{"id":731,"date":"2024-07-13T10:42:27","date_gmt":"2024-07-13T03:42:27","guid":{"rendered":"https:\/\/diadanhkhmer.wordpress.com\/?p=731"},"modified":"2024-07-13T10:42:27","modified_gmt":"2024-07-13T03:42:27","slug":"tan-man-ve-dia-danh-va-truyen-thuyet-bung-binh-thien","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/2024\/07\/13\/tan-man-ve-dia-danh-va-truyen-thuyet-bung-binh-thien\/","title":{"rendered":"T\u1ea3n m\u1ea1n v\u1ec1 \u0111\u1ecba danh v\u00e0 truy\u1ec1n thuy\u1ebft B\u00fang B\u00ecnh Thi\u00ean"},"content":{"rendered":"\n<p><a href=\"https:\/\/nguoianphu.com\/user\/profile\/3\"><strong>vohungtuan<\/strong><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>\u0111\u0103ng l\u00fac&nbsp;<a href=\"https:\/\/nguoianphu.com\/topic\/64\/tan-man-ve-dia-danh-va-truyen-thuyet-bung-binh-thien\/1#post-300\">Apr 20 &#8217;16 l\u00fac 3:29 pm<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>B\u00fang B\u00ecnh Thi\u00ean l\u00e0 t\u00ean g\u1ecdi c\u1ee7a h\u1ed3 n\u01b0\u1edbc ng\u1ecdt t\u1ef1 nhi\u00ean l\u1edbn \u1edf huy\u1ec7n An Ph\u00fa, t\u1ec9nh An Giang.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ed3 n\u01b0\u1edbc c\u00f3 c\u1ea3nh quan \u0111\u1eb9p, n\u01b0\u1edbc trong, quanh b\u1edd c\u00f3 \u0111\u00f4ng ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Ch\u0103m sinh s\u1ed1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00fang B\u00ecnh Thi\u00ean c\u00f3 2 h\u1ed3 n\u01b0\u1edbc l\u00e0 B\u00fang L\u1edbn v\u00e0 B\u00fang Nh\u1ecf. Tuy nhi\u00ean, B\u00fang Nh\u1ecf hi\u1ec7n nay c\u00f3 r\u1ea5t \u00edt n\u01b0\u1edbc n\u00ean khi n\u00f3i t\u1edbi B\u00fang B\u00ecnh Thi\u00ean, ng\u01b0\u1eddi ta th\u01b0\u1eddng ch\u1ec9 n\u00f3i \u0111\u1ebfn B\u00fang L\u1edbn.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/i.imgur.com\/DVrLKvP.png\" alt=\"\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">B\u1ea3n \u0111\u1ed3 khu v\u1ef1c B\u00fang B\u00ecnh Thi\u00ean huy\u1ec7n An Ph\u00fa t\u1ec9nh An Giang. C\u00e1c l\u00e0ng Ch\u0103m \u1edf khu v\u1ef1c quanh B\u00fang B\u00ecnh Thi\u00ean.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/i.imgur.com\/nsWhjJ5.png\" alt=\"\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">B\u1ea3n \u0111\u1ed3 v\u1ec7 tinh B\u00fang B\u00ecnh Thi\u00ean huy\u1ec7n An Ph\u00fa t\u1ec9nh An Giang. C\u00e1c l\u00e0ng Ch\u0103m \u1edf khu v\u1ef1c quanh B\u00fang B\u00ecnh Thi\u00ean.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>M\u1eddi xem c\u1ea3nh quan B\u00fang B\u00ecnh Thi\u00ean t\u1ea1i b\u00e0i vi\u1ebft&nbsp;<a class=\"\" href=\"http:\/\/www.nguoianphu.com\/topic\/49\/bung-binh-thien-thuong-nho-mua-bong-dien-dien\">B\u00fang B\u00ecnh Thi\u00ean \u2013 th\u01b0\u01a1ng nh\u1edb m\u00f9a b\u00f4ng \u0111i\u00ean \u0111i\u1ec3n<\/a><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"truy-n-thuy-t\">Truy\u1ec1n thuy\u1ebft<\/h2>\n\n\n\n<p>C\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 truy\u1ec1n thuy\u1ebft d\u00e2n gian v\u1ec1 B\u00fang B\u00ecnh Thi\u00ean. \u0110\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean, c\u00e1c c\u00e2u truy\u1ec7n \u0111\u1ec1u do ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi \u0111\u1eb7t ra, c\u1ed1t \u0111\u1ec3 n\u00f3i l\u00ean s\u1ef1 linh thi\u00eang v\u00e0 k\u00ec b\u00ed c\u1ee7a h\u1ed3 n\u01b0\u1edbc.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"t-y-s-n\">T\u00e2y S\u01a1n<\/h3>\n\n\n\n<p>T\u01b0\u01a1ng truy\u1ec1n, cu\u1ed1i th\u1ebf k\u1ef718, t\u01b0\u1edbng nh\u00e0 T\u00e2y S\u01a1n l\u00e0 V\u00f5 V\u0103n V\u01b0\u01a1ng (ho\u1eb7c V\u00f5 Duy D\u01b0\u01a1ng) k\u00e9o qu\u00e2n v\u1ec1 An Giang v\u00e0 \u00f4ng ch\u1ecdn khu v\u1ef1c B\u00fang B\u00ecnh Thi\u00ean hi\u1ec7n nay l\u00e0m c\u0103n c\u1ee9 \u0111\u1ec3 t\u00edch tr\u1eef l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c v\u00e0 luy\u1ec7n t\u1eadp binh s\u0129. Th\u1eddi \u0111i\u1ec3m \u0111\u00f3, khu v\u1ef1c n\u00e0y ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t v\u00f9ng \u0111\u1ea5t kh\u00f4 c\u1eb1n, V\u00f5 V\u0103n V\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e3 l\u00e0m l\u1ec5 t\u1ebf c\u00e1o Tr\u1eddi \u2013 \u0110\u1ea5t xin ban ngu\u1ed3n n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 sinh ho\u1ea1t. Sau khi kh\u1ea5n v\u00e1i xong, \u00f4ng r\u00fat g\u01b0\u01a1m \u0111\u00e2m xu\u1ed1ng l\u00f2ng \u0111\u1ea5t tr\u0169ng, c\u1ea7u th\u1ee7y d\u00e2ng l\u00ean. L\u1ea1 thay, khi l\u01b0\u1ee1i g\u01b0\u01a1m v\u1eeba c\u1eafm xu\u1ed1ng m\u1eb7t \u0111\u1ea5t th\u00ec m\u1ed9t d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc ng\u1ecdt trong v\u1eaft phun l\u00ean r\u1ea5t cao. Theo th\u1eddi gian n\u01b0\u1edbc tr\u00e0n ng\u1eadp th\u00e0nh h\u1ed3 nh\u01b0 ng\u00e0y nay. \u00d4ng V\u00f5 V\u0103n V\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e3 \u0111\u1eb7t t\u00ean n\u01a1i n\u00e0y l\u00e0 B\u00fang B\u00ecnh Thi\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"nguy-n-nh\">Nguy\u1ec5n \u00c1nh<\/h3>\n\n\n\n<p>X\u01b0a kia B\u00fang b\u00ecnh Thi\u00ean c\u00f3 t\u00ean l\u00e0 B\u00fang B\u00ecnh Di v\u00ec l\u00e0 h\u1ed3 n\u01b0\u1edbc c\u00f3 ngu\u1ed3n duy nh\u1ea5t d\u1eabn t\u1eeb s\u00f4ng B\u00ecnh Di v\u00e0o.<\/p>\n\n\n\n<p>Nguy\u1ec5n \u00c1nh, trong l\u00fac b\u00f4n ba ch\u1ea1y lo\u1ea1n T\u00e2y S\u01a1n c\u00f3 \u0111i ngang qua B\u00fang v\u00e0 d\u1eebng l\u1ea1i ngh\u1ec9 ng\u01a1i. V\u00e0o m\u1ed9t \u0111\u00eam tr\u0103ng s\u00e1ng \u00f4ng ng\u1ed3i u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u, ng\u00e2m th\u01a1 b\u1ed5ng d\u01b0ng tr\u1eddi n\u1ed5i c\u01a1n gi\u00f4ng t\u1ed1, s\u00f4ng B\u00ecnh Di s\u00f3ng tr\u1eafng x\u00f3a \u0111\u00f4i b\u1edd, th\u1ebf m\u00e0 m\u1eb7t n\u01b0\u1edbc B\u00fang B\u00ecnh Di v\u1eabn ph\u1eb3ng l\u1eb7ng in b\u00f3ng tr\u1eddi xanh tr\u00ean m\u1eb7t h\u1ed3 trong xanh kh\u00f4ng m\u1ed9t g\u1ee3n s\u00f3ng, \u00f4ng nh\u00ecn th\u1ea5y hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng l\u1ea1 v\u00e0 \u0111\u1eb7t t\u00ean B\u00fang B\u00ecnh Thi\u00ean, t\u00ean g\u1ecdi B\u00fang B\u00ecnh Thi\u00ean ra \u0111\u1eddi t\u1eeb \u0111\u00f3.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho \u0111\u1ebfn b\u00e2y gi\u1edd, v\u00e0o m\u00f9a n\u01b0\u1edbc n\u1ed5i, s\u00f4ng B\u00ecnh Di mang \u0111\u1eadm ph\u00f9 sa, nh\u01b0ng n\u01b0\u1edbc \u1edf B\u00fang B\u00ecnh Thi\u00ean v\u1eabn trong xanh. Hi\u1ec7n nay, c\u01b0 d\u00e2n t\u1ea1i B\u00fang B\u00ecnh Thi\u00ean c\u00f2n l\u01b0u truy\u1ec1n m\u1ed9t huy\u1ec1n tho\u1ea1i l\u00e0 n\u01a1i Nguy\u1ec5n \u00c1nh ng\u1ed3i ng\u00e2m th\u01a1, u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u, l\u00e1 c\u00e2y kh\u00f4 tr\u00ean c\u00e0nh kh\u00f4ng r\u01a1i tr\u00ean m\u1eb7t \u0111\u1ea5t&#8230;.nay t\u1ea1i v\u1ecb tr\u00ed n\u1ea7y, nh\u00e2n d\u00e2n chuy\u1ec3n t\u1eeb l\u00e0m v\u01b0\u1eddn sang tr\u1ed3ng hoa m\u00e0u n\u00ean kh\u00f4ng c\u00f2n d\u1ea5u v\u1ebft).<\/p>\n\n\n\n<p>T\u01b0\u01a1ng truy\u1ec1n, \u0111\u00e2y l\u00e0 b\u00e0i th\u01a1 ch\u00faa Nguy\u1ec5n \u00c1nh \u0111\u00e3 l\u00e0m:<\/p>\n\n\n\n<p><em>B\u00fang B\u00ecnh Thi\u00ean l\u00e0 b\u00e1u c\u1ee7a tr\u1eddi<br>C\u00f4ng tr\u00ecnh l\u1eebng l\u1eaby kh\u1eafp n\u01a1i n\u01a1i<br>B\u1ed1n m\u00f9a n\u01b0\u1edbc l\u1eafng trong nh\u01b0 l\u1ecdc<br>T\u1eafc, tr\u00fac quanh co ngo\u00e0i b\u00e3i l\u1edbn<br>H\u00f2n X\u00e0 l\u1eb7n h\u1ee5p gi\u1eefa d\u00f2ng kh\u01a1i<br>Tre xanh d\u1eddn d\u1ee3n k\u1ec1 b\u00ean b\u00e3i<br>R\u1ed3ng n\u00fap ngu\u1ed3n s\u00e2u v\u1eabn \u0111\u1ee3i th\u1eddi.<\/em><\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>Hi\u1ec7n t\u1ea1i \u1edf Nh\u01a1n H\u1ed9i c\u00f3 m\u1ed9t \u1ea5p t\u00ean T\u1eafc Tr\u00fac n\u1eb1m b\u00ean b\u1edd B\u00fang L\u1edbn. T\u1eafc, tr\u00fac c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 t\u00ean 2 lo\u1ea1i c\u00e2y: c\u00e2y t\u1eafc (c\u00e2y h\u1ea1nh) v\u00e0 c\u00e2y (tre) tr\u00fac. Ho\u1eb7c T\u1eafc Tr\u00fac l\u00e0 t\u00ean g\u1ecdi tr\u1ea1i ra c\u1ee7a c\u00e2y chanh Th\u00e1i, ti\u1ebfng Vi\u1ec7t g\u1ecdi l\u00e0 tr\u00fac ho\u1eb7c ch\u00fac, ti\u1ebfng Khmer g\u1ecdi l\u00e0 \u1780\u17d2\u179a\u17bc\u1785\u179f\u17be\u1785 [krooc sa\u0259c], ti\u1ebfng Anh l\u00e0 kaffir lime. C\u00f3 th\u1ec3 khi x\u01b0a \u1edf quanh B\u00fang L\u1edbn, c\u00e2y t\u1eafc, tr\u00fac, ho\u1eb7c chanh Th\u00e1i m\u1ecdc nhi\u1ec1u? V\u00f9ng B\u1ea3y N\u00fai c\u00f3 m\u00f3n g\u00e0 h\u1ea5p l\u00e0 tr\u00fac n\u1ed5i ti\u1ebfng, trong \u0111\u00f3, l\u00e1 tr\u00fac ch\u00ednh l\u00e0 l\u00e1 chanh Th\u00e1i.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>N\u0103m 1978 khi l\u00e0m \u0111\u01b0\u1eddng giao th\u00f4ng ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u00e0o l\u00ean 2 bao ti\u1ec1n t\u1eeb th\u1eddi tr\u01b0\u1edbc Gia long. Hi\u1ec7n t\u1ea1i c\u00e1c nh\u00e0 s\u1eed h\u1ecdc \u0111ang nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 l\u1ecbch s\u1eed h\u00ecnh th\u00e0nh c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng d\u00e2n c\u01b0 v\u00e0 t\u00ean g\u1ecdi B\u00fang B\u00ecnh Thi\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u01b0a h\u1ebft, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi c\u00f2n cho r\u1eb1ng ch\u1ed7 c\u1eeda B\u00fang th\u00f4ng ra s\u00f4ng B\u00ecnh Di l\u00e0 n\u01a1i Nguy\u1ec5n \u00c1nh \u0111\u00e3 c\u1ea5m thanh g\u01b0\u01a1ng xu\u1ed1ng \u0111\u1ec3 xin n\u01b0\u1edbc. N\u01a1i \u0111\u00f3 r\u1ea5t s\u00e2u, ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u1ecbnh l\u1ea5p l\u1ea1i l\u00e0m \u0111\u01b0\u1eddng (thay c\u1ea7u C3) m\u00e0 \u0111\u1ed5 xu\u1ed1ng m\u1ea5y x\u00e0 lan c\u00e1t \u0111\u1ec1u b\u1ecb h\u00fat h\u1ebft. L\u1ea1i th\u00eam l\u1eddi \u0111\u1ed3n r\u1eb1ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi th\u1eed l\u1ea5y 1 tr\u00e1i d\u1eeba kh\u00f4, kh\u1eafc ch\u1eef r\u1ed3i b\u1ecf cho ch\u00ecm xu\u1ed1ng B\u00fang, m\u1ea5y th\u00e1ng sau ng\u01b0\u1eddi ta th\u1ea5y tr\u00e1i d\u1eeba \u0111\u00f3 tr\u00f4i ra t\u1edbi t\u1eadn bi\u1ec3n H\u00e0 Ti\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"-a-danh\">\u0110\u1ecba danh<\/h2>\n\n\n\n<p>B\u00fang B\u00ecnh Thi\u00ean ngh\u0129a l\u00e0 H\u1ed3 n\u01b0\u1edbc b\u00ecnh y\u00ean c\u1ee7a \u00f4ng Tr\u1eddi ban cho, H\u1ed3 n\u01b0\u1edbc Tr\u1eddi. Ho\u1eb7c \u0111\u01a1n gi\u1ea3n theo c\u00e1ch g\u1ecdi c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng l\u00e0 B\u00fang (h\u1ed3 n\u01b0\u1edbc).<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"b-ng-hay-b-ng-\">B\u00fang hay B\u01b0ng?<\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u00dd ki\u1ebfn c\u1ee7a Cao V\u0103n Nghi\u1ec7p:\u00a0<a href=\"https:\/\/nguoianphu.com\/topic\/64\/tan-man-ve-dia-danh-va-truyen-thuyet-bung-binh-thien\/1#post-645\">https:\/\/nguoianphu.com\/topic\/64\/tan-man-ve-dia-danh-va-truyen-thuyet-bung-binh-thien\/1#post-645<\/a>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>T\u00f3m l\u1ea1i, \u201cBung\u201d trong \u0111\u1ecba danh \u201cBung X\u0103ng\u201d c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 do ti\u1ebfng Khmer l\u00e0 Kompung\/ Kabung (\u1780\u17c6\u1796\u1784\u17cb) ngh\u0129a l\u00e0 B\u1ebfn n\u01b0\u1edbc, c\u00f2n \u201cB\u00fang\u201d trong \u201cB\u00fang B\u00ecnh Thi\u00ean\u201d th\u00ec r\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 do ti\u1ebfng Khmer B\u00e2ng\/ Boeng (\u1794\u17b9\u1784) ngh\u0129a l\u00e0 \u201cb\u01b0ng, \u0111\u1ea7m n\u01b0\u1edbc r\u1ed9ng l\u1edbn\u201d.<\/li>\n\n\n\n<li>\u1794\u17b9\u1784\u00a0<a href=\"https:\/\/en.wiktionary.org\/wiki\/%E1%9E%94%E1%9E%B9%E1%9E%84\">https:\/\/en.wiktionary.org\/wiki\/%E1%9E%94%E1%9E%B9%E1%9E%84<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li>Th\u1ea7y Sok Kha Mo Ni cho bi\u1ebft:\u00a0<em>\u201cT\u00f4i c\u00f3 \u0111i th\u1ef1c t\u1ebf v\u1edbi c\u00e1c b\u1ea1n Ch\u0103m th\u00ec h\u1ecd n\u00f3i \u201cb\u00fang\u201d xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb com pung- ka bung\/ \u1780\u17c6\u1796\u1784\u17cb\/ b\u1ebfn n\u01b0\u1edbc. V\u00f9ng k\u1ebf c\u1eadn c\u00f3 \u201cbung x\u0103ng\u201d\/ b\u1ebfn n\u01b0\u1edbc c\u00f3 c\u00e2y c\u00e2y c\u1ea7n th\u0103ng.\u201d<\/em>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>T\u1ee9c l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Khmer, ng\u01b0\u1eddi Ch\u0103m g\u1ecdi n\u01a1i n\u00e0y l\u00e0 Com-pung B\u00ecnh Thi\u00ean ho\u1eb7c Ka-bung B\u00ecnh Thi\u00ean; ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t g\u1ecdi theo v\u00e0 gi\u1ea3n l\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh B\u00fang B\u00ecnh Thi\u00ean<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li>Theo b\u1ea3n \u0111\u1ed3 c\u1ee7a Nha \u0110\u1ecba D\u01b0 Qu\u1ed1c Gia (1965), c\u1ea3 hai \u0111\u1ecba danh B\u00ecnh Thi\u00ean \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ghi l\u00e0 B\u01b0ng, t\u1ee9c B\u01b0ng B\u00ecnh Thi\u00ean L\u1edbn v\u00e0 B\u01b0ng B\u00ecnh Thi\u00ean Nh\u1ecf. Ngo\u00e0i ra, l\u00e2n c\u1eadn c\u00f2n c\u00f3 c\u00e1c \u0111\u1ecba danh nh\u01b0 \u1ea4p B\u01b0ng L\u1edbn, B\u01b0ng M\u00f4n, B\u01b0ng Ven.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong><em>Ph\u1ecfng \u0111o\u00e1n ban \u0111\u1ea7u c\u1ee7a t\u00f4i:<\/em><\/strong>&nbsp;tra trong s\u00e1ch T\u1ef1 v\u1ecb ti\u1ebfng n\u00f3i mi\u1ec1n Nam c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng H\u1ed3ng S\u1ec3n th\u00ec th\u1ea5y c\u00f3 t\u1eeb &#8220;b\u01b0ng&#8221;. T\u1eeb n\u00e0y g\u1ed1c Khmer (trap\u00e9ang) l\u1ea7n h\u1ed3i \u0111\u01b0\u1ee3c Vi\u1ec7t h\u00f3a (b\u01b0ng), v\u00e0 n\u00f3 c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0: &#8220;v\u00f9ng \u0111\u1ea5t s\u00ecnh l\u1ea7y l\u1ea5p x\u1ea5p n\u01b0\u1edbc, c\u00e1 t\u00f4m \u1edf nhi\u1ec1u, c\u1ecf l\u00e1c m\u1ecdc lo\u1ea1n x\u1ea1&#8221;&#8230;(nh\u00e0 xu\u1ea5t b\u1ea3n Th\u00e0nh ph\u1ed1 H\u1ed3 Ch\u00ed Minh, tr. 78). V\u1eady, &#8220;b\u00fang&#8221; \u1edf \u0111\u00e2y c\u00f3 ph\u1ea3i l\u00e0 do t\u1eeb &#8220;b\u01b0ng&#8221; n\u00f3i tr\u1ea1i ra hay kh\u00f4ng, c\u1ea7n ph\u1ea3i truy c\u1ee9u th\u00eam.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u178f\u17d2\u179a\u1796\u17b6\u17c6\u1784 ( n ) [tr\u0251pea\u014b]: ao h\u1ed3, \u0111\u1ea7m l\u1ea7y, v\u1ecbnh<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"b-nh-thi-n-hay-b-nh-ti-n-\">B\u00ecnh Thi\u00ean hay B\u00ecnh Ti\u00ean?<\/h3>\n\n\n\n<p>V\u1ec1 t\u1eeb B\u00ecnh Thi\u00ean th\u00ec hi\u1ec3u n\u00f4m na B\u00ecnh l\u00e0 b\u00ecnh y\u00ean, Thi\u00ean l\u00e0 tr\u1eddi, t\u1ef1 nhi\u00ean. N\u00ean t\u1eeb \u0111\u00f3 m\u1edbi c\u00f3 c\u00e1ch ngh\u0129 B\u00fang B\u00ecnh Thi\u00ean l\u00e0 H\u1ed3 n\u01b0\u1edbc Tr\u1eddi, h\u1ed3 n\u01b0\u1edbc t\u1ef1 nhi\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u01b0a r\u00f5 ch\u1eef Thi\u00ean (tr\u1eddi, t\u1ef1 nhi\u00ean) c\u00f3 b\u1ecb bi\u1ebfn \u00e2m t\u1eeb ch\u1eef Thi\u00eang (linh thi\u00eang) hay kh\u00f4ng. N\u1ebfu d\u1ef1a theo truy\u1ec1n thuy\u1ebft v\u1ec1 vua Gia Long v\u00e0 s\u1ef1 trong tr\u1ebbo k\u00ec l\u1ea1 c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc trong h\u1ed3 th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00e2y l\u00e0 h\u1ed3 n\u01b0\u1edbc linh thi\u00eang, hay B\u00fang B\u00ecnh Thi\u00ean<strong>g<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u00e1ch Gia \u0110\u1ecbnh Th\u00e0nh Th\u00f4ng Ch\u00ed (xu\u1ea5t b\u1ea3n kho\u1ea3ng n\u0103m 1820) c\u1ee7a Tr\u1ecbnh Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c c\u00f3 ghi r\u1ea5t r\u00f5 \u0111\u1ecba danh B\u00ecnh Thi\u00ean \u0110\u00e3ng (\u5e73\u5929\u8569) khi m\u00f4 t\u1ea3 v\u1ec1 s\u00f4ng Ch\u00e2u \u0110\u1ed1c:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"https:\/\/nguoianphu.com\/topic\/64\/tan-man-ve-dia-danh-va-truyen-thuyet-bung-binh-thien\/1#post-645\">https:\/\/nguoianphu.com\/topic\/64\/tan-man-ve-dia-danh-va-truyen-thuyet-bung-binh-thien\/1#post-645<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/nguoianphu.com\/topic\/64\/tan-man-ve-dia-danh-va-truyen-thuyet-bung-binh-thien\/1#post-647\">https:\/\/nguoianphu.com\/topic\/64\/tan-man-ve-dia-danh-va-truyen-thuyet-bung-binh-thien\/1#post-647<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/nguoianphu.com\/topic\/64\/tan-man-ve-dia-danh-va-truyen-thuyet-bung-binh-thien\/2#post-649\">https:\/\/nguoianphu.com\/topic\/64\/tan-man-ve-dia-danh-va-truyen-thuyet-bung-binh-thien\/2#post-649<\/a><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Theo \u0110\u1ecba b\u1ea1 tri\u1ec1u Nguy\u1ec5n n\u0103m 1832 (b\u1ea3n d\u1ecbch c\u1ee7a Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh \u0110\u1ea7u) th\u00ec khu v\u1ef1c B\u00fang B\u00ecnh Thi\u00ean x\u01b0a kia \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0&nbsp;<strong>B\u00ecnh Ti\u00ean \u5e73\u4ed9<\/strong>&nbsp;(ch\u1ed1n ti\u00ean c\u1ea3nh b\u00ecnh y\u00ean).<\/p>\n\n\n\n<p>Tuy nhi\u00ean, do ch\u01b0a c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3n g\u1ed1c H\u00e1n v\u0103n \u0111\u1ecba b\u1ea1 c\u00e1c th\u00f4n li\u00ean quan n\u00ean kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u01b0a ra c\u0103n c\u1ee9 ch\u1eafc ch\u1eafn v\u1ec1 t\u00ean g\u1ecdi B\u00ecnh Ti\u00ean \u5e73\u4ed9. C\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng d\u1ecbch gi\u1ea3 \u0111\u00e3 \u0111\u1ecdc nh\u1ea7m ho\u1eb7c \u0111\u00e1nh m\u00e1y nh\u1ea7m Thi\u00ean th\u00e0nh Ti\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>Trong b\u00e0i vi\u1ebft&nbsp;<a class=\"\" href=\"http:\/\/www.nguoianphu.com\/topic\/13\/huyen-an-phu-trong-dia-ba-trieu-nguyen\">Huy\u1ec7n An Ph\u00fa trong \u0110\u1ecba b\u1ea1 tri\u1ec1u Nguy\u1ec5n<\/a>, \u0111o\u1ea1n n\u00f3i v\u1ec1 th\u00f4n Kh\u00e1nh An v\u00e0 V\u0129nh Kh\u00e1nh c\u00f3 m\u00f4 t\u1ea3 r\u00f5 nh\u01b0 sau:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Kh\u00e1nh An th\u00f4n \u6176\u5b89 \u1edf x\u1ee9 B\u00ecnh Ti\u00ean\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u0110\u00f4ng gi\u00e1p s\u00f3c K\u1ef3, l\u1ea1i gi\u00e1p v\u0169ng nh\u1ecf B\u00ecnh Ti\u00ean<\/li>\n\n\n\n<li>T\u00e2y gi\u00e1p th\u00f4n V\u0129nh Kh\u00e1nh, c\u00f3 r\u1ea1ch th\u00f4ng l\u01b0u B\u00ecnh Ti\u00ean l\u00e0m gi\u1edbi<\/li>\n\n\n\n<li>Nam gi\u00e1p \u0111\u1ecba ph\u1eadn s\u00f3c \u0110\u00e9c<\/li>\n\n\n\n<li>B\u1eafc gi\u00e1p s\u00f4ng l\u1edbn<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li>V\u0129nh Kh\u00e1nh th\u00f4n \u6c38\u6176 \u1edf x\u1ee9 B\u00ecnh Ti\u00ean Th\u01b0\u1ee3ng\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u0110\u00f4ng gi\u00e1p th\u00f4n Kh\u00e1nh An, c\u00f3 r\u1ea1ch th\u00f4ng l\u01b0u B\u00ecnh Ti\u00ean l\u00e0m gi\u1edbi -T\u00e2y gi\u00e1p r\u1eebng<\/li>\n\n\n\n<li>Nam gi\u00e1p s\u00f3c Th\u00e1t M\u00e2y<\/li>\n\n\n\n<li>B\u1eafc gi\u00e1p s\u00f4ng l\u1edbn<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Th\u1ebf nh\u01b0ng, \u0111\u1ecba b\u1ea1 th\u00f4n V\u0129nh Ph\u01b0\u1edbc c\u00f9ng t\u1ed5ng l\u1ea1i m\u00f4 t\u1ea3&nbsp;<strong>&#8220;x\u1ebbo M\u1ea1c B\u00ecnh Thi\u00ean L\u1ea5p&#8221;<\/strong>&nbsp;nh\u01b0 sau:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>V\u0129nh Ph\u01b0\u1edbc th\u00f4n \u6c38\u798f \u1edf 2 x\u1ee9 B\u00e3i Ph\u1ee5ng Th\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 B\u00e3i Ph\u1ee5ng H\u1ea1\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>X\u1ee9 B\u00e3i Ph\u1ee5ng Th\u01b0\u1ee3ng<\/li>\n\n\n\n<li>\u0110\u00f4ng gi\u00e1p x\u1ee9 B\u00e3i Ph\u1ee5ng H\u1ea1<\/li>\n\n\n\n<li>T\u00e2y gi\u00e1p th\u00f4n Kh\u00e1nh An, c\u00f3 x\u1ebbo M\u1ea1c B\u00ecnh Thi\u00ean L\u1ea5p l\u00e0m gi\u1edbi<\/li>\n\n\n\n<li>Nam gi\u00e1p s\u00f3c Ph\u1ee7 H\u1ed9i<\/li>\n\n\n\n<li>B\u1eafc gi\u00e1p s\u00f4ng l\u1edbn<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Nh\u01b0 v\u1eady, c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng (th\u1ea5p) l\u00fac l\u1eadp \u0111\u1ecba b\u1ea1 th\u1eddi Minh M\u1ea1ng, h\u1ed3 n\u01b0\u1edbc c\u00f3 t\u00ean l\u00e0 B\u00ecnh Ti\u00ean \u5e73\u4ed9 .<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00f3 nhi\u1ec1u n\u01a1i kh\u00e1c c\u0169ng mang t\u00ean B\u00ecnh Ti\u00ean nh\u01b0 c\u1ea7u B\u00ecnh Ti\u00ean v\u00e0 th\u00f4n B\u00ecnh Ti\u00ean x\u01b0a \u1edf t\u1ec9nh \u0110\u1ed3ng Th\u00e1p, ch\u1ee3 B\u00ecnh Ti\u00ean \u1edf qu\u1eadn 6, tp. H\u1ed3 Ch\u00ed Minh; bi\u1ec3n B\u00ecnh Ti\u00ean \u1edf t\u1ec9nh Ninh Thu\u1eadn&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Ngo\u00e0i ra \u1edf An Ph\u00fa c\u00f2n c\u00f3 \u0111\u1ecba danh C\u1ed3n Ti\u00ean (x\u00e3 \u0110a Ph\u01b0\u1edbc). Ch\u01b0a r\u00f5 B\u00ecnh Ti\u00ean v\u00e0 C\u1ed3n Ti\u00ean c\u00f3 li\u00ean quan g\u00ec nhau hay kh\u00f4ng&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ea3n \u0111\u1ed3 th\u1eddi Ph\u00e1p thu\u1ed9c (1874) ghi r\u00f5 \u0111\u1ecba danh&nbsp;<strong>Lac Binh Thien<\/strong>&nbsp;t\u1ee9c&nbsp;<strong>H\u1ed3 B\u00ecnh Thi\u00ean<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"https:\/\/nguoianphu.com\/topic\/82\/huyen-an-phu-thoi-phap-thuoc\/10#post-584\">https:\/\/nguoianphu.com\/topic\/82\/huyen-an-phu-thoi-phap-thuoc\/10#post-584<\/a><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Tuy nhi\u00ean c\u00f3 th\u1ec3 kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh t\u1eeb n\u0103m 1965, \u0111\u1ecba danh B\u00ecnh Thi\u00ean \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c \u0111\u1ecbnh. Trong cu\u1ed1n&nbsp;<a class=\"\" href=\"http:\/\/www.nguoianphu.com\/topic\/10\/expendable-elite-biet-doi-tinh-nhue\">h\u1ed3i k\u00ed c\u1ee7a Daniel Marvin<\/a>&nbsp;, m\u1ed9t l\u00ednh m\u0169 n\u1ed3i xanh Hoa K\u1ef3 tham chi\u1ebfn \u1edf An Ph\u00fa n\u0103m 1965, \u00f4ng \u0111\u00e3 ghi r\u1ea5t r\u00f5 t\u00ean g\u1ecdi &#8220;Lake Thien Lon&#8221; (H\u1ed3 B\u00ecnh Thi\u00ean L\u1edbn), &#8220;Binh Thien lake&#8221; (H\u1ed3 B\u00ecnh Thi\u00ean).<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>vohungtuan \u0111\u0103ng l\u00fac&nbsp;Apr 20 &#8217;16 l\u00fac 3:29 pm B\u00fang B\u00ecnh Thi\u00ean l\u00e0 t\u00ean g\u1ecdi c\u1ee7a h\u1ed3 n\u01b0\u1edbc ng\u1ecdt t\u1ef1 nhi\u00ean l\u1edbn \u1edf huy\u1ec7n An Ph\u00fa, t\u1ec9nh An Giang. H\u1ed3 n\u01b0\u1edbc c\u00f3 c\u1ea3nh quan \u0111\u1eb9p, n\u01b0\u1edbc trong, quanh b\u1edd c\u00f3 \u0111\u00f4ng ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Ch\u0103m sinh s\u1ed1ng. B\u00fang B\u00ecnh Thi\u00ean c\u00f3 2 h\u1ed3 n\u01b0\u1edbc l\u00e0 &hellip; <a href=\"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/2024\/07\/13\/tan-man-ve-dia-danh-va-truyen-thuyet-bung-binh-thien\/\" class=\"more-link\">\u0110\u1ecdc ti\u1ebfp <span class=\"screen-reader-text\">T\u1ea3n m\u1ea1n v\u1ec1 \u0111\u1ecba danh v\u00e0 truy\u1ec1n thuy\u1ebft B\u00fang B\u00ecnh Thi\u00ean<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[38],"class_list":["post-731","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-b","tag-bung-binh-thien"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/731","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=731"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/731\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=731"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=731"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=731"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}