{"id":549,"date":"2024-07-05T10:44:24","date_gmt":"2024-07-05T03:44:24","guid":{"rendered":"https:\/\/diadanhkhmer.wordpress.com\/?p=549"},"modified":"2024-07-05T10:44:24","modified_gmt":"2024-07-05T03:44:24","slug":"dia-danh-bau-nau-o-tay-ninh","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/2024\/07\/05\/dia-danh-bau-nau-o-tay-ninh\/","title":{"rendered":"\u0110\u1ecaA DANH B\u00c0U N\u00c2U \u1ede T\u00c2Y NINH"},"content":{"rendered":"\n<p>B\u00e0u N\u00e2u l\u00e0 t\u00ean r\u1ea1ch, t\u00ean c\u1ea7u \u1edf T\u00e2y Ninh. C\u00e1c \u0111\u1ecba danh n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u \u0110\u00e0o Th\u00e1i S\u01a1n ghi nh\u1eadn v\u00e0 gi\u1ea3i th\u00edch nh\u01b0 sau:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cB\u00e0u N\u00e2u l\u00e0 t\u00ean hai c\u00e2y c\u1ea7u b\u1eafc qua con r\u1ea1ch c\u00f9ng t\u00ean ch\u1ea3y qua Qu\u1ed1c l\u1ed9 22 thu\u1ed9c \u0111\u1ecba ph\u1eadn x\u00e3 Th\u1ea1nh \u0110\u1ee9c huy\u1ec7n G\u00f2 D\u1ea7u. B\u00e0u N\u00e2u \u1edf \u0111\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i c\u00e1i b\u00e0u \u0111\u1ea5t n\u00e2u hay c\u00f3 nhi\u1ec1u c\u1ee7 n\u00e2u. M\u00e0 B\u00e0u N\u00e2u l\u00e0 Vi\u1ec7t h\u00f3a t\u00ean lo\u1ea1i c\u00e2y \u201c Phnau\u201d x\u01b0a m\u1ecdc nhi\u1ec1u ven con r\u1ea1ch n\u00e0y. Lo\u1ea1i c\u00e2y n\u00e0y to nh\u01b0 c\u00e2y xo\u00e0i, tr\u00e1i c\u00f3 m\u1ee7, ch\u00edn \u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c, nay th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f2n.\u201d<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p>(\u0110\u00e0o Th\u00e1i S\u01a1n, Nh\u1eefng \u0111\u1ecba danh kh\u00f3 hi\u1ec3u tr\u00ean \u0111\u1ea5t T\u00e2y Ninh, <a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/permalink.php?story_fbid=pfbid0321UzjfHcvuP8ACj6VCBhiY51rk5jVPo2gzt4838epUpghkBxFKH6Kj6ma3uENiarl&amp;id=100002978782946&amp;__cft__[0]=AZVoUPTcrt6Z8zcjeI_7qNIBxFmcyS7BdiA2QC8Ivm9K6AEorDkm3JKbQmow0Z4bPgaa95DGA-ODfiiiFSFKKhwgK9BWq3I2UEDOSIq7LTCYzyoKVduB92NIzYa6UdfQBb_yVWEdLkFXaV70rHna6SRA-SDxK4giWloPdWneV3Xt-ze7qB6MpYeJQadBURCqJPE&amp;__tn__=-UK-R\">https:\/\/www.facebook.com\/permalink.php?story_fbid=pfbid031nchZb5ZQ3TCPy9MbVJY7LiSP6imHPbvaLswUMVnaeEpuj1RouAEYQJ2nrs2ZJ6Nl&amp;id=100002978782946<\/a>)<\/p>\n\n\n\n<p>V\u00c0I NH\u1eacN X\u00c9T<\/p>\n\n\n\n<p>1\/. Theo B\u1ea3n \u0111\u1ed3 \u0111\u1ecba h\u00ecnh h\u1ea1t T\u00e2y Ninh 1896, \u201cr\u1ea1ch B\u00e0u N\u00e2u\u201d l\u00e0 m\u1ed9t chi l\u01b0u c\u1ee7a s\u00f4ng V\u00e0m C\u1ecf \u0110\u00f4ng (Va\u00efco Oriental). L\u00fac \u0111\u00f3, r\u1ea1ch n\u00e0y l\u00e0 ranh gi\u1edbi t\u1ef1 nhi\u00ean c\u1ee7a 2 l\u00e0ng Th\u1ea1nh \u0110\u1ee9c v\u00e0 C\u1ea9m Giang, c\u1ea3 hai \u0111\u1ec1u thu\u1ed9c t\u1ed5ng Tri\u00eam H\u00f3a, h\u1ea1t tham bi\u1ec7n T\u00e2y Ninh), v\u00e0 \u1edf b\u1edd t\u1ea3 v\u00e0m B\u00e0u N\u00e2u c\u00f3 \u201cX. B\u00e0u N\u00e2u\u201d, t\u1ee9c x\u00f3m B\u00e0u N\u00e2u. (Plan topographique de l\u2019arondissement de Tay Ninh 1896, <a href=\"https:\/\/gallica.bnf.fr\/ark:\/12148\/btv1b530295052\/f1?fbclid=IwZXh0bgNhZW0CMTAAAR2Dpn5QIvkg0K3XwgOri7ZHASuq461unu_8bFHQJ__YKklZuLUAxl8kSd4_aem___hCnT3o_0QyRzjkz-_93A\" rel=\"noreferrer noopener\" target=\"_blank\">https:\/\/gallica.bnf.fr\/ark:\/12148\/btv1b530295052\/f1<\/a>.)<\/p>\n\n\n\n<p>Ngo\u00e0i c\u00e1c \u0111\u1ecba danh B\u00e0u N\u00e2u \u1edf T\u00e2y Ninh, ch\u00fang t\u00f4i c\u00f2n th\u1ea5y \u1ea5p B\u00e0u N\u00e2u thu\u1ed9c Th\u1ecb tr\u1ea5n V\u0129nh H\u01b0ng, V\u0129nh H\u01b0ng, Long An.<\/p>\n\n\n\n<p>2\/. C\u00e2y B\u1ea6U B\u00c2U, t\u00ean khoa h\u1ecdc l\u00e0 Aegle marmelos, t\u00ean ti\u1ebfng Khmer l\u00e0 \u201cPhnau\u201d (\u1796\u17d2\u1793\u17c5). C\u00e2y b\u1ea7u n\u00e2u v\u1eeba l\u00e0 c\u00e2y \u0103n tr\u00e1i v\u1eeba l\u00e0 c\u00e2y thu\u1ed1c. Tr\u00e1i ch\u00edn c\u00f3 m\u00e0u v\u00e0ng, m\u00f9i th\u01a1m, v\u1ecb ng\u1ecdt, th\u01b0\u1eddng d\u00f9ng l\u00e0m n\u01b0\u1edbc gi\u1ea3i kh\u00e1t v\u1eeba th\u01a1m ngon l\u1ea1i v\u1eeba b\u1ed5 sung sinh t\u1ed1, r\u1ea5t h\u1eefu \u00edch \u0111\u1ed1i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi l\u1edbn tu\u1ed5i. R\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3 c\u00e2y b\u1ea7u n\u00e2u t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 c\u00e2y B\u00c0U N\u00c2U, v\u00e0 c\u00e1i t\u00ean \u201cb\u00e0u n\u00e2u\u201d n\u00e0y c\u00f2n l\u01b0u l\u1ea1i trong c\u00e1c \u0111\u1ecba danh B\u00c0U N\u00c2U n\u00f3i tr\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>3\/. S\u00f4ng V\u00e0m Nao, di c\u1ea3o Tr\u01b0\u01a1ng V\u0129nh K\u00fd ghi t\u00ean ti\u1ebfng Khmer l\u00e0 \u201cP\u0103m pr\u00eak n\u00e0v\u201d (theo V\u01b0\u01a1ng H\u1ed5ng S\u1ec3n trong T\u1eeb \u0111i\u1ec3n ti\u1ebfng n\u00f3i mi\u1ec1n Nam, Nxb Tr\u1ebb, n\u0103m 1999, tr.263). V\u1ec1 \u0111\u1ecba danh n\u00e0y, Phi Hung Tang n\u00eau \u00fd ki\u1ebfn nh\u01b0 sau:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cV\u00e0m Nao c\u00f3 g\u1ed1c t\u1eeb ti\u1ebfng Khmer l\u00e0 \u1796\u17b6\u1798\u1796\u17d2\u179a\u17c2\u1780\u1796\u17d2\u1793\u17c5 phi\u00ean \u00e2m ti\u1ebfng Ph\u00e1p: Peam Prek Pnov, phi\u00ean \u00e2m ti\u1ebfng Vi\u1ec7t : Pi\u00eam Pr\u00eac P.n\u00e2u, t\u1ea1m d\u1ecbch ngh\u0129a : \u1796\u17b6\u1798 = v\u00e0m, \u1796\u17d2\u179a\u17c2 = k\u00eanh, s\u00f4ng, r\u1ea1ch &#8230;, \u1796\u17d2\u1793\u17c5 = c\u00e2y B\u1ed3 n\u00e2u, c\u00e2y B\u1ea7u n\u00e2u, c\u00e2y Tr\u00e1i n\u1ea5m. Ch\u1eef \u201cV\u00e0m Nao\u201d th\u00ec ch\u1ec9 gi\u1eef l\u1ea1i 2 ch\u1eef l\u00e0: \u1796\u17b6\u1798 v\u00e0 \u1796\u17d2\u1793\u17c5, b\u1ecf b\u1edbt ch\u1eef \u1796\u17d2\u179a\u17c2\u1780 \u1edf gi\u1eefa, = \u1796\u17b6\u1798\u1796\u17d2\u1793\u17c5 = Peam Pnov = V\u00e0m Nao.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cPnav ho\u1eb7c Pn\u00e2u, th\u00ec khi ph\u00e1t \u00e2m ti\u1ebfng Khmre s\u1ebd l\u00e0 P\u01a1 n\u00e2u ho\u1eb7c P-n\u00e2u, nh\u01b0ng trong th\u1ef1c t\u1ebf th\u00ec P\u01a1 n\u00e2u ho\u1eb7c P-n\u00e2u ng\u01b0\u1eddi Khmer \u0111\u1ecdc nhanh s\u1ebd m\u1ea5t ti\u00eau \u00e2m P m\u00e0 nghe th\u00e0nh N\u00e2u ho\u1eb7c Nav (phi\u00ean \u00e2m ti\u1ebfng Ph\u00e1p), c\u00e1i n\u00e0y c\u00f3 v\u1ebb gi\u1ed1ng ti\u1ebfng Vi\u1ec7t, VD: 25 \u0111\u1ecdc l\u00e0 \u201chai m\u01b0\u01a1i l\u0103m\u201d, kh\u00f4ng ai \u0111\u1ecdc l\u00e0 \u201chai m\u01b0\u01a1i n\u0103m\u201d, nh\u01b0ng \u0111\u1ecdc nhanh s\u1ebd l\u00e0 \u201ch\u0103m l\u0103m\u201d m\u1ea5t ti\u00eau ch\u1eef \u201cm\u01b0\u01a1i\u201d r\u1ed3i. V\u00ec v\u1eady: Nao = N\u00e2u, Nav = Pn\u00e2u.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1ea1m k\u1ebft: R\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3 \u201cPhnau\/ Pnov\/ P.n\u00e2u\u201d (\u1796\u17d2\u1793\u17c5), ngh\u0129a l\u00e0 c\u00e2y B\u1ed3 n\u00e2u, l\u00e0 ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u00e1c \u0111\u1ecba danh r\u1ea1ch\/ c\u1ea7u\/ x\u00f3m B\u00e0u N\u00e2u \u1edf T\u00e2y Ninh, \u1ea5p B\u00e0u N\u00e2u \u1edf Long An, v\u00e0 s\u00f4ng V\u00e0m Nao (ranh gi\u1edbi t\u1ef1 nhi\u00ean gi\u1eefa 2 huy\u1ec7n Ch\u1ee3 M\u1edbi v\u00e0 huy\u1ec7n Ph\u00fa T\u00e2n \u0111\u1ec1u thu\u1ed9c t\u1ec9nh An Giang).<\/p>\n\n\n\n<p>(\u1ea2nh tr\u00edch t\u1eeb trang <a href=\"https:\/\/www.google.com\/imgres?imgurl=https%3A%2F%2Fi.ytimg.com%2Fvi%2F3r_VTZU4VKA%2Fmaxresdefault.jpg&amp;imgrefurl=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fwatch%3Fv%3D3r_VTZU4VKA&amp;tbnid=yaUALgkz3gwftM&amp;vet=12ahUKEwi2tLyNza38AhVZi9gFHZZ8DiEQMygCegUIARCQAQ..i&amp;docid=PePFRUpuKRCa2M&amp;w=1280&amp;h=720&amp;q=%E1%9E%96%E1%9F%92%E1%9E%93%E1%9F%85&amp;ved=2ahUKEwi2tLyNza38AhVZi9gFHZZ8DiEQMygCegUIARCQAQ&amp;fbclid=IwZXh0bgNhZW0CMTAAAR0MdDV_TWlHHA7ANHQTbbcqrmSw94P2TR8AeGXnCbZ-Aeooaa_I2N-H_sE_aem_SDFBRG5FjaTSLLmW1yZjcw\" rel=\"noreferrer noopener\" target=\"_blank\">https:\/\/www.google.com\/imgres&#8230;<\/a>)<\/p>\n\n\n\n<p>Ngu\u1ed3n: <strong><a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/ca.vang.777?__cft__[0]=AZVoUPTcrt6Z8zcjeI_7qNIBxFmcyS7BdiA2QC8Ivm9K6AEorDkm3JKbQmow0Z4bPgaa95DGA-ODfiiiFSFKKhwgK9BWq3I2UEDOSIq7LTCYzyoKVduB92NIzYa6UdfQBb_yVWEdLkFXaV70rHna6SRA-SDxK4giWloPdWneV3Xt-ze7qB6MpYeJQadBURCqJPE&amp;__tn__=-]C%2CP-R\">C\u00e1 V\u00e0ng<\/a><\/strong>\u00a0<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-rich is-provider-embed-handler wp-block-embed-embed-handler\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\nhttps:\/\/www.facebook.com\/ca.vang.777\/posts\/pfbid02fwrExEay9sWSL5iDyX6vuE9TjAiD3SDU9XpxNEWYS7H2HVktWd7HxWAYFnTBCwnDl\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/scontent.fsin15-2.fna.fbcdn.net\/v\/t39.30808-6\/323139237_1509554212789626_5030937951066643619_n.jpg?_nc_cat=104&amp;ccb=1-7&amp;_nc_sid=127cfc&amp;_nc_ohc=Xwo-SHDKE4MQ7kNvgF8IS0j&amp;_nc_ht=scontent.fsin15-2.fna&amp;gid=A7fqSLll07Put2XIUO6Ek63&amp;oh=00_AYAurk634xV2_GG9wgFvuJJDNbtrgTyEeAaGREexi8rkyw&amp;oe=668D217E\" alt=\"\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/profile.php?id=100007347915127&amp;comment_id=Y29tbWVudDo2MTM5NjQ3MzcyNzI2NTc4Xzg4ODg2NDg2OTEyMjkyNA%3D%3D&amp;__cft__[0]=AZVoUPTcrt6Z8zcjeI_7qNIBxFmcyS7BdiA2QC8Ivm9K6AEorDkm3JKbQmow0Z4bPgaa95DGA-ODfiiiFSFKKhwgK9BWq3I2UEDOSIq7LTCYzyoKVduB92NIzYa6UdfQBb_yVWEdLkFXaV70rHna6SRA-SDxK4giWloPdWneV3Xt-ze7qB6MpYeJQadBURCqJPE&amp;__tn__=R]-R\">Sok Kha Mo Ni<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>C\u00e2y b\u1ed3 n\u00e2u 2 tu\u1ed5i v\u01b0\u1eddn nh\u00e0 t\u00f4i.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/scontent.fsin15-2.fna.fbcdn.net\/v\/t39.30808-6\/327305446_703395731478957_4651589268919810867_n.jpg?stp=cp6_dst-jpg_p118x90&amp;_nc_cat=105&amp;ccb=1-7&amp;_nc_sid=bd9a62&amp;_nc_ohc=pDMoRcjTbKwQ7kNvgExqPIu&amp;_nc_ht=scontent.fsin15-2.fna&amp;oh=00_AYD9o2BwAtp1zQYE0Nxa8NVBCmXHPvOvzyG56zsEH4VqHg&amp;oe=668D323F\" alt=\"\" style=\"width:337px;height:auto\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>B\u00e0u N\u00e2u l\u00e0 t\u00ean r\u1ea1ch, t\u00ean c\u1ea7u \u1edf T\u00e2y Ninh. C\u00e1c \u0111\u1ecba danh n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u \u0110\u00e0o Th\u00e1i S\u01a1n ghi nh\u1eadn v\u00e0 gi\u1ea3i th\u00edch nh\u01b0 sau: \u201cB\u00e0u N\u00e2u l\u00e0 t\u00ean hai c\u00e2y c\u1ea7u b\u1eafc qua con r\u1ea1ch c\u00f9ng t\u00ean ch\u1ea3y qua Qu\u1ed1c l\u1ed9 22 thu\u1ed9c \u0111\u1ecba ph\u1eadn x\u00e3 Th\u1ea1nh \u0110\u1ee9c huy\u1ec7n G\u00f2 D\u1ea7u. &hellip; <a href=\"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/2024\/07\/05\/dia-danh-bau-nau-o-tay-ninh\/\" class=\"more-link\">\u0110\u1ecdc ti\u1ebfp <span class=\"screen-reader-text\">\u0110\u1ecaA DANH B\u00c0U N\u00c2U \u1ede T\u00c2Y NINH<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[40,41],"class_list":["post-549","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-b","tag-bau-nau","tag-cao-van-nghiep"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/549","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=549"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/549\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=549"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=549"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=549"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}