{"id":655,"date":"2024-07-05T14:32:49","date_gmt":"2024-07-05T07:32:49","guid":{"rendered":"https:\/\/diadanhkhmer.wordpress.com\/?p=655"},"modified":"2024-07-05T14:32:49","modified_gmt":"2024-07-05T07:32:49","slug":"dinh-chinh-ten-goi-nang-gu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/2024\/07\/05\/dinh-chinh-ten-goi-nang-gu\/","title":{"rendered":"\u0110\u00cdNH CH\u00cdNH T\u00caN G\u1eccI N\u0102NG G\u00d9"},"content":{"rendered":"\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\":R5al5bb9l5qq9papd5aq:\"><a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/vinhthongpage?__cft__[0]=AZVuU2SQDgT8BvCFF2VBTdEuMtvzdGXxS8mLCs1HWmm8CtjiZGN9BzRS0Fl256CVAwzxXryxugoO1TJLzXf2AJhW9IapgjlOll8fKyhurNRX6C_zwlL3c7pRkCStkdJMB7hW_twHboXp-f31bfMBBJSgzFQueUaA_vw4bmkH9nltjxYMntrPRIKmT2gXBsdYTCE&amp;__tn__=-UC%2CP-R\"><strong>V\u0129nh Th\u00f4ng<\/strong><\/a><\/h2>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/vinhthongpage\/posts\/pfbid0Tazhh9QUmVfYKpeVoXZnkkmZURtJvmkuZAAHr4ahVgvYzd3HCCS7gaK14Qi7NT28l?__cft__[0]=AZVuU2SQDgT8BvCFF2VBTdEuMtvzdGXxS8mLCs1HWmm8CtjiZGN9BzRS0Fl256CVAwzxXryxugoO1TJLzXf2AJhW9IapgjlOll8fKyhurNRX6C_zwlL3c7pRkCStkdJMB7hW_twHboXp-f31bfMBBJSgzFQueUaA_vw4bmkH9nltjxYMntrPRIKmT2gXBsdYTCE&amp;__tn__=%2CO%2CP-R\">15 Th\u00e1ng 12, 2021<\/a>&nbsp;&nbsp;\u00b7&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" height=\"16\" width=\"16\" alt=\"\ud83c\udf10\" src=\"https:\/\/static.xx.fbcdn.net\/images\/emoji.php\/v9\/taa\/1\/16\/1f310.png\"> \u0110\u00cdNH CH\u00cdNH T\u00caN G\u1eccI N\u0102NG G\u00d9 <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" height=\"16\" width=\"16\" alt=\"\ud83c\udf10\" src=\"https:\/\/static.xx.fbcdn.net\/images\/emoji.php\/v9\/taa\/1\/16\/1f310.png\"><\/p>\n\n\n\n<p>\u2014 <a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/vinhthongpage?__cft__[0]=AZVuU2SQDgT8BvCFF2VBTdEuMtvzdGXxS8mLCs1HWmm8CtjiZGN9BzRS0Fl256CVAwzxXryxugoO1TJLzXf2AJhW9IapgjlOll8fKyhurNRX6C_zwlL3c7pRkCStkdJMB7hW_twHboXp-f31bfMBBJSgzFQueUaA_vw4bmkH9nltjxYMntrPRIKmT2gXBsdYTCE&amp;__tn__=-]K-R\">V\u0129nh Th\u00f4ng<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y nay, N\u0103ng G\u00f9 l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e1i t\u00ean kh\u00e1 quen thu\u1ed9c c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n An Giang v\u00e0 c\u1ea3 v\u00f9ng T\u00e2y Nam B\u1ed9. Song nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi th\u1eafc m\u1eafc: b\u1ebfn ph\u00e0 t\u1eeb huy\u1ec7n Ch\u00e2u Ph\u00fa qua huy\u1ec7n Ph\u00fa T\u00e2n (\u0111\u1ec1u thu\u1ed9c t\u1ec9nh An Giang) c\u00f3 t\u00ean l\u00e0 b\u1ebfn ph\u00e0 N\u0103ng G\u00f9, \u1edf huy\u1ec7n Ch\u00e2u Th\u00e0nh (t\u1ec9nh An Giang) c\u00e1ch \u0111\u00f3 kho\u1ea3ng 8 km c\u0169ng c\u00f3 nh\u00e0 th\u1edd Thi\u00ean Ch\u00faa gi\u00e1o mang t\u00ean N\u0103ng G\u00f9, v\u1eady N\u0103ng G\u00f9 th\u1ef1c s\u1ef1 \u1edf \u0111\u00e2u? \u00cdt ai bi\u1ebft ch\u00ednh x\u00e1c \u0111\u1ecba danh N\u0103ng G\u00f9 d\u00f9ng \u0111\u1ec3 ch\u1ec9 v\u00f9ng \u0111\u1ea5t n\u00e0o, \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e1ng bu\u1ed3n h\u01a1n, \u0111\u1ecba danh n\u1ea7y \u0111\u00e3 b\u1ecb d\u00f9ng sai g\u1ea7n tr\u0103m n\u0103m qua m\u00e0 ch\u01b0a c\u00f3 \u0111\u00ednh ch\u00ednh l\u1ea1i.<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p>Tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean, c\u1ea7n x\u00e1c \u0111\u1ecbnh r\u00f5 v\u1ecb tr\u00ed c\u1ee5 th\u1ec3 c\u1ee7a N\u0103ng G\u00f9 t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c ghi nh\u1eadn trong nhi\u1ec1u t\u00e0i li\u1ec7u. N\u0103ng G\u00f9 l\u00e0 v\u00f9ng \u0111\u1ea5t ng\u00e0y nay thu\u1ed9c huy\u1ec7n Ch\u00e2u Ph\u00fa, t\u1ec9nh An Giang. C\u1ee5 th\u1ec3, \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t c\u00f9 lao n\u1eb1m gi\u1eefa ranh gi\u1edbi hai huy\u1ec7n Ch\u00e2u Ph\u00fa v\u00e0 Ch\u00e2u Th\u00e0nh, c\u00f3 t\u00ean g\u1ecdi h\u00e0nh ch\u00e1nh l\u00e0 x\u00e3 B\u00ecnh Th\u1ee7y, ng\u00e0y x\u01b0a t\u1eebng mang t\u00ean l\u00e0 th\u00f4n B\u00ecnh L\u00e2m. C\u00f9 lao n\u1ea7y chia s\u00f4ng H\u1eadu th\u00e0nh hai nh\u00e1nh, nh\u00e1nh nh\u1ecf c\u0169ng mang t\u00ean theo t\u00ean c\u00f9 lao, g\u1ecdi l\u00e0 x\u00e9p N\u0103ng G\u00f9 (x\u00e9p: s\u00f4ng nh\u1ecf).<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00f9 lao N\u0103ng G\u00f9 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1 c\u1eadp t\u1eeb r\u1ea5t s\u1edbm trong c\u00e1c t\u00e1c ph\u1ea9m \u0111\u1ecba ch\u00ed. Ho\u00e0ng Vi\u1ec7t nh\u1ea5t th\u1ed1ng d\u01b0 \u0111\u1ecba ch\u00ed do L\u00ea Quang \u0110\u1ecbnh bi\u00ean so\u1ea1n n\u0103m 1806 vi\u1ebft: \u201cGi\u1eefa s\u00f4ng c\u00f3 c\u1ed3n, g\u1ecdi l\u00e0 c\u00f9 lao N\u0103ng C\u00f9, tr\u00ean \u0111\u00f3 c\u00f3 d\u00e2n c\u01b0, \u1edf \u0111\u00e2y n\u01b0\u1edbc chia ra hai nh\u00e1nh, hai b\u00ean s\u00f4ng \u0111\u1ec1u c\u00f3 d\u00e2n c\u01b0 v\u00e0 ru\u1ed9ng c\u1ea5y l\u00faa, ph\u00eda ngo\u00e0i l\u00e0 r\u1eebng ch\u1eb1m, \u0111\u1ebfn r\u1ea1ch N\u0103ng C\u00f9, r\u1ea1ch \u1edf ph\u00eda b\u00ean ph\u1ea3i, r\u1ed9ng 5 t\u1ea7m, s\u00e2u 2 t\u1ea7m, ch\u1ea3y \u0111\u1ebfn c\u00f9ng th\u00ec c\u00f3 d\u00e2n c\u01b0\u201d [L\u00ea Quang \u0110\u1ecbnh 2005: 330].<\/p>\n\n\n\n<p>Gia \u0110\u1ecbnh th\u00e0nh th\u00f4ng ch\u00ed do Tr\u1ecbnh Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c bi\u00ean so\u1ea1n kho\u1ea3ng cu\u1ed1i tri\u1ec1u vua Gia Long \u0111\u1ec1 c\u1eadp: \u201c\u1ede ph\u00eda tr\u01b0\u1edbc h\u1ea1 kh\u1ea9u V\u00e0m Nao thu\u1ed9c H\u1eadu giang d\u00e0i 9 d\u1eb7m, c\u00f3 th\u00f4n B\u00ecnh L\u00e2m \u1edf \u0111\u1ea5y. \u1ede \u0111\u00e2y r\u1eebng tre um t\u00f9m, \u0111\u1ea7y d\u1eaby ao c\u00e1, d\u00e2n \u1edf v\u00f9ng th\u01b0\u1ee3ng l\u01b0u H\u1eadu giang nh\u1edd khai th\u00e1c tre v\u00e0 c\u00e1 t\u00f4m l\u00e0m ngh\u1ec1 sinh nhai h\u00e0ng ng\u00e0y, ngo\u00e0i ra c\u00f2n tr\u1ed3ng b\u00f4ng k\u00e9o s\u1ee3i v\u00e0 l\u00faa g\u1ea1o\u201d [Tr\u1ecbnh Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c 2006: 92].<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ebfn t\u00e1c ph\u1ea9m \u0110\u1ea1i Nam nh\u1ea5t th\u1ed1ng ch\u00ed do Qu\u1ed1c s\u1eed qu\u00e1n bi\u00ean so\u1ea1n d\u01b0\u1edbi tri\u1ec1u vua T\u1ef1 \u0110\u1ee9c, c\u0169ng cung c\u1ea5p nh\u1eefng th\u00f4ng tin kh\u00e1 t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed3ng: \u201c\u1ede tr\u01b0\u1edbc c\u1eeda d\u01b0\u1edbi v\u00e0m Thu\u1eadn Ch\u00e2u c\u1ee7a H\u1eadu giang, d\u00e0i 9 d\u1eb7m, c\u00f3 th\u00f4n B\u00ecnh L\u00e2m, tr\u00ean r\u1eebng nhi\u1ec1u tre, d\u01b0\u1edbi s\u00f4ng l\u1eafm c\u00e1\u201d [Qu\u1ed1c s\u1eed qu\u00e1n tri\u1ec1u Nguy\u1ec5n 2006: 215].<\/p>\n\n\n\n<p>T\u01b0\u01a1ng t\u1ef1, sau khi Nam K\u1ef3 tr\u1edf th\u00e0nh thu\u1ed9c \u0111\u1ecba, Duy Minh Th\u1ecb bi\u00ean so\u1ea1n Nam K\u1ef3 l\u1ee5c t\u1ec9nh \u0111\u1ecba d\u01b0 ch\u00ed n\u0103m 1872 cho bi\u1ebft: \u201cC\u00f9 lao N\u0103ng C\u00f9 (k\u00eau tr\u1ea1i N\u0103ng G\u00f9) \u1edf v\u1ec1 ph\u00eda tr\u01b0\u1edbc v\u00e0m d\u01b0\u1edbi V\u00e0m Giao \u1edf s\u00f4ng Sau, d\u00e0i 9 d\u1eb7m, c\u00f9 lao quanh co, v\u1ec1 h\u01b0\u1edbng nam c\u00f9 lao b\u1eb1ng ph\u1eb3ng cho n\u00ean ghe \u0111i ph\u1ea7n nhi\u1ec1u noi theo b\u1edd h\u01b0\u1edbng nam (t\u1ee5c danh x\u1ebfp N\u0103ng G\u00f9)\u201d [Duy Minh Th\u1ecb 1944: 87-88].<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u1eefng t\u00e1c ph\u1ea9m tr\u00ean \u0111\u1ec1u kh\u1eb3ng nh\u1eadn N\u0103ng G\u00f9 l\u00e0 m\u1ed9t c\u00f9 lao tr\u00ean s\u00f4ng H\u1eadu. \u0110\u1ecba danh N\u0103ng G\u00f9 kh\u00f4ng bi\u1ebft ra \u0111\u1eddi t\u1eeb khi n\u00e0o v\u00e0 ngu\u1ed3n g\u1ed1c \u1edf \u0111\u00e2u, ch\u1ec9 bi\u1ebft c\u00e1ch \u0111\u00e2y h\u00e0ng tr\u0103m n\u0103m \u0111\u00e3 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n sinh s\u1ed1ng tr\u00ean c\u00f9 lao v\u00e0 truy\u1ec1n nhau t\u00ean g\u1ecdi n\u1ea7y cho \u0111\u1ebfn b\u00e2y gi\u1edd. Hi\u1ec7n nay c\u00f3 nhi\u1ec1u l\u00fd gi\u1ea3i kh\u00e1c nhau v\u1ec1 \u0111\u1ecba danh n\u1ea7y.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dd ki\u1ebfn \u0111\u1ea7u ti\u00ean theo c\u00e1c v\u1ecb cao ni\u00ean \u1edf \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng cho r\u1eb1ng N\u0103ng G\u00f9 b\u1eaft ngu\u1ed3n t\u1eeb Long C\u00f9, ngh\u0129a l\u00e0 con c\u00f9 h\u00f3a r\u1ed3ng, sau n\u00f3i tr\u1ea1i ra th\u00e0nh N\u0103ng G\u00f9 [T\u01b0 li\u1ec7u \u0111i\u1ec1n d\u00e3 2012]. C\u00f9 l\u00e0 con v\u1eadt c\u1ed5 trong v\u0103n h\u00f3a d\u00e2n gian, thu\u1ed9c h\u1ecd r\u1ed3ng, kh\u00f4ng c\u00f3 th\u1eadt. T\u00e1c gi\u1ea3 An Chi [2011] cung c\u1ea5p ba c\u00e1ch gi\u1ea3i th\u00edch kh\u00e1c nhau trong th\u01b0 t\u1ecbch c\u1ed5 Trung Hoa v\u1ec1 con c\u00f9:<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; M\u1ed9t l\u00e0, \u201ch\u1eefu l\u00e2n vi\u1ebft giao long, h\u1eefu d\u1ef1c vi\u1ebft \u1ee9ng long, h\u1eefu gi\u00e1c vi\u1ebft c\u00f9 long, v\u00f4 gi\u00e1c vi\u1ebft ly long\u201d. Ngh\u0129a l\u00e0 r\u1ed3ng c\u00f3 v\u1ea3y g\u1ecdi l\u00e0 giao long, c\u00f3 c\u00e1nh g\u1ecdi l\u00e0 \u1ee9ng long, c\u00f3 s\u1eebng g\u1ecdi l\u00e0 c\u00f9 long, kh\u00f4ng s\u1eebng g\u1ecdi l\u00e0 ly long.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Hai l\u00e0, \u201ch\u00f9ng h\u1eefu gi\u00e1c, th\u01b0 v\u00f4 gi\u00e1c, long t\u1eed nh\u1ea5t gi\u00e1c gi\u1ea3 giao, l\u01b0\u1ee1ng gi\u00e1c gi\u1ea3 c\u00f9, v\u00f4 gi\u00e1c gi\u1ea3 ly\u201d. Ngh\u0129a l\u00e0 r\u1ed3ng \u0111\u1ef1c c\u00f3 s\u1eebng, r\u1ed3ng c\u00e1i kh\u00f4ng s\u1eebng, r\u1ed3ng m\u1ed9t s\u1eebng l\u00e0 giao, hai s\u1eebng l\u00e0 c\u00f9, kh\u00f4ng s\u1eebng l\u00e0 ly.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Ba l\u00e0, \u201cm\u1eabu long vi\u1ebft giao, t\u1eed vi\u1ebft c\u00f9, k\u1ef3 tr\u1ea1ng ng\u01b0 th\u00e2n nh\u01b0 x\u00e0 v\u0129, b\u00ec h\u1eefu chu\u201d. Ngh\u0129a l\u00e0 r\u1ed3ng m\u1eb9 g\u1ecdi l\u00e0 giao, r\u1ed3ng con g\u1ecdi l\u00e0 c\u00f9, h\u00ecnh tr\u1ea1ng nh\u01b0 th\u00e2n c\u00e1 m\u00e0 \u0111u\u00f4i r\u1eafn, da n\u1ed5i h\u1ea1t ch\u00e2u.<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u01b0 v\u1eady ngay c\u1ea3 trong th\u01b0 t\u1ecbch c\u1ed5 Trung Hoa, vi\u1ec7c ghi ch\u00e9p v\u1ec1 con c\u00f9 v\u1eabn kh\u00f4ng th\u1ed1ng nh\u1ee9t. \u1ede Vi\u1ec7t Nam, c\u00f9 \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i th\u00edch l\u00e0 \u201clo\u00e0i r\u1ed3ng kh\u00f4ng s\u1eebng, t\u1ee5c hi\u1ec3u n\u00f3 th\u01b0\u1eddng n\u1eb1m d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ea5t, ch\u1ed7 n\u00f3 d\u1eady th\u00e0nh s\u00f4ng\u201d [Hu\u1ef3nh T\u1ecbnh C\u1ee7a 1974: 194]. D\u00e2n gian cho r\u1eb1ng v\u00f9ng \u0111\u1ea5t n\u00e0o b\u1ed7ng l\u1edf th\u00e0nh s\u00f4ng l\u00e0 do c\u00f3 con c\u00f9 \u1ea9n m\u00ecnh b\u00ean d\u01b0\u1edbi tu h\u00e0nh l\u00e2u n\u0103m v\u00e0 n\u00f3 \u0111ang \u201cd\u1eady\u201d \u0111\u1ec3 h\u00f3a r\u1ed3ng.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00e1ch l\u00fd gi\u1ea3i th\u1ee9 hai cho r\u1eb1ng N\u0103ng G\u00f9 n\u00f3i tr\u1ea1i t\u1eeb Sn\u00e8n K\u00f4 trong ti\u1ebfng Khmer, ngh\u0129a l\u00e0 s\u1eebng b\u00f2 [V\u01b0\u01a1ng H\u1ed3ng S\u1ec3n 1999: 247]. Ch\u01b0a bi\u1ebft gi\u1ea3 thuy\u1ebft n\u00e0o ch\u00ednh x\u00e1c h\u01a1n, tuy nhi\u00ean t\u00ean g\u1ecdi N\u0103ng G\u00f9 \u0111\u00e3 ra \u0111\u1eddi t\u1eeb r\u1ea5t s\u1edbm v\u00e0 n\u01a1i \u0111\u00e2y c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng v\u00f9ng \u0111\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c khai ph\u00e1 \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u1edf An Giang. N\u0103m 1783, \u00f4ng D\u01b0\u01a1ng V\u0103n H\u00f3a \u0111\u1ebfn khai kh\u1ea9n c\u00f9 lao N\u0103ng G\u00f9 v\u00e0 l\u1eadp n\u00ean th\u00f4n B\u00ecnh L\u00e2m (sau n\u1ea7y \u0111\u1ed5i th\u00e0nh B\u00ecnh Th\u1ee7y nh\u01b0 hi\u1ec7n nay).<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00ean c\u1ea1nh \u0111\u00f3, ngo\u00e0i c\u00f9 lao ch\u00ednh th\u1ee9c mang t\u00ean N\u0103ng G\u00f9 th\u00ec trong d\u00e2n gian c\u00f2n t\u1ed3n t\u1ea1i m\u1ed9t mi\u1ec7t N\u0103ng G\u00f9, c\u00f3 ph\u1ea1m vi kh\u00f4ng r\u00f5 r\u00e0ng, nh\u01b0ng ch\u1eafc h\u1eb3n l\u00e0 r\u1ed9ng h\u01a1n c\u00f9 lao. Ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 x\u00e1c minh \u0111i\u1ec1u n\u1ea7y qua v\u00e0i t\u01b0 li\u1ec7u:<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; \u0110\u1ea7u tri\u1ec1u Nguy\u1ec5n, quan Tr\u1ea5n th\u1ee7 V\u0129nh Thanh phong cho \u00f4ng D\u01b0\u01a1ng V\u0103n H\u00f3a ch\u1ee9c Tr\u00f9m tri th\u00e2u B\u00ecnh L\u00e2m th\u00f4n. Song, theo h\u1eadu du\u1ec7 h\u1ecd D\u01b0\u01a1ng cho bi\u1ebft, khu v\u1ef1c m\u00e0 \u00f4ng qu\u1ea3n l\u00fd kh\u00f4ng ch\u1ec9 c\u00f3 c\u00f9 lao N\u0103ng G\u00f9 m\u00e0 bao g\u1ed3m c\u1ea3 \u201cv\u00f9ng x\u00e9p\u201d t\u1eeb C\u00e1i D\u1ea7u k\u00e9o d\u00e0i xu\u1ed1ng gi\u00e1p ranh Ch\u1eafc C\u00e0 \u0110ao [T\u01b0 li\u1ec7u \u0111i\u1ec1n d\u00e3 2012].<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Theo S\u01a1n Nam [1959: 59] cho bi\u1ebft: \u201cN\u0103m 1845, v\u00f9ng N\u0103ng G\u00f9 l\u1ea1i ph\u1ed3n th\u1ecbnh nh\u1edd s\u1ef1 khai th\u00e1c c\u1ee7a nh\u00f3m ng\u01b0\u1eddi C\u00f4ng gi\u00e1o m\u1edbi \u0111\u1ebfn\u201d. Ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 hi\u1ec3u \u201cv\u00f9ng N\u0103ng G\u00f9\u201d trong \u0111o\u1ea1n n\u1ea7y kh\u00f4ng ch\u1ec9 ri\u00eang c\u00f9 lao N\u0103ng G\u00f9 m\u00e0 c\u1ea3 khu v\u1ef1c r\u1ed9ng l\u1edbn h\u01a1n, c\u00f3 th\u1ec3 bao g\u1ed3m \u0111\u1ecba b\u00e0n nay thu\u1ed9c x\u00e3 B\u00ecnh M\u1ef9 (huy\u1ec7n Ch\u00e2u Ph\u00fa) v\u00e0 x\u00e3 An H\u00f2a (huy\u1ec7n Ch\u00e2u Th\u00e0nh), v\u00ec \u1edf c\u00f9 lao N\u0103ng G\u00f9 t\u00edn \u0111\u1ed3 C\u00f4ng gi\u00e1o kh\u00f4ng \u0111\u00f4ng b\u1eb1ng nh\u1eefng v\u00f9ng xung quanh.<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u01b0 v\u1eady, mi\u1ec7t N\u0103ng G\u00f9 bao g\u1ed3m c\u1ea3 ph\u1ea7n \u0111\u1ea5t c\u00f9 lao v\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 khu v\u1ef1c l\u00e2n c\u1eadn, c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ea1m \u01b0\u1edbc t\u00ednh k\u00e9o d\u00e0i t\u1eeb gi\u00e1p ranh r\u1ea1ch C\u00e1i D\u1ea7u (huy\u1ec7n Ch\u00e2u Ph\u00fa) \u0111\u1ebfn gi\u00e1p ranh r\u1ea1ch Ch\u1eafc C\u00e0 \u0110ao (huy\u1ec7n Ch\u00e2u Th\u00e0nh).<\/p>\n\n\n\n<p>Theo ch\u00fang t\u00f4i, s\u1edf d\u0129 c\u00f3 mi\u1ec7t N\u0103ng G\u00f9 v\u00ec ng\u00e0y x\u01b0a v\u00f9ng \u0111\u1ea5t n\u1ea7y c\u00f2n hoang vu, d\u00e2n c\u01b0 th\u01b0a th\u1edbt, ch\u01b0a th\u00e0nh l\u1eadp th\u00f4n \u1ea5p ch\u00ednh th\u1ee9c. Do v\u1eady, d\u00e2n gian l\u1ea5y c\u00f9 lao N\u0103ng G\u00f9 l\u00e0m h\u1ea1t nh\u00e2n, t\u1eeb \u0111\u00f3 g\u1ecdi bao qu\u00e1t c\u1ea3 m\u1ed9t v\u00f9ng \u0111\u1ea5t r\u1ed9ng l\u1edbn xung quanh v\u1edbi c\u00e1i t\u00ean chung l\u00e0 mi\u1ec7t N\u0103ng G\u00f9, c\u0169ng l\u00e0 \u0111i\u1ec1u d\u1ec5 hi\u1ec3u.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u1edf l\u1ea1i v\u1ea5n \u0111\u1ec1 v\u1ec1 s\u1ef1 nh\u1eadp nh\u1eb1ng gi\u1eefa t\u00ean b\u1ebfn ph\u00e0 v\u00e0 t\u00ean nh\u00e0 th\u1edd, d\u00f9 c\u1ea3 hai n\u01a1i c\u00e1ch nhau kho\u1ea3ng 8 km v\u00e0 kh\u00f4ng n\u1eb1m tr\u00ean c\u00f9 lao N\u0103ng G\u00f9. T\u00ean nh\u00e0 th\u1edd N\u0103ng G\u00f9 (x\u00e3 An H\u00f2a, huy\u1ec7n Ch\u00e2u Th\u00e0nh) \u0111\u1ed3ng th\u1eddi l\u00e0 t\u00ean gi\u00e1o x\u1ee9, m\u00e0 gi\u00e1o x\u1ee9 N\u0103ng G\u00f9 bao g\u1ed3m c\u1ea3 c\u00f9 lao N\u0103ng G\u00f9 v\u00e0 v\u00f9ng ph\u1ee5 c\u1eadn, n\u00ean m\u1eb7c d\u00f9 kh\u00f4ng n\u1eb1m tr\u00ean c\u00f9 lao nh\u01b0ng nh\u00e0 th\u1edd v\u1eabn mang t\u00ean N\u0103ng G\u00f9 c\u0169ng l\u00e0 \u0111i\u1ec1u h\u1ee3p l\u00fd.<\/p>\n\n\n\n<p>Trong khi \u0111\u00f3, b\u1ebfn ph\u00e0 mang t\u00ean ph\u00e0 N\u0103ng G\u00f9 l\u1ea1i kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u00fd. V\u00f9ng \/ mi\u1ec7t hay gi\u00e1o x\u1ee9 l\u00e0 kh\u00f4ng gian r\u1ed9ng, m\u1ed9t \u0111\u1ecba danh trung t\u00e2m c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng \u0111\u1ec3 ch\u1ec9 to\u00e0n khu v\u1ef1c. Ph\u00e0 c\u00f3 v\u1ecb tr\u00ed \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c \u0111\u1ecbnh r\u00f5 r\u00e0ng h\u01a1n, v\u1edbi \u0111i\u1ec3m \u0111i v\u00e0 \u0111i\u1ec3m \u0111\u1ebfn c\u1ee5 th\u1ec3. Hai b\u1edd c\u1ee7a ph\u00e0 N\u0103ng G\u00f9 l\u00e0 x\u00e3 B\u00ecnh M\u1ef9 (huy\u1ec7n Ch\u00e2u Ph\u00fa) v\u00e0 x\u00e3 B\u00ecnh Th\u1ea1nh \u0110\u00f4ng (huy\u1ec7n Ph\u00fa T\u00e2n), \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i c\u1ee7a ph\u00e0 kh\u00f4ng h\u1ec1 gh\u00e9 v\u00e0o ho\u1eb7c \u0111i ngang \u0111\u1ecba ph\u1eadn c\u1ee7a c\u00f9 lao N\u0103ng G\u00f9, v\u1eady m\u00e0 ph\u00e0 l\u1ea1i mang t\u00ean m\u1ed9t c\u00f9 lao gi\u1eefa s\u00f4ng!<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1eeb th\u1eddi Ph\u00e1p, ch\u00e1nh quy\u1ec1n thu\u1ed9c \u0111\u1ecba \u0111\u00e3 x\u00e2y d\u1ef1ng b\u1ebfn ph\u00e0 n\u1ea7y, g\u1ecdi l\u00e0 b\u1eafc N\u0103ng G\u00f9. Trong ti\u1ebfng Ph\u00e1p, t\u1eeb \u201cbac\u201d c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 ph\u00e0 sang s\u00f4ng, ng\u01b0\u1eddi mi\u1ec1n Nam \u0111\u00e3 ti\u1ebfp nh\u1eadn t\u1eeb n\u1ea7y v\u00e0 \u0111\u1ecdc l\u00e0 \u201cb\u1eafc\u201d. Tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p b\u1eafc N\u0103ng G\u00f9, c\u00f3 th\u1ec3 hi\u1ec3u ph\u00e0 \u0111\u00e3 c\u00f3 t\u1eeb l\u00e2u, tr\u01b0\u1edbc l\u00e0 \u0111\u00f2 ch\u00e8o, sau \u0111\u1ebfn \u0111\u00f2 m\u00e1y v\u00e0 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 \u0111\u00f2 N\u0103ng G\u00f9. Khi ng\u01b0\u1eddi Ph\u00e1p m\u1edf r\u1ed9ng v\u00e0 n\u00e2ng c\u1ea5p th\u00e0nh b\u1ebfn b\u1eafc c\u00f3 quy m\u00f4 l\u1edbn h\u01a1n, c\u0169ng v\u1eabn gi\u1eef nguy\u00ean t\u00ean c\u0169. Ng\u00e0y nay, ch\u00e1nh quy\u1ec1n hi\u1ec7n t\u1ea1i v\u1eabn s\u1eed d\u1ee5ng N\u0103ng G\u00f9 l\u00e0m t\u00ean cho b\u1ebfn ph\u00e0 n\u1ea7y.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u1ed9t v\u1ecb cao ni\u00ean \u1edf B\u00ecnh Th\u1ee7y, \u00f4ng Hu\u1ef3nh \u00c1i T\u00f4ng [2011: 8] l\u00fd gi\u1ea3i: \u201c\u1ede \u0111\u1ea7u l\u00e0ng c\u00f3 m\u1ed9t ng\u00f4i ch\u1ee3, n\u01a1i \u0111\u00f3 c\u00f3 m\u1ed9t b\u1ebfn \u0111\u00f2 th\u01b0\u1eddng g\u1ecdi l\u00e0 b\u1ebfn \u0111\u00f2 N\u0103ng G\u00f9, v\u1ec1 sau g\u1ea7n \u0111\u00f3 c\u00f3 m\u1ed9t b\u1ebfn b\u1eafc (ph\u00e0), nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 x\u1ebf (l\u01a1) xe \u0111\u00f2, kh\u00f4ng r\u00e0nh v\u1ec1 \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, th\u1ea5y b\u1ebfn b\u1eafc g\u1ea7n b\u1ebfn \u0111\u00f2 N\u0103ng G\u00f9, n\u00ean h\u1ecd \u0111\u1eb7t t\u00ean l\u00e0 b\u1eafc N\u0103ng G\u00f9, th\u1eadt ra chi\u1ebfc b\u1eafc n\u1ea7y \u0111\u01b0a ng\u01b0\u1eddi \u0111i t\u1eeb l\u00e0ng B\u00ecnh M\u1ef9 sang H\u00f2a H\u1ea3o v\u00e0 ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, kh\u00f4ng d\u00ednh d\u00e1ng chi \u0111\u1ebfn c\u00f9 lao N\u0103ng G\u00f9 c\u1ea3. \u0110\u00e2y l\u00e0 s\u1ef1 sai l\u1ea7m m\u00e0 ch\u00fang t\u00f4i mu\u1ed1n gi\u1ea3i th\u00edch nguy\u00ean do v\u00ec sao c\u00f3 t\u00ean l\u00e0 b\u1eafc N\u0103ng G\u00f9\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Qua \u0111o\u1ea1n l\u00fd tr\u00ean, ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 nh\u1eadn ra chi ti\u1ebft \u201c\u1edf \u0111\u1ea7u l\u00e0ng c\u00f3 m\u1ed9t ng\u00f4i ch\u1ee3\u201d ch\u00ednh l\u00e0 ch\u1ee3 B\u00ecnh Th\u1ee7y \u1edf \u1ea5p B\u00ecnh Ph\u00fa c\u1ee7a x\u00e3 B\u00ecnh Th\u1ee7y ng\u00e0y nay, ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n c\u00f2n g\u1ecdi l\u00e0 \u201cch\u1ee3 \u0111\u1ea7u v\u00e0m\u201d. Chi ti\u1ebft \u201cn\u01a1i \u0111\u00f3 c\u00f3 m\u1ed9t b\u1ebfn \u0111\u00f2 th\u01b0\u1eddng g\u1ecdi l\u00e0 b\u1ebfn \u0111\u00f2 N\u0103ng G\u00f9\u201d ch\u00ednh l\u00e0 b\u1ebfn \u0111\u00f2 tr\u01b0\u1edbc ch\u1ee3 ng\u00e0y nay v\u1eabn c\u00f2n, n\u1eb1m ch\u1ebfch g\u00f3c v\u1edbi Tr\u01b0\u1eddng Trung h\u1ecdc ph\u1ed5 th\u00f4ng B\u00ecnh M\u1ef9 b\u00ean kia s\u00f4ng. Nh\u01b0 v\u1eady, qua l\u1eddi gi\u1ea3i th\u00edch n\u1ea7y, ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebft th\u00eam ng\u00f4i ch\u1ee3 v\u00e0 b\u1ebfn \u0111\u00f2 n\u00f3i tr\u00ean ng\u00e0y x\u01b0a t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 ch\u1ee3 N\u0103ng G\u00f9 v\u00e0 \u0111\u00f2 N\u0103ng G\u00f9. Sau \u0111\u00f3, t\u00ean g\u1ecdi N\u0103ng G\u00f9 b\u1ecb \u201cphi\u00eau b\u1ea1t \u0111\u1ecba danh\u201d v\u00e0 d\u00f9ng sai cho b\u1ebfn b\u1eafc \u1edf x\u00e3 B\u00ecnh M\u1ef9 c\u00e1ch \u0111\u00f3 kho\u1ea3ng 1 km.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u00e0ng tr\u0103m n\u0103m nay, t\u00ean g\u1ecdi N\u0103ng G\u00f9 v\u1eabn b\u1ecb s\u1eed d\u1ee5ng kh\u00f4ng r\u00f5 r\u00e0ng, khi\u1ebfn nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec3u sai l\u1ec7ch v\u1ec1 \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng. Th\u1eadm ch\u00ed nh\u1eefng th\u1ebf h\u1ec7 tr\u1ebb sinh ra v\u00e0 l\u1edbn l\u00ean tr\u00ean c\u00f9 lao N\u0103ng G\u00f9 &#8211; con ch\u00e1u c\u1ee7a nh\u1eefng b\u1eadc ti\u1ec1n nh\u00e2n khai hoang l\u1eadp l\u00e0ng ng\u00e0y x\u01b0a c\u0169ng kh\u00f4ng bi\u1ebft N\u0103ng G\u00f9 l\u00e0 t\u00ean c\u1ee7a c\u00f9 lao qu\u00ea m\u00ecnh. \u0110\u1ecba danh N\u0103ng G\u00f9 kh\u00f4ng ch\u1ec9 mang \u0111\u1eadm d\u1ea5u \u1ea5n v\u1ec1 m\u1eb7t l\u1ecbch s\u1eed &#8211; v\u0103n h\u00f3a c\u1ee7a m\u1ed9t c\u00f9 lao tr\u00ean s\u00f4ng H\u1eadu, m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0 n\u1ed7i nh\u1edb ni\u1ec1m th\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi con qu\u00ea nh\u00e0, h\u1ecd lu\u00f4n t\u1ef1 h\u00e0o v\u1ec1 t\u00ean \u0111\u1ea5t &#8211; t\u00ean qu\u00ea m\u00e0 cha \u00f4ng \u0111\u00e3 c\u00f3 c\u00f4ng khai ph\u00e1.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2014 V\u0128NH TH\u00d4NG<\/p>\n\n\n\n<p>(B\u00e0i \u0111\u0103ng tr\u00ean T\u1ea1p ch\u00ed X\u01b0a &amp; nay, s\u1ed1 407, 2012 &amp; in trong s\u00e1ch D\u1ea5u \u1ea5n th\u01b0\u1ee3ng ch\u00e2u th\u1ed5, Nxb T\u1ed5ng h\u1ee3p TP.HCM, 2021)<\/p>\n\n\n\n<p>_________________________<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00c0I LI\u1ec6U THAM KH\u1ea2O:<\/p>\n\n\n\n<p>1. An Chi (2011), \u201cC\u00f9 d\u1eady l\u00e0 g\u00ec?\u201d, T\u1ea1p ch\u00ed Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f4 th\u1ecb, s\u1ed1 105-106, 25\/9\/2011.<\/p>\n\n\n\n<p>2. Duy Minh Th\u1ecb (1944), \u201cNam K\u1ef3 l\u1ee5c t\u1ec9nh \u0111\u1ecba d\u01b0 ch\u00ed\u201d, Th\u01b0\u1ee3ng T\u00e2n Th\u1ecb d\u1ecbch, \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t t\u1eadp ch\u00ed, s\u1ed1 51-52-53.<\/p>\n\n\n\n<p>3. Hu\u1ef3nh \u00c1i T\u00f4ng (2011), \u201cL\u00e0ng t\u00f4i\u201d, trong Truy\u1ec7n c\u1ee7a t\u00f4i, Hi\u00ean Ph\u1eadt h\u1ecdc.<\/p>\n\n\n\n<p>4. Hu\u1ef3nh T\u1ecbnh C\u1ee7a (1974), \u0110\u1ea1i Nam qu\u1ea5c \u00e2m t\u1ef1 v\u1ecb, Nxb Khai Tr\u00ed.<\/p>\n\n\n\n<p>5. L\u00ea Quang \u0110\u1ecbnh (2005), Ho\u00e0ng Vi\u1ec7t nh\u1ea5t th\u1ed1ng d\u01b0 \u0111\u1ecba ch\u00ed, Phan \u0110\u0103ng d\u1ecbch, Nxb Thu\u1eadn H\u00f3a.<\/p>\n\n\n\n<p>6. Qu\u1ed1c s\u1eed qu\u00e1n tri\u1ec1u Nguy\u1ec5n (2006), \u0110\u1ea1i Nam nh\u1ea5t th\u1ed1ng ch\u00ed, T\u1eadp 5, Ph\u1ea1m Tr\u1ecdng \u0110i\u1ec1m d\u1ecbch &amp; \u0110\u00e0o Duy Anh hi\u1ec7u \u0111\u00ednh, Nxb Thu\u1eadn H\u00f3a.<\/p>\n\n\n\n<p>7. S\u01a1n Nam (1959), T\u00ecm hi\u1ec3u \u0111\u1ea5t H\u1eadu Giang, Nxb Ph\u00f9 sa.<\/p>\n\n\n\n<p>8. Tr\u1ecbnh Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c (2006), Gia \u0110\u1ecbnh th\u00e0nh th\u00f4ng ch\u00ed, L\u00fd Vi\u1ec7t D\u0169ng d\u1ecbch &amp; Hu\u1ef3nh V\u0103n T\u1edbi hi\u1ec7u \u0111\u00ednh, t\u00e1i b\u1ea3n, Nxb T\u1ed5ng h\u1ee3p \u0110\u1ed3ng Nai.<\/p>\n\n\n\n<p>9. V\u01b0\u01a1ng H\u1ed3ng S\u1ec3n (1999), T\u1ef1 v\u1ecb ti\u1ebfng n\u00f3i mi\u1ec1n Nam, t\u00e1i b\u1ea3n, Nxb Tr\u1ebb.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/scontent.fsin15-1.fna.fbcdn.net\/v\/t39.30808-6\/262054507_410760703918412_3608180625536656731_n.jpg?stp=dst-jpg_p417x417&amp;_nc_cat=109&amp;ccb=1-7&amp;_nc_sid=127cfc&amp;_nc_ohc=7RGdh7O5VuwQ7kNvgHHyUfI&amp;_nc_ht=scontent.fsin15-1.fna&amp;gid=AuMLYkbI8t2vyRP6n6CiG5B&amp;oh=00_AYDOOSa7lyKEVCFefBfDqfnetx7TqpQHzcDJ1TTLU_wEsg&amp;oe=668D5FA1\" alt=\"\" style=\"width:691px;height:auto\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/scontent.fsin15-2.fna.fbcdn.net\/v\/t39.30808-6\/261761451_410760770585072_3668333566347138340_n.jpg?_nc_cat=100&amp;ccb=1-7&amp;_nc_sid=127cfc&amp;_nc_ohc=LWew0358q5cQ7kNvgHYBy4E&amp;_nc_ht=scontent.fsin15-2.fna&amp;oh=00_AYBNoXmDrjGyL-ijQ-y4_D4gEqF5QeI7i9U-8nYdDDuEsA&amp;oe=668D816B\" alt=\"\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/scontent.fsin15-1.fna.fbcdn.net\/v\/t39.30808-6\/262003175_410760877251728_3808082657690305784_n.jpg?_nc_cat=111&amp;ccb=1-7&amp;_nc_sid=127cfc&amp;_nc_ohc=VGDputNiP14Q7kNvgHndIdJ&amp;_nc_ht=scontent.fsin15-1.fna&amp;oh=00_AYCNSDxKE9DVApZzPDaaF8YLVs2N0PmxqrwDf_uz4E6A1A&amp;oe=668D8CA1\" alt=\"\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.vinhthong.com\/2012\/10\/inh-chinh-ve-ten-goi-nang-gu-vinh-thong.html\">https:\/\/www.vinhthong.com\/2012\/10\/inh-chinh-ve-ten-goi-nang-gu-vinh-thong.html<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>V\u0129nh Th\u00f4ng 15 Th\u00e1ng 12, 2021&nbsp;&nbsp;\u00b7&nbsp; \u0110\u00cdNH CH\u00cdNH T\u00caN G\u1eccI N\u0102NG G\u00d9 \u2014 V\u0129nh Th\u00f4ng Ng\u00e0y nay, N\u0103ng G\u00f9 l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e1i t\u00ean kh\u00e1 quen thu\u1ed9c c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n An Giang v\u00e0 c\u1ea3 v\u00f9ng T\u00e2y Nam B\u1ed9. Song nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi th\u1eafc m\u1eafc: b\u1ebfn ph\u00e0 t\u1eeb huy\u1ec7n Ch\u00e2u Ph\u00fa qua huy\u1ec7n Ph\u00fa T\u00e2n (\u0111\u1ec1u thu\u1ed9c t\u1ec9nh &hellip; <a href=\"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/2024\/07\/05\/dinh-chinh-ten-goi-nang-gu\/\" class=\"more-link\">\u0110\u1ecdc ti\u1ebfp <span class=\"screen-reader-text\">\u0110\u00cdNH CH\u00cdNH T\u00caN G\u1eccI N\u0102NG G\u00d9<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20],"tags":[54],"class_list":["post-655","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-n","tag-vinh-thong"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/655","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=655"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/655\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=655"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=655"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=655"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}} 