{"id":569,"date":"2024-07-05T11:03:06","date_gmt":"2024-07-05T04:03:06","guid":{"rendered":"https:\/\/diadanhkhmer.wordpress.com\/?p=569"},"modified":"2024-07-05T11:03:06","modified_gmt":"2024-07-05T04:03:06","slug":"nguon-goc-dia-danh-ap-cha-va-o-tra-vinh","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/2024\/07\/05\/nguon-goc-dia-danh-ap-cha-va-o-tra-vinh\/","title":{"rendered":"NGU\u1ed2N G\u1ed0C \u0110\u1ecaA DANH \u201c\u1ea4P CH\u00c0 V\u00c0\u201d \u1ede TR\u00c0 VINH"},"content":{"rendered":"\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\":R5al5bb9l5qq9papd5aq:\"><a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/ca.vang.777?__cft__[0]=AZXfQyYagg_PCLCrW_xA7JC_1vzN1a8syADJT3xA4WYbwsyhetlW84G1meYwFsca1Jc3VQfQy3pg2VipLhbFiLlA_zsoTh702cOb7WkzyK_LRJ42vm_BBI0HgfYRJmgB8bg&amp;__tn__=-UC%2CP-R\"><strong>C\u00e1 V\u00e0ng<\/strong><\/a><\/h2>\n\n\n\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" height=\"12\" width=\"12\" alt=\"\" src=\"https:\/\/www.facebook.com\/images\/assets_DO_NOT_HARDCODE\/facebook_icons\/star_filled_24_fds-gray-70.png\">Y\u00eau th\u00edch&nbsp;&nbsp;\u00b7&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/ca.vang.777\/posts\/pfbid0e6Vo8EafzufD7NRV4yYDc7pWcudVGR58wf1zJqMcQ8PKmfGmdmMgtigf5upHMG7el?__cft__[0]=AZXfQyYagg_PCLCrW_xA7JC_1vzN1a8syADJT3xA4WYbwsyhetlW84G1meYwFsca1Jc3VQfQy3pg2VipLhbFiLlA_zsoTh702cOb7WkzyK_LRJ42vm_BBI0HgfYRJmgB8bg&amp;__tn__=%2CO%2CP-R\">4 Th\u00e1ng 9, 2023<\/a>&nbsp;&nbsp;\u00b7&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>NGU\u1ed2N G\u1ed0C \u0110\u1ecaA DANH \u201c\u1ea4P CH\u00c0 V\u00c0\u201d \u1ede TR\u00c0 VINH<\/p>\n\n\n\n<p>Theo Wikipedia ti\u1ebfng Vi\u1ec7t, x\u00e3 V\u0129nh Kim (thu\u1ed9c huy\u1ec7n C\u1ea7u Ngang, t\u1ec9nh Tr\u00e0 Vinh) c\u00f3 9 \u1ea5p: Ch\u00e0 V\u00e0, Tr\u00e0 Cu\u00f4n, Th\u00f4n R\u00f4n, C\u00e0 Tum A, C\u00e0 Tum B, Gi\u1ed3ng L\u1edbn, R\u1eaby, Mai H\u01b0\u01a1ng, V\u0129nh C\u1eedu.<\/p>\n\n\n\n<p>Trong b\u00e0i \u201cNgu\u1ed3n g\u1ed1c \u0111\u1ecba danh \u201cC\u00e0 Tum\u201d \u1edf Tr\u00e0 Vinh\u201d ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 ph\u1ecfng \u0111o\u00e1n nh\u01b0 sau:<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; \u0110\u1ecba danh Tr\u00e0 Cu\u00f4n c\u00f3 th\u1ec3 do ti\u1ebfng Khmer l\u00e0 \u201cTr\u00e0-kuon\u201d (\u178f\u17d2\u179a\u1780\u17bd\u1793) ngh\u0129a l\u00e0 rau mu\u1ed1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; \u0110\u1ecba danh Th\u00f4n R\u00f4n c\u00f3 th\u1ec3 do ti\u1ebfng Khmer l\u00e0 \u201cSam r\u00f4n\u201d (\u179f\u17c6\u179a\u17c4\u1784) ngh\u0129a l\u00e0 c\u00e2y tr\u00f4m.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; \u0110\u1ecba danh C\u00e0 Tum (\u1ea5p C\u00e0 Tum A, \u1ea5p C\u00e0 Tum B) c\u00f3 th\u1ec3 do ti\u1ebfng Khmer \u201cttum\u201d (\u1791\u1791\u17b9\u1798) ngh\u0129a l\u00e0 c\u00e2y l\u1ef1u[1].<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00f2n \u0111\u1ecba danh Ch\u00e0 V\u00e0 th\u00ec sao? N\u1ebfu \u0111\u1ecba b\u00e0n \u1ea5p Ch\u00e0 V\u00e0 t\u1eeb xa x\u01b0a \u0111\u1ebfn nay kh\u00f4ng li\u00ean quan g\u00ec \u0111\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi Ch\u00e0 V\u00e0 th\u00ec ngu\u1ed3n g\u1ed1c \u0111\u1ecba danh n\u00e0y r\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3 c\u0169ng do ti\u1ebfng Khmer.<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p>Ng\u01b0\u1eddi Ch\u00e0 V\u00e0 v\u1ed1n l\u00e0 t\u1eeb \u0111\u1ec3 g\u1ecdi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn t\u1eeb \u0111\u1ea3o Java c\u1ee7a Indonesia, t\u1ee9c Java n\u00f3i tr\u1ea1i th\u00e0nh Ch\u00e0 V\u00e0. Nh\u01b0ng v\u1ec1 sau, t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 m\u00e0u da ng\u0103m nh\u01b0 Ch\u00e0 Bom Bay (Bombay, \u1ea4n \u0110\u1ed9), Ch\u00e0 Ma n\u00ed (Manila, Philippines), Ch\u00e0 Nam D\u01b0\u01a1ng (Indonesia) \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Ch\u00e0 V\u00e0. Trong b\u00e0i \u201cT\u00ecm hi\u1ec3u &#8211; th\u1eed gi\u1ea3i th\u00edch \u0111\u1ecba danh Ch\u00e0 V\u00e0 &#8211; th\u1ee7y danh s\u00f4ng Ch\u00e0 V\u00e0\u201d, b\u1ea1n <a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/kongfuson?__cft__[0]=AZXfQyYagg_PCLCrW_xA7JC_1vzN1a8syADJT3xA4WYbwsyhetlW84G1meYwFsca1Jc3VQfQy3pg2VipLhbFiLlA_zsoTh702cOb7WkzyK_LRJ42vm_BBI0HgfYRJmgB8bg&amp;__tn__=-]K-R\">Tran Kong<\/a> cho bi\u1ebft (xin tr\u00edch):<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cNh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Khmer l\u1edbn tu\u1ed5i \u1edf V\u0129nh Kim g\u1ecdi &#8220;ch\u00e0 v\u00e0&#8221; l\u00e0 c\u00e1i m\u00e1i ch\u00e8o (xu\u1ed3ng). V\u1edbi s\u1ef1 gi\u00fap \u0111\u1ee1 nhi\u1ec7t t\u00ecnh c\u1ee7a th\u1ea7y \u0110\u00e0o Th\u00e1i S\u01a1n th\u00ec c\u00e1i m\u00e1i ch\u00e8o ti\u1ebfng Khmer l\u00e0 chrava. V\u00e0 c\u00e2y m\u00e1i ch\u00e8o\/m\u00e1i d\u1ea7m l\u00e0 slap chrava &#8211; \u179f\u17d2\u179b\u17b6\u1794\u1785\u17d2\u179a\u179c\u17b6. T\u1eeb nh\u1eefng \u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a c\u00e2y m\u00e1i ch\u00e8o hay m\u1ecdc v\u00f9ng ng\u00e3 3 s\u00f4ng, tr\u00ean s\u00ecnh ven b\u1edd k\u00eanh\/r\u1ea1ch v\u00e0 c\u1eeda bi\u1ec3n, c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y r\u1eb1ng c\u00e1c \u0111\u1ecba danh\/th\u1ee7y danh c\u00f3 ch\u1eef Ch\u00e0 V\u00e0 v\u1ed1n g\u1ecdi theo t\u00ean c\u00e2y \u179f\u17d2\u179b\u17b6\u1794\u1785\u17d2\u179a\u179c\u17b6 &#8211; slap chrava. Vi\u1ec7t ho\u00e1 \u0111\u00e3 r\u1ee5ng m\u1ea5t slap v\u00e0 ch\u1ec9 c\u00f2n Ch\u00e0 V\u00e0. Vi\u1ec7c g\u1ecdi t\u00ean \u0111\u1ecba danh\/th\u1ee7y danh theo t\u00ean 1 lo\u00e0i c\u00e2y v\u1ed1n ph\u1ed5 bi\u1ebfn trong c\u1ea3 c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng Vi\u1ec7t v\u00e0 Khmer.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cThuy\u1ebft Ch\u00e0 V\u00e0 l\u00e0 t\u1eeb ng\u01b0\u1eddi Java ch\u1ec9 \u0111\u00fang duy nh\u1ea5t \u1edf S\u00e0i G\u00f2n v\u00e0 v\u00f9ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi M\u00e3 Lai &#8211; Cham sanh s\u1ed1ng m\u00e0 th\u00f4i. Hi\u1ec7n t\u00f4i quen bi\u1ebft r\u1ea5t th\u00e2n thi\u1ebft v\u1edbi c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng M\u00e3 Lai &#8211; Cham. C\u00e1c \u0111\u1ecba danh\/th\u1ee7y danh Ch\u00e0 V\u00e0 n\u00eau tr\u00ean kh\u00f4ng h\u1ec1 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi M\u00e3 Lai &#8211; Cham m\u00e0 ch\u1ec9 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi Khmer t\u1eebng s\u1ed1ng trong qu\u00e1 kh\u1ee9 ho\u1eb7c hi\u1ec7n t\u1ea1i.\u201d[2]<\/p>\n\n\n\n<p>Trong qu\u00e1 tr\u00ecnh t\u00ecm hi\u1ec3u th\u00eam ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft:<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00c2Y M\u00c1I D\u1ea6M: T\u00ean khoa h\u1ecdc l\u00e0 Cryptocoryne ciliata, thu\u1ed9c h\u1ecd R\u00e1y (Araceae). C\u00e2y th\u1ea3o thu\u1ef7 sinh c\u00f3 th\u00e2n ng\u1ea7m trong b\u00f9n, to 15mm. L\u00e1 \u0111\u1ee9ng h\u00ecnh gi\u00e1o thon cao \u0111\u1ebfn 30cm, nh\u1ecdn hai \u0111\u1ea7u, g\u00e2n ph\u1ee5 x\u00e9o, kh\u00f4ng d\u00e0y l\u1eafm; cu\u1ed1ng d\u00e0i \u0111\u1ebfn 20cm. C\u1ee5m hoa gi\u1eefa l\u00e1, mo th\u00e2n \u0111o \u0111\u1ecf, m\u00e9p c\u00f3 r\u00eca d\u00e0i, \u1ed1ng d\u00e0i 15 &#8211; 17cm, ph\u00f9 \u1edf g\u1ed1c; bu\u1ed3ng nh\u1ecf, c\u00f3 ph\u1ea7n \u0111\u1ef1c c\u00e1ch ph\u1ea7n c\u00e1i; b\u1ea7u 6 &#8211; 7 no\u00e3n. Qu\u1ea3 nang c\u00f3 c\u1ea1nh tr\u00f2n, to 3 &#8211; 4cm; h\u1ea1t d\u00e0i 8mm. C\u00e2y ch\u1ecbu n\u01b0\u1edbc, ch\u1ecbu \u0111\u1ea5t \u1ea9m c\u00f3 nhi\u1ec1u m\u00f9n v\u00e0 th\u1ee7y tri\u1ec1u thay \u0111\u1ed5i. Lo\u00e0i \u01b0a b\u00f3ng, ch\u1ecbu \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed9 m\u1eb7n, ph\u00e8n cao. T\u00e1i sinh ch\u1ed3i ch\u1ee7 y\u1ebfu. M\u00f9a hoa qu\u1ea3 th\u00e1ng 5 &#8211; 8. C\u00e2y s\u1ed1ng \u1edf c\u1eeda s\u00f4ng, l\u1ea1ch, m\u01b0\u01a1ng v\u00e0 r\u1eebng ng\u1eadp m\u1eb7n ven bi\u1ec3n, ph\u00e2n b\u1ed1 h\u1ea7u kh\u1eafp c\u00e1c t\u1ec9nh ph\u00eda Nam, t\u1eeb B\u00ecnh D\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn Ki\u00ean Giang. C\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng l\u00e0m thu\u1ed1c. Th\u00e2n r\u1ec5 s\u1eafc u\u1ed1ng gi\u1ea3i nhi\u1ec7t. D\u00f9ng tr\u1ecb ki\u1ebft l\u1ef5; ph\u1ed1i h\u1ee3p v\u1edbi c\u1ecf g\u1eebng, c\u1ecf H\u00e0n the. L\u00e1 d\u00f9ng ngo\u00e0i tr\u1ecb r\u1eafn c\u1eafn (Vi\u1ec7n d\u01b0\u1ee3c li\u1ec7u). Lo\u00e0i n\u00e0y c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng tr\u1ecb \u0111\u00f2n ng\u00e3 t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng, phong th\u1ea5p, \u0111au nh\u1ee9c x\u01b0\u01a1ng, vi\u00eam d\u1ea1 d\u00e0y ru\u1ed9t c\u1ea5p t\u00ednh vi\u00eam \u0111a kh\u1edbp, tay ch\u00e2n r\u0169 m\u1ecfi, l\u01b0ng \u0111\u00f9i \u0111au nh\u1ee9c, b\u1ec7nh c\u1ea5p t\u00ednh. (Theo <a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=http%3A%2F%2Fwww.vncreatures.net%2Fchitiet.php%3Fpage%3D1%26loai%3D2%26ID%3D3927%26fbclid%3DIwZXh0bgNhZW0CMTAAAR1BHcaTKwERA5kOF0B1trBf6ssZF9qXEP5Dx5hQ1irpXVGeQM0UJuzGuT0_aem_grW1mW9Jjez_DWYF22p7HA&amp;h=AT1qjAGOzwQNMiim7s22ZueW8S6mM729EU3i0X-pTk5jGzUqDGJ1uLPTxvEQdIYWSlt8XOEmYjmSV9QemjnaHE9eRqpXSOOzQJ9algIHg28D4nBDbzI9ZQKLlP0ovc8nKA&amp;__tn__=-UK-R&amp;c[0]=AT2AxvVk8et7SfqfYbKUjkqj9fFXwzPSYwI-_VfedSQnBD_8yicTq0UBMhd89wXWfdyWRhV9cku_XGHbQcNv3jzzPyIKvFER3VDYe7_icBYMXIIFMEdnrpvahEZt0Md_zvZamnIBowQ531DjfucRloX7QQ\" rel=\"noreferrer noopener\" target=\"_blank\">http:\/\/www.vncreatures.net\/chitiet.php?page=1&amp;loai=2&amp;ID=3927<\/a>)<\/p>\n\n\n\n<p>Ngo\u00e0i vi\u1ec7c d\u00f9ng l\u00e0m thu\u1ed1c tr\u1ecb b\u1ec7nh, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi c\u00f2n d\u00f9ng th\u00e2n ng\u1ea7m c\u1ee7a c\u00e2y m\u00e1i d\u1ea7m \u0111\u1ec3 n\u1ea5u canh chua.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00e2y m\u00e1i d\u1ea7m (t\u00ean th\u1ef1c v\u1eadt), L\u00ea Ng\u1ecdc Tr\u1ee5 1959, trong Vi\u1ec7t ng\u1eef ch\u00e1nh t\u1ea3, vi\u1ebft l\u00e0 \u201cc\u00e2y m\u00e1i gi\u1ea7m\u201d v\u00e0 m\u00f4 t\u1ea3: \u201cC\u00e2y m\u00e1i gi\u1ea7m l\u00e1 gi\u1ed1ng nh\u01b0 c\u00e1i gi\u1ea7m b\u01a1i\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00e1i gi\u1ea7m b\u01a1i, t\u1ee9c c\u00e1i m\u00e1i gi\u1ea7m d\u00f9ng \u0111\u1ec3 b\u01a1i xu\u1ed3ng, th\u01b0\u1eddng g\u1ecdi t\u1eaft l\u00e0 gi\u1ea7m, v\u00ed d\u1ee5 nh\u01b0 trong c\u00e2u \u201cbu\u00f4ng gi\u1ea7m c\u1ea7m ch\u00e8o\u201d. C\u00e2u t\u1ee5c ng\u1eef n\u00e0y th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng \u0111\u1ec3 m\u00f4 t\u1ea3 ng\u01b0\u1eddi lu\u00f4n b\u1eadn r\u1ed9n, ch\u01b0a h\u1ebft vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u00e3 ti\u1ebfp vi\u1ec7c kia, ch\u1eb3ng l\u00fac n\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01a1i tay. C\u00e1i gi\u1ea7m c\u0169ng g\u1ecdi l\u00e0 c\u00e2y gi\u1ea7m. M\u00e1i gi\u1ea7m (d\u1ee5ng c\u1ee5 d\u00f9ng \u0111\u1ec3 b\u01a1i), J.F.M. G\u00e9nibrel 1898, trong Dictionnaire Annamite-Fran\u00e7ais, vi\u1ebft ch\u1eef N\u00f4m l\u00e0 \u201c\ud840\udcc5\u6a33\u201d v\u00e0 \u0111\u1ed1i d\u1ecbch ra ti\u1ebfng Ph\u00e1p l\u00e0 \u201cpagaie\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u01b0\u1eddi Khmer g\u1ecdi l\u00e0 C\u00c1I M\u00c1I D\u1ea6M\/ M\u00c1I GI\u1ea6M (d\u1ee5ng c\u1ee5 d\u00f9ng \u0111\u1ec3 b\u01a1i) l\u00e0 \u201cchrava\u201d (\u1785\u17d2\u179a\u179c\u17b6). N\u1ebfu l\u00e0 \u0111\u1ed9ng t\u1eeb, \u201cchrava\u201d (\u1785\u17d2\u179a\u179c\u17b6) c\u00f3 ngh\u0129a b\u01a1i (xu\u1ed3ng). C\u00f2n C\u00c2Y M\u00c1I D\u1ea6M (t\u00ean th\u1ef1c v\u1eadt), m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi Khmer \u1edf T\u1ecbnh Bi\u00ean cho bi\u1ebft t\u00ean ti\u1ebfng Khmer l\u00e0 \u201c\u178a\u17be\u1798\u1785\u17d2\u179a\u179c\u17b6\u201d. T\u1eeb n\u00e0y Google phi\u00ean \u00e2m l\u00e0 \u201cdaem chrava\u201d; trong \u0111\u00f3: \u201c\u178a\u17be\u1798\u201d (daem) l\u00e0 c\u00e2y (th\u1ef1c v\u1eadt), \u201c\u1785\u17d2\u179a\u179c\u17b6\u201d (chrava) l\u00e0 c\u00e1i m\u00e1i d\u1ea7m\/ m\u00e1i gi\u1ea7m (d\u1ee5ng c\u1ee5 d\u00f9ng \u0111\u1ec3 b\u01a1i). Nh\u01b0 v\u1eady, ng\u01b0\u1eddi Khmer d\u00f9ng t\u1eeb \u201c\u1785\u17d2\u179a\u179c\u17b6\u201d (chrava) \u0111\u1ec3 g\u1ecdi c\u00e1i m\u00e1i d\u1ea7m\/ m\u00e1i gi\u1ea7m v\u00e0 c\u00e2y m\u00e1i d\u1ea7m.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cChrava\u201d c\u0169ng l\u00e0 th\u00e0nh t\u1ed1 c\u1ee7a m\u1ed9t lo\u1ea1i c\u00e2y th\u1ee7y sinh kh\u00e1c, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u201c\u179f\u17d2\u179b\u17b6\u1794\u1785\u17d2\u179a\u179c\u17b6\u201d (slabchrava), t\u1ee9c c\u00e2y m\u00e3 \u0111\u1ec1 n\u01b0\u1edbc (th\u00e0nh t\u1ed1 \u201cn\u01b0\u1edbc\u201d \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng \u0111\u1ec3 ph\u00e2n bi\u1ec7t v\u1edbi c\u00e2y m\u00e3 \u0111\u1ec1 m\u1ecdc tr\u00ean c\u1ea1n). M\u00e3 \u0111\u1ec1 n\u01b0\u1edbc c\u00f3 t\u00ean khoa h\u1ecdc l\u00e0 Ottelia alismoides, h\u1ecd Th\u1ee7y mi\u1ebft (Hydrocharitaceae). C\u00e2y n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng l\u00e0m rau, tuy nhi\u00ean \u0103n nhi\u1ec1u s\u1ebd b\u1ecb t\u00ea l\u01b0\u1ee1i.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1ea1m k\u1ebft:<\/p>\n\n\n\n<p>N\u1ebfu qu\u1ea3 th\u1ef1c tr\u00ean \u0111\u1ecba b\u00e0n \u1ea5p Ch\u00e0 V\u00e0 (x\u00e3 V\u0129nh Kim, huy\u1ec7n C\u1ea7u Ngang, t\u1ec9nh Tr\u00e0 Vinh) v\u00e0o th\u1eddi xa x\u01b0a ch\u1ec9 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi Khmer sinh s\u1ed1ng v\u00e0 kh\u00f4ng li\u00ean quan g\u00ec \u0111\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi Ch\u00e0 V\u00e0 th\u00ec ngu\u1ed3n g\u1ed1c \u0111\u1ecba danh n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 do ti\u1ebfng Khmer l\u00e0 \u201cChrava\u201d (\u1785\u17d2\u179a\u179c\u17b6) ngh\u0129a l\u00e0 \u201cc\u00e2y m\u00e1i d\u1ea7m\u201d, t\u00ean m\u1ed9t lo\u1ea1i c\u00e2y th\u1ee7y sinh c\u00f3 t\u00ean khoa h\u1ecdc l\u00e0 l\u00e0 Cryptocoryne ciliata, thu\u1ed9c h\u1ecd R\u00e1y (Araceae).<\/p>\n\n\n\n<p>&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;<\/p>\n\n\n\n<p>[1] C\u00e1c b\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 xem l\u1ea1i b\u00e0i \u201cNgu\u1ed3n g\u1ed1c \u0111\u1ecba danh \u201cC\u00e0 Tum\u201d \u1edf Tr\u00e0 Vinh\u201d t\u1ea1i <a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/ca.vang.777\/posts\/pfbid02zqLTsCLFdXtormx6KAxvbgJMrxKfY8xZkN7TbQ2sS8mLwaiyfhtb87b7NFhhCBgol?__cft__[0]=AZXfQyYagg_PCLCrW_xA7JC_1vzN1a8syADJT3xA4WYbwsyhetlW84G1meYwFsca1Jc3VQfQy3pg2VipLhbFiLlA_zsoTh702cOb7WkzyK_LRJ42vm_BBI0HgfYRJmgB8bg&amp;__tn__=-UK-R\">https:\/\/www.facebook.com\/ca.vang.777\/posts\/pfbid02zwVvaztHQToDREmUjRo3aQDYnSrre4LQNVrpTdXSRnweTUcopfSoHwFcA2YRZDeAl<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>[2] C\u00e1c b\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 xem to\u00e0n v\u0103n b\u00e0i b\u00e0i \u201cT\u00ecm hi\u1ec3u &#8211; th\u1eed gi\u1ea3i th\u00edch \u0111\u1ecba danh Ch\u00e0 V\u00e0 &#8211; th\u1ee7y danh s\u00f4ng Ch\u00e0 V\u00e0\u201d c\u1ee7a Tran Kong t\u1ea1i <a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/kongfuson\/posts\/pfbid027jGKAb56kZBZr9zayjVLW9B1pi3TZwwddEKM8r3HBL5BaNk17bvReg9zwb6Suagwl?__cft__[0]=AZXfQyYagg_PCLCrW_xA7JC_1vzN1a8syADJT3xA4WYbwsyhetlW84G1meYwFsca1Jc3VQfQy3pg2VipLhbFiLlA_zsoTh702cOb7WkzyK_LRJ42vm_BBI0HgfYRJmgB8bg&amp;__tn__=-UK-R\">https:\/\/www.facebook.com\/kongfuson\/posts\/pfbid027qRmtPd8XTWwxMMpUQbjyZAj3tm2VDaLDVvnYUWLaa4PYNuenq8V4b8w6BfTAKnPl<\/a><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/scontent.fsin15-2.fna.fbcdn.net\/v\/t39.30808-6\/375291953_6938648686159772_5296140057401712246_n.jpg?stp=dst-jpg_s600x600&amp;_nc_cat=106&amp;ccb=1-7&amp;_nc_sid=127cfc&amp;_nc_ohc=uwMlMvtyZ5QQ7kNvgEkFgsy&amp;_nc_ht=scontent.fsin15-2.fna&amp;oh=00_AYD50Ot9mSrHEOF7suPWBoROTEaBKiqOMAAsC3nt5A2ikw&amp;oe=668D2218\" alt=\"\" style=\"width:690px;height:auto\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/scontent.fsin15-1.fna.fbcdn.net\/v\/t39.30808-6\/375547021_6938648526159788_6491130280339763626_n.jpg?_nc_cat=102&amp;ccb=1-7&amp;_nc_sid=127cfc&amp;_nc_ohc=RMjih_gbpX4Q7kNvgECdMxj&amp;_nc_ht=scontent.fsin15-1.fna&amp;oh=00_AYCAoi7SE_k7uwjA3YpacKp7ytP8aG-nkjIpDZAtF9R3XQ&amp;oe=668D4A8D\" alt=\"\" style=\"width:702px;height:auto\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/scontent.fsin15-2.fna.fbcdn.net\/v\/t39.30808-6\/375446428_6938648516159789_2393707566142182150_n.jpg?_nc_cat=104&amp;ccb=1-7&amp;_nc_sid=127cfc&amp;_nc_ohc=3pXI98HcCh8Q7kNvgG161Dn&amp;_nc_ht=scontent.fsin15-2.fna&amp;gid=AGJSLRzlQ61l6blnqjUH2Tr&amp;oh=00_AYBLe5f8wI1DLUyDMQ_n_WtjDWRTAc9w5ltQfHao79SS2A&amp;oe=668D46C3\" alt=\"\" style=\"width:696px;height:auto\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/quy.la.545?comment_id=Y29tbWVudDo2OTM4NjUzMDkyODI1OTk4XzM1NDI2OTQzMzI2MzM5Nzk%3D&amp;__cft__[0]=AZXfQyYagg_PCLCrW_xA7JC_1vzN1a8syADJT3xA4WYbwsyhetlW84G1meYwFsca1Jc3VQfQy3pg2VipLhbFiLlA_zsoTh702cOb7WkzyK_LRJ42vm_BBI0HgfYRJmgB8bg&amp;__tn__=R]-R\">Quy La<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u01b0\u1edbc 1931 ,ph\u00eda sau Ch\u1ee3 L\u1edbn C\u0169 (nay l\u00e0 B\u01b0u \u0111i\u1ec7n Qu\u1eadn 5) ,c\u00f3 c\u00e2y c\u1ea7u Malabar b\u1eafc ngang kinh T\u00e0u H\u1ee7.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ebfn n\u0103m 1931 ,c\u1ea7u Malabar b\u1ecb \u0111\u1eadp b\u1ecf ,thay b\u1eb1ng c\u1ea7u Ch\u00e0 V\u00e0 c\u00e1ch c\u1ea7u Malabar ch\u01b0a \u0111\u1ea7y 100 m\u00e9t.<\/p>\n\n\n\n<p>Malabar l\u00e0 \u0111\u1ec3 ch\u1ec9 ng\u01b0\u1eddi \u1ea4n \u0110\u1ed9.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/kongfuson?comment_id=Y29tbWVudDo2OTM4NjUzMDkyODI1OTk4XzEzNzAwMjQ1MzA1Mzc4MTM%3D&amp;__cft__[0]=AZXfQyYagg_PCLCrW_xA7JC_1vzN1a8syADJT3xA4WYbwsyhetlW84G1meYwFsca1Jc3VQfQy3pg2VipLhbFiLlA_zsoTh702cOb7WkzyK_LRJ42vm_BBI0HgfYRJmgB8bg&amp;__tn__=R]-R\">Tran Kong<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/quy.la.545?__cft__[0]=AZXfQyYagg_PCLCrW_xA7JC_1vzN1a8syADJT3xA4WYbwsyhetlW84G1meYwFsca1Jc3VQfQy3pg2VipLhbFiLlA_zsoTh702cOb7WkzyK_LRJ42vm_BBI0HgfYRJmgB8bg&amp;__tn__=R]-R\">Quy La<\/a>&nbsp;d\u1ea1 , \u0111\u00fang l\u00e0 khu c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u1ea4n. Nh\u01b0ng \u0111\u00e2y l\u00e0 \u1ea4n H\u1ed3i gi\u00e1o. Trong qu\u00e1 tr\u00ecnh sanh s\u1ed1ng , t\u01b0\u01a1ng t\u00e1c trong c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng H\u1ed3i gi\u00e1o n\u00ean b\u1eaft \u0111\u1ea7u c\u00f3 ng Indo , Ch\u0103m &#8211; M\u00e3 Lai (t\u1eeb An Giang) l\u00ean l\u00e0m vi\u1ec7c v\u00e0 s\u1ed1ng chung.<\/p>\n\n\n\n<p>Sau n\u0103m 75 , nh\u1eefng ng \u1ea4n \u0110\u1ed9 b\u1ecf v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc v\u00e0&nbsp;<a><\/a>nh\u1eefng th\u00e1nh \u0111\u01b0\u1eddng H\u1ed3i gi\u00e1o \u0111\u00f3 giao l\u1ea1i cho ng Ch\u0103m &#8211; M\u00e3 Lai \u1edf An Giang ti\u1ebfp qu\u1ea3n. Vd nh\u01b0 th\u00e1nh \u0111\u01b0\u1eddng k\u1ebf b\u00ean ch\u1ee3 X\u00e3 T\u00e2y (q5) , th\u00e1nh \u0111\u01b0\u1eddng \u1edf q1, th\u00e1nh \u0111\u01b0\u1eddng \u1edf khu B\u00ecnh Ti\u00ean (q6) , &#8230; 3 th\u00e1nh \u0111\u01b0\u1eddng n\u00eau tr\u00ean v\u00e0 c\u00f2n n\u1eefa , ngu\u1ed3n g\u1ed1c ban \u0111\u1ea7u do ng \u1ea4n \u0110\u1ed9 l\u1eadp v\u00e0 hi\u1ec7n nay qu\u1ea3n l\u00fd l\u00e0 ng Ch\u0103m H\u1ed3i gi\u00e1o.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/ca.vang.777?comment_id=Y29tbWVudDo2OTM4NjUzMDkyODI1OTk4XzEwMDA1MzEwODc2NjM2NTI%3D&amp;__cft__[0]=AZXfQyYagg_PCLCrW_xA7JC_1vzN1a8syADJT3xA4WYbwsyhetlW84G1meYwFsca1Jc3VQfQy3pg2VipLhbFiLlA_zsoTh702cOb7WkzyK_LRJ42vm_BBI0HgfYRJmgB8bg&amp;__tn__=R]-R\">C\u00e1 V\u00e0ng<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>C\u00c2Y H\u1eb8 N\u01af\u1edaC<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00ean kh\u00e1c: C\u00e2y h\u1eb9 th\u1eb3ng<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00ean khoa h\u1ecdc: Vallisneria Americana<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a>H\u1ecd: Hydrocharitaceae<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00ean ti\u1ebfng Khmer: \u201cSak neang\u201d (\u179f\u1780\u17cb\u1793\u17b6\u1784);<\/p>\n\n\n\n<p>trong \u0111\u00f3: \u201csak\u201d (\u179f\u1780\u17cb) l\u00e0 t\u00f3c, \u201cneang\u201d (\u1793\u17b6\u1784) l\u00e0 n\u00e0ng, c\u00f4 g\u00e1i\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00e2y h\u1eb9 n\u01b0\u1edbc th\u01b0\u1eddng d\u00f9ng l\u00e0m rau.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/scontent.fsin15-1.fna.fbcdn.net\/v\/t39.30808-6\/373680427_6938825602808747_4449613526480304143_n.jpg?stp=dst-jpg_s261x260&amp;_nc_cat=109&amp;ccb=1-7&amp;_nc_sid=bd9a62&amp;_nc_ohc=09h2l6xLJUkQ7kNvgG0mLTi&amp;_nc_ht=scontent.fsin15-1.fna&amp;oh=00_AYC1wcK1QAN9nsMvzC74CkX3OVukS9S9lu31QyU851O_OA&amp;oe=668D26A4\" alt=\"\" style=\"width:544px;height:auto\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/bill101c?comment_id=Y29tbWVudDo2OTM4NjUzMDkyODI1OTk4XzEzNDMzNDc0NDY2MTQ2NTU%3D&amp;__cft__[0]=AZXfQyYagg_PCLCrW_xA7JC_1vzN1a8syADJT3xA4WYbwsyhetlW84G1meYwFsca1Jc3VQfQy3pg2VipLhbFiLlA_zsoTh702cOb7WkzyK_LRJ42vm_BBI0HgfYRJmgB8bg&amp;__tn__=R]-R\">Huynh Sinh<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/ca.vang.777?__cft__[0]=AZXfQyYagg_PCLCrW_xA7JC_1vzN1a8syADJT3xA4WYbwsyhetlW84G1meYwFsca1Jc3VQfQy3pg2VipLhbFiLlA_zsoTh702cOb7WkzyK_LRJ42vm_BBI0HgfYRJmgB8bg&amp;__tn__=R]-R\">C\u00e1 V\u00e0ng<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u00ean C\u1ee7 Chi, Qlo 22 co Qu\u00e1n C\u01a1m Ph\u00fac (\u0110oi dien \u0110ien luc C\u1ee7 Chi) van con m\u00f3n \u0103n truy\u1ec1n th\u1ed1ng la Rau H\u1eb9 n\u01b0\u1edbc cu\u1ed9n l\u1ea1i ch\u1ea5m C\u00e1 N\u1ee5c kho L\u1ea1t voi H\u00e0nh l\u00e1.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00f3n \u0103n t\u1ea1o th\u01b0\u01a1ng hi\u1ec7u cho Qu\u00e1n c\u01a1m Ph\u00fac<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/kongfuson?comment_id=Y29tbWVudDo2OTM4NjUzMDkyODI1OTk4XzQ1NDkxMzE2NDE5NzkyODE%3D&amp;__cft__[0]=AZXfQyYagg_PCLCrW_xA7JC_1vzN1a8syADJT3xA4WYbwsyhetlW84G1meYwFsca1Jc3VQfQy3pg2VipLhbFiLlA_zsoTh702cOb7WkzyK_LRJ42vm_BBI0HgfYRJmgB8bg&amp;__tn__=R]-R\">Tran Kong<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>D\u1ea1<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00e2y h\u1eb9 n\u01b0\u1edbc l\u00e0 rau ngon (\u0103n k\u00e8m m\u1eafm kho, &#8230;) b\u00e1n \u1edf c\u00e1c ch\u1ee3 v\u00f9ng \u0111\u1ea5t ph\u00e8n ng\u1eadp n\u01b0\u1edbc nh\u01b0 \u0110\u00f2ing Th\u00e1p M\u01b0\u1eddi v\u00e0 Mi\u1ec7t Th\u1ee9 , H\u1eadu Giang , v\u00e0i n\u01a1i trong t\u1ee9 gi\u00e1c Long Xuy\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a>H\u00ecnh h\u1eb9 n\u01b0\u1edbc b\u00e1n \u1edf ch\u1ee3 V\u0129nh Thu\u1eadn (Mi\u1ec7t Th\u1ee9)<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/scontent.fsin15-2.fna.fbcdn.net\/v\/t39.30808-6\/372822352_9952667401474689_3643139305595655322_n.jpg?stp=cp6_dst-jpg_s261x260&amp;_nc_cat=103&amp;ccb=1-7&amp;_nc_sid=bd9a62&amp;_nc_ohc=S92-TcxHo18Q7kNvgGfaIwW&amp;_nc_ht=scontent.fsin15-2.fna&amp;oh=00_AYD1OxfaZ5VMM0rtlbn2ibZ4C03cPTSTxpMkFcqSlrzTbg&amp;oe=668D3004\" alt=\"\" style=\"width:690px;height:auto\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/kongfuson?comment_id=Y29tbWVudDo2OTM4NjUzMDkyODI1OTk4XzY2MzA5ODY2MTM2MjkxMjk%3D&amp;__cft__[0]=AZXfQyYagg_PCLCrW_xA7JC_1vzN1a8syADJT3xA4WYbwsyhetlW84G1meYwFsca1Jc3VQfQy3pg2VipLhbFiLlA_zsoTh702cOb7WkzyK_LRJ42vm_BBI0HgfYRJmgB8bg&amp;__tn__=R]-R\">Tran Kong<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>D\u1ea1<\/p>\n\n\n\n<p>S\u00f4ng Ch\u00e0 V\u00e0 \u1edf V\u0129nh Long ch\u1ea3y t\u1eeb s\u00f4ng M\u0103ng Th\u00edt v\u1ec1 s\u00f4ng H\u1eadu , d\u1ecdc theo s\u00f4ng l\u00e0 \u0111\u1ea5t ng Khmer s\u1ed1ng kh\u00e1 nhi\u1ec1u. Ng\u00e0y nay h\u1ecd v\u1eabn s\u1ed1ng \u1edf \u0111\u00f3 v\u00e0 ng Vi\u1ec7t v\u00f4 s\u1ed1ng xen k\u1ebd.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a>K\u00eanh Ch\u00e0 V\u00e0 \u1edf x\u00e3 M\u1ef9 H\u1ed9i \u0110\u00f4ng &#8211; Ch\u1ee3 M\u1edbi c\u0169ng l\u00e0 v\u00f9ng Vi\u1ec7t ho\u00e1 t\u1eeb ti\u1ebfng Khmer x\u01b0a (v\u00e0i \u0111\u1ecba d\u00e2nh Khmer \u1edf \u0111\u00e2y).<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>C\u00e1 V\u00e0ng Y\u00eau th\u00edch&nbsp;&nbsp;\u00b7&nbsp;4 Th\u00e1ng 9, 2023&nbsp;&nbsp;\u00b7&nbsp; NGU\u1ed2N G\u1ed0C \u0110\u1ecaA DANH \u201c\u1ea4P CH\u00c0 V\u00c0\u201d \u1ede TR\u00c0 VINH Theo Wikipedia ti\u1ebfng Vi\u1ec7t, x\u00e3 V\u0129nh Kim (thu\u1ed9c huy\u1ec7n C\u1ea7u Ngang, t\u1ec9nh Tr\u00e0 Vinh) c\u00f3 9 \u1ea5p: Ch\u00e0 V\u00e0, Tr\u00e0 Cu\u00f4n, Th\u00f4n R\u00f4n, C\u00e0 Tum A, C\u00e0 Tum B, Gi\u1ed3ng L\u1edbn, R\u1eaby, Mai H\u01b0\u01a1ng, V\u0129nh C\u1eedu. Trong b\u00e0i &hellip; <a href=\"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/2024\/07\/05\/nguon-goc-dia-danh-ap-cha-va-o-tra-vinh\/\" class=\"more-link\">\u0110\u1ecdc ti\u1ebfp <span class=\"screen-reader-text\">NGU\u1ed2N G\u1ed0C \u0110\u1ecaA DANH \u201c\u1ea4P CH\u00c0 V\u00c0\u201d \u1ede TR\u00c0 VINH<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[41],"class_list":["post-569","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ch","tag-cao-van-nghiep"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/569","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=569"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/569\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=569"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=569"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=569"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}