{"id":438,"date":"2024-06-30T19:59:44","date_gmt":"2024-06-30T12:59:44","guid":{"rendered":"https:\/\/diadanhkhmer.wordpress.com\/?p=438"},"modified":"2024-06-30T19:59:44","modified_gmt":"2024-06-30T12:59:44","slug":"khedol-trong-tieng-khmer-co-nghia-la-gio","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/2024\/06\/30\/khedol-trong-tieng-khmer-co-nghia-la-gio\/","title":{"rendered":"\u201cKHEDOL\u201d TRONG TI\u1ebeNG KHMER C\u00d3 NGH\u0128A L\u00c0 \u201cGI\u00d3\u201d?"},"content":{"rendered":"\n<p>Trong b\u00e0i \u2018Khedol theo d\u1ea5u ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a\u2019 c\u1ee7a \u0110\u00e0o Th\u00e1i S\u01a1n \u0111\u0103ng tr\u00ean T\u00e2y Ninh Online c\u00f3 \u0111o\u1ea1n sau \u0111\u00e2y:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cKhedol c\u00f3 ngu\u1ed3n g\u1ed1c t\u1eeb ti\u1ebfng Khmer [\u1781\u17d2\u1799\u179b\u17cb &#8211; Khdol ] ngh\u0129a l\u00e0 \u201cgi\u00f3\u201d, b\u1edfi khu v\u1ef1c n\u00e0y b\u1ecb n\u00fai B\u00e0 v\u00e0 n\u00fai Ph\u1ee5ng ch\u1eafn ngang n\u00ean gi\u00f3 l\u00f9a v\u00e0o r\u1ea5t nhi\u1ec1u, nh\u1ea5t l\u00e0 m\u00f9a gi\u00f3 b\u1ea5c. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y Khedol l\u00e0 m\u1ed9t trong n\u0103m l\u00e0ng thu\u1ed9c t\u1ed5ng Ch\u01a1n B\u00e0 \u0110en l\u1eadp n\u0103m 1865, g\u1ed3m Ampil, R\u00f9ng, Th\u00f9ng, C\u00e0 Nhum v\u00e0 Khedol.\u201d (<a href=\"https:\/\/baotayninh.vn\/khedol-theo-dau-nguoi-xua-a130978.html?fbclid=IwZXh0bgNhZW0CMTAAAR2WwUDsLTGVOpG21ncTdyrM6ctsEVKrjppuL0GzHJ_JINmaxCOmROWFlLE_aem_sHhYLAbnPv4yk4qZoNrM-w\" rel=\"noreferrer noopener\" target=\"_blank\">https:\/\/baotayninh.vn\/khedol-theo-dau-nguoi-xua-a130978.html<\/a>)<\/p>\n\n\n\n<p>S\u1ef1 th\u1eadt c\u00f3 ph\u1ea3i \u0111\u1ecba danh \u201cKhedol\u201d \u1edf T\u00e2y Ninh trong ti\u1ebfng Khmer c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 \u201cgi\u00f3\u201d kh\u00f4ng? Ch\u00fang t\u00f4i kh\u00f4ng bi\u1ebft. \u1ede \u0111\u00e2y ch\u00fang t\u00f4i ch\u1ec9 xin g\u00f3p v\u00e0i \u00fd nh\u1ecf:<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p>Ngu\u1ed3n: <strong><a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/ca.vang.777?__cft__[0]=AZUG00ir6O9LLC4bWgdcv9QjdrV7KV3KUYMFp08iYZl1pTvAK38DsrMOB55rxQSne2Us80Qyu2p_r4kSIra9zTLbBmSzTpYdEW0MjZ9VSAyMKiTZvFamL12OYXoOyzDBycm_DTxrGZfjxCK2as76RNo_TKNKS3uzBzZfZLrUBEXC6Q&amp;__tn__=-]C%2CP-R\">C\u00e1 V\u00e0ng<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-rich is-provider-embed-handler wp-block-embed-embed-handler\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\nhttps:\/\/www.facebook.com\/ca.vang.777\/posts\/pfbid02fj4zZ7SjVrzyf6SFacWPRJYo3o7SEsxUsw3fuyaxBdJoSUqfRPXVS8hLp9yyMHS3l\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<p>1. L\u00e0ng Khedol \u1edf T\u00e2y Ninh, trong c\u00e1c t\u00e0i li\u1ec7u ti\u1ebfng Ph\u00e1p vi\u1ebft l\u00e0: \u201cVillage de Kedol\u201d ho\u1eb7c \u201cVillage de K\u00e9dol\u201d (Xin m\u1edf ngo\u1eb7c: \u1edf b\u00ean Campuchia c\u00f3 c\u00e1c \u0111\u1ecba danh: village de Kedol, Kompong Kedol, Pr\u00eak Kedol)<\/p>\n\n\n\n<p>2. T\u1eeb \u1781\u17d2\u1799\u179b\u17cb, J.B. Bernard, trong Dictionnaire cambodgien-fran\u00e7ais (Imprimerie de la Soci\u00e9t\u00e9 des Missions \u00c9trang\u00e8res, Hongkong, 1902), phi\u00ean \u00e2m l\u00e0 \u201cKhi\u0103l\u201d (ho\u1eb7c) \u201cKhch\u0103l\u201d v\u00e0 gi\u1ea3i ngh\u0129a l\u00e0: \u201cvent, souffle, z\u00e9phyr\u201d (gi\u00f3, l\u00e0n gi\u00f3, gi\u00f3 hiu hiu). (<a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=https%3A%2F%2Fgallica.bnf.fr%2Fark%3A%2F12148%2Fbpt6k932766m%2Ff178.item%3Ffbclid%3DIwZXh0bgNhZW0CMTAAAR0t2LQVSs5JhktfLEetXmK5j82yPd7GsFKp8_DZqxDMsnYbW0LZ8t2RHT8_aem_5_1YViHPlyoqZp1MQ-qc0A&amp;h=AT2sZCzxdUqmpiORokOonxxaE1AMVsL721VQtVz6ROl4-jM4pWdwM6zK69Ev9xuHXGNkvcCPcJuq9tMS96jgXBoW2IyXQAn0aRp_yHYADMqMU65UplpOhl3bkLRC6udW4Q&amp;__tn__=-UK-R&amp;c[0]=AT0o4avagtO5ca6Ws8c3bevMRMLH0QdGDVxYk-pxRKAGYAMoZuYAz7g2k_19-ZGvzCP7JasDw_AHr8UHasAo_uTn30oXjMp2z4f7yYMmXDriOdYgwWJG_U8GptvFWy1Ms9ccupcpWSIeW4V-kphi6wRuJCszqDQ7wwiCg-9cMIt8DLfwWyXFkU3dbw1LvJK8CA\" rel=\"noreferrer noopener\" target=\"_blank\">https:\/\/gallica.bnf.fr\/ark:\/12148\/bpt6k932766m\/f178.item<\/a>)<\/p>\n\n\n\n<p>3. C\u0169ng trong T\u1eeb \u0111i\u1ec3n Khmer-Ph\u00e1p n\u00eau tr\u00ean, ch\u00fang t\u00f4i th\u1ea5y t\u1eeb \u1780\u17d2\u178f\u17bb\u179b \u0111\u01b0\u1ee3c phi\u00ean \u00e2m l\u00e0 \u201cKed\u014fl\u201d, v\u00e0 \u201cD\u00f2m Ked\u014fl\u201d \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i ngh\u0129a l\u00e0: \u201cnom d\u2019arbre de la for\u00eat\u201d (t\u00ean c\u00e2y r\u1eebng). (<a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=https%3A%2F%2Fgallica.bnf.fr%2Fark%3A%2F12148%2Fbpt6k932766m%2Ff170.item%3Ffbclid%3DIwZXh0bgNhZW0CMTAAAR23iJAAlQqy1dZxSAWlSO1Y3-zY7ajPZsYyPPDjVa5HayCoUHY92L897j4_aem_mXqk9JYPVjUF9p0-W_KPlw&amp;h=AT3LctKNpzDkxj3MbzIHktGVd4K-LOyxb_1fHW7hc5aN_ttgUaNHtHV9JEky0Ex2r2zDPBoWWyN0Wl11TJ19RyMPzGsMhwWhXTcwnr73M_OGF8rKiDCOPnf3cNWwjFNv6w&amp;__tn__=-UK-R&amp;c[0]=AT0o4avagtO5ca6Ws8c3bevMRMLH0QdGDVxYk-pxRKAGYAMoZuYAz7g2k_19-ZGvzCP7JasDw_AHr8UHasAo_uTn30oXjMp2z4f7yYMmXDriOdYgwWJG_U8GptvFWy1Ms9ccupcpWSIeW4V-kphi6wRuJCszqDQ7wwiCg-9cMIt8DLfwWyXFkU3dbw1LvJK8CA\" rel=\"noreferrer noopener\" target=\"_blank\">https:\/\/gallica.bnf.fr\/ark:\/12148\/bpt6k932766m\/f170.item<\/a>)<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00fang t\u00f4i ch\u01b0a bi\u1ebft ch\u1eafc \u201cKed\u014fl\u201d l\u00e0 c\u00e2y g\u00ec, t\u1ea1m \u0111o\u00e1n l\u00e0 \u201cc\u00e2y g\u00e1o\u201d v\u00ec th\u1ea5y tr\u00ean m\u1ed9t trang m\u1ea1ng ti\u1ebfng Khmer c\u00f3 b\u1ee9c \u1ea3nh ch\u1ee5p 2 tr\u00e1i g\u00e1o (\u1edf \u0111\u00e2y l\u00e0 2 tr\u00e1i g\u00e1o v\u00e0ng, kh\u00f4ng ph\u1ea3i 2 tr\u00e1i g\u00e1o tr\u1eafng) tr\u00ean \u0111\u00f3 c\u00f3 ghi ch\u1eef \u1780\u17d2\u178f\u17bb\u179b.<\/p>\n\n\n\n<p>\u1ede tr\u00ean l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 th\u00f4ng tin c\u00f3 li\u00ean quan \u00edt nhi\u1ec1u \u0111\u1ebfn t\u00ean l\u00e0ng Khedol (Kedol) m\u00e0 ch\u00fang t\u00f4i l\u01b0\u1ee3m t\u1eeb c\u00e1c trang m\u1ea1ng. R\u1ea5t mong c\u00e1c b\u1ea1n g\u00f3p \u00fd.<\/p>\n\n\n\n<p>P\/S: Xin ch\u00e2n th\u00e0nh c\u00e1m \u01a1n b\u1ea1n Chan Nem \u0111\u00e3 tr\u1ee3 gi\u00fap.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/scontent.fsgn19-1.fna.fbcdn.net\/v\/t1.6435-9\/181888447_4296197333738267_5610371915812051699_n.jpg?_nc_cat=107&amp;ccb=1-7&amp;_nc_sid=13d280&amp;_nc_ohc=x63ftUM3rf8Q7kNvgGDMhbc&amp;_nc_ht=scontent.fsgn19-1.fna&amp;oh=00_AYCYf1bdeoqFUFpN3w6CAzI6YmCI8IwSDkYGYCZ_2cN3Jg&amp;oe=66A8DF72\" alt=\"\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/scontent.fsgn19-1.fna.fbcdn.net\/v\/t1.6435-9\/182156857_4296198530404814_6659274402107500197_n.jpg?_nc_cat=102&amp;ccb=1-7&amp;_nc_sid=13d280&amp;_nc_ohc=VqfqvmfS9vgQ7kNvgH1DoWM&amp;_nc_ht=scontent.fsgn19-1.fna&amp;oh=00_AYBhJMkEa832gkFu-OGeP8ilUdpKEmyE-8sfRAf2SnZxfQ&amp;oe=66A8C871\" alt=\"\" \/><\/figure>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\" \/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">Khedol theo d\u1ea5u ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a&nbsp;<em><\/em><\/h1>\n\n\n\n<p>C\u1eadp nh\u1eadt ng\u00e0y: 05\/03\/2021 &#8211; 09:32<\/p>\n\n\n\n<p>BTNO &#8211; N\u00f3i \u0111\u1ebfn \u0111\u1ecba danh Khedol c\u00f3 l\u1ebd kh\u00f4ng xa l\u1ea1 g\u00ec v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n T\u00e2y Ninh. B\u1edfi n\u01a1i \u0111\u00e2y c\u00f3 m\u1ed9t c\u00e1nh \u0111\u1ed3ng s\u01a1n c\u01b0\u1edbc tr\u1ea3i d\u00e0i r\u1ed9ng l\u1edbn v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec3m xuy\u1ebft b\u1eb1ng h\u00ecnh \u1ea3nh ng\u00f4i ch\u00f9a Khmer tuy\u1ec7t \u0111\u1eb9p, l\u00e0 \u0111i\u1ec3m y\u00eau th\u00edch c\u1ee7a du kh\u00e1ch t\u1eeb nhi\u1ec1u n\u0103m qua. M\u1eb7c d\u00f9 l\u00e0 \u0111i\u1ec3m du l\u1ecbch m\u1edbi ph\u00e1t, nh\u01b0ng Khedol l\u1ea1i c\u00f3 m\u1ed9t l\u1ecbch s\u1eed l\u00e2u \u0111\u1eddi, m\u1ea3nh \u0111\u1ea5t n\u00e0y l\u00e0 n\u01a1i tr\u1ea7m t\u00edch nhi\u1ec1u gi\u00e1 tr\u1ecb v\u0103n h\u00f3a c\u1ee7a T\u00e2y Ninh t\u1eeb th\u1eddi khai hoang m\u1edf c\u00f5i.<\/p>\n\n\n\n<p>Khedol c\u00f3 ngu\u1ed3n g\u1ed1c t\u1eeb ti\u1ebfng Khmer [\u1781\u17d2\u1799\u179b\u17cb&nbsp;&#8211; Khdol ] ngh\u0129a l\u00e0 \u201cgi\u00f3\u201d, b\u1edfi khu v\u1ef1c n\u00e0y b\u1ecb n\u00fai B\u00e0 v\u00e0 n\u00fai Ph\u1ee5ng ch\u1eafn ngang n\u00ean gi\u00f3 l\u00f9a v\u00e0o r\u1ea5t nhi\u1ec1u, nh\u1ea5t l\u00e0 m\u00f9a gi\u00f3 b\u1ea5c. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y Khedol l\u00e0 m\u1ed9t trong n\u0103m l\u00e0ng thu\u1ed9c t\u1ed5ng Ch\u01a1n B\u00e0 \u0110en l\u1eadp n\u0103m 1865, g\u1ed3m Ampil, R\u00f9ng, Th\u00f9ng, C\u00e0 Nhum v\u00e0 Khedol.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u0103m 1891 gi\u1ea3i th\u1ec3 l\u00e0ng Ampil nh\u1eadp v\u00e0o C\u00e0 Nhum. \u0110\u1ebfn n\u0103m 1956 c\u00e1c l\u00e0ng n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 x\u00e3. N\u0103m 1957 ti\u1ebfp t\u1ee5c gi\u1ea3i th\u1ec3 c\u00e1c x\u00e3 R\u00f9ng, Th\u00f9ng, C\u00e0 Nhum, t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadp v\u00e0o x\u00e3 Khedol. L\u00fac n\u00e0y x\u00e3 Khedol r\u1ea5t r\u1ed9ng l\u1edbn, nh\u01b0ng \u0111\u1ebfn n\u0103m 1958 th\u00ec x\u00e3 Khedol \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5i t\u00ean l\u00e0 T\u00e2n H\u01b0ng, v\u00e0 sau \u0111\u00f3 kh\u00f4ng l\u00e2u T\u00e2n H\u01b0ng l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c chia l\u00e0m ba x\u00e3 l\u00e0 T\u00e2n H\u01b0ng, T\u00e2n H\u1ed9i v\u00e0 T\u00e2n Long. T\u1ee9c l\u00e0 ph\u1ea7n \u0111\u1ea5t h\u1ea7u h\u1ebft c\u1ee7a huy\u1ec7n T\u00e2n Ch\u00e2u ng\u00e0y nay.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Khedol v\u1edbi t\u01b0 c\u00e1ch l\u00e0 \u0111\u1ecba danh h\u00e0nh ch\u00ednh h\u1eb3n hoi, nh\u01b0ng ng\u00e0y nay n\u00f3 ch\u1ec9 c\u00f2n l\u00e0 t\u00ean c\u1ee7a c\u00e1i ng\u00e3 ba thu\u1ed9c \u1ea5p Th\u1ea1nh \u0110\u00f4ng,&nbsp;x\u00e3 Th\u1ea1nh T\u00e2n,&nbsp;th\u00e0nh ph\u1ed1 T\u00e2y Ninh. B\u00ean c\u1ea1nh \u0111\u00f3 l\u00e0 t\u00ean c\u1ee7a m\u1ed9t c\u00e1nh \u0111\u1ed3ng r\u1ed9ng l\u1edbn ph\u00eda B\u1eafc c\u1ee7a n\u00fai B\u00e0 \u0110en. N\u01a1i c\u00e1nh \u0111\u1ed3ng Khedol n\u00e0y c\u00f3 nhi\u1ec1u c\u00e2y b\u1ecbt m\u1ecdi, th\u1ed1t n\u1ed1t, me\u2026v\u1edbi nhi\u1ec1u ki\u1ec3u d\u00e1ng tr\u00f4ng r\u1ea5t \u0111\u1eb9p, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t n\u01a1i \u0111\u00e2y c\u00f2n nhi\u1ec1u d\u1ea5u t\u00edch c\u1ee7a l\u00e0ng x\u01b0a,&nbsp;ch\u00f9a c\u0169 \u0111\u00e3 b\u1ecb bom \u0111\u1ea1n chi\u1ebfn tranh t\u00e0n ph\u00e1 \u0111\u1ed5 n\u00e1t.<\/p>\n\n\n\n<p>Trong nh\u1eefng l\u1ea7n \u0111i\u1ec1n d\u00e3 nghi\u00ean c\u1ee9u, ch\u00fang t\u00f4i ph\u00e1t hi\u1ec7n khu v\u1ef1c n\u00e0y c\u00f3 nhi\u1ec1u di t\u00edch n\u1ec1n c\u1ee7a \u0111\u1ec1n mi\u1ebfu, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 ba g\u00f2 \u0111\u1ea5t ch\u00ednh l\u00e0 n\u1ec1n c\u0169 c\u1ee7a ch\u00f9a Khedol x\u01b0a. B\u00ean c\u1ea1nh ba n\u1ec1n ch\u00f9a c\u0169 l\u00e0 n\u1ec1n c\u1ee7a mi\u1ebfu L\u1ee5c D\u1ea7y.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ea7u ti\u00ean xin n\u00f3i v\u1ec1 t\u00ean ng\u00f4i l\u00e0ng \u1edf \u0111\u00e2y. L\u00e0ng Khedol x\u01b0a kia v\u1ed1n l\u00e0 m\u1ed9t s\u00f3c l\u1edbn bao g\u1ed3m nhi\u1ec1u phum Khmer quanh khu v\u1ef1c ch\u00e2n n\u00fai. Nh\u01b0ng v\u00ec nhi\u1ec1u l\u00fd do kh\u00e1c nhau m\u00e0 ng\u00e0y nay ch\u1ec9 c\u00f2n l\u1ea1i m\u1ed9t phum, t\u00ean l\u00e0 Phum S\u0111o. Phum S\u0111o n\u00e0y x\u01b0a s\u00e1t trong n\u00fai, v\u1ec1 sau m\u1edbi d\u1eddi ra ch\u1ed7 hi\u1ec7n nay.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u1eef \u201cS\u0111o\u201d, trong ti\u1ebfng Khmer c\u00f3 nhi\u1ec1u ngh\u0129a, nh\u01b0ng ch\u1ee7 y\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng trong v\u0103n h\u1ecdc ch\u1ee9 hi\u1ebfm khi s\u1eed d\u1ee5ng trong \u0111\u1eddi th\u01b0\u1eddng. V\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng ngh\u0129a c\u1ee7a n\u00f3 l\u00e0 c\u00f3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn con voi. \u0110omreys\u0111o l\u00e0 con voi hung d\u1eef ho\u1eb7c l\u1ea1c \u0111\u00e0n.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u1ed9t \u0111i\u1ec1u th\u00fa v\u1ecb l\u00e0 c\u00e1i n\u00fai g\u1ea7n Phum S\u0111o ch\u00ednh l\u00e0 n\u00fai Ph\u1ee5ng, m\u00e0 n\u00fai Ph\u1ee5ng x\u01b0a kia l\u1ea1i c\u00f3 t\u00ean l\u00e0 n\u00fai Voi. M\u00e0 con voi n\u00e0y \u0111\u00e3 gi\u00fap cho phe n\u1eef chi\u1ebfn th\u1eafng phe nam trong truy\u1ec1n thuy\u1ebft thi \u0111\u1eafp n\u00fai B\u00e0-N\u00fai C\u1eadu c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Khmer \u1edf \u0111\u00e2y. Ng\u00e0y nay nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng hi\u1ec3u g\u1ed1c t\u00edch c\u1ee7a \u201cS\u0111o\u201d l\u00e0 g\u00ec, r\u1ed3i ph\u00e1t \u00e2m tr\u1ea1i ra th\u00e0nh \u201cPhum Lo o\u201d, v\u00e0 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi c\u00f2n n\u00f3i vui r\u1eb1ng \u201c Phum srey lo o\u201d l\u00e0 \u201c Phum G\u00e1i \u0111\u1eb9p\u201d v\u1eady!<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00ednh v\u00ec t\u00ean phum l\u00e0 \u201cS\u0111o\u201d n\u00ean nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi v\u1eabn quen g\u1ecdi Ch\u00f9a Khedol l\u00e0 Ch\u00f9a S\u0111o. Nh\u01b0ng th\u1ef1c t\u1ebf Ch\u00f9a Khedol c\u00f3 t\u00ean Pali l\u00e0 Botumkirirangsey, ngh\u0129a l\u00e0 \u201c<em>h\u00e0o quang c\u1ee7a \u0111\u00f3a hoa sen g\u1ea7n n\u00fai<\/em>\u201d. Ch\u00f9a \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh l\u1eadp t\u1eeb n\u0103m 1811, qua nhi\u1ec1u l\u1ea7n di d\u1eddi, sau c\u00f9ng b\u00e0 con m\u1edbi ch\u1ecdn g\u00f2 \u0111\u1ea5t s\u1ecfi ph\u00fan do M\u1ef9 \u0111\u1eafp, d\u1ef1 \u0111\u1ecbnh x\u00e2y d\u1ef1ng c\u01a1 s\u1edf qu\u00e2n s\u1ef1 nh\u01b0ng b\u1ecf d\u1edf, \u0111\u1ec3 x\u00e2y d\u1ef1ng l\u1ea1i ng\u00f4i ch\u00f9a hi\u1ec7n nay.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00f9a Khedol x\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y d\u1ef1ng b\u1eb1ng v\u1eadt li\u1ec7u t\u1ea1m b\u1ee3, ch\u1ee7 y\u1ebfu l\u00e0 k\u1ebft h\u1ee3p gi\u1eefa c\u00e2y l\u00e1 v\u00e0 g\u1ea1ch\u2026qua nhi\u1ec1u l\u1ea7n xu\u1ed1ng c\u1ea5p r\u1ed3i s\u1eeda ch\u1eefa, m\u00e3i \u0111\u1ebfn n\u0103m 2013 ch\u00f9a m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c S\u01b0 Ph\u00e1t t\u1eeb Tr\u00e0 Vinh l\u00ean tr\u00f9ng tu v\u00e0 x\u00e2y d\u1ef1ng m\u1edbi ng\u00f4i ch\u00e1nh \u0111i\u1ec7n.<\/p>\n\n\n\n<p>Trong khu\u00f4n vi\u00ean ch\u00f9a, ng\u00f4i ch\u00e1nh \u0111i\u1ec7n t\u1ecda l\u1ea1c t\u1ea1i v\u1ecb tr\u00ed trung t\u00e2m, b\u00ean tr\u00e1i l\u00e0 ng\u00f4i sala, b\u00ean ph\u1ea3i l\u00e0 t\u0103ng x\u00e1. T\u1eeb c\u1ed5ng Tam B\u1ea3o nh\u00ecn v\u00e0o, ng\u00f4i ch\u00e1nh \u0111i\u1ec7n kh\u00f4ng kh\u00e1c g\u00ec m\u1ed9t b\u00f4ng sen r\u1ef1c r\u1ee1 v\u01b0\u01a1n l\u00ean tr\u1eddi xanh cao th\u1eb3m. Nh\u1eefng t\u1ea7ng m\u00e1i ch\u1ed3ng \u0111\u1eb9p nh\u01b0 nh\u1eefng c\u00e1nh sen t\u01b0\u01a1i th\u1eafm th\u1ea5p tho\u00e1ng d\u01b0\u1edbi t\u00e0ng c\u1ee7a nh\u1eefng c\u00e2y me t\u00e2y c\u1ed5 th\u1ee5 uy nghi\u00eam.<\/p>\n\n\n\n<p>Hai m\u1eb7t ti\u1ec1n,&nbsp;h\u1eadu \u0111\u1ec1u c\u00f3 t\u00f4n t\u01b0\u1ee3ng \u0110\u1ee9c Th\u00edch Ca trong t\u01b0 th\u1ebf t\u1ecda thi\u1ec1n. M\u1eb7t ti\u1ec1n h\u01b0\u1edbng \u0111\u00f4ng nh\u00ecn ra ph\u00eda ru\u1ed9ng, \u0111\u1ed1i di\u1ec7n l\u00e0 t\u01b0\u1ee3ng Ph\u1eadt nh\u1eadp ni\u1ebft b\u00e0n to l\u1edbn tr\u00f4ng r\u1ea5t s\u1ed1ng \u0111\u1ed9ng. M\u1eb7t h\u1eadu c\u00f3 hai c\u00e2y c\u1ed9t ph\u01b0\u1edbng cao \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o t\u00e1c r\u1ea5t k\u1ef3 c\u00f4ng v\u1edbi b\u1ed1n r\u1eafn th\u1ea7n Naga qu\u1ea5n v\u00e0o nhau \u0111u\u00f4i v\u01b0\u01a1n l\u00ean tr\u1eddi, \u0111\u1ea7u ng\u1ea9ng ph\u00f9ng ra b\u1ed1n h\u01b0\u1edbng.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00ean trong ch\u00e1nh \u0111i\u1ec7n c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u t\u01b0\u1ee3ng Ph\u1eadt Th\u00edch Ca v\u1edbi nhi\u1ec1u k\u00edch c\u1ee1 v\u00e0 t\u01b0 th\u1ebf kh\u00e1c nhau. M\u1ed7i b\u1ee9c t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec1u to\u00e1t l\u00ean n\u00e9t m\u1ef9 thu\u1eadt ri\u00eang bi\u1ec7t c\u1ee7a phong c\u00e1ch Khmer. C\u00e1c b\u1ee9c b\u00edch h\u1ecda quanh t\u01b0\u1eddng, tr\u00ean tr\u1ea7n v\u1ebd v\u1ec1 c\u00e1c t\u00edch Ph\u1eadt c\u0169ng \u0111\u1ec1u r\u1ea5t \u0111\u1eb9p. Xung quanh ch\u00e1nh \u0111i\u1ec7n, t\u01b0\u1eddng, c\u1ed9t \u0111\u1ec1u ch\u1ea1m tr\u1ed5 hoa v\u0103n h\u1ebft s\u1ee9c c\u1ea7u k\u1ef3, kh\u00f4ng l\u1eabn v\u00e0o \u0111\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i ng\u00f4i ch\u00e1nh \u0111i\u1ec7n m\u1edbi c\u1ee7a Ch\u00f9a Khedol l\u00e0 \u0111\u1eb9p v\u00e0 ho\u00e0nh tr\u00e1ng nh\u1ea5t so v\u1edbi s\u00e1u ch\u00f9a Nam t\u00f4ng Khmer kh\u00e1c \u1edf&nbsp;T\u00e2y Ninh th\u1eddi hi\u1ec7n t\u1ea1i. Ch\u00f9a Khedol v\u00e0o m\u1ed7i d\u1ecbp l\u1ec5 t\u1ebft truy\u1ec1n th\u1ed1ng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n t\u1ed9c Khmer v\u00e0 c\u00e1c nghi l\u1ec5 Ph\u1eadt gi\u00e1o bao gi\u1edd c\u0169ng v\u00f4 c\u00f9ng r\u1ef1c r\u1ee1 s\u1eafc m\u00e0u. Ngo\u00e0i ra,&nbsp;\u0111\u00e2y c\u00f2n l\u00e0 n\u01a1i d\u1ea1y ch\u1eef Khmer cho con em c\u1ee7a \u0111\u1ed3ng b\u00e0o d\u00e2n t\u1ed9c Khmer quanh v\u00f9ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Ngo\u00e0i ng\u00f4i ch\u00f9a, l\u00e0ng Khedol c\u00f2n c\u00f3 nhi\u1ec1u mi\u1ebfu Neakta (\u00d4ng T\u00e0) \u0111\u1eb7t r\u1ea3i r\u00e1c \u1edf c\u00e1c n\u01a1i g\u1ed1c c\u00e2y ven su\u1ed1i. \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t tr\u00ean c\u00e1nh \u0111\u1ed3ng ven ch\u00e2n n\u00fai c\u00f2n c\u00f3 mi\u1ebfu Lokyeay (L\u1ee5c D\u1ea7y). C\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i, \u1edf T\u00e2y Ninh, \u0111\u00e2y l\u00e0 n\u01a1i duy nh\u1ea5t c\u00f2n t\u1ee5c th\u1edd L\u1ee5c D\u1ea7y.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1ee5c th\u1edd L\u1ee5c D\u1ea7y c\u00f3 ngu\u1ed3n g\u1ed1c t\u1eeb c\u00e2u chuy\u1ec7n nh\u01b0 sau: \u201c<em>Ng\u00e0y x\u01b0a, \u1edf l\u00e0ng Peam Chkon c\u00f3 m\u1ed9t c\u00e1i ao l\u1edbn t\u00ean l\u00e0 B\u01b0ng Thom. Gi\u1eefa ao c\u00f3 m\u1ed9t c\u00e1i c\u00f9 lao nh\u1ecf, tr\u00ean \u0111\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi ta c\u1ea5t m\u1ed9t c\u00e1i mi\u1ebfu b\u1eb1ng c\u00e2y v\u1ea3n, l\u1ee3p ng\u00f3i, theo ki\u1ec3u nh\u00e0 s\u00e0n cao ch\u00e2n. Trong mi\u1ebfu th\u1edd B\u00e0 L\u1ee5c-D\u1ea7y (Lok Deay). Thu\u1edf sanh ti\u1ec1n<\/em><em>,<\/em><em>&nbsp;b\u00e0 D\u1ea7y l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u c\u00f3, l\u00f2ng d\u1ea1 r\u1ed9ng r\u00e3i h\u01a1n ng\u01b0\u1eddi. B\u00e0 th\u01b0\u1eddng tr\u1ee3 gi\u00fap ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o<\/em><em>,<\/em><em>&nbsp;nh\u1ea5t l\u00e0 hay cho l\u1ed1i x\u00f3m m\u01b0\u1ee3n \u0111\u1ed3 d\u00f9ng trong nh\u00e0. B\u00e0 quen mi\u1ec7ng n\u00f3i ch\u01a1i: Ch\u01b0ng t\u00f4i ch\u1ebft r\u1ed3i, ai m\u01b0\u1ee3n t\u00f4i c\u0169ng cho ch\u1edb \u0111\u1eebng n\u00f3i chi t\u00f4i c\u00f2n s\u1ed1ng nh\u01b0 v\u1eady. L\u00fac b\u00e0 m\u00e3n ph\u1ea7n \u0111\u1ed9 v\u00e0i th\u00e1ng th\u00ec \u0111\u1ea1p \u0111\u1ed3ng l\u00ean cho d\u00e2n l\u00e0ng bi\u1ebft r\u1eb1ng b\u00e0 \u0111\u00e3 th\u00e0nh th\u1ea7n g\u1ecdi l\u00e0 Th\u1ea7n L\u1ee5c-D\u1ea7y. D\u00e2n l\u00e0ng c\u1ea3m \u0111\u1ee9c c\u1ee7a b\u00e0 h\u1ed3i c\u00f2n s\u1ed1ng n\u00ean h\u1ecdp nhau c\u1eaft mi\u1ebfu gi\u1eefa B\u01b0ng Thom c\u00fang t\u1ebf b\u00e0 quanh n\u0103m. V\u00ec mi\u1ec5u \u1edf cheo leo gi\u1eefa m\u1eb7t n\u01b0\u1edbc n\u00ean kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u1edf gi\u1eef, ch\u1ec9 m\u1ed7i ng\u00e0y \u00f4ng T\u1eeb b\u01a1i xu\u1ed3ng ra th\u1eafp nhang m\u00e0 th\u00f4i. C\u1ea5t mi\u1ec5u xong, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi nh\u1edb l\u1eddi b\u00e0 m\u1edbi v\u00e1i th\u1eed xin m\u01b0\u1ee3n b\u00e0 v\u00e0i ch\u1ee5c d\u0129a v\u00e0i ch\u1ee5c ch\u00e9n. Qua ng\u00e0y sau, ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y \u0111\u1ebfn mi\u1ec5u, qu\u1ea3 nhi\u00ean th\u1ea5y \u0111\u1ee7 s\u1ed1 ch\u00e9n, d\u0129a m\u00ecnh h\u1ecfi m\u01b0\u1ee3n, b\u00e8n ch\u1edf v\u1ec1 d\u00f9ng trong \u0111\u00e1m ti\u1ec7c xong r\u1ed3i \u0111em ra tr\u1ea3.&nbsp;<\/em><em>L\u1eddi&nbsp;<\/em><em>\u0111\u1ed3n bay ra, d\u00e2n l\u00e0ng l\u1ea5y l\u00e0m k\u00ednh n\u1ec3 v\u00e0 tin t\u01b0\u1edfng s\u1ef1 linh hi\u1ec3n c\u1ee7a b\u00e0 v\u00f4 c\u00f9ng. Khi c\u00f3 \u0111\u00e1m ti\u1ec7c, c\u01b0\u1edbi h\u1ecfi, ma chay, l\u00e0m ph\u01b0\u1edbc&nbsp;<\/em><em>\u2026.<\/em><em>, th\u00ec h\u1ecd \u0111\u1ebfn v\u00e1i xin m\u01b0\u1ee3n m\u1ed9t s\u1ed1 ch\u00e9n b\u00e1t<\/em><em>,<\/em><em>&nbsp;nhi\u1ec1u \u00edt t\u00f9y theo s\u1ef1 c\u1ea7n d\u00f9ng c\u1ee7a m\u00ecnh. Qua ng\u00e0y sau, h\u1ecd b\u01a1i xu\u1ed3ng ra mi\u1ec5u ch\u1edf v\u1ec1 \u0111\u00fang theo l\u1eddi&nbsp;<\/em><em>t<\/em><em>h\u1ec9nh<\/em><em>&nbsp;c\u1ea7u. Nh\u01b0ng v\u1ec1 sau, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi th\u1ea5y b\u00e0 cho m\u01b0\u1ee3n to\u00e0n \u0111\u1ed3 t\u1ed1t \u0111\u1eaft ti\u1ec1n, n\u00ean t\u00e1nh tham mua \u0111\u1ed3 x\u1ea5u \u0111\u00e1nh tr\u00e1o \u0111em tr\u1ea3. T\u1eeb \u0111\u00f3 \u0111\u1ebfn b\u00e2y gi\u1edd kh\u00f4ng ai m\u01b0\u1ee3n \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00ec n\u1eefa<\/em>\u201d. (L\u01b0\u1ee3c d\u1eabn theo&nbsp;<strong>Truy\u1ec7n c\u1ed5 Cao Mi\u00ean<\/strong>&nbsp;c\u1ee7a L\u00ea H\u01b0\u01a1ng).<\/p>\n\n\n\n<p>M\u1ea5y m\u01b0\u01a1i n\u0103m tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, ng\u01b0\u1eddi Khmer Khedol kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u1eadp mi\u1ebfu th\u1edd L\u1ee5c D\u1ea7y, m\u00e0 ch\u00ednh trong g\u00f2 \u0111\u1ea5t n\u00e0y b\u00e0 con c\u00f2n ch\u00f4n gi\u1ea5u r\u1ea5t nhi\u1ec1u ch\u00e9n \u0111\u0129a c\u1ed5 x\u01b0a. M\u1ee5c \u0111\u00edch l\u00e0 \u0111\u1ec3 nh\u00e0 n\u00e0o trong l\u00e0ng khi c\u1ea7n th\u00ec \u0111\u1ebfn m\u01b0\u1ee3n, ho\u1eb7c khi t\u1ed5 ch\u1ee9c c\u00fang B\u00e0 th\u00ec l\u1ea5y m\u00e0 d\u00f9ng. Vi\u1ec7c l\u00e0m cao \u0111\u1eb9p \u1ea5y r\u1ea5t ti\u1ebfc l\u00e0 khi chi\u1ebfn tranh x\u1ea3y ra, bom \u0111\u1ea1n c\u1ee7a k\u1ebb th\u00f9 \u0111\u00e3 ph\u00e1 h\u1ecfng \u0111i t\u1ea5t c\u1ea3. Ph\u1ea7n c\u00f2n s\u00f3t l\u1ea1i th\u00ec b\u1ecb m\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi gian tham t\u00ecm \u0111\u1ebfn \u0111\u00e0o b\u1edbi l\u1ea5y tr\u1ed9m \u0111em b\u00e1n, v\u00ec \u0111a ph\u1ea7n \u0111\u1ed3 \u1edf \u0111\u00e2y \u0111\u1ec1u l\u00e0 \u0111\u1ed3 c\u1ed5 qu\u00fd gi\u00e1.<\/p>\n\n\n\n<p>Ngo\u00e0i th\u1edd n\u1eef th\u1ea7n L\u1ee5c D\u1ea7y, ng\u01b0\u1eddi Khmer Khedol x\u01b0a c\u00f2n th\u1edd Yeay Khmau \u1edf trong m\u1ed9t hang \u0111\u00e1 ph\u00eda tr\u00ean s\u01b0\u1eddn n\u00fai B\u00e0. Trong Yeay Khmau c\u00f2n quen g\u1ecdi l\u00e0 B\u00e0 \u0110en l\u00e0 B\u00e0 Chao ho\u1eb7c \u0110\u00f4n Mao. \u0110\u00e2y l\u00e0 v\u1ecb th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c du nh\u1eadp t\u1eeb Hindu gi\u00e1o, c\u1ee5 th\u1ec3 l\u00e0 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 th\u1edd Tara.<\/p>\n\n\n\n<p>Theo&nbsp;<strong>T\u1eeb \u0111i\u1ec3n T\u00f4n gi\u00e1o<\/strong>&nbsp;c\u1ee7a Marguerite Marie Thiollier cho bi\u1ebft \u201c&nbsp;<em>Tara &#8211; N\u1eef th\u1ea7n trong Ph\u1eadt gi\u00e1o M\u1eadt t\u00f4ng. \u1ede T\u00e2y T\u1ea1ng, c\u00e1c Tara l\u00e0 nh\u1eefng th\u1ea7n linh hai m\u1eb7t, khi th\u00ec kinh kh\u1ee7ng v\u00e0 t\u00e0n b\u1ea1o (mang m\u00e0u v\u00e0ng hay lam), khi th\u00ec d\u1ecbu d\u00e0ng v\u00e0 th\u00f4ng c\u1ea3m (mang m\u00e0u l\u1ee5c hay tr\u1eafng). Trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p sau, h\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 nh\u1eefng h\u00f3a th\u00e2n c\u1ee7a Avalokiteqvara<\/em>\u201d.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u01b0\u1edbc khi \u0111\u00f3n nh\u1eadn Ph\u1eadt gi\u00e1o, ng\u01b0\u1eddi Khmer \u0111\u00e3 c\u00f3 m\u1ed9t th\u1eddi gian r\u1ea5t d\u00e0i ch\u1ecbu \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng Hindu gi\u00e1o. V\u00e0 v\u1ec1 sau n\u00e0y trong Ph\u1eadt gi\u00e1o Nam t\u00f4ng Khmer c\u0169ng c\u00f2n t\u00edch h\u1ee3p kh\u00e1 nhi\u1ec1u c\u00e1c v\u1ecb th\u1ea7n c\u1ee7a Hindu gi\u00e1o. Cho n\u00ean vi\u1ec7c Khmer h\u00f3a Tara th\u00e0nh Yeay Khmau c\u0169ng l\u00e0 chuy\u1ec7n r\u1ea5t b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng.<\/p>\n\n\n\n<p>Theo Ph\u1eadt gi\u00e1o T\u00e2y T\u1ea1ng c\u0169ng nh\u01b0 quan ni\u1ec7m c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Khmer, Tara c\u00f2n c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 &#8220;ng\u00f4i sao&#8221;, l\u00e0 \u00e1nh s\u00e1ng soi \u0111\u01b0\u1eddng cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb l\u1ea1c \u0111\u01b0\u1eddng, l\u00e0 hi\u1ec7n th\u00e2n c\u1ee7a n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng \u00e1nh s\u00e1ng. Th\u1ea7n Tara l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi m\u1eb9 gi\u00e0u l\u00f2ng th\u01b0\u01a1ng y\u00eau v\u00e0 c\u0169ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi b\u1ea3o v\u1ec7 m\u1ea1nh m\u1ebd, ki\u00ean c\u01b0\u1eddng, chinh ph\u1ee5c nh\u1eefng kh\u00f3 kh\u0103n. \u00c1nh s\u00e1ng c\u1ee7a th\u1ea7n s\u00e1ng nh\u01b0 \u00e1nh ch\u1edbp khi\u1ebfn cho qu\u1ef7 th\u1ea7n c\u0169ng ph\u1ea3i kinh s\u1ee3.<\/p>\n\n\n\n<p>Trong hai cu\u1ed9c chi\u1ebfn tranh b\u1ea3o v\u1ec7 T\u1ed5 qu\u1ed1c, khu v\u1ef1c N\u00fai B\u00e0 \u2013 Khedol \u0111\u00e3 di\u1ec5n ra v\u00f4 v\u00e0n nh\u1eefng tr\u1eadn \u0111\u00e1nh \u00e1c li\u1ec7t. Theo c\u00e1c t\u00e0i li\u1ec7u cho bi\u1ebft, khu v\u1ef1c \u0111\u1ec9nh v\u00e0 \u0111\u1ed3ng b\u1eb1ng xung quanh d\u01b0\u1edbi ch\u00e2n n\u00fai trong \u0111\u00f3 c\u00f3 Khedol l\u00e0 do qu\u00e2n \u0111\u1ecbch chi\u1ebfm gi\u1eef, c\u00f2n \u1edf l\u01b0ng ch\u1eebng n\u00fai l\u00e0 c\u0103n c\u1ee9 c\u1ee7a qu\u00e2n ta.<\/p>\n\n\n\n<p>Trong g\u1ea7n su\u1ed1t cu\u1ed9c kh\u00e1ng chi\u1ebfn ch\u1ed1ng M\u1ef9, Li\u00ean \u0111\u1ed9i 7 \u0111\u00e3 ch\u1ed1t gi\u1eef \u1edf \u0111\u00e2y. R\u1eebng tr\u00ean n\u00fai, d\u01b0\u1edbi c\u00e1nh \u0111\u1ed3ng t\u1eebng b\u1ecb \u0111\u1ecbch \u0111\u1ed5 x\u0103ng \u0111\u1eb7c \u0111\u1ed1t ch\u00e1y r\u1ee5i \u0111\u1ec3 h\u00f2ng t\u00ecm v\u00e0 ti\u00eau di\u1ec7t l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a qu\u00e2n ta. \u0110\u00eam 6.12.1974, Ti\u1ec3u \u0111o\u00e0n trinh s\u00e1t 47 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng v\u1ec1 ti\u00eau di\u1ec7t c\u0103n c\u1ee9 \u0111\u1ecbch t\u1ea1i n\u00fai B\u00e0 \u0110en.<\/p>\n\n\n\n<p>Cu\u1ed9c chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u di\u1ec5n ra v\u00f4 c\u00f9ng \u00e1c li\u1ec7t, qu\u00e2n ta bao v\u00e2y \u0111\u1ecbch c\u1ea3 th\u00e1ng tr\u1eddi m\u00e0 v\u1eabn ch\u01b0a chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec9nh n\u00fai. Ph\u00e1o \u0111\u1ecbch b\u1eafn v\u00e0o quanh \u0111\u1ec9nh n\u00fai ng\u00e0y c\u00e0ng d\u1eef d\u1ed9i. M\u00e3i \u0111\u1ebfn s\u00e1ng 6.1.1975, n\u00fai B\u00e0 \u0110en v\u00e0 c\u00e1c khu v\u1ef1c xung quanh ch\u00e2n n\u00fai m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i ph\u00f3ng.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u00e0ng Khedol ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc r\u1ea5t nhi\u1ec1u kh\u00f3 kh\u0103n, nh\u00e0 c\u1eeda tr\u00e2u b\u00f2 nheo nh\u00f3c l\u1ed9n x\u1ed9n, nh\u01b0ng gi\u1edd th\u00ec \u0111\u00e3 kh\u00e1c xa. Ngo\u00e0i gieo c\u1ea5y l\u00faa,&nbsp;b\u00e0 con c\u00f2n tr\u1ed3ng th\u00eam m\u1ea3ng c\u1ea7u. Cu\u1ed9c s\u1ed1ng \u0111\u00e3 t\u1eebng b\u01b0\u1edbc v\u01b0\u01a1n l\u00ean, kinh t\u1ebf ph\u00e1t tri\u1ec3n, n\u00ean c\u00e1i g\u00ec c\u0169ng \u0111\u1ed5i m\u1edbi khang trang. Ng\u00e0y nay,&nbsp;l\u00e0ng Khmer Khedol kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 n\u01a1i c\u1ee7a vi\u1ec7c \u0111\u1ed3ng \u00e1ng hai m\u00f9a m\u01b0a n\u1eafng, m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0 n\u01a1i t\u00ecm \u0111\u1ebfn c\u1ee7a nhi\u1ec1u du kh\u00e1ch, v\u00e0 l\u00e0 n\u01a1i kh\u01a1i d\u1eady ni\u1ec1m c\u1ea3m h\u1ee9ng c\u1ee7a c\u00e1c ngh\u1ec7 s\u1ef9 \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y s\u00e1ng t\u00e1c.<\/p>\n\n\n\n<p>Theo d\u1ea5u ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a,&nbsp;l\u1ea7n d\u00f2 t\u00ecm hi\u1ec3u Khedol m\u1edbi th\u1ea5y m\u1ea3nh \u0111\u1ea5t t\u01b0\u01a1i \u0111\u1eb9p n\u00e0y c\u00f3 m\u1ed9t b\u1ec1 d\u00e0y v\u0103n h\u00f3a l\u1ecbch s\u1eed. Tr\u1ea3i qua bao th\u0103ng tr\u1ea7m, ng\u00e0y nay Khedol h\u1ea7u nh\u01b0 \u0111\u00e3 thay \u0111\u1ed5i h\u1eb3n \u0111\u1ec3 v\u01b0\u01a1n t\u1ea7m cao m\u1edbi \u1edf t\u01b0\u01a1ng lai.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0110\u00e0o Th\u00e1i S\u01a1n<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/baotayninh.vn\/khedol-theo-dau-nguoi-xua-a130978.html\">https:\/\/baotayninh.vn\/khedol-theo-dau-nguoi-xua-a130978.html<\/a><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\" \/>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Kdol_Doun_Teav\">https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Kdol_Doun_Teav<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/km.wikipedia.org\/wiki\/%E1%9E%9F%E1%9E%84%E1%9F%92%E1%9E%80%E1%9E%B6%E1%9E%8F%E1%9F%8B%E1%9E%80%E1%9F%92%E1%9E%8F%E1%9E%BB%E1%9E%9B%E1%9E%8A%E1%9E%BC%E1%9E%93%E1%9E%91%E1%9E%B6%E1%9E%9C\">https:\/\/km.wikipedia.org\/wiki\/%E1%9E%9F%E1%9E%84%E1%9F%92%E1%9E%80%E1%9E%B6%E1%9E%8F%E1%9F%8B%E1%9E%80%E1%9F%92%E1%9E%8F%E1%9E%BB%E1%9E%9B%E1%9E%8A%E1%9E%BC%E1%9E%93%E1%9E%91%E1%9E%B6%E1%9E%9C<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kdol Doun Teav<\/strong>&nbsp;(<a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Khmer_language\">Khmer<\/a>:&nbsp;\u179f\u1784\u17d2\u1780\u17b6\u178f\u17cb\u1780\u17d2\u178f\u17bb\u179b\u178a\u17bc\u1793\u1791\u17b6\u179c) is a&nbsp;<a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Sangkat\">sangkat<\/a>&nbsp;of&nbsp;<a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Battambang_Municipality\">Krong Battambang<\/a>&nbsp;(previously,&nbsp;<a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Khum\">khum<\/a>\/<a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Administrative_divisions_of_Cambodia\">commune<\/a>&nbsp;of&nbsp;<a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Battambang_District\">Battambang District<\/a>) in&nbsp;<a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Battambang_Province\">Battambang Province<\/a>&nbsp;in north-western&nbsp;<a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Cambodia\">Cambodia<\/a>.<sup><a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Kdol_Doun_Teav#cite_note-1\">[1]<\/a><\/sup><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Villages[<a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Kdol_Doun_Teav&amp;action=edit&amp;section=1\">edit<\/a>]<\/h2>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Chong Preaek<\/li>\n\n\n\n<li>Kdol<\/li>\n\n\n\n<li>Ou Ta Nob<\/li>\n\n\n\n<li>Ta Pruoch<\/li>\n\n\n\n<li>Ta Koy<\/li>\n\n\n\n<li>Kantuot<\/li>\n\n\n\n<li>Thkov<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>\u179f\u1784\u17d2\u1780\u17b6\u178f\u17cb\u1780\u17d2\u178f\u17bb\u179b\u178a\u17bc\u1793\u1791\u17b6\u179c<\/strong>\u1787\u17b6\u1783\u17bb\u17c6\u1798\u17bd\u1799\u179f\u17d2\u1790\u17b7\u178f\u1793\u17c5\u1780\u17d2\u1793\u17bb\u1784<a href=\"https:\/\/km.wikipedia.org\/wiki\/%E1%9E%9F%E1%9F%92%E1%9E%9A%E1%9E%BB%E1%9E%80%E1%9E%94%E1%9E%B6%E1%9E%8F%E1%9F%8B%E1%9E%8A%E1%9F%86%E1%9E%94%E1%9E%84\">\u179f\u17d2\u179a\u17bb\u1780\u1794\u17b6\u178f\u17cb\u178a\u17c6\u1794\u1784<\/a>&nbsp;<a href=\"https:\/\/km.wikipedia.org\/wiki\/%E1%9E%81%E1%9F%81%E1%9E%8F%E1%9F%92%E1%9E%8F%E1%9E%94%E1%9E%B6%E1%9E%8F%E1%9F%8B%E1%9E%8A%E1%9F%86%E1%9E%94%E1%9E%84\">\u1781\u17c1\u178f\u17d2\u178f\u1794\u17b6\u178f\u17cb\u178a\u17c6\u1794\u1784<\/a>\u17d4 \u179f\u1784\u17d2\u1780\u17b6\u178f\u17cb\u1780\u17d2\u178f\u17bb\u179b\u178a\u17bc\u1793\u1791\u17b6\u179c\u1793\u17c1\u17c7\u1798\u17b6\u1793\u17e7\u1797\u17bc\u1798\u17b7<sup><a href=\"https:\/\/km.wikipedia.org\/wiki\/%E1%9E%9F%E1%9E%84%E1%9F%92%E1%9E%80%E1%9E%B6%E1%9E%8F%E1%9F%8B%E1%9E%80%E1%9F%92%E1%9E%8F%E1%9E%BB%E1%9E%9B%E1%9E%8A%E1%9E%BC%E1%9E%93%E1%9E%91%E1%9E%B6%E1%9E%9C#cite_note-1\">[\u17e1]<\/a><\/sup>\u17d4<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><tbody><tr><th>\u1780\u17bc\u178a\u1797\u17bc\u1798\u17b7<\/th><th>\u1797\u17bc\u1798\u17b7<\/th><th>\u1787\u17b6\u17a2\u1780\u17d2\u179f\u179a\u17a1\u17b6\u178f\u17b6\u17c6\u1784<\/th><\/tr><tr><td>\u17e0\u17e2\u17e0\u17e3\u17e0\u17e6\u17e0<\/td><td>\u1785\u17bb\u1784\u1796\u17d2\u179a\u17c2\u1780<\/td><td>Chong Preaek<\/td><\/tr><tr><td>\u17e0\u17e2\u17e0\u17e3\u17e0\u17e6\u17e0<\/td><td>\u1780\u17d2\u178f\u17bb\u179b<\/td><td>Kdol<\/td><\/tr><tr><td>\u17e0\u17e2\u17e0\u17e3\u17e0\u17e6\u17e0<\/td><td>\u17a2\u17bc\u179a\u178f\u17b6\u1793\u1794\u17cb<\/td><td>Ou Ta Nob<\/td><\/tr><tr><td>\u17e0\u17e2\u17e0\u17e3\u17e0\u17e6\u17e0<\/td><td>\u178f\u17b6\u1796\u17d2\u179a\u17bd\u1785<\/td><td>Ta Pruoch<\/td><\/tr><tr><td>\u17e0\u17e2\u17e0\u17e3\u17e0\u17e6\u17e0<\/td><td>\u178f\u17b6\u1780\u17bb\u1799<\/td><td>Ta Koy<\/td><\/tr><tr><td>\u17e0\u17e2\u17e0\u17e3\u17e0\u17e6\u17e0<\/td><td>\u1780\u1793\u17d2\u1791\u17bd\u178f<\/td><td>Kantuot<\/td><\/tr><tr><td>\u17e0\u17e2\u17e0\u17e3\u17e0\u17e6\u17e0<\/td><td>\u1790\u17d2\u1780\u17bc\u179c<\/td><td>Thkov<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Trong b\u00e0i \u2018Khedol theo d\u1ea5u ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a\u2019 c\u1ee7a \u0110\u00e0o Th\u00e1i S\u01a1n \u0111\u0103ng tr\u00ean T\u00e2y Ninh Online c\u00f3 \u0111o\u1ea1n sau \u0111\u00e2y: \u201cKhedol c\u00f3 ngu\u1ed3n g\u1ed1c t\u1eeb ti\u1ebfng Khmer [\u1781\u17d2\u1799\u179b\u17cb &#8211; Khdol ] ngh\u0129a l\u00e0 \u201cgi\u00f3\u201d, b\u1edfi khu v\u1ef1c n\u00e0y b\u1ecb n\u00fai B\u00e0 v\u00e0 n\u00fai Ph\u1ee5ng ch\u1eafn ngang n\u00ean gi\u00f3 l\u00f9a v\u00e0o r\u1ea5t nhi\u1ec1u, nh\u1ea5t l\u00e0 m\u00f9a &hellip; <a href=\"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/2024\/06\/30\/khedol-trong-tieng-khmer-co-nghia-la-gio\/\" class=\"more-link\">\u0110\u1ecdc ti\u1ebfp <span class=\"screen-reader-text\">\u201cKHEDOL\u201d TRONG TI\u1ebeNG KHMER C\u00d3 NGH\u0128A L\u00c0 \u201cGI\u00d3\u201d?<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[17],"tags":[41],"class_list":["post-438","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kh","tag-cao-van-nghiep"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/438","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=438"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/438\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=438"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=438"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=438"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}