1edbi ng\u1eef ph\u00e1p ch\u1eef H\u00e1n n\u00ean v\u1eabn th\u01b0\u1eddng vi\u1ebft l\u00e0 \u201cX r\u1ea1ch\u201d (v\u1edbi X l\u00e0 t\u00ean r\u1ea1ch), t\u1ee9c th\u00e0nh t\u1ed1 \u201cr\u1ea1ch\u201d \u0111\u1eb7t sau t\u00ean g\u1ecdi X.<\/p>\n\n\n\n<p>3. V\u00ec t\u00e1c gi\u1ea3 H\u1ed3 V\u0103n Tuy\u00ean kh\u00f4ng vi\u1ebft t\u00ean ch\u1eef H\u00e1n, kh\u00f4ng cho bi\u1ebft v\u1ecb tr\u00ed, c\u0169ng kh\u00f4ng d\u1eabn ngu\u1ed3n n\u00ean ch\u00fang t\u00f4i kh\u00f4ng bi\u1ebft \u201cC\u1ea7n Thi giang\u201d v\u00e0 \u201cL\u1eadt giang\u201d l\u00e0 2 s\u00f4ng n\u00e0o. \u1ede \u0111\u00e2y ch\u00fang t\u1ea1m ph\u1ecfng \u0111o\u00e1n \u201cC\u1ea7n Thi giang\u201d ch\u00ednh l\u00e0 \u201c\u82b9\u82f4\u6c5f\u201d (C\u1ea7n Th\u01a1 giang) m\u00e0 ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 n\u00f3i trong \u0111o\u1ea1n tr\u00ean. N\u1ebfu qu\u1ea3 th\u1eadt l\u00e0 \u201c\u82b9\u82f4\u6c5f\u201d th\u00ec ch\u1eef \u201c\u82f4\u201d kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ecdc l\u00e0 \u201cThi\u201d \u0111\u01b0\u1ee3c. V\u1ec1 \u201cL\u1eadt giang\u201d, ch\u00fang t\u00f4i t\u1ea1m ph\u1ecfng \u0111o\u00e1n l\u00e0 \u201c\u51d3\u6c5f\u201d ho\u1eb7c l\u00e0 \u201c\u642e\u6c5f, trong \u0111\u00f3 ch\u1eef \u201c\u51d3\u201d v\u00e0 ch\u1eef \u201c\u642e\u201d \u0111\u1ec1u c\u00f3 \u00e2m H\u00e1n Vi\u1ec7t l\u00e0 \u201cL\u1eadt\u201d, r\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3 c\u00e1c c\u1ee5 h\u1ed3i x\u01b0a m\u01b0\u1ee3n ch\u1eef \u201c\u51d3\u201d ho\u1eb7c ch\u1eef \u201c\u642e\u201d \u0111\u1ec3 k\u00fd \u00e2m \u201cL\u1ee9c\u201d, v\u00e0 \u201cL\u1ee9c giang\u201d ch\u00ednh l\u00e0 s\u00f4ng B\u1ebfn L\u1ee9c.<\/p>\n\n\n\n<p>4. \u201cKh\u00ea L\u0103ng giang\u201d v\u00e0 \u201cLa Nha giang\u201d \u1edf \u0111\u00e2u? V\u00ec t\u00e1c gi\u1ea3 H\u1ed3 V\u0103n Tuy\u00ean kh\u00f4ng n\u00f3i n\u00ean ch\u00fang t\u00f4i t\u1ea1m \u0111o\u00e1n nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0y: \u201cKh\u00ea L\u0103ng giang\u201d l\u00e0 con s\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c Tr\u1ecbnh Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c trong Gia \u0110\u1ecbnh th\u00e0nh th\u00f4ng ch\u00ed 1820 (quy\u1ec3n 2) ch\u00e9p ch\u1eef H\u00e1n l\u00e0 \u201c\u6eaa\u9675\u6c5f\u201d (Kh\u00ea L\u0103ng giang); tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, L\u00ea Quang \u0110\u1ecbnh trong Ho\u00e0ng Vi\u1ec7t nh\u1ea5t th\u1ed1ng d\u01b0 \u0111\u1ecba ch\u00ed 1806 (quy\u1ec3n 2) ch\u00e9p t\u00ean N\u00f4m l\u00e0 \u201c\u6eaa\ud869\ude35\u701d\u201d (Khe R\u0103ng r\u1ea1ch), ng\u00e0y nay s\u00f4ng\/r\u1ea1ch n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi \u201cr\u1ea1ch T\u00e2y Ninh\u201d (n\u1eb1m trong \u0111\u1ecba b\u00e0n t\u1ec9nh T\u00e2y Ninh). \u201cLa Nha giang\u201d l\u00e0 con s\u00f4ng trong Gia \u0110\u1ecbnh th\u00e0nh th\u00f4ng ch\u00ed 1820 (quy\u1ec1n 2) ch\u00e9p l\u00e0 \u201c\u7f85\u7259\u6c5f\u201d (La Nha giang); Ho\u00e0ng Vi\u1ec7t nh\u1ea5t th\u1ed1ng d\u01b0 \u0111\u1ecba ch\u00ed 1806 (quy\u1ec3n 7) ch\u00e9p t\u00ean N\u00f4m l\u00e0 \u201c\u7f85\u73a1\u6c5f\u201d (La Ng\u00e0 giang), nay g\u1ecdi l\u00e0 \u201cs\u00f4ng La Ng\u00e0\u201d (n\u1eb1m trong \u0111\u1ecba b\u00e0n t\u1ec9nh \u0110\u1ed3ng Nai). N\u1ebfu ch\u00fang t\u00f4i \u0111o\u00e1n \u0111\u00fang th\u00ec \u201cKh\u00ea L\u0103ng giang\u201d v\u00e0 \u201cLa Nha giang\u201d, m\u1ed9t thu\u1ed9c t\u1ec9nh T\u00e2y Ninh, m\u1ed9t thu\u1ed9c \u0110\u1ed3ng Nai, m\u00e0 2 t\u1ec9nh n\u00e0y \u0111\u00e2u c\u00f3 thu\u1ed9c \u201cmi\u1ec1n T\u00e2y Nam B\u1ed9\u201d!<\/p>\n\n\n\n<p>5. \u201cTh\u1ea5t S\u01a1n \u0111\u00e0, Th\u1ee7 Th\u1ea3o \u0111\u00e0, V\u0169ng Th\u0103ng \u0111\u00e0, Hi\u1ebfn C\u1ea7n \u0111\u00e0\u201d l\u00e0 c\u00e1c \u201c\u0111\u00e0\u201d \u0111\u01b0\u1ee3c P.J.B. Tr\u01b0\u01a1ng V\u0129nh K\u00fd ghi nh\u1eadn trong cu\u1ed1n Ti\u1ec3u gi\u00e1o tr\u00ecnh \u0111\u1ecba l\u00fd Nam K\u1ef3 (Petit cours de g\u00e9ographie de la Basse-Cochinchine (1re \u00c9dition, Saigon, Imprimerie du Gouvernement, 1875, trang 34). V\u1ec1 \u201cTh\u1ea5t S\u01a1n \u0111\u00e0\u201d, trong T\u1ef1 v\u1ecb ti\u1ebfng n\u00f3i Mi\u1ec1n Nam (Nxb. Tr\u1ebb, 1999), V\u01b0\u01a1ng H\u1ed3ng S\u1ec3n cho bi\u1ebft:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cR\u1ea1ch Th\u1ed1t N\u1ed1t: \u0111d., ch\u1eef g\u1ecdi Th\u1ea5t S\u01a1n \u0110\u00e0 (PCGBCTVK).<\/p>\n\n\n\n<p>C\u0169ng l\u00e0 ch\u1ed7 th\u00e2u th\u1ee7y l\u1ee3i l\u1ed1i 1875 c\u1ee7a Long Xuy\u00ean, v\u00f9ng Th\u1ea5t S\u01a1n B\u1ea3y N\u00fai, tr\u00ean H\u1eadu Giang, kh\u00fac r\u1ea1ch Th\u1ed1t N\u1ed1t.\u201d (tr.508)<\/p>\n\n\n\n<p>V\u00ec r\u1ea1ch Th\u1ed1t N\u1ed1t (nay m\u1ed9t ph\u1ea7n n\u1eb1m trong \u0111\u1ecba b\u00e0n qu\u1eadn Th\u1ed1t N\u1ed1t, th\u00e0nh ph\u1ed1 C\u1ea7n Th\u01a1) trong \u0111\u1ecba b\u1ea1 th\u00f4n Th\u1ea1nh H\u00f2a Trung (t\u1ed5ng \u0110\u1ecbnh Ph\u01b0\u1edbc, huy\u1ec7n T\u00e2y Xuy\u00ean, ph\u1ee7 Tuy Bi\u00ean, t\u1ec9nh An Giang) l\u1eadp n\u0103m 1836 ch\u00e9p l\u00e0 \u201c\u79bf\u5c71\u6cb1\u201d (Th\u1ed1c\/ Th\u1ed1t S\u01a1n \u0111\u00e0) n\u00ean ch\u00fang t\u00f4i ng\u1edd r\u1eb1ng, trong cu\u1ed1n Ti\u1ec3u gi\u00e1o tr\u00ecnh \u0111\u1ecba l\u00fd Nam K\u1ef3, c\u1ee5m t\u1eeb \u201cTh\u1ed1t S\u01a1n \u0111\u00e0\u201d b\u1ecb in sai th\u00e0nh \u201cTh\u1ea5t-s\u01a1n \u0111\u00e0\u201d. Con r\u1ea1ch n\u00e0y h\u1ed3i x\u01b0a g\u1ecdi l\u00e0 Th\u1ed1c N\u1ed1c, v\u1ec1 sau \u0111\u1ed5i g\u1ecdi l\u00e0 Th\u1ed1t N\u1ed1t. Trong Ho\u00e0ng Vi\u1ec7t nh\u1ea5t th\u1ed1ng d\u01b0 \u0111\u1ecba ch\u00ed 1806 (quy\u1ec3n 7) ch\u00e9p l\u00e0 \u201c\u79c3\u8844\u701d\u201d (Th\u1ed1c N\u1ed1c r\u1ea1ch). Ng\u00e0y nay c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 r\u1ea1ch Th\u1ed1t N\u1ed1t, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi g\u1ecdi l\u00e0 s\u00f4ng Th\u1ed1t N\u1ed1t, c\u00f2n trong m\u1ed9t s\u1ed1 b\u1ea3n \u0111\u1ed3 \u0111\u1ecba ch\u00ednh hi\u1ec7n nay, ch\u00fang t\u00f4i th\u1ea5y ghi l\u00e0 \u201cS\u00f4ng Th\u1ed1t N\u1ed1t\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>6. C\u00e1ch hi\u1ec3u \u201ch\u00e0\u201d \u6cb3 l\u00e0 s\u00f4ng v\u1eeba, s\u00f4ng nh\u1ecf, theo ch\u00fang t\u00f4i, c\u0169ng kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u00fd v\u00ec trong th\u1ef1c t\u1ebf c\u00f3 nhi\u1ec1u tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p \u201ch\u00e0\u201d l\u1edbn h\u01a1n \u201cs\u00f4ng\u201d (giang \u6c5f). V\u00ed d\u1ee5 nh\u01b0 \u201cH\u1ed3ng h\u00e0\u201d \u7d05\u6cb3 (s\u00f4ng H\u1ed3ng) hi\u1ec3n nhi\u00ean l\u00e0 r\u1ea5t l\u1edbn so v\u1edbi \u201cC\u1ea7n Th\u01a1 giang\u201d \u82b9\u82f4\u6c5f (s\u00f4ng C\u1ea7n Th\u01a1). C\u00f3 l\u1ebd v\u00ec \u1edf \u201cmi\u1ec1n T\u00e2y Nam B\u1ed9\u201d ch\u1ec9 c\u00f3 2 \u201ch\u00e0\u201d l\u00e0 \u201cV\u0129nh T\u1ebf h\u00e0\u201d \u6c38\u6fdf\u6cb3 v\u00e0 \u201cTho\u1ea1i h\u00e0\u201d \u745e\u6cb3 (trong \u0111\u1ecba b\u1ea1 th\u00f4n Tho\u1ea1i S\u01a1n, t\u1ed5ng \u0110\u1ecbnh Ph\u01b0\u1edbc, huy\u1ec7n T\u00e2y Xuy\u00ean, t\u1ec9nh An Giang l\u1eadp n\u0103m 1836 ch\u00e9p l\u00e0 \u201cTho\u1ea1i S\u01a1n h\u00e0\u201d \u745e\u5c71\u6cb3) n\u00ean t\u00e1c gi\u1ea3 H\u1ed3 V\u0103n Tuy\u00ean vi\u1ebft: \u201c(\u2026) V\u0129nh T\u1ebf h\u00e0\u2026\u201d. V\u00ec \u201cV\u0129nh T\u1ebf h\u00e0\u201d l\u00e0 kinh \u0111\u00e0o, n\u00ean thi\u1ebft ngh\u0129, l\u1ea5y \u201cV\u0129nh T\u1ebf h\u00e0\u201d l\u00e0m v\u00ed d\u1ee5 \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i th\u00edch \u201cY\u1ebfu t\u1ed1 \u201ch\u00e0\u201d (\u6cb3 &#8211; s\u00f4ng v\u1eeba, nh\u1ecf)\u201d c\u00f3 v\u1ebb h\u01a1i g\u01b0\u1ee3ng.<br><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/scontent.fsgn19-1.fna.fbcdn.net\/v\/t39.30808-6\/422467081_7776640022360630_4776308276121758307_n.jpg?_nc_cat=104&amp;ccb=1-7&amp;_nc_sid=127cfc&amp;_nc_ohc=DhulxCoNdasQ7kNvgEgKtgg&amp;_nc_ht=scontent.fsgn19-1.fna&amp;gid=AG-up3w2n8jCd_kH1tpCzjQ&amp;oh=00_AYA9meOr5t7-4DZLVAG6h_JwgQV3RrD4kHaRnZIMebNk9A&amp;oe=66870622\" alt=\"\" \/><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ngu\u1ed3n Cao V\u0103n Nghi\u1ec7p C\u00e1 V\u00e0ng (C\u1eadp nh\u1eadt ng\u00e0y 09\/04\/2024) Trong cu\u1ed1n T\u00ean g\u1ecdi s\u1ef1 v\u1eadt s\u00f4ng n\u01b0\u1edbc mi\u1ec1n T\u00e2y Nam B\u1ed9 c\u1ee7a H\u1ed3 V\u0103n Tuy\u00ean (Nxb \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Qu\u1ed1c gia TP. H\u1ed3 Ch\u00ed Minh, 2023) c\u00f3 \u0111o\u1ea1n sau \u0111\u00e2y (xin tr\u00edch): \u201cC\u00e1c y\u1ebfu t\u1ed1 H\u00e1n tr\u00ean c\u00f3 68 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p sau \u0111\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c xem &hellip; <a href=\"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/2024\/06\/30\/giang-%e6%b1%9f-da-%e6%b2%b1-ha-%e6%b2%b3\/\" class=\"more-link\">\u0110\u1ecdc ti\u1ebfp <span class=\"screen-reader-text\">GIANG \u6c5f, \u0110\u00c0 \u6cb1, H\u00c0 \u6cb3<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[32],"tags":[41],"class_list":["post-394","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized","tag-cao-van-nghiep"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/394","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=394"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/394\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=394"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=394"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=394"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}