{"id":738,"date":"2024-07-13T10:47:46","date_gmt":"2024-07-13T03:47:46","guid":{"rendered":"https:\/\/diadanhkhmer.wordpress.com\/?p=738"},"modified":"2024-07-13T10:47:46","modified_gmt":"2024-07-13T03:47:46","slug":"ve-tu-bung","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/2024\/07\/13\/ve-tu-bung\/","title":{"rendered":"V\u1ec1 t\u1eeb B\u00fang"},"content":{"rendered":"\n<p>T\u00e1c gi\u1ea3: L\u00ea Ng\u1ecdc Qu\u1ed1c facebook.com\/lengocquoc.hungle<\/p>\n\n\n\n<p>Ngu\u1ed3n: https:\/\/www.facebook.com\/photo\/?fbid=6711522255591627&amp;amp;set=a.1354944941249412&amp;amp;__cft__[0]=AZW-bCcHN29_fd3jKV7Cz-wZuEmuA1-_sUcsMDTtmbriOJlatyWChNwdX2TD1XIOvtEDSuAG4QRB7RLMizaRNz-Y2nxlQeInZnl5EoXYCXRlBeQNDVHlQV8qCpIT6ToAo-fqwoW5fe1uOhNz_Rm2ijIr8GeCFI73ck1hqCZ472kfRQ&amp;amp;__cft__[1]=AZW-bCcHN29_fd3jKV7Cz-wZuEmuA1-_sUcsMDTtmbriOJlatyWChNwdX2TD1XIOvtEDSuAG4QRB7RLMizaRNz-Y2nxlQeInZnl5EoXYCXRlBeQNDVHlQV8qCpIT6ToAo-fqwoW5fe1uOhNz_Rm2ijIr8GeCFI73ck1hqCZ472kfRQ&amp;amp;__tn__=%2CO%2CP-R]-R<\/p>\n\n\n\n<p>N\u01b0\u1edbc b\u00fang= Eau croupissante<\/p>\n\n\n\n<p>Dictionarium latino-anamiticum, auctore J. L. Taberd.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>&#8230;\u201cB\u00fang\u201d l\u00e0 t\u1eeb \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi Nam B\u1ed9 d\u00f9ng r\u1ea5t l\u00e2u \u0111\u1eddi trong x\u00e1c \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ecba h\u00ecnh t\u1ef1 nhi\u00ean. Trong quy\u1ec3n \u201c\u00d0\u1ea1i Nam Qu\u1ed1c \u00e2m T\u1ef1 v\u1ecb\u201d c\u1ee7a t\u00e1c gi\u1ea3 Hu\u00ecnh-T\u1ecbnh Paulus C\u1ee7a, \u1ea5n b\u1ea3n t\u1ea1i S\u00e0i G\u00f2n t\u1eeb n\u0103m 1896, \u0111\u00e3 c\u00f3 m\u1ee5c t\u1eeb \u201cB\u00fang\u201d v\u1edbi gi\u1ea3ng ngh\u0129a nh\u01b0 sau: \u201cB\u00fang: Ch\u1ed7 n\u01b0\u1edbc s\u00e2u l\u00e0m ra m\u1ed9t v\u00f9ng\u201d v\u00e0 d\u1eabn ch\u1ee9ng: \u201cN\u01b0\u1edbc b\u00fang: N\u01b0\u1edbc trong ch\u1ed7 b\u00fang\u201d.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>C\u00f4ng tr\u00ecnh \u201cT\u1eeb \u0111i\u1ec3n Ph\u01b0\u01a1ng ng\u1eef Nam B\u1ed9\u201d do Nguy\u1ec5n V\u0103n \u00c1i ch\u1ee7 bi\u00ean (NXB TP H\u1ed3 Ch\u00ed Minh, 1994) c\u0169ng c\u00f3 m\u1ee5c t\u1eeb \u201cB\u00fang\u201d, v\u00e0 gi\u1ea3ng ngh\u0129a r\u1eb1ng: \u201cB\u00fang, danh t\u1eeb, \u0111\u1ea7m n\u01b0\u1edbc. V\u00f4 b\u00fang. T\u00e1t b\u00fang\u201d. V\u1ec1 sau, t\u00e1c gi\u1ea3 Hu\u1ef3nh C\u00f4ng T\u00edn trong c\u00f4ng tr\u00ecnh \u201cT\u1eeb \u0111i\u1ec3n T\u1eeb ng\u1eef Nam B\u1ed9\u201d (NXB Khoa h\u1ecdc x\u00e3 h\u1ed9i, 2007) gi\u1ea3i ngh\u0129a m\u1ee5c t\u1eeb \u201cB\u00fang\u201d: \u201cM\u1ed9t \u0111o\u1ea1n s\u00f4ng, k\u00eanh ph\u00ecnh ra v\u00e0 s\u00e2u, ho\u1eb7c ch\u1ed7 l\u00f5m s\u00e2u \u1edf ng\u00e3 ba s\u00f4ng, ng\u00e3 t\u01b0 k\u00eanh\u201d. Ngo\u00e0i ra, trong c\u00f4ng tr\u00ecnh n\u00e0y, t\u00e1c gi\u1ea3 Hu\u1ef3nh C\u00f4ng T\u00edn c\u00f3 th\u00eam m\u1ee5c t\u1eeb \u201cB\u00fang t\u00e0u\u201d, v\u1edbi gi\u1ea3ng ngh\u0129a: \u201cCh\u1ed7 n\u01b0\u1edbc r\u1ed9ng v\u00e0 s\u00e2u, ghe t\u00e0u th\u01b0\u1eddng neo \u0111\u1eadu\u201d.<\/li>\n\n\n\n<li>Qua 3 gi\u1ea3ng ngh\u0129a m\u1ee5c t\u1eeb, t\u1ea1m cho \u0111\u00e2y l\u00e0 nh\u1eefng \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a v\u1ec1 \u0111\u1ecba h\u00ecnh b\u00fang, c\u00e1c t\u00e1c gi\u1ea3 \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau \u1edf nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh: \u201cB\u00fang\u201d l\u00e0 ch\u1ed7 n\u01b0\u1edbc r\u1ed9ng v\u00e0 s\u00e2u. Ri\u00eang t\u00e1c gi\u1ea3 Hu\u1ef3nh C\u00f4ng T\u00edn c\u00f3 nh\u1eefng di\u1ec5n gi\u1ea3i c\u1ee5 th\u1ec3 h\u01a1n, g\u00f3p ph\u1ea7n ph\u00e2n bi\u1ec7t b\u00fang v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ecba h\u00ecnh t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 x\u00e9p, l\u00e1ng, lung&#8230;<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>(ngu\u1ed3n Net)<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\" \/>\n\n\n\n<p>Ph\u1ea1m Ho\u00e0i Nh\u00e2n:<br>T\u1ef1 \u0111i\u1ec3n ti\u1ebfng Vi\u1ec7t Nam b\u1ed9 c\u1ee7a B\u00f9i Thanh Ki\u00ean \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>B\u00daNG:<br>: (dt)-ch\u1ed7 s\u00e2u, n\u01b0\u1edbc xo\u00e1y m\u1ea1nh trong s\u00f4ng, nguy hi\u1ec3m cho ng\u01b0\u1eddi hay t\u00e0u thuy\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Vd: Ghe thuy\u1ec1n t\u1edbi g\u1ea7n b\u00fang b\u1ecb n\u01b0\u1edbc v\u1eadn r\u00fat xu\u1ed1ng \u0111\u00e1y s\u00f4ng.<\/li>\n<\/ul>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>E r\u1eb1ng \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a n\u00e0y kh\u00f4ng ch\u00ednh x\u00e1c, v\u00ec nhi\u1ec1u b\u00fang &#8211; nh\u01b0 B\u00fang B\u00ecnh Thi\u00ean n\u00f3i tr\u00ean &#8211; n\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2u c\u00f3 xo\u00e1y m\u1ea1nh.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\" \/>\n\n\n\n<p>C\u00e1 V\u00e0ng:<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00daNG: Ngh\u0129a kh\u00e1 r\u1ed9ng. Theo Tabert 1773, n\u01b0\u1edbc b\u00fang l\u00e0 n\u01b0\u1edbc t\u00f9 \u0111\u1ed9ng h\u00f4i th\u1ed1i (eau croupissant); theo H\u00f9inh T\u1ecbnh Paulus C\u1ee7a 1895, b\u00fang l\u00e0 ch\u1ed7 n\u01b0\u1edbc s\u00e2u l\u00e0m ra m\u1ed9t v\u00f9ng; theo G\u00e9nibrel 1898, n\u01b0\u1edbc b\u00fang, ch\u1ed7 b\u00fang l\u00e0 n\u01b0\u1edbc t\u00f9 \u0111\u1ecdng, s\u00e2u (eau dormante, profonde); theo Nguy\u1ec5n V\u0103n \u00c1i 1994, b\u00fang l\u00e0 \u0111\u1ea7m n\u01b0\u1edbc; theo Hu\u1ef3nh C\u00f4ng T\u00edn 2007, b\u00fang l\u00e0 m\u1ed9t \u0111o\u1ea1n s\u00f4ng, k\u00eanh ph\u00ecnh ra v\u00e0 s\u00e2u, ho\u1eb7c ch\u1ed7 l\u00f5m s\u00e2u \u1edf ng\u00e3 ba s\u00f4ng, ng\u00e3 t\u01b0 k\u00eanh.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u1ec1 \u201cB\u00fang B\u00ecnh Thi\u00ean\u201d, trong G\u0110TTC 1820, Tr\u1ecbnh Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c g\u1ecdi l\u00e0 \u201cB\u00ecnh Thi\u00ean \u0110\u00e3ng\u201d, v\u00e0 Ph\u1ea1m Ho\u00e0ng Qu\u00e2n 2019 ch\u00fa gi\u1ea3i nh\u01b0 sau: \u201cB\u00ecnh Thi\u00ean \u0110\u00e3ng (\u5e73\u5929\u8569), t\u1ee9c b\u01b0ng B\u00ecnh Thi\u00ean L\u1edbn (c\u00f2n g\u1ecdi l\u00e0 B\u00fang B\u00ecnh Thi\u00ean, B\u00fang L\u1edbn, H\u1ed3 N\u01b0\u1edbc Tr\u1eddi), tr\u00ean \u0111\u1ea5t c\u00e1c x\u00e3 Nh\u01a1n H\u1ed9i, Kh\u00e1nh B\u00ecnh, Qu\u1ed1c Th\u00e1i, huy\u1ec7n An Ph\u00fa, t\u1ec9nh An Giang. Ch\u1eef \u201c\u0111\u00e3ng\u201d [trong \u0111\u1ecba danh B\u00ecnh Thi\u00ean \u0110\u00e3ng] c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 \u201c\u0111\u1ea7m n\u01b0\u1edbc r\u1ed9ng l\u1edbn\u201d, do Tr\u1ecbnh Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c chuy\u1ec3n ngh\u0129a t\u1eeb ch\u1eef b\u01b0ng [ti\u1ebfng Khmer: b\u00e2ng].\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u01b0 v\u1eady, theo Ph\u1ea1m Ho\u00e0ng Qu\u00e2n, t\u1eeb nguy\u00ean c\u1ee7a \u201cb\u00fang\u201d trong \u0111\u1ecba danh B\u00fang B\u00ecnh Thi\u00ean l\u00e0 \u201cb\u01b0ng\u201d, ti\u1ebfng Khmer l\u00e0 \u201cb\u00e2ng\u201d (\u1794\u17b9\u1784). V\u00e0 c\u00f3 l\u1ebd v\u00ec m\u1ed9t trong c\u00e1c t\u1eeb nguy\u00ean c\u1ee7a b\u00fang l\u00e0 \u201cb\u01b0ng\u201d, ti\u1ebfng Khmer l\u00e0 \u201cb\u00e2ng\u201d (\u1794\u17b9\u1784) n\u00ean \u201cT\u1eeb \u0111i\u1ec3n Ph\u01b0\u01a1ng ng\u1eef Nam B\u1ed9\u201d do Nguy\u1ec5n V\u0103n \u00c1i ch\u1ee7 bi\u00ean (NXB TP H\u1ed3 Ch\u00ed Minh, 1994) m\u1edbi gi\u1ea3ng B\u00fang l\u00e0 \u0111\u1ea7m n\u01b0\u1edbc.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1eeb \u201cB\u00c2NG\u201d (\u1794\u17b9\u1784) trong ti\u1ebfng Khmer th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ec3u l\u00e0 v\u00f9ng tr\u0169ng th\u1ea5p ng\u1eadp n\u01b0\u1edbc t\u1ef1 nhi\u00ean, r\u1ed9ng l\u1edbn h\u01a1n ao, c\u00f3 ho\u1eb7c kh\u00f4ng c\u00f3 kinh r\u1ea1ch d\u1eabn n\u01b0\u1edbc v\u00e0o ra&#8230; C\u00f2n t\u1eeb B\u00daNG, t\u00f4i t\u1ea1m cho l\u00e0 c\u00f3 2 ngh\u0129a:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>B\u00fang 1: l\u00e0 \u201cb\u01b0ng\u201d (\u0111\u1ea7m n\u01b0\u1edbc), ho\u1eb7c ch\u1ed7 n\u01b0\u1edbc t\u00f9 \u0111\u1ecdng&#8230; T\u1eeb nguy\u00ean c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 \u201cb\u00e2ng\u201d (\u1794\u17b9\u1784)<\/li>\n\n\n\n<li>B\u00fang 2: l\u00e0 ch\u1ed7 l\u00f5m s\u00e2u \u1edf v\u00e0m s\u00f4ng, v\u00e0m r\u1ea1ch do n\u01b0\u1edbc xo\u00e1y t\u1ea1o ra, ho\u1eb7c n\u01a1i b\u1edd s\u00f4ng b\u1edd r\u1ea1ch b\u1ecb l\u00f5m s\u00e2u v\u00e0 ph\u00ecnh r\u1ed9ng c\u0169ng do n\u01b0\u1edbc xo\u00e1y t\u1ea1o. T\u1eeb nguy\u00ean l\u00e0 g\u00ec? T\u00f4i ch\u01b0a bi\u1ebft.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-rich is-provider-embed wp-block-embed-embed\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\nhttps:\/\/babel.hathitrust.org\/cgi\/pt?id=uc1.b000742998&#038;seq=837&#038;view=1up\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><a href=\"https:\/\/i.imgur.com\/zORevaF.jpg\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i.imgur.com\/zORevaF.jpg\" alt=\"Dictionarium latino-anamiticum, auctore J. L. Taberd\" title=\"\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00e1c gi\u1ea3: L\u00ea Ng\u1ecdc Qu\u1ed1c facebook.com\/lengocquoc.hungle Ngu\u1ed3n: https:\/\/www.facebook.com\/photo\/?fbid=6711522255591627&amp;amp;set=a.1354944941249412&amp;amp;__cft__[0]=AZW-bCcHN29_fd3jKV7Cz-wZuEmuA1-_sUcsMDTtmbriOJlatyWChNwdX2TD1XIOvtEDSuAG4QRB7RLMizaRNz-Y2nxlQeInZnl5EoXYCXRlBeQNDVHlQV8qCpIT6ToAo-fqwoW5fe1uOhNz_Rm2ijIr8GeCFI73ck1hqCZ472kfRQ&amp;amp;__cft__[1]=AZW-bCcHN29_fd3jKV7Cz-wZuEmuA1-_sUcsMDTtmbriOJlatyWChNwdX2TD1XIOvtEDSuAG4QRB7RLMizaRNz-Y2nxlQeInZnl5EoXYCXRlBeQNDVHlQV8qCpIT6ToAo-fqwoW5fe1uOhNz_Rm2ijIr8GeCFI73ck1hqCZ472kfRQ&amp;amp;__tn__=%2CO%2CP-R]-R N\u01b0\u1edbc b\u00fang= Eau croupissante Dictionarium latino-anamiticum, auctore J. L. Taberd. &#8230;\u201cB\u00fang\u201d l\u00e0 t\u1eeb \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi Nam B\u1ed9 d\u00f9ng r\u1ea5t l\u00e2u \u0111\u1eddi trong x\u00e1c \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ecba h\u00ecnh t\u1ef1 nhi\u00ean. Trong quy\u1ec3n \u201c\u00d0\u1ea1i Nam Qu\u1ed1c \u00e2m T\u1ef1 v\u1ecb\u201d c\u1ee7a t\u00e1c gi\u1ea3 Hu\u00ecnh-T\u1ecbnh Paulus C\u1ee7a, \u1ea5n b\u1ea3n t\u1ea1i S\u00e0i G\u00f2n &hellip; <a href=\"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/2024\/07\/13\/ve-tu-bung\/\" class=\"more-link\">\u0110\u1ecdc ti\u1ebfp <span class=\"screen-reader-text\">V\u1ec1 t\u1eeb B\u00fang<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[38],"class_list":["post-738","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-b","tag-bung-binh-thien"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/738","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=738"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/738\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=738"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=738"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=738"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}