{"id":718,"date":"2024-07-12T21:14:50","date_gmt":"2024-07-12T14:14:50","guid":{"rendered":"https:\/\/diadanhkhmer.wordpress.com\/?p=718"},"modified":"2024-07-12T21:14:50","modified_gmt":"2024-07-12T14:14:50","slug":"vai-net-ve-dia-danh-o-tinh-an-giang","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/2024\/07\/12\/vai-net-ve-dia-danh-o-tinh-an-giang\/","title":{"rendered":"V\u00e0i n\u00e9t v\u1ec1 \u0111\u1ecba danh \u1edf t\u1ec9nh An Giang"},"content":{"rendered":"\n<p>\u00a0L\u00ca TRUNG HOA<br>\u00a0<a href=\"http:\/\/khoavanhoc-ngonngu.edu.vn\/\"><\/a><br>\u00a0\u00a017 TH\u00c1NG 7 2014<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"http:\/\/khoavanhoc-ngonngu.edu.vn\/home\/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=4861%3Avai-net-v-a-danh-tnh-an-giang&amp;catid=71%3Angon-ng-hc&amp;Itemid=107&amp;lang=vi\">http:\/\/khoavanhoc-ngonngu.edu.vn\/home\/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=4861%3Avai-net-v-a-danh-tnh-an-giang&amp;catid=71%3Angon-ng-hc&amp;Itemid=107&amp;lang=vi<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><strong>1.<\/strong>An Giang l\u00e0 m\u1ed9t t\u1ec9nh \u1edf mi\u1ec1n T\u00e2y \u0111\u1ed3ng b\u1eb1ng s\u00f4ng C\u1eedu Long, di\u1ec7n t\u00edch \u0111\u1ee9ng h\u00e0ng th\u1ee9 t\u01b0 (3.536,8 km2), sau ba t\u1ec9nh Ki\u00ean Giang (6.346,3 km2), C\u00e0 Mau (5.331 km2) v\u00e0 Long An (4.493 km2). Nh\u01b0ng v\u1ec1 d\u00e2n s\u1ed1, An Giang \u0111\u1ee9ng h\u1ea1ng nh\u1ea5t v\u1edbi 2.149.200 ng\u01b0\u1eddi, trong \u0111\u00f3 d\u00e2n t\u1ed9c Khmer c\u00f3 86.592 ng\u01b0\u1eddi, chi\u1ebfm 3,9% d\u00e2n s\u1ed1 c\u1ee7a t\u1ec9nh. Do \u0111\u00f3, b\u00ean c\u1ea1nh \u0111a s\u1ed1 \u0111\u1ecba danh thu\u1ea7n Vi\u1ec7t v\u00e0 H\u00e1n Vi\u1ec7t, c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 \u0111\u1ecba danh g\u1ed1c Khmer.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>2<\/strong>.1.<strong>\u0110\u1ecba danh ch\u1ec9 \u0111\u1ecba h\u00ecnh:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>An Giang&nbsp;v\u1eeba l\u00e0 t\u1ec9nh th\u01b0\u1ee3ng ngu\u1ed3n c\u1ee7a h\u1ec7 th\u1ed1ng s\u00f4ng C\u1eedu Long v\u1eeba l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng t\u1ec9nh thu\u1ed9c v\u00f9ng t\u1ee9 gi\u00e1c Long Xuy\u00ean&nbsp;n\u00ean s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng d\u00f2ng ch\u1ea3y kh\u00e1 l\u1edbn. Nh\u01b0ng s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc t\u1ef1 nhi\u00ean (159 \u0111\u01a1n v\u1ecb) kh\u00f4ng nhi\u1ec1u b\u1eb1ng d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc nh\u00e2n t\u1ea1o (1.500 \u0111\u01a1n v\u1ecb). \u0110\u1ee9ng \u0111\u1ea7u c\u00e1c d\u00f2ng ch\u1ea3y l\u00e0&nbsp;<strong>k\u00eanh<\/strong>&nbsp;(1.115 \u0111\u1ecba danh: k\u00eanh V\u0129nh T\u1ebf, k\u00eanh An Ch\u00e2u, k\u00eanh B\u00ecnh Kh\u00e1nh,\u2026), k\u1ebf \u0111\u1ebfn l\u00e0&nbsp;<strong>m\u01b0\u01a1ng<\/strong>&nbsp;(375 \u0111\u1ecba danh: m\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh M\u1ef9, m\u01b0\u01a1ng Ch\u00e0 V\u00e0, m\u01b0\u01a1ng \u0110a Ph\u01b0\u1edbc,\u2026), ti\u1ebfp theo l\u00e0&nbsp;<strong>r\u1ea1ch<\/strong>&nbsp;(111 \u0111\u1ecba danh: r\u1ea1ch Ph\u00fa H\u00f2a, r\u1ea1ch M\u1ef9 H\u00f2a H\u01b0ng, r\u1ea1ch Ph\u00fa Thu\u1eadn,\u2026)*.&nbsp;\u0110i\u1ec1u n\u00e0y ph\u1ea3n \u1ea3nh h\u1ec7 th\u1ed1ng k\u00eanh r\u1ea1ch ch\u1eb1ng ch\u1ecbt l\u00e0 kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng \u0111\u1ecba l\u00fd t\u1ef1 nhi\u00ean m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0 k\u1ebft qu\u1ea3 c\u1ee7a qu\u00e1 tr\u00ecnh con ng\u01b0\u1eddi n\u1ea1o v\u00e9t s\u00f4ng r\u1ea1ch, \u0111\u00e0o k\u00eanh m\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 tho\u00e1t l\u0169, thau chua r\u1eeda ph\u00e8n , mang l\u1ea1i&nbsp; nh\u1eefng h\u1ea1t l\u00faa v\u00e0ng xu\u1ea5t kh\u1ea9u, l\u00e0m gi\u00e0u cho \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc.<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p>&nbsp;B\u00ean c\u1ea1nh nh\u1eefng d\u00f2ng ch\u1ea3y quen thu\u1ed9c tr\u00ean, \u1edf An Giang c\u00f2n c\u00f3 nh\u1eefng d\u00f2ng ch\u1ea3y h\u01a1i hi\u1ebfm so v\u1edbi nh\u1eefng n\u01a1i kh\u00e1c.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ng\u1ea3 C\u00e1i&nbsp;<\/strong>l\u00e0 t\u00ean hai nh\u00e1nh s\u00f4ng, hai con r\u1ea1ch, m\u1ed9t \u1edf ph\u01b0\u1eddng M\u1ef9 Th\u1ea1nh, th\u00e0nh ph\u1ed1 Long Xuy\u00ean, m\u1ed9t \u1edf x\u00e3 B\u00ecnh M\u1ef9, huy\u1ec7n Ch\u00e2u Ph\u00fa, t\u1ec9nh An Giang; r\u1ea1ch n\u00e0y d\u00e0i 2.200m, r\u1ed9ng 2m, s\u00e2u 0,5m. Ng\u1ea3 C\u00e1i l\u00e0 \u201cr\u1ea1ch l\u1edbn\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Chong R\u00e2y&nbsp;<\/strong>l\u00e0 ng\u1ecdn \u1edf x\u00e3 V\u0129nh Nhu\u1eadn, huy\u1ec7n Ch\u00e2u Th\u00e0nh, t\u1ec9nh An Giang, d\u00e0i 2.283m, r\u1ed9ng 10m, s\u00e2u 1,5m, \u0111\u00e0o tr\u01b0\u1edbc n\u0103m 1975.&nbsp;<strong>Ng\u1ecdn C\u00e1i&nbsp;<\/strong>l\u00e0 r\u1ea1ch \u1edf c\u00e1c x\u00e3 H\u00f2a B\u00ecnh Thanh, V\u0129nh L\u1ee3i, huy\u1ec7n Ch\u00e2u Th\u00e0nh, t\u1ec9nh An Giang.&nbsp;<strong>Ng\u1ecdn<\/strong>&nbsp;l\u00e0 \u201cd\u00f2ng n\u01b0\u1edbc nh\u1ecf \u1edf \u0111\u1ea7u ngu\u1ed3n s\u00f4ng\u201d v\u00e0 Ng\u1ecdn C\u00e1i l\u00e0 d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i l\u1edbn.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>R\u1ed9c<\/strong>&nbsp;l\u00e0 m\u1ed9t t\u1eeb c\u00f3 s\u1eed d\u1ee5ng trong ti\u1ebfng Vi\u1ec7t Trung B\u1ed9 v\u00e0 B\u1eafc B\u1ed9 nh\u01b0ng v\u1edbi ngh\u0129a l\u00e0 \u201c\u0111\u1ea5t tr\u0169ng ven c\u00e1c c\u00e1nh \u0111\u1ed3ng, ho\u1eb7c gi\u1eefa hai s\u01b0\u1eddn \u0111\u1ed3i: ru\u1ed9ng r\u1ed9c\u201d (3) v\u00e0 ca dao Trung B\u1ed9 c\u00f3 c\u00e2u:<\/p>\n\n\n\n<p><em>Ra \u0111i m\u1eb9 c\u00f3 d\u1eb7n d\u00f2<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Ru\u1ed9ng r\u1ed9c th\u00ec c\u1ea5y, ru\u1ed9ng g\u00f2 th\u00ec gieo.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u01b0ng \u1edf An Giang,&nbsp;<strong><em>r\u1ed9c<\/em>&nbsp;<\/strong>c\u00f2n c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 \u201cng\u00f2i n\u01b0\u1edbc nh\u1ecf, h\u1eb9p\u201d. Kh\u00e1nh An l\u00e0 r\u1ed9c<em>&nbsp;<\/em>\u1edf huy\u1ec7n An Ph\u00fa, d\u00e0i 1.200m, r\u1ed9ng 4m. Ph\u00fa H\u1eefu l\u00e0 r\u1ed9c<em>&nbsp;<\/em>c\u0169ng \u1edf huy\u1ec7n An Ph\u00fa, t\u1ec9nh An Giang, d\u00e0i 3.000m, r\u1ed9ng 2m.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>X\u00e9p&nbsp;<\/strong>v\u1ed1n l\u00e0 m\u1ed9t t\u00ednh t\u1eeb, c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 \u201cnh\u1ecf\u201d, nh\u01b0ng \u1edf Nam B\u1ed9 n\u00f3i chung v\u00e0 An Giang n\u00f3i ri\u00eang, n\u00f3 chuy\u1ec3n h\u00f3a th\u00e0nh danh t\u1eeb, ch\u1ec9<strong>&nbsp;<\/strong>d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc nh\u1ecf. \u1ede huy\u1ec7n Ch\u00e2u Th\u00e0nh, t\u1ec9nh An Giang, c\u00f3&nbsp;<strong>x\u00e9p B\u00e0 L\u00fd<\/strong>, d\u00e0i 10.500m, r\u1ed9ng 6m, s\u00e2u 1,2m, \u0111\u00e0o tr\u01b0\u1edbc n\u0103m 1975.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u0169ng nh\u01b0 \u1edf c\u00e1c v\u00f9ng kh\u00e1c \u1edf Nam B\u1ed9, An Giang c\u00f3 nhi\u1ec1u d\u00f2ng ch\u1ea3y kh\u1edfi \u0111\u1ea7u b\u1eb1ng th\u00e0nh t\u1ed1&nbsp;<strong>C\u00e1i<\/strong>. C\u00e1i l\u00e0 d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc ch\u1ec9 s\u00f4ng\/r\u1ea1ch\/k\u00eanh.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>C\u00e1i T\u00e0u Th\u01b0\u1ee3ng&nbsp;<\/strong>l\u00e0 t\u00ean ch\u1ee3, t\u00ean c\u1ea7u v\u00e0 l\u00e0 t\u00ean con k\u00eanh l\u00e0m ranh gi\u1edbi gi\u1eefa huy\u1ec7n Ch\u1ee3 M\u1edbi, An Giang v\u00e0 huy\u1ec7n L\u1ea5p V\u00f2,&nbsp;t\u1ec9nh \u0110\u1ed3ng Th\u00e1p. C\u00e1i T\u00e0u Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng v\u1edbi t\u1eeb t\u1ed5 Khmer&nbsp;<em>P\u0103m Pr\u00eak Sampou L\u01a1<\/em>&nbsp;(v\u00e0m r\u1ea1ch t\u00e0u thu\u1ef7 \u1edf tr\u00ean). Nh\u01b0 v\u1eady, T\u00e0u \u1edf \u0111\u00e2y l\u00e0 t\u00e0u thu\u1ef7.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00f2n<strong>&nbsp;C\u00e1i T\u00e0u H\u1ea1&nbsp;<\/strong>l\u00e0 t\u00ean ch\u1ee3, t\u00ean th\u1ecb tr\u1ea5n v\u00e0 t\u00ean con k\u00eanh \u1edf huy\u1ec7n Ch\u00e2u Th\u00e0nh, t\u1ec9nh \u0110\u1ed3ng Th\u00e1p. T\u1eeb \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a&nbsp;C\u00e1i T\u00e0u Th\u01b0\u1ee3ng, ta suy ra T\u00e0u trong C\u00e1i T\u00e0u H\u1ea1 c\u0169ng l\u00e0 t\u00e0u th\u1ee7y.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>C\u00e1i T\u1eafc&nbsp;<\/strong>l\u00e0 r\u1ea1ch&nbsp;\u1edf huy\u1ec7n Ph\u00fa T\u00e2n, d\u00e0i 9.100m, r\u1ed9ng 8m. C\u00e1i T\u1eafc c\u00f3 d\u1ea1ng g\u1ed1c&nbsp;<em>C\u00e1i T\u1eaft<\/em>, l\u00e0 \u201cr\u1ea1ch \u0111i t\u1eaft t\u1eeb n\u01a1i n\u00e0y \u0111\u1ebfn n\u01a1i kh\u00e1c\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>C\u00e1i T\u00e2y&nbsp;<\/strong>l\u00e0 c\u1ea7u \u1edf x\u00e3 H\u00f2a An, huy\u1ec7n Ch\u1ee3 M\u1edbi, kh\u00e1nh th\u00e0nh ng\u00e0y 17-9-2011. C\u00e1i T\u00e2y l\u00e0 \u201cr\u1ea1ch ph\u00eda t\u00e2y\u201d. C\u00f3 l\u1ebd t\u00ean r\u1ea1ch chuy\u1ec3n th\u00e0nh t\u00ean c\u1ea7u.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>C\u00e1i V\u1ed3n&nbsp;<\/strong>l\u00e0 r\u1ea1ch<strong><em>&nbsp;<\/em><\/strong>\u1edf x\u00e3 V\u0129nh Tr\u1ea1ch, huy\u1ec7n Tho\u1ea1i S\u01a1n, d\u00e0i 2.800m, r\u1ed9ng 4m, s\u00e2u 1m, v\u00e9t n\u0103m 1987.&nbsp;C\u00e1i V\u1ed3n n\u1eeda thu\u1ea7n Vi\u1ec7t n\u1eeda Khmer. Ng\u01b0\u1eddi Khmer g\u1ecdi&nbsp;<em>Sr\u00f4k T\u00e0 Von<\/em>&nbsp;\u201cx\u1ee9 \u00f4ng Von\u201d (14). V\u1eady C\u00e1i V\u1ed3n l\u00e0 \u201cr\u1ea1ch \u00f4ng V\u1ed3n\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>C\u00e1i V\u1eebng&nbsp;<\/strong>l\u00e0 s\u00f4ng<strong>&nbsp;<\/strong>\u1edf huy\u1ec7n T\u00e2n Ch\u00e2u. C\u00e1i V\u1eebng l\u00e0 \u201cs\u00f4ng ch\u1ea3y qua v\u00f9ng c\u00f3 c\u00e1c c\u00e2y v\u1eebng &#8211; th\u1ee9 c\u00e2y l\u1edbn l\u00e1, hay m\u1ecdc theo \u0111\u1ea5t b\u01b0ng\u201d (5).<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00e1i c\u00f3 m\u1ed9t bi\u1ebfn \u00e2m l\u00e0&nbsp;<strong>C\u1ea3.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>C\u1ea3 B\u1ee9a&nbsp;<\/strong>l\u00e0 k\u00eanh \u1edf huy\u1ec7n Tho\u1ea1i S\u01a1n. C\u1ea3 B\u1ee9a l\u00e0 bi\u1ebfn \u00e2m c\u1ee7a&nbsp;<em>C\u00e1i B\u1ee9a<\/em>, l\u00e0 \u201ck\u00eanh ch\u1ea3y qua v\u00f9ng nhi\u1ec1u c\u00e2y b\u1ee9a\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>C\u1ea3 B\u01b0\u1edbm&nbsp;<\/strong>l\u00e0 k\u00eanh \u1edf huy\u1ec7n Tho\u1ea1i S\u01a1n, t\u1ec9nh An Giang. C\u1ea3 B\u01b0\u1edbm c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 bi\u1ebfn \u00e2m c\u1ee7a&nbsp;<em>C\u00e1i B\u01b0\u1edbm<\/em>, ngh\u0129a l\u00e0 \u201ck\u00eanh c\u00f3 nhi\u1ec1u c\u00e2y b\u01b0\u1edbm \u2013 \u201clo\u1ea1i c\u00e2y c\u00f3 gai, m\u1ecdc ven b\u1edd s\u00f4ng r\u1ea1ch, cao kho\u1ea3ng 3-4m, l\u00e1 gi\u1ed1ng nh\u01b0 l\u00e1 c\u00e2y mai, gai m\u1ecdc \u1edf d\u01b0\u1edbi g\u1ed1c d\u00e0i kho\u1ea3ng 3cm nh\u01b0ng tr\u00ean th\u00e2n th\u00ec gai ng\u1eafn c\u00f2n kho\u1ea3ng 2cm. G\u1ed7 th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng l\u00e0m c\u1ed9t nh\u00e0\u201d (9).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>C\u1ea3 Tre&nbsp;<\/strong>l\u00e0 r\u1ea1ch \u1edf x\u00e3 Ph\u00fa Xu\u00e2n, huy\u1ec7n Ph\u00fa T\u00e2n. C\u1ea3 Tre l\u00e0 bi\u1ebfn \u00e2m c\u1ee7a&nbsp;<em>C\u00e1i Tre<\/em>, ngh\u0129a l\u00e0 \u201cr\u1ea1ch c\u00e2y tre\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>C\u1ea3 Tr\u00f4m&nbsp;<\/strong>l\u00e0 c\u1ea7u \u1edf huy\u1ec7n Ch\u1ee3 M\u1edbi, t\u1ec9nh An Giang. C\u1ea3 Tr\u00f4m l\u00e0 bi\u1ebfn \u00e2m c\u1ee7a&nbsp;<em>C\u00e1i Tr\u00f4m<\/em>, ngh\u0129a l\u00e0 \u201cr\u1ea1ch c\u00e2y tr\u00f4m\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00ean c\u1ea1nh c\u00e1c d\u00f2ng ch\u1ea3y v\u1eeba n\u00eau tr\u00ean, An Giang c\u0169ng c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 t\u1eeb ch\u1ec9 c\u00e1c \u0111\u1ecba h\u00ecnh s\u00f4ng n\u01b0\u1edbc m\u00e0 c\u00e1c v\u00f9ng kh\u00e1c \u1edf Nam B\u1ed9 c\u0169ng c\u00f3.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>B\u00fang<\/strong>&nbsp;l\u00e0 ch\u1ed7 n\u01b0\u1edbc xo\u00e1y \u1edf gi\u1eefa d\u00f2ng s\u00f4ng, c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y nguy hi\u1ec3m cho ghe thuy\u1ec1n.&nbsp;\u1ede An Giang c\u00f3 b\u00fang&nbsp;<strong>B\u00ecnh Thi\u00ean<\/strong>&nbsp;thu\u1ed9c huy\u1ec7n An Ph\u00fa.&nbsp;<strong>B\u00fang L\u1edbn&nbsp;<\/strong>v\u00e0&nbsp;<strong>B\u00fang Nh\u1ecf&nbsp;<\/strong>l\u00e0 hai \u1ea5p \u1edf c\u00e1c x\u00e3 Nh\u01a1n H\u1ed9i, Kh\u00e1nh B\u00ecnh,&nbsp;huy\u1ec7n An Ph\u00fa. \u0110\u1ecba danh&nbsp;<strong>B\u00fang<\/strong>&nbsp;\u1edf B\u00ecnh D\u01b0\u01a1ng c\u0169ng thu\u1ed9c lo\u1ea1i n\u00e0y.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>B\u01b0ng<\/strong>&nbsp;g\u1ed1c Khmer&nbsp;<strong><em>b\u00e2ng<\/em><\/strong>, ngh\u0129a l\u00e0 \u201cv\u00f9ng \u0111\u1ea7m l\u1ea7y ng\u1eadp n\u01b0\u1edbc, m\u1ecdc nhi\u1ec1u c\u1ecf l\u00e1c\u201d(3)&nbsp;<strong>B\u01b0ng B\u00f9n&nbsp;<\/strong>l\u00e0 v\u00f9ng \u0111\u1ea5t n\u1eb1m gi\u1eefa hai \u0111\u1ea7u k\u00eanh V\u0129nh T\u1ebf, c\u00f3 nhi\u1ec1u b\u00f9n \u0111\u1ea5t.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;<strong>Lung<\/strong>&nbsp;l\u00e0 b\u00e0u, v\u0169ng, ch\u1ed7 ng\u1eadp n\u01b0\u1edbc gi\u1eefa \u0111\u1ed3ng ho\u1eb7c gi\u1eefa r\u1eebng.&nbsp;<strong>Lung \u1ea4u&nbsp;<\/strong>l\u00e0 r\u1ea1ch \u1edf huy\u1ec7n Ch\u00e2u Ph\u00fa, t\u1ec9nh An Giang. Lung \u1ea4u l\u00e0 \u201cc\u00e1i b\u00e0u c\u00f3 nhi\u1ec1u c\u00e2y \u1ea5u\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>C\u00f9 lao<\/strong>&nbsp;tho\u00e1t thai t\u1eeb m\u1ed9t t\u1eeb M\u00e3 Lai&nbsp;<strong><em>pulaw<\/em><\/strong>, ngh\u0129a l\u00e0 \u201cc\u1ed3n, \u0111\u1ea3o\u201d. Trong ti\u1ebfng Vi\u1ec7t \u0111\u00e3 c\u00f3 s\u1eb5n t\u1eeb c\u00f9 lao, ch\u1ec9 c\u00f4ng lao kh\u00f3 nh\u1ecdc c\u1ee7a cha m\u1eb9 trong qu\u00e1 tr\u00ecnh nu\u00f4i con (c\u1eedu t\u1ef1 c\u00f9 lao: ch\u00edn ch\u1eef c\u00f9 lao). Do \u0111\u00f3, thay v\u00ec du nh\u1eadp nguy\u00ean d\u1ea1ng t\u1eeb pulaw c\u1ee7a M\u00e3 Lai, \u00f4ng cha ta \u0111\u00e3 m\u01b0\u1ee3n \u00e2m t\u1eeb c\u00f9 lao \u0111\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t d\u1ec5 d\u00f9ng, d\u1ec5 nh\u1edb: c\u00f9 lao Ch\u00e0 V\u00e0, c\u00f9 lao N\u0103ng G\u00f9\/N\u0103ng C\u00f9, c\u00f9 lao \u00d4ng Ch\u01b0\u1edfng,\u2026<\/p>\n\n\n\n<p><strong>L\u00e1ng&nbsp;<\/strong>l\u00e0 t\u1eeb \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng ch\u1ec9 \u0111\u1ea7m, \u0111\u00eca.&nbsp;\u1ede An Giang c\u00f3 L\u00e1ng Linh. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi gi\u1ea3i th\u00edch&nbsp;l\u00e0 \u201cv\u00f9ng \u0111\u1ea5t th\u1ea5p n\u01b0\u1edbc linh l\u00e1ng\u201d (8). C\u00e1ch gi\u1ea3i th\u00edch n\u00e0y ch\u01b0a thuy\u1ebft ph\u1ee5c l\u1eafm.<\/p>\n\n\n\n<p>2.2.<strong>V\u1ec1 ng\u1eef nguy\u00ean<\/strong>:<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>2.2.1.\u0110<\/em><\/strong><strong><em>\u1ecba danh h\u00e0nh ch\u00ednh<\/em><\/strong>&nbsp;c\u1ee7a t\u1ec9nh An Giang c\u0169ng \u0111a s\u1ed1 l\u00e0&nbsp;<strong><em>t\u1eeb H\u00e1n Vi\u1ec7t<\/em><\/strong>&nbsp;nh\u01b0 nh\u1eefng t\u1ec9nh kh\u00e1c c\u1ee7a Nam B\u1ed9. Nhi\u1ec1u nh\u1ea5t l\u00e0 th\u00e0nh t\u1ed1&nbsp;<strong>Ph\u00fa<\/strong>&nbsp;\u201cgi\u00e0u c\u00f3\u201d (154 \u0111\u1ecba danh: huy\u1ec7n Ph\u00fa T\u00e2n, x\u00e3 Ph\u00fa Th\u00e0nh, th\u1ecb tr\u1ea5n An Ph\u00fa, huy\u1ec7n Ch\u00e2u Ph\u00fa,\u2026); th\u1ee9 hai l\u00e0 th\u00e0nh t\u1ed1&nbsp;<strong>B\u00ecnh<\/strong>&nbsp;\u201ckh\u00f4ng chi\u1ebfn tranh\u201d (148 \u0111\u1ecba danh: ph\u01b0\u1eddng B\u00ecnh \u0110\u1ee9c, m\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh M\u1ef9, th\u1ecb tr\u1ea5n Long B\u00ecnh, x\u00e3 Kh\u00e1nh B\u00ecnh,\u2026); k\u1ebf \u0111\u1ebfn l\u00e0 th\u00e0nh t\u1ed1<strong>&nbsp;V\u0129nh<\/strong>&nbsp;\u201cm\u00e3i m\u00e3i\u201d (127 \u0111\u1ecba danh: x\u00e3 V\u0129nh Ch\u00e2u, x\u00e3 V\u0129nh T\u1ebf, ph\u01b0\u1eddng V\u0129nh M\u1ef9, x\u00e3 Ph\u00fa V\u0129nh,\u2026); ti\u1ebfp theo l\u00e0<strong>&nbsp;An<\/strong>&nbsp;\u201cy\u00ean \u1ed5n\u201d (124 \u0111\u1ecba danh: t\u1ec9nh An Giang, huy\u1ec7n An Ph\u00fa, x\u00e3 Kh\u00e1nh An, x\u00e3 V\u0129nh An,\u2026); th\u1ee9 n\u0103m l\u00e0&nbsp;<strong>Long<\/strong>&nbsp;\u201cth\u1ecbnh v\u01b0\u1ee3ng, to l\u1edbn\u201d (114 \u0111\u1ecba danh: th\u00e0nh ph\u1ed1 Long Xuy\u00ean, th\u1ecb tr\u1ea5n Long B\u00ecnh, ph\u01b0\u1eddng M\u1ef9 Long, x\u00e3 Ph\u00fa Long,\u2026); th\u1ee9 s\u00e1u l\u00e0 y\u1ebfu t\u1ed1&nbsp;<strong>M\u1ef9<\/strong>&nbsp;\u201c\u0111\u1eb9p \u0111\u1ebd\u201d (110 t\u00ean \u0111\u1ea5t: ph\u01b0\u1eddng M\u1ef9 B\u00ecnh, ph\u01b0\u1eddng M\u1ef9 Long, th\u1ecb tr\u1ea5n Ph\u00fa M\u1ef9, k\u00eanh \u0110\u1ecbnh M\u1ef9,\u2026)*; C\u00e1c t\u1eeb n\u00e0y th\u1ec3 hi\u1ec7n \u01b0\u1edbc v\u1ecdng s\u1ed1ng trong s\u1ef1 gi\u00e0u c\u00f3, y\u00ean b\u00ecnh, t\u1ed1t \u0111\u1eb9p v\u00e0 h\u00f2a thu\u1eadn tr\u00ean v\u00f9ng \u0111\u1ea5t m\u1edbi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>2.2.2.\u0110\u1ecba danh g\u1ed1c Khmer:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u1ede An Giang c\u00f3 \u0111\u1ed9 10 \u0111\u1ecba danh g\u1ed1c Khmer m\u00e0 ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c ngu\u1ed3n g\u1ed1c v\u00e0 \u00fd ngh\u0129a:<\/p>\n\n\n\n<p><strong>C\u1ea7n \u0110\u0103ng&nbsp;<\/strong>l\u00e0 t\u00ean k\u00eanh, m\u01b0\u01a1ng, ch\u1ee3, x\u00e3 \u1edf huy\u1ec7n Ch\u00e2u Th\u00e0nh, t\u1ec9nh An Giang. C\u1ea7n \u0110\u0103ng g\u1ed1c Khmer&nbsp;<em>Kon \u0110al<\/em>, ngh\u0129a l\u00e0 \u201c\u1edf gi\u1eefa\u201d (10).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>C\u1ea7n X\u00e2y&nbsp;<\/strong>l\u00e0 t\u00ean r\u1ea1ch, ch\u1ee3 \u1edf&nbsp; ph\u01b0\u1eddng B\u00ecnh \u0110\u1ee9c, tp.&nbsp;Long Xuy\u00ean, t\u1ec9nh An Giang. C\u1ea7n X\u00e2y c\u0169ng g\u1ecdi C\u1ea7n Thay, g\u1ed1c Khmer Banl\u00ea&nbsp;<em>Ansay<\/em>&nbsp;(14). Ansay l\u00e0 t\u00ean m\u1ed9t gi\u1ed1ng r\u00f9a qu\u00ed, d\u00e0nh cho vua (5).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0110am P\u00f4&nbsp;<\/strong>l\u00e0 g\u00f2&nbsp;\u1edf \u1ea5p Ninh Ho\u00e0, x\u00e3 An T\u1ee9c,&nbsp;huy\u1ec7n Tri T\u00f4n, c\u00f3 di ch\u1ec9 kh\u1ea3o c\u1ed5 h\u1ecdc thu\u1ed9c v\u0103n ho\u00e1 \u00d3c Eo. \u0110am P\u00f4 g\u1ed1c Khmer<em>&nbsp;\u0110am<\/em>&nbsp;<em>P\u1ed3<\/em>, th\u01b0\u1eddng g\u1ecdi l\u00e0&nbsp;<em>l\u00e2m v\u1ed3&nbsp;<\/em>(7, 15), ngh\u0129a l\u00e0 \u201cc\u00e2y b\u1ed3 \u0111\u1ec1\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>M\u01b0\u01a1ng Th\u01a1m&nbsp;<\/strong>l\u00e0 r\u1ea1ch \u1edf x\u00e3 M\u1ef9 Th\u1ea1nh, tp. Long Xuy\u00ean, t\u1ec9nh An Giang. M\u01b0\u01a1ng Th\u01a1m v\u1eeba g\u1ed1c thu\u1ea7n Vi\u1ec7t&nbsp;<em>m\u01b0\u01a1ng<\/em>&nbsp;v\u1eeba g\u1ed1c Khmer&nbsp;<em>Thom<\/em>, ngh\u0129a l\u00e0 \u201cm\u01b0\u01a1ng l\u1edbn\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>N\u0103ng G\u00f9&nbsp;<\/strong>l\u00e0 c\u00f9 lao<strong>&nbsp;<\/strong>\u1edf huy\u1ec7n&nbsp;Ch\u00e2u Th\u00e0nh&nbsp;v\u00e0 l\u00e0 b\u1ebfn ph\u00e0 tr\u00ean t\u1ec9nh l\u1ed9 954 T\u00e2n Ch\u00e2u-N\u0103ng G\u00f9, huy\u1ec7n T\u00e2n Ch\u00e2u.&nbsp;C\u0169ng g\u1ecdi N\u0103ng C\u00f9. N\u0103ng G\u00f9 g\u1ed1c Khmer&nbsp;<em>Sn\u00e8n K\u00f4<\/em>&nbsp;(14) \/&nbsp;<em>Xeneng Co<\/em>&nbsp;(12), ngh\u0129a l\u00e0 \u201cs\u1eebng b\u00f2\u201d (15).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00d4<\/strong>&nbsp;l\u00e0 m\u1ed9t t\u1eeb g\u1ed1c Khmer, ngh\u0129a l\u00e0 \u201csu\u1ed1i\u201d.&nbsp;<strong>\u00d4 T\u00e0 S\u00f3c&nbsp;<\/strong>l\u00e0 su\u1ed1i \u1edf huy\u1ec7n Tri T\u00f4n, ch\u1ea3y t\u1eeb n\u00fai D\u00e0i xu\u1ed1ng, d\u00e0i \u0111\u1ed9 2,5km. \u00d4 T\u00e0 S\u00f3c g\u1ed1c Khmer, ngh\u0129a l\u00e0 \u201csu\u1ed1i \u00f4ng S\u00f3c\u201d.&nbsp;<strong>\u00d4 Thum&nbsp;<\/strong>l\u00e0 su\u1ed1i \u1edf huy\u1ec7n Tri T\u00f4n, ch\u1ea3y t\u1eeb n\u00fai C\u00f4 T\u00f4 xu\u1ed1ng, d\u00e0i 2,88km v\u00e0 c\u0169ng l\u00e0 t\u00ean su\u1ed1i \u1edf huy\u1ec7n T\u1ecbnh Bi\u00ean. \u00d4 Thum g\u1ed1c Khmer, ngh\u0129a l\u00e0 \u201csu\u1ed1i l\u1edbn\u201d.&nbsp;<strong>\u00d4 T\u1ee9c Xa&nbsp;<\/strong>l\u00e0 su\u1ed1i \u1edf huy\u1ec7n T\u1ecbnh Bi\u00ean, ch\u1ea3y t\u1eeb n\u00fai C\u1ea5m xu\u1ed1ng, d\u00e0i 4km. \u00d4 T\u1ee9c Xa g\u1ed1c Khmer:&nbsp;<em>\u00d4<\/em>: su\u1ed1i;&nbsp;<em>T\u1ee9c<\/em>: n\u01b0\u1edbc;&nbsp;<em>Xa<\/em>: ch\u01b0a bi\u1ebft ngh\u0129a (6).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>T\u00e0 Mos&nbsp;<\/strong>l\u00e0 k\u00eanh \u1edf x\u00e3 V\u0129nh Trung, huy\u1ec7n T\u00e2n Bi\u00ean, d\u00e0i 2.300m, r\u1ed9ng 6-8m, s\u00e2u 0,5m, \u0111\u00e0o n\u0103m 1990.&nbsp;<strong>T\u00e0 Nung&nbsp;<\/strong>l\u00e0 n\u00fai<strong><em>&nbsp;<\/em><\/strong>\u1edf x\u00e3 Xu\u00e2n T\u00f4, huy\u1ec7n T\u00e2n Bi\u00ean, cao 59m, chu vi 1.450m.&nbsp;<strong>T\u00e0 X\u00e2y&nbsp;<\/strong>l\u00e0 r\u1ea1ch<strong><em>&nbsp;<\/em><\/strong>\u1edf c\u00e1c x\u00e3 Long M\u1ef9, Long Giang, huy\u1ec7n Ch\u1ee3 M\u1edbi, d\u00e0i 560m, r\u1ed9ng 3m, s\u00e2u 0,5m, \u0111\u00e0o n\u0103m 1980. T\u00e0 l\u00e0 \u201c\u00f4ng\u201d, c\u00f2n Mos, Nung, X\u00e2y c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 t\u00ean ng\u01b0\u1eddi Khmer.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>T\u1ea7m Vu&nbsp;<\/strong>l\u00e0 r\u1ea1ch \u1edf ph\u01b0\u1eddng B\u00ecnh \u0110\u1ee9c, tp.&nbsp;Long Xuy\u00ean, t\u1ec9nh An Giang.&nbsp;T\u1ea7m Vu: C\u00f3 hai c\u00e1ch gi\u1ea3i th\u00edch: 1.T\u1ea7m Vu g\u1ed1c Khmer&nbsp;<em>Lam Pu<\/em>, l\u00e0 \u201cc\u00e2y b\u1ea7n\u201d (13). 2. T\u1ea7m Vu g\u1ed1c Khmer&nbsp;<em>Sampu<\/em>, l\u00e0 \u201cchi\u1ebfc thuy\u1ec1n\u201d (15). V\u1ec1 ng\u1eef \u00e2m, thuy\u1ebft sau c\u00f3 l\u00fd h\u01a1n.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>X\u00e0 M\u00e1ch&nbsp;<\/strong>l\u00e0 k\u00eanh v\u00e0 c\u1ea7u<strong><em>&nbsp;<\/em><\/strong>b\u1eafc qua k\u00eanh X\u00e0 M\u00e1ch, \u1edf huy\u1ec7n Ch\u1ee3 M\u1edbi. X\u00e0 M\u00e1ch g\u1ed1c Khmer&nbsp;<em>X\u2019math<\/em>, ngh\u0129a l\u00e0 \u201cc\u00e2y tr\u00e0m\u201d (10).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>2.3.<\/strong>M\u1ed9t s\u1ed1 \u0111\u1ecba danh l\u00e0 nh\u1eefng t\u1ea5m bia l\u1ecbch s\u1eed ghi l\u1ea1i c\u00f4ng lao c\u1ee7a nh\u1eefng&nbsp;<strong><em>anh h\u00f9ng, li\u1ec7t s\u0129<\/em><\/strong>&nbsp;\u0111\u00e3 ng\u00e3 xu\u1ed1ng \u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 mi\u1ec1n \u0111\u1ea5t th\u00e2n y\u00eau n\u00e0y:<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0110\u00e0o H\u1eefu C\u1ea3nh&nbsp;<\/strong>l\u00e0 t\u00ean k\u00eanh v\u00e0 t\u00ean x\u00e3 \u1edf huy\u1ec7n Ch\u00e2u Ph\u00fa.<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u0110\u00e0o H\u1eefu C\u1ea3nh(1930-1970), t\u00ean th\u1eadt l\u00e0 \u0110\u00e0o V\u0103n S\u1ea1, ch\u1ec9 huy l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng v\u0169 trang huy\u1ec7n Ch\u00e2u Ph\u00fa, t\u1ec9nh An Giang, \u0111\u00e1nh th\u1eafng l\u1edbn 3 tr\u1eadn trong th\u1eadp ni\u00ean 1960, hi sinh c\u00f9ng con trai trong th\u1eadp ni\u00ean 1970.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Hu\u1ef3nh Th\u1ecb H\u01b0\u1edfng&nbsp;<\/strong>l\u00e0 k\u00eanh<strong>&nbsp;<\/strong>\u1edf x\u00e3 An Th\u1ea1nh Trung, huy\u1ec7n Ch\u1ee3 M\u1edbi.<\/p>\n\n\n\n<p><em>Hu\u1ef3nh Th\u1ecb H\u01b0\u1edfng (1945-1965), qu\u00ea \u1edf huy\u1ec7n Ch\u1ee3 M\u1edbi, t\u1ec9nh An Giang, l\u00e0 li\u1ec7t s\u0129 C\u00e1ch m\u1ea1ng<\/em>&nbsp;<em>b\u1ea5t khu\u1ea5t.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Hu\u1ef3nh V\u0103n Tri\u1ec3n&nbsp;<\/strong>l\u00e0 k\u00eanh \u1edf x\u00e3 M\u1ef9 Hi\u1ec7p, huy\u1ec7n Ch\u1ee3 M\u1edbi.<strong>&nbsp;M\u01b0\u01a1ng T\u1ecbnh&nbsp;<\/strong>l\u00e0 t\u00ean k\u00eanh v\u00e0 c\u1ea7u \u1edf x\u00e3 Long Ki\u1ec3n, huy\u1ec7n Ch\u1ee3 M\u1edbi.<\/p>\n\n\n\n<p><em>T\u1ecbnh l\u00e0 b\u00ed danh c\u1ee7a li\u1ec7t s\u0129 Hu\u1ef3nh V\u0103n Tri\u1ec3n (1921-1964), hi sinh khi ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng b\u00ed m\u1eadt \u1edf \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng,<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>L\u00ea Ch\u00e1nh&nbsp;l\u00e0 t\u00ean x\u00e3 c\u1ee7a huy\u1ec7n T\u00e2n Ch\u00e2u.&nbsp;L\u00ea Tr\u00ec&nbsp;l\u00e0 t\u00ean x\u00e3 c\u1ee7a huy\u1ec7n Tri T\u00f4n. C\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00e2y l\u00e0 hai nh\u00e2n v\u1eadt c\u1ee7a \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng m\u00e0 ch\u00fang t\u00f4i ch\u01b0a r\u00f5 l\u00fd l\u1ecbch.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>2.4.<\/strong>M\u1ed9t s\u1ed1 \u0111\u1ecba danh cho ch\u00fang ta bi\u1ebft c\u00e1c&nbsp;<strong><em>ch\u1ee9c danh<\/em><\/strong>&nbsp;\u0111\u00e3 s\u1eed d\u1ee5ng d\u01b0\u1edbi ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00d4ng Ch\u01b0\u1edfng&nbsp;<\/strong>l\u00e0 t\u00ean&nbsp;r\u1ea1ch, c\u1ea7u v\u00e0 t\u00ean c\u00f9 lao \u1edf huy\u1ec7n Ch\u1ee3 M\u1edbi. \u00d4ng Ch\u01b0\u1edfng l\u00e0 Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 Nguy\u1ec5n H\u1eefu C\u1ea3nh (1650-1700). Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 l\u00e0 \u201cbinh ch\u1ebf th\u1eddi L\u00ea Hi\u1ec3n T\u00f4ng 1748 \u0111\u1ed5i ph\u1ee7 v\u1ec7 th\u00e0nh c\u01a1 \u0111\u1ed9i, 300 ng\u01b0\u1eddi g\u1ecdi 1 \u0111\u1ed9i, 400 g\u1ecdi 1 c\u01a1\u201d (2). V\u1eady ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 huy 400 qu\u00e2n.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ph\u00e1n Di\u1ec7n<\/strong>&nbsp;l\u00e0 r\u1ea1ch \u1edf ph\u01b0\u1eddng N\u00fai Sam, th\u1ecb x\u00e3 Ch\u00e2u \u0110\u1ed1c.&nbsp;Ph\u00e1n Di\u1ec7n<em>&nbsp;<\/em>c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 c\u00e1ch g\u1ecdi t\u1eaft \u00f4ng th\u00f4ng ph\u00e1n t\u00ean Di\u1ec7n. Th\u00f4ng ph\u00e1n l\u00e0 \u201cch\u1ee9c quan thu\u1ed9c ch\u00e2u \u0111\u1eddi Tr\u1ea7n \u0111\u1eb7t n\u0103m Gi\u00e1p Th\u00e2n (1344) (2) ho\u1eb7c \u00abch\u1ee9c t\u00e1 nh\u1ecb trong m\u1ed9t t\u1ec9nh, \u0111\u1ea7u ph\u00f2ng vi\u1ec7c, b\u00ean b\u1ed1 hay l\u00e0 b\u00ean \u00e1n\u00bb (5).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ph\u00f3 Qu\u1ebf&nbsp;<\/strong>l\u00e0 kh\u00f3m c\u1ee7a ph\u01b0\u1eddng M\u1ef9 Long, tp. Long Xuy\u00ean. Ph\u00f3 Qu\u1ebf l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 ch\u1ee9c danh&nbsp;<em>ph\u00f3 (x\u00e3, th\u00f4n<\/em>) t\u00ean Qu\u1ebf d\u01b0\u1edbi th\u1eddi Ph\u00e1p thu\u1ed9c.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>X\u00e3 K\u1ecbnh&nbsp;<\/strong>l\u00e0 k\u00eanh \u1edf th\u1ecb tr\u1ea5n N\u00fai S\u1eadp, huy\u1ec7n Tho\u1ea1i S\u01a1n, d\u00e0i 805m, r\u1ed9ng 4m, s\u00e2u 1m, \u0111\u00e0o n\u0103m 1989. X\u00e3 K\u1ecbnh l\u00e0 \u201cx\u00e3 tr\u01b0\u1edfng t\u00ean K\u1ecbnh\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>2.5<\/strong>.M\u1ed9t s\u1ed1 \u0111\u1ecba danh \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c \u0111\u1ecbnh ngu\u1ed3n g\u1ed1c, \u00fd ngh\u0129a kh\u00e1 ch\u00ednh x\u00e1c v\u00e0 kh\u00f4ng k\u00e9m th\u00fa v\u1ecb.<\/p>\n\n\n\n<p>a)M\u1ed9t s\u1ed1 y\u1ebfu t\u1ed1 \u0111\u1ee9ng sau l\u00e0<strong>&nbsp;<em>t\u00ean ng\u01b0\u1eddi:<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u1ede An Giang c\u00f3 13 \u0111\u1ecba danh mang t\u00ean Tho\u1ea1i Ng\u1ecdc H\u1ea7u (1761-1829) v\u00e0 v\u1ee3 \u00f4ng, b\u00e0 Ch\u00e2u Th\u1ecb T\u1ebf: kinh Tho\u1ea1i H\u00e0, huy\u1ec7n Tho\u1ea1i S\u01a1n, kinh V\u0129nh T\u1ebf n\u1ed1i li\u1ec1n c\u00e1c huy\u1ec7n Ch\u00e2u \u0110\u1ed1c, T\u1ecbnh Bi\u00ean , Tri T\u00f4n v\u00e0 t\u1ec9nh Ki\u00ean Giang.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ba \u0110on&nbsp;<\/strong>l\u00e0 m\u01b0\u01a1ng \u1edf x\u00e3 H\u1ed9i An, huy\u1ec7n Ch\u1ee3 M\u1edbi. Ba \u0110on l\u00e0 \u201c\u00f4ng Ng\u00f4 V\u0103n \u0110on, sinh n\u0103m 1919, nh\u00e0 \u1edf t\u1ea1i m\u01b0\u01a1ng\u201d (11).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>B\u00e0 C\u1ecdc&nbsp;<\/strong>l\u00e0 m\u01b0\u01a1ng \u1edf x\u00e3 H\u1ed9i An, huy\u1ec7n Ch\u1ee3 M\u1edbi. B\u00e0 C\u1ecdc l\u00e0 v\u1ee3 c\u1ee7a nh\u00e0 t\u01b0 s\u1ea3n Hu\u1ef3nh V\u0103n C\u1ecdc, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n b\u00e0 kh\u00f4n lanh, t\u00e0i gi\u1ecfi, n\u1ed5i ti\u1ebfng trong v\u00f9ng (11).<\/p>\n\n\n\n<p>b)M\u1ed9t s\u1ed1 th\u00e0nh t\u1ed1 \u0111\u1ee9ng sau l\u00e0<strong>&nbsp;<em>t\u00ean c\u00e2y:<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>C\u00e0 Na&nbsp;<\/strong>l\u00e0 \u1ea5p c\u1ee7a x\u00e3 L\u01b0\u01a1ng An Tr\u00e0, huy\u1ec7n Tri T\u00f4n, d\u00e0i 1.600m, r\u1ed9ng 2m. C\u00e0 Na c\u0169ng g\u1ecdi l\u00e0 tr\u00e1m, lo\u1ea1i c\u00e2y r\u1eebng to, tr\u00e1i d\u00e0i b\u1eb1ng ng\u00f3n tay c\u00e1i, hai \u0111\u1ea7u nh\u1ecdn, da xanh, c\u01a1m chua.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ch\u00f3c&nbsp;<\/strong>l\u00e0 n\u00fai \u1edf x\u00e3 V\u1ecdng \u0110\u00f4ng, huy\u1ec7n Tho\u1ea1i S\u01a1n. Ch\u00f3c l\u00e0 \u201clo\u1ea1i rau hay m\u1ecdc d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ea5t b\u01b0ng\u201d (5).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>X\u1ebbo M\u00e1c&nbsp;<\/strong>l\u00e0 r\u1ea1ch \u1edf x\u00e3 Nh\u01a1n H\u1ed9i, huy\u1ec7n An Ph\u00fa. M\u00e1c l\u00e0 m\u1ed9t \u201clo\u1ea1i rau c\u1ecf s\u1ed1ng d\u01b0\u1edbi n\u01b0\u1edbc, c\u1ecdng d\u00e0i, l\u00e1 h\u00ecnh tr\u00e1i tim, \u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c\u201d (5).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Rau \u0110\u1eafng&nbsp;<\/strong>l\u00e0 r\u1ea1ch \u1edf x\u00e3 H\u1ed9i An, huy\u1ec7n Ch\u1ee3 M\u1edbi. Rau \u0110\u1eafng l\u00e0 \u201clo\u1ea1i c\u1ecf b\u00f2 n\u01a1i \u1ea9m \u01b0\u1edbt, c\u1ed9ng m\u1eadp, l\u00e1 d\u00e0y \u0111\u1ea7u tr\u00f2n hoa tr\u1eafng, v\u1ecb \u0111\u1eafng, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0103n s\u1ed1ng, lu\u1ed9c, ho\u1eb7c n\u1ea5u canh, c\u00f3 ch\u1ea5t h\u01b0ng ph\u1ea5n tr\u1ea5n kinh v\u00e0 l\u1ee3i ti\u1ec3u ti\u1ec7n\u201d (7).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Rau T\u1ea7n&nbsp;<\/strong>l\u00e0 \u1ea5p c\u1ee7a x\u00e3 An H\u1ea3o, huy\u1ec7n T\u1ecbnh Bi\u00ean. Rau T\u1ea7n l\u00e0 \u201clo\u1ea1i rau th\u01a1m, d\u00e0y l\u00e1\u201d (5).<\/p>\n\n\n\n<p>c)M\u1ed9t s\u1ed1 y\u1ebfu t\u1ed1 \u0111\u1ee9ng sau l\u00e0 t\u00ean<strong><em>&nbsp;c\u00e1c con v\u1eadt:<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>B\u1ed3ng B\u1ed3ng&nbsp;<\/strong>l\u00e0 m\u01b0\u01a1ng \u1edf&nbsp; huy\u1ec7n Ch\u00e2u Ph\u00fa. B\u1ed3ng B\u1ed3ng l\u00e0 chim c\u00f9ng lo\u1ea1i v\u1edbi v\u1ecbt tr\u1eddi nh\u01b0ng l\u1edbn h\u01a1n (10).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>C\u00e1 B\u00f4ng&nbsp;<\/strong>l\u00e0 b\u00e0u<strong><em>&nbsp;<\/em><\/strong>\u1edf x\u00e3 Ph\u01b0\u1edbc H\u01b0ng, huy\u1ec7n An Ph\u00fa. C\u00e1 B\u00f4ng<strong>&nbsp;<\/strong>l\u00e0 \u201cth\u1ee9 c\u00e1 tr\u00f2n d\u00e0i, m\u00ecnh c\u00f3 hoa m\u00e0 l\u1edbn\u201d (5).<\/p>\n\n\n\n<p>d)M\u1ed9t s\u1ed1 th\u00e0nh t\u1ed1 \u0111\u1ee9ng sau l\u00e0<strong>&nbsp;<em>c\u00e1c s\u1ef1 v\u1eadt<\/em>:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>C\u00e0 R\u00f2n&nbsp;<\/strong>l\u00e0 k\u00eanh<strong>&nbsp;<\/strong>\u1edf x\u00e3 Nh\u01a1n M\u1ef9, huy\u1ec7n Ch\u1ee3 M\u1edbi, d\u00e0i 1.268m r\u1ed9ng 5m, s\u00e2u 1,3m, \u0111\u00e0o n\u0103m 2000. C\u00e0 r\u00f2n l\u00e0 \u201cbao nh\u1ecf d\u00e0i, \u0111\u01b0\u01a1ng (\u0111an) b\u1eb1ng l\u00e1 bu\u00f4n, ho\u1eb7c may b\u1eb1ng v\u1ea3i to\u201d (5).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>C\u00e2y \u0110ao&nbsp;<\/strong>l\u00e0 t\u1ea3ng \u0111\u00e1<strong><em>&nbsp;<\/em><\/strong>\u1edf huy\u1ec7n Tho\u1ea1i S\u01a1n. C\u00e2y \u0110ao v\u00ec tr\u00ean n\u00fai c\u00f3 m\u1ed9t t\u1ea3ng \u0111\u00e1 n\u1ee9t v\u1ee1, c\u00f3 h\u00ecnh d\u00e1ng m\u1ed9t c\u00e2y \u0111ao (1).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ch\u00ecm&nbsp;<\/strong>l\u00e0 k\u00eanh \u1edf c\u00e1c huy\u1ec7n Ch\u00e2u Th\u00e0nh, Tho\u1ea1i S\u01a1n, Ch\u1ee3 M\u1edbi. Ch\u00ecm v\u00ec k\u00eanh \u1edf v\u00f9ng th\u1ea5p, \u0111\u1ebfn m\u00f9a n\u01b0\u1edbc n\u1ed5i, kh\u00f4ng c\u00f2n th\u1ea5y k\u00eanh (10).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Nh\u00e0 Neo&nbsp;<\/strong>l\u00e0 \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m \u1edf g\u1ea7n n\u00fai Sam, thu\u1ed9c th\u1ecb x\u00e3 Ch\u00e2u \u0110\u1ed1c, t\u1ec9nh An Giang. Nh\u00e0 Neo l\u00e0 nh\u1eefng chi\u1ebfc ghe \u0111\u01b0\u1ee3c neo l\u1ea1i \u0111\u1ec3 chu\u1ea9n b\u1ecb ch\u1edf \u0111\u00e1 l\u1ea5y t\u1eeb n\u00fai \u0111i c\u00e1c n\u01a1i (8).<\/p>\n\n\n\n<p>3.Qua c\u00e1c ph\u1ea7n tr\u00ecnh b\u00e0y tr\u00ean, ta th\u1ea5y \u0111\u1ecba danh&nbsp; An Giang c\u00f3 \u0111\u1ee7 \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng c\u1ee7a \u0111\u1ecba danh v\u00f9ng s\u00f4ng n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ed3ng b\u1eb1ng s\u00f4ng C\u1eedu Long: c\u00f3 nhi\u1ec1u t\u00ean s\u00f4ng n\u01b0\u1edbc, nhi\u1ec1u t\u1eeb H\u00e1n Vi\u1ec7t trong \u0111\u1ecba danh h\u00e0nh ch\u00ednh, ch\u1ea5t li\u1ec7u d\u00f9ng \u0111\u1ec3 t\u1ea1o \u0111\u1ecba danh l\u00e0 nh\u1eefng con ng\u01b0\u1eddi, c\u00e2y c\u1ecf, c\u1ea7m th\u00fa, \u0111\u1ed3 v\u1eadt c\u00f3 m\u1eb7t tr\u00ean \u0111\u1ecba b\u00e0n. Do \u0111\u00f3, khi bi\u1ebft r\u00f5 ngu\u1ed3n g\u1ed1c v\u00e0 \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a c\u00e1c \u0111\u1ecba danh, ch\u00fang ta c\u00e0ng y\u00eau th\u00edch qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng v\u00e0 n\u1ed7 l\u1ef1c \u0111\u1ec3 g\u00ecn gi\u1eef v\u00f9ng \u0111\u1ea5t m\u00e0 \u00f4ng cha ta \u0111\u00e3 \u0111\u1ed5 nhi\u1ec1u m\u1ed3 h\u00f4i v\u00e0 x\u01b0\u01a1ng m\u00e1u \u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 n\u00f3.<\/p>\n\n\n\n<p>*Theo s\u1ed1 li\u1ec7u th\u1ed1ng k\u00ea c\u1ee7a Nguy\u1ec5n Th\u1ecb Th\u00e1i Tr\u00e2n.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; T\u00c0I LI\u1ec6U THAM KH\u1ea2O<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>1.\u0110\u1eb7ng Ho\u00e0ng Th\u00e1m,&nbsp;<em>N\u00fai C\u00e2y \u0110ao, k\u1ef3 b\u00ed tr\u00ean Hoa Th\u00ea S\u01a1n<\/em>, Ki\u1ebfn th\u1ee9c ng\u00e0y nay, s\u1ed1 695, ng\u00e0y 1-12-1909, 79, 80, 85.<\/p>\n\n\n\n<p>2.\u0110\u1ed7 V\u0103n Ninh,&nbsp;<em>T\u1eeb \u0111i\u1ec3n ch\u1ee9c quan Vi\u1ec7t Nam<\/em>, HN, Nxb Thanh ni\u00ean, 2002.<\/p>\n\n\n\n<p>3.Ho\u00e0ng Ph\u00ea (cb),&nbsp;<em>T\u1eeb \u0111i\u1ec3n ti\u1ebfng Vi\u1ec7t<\/em>, \u0110\u00e0 N\u1eb5ng, Nxb \u0110\u00e0 N\u1eb5ng-Trung t\u00e2m T\u1eeb \u0111i\u1ec3n h\u1ecdc, 2000.<\/p>\n\n\n\n<p>4.Hu\u1ef3nh C\u00f4ng T\u00edn,&nbsp;<em>T\u1eeb \u0111i\u1ec3n t\u1eeb ng\u1eef Nam B\u1ed9<\/em>, HN, Nxb KHXH, 2007.<\/p>\n\n\n\n<p>5.Hu\u1ef3nh T\u1ecbnh C\u1ee7a,&nbsp;<em>\u0110\u1ea1i Nam qu\u1ed1c \u00e2m t\u1ef1 v\u1ecb<\/em>, SG, 1895-1896.<\/p>\n\n\n\n<p>6.L\u00ea Trung Hoa,&nbsp;<em>T\u1eeb \u0111i\u1ec3n \u0111\u1ecba danh Nam B\u1ed9<\/em>, b\u1ea3n th\u1ea3o.<\/p>\n\n\n\n<p>7.L\u00ea V\u0103n \u0110\u1ee9c,&nbsp;<em>Vi\u1ec7t Nam t\u1eeb \u0111i\u1ec3n<\/em>, SG, Khai tr\u00ed, 1970.<\/p>\n\n\n\n<p>8.Nguy\u1ec5n H\u1eefu Hi\u1ebfu,&nbsp;<em>T\u00ecm hi\u1ec3u ngu\u1ed3n g\u1ed1c \u0111\u1ecba danh Nam B\u1ed9 qua chuy\u1ec7n t\u00edch v\u00e0 gi\u1ea3 thuy\u1ebft<\/em>, HN, Nxb KHXH, 2004.<\/p>\n\n\n\n<p>9.Nguy\u1ec5n T\u1ea5n Anh,&nbsp;<em>Nh\u1eefng \u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m ch\u00ednh c\u1ee7a \u0111\u1ecba danh \u1edf V\u0129nh Long,&nbsp;<\/em>Lu\u1eadn v\u0103n th\u1ea1c s\u0129 khoa h\u1ecdc ng\u1eef v\u0103n, Tr\u01b0\u1eddng \u0110HKHXH-NV, tp.HCM, 2008.<\/p>\n\n\n\n<p>10.Nguy\u1ec5n Th\u1ecb Th\u00e1i Tr\u00e2n,&nbsp;<em>\u0110\u1eb7c \u0111i\u1ec3m ch\u00ednh c\u1ee7a \u0111\u1ecba danh t\u1ec9nh An Giang<\/em>, Lu\u1eadn v\u0103n th\u1ea1c s\u0129 Ng\u00f4n ng\u1eef h\u1ecdc, Tr\u01b0\u1eddng \u0110HKHXH-NV, tp. HCM, 2013.<\/p>\n\n\n\n<p>11.\u00d4ng Kim Kh\u1ea3i,&nbsp;<em>T\u00ecm hi\u1ec3u di t\u00edch, \u0111\u1ecba danh x\u00e3 H\u1ed9i An<\/em>, Qu\u1ef9 ti\u1ebfp s\u1ee9c t\u00e0i n\u0103ng An Giang xb, 2010.<\/p>\n\n\n\n<p>12.S\u01a1n Nam,&nbsp;<em>\u0110\u1ed3ng b\u1eb1ng s\u00f4ng C\u1eedu Long hay<\/em>&nbsp;<em>V\u0103n minh mi\u1ec7t v\u01b0\u1eddn<\/em>&nbsp;, SG, 1979.<\/p>\n\n\n\n<p>13.Th\u1ea1ch Ph\u01b0\u01a1ng-L\u01b0u Quang Tuy\u1ebfn (cb),&nbsp;<em>\u0110\u1ecba ch\u00ed Long An<\/em>, Nxb Long An, Nxb KHXH, 1989.<\/p>\n\n\n\n<p>14.Tr\u01b0\u01a1ng V\u0129nh K\u00fd, xem L\u00ea H\u01b0\u01a1ng,&nbsp;<em>Ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t g\u1ed1c Mi\u00ean<\/em>, tr. 253 \u2013 264. Th\u00e1i V\u0103n Ch\u1ea3i d\u1ecbch c\u00e1c \u0111\u1ecba danh g\u1ed1c Khmer trong s\u00e1ch n\u00e0y.<\/p>\n\n\n\n<p>15.V\u01b0\u01a1ng H\u1ed3ng S\u1ec3n,&nbsp;<em>T\u1ef1 v\u1ecb ti\u1ebfng Vi\u1ec7t mi\u1ec1n Nam<\/em>, HN, Nxb V\u0103n ho\u00e1, 1993.<\/p>\n\n\n\n<p>Ngu\u1ed3n:&nbsp;<em>Ng\u00f4n ng\u1eef mi\u1ec1n s\u00f4ng n\u01b0\u1edbc<\/em>, H\u00e0 N\u1ed9i, Nxb Ch\u00ednh tr\u1ecb qu\u1ed1c gia, 2014, tr. 56-66.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>V\u00c0I N\u00c9T V\u1ec0 \u0110\u1ecaA DANH \u1ede T\u1ec8NH AN GIANG<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/strong>T\u00f3m t\u1eaft<\/p>\n\n\n\n<p>An Giang, v\u1ec1 di\u1ec7n t\u00edch, \u0111\u1ee9ng h\u00e0ng th\u1ee9 t\u01b0 \u1edf \u0111\u1ed3ng b\u1eb1ng s\u00f4ng C\u1eedu Long; nh\u01b0ng v\u1ec1 d\u00e2n s\u1ed1 \u0111\u1ee9ng h\u00e0ng th\u1ee9 nh\u1ea5t (v\u1edbi 2.149.200 ng\u01b0\u1eddi, trong \u0111\u00f3 d\u00e2n t\u1ed9c Khmer c\u00f3 86.592 ng\u01b0\u1eddi, chi\u1ebfm 3,9% d\u00e2n s\u1ed1 c\u1ee7a t\u1ec9nh). \u0110\u1ecba danh t\u1ec9nh n\u00e0y c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 \u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m: V\u1ec1 \u0111\u1ecba danh ch\u1ec9 \u0111\u1ecba h\u00ecnh, s\u1ed1 t\u00ean ch\u1ec9 d\u00f2ng ch\u1ea3y nh\u00e2n t\u1ea1o (k\u00eanh, m\u01b0\u01a1ng, 1.500 \u0111\u01a1n v\u1ecb) nhi\u1ec1u g\u1ea7n g\u1ea5p 10 l\u1ea7n d\u00f2ng ch\u1ea3y t\u1ef1 nhi\u00ean (s\u00f4ng, r\u1ea1ch, 159 \u0111\u01a1n v\u1ecb)\u2026 V\u1ec1 ng\u1eef nguy\u00ean, \u0111\u1ecba danh h\u00e0nh ch\u00ednh h\u1ea7u h\u1ebft l\u00e0 t\u1eeb H\u00e1n Vi\u1ec7t: Ph\u00fa (154 \u0111\u1ecba danh), B\u00ecnh (148 \u0111\u1ecba danh),\u2026C\u00f3 \u0111\u1ed9 10 \u0111\u1ecba danh g\u1ed1c Khmer. M\u1ed9t s\u1ed1 \u0111\u1ecba danh mang t\u00ean nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 c\u00f4ng khai ph\u00e1 v\u00f9ng \u0111\u1ea5t n\u00e0y (Tho\u1ea1i H\u00e0, V\u0129nh T\u1ebf) v\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 t\u00ean anh h\u00f9ng, li\u1ec7t s\u0129 hi sinh v\u00ec v\u00f9ng \u0111\u1ea5t th\u00e2n y\u00eau. Sau c\u00f9ng, nhi\u1ec1u \u0111\u1ecba danh v\u1ed1n l\u00e0 t\u00ean c\u00e2y, t\u00ean th\u00fa, t\u00ean s\u1ef1 v\u1eadt c\u1ee7a t\u1ec9nh.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u201cNghi\u00ean c\u1ee9u n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e0i tr\u1ee3 b\u1edfi Qu\u1ef9 ph\u00e1t tri\u1ec3n Khoa h\u1ecdc v\u00e0 c\u00f4ng ngh\u1ec7 qu\u1ed1c gia (NAFOSTED) trong \u0111\u1ec1 t\u00e0i m\u00e3&nbsp; s\u1ed1 VII2.2-2011.06\u201d.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00a0L\u00ca TRUNG HOA\u00a0\u00a0\u00a017 TH\u00c1NG 7 2014 http:\/\/khoavanhoc-ngonngu.edu.vn\/home\/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=4861%3Avai-net-v-a-danh-tnh-an-giang&amp;catid=71%3Angon-ng-hc&amp;Itemid=107&amp;lang=vi 1.An Giang l\u00e0 m\u1ed9t t\u1ec9nh \u1edf mi\u1ec1n T\u00e2y \u0111\u1ed3ng b\u1eb1ng s\u00f4ng C\u1eedu Long, di\u1ec7n t\u00edch \u0111\u1ee9ng h\u00e0ng th\u1ee9 t\u01b0 (3.536,8 km2), sau ba t\u1ec9nh Ki\u00ean Giang (6.346,3 km2), C\u00e0 Mau (5.331 km2) v\u00e0 Long An (4.493 km2). Nh\u01b0ng v\u1ec1 d\u00e2n s\u1ed1, An Giang \u0111\u1ee9ng h\u1ea1ng nh\u1ea5t v\u1edbi 2.149.200 &hellip; <a href=\"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/2024\/07\/12\/vai-net-ve-dia-danh-o-tinh-an-giang\/\" class=\"more-link\">\u0110\u1ecdc ti\u1ebfp <span class=\"screen-reader-text\">V\u00e0i n\u00e9t v\u1ec1 \u0111\u1ecba danh \u1edf t\u1ec9nh An Giang<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[32],"tags":[48],"class_list":["post-718","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized","tag-le-trung-hoa"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/718","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=718"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/718\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=718"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=718"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=718"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}