{"id":892,"date":"2024-10-02T08:59:23","date_gmt":"2024-10-02T08:59:23","guid":{"rendered":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/2024\/10\/02\/cac-dia-danh-cu-lao-cha-va-cu-lao-tan-du-cu-lao-cai-vung\/"},"modified":"2024-10-02T08:59:23","modified_gmt":"2024-10-02T08:59:23","slug":"cac-dia-danh-cu-lao-cha-va-cu-lao-tan-du-cu-lao-cai-vung","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/2024\/10\/02\/cac-dia-danh-cu-lao-cha-va-cu-lao-tan-du-cu-lao-cai-vung\/","title":{"rendered":"C\u00e1c \u0111\u1ecba danh: c\u00f9 lao Ch\u00e0 V\u00e0, c\u00f9 lao T\u1ea3n D\u00f9, c\u00f9 lao C\u00e1i V\u1eebng"},"content":{"rendered":"<div>\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i.imgur.com\/72a1Osg.jpeg\" alt=\"Kh\u00f4ng c\u00f3 m\u00f4 t\u1ea3 \u1ea3nh.\"><\/figure>\n<p class=\"has-large-font-size\"><strong>C\u00f9 lao Ch\u00e0 V\u00e0<\/strong><\/p>\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-rich is-provider-embed wp-block-embed-embed\">\n<div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/photo\/?fbid=1902637669813467&amp;set=a.1784750478268854\" rel=\"nofollow\">https:\/\/www.facebook.com\/photo\/?fbid=1902637669813467&amp;set=a.1784750478268854<\/a>\n<\/div>\n<\/figure>\n<p>L\u00ea Ng\u1ecdc Qu\u1ed1c<\/p>\n<p>C\u00f9 lao Ch\u00e0 V\u00e0:<\/p>\n<p>\u2013 \u0110\u1ecba b\u1ea1 An Giang 1836 c\u1ee5 Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh \u0110\u1ea7u d\u1ecbch:<\/p>\n<p>* Ph\u1ee7 Tuy Bi\u00ean- Huy\u1ec7n \u0110\u00f4ng Xuy\u00ean- T\u1ed5ng An Th\u00e0nh c\u00f3 th\u00f4n Long Kh\u00e1nh;<\/p>\n<p>\u1edf 2 x\u1ee9 Ch\u00e0 V\u00e0 Ch\u00e2u, T\u1ea3n D\u00f9 Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>\u2013 \u0110\u00f4ng gi\u00e1p s\u00f4ng, gi\u00e1p th\u00f4n An Phong (t\u1ed5ng Phong Th\u1ea1nh, huy\u1ec7n Ki\u1ebfn \u0110\u0103ng t\u1ec9nh \u0110\u1ecbnh T\u01b0\u1eddng).<\/p>\n<p>\u2013 T\u00e2y gi\u00e1p s\u00f4ng v\u00e0 \u0111\u1ecba ph\u1eadn th\u00f4n Long S\u01a1n.<\/p>\n<p>\u2013 Nam gi\u00e1p s\u00f4ng.<\/p>\n<p>\u2013 B\u1eafc gi\u00e1p s\u00f4ng.<\/p>\n<p>Nay C\u00f9 lao Long Kh\u00e1nh, g\u1ed3m 2 x\u00e3 Long Kh\u00e1nh A v\u00e0 B thu\u1ed9c huy\u1ec7n H\u1ed3ng Ng\u1ef1.<\/p>\n<p>X\u01b0a l\u00e0 2 x\u1ee9 Ch\u00e0 V\u00e0 Ch\u00e2u, T\u1ea3n D\u00f9 Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>Ch\u00e0 V\u00e0 th\u00ec c\u00f3 l\u1ebd n\u01a1i c\u01b0 d\u00e2n Java \u0111\u1ebfn c\u01b0 tr\u00fa, khai canh; c\u00f2n T\u1ea3n D\u00f9 (?)<\/p>\n<p><span id=\"more-944\"><\/span><\/p>\n<p>C\u00e1 V\u00e0ng (Cao V\u0103n Nghi\u1ec7p)<\/p>\n<p>CH\u00c0 V\u00c0 \u2013 X\u00c0 B\u00c0 \u2013 \u0110\u1ed2 B\u00c0<\/p>\n<p>[C\u00f9 lao] CH\u00c0 V\u00c0, trong nguy\u00ean t\u00e1c Ho\u00e0ng Vi\u1ec7t Nh\u1ea5t Th\u1ed1ng D\u01b0 \u0110\u1ecba Ch\u00ed ch\u00e9p l\u00e0 \u95cd [\u9580+\u5df4] v\u00e0 Phan \u0110\u0103ng d\u1ecbch l\u00e0 X\u00c0 B\u00c0; trong nguy\u00ean t\u00e1c \u0110\u1ea1i Nam Nh\u1ea5t Th\u1ed1ng Ch\u00ed c\u0169ng ch\u00e9p l\u00e0 \u95cd [\u9580+\u5df4] v\u00e0 Nguy\u1ec5n T\u1ea1o d\u1ecbch l\u00e0 \u0110\u1ed2 B\u00c0.<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i.imgur.com\/TsME1oX.jpeg\" alt=\"\" style=\"width:827px;height:auto\"><\/figure>\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i.imgur.com\/JWJs0xN.jpeg\" alt=\"\"><\/figure>\n<p>C\u00e1 V\u00e0ng<\/p>\n<p>DINH CH\u00c2U \u2013 DOANH CH\u00c2U<\/p>\n<p>Kh\u00f4ng r\u00f5 nguy\u00ean v\u0103n trong \u0110\u1ea1i Nam Nh\u1ea5t Th\u1ed1ng Ch\u00ed ch\u00e9p th\u1ebf n\u00e0o m\u00e0 Nguy\u1ec5n T\u1ea1o d\u1ecbch \u00e2m l\u00e0 DINH CH\u00c2U (trong c\u00e2u: Gi\u1eefa s\u00f4ng \u0111\u1ed9t kh\u1edfi g\u00f2 c\u00e1t g\u1ecdi l\u00e0 Dinh-ch\u00e2u, T\u00f2ng-s\u01a1n-ch\u00e2u\u2026). Trong Ho\u00e0ng Vi\u1ec7t Nh\u1ea5t Th\u1ed1ng \u0110\u1ecba D\u01b0 Ch\u00ed ch\u00e9p l\u00e0 \u6e8b \u6d32 v\u00e0 Phan \u0110\u0103ng d\u1ecbch \u00e2m l\u00e0 DOANH CH\u00c2U.<\/p>\n<p>C\u00e1 V\u00e0ng<\/p>\n<p>C\u00d9 LAO CH\u00c0 V\u00c0 (\u201cCh\u00e0 V\u00e0 ch\u00e2u\u201d \u95cd[\u9580\u5df4]\u5dde)<\/p>\n<p>T\u1eeb nguy\u00ean c\u1ee7a \u201cCh\u00e0 V\u00e0\u201d c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0:<\/p>\n<p>\u2013 \u201cJava\u201d, t\u1ee9c nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn t\u1eeb \u0111\u1ea3o Java c\u1ee7a Indonesia m\u00e0 ch\u00fang ta th\u01b0\u1eddng g\u1ecdi l\u00e0 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Ch\u00e0 V\u00e0 (v\u1ec1 sau, t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 m\u00e0u da ng\u0103m nh\u01b0 Ch\u00e0 Bom Bay (Bombay, \u1ea4n \u0110\u1ed9), Ch\u00e0 Ma n\u00ed (Manila, Philippines), Ch\u00e0 Nam D\u01b0\u01a1ng (Indonesia)\u2026 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Ch\u00e0 V\u00e0)<\/p>\n<p>\u2013 \u201cChrava\u201d (\u1785\u17d2\u179a\u179c\u17b6), t\u00ean lo\u1ea1i c\u00e2y th\u1ee7y sinh m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t g\u1ecdi l\u00e0 c\u00e2y \u201cm\u00e1i gi\u1ea7m\u201d. \u201cChrava\u201d c\u0169ng l\u00e0 th\u00e0nh t\u1ed1 c\u1ee7a m\u1ed9t lo\u1ea1i c\u00e2y th\u1ee7y sinh, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u201c\u179f\u17d2\u179b\u17b6\u1794\u1785\u17d2\u179a\u179c\u17b6\u201d (slabachrava), t\u1ee9c c\u00e2y m\u00e3 \u0111\u1ec1 n\u01b0\u1edbc (th\u00e0nh t\u1ed1 \u201cn\u01b0\u1edbc\u201d \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng \u0111\u1ec3 ph\u00e2n bi\u1ec7t v\u1edbi c\u00e2y m\u00e3 \u0111\u1ec1 m\u1ecdc tr\u00ean c\u1ea1n).<\/p>\n<p>Theo b\u1ea1n Tran Kong, \u1edf mi\u1ec1n Nam c\u00f3 kh\u00e1 nhi\u1ec1u \u0111\u1ecba danh Ch\u00e0 V\u00e0, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 \u0111\u1ecba danh c\u00f3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi Ch\u00e0 V\u00e0, t\u1ee9c n\u01a1i \u0111\u00f3 t\u1eebng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi Ch\u00e0 V\u00e0 c\u01b0 tr\u00fa. \u0110\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ecba danh Ch\u00e0 V\u00e0 m\u00e0 ch\u1ec9 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi Khmer sinh s\u1ed1ng t\u1eeb x\u01b0a \u0111\u1ebfn nay th\u00ec ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u00e1c \u0111\u1ecba danh n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn t\u1eeb \u201cChrava\u201d.<\/p>\n<p>T\u1eeb nh\u1eadn x\u00e9t c\u1ee7a b\u1ea1n Tran Kong, ch\u00fang ta c\u1ea7n t\u00ecm hi\u1ec3u th\u00eam, c\u00f9 lao Ch\u00e0 V\u00e0 c\u00f3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi Ch\u00e0 V\u00e0 hay c\u00f3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn t\u1eeb \u201cChrava\u201d trong ti\u1ebfng Khmer.<\/p>\n<p>Tuan Vo<\/p>\n<p>Ch\u00fa C\u00e1 V\u00e0ng L\u00ea Ng\u1ecdc Qu\u1ed1c, kh\u1ea3 n\u0103ng \u0111\u1ecba danh n\u00e0y n\u00f3i \u0111\u1ec1n ng\u01b0\u1eddi Ch\u00e0 V\u00e0 l\u00e0 kh\u00e1 cao. Ph\u00eda b\u1eafc c\u00f9 lao Ch\u00e0 V\u00e0 l\u00e0 r\u1ea1ch Tr\u00e0 D\u01b0. Theo b\u1ea3n \u0111\u1ed3 Nam K\u1ef3 1867 v\u00e0 1901 th\u00ec \u1edf \u0111\u1ea7u ngu\u1ed3n r\u1ea1ch n\u00e0y, b\u00ean ph\u00eda t\u00e2y l\u00e0 l\u00e0ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi M\u00e3 Lai v\u00e0 Campuchia.<\/p>\n<p>\u2013 B\u1ea3n \u0111\u1ed3 Nam K\u1ef3 1867: <a href=\"https:\/\/www.flickr.com\/photos\/13476480@N07\/51595275768\/in\/album-72157716368386777\">https:\/\/www.flickr.com\/photos\/13476480@N07\/51595275768\/in\/album-72157716368386777<\/a><\/p>\n<p>\u2013 B\u1ea3n \u0111\u1ed3 Nam K\u1ef3 1901: <a href=\"https:\/\/gallica.bnf.fr\/ark:\/12148\/btv1b53029886z\/f1.item.r=cochinchine.langEN.zoom\">https:\/\/gallica.bnf.fr\/ark:\/12148\/btv1b53029886z\/f1.item.r=cochinchine.langEN.zoom<\/a><\/p>\n<p class=\"has-large-font-size\"><strong>C\u00f9 lao T\u1ea3n D\u00f9<\/strong><\/p>\n<p>C\u00e1 V\u00e0ng<\/p>\n<p>C\u00d9 LAO T\u1ea2N D\u00d9 (T\u1ea2N D\u00d9 CH\u00c2U \u5098\ud848\udc8e\u5dde)<\/p>\n<p>Theo \u0111\u1ecba b\u1ea1 th\u00f4n Long Kh\u00e1nh, t\u1ed5ng An Th\u00e0nh, huy\u1ec7n \u0110\u00f4ng Xuy\u00ean, t\u1ec9nh An Giang l\u1eadp n\u0103m 1836, th\u00f4n n\u00e0y g\u1ed3m 2 x\u1ee9: x\u1ee9 C\u00f9 Lao Ch\u00e0 V\u00e0 v\u00e0 x\u1ee9 C\u00f9 Lao T\u1ea3n D\u00f9. Trong \u0111\u00f3:<\/p>\n<p>X\u1ee9 C\u00f9 Lao T\u1ea3n D\u00f9 (T\u00e0n D\u00f9 Ch\u00e2u x\u1ee9 \u5098\ud848\udc8e\u5dde\u8655):<\/p>\n<p>\u2013 \u0110\u00f4ng gi\u00e1p s\u00f4ng, l\u1ea1i gi\u00e1p x\u1ee9 C\u00f9 Lao Ch\u00e0 V\u00e0 (Ch\u00e0 V\u00e0 Ch\u00e2u x\u1ee9 \u95cd[\u9580\u5df4]\u5dde\u8655)<\/p>\n<p>\u2013 T\u00e2y gi\u00e1p s\u00f4ng, l\u1ea1i gi\u00e1p x\u1ee9 \u0111\u1ecba ph\u1eadn th\u00f4n Long S\u01a1n<\/p>\n<p>\u2013 Nam gi\u00e1p s\u00f4ng<\/p>\n<p>\u2013 B\u1eafc gi\u00e1p s\u00f4ng<\/p>\n<p>\u2014\u2013<\/p>\n<p>\u2013 Ch\u00e0 V\u00e0 \u95cd[\u9580\u5df4]: c\u00f3 nh\u00e0 phi\u00ean \u00e2m l\u00e0 \u0110\u1ed3 B\u00e0, l\u1ea1i c\u00f3 nh\u00e0 phi\u00ean \u00e2m l\u00e0 X\u00e0 B\u00e0.<\/p>\n<p>\u2013 S\u00f4ng (giang \u6c5f): \u1edf \u0111\u00e2y l\u00e0 s\u00f4ng Ti\u1ec1n)<\/p>\n<p>\u2013 Th\u00f4n Long S\u01a1n \u9f8d\u5c71: R\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3 do Quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh ng\u00e0y 18\/10\/1875, th\u00f4n Long S\u01a1n b\u1ecb c\u1eaft \u0111\u1ea5t \u0111\u1ec3 th\u00e0nh l\u1eadp 3 th\u00f4n: th\u00f4n Long Thu\u1eadn, Ph\u00fa Thu\u1eadn (2 th\u00f4n n\u00e0y n\u1eb1m tr\u00ean c\u00f9 C\u00e1i V\u1eebng) v\u00e0 th\u00f4n Long Ph\u00fa. [Long S\u01a1n &gt; Long S\u01a1n + Long Thu\u1eadn + Ph\u00fa Thu\u1eadn + Long Ph\u00fa]. Do Quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh ng\u00e0y 5\/1\/1876, th\u00f4n \u0111\u1ed5i g\u1ecdi th\u00e0nh l\u00e0ng. V\u00ec 2 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh tr\u00ean m\u00e0 ph\u00eda t\u00e2y c\u00f9 lao T\u1ea3n D\u00f9, theo b\u1ea3n \u0111\u1ed3 1890, gi\u00e1p 3 l\u00e0ng: Long Thu\u1eadn, Long S\u01a1n, Long Ph\u00fa.<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i.imgur.com\/1OwiXXZ.jpeg\" alt=\"\" style=\"width:683px;height:auto\"><\/figure>\n<p>Tuan Vo<\/p>\n<p>Ch\u00fa C\u00e1 V\u00e0ng , T\u00e1n D\u00f9 c\u00f3 ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00e1i d\u00f9, c\u00e1i \u00f4? \u53bb\u5875\u6012\u6e03\u8eca\u7434\u745f \u62eb\u4fd7 \u7b95\u6a01\u62c5\u5098\ud848\udc8e Kh\u1eed tr\u1ea7n n\u1ecd n\u01b0\u1edbc xe c\u1ea7m s\u1eaft. Ng\u0103n t\u1ee5c kia th\u00f4ng \u0111\u1eb5n t\u00e1n d\u00f9. <a href=\"https:\/\/www.nomfoundation.org\/nom-tools\/Tu-Dien-Chu-Nom-Dan_Giai?nom=%E6%8B%AB&amp;radicalNum=64&amp;strokeCt=6&amp;uiLang=en\">https:\/\/www.nomfoundation.org\/nom-tools\/Tu-Dien-Chu-Nom-Dan_Giai?nom=%E6%8B%AB&amp;radicalNum=64&amp;strokeCt=6&amp;uiLang=en<\/a><\/p>\n<p>Tuan Vo<\/p>\n<p>Ch\u00fa C\u00e1 V\u00e0ng c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 s\u1ef1 tr\u00f9ng h\u1ee3p khi \u1edf x\u00e3 Prek Chrey c\u00f3 \u1ea5p \u1797\u17bc\u1798\u17b7\u1781\u17d2\u1793\u17b6\u179a\u178f\u17b6\u17c6\u1784\u1799\u17bc Khnar Tangyu. \u1ea4p n\u00e0y ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t hay g\u1ecdi l\u00e0 \u1ea5p M\u01b0\u01a1ng V.u\u2019. V\u00e0 ngh\u0129a c\u1ee7a Tangyu \u178f\u17b6\u17c6\u1784\u1799\u17bc c\u0169ng l\u00e0 c\u00e2y d\u00f9.<\/p>\n<p>Theo <a href=\"https:\/\/thmeythmey.com\/?page=detail&amp;id=84410\">https:\/\/thmeythmey.com\/?page=detail&amp;id=84410<\/a><\/p>\n<p>\u00ab\u200b\u178f\u17b6\u17c6\u1784\u1799\u17bc\u200b\u00bb\u200b\u1787\u17b6\u200b\u1796\u17b6\u1780\u17d2\u1799\u200b\u1780\u1798\u17d2\u1785\u17b8\u200b\u1796\u17b8\u200b\u1785\u17b7\u1793 \u178a\u17c2\u179b\u200b\u1798\u17b6\u1793\u1793\u17d0\u1799\u1790\u17b6 \u1786\u178f\u17d2\u179a\u200b\u1780\u17d2\u179a\u17b6\u1789\u200b\u17ab\u179f\u17d2\u179f\u17b8\u200b\u1794\u17d2\u179a\u1791\u17b6\u1780\u17cb\u200b\u179f\u17d2\u179a\u17c1\u17c7\u200b\u17a2\u17c6\u1794\u17c4\u17c7\u200b\u1796\u17b6\u179f\u200b\u1780\u17d2\u179a\u178a\u17b6\u179f\u200b\u179f\u17d2\u179c\u17b7\u178f\u200b\u1787\u17d2\u179a\u179b\u1780\u17cb\u200b\u1787\u17d0\u179a \u17ac\u200b\u179f\u17c6\u1796\u178f\u17cb\u200b\u1787\u17d2\u179a\u179b\u1780\u17cb\u200b\u1787\u17d0\u179a\u200b, \u1787\u17d2\u179a\u179b\u1780\u17cb\u200b\u1780\u17d2\u179a\u1798\u17bd\u1793\u1783\u17d2\u1798\u17bb\u17c6 \u178a\u1784\u200b\u17ab\u179f\u17d2\u179f\u17b8 \u17ac\u200b\u1788\u17be\u1798\u17bc\u179b\u200b\u1798\u17b6\u1793\u200b\u1782\u1793\u17d2\u179b\u17b9\u17c7 \u179f\u1798\u17d2\u179a\u17b6\u1794\u17cb\u200b\u1794\u17b6\u17c6\u1784\u200b\u1797\u17d2\u179b\u17c0\u1784 \u1793\u17b7\u1784\u200b\u1780\u1798\u17d2\u178f\u17c5\u1790\u17d2\u1784\u17c3\u200b\u17d4<\/p>\n<p>\u200b\u179c\u1785\u1793\u17b6\u1793\u17bb\u1780\u17d2\u179a\u1798\u200b\u1781\u17d2\u1798\u17c2\u179a\u200b\u179a\u1794\u179f\u17cb\u200b\u179f\u1798\u17d2\u178f\u17c1\u1785 \u1787\u17bd\u1793 \u178e\u17b6\u178f \u1794\u17b6\u1793\u179b\u17be\u1780\u17a1\u17be\u1784 \u1796\u17b6\u1780\u17d2\u1799\u200b\u1798\u17bd\u1799\u1785\u17c6\u1793\u17bd\u1793\u1791\u17c0\u178f \u178a\u17c2\u179b\u1787\u17b6\u200b\u1780\u1798\u17d2\u1785\u17b8\u200b\u1796\u17b8\u200b\u1785\u17b7\u1793 \u178a\u17c4\u1799\u200b\u1796\u17b6\u1780\u17d2\u1799\u200b\u1791\u17b6\u17c6\u1784\u1793\u17c4\u17c7\u200b\u1798\u17b6\u1793 \u178f\u17b6\u17c6\u1784\u17b1 \u1785\u17b7\u1793\u200b\u1790\u17b6\u200b\u178f\u17d0\u1784\u200b\u17a2\u17bc\u17ce\u200b, \u1798\u17b8\u179f\u17bd\u200b, \u1782\u17bb\u1799\u1791\u17b6\u179c\u200b, \u1785\u17b6\u1794\u17cb\u17a0\u17bd\u1799\u200b, \u17a0\u17c1\u1784\u200b, \u1794\u1784\u17d2\u17a2\u17c2\u1798\u200b\u178f\u17c5\u179f\u17ca\u1793\u200b,\u200b\u179f\u17c0\u179c\u1797\u17c5 \u1787\u17b6\u178a\u17be\u1798\u200b\u17d5<\/p>\n<p>\u201cTang Yu\u201d l\u00e0 t\u1eeb m\u01b0\u1ee3n t\u1eeb ti\u1ebfng H\u00e1n, c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 chi\u1ebfc \u00f4 tre, c\u00e1i l\u01b0\u1edbi, s\u1ee3i ch\u1ec9, m\u1ea3nh gi\u1ea5y, m\u1ea3nh gi\u1ea5y ng\u00e2m trong nh\u1ef1a ho\u1eb7c m\u1ed9t chi\u1ebfc v\u00e1y ng\u00e2m trong nh\u1ef1a ong, que tre ho\u1eb7c h\u00ecnh tr\u00f2n. g\u1eady c\u00f3 \u0111\u1ea7u \u0111\u1ec3 che m\u01b0a che n\u1eafng.<\/p>\n<p>T\u1eeb \u0111i\u1ec3n ti\u1ebfng Khmer c\u1ee7a Samdech Chuon Nath c\u00f3 \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn m\u1ed9t s\u1ed1 t\u1eeb m\u01b0\u1ee3n t\u1eeb Trung Qu\u1ed1c, \u0111\u00f3 l\u00e0 Tang O, ti\u1ebfng Trung, Tang Oh, Mi Su, Kuy Teav, Chab Houy, Heng, Tofu dessert, s\u00e1ch, v.v.<\/p>\n<p class=\"has-large-font-size\"><strong>C\u00f9 lao C\u00e1i V\u1eebng<\/strong><\/p>\n<p>Tuan Vo<\/p>\n<p>Xin ph\u00e9p ch\u00fa L\u00ea Ng\u1ecdc Qu\u1ed1c v\u00e0 ch\u00fa C\u00e1 V\u00e0ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e0n ngo\u00e0i l\u1ec1 v\u1ec1 \u0111\u1ecba danh k\u1ebf c\u1eadn: c\u00f9 lao C\u00e1i V\u1eebng. Xin h\u1ecfi C\u00e1i V\u1eebng l\u00e0 g\u00ec?<\/p>\n<p>\u0110\u1ecba b\u1ea1 th\u00f4n Long S\u01a1n v\u00e0 Ph\u00fa L\u00e2m \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 x\u1ee9 Nguy\u1ec7t V\u1ef1ng \u6708\u6688 (v\u1eebng tr\u0103ng, v\u1ea7ng tr\u0103ng ). Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh \u0110\u1ea7u d\u1ecbch l\u00e0 Nguy\u1ec7t V\u1ecb. S\u00e1ch \u0110\u1ea1i Nam Nh\u1ea5t Th\u1ed1ng Ch\u00ed v\u00e0 Gia \u0110\u1ecbnh Th\u00e0nh Th\u00f4ng ch\u00ed c\u00f9ng ghi C\u00e1i V\u1eebng \u4e10\u6688 (c\u00e1i v\u1eebng tr\u0103ng). [1]<\/p>\n<p>Truy\u1ec7n Ki\u1ec1u c\u0169ng c\u00f3 ch\u1eef \u201cv\u1ea7ng tr\u0103ng \u6688\ud859\udf44\u201d trong c\u00e2u \u201cV\u1ea7ng tr\u0103ng ai x\u1ebb l\u00e0m \u0111\u00f4i \u2026\u201d. [2]<\/p>\n<p>Trong khi \u0111\u00f3, \u0110\u1ea1i Nam th\u1ef1c l\u1ee5c (b\u1ea3n Duy Minh Th\u1ecb 1873) ch\u00e9p C\u00e1i V\u1eebng \u4e10\ud84d\udf38 [\u6728+\u6688] (C\u00e1i c\u00e2y v\u1eebng Careya arborea). [3]<\/p>\n<p>L\u00ea Trung Hoa c\u0169ng cho r\u1eb1ng C\u00e1i V\u1eebng l\u00e0 n\u00f3i \u0111\u1ebfn c\u00e2y v\u1eebng Careya arborea. [4]<\/p>\n<p>L\u00ea H\u01b0\u01a1ng (d\u1eabn theo Tr\u01b0\u01a1ng V\u0129nh K\u00fd) cho r\u1eb1ng C\u00e1i V\u1eebng l\u00e0 theo ti\u1ebfng Khmer c\u1ee7a Sr\u00f4k Kompon ten. [5]<\/p>\n<p>\u2014-<\/p>\n<p>[1]<\/p>\n<p>\u2013 \u0110\u1ecba b\u1ea1 th\u00f4n Ph\u00fa L\u00e2m: <a href=\"https:\/\/diabaangiang.wordpress.com\/2024\/09\/30\/dia-ba-thon-phu-lam\/\">https:\/\/diabaangiang.wordpress.com\/2024\/09\/30\/dia-ba-thon-phu-lam\/<\/a><\/p>\n<p>\u2013 \u0110\u1ecba b\u1ea1 th\u00f4n Long S\u01a1n: <a href=\"https:\/\/diabaangiang.wordpress.com\/2024\/09\/30\/dia-ba-thon-long-son\/\">https:\/\/diabaangiang.wordpress.com\/2024\/09\/30\/dia-ba-thon-long-son\/<\/a> \u00a0<\/p>\n<p>\u2013 Xem b\u1ea3n d\u1ecbch Gia \u0110\u1ecbnh Th\u00e0nh Th\u00f4ng Ch\u00ed c\u1ee7a L\u00fd Vi\u1ec7t D\u0169ng, ph\u1ea7n n\u00f3i v\u1ec1 S\u01a1n Xuy\u00ean Ch\u00ed, Tr\u1ea5n V\u0129nh Thanh, Long S\u01a1n ch\u00e2u:<\/p>\n<p><em>LONG S\u01a0N CH\u00c2U 111 [283]<\/em><\/p>\n<p><em>T\u1ee5c g\u1ecdi l\u00e0 c\u00f9 lao C\u00e1i V\u1eebng, \u1edf th\u01b0\u1ee3ng l\u01b0u Ti\u1ec1n Giang, d\u00e0i h\u01a1n 47 d\u1eb7m, l\u1ed3i l\u00f5m g\u00f3c c\u1ea1nh gi\u1ed1ng nh\u01b0 \u0111\u1ea7u r\u1ed3ng, ph\u00eda \u0111\u00f4ng c\u00e1ch \u0111\u1ea1o th\u1ee7 m\u1edbi T\u00e2n Ch\u00e2u 5 d\u1eb7m r\u01b0\u1ee1i, c\u00e1ch tr\u1ea5n v\u1ec1 ph\u00eda t\u00e2y 174 d\u1eb7m r\u01b0\u1ee1i, x\u00f3m T\u00e2n Ph\u00fa L\u00e2m \u1edf \u0111\u1ea5y; [67a] k\u1ebf ti\u1ebfp ph\u00eda \u0111\u00f4ng c\u00f3 c\u00f9 lao T\u1ea3n D\u00f9, c\u0169ng ph\u00eda \u0111\u00f4ng \u1ea5y c\u00f2n c\u00f3 c\u00f9 lao \u0110\u1ed3 B\u00e0 (Ch\u00e0 V\u00e0) 112 [284]), t\u1ea5t c\u1ea3 gi\u0103ng th\u00e0nh h\u00ecnh ch\u1eef nh\u1ea5t m\u00e0 c\u00f3 l\u1edbn nh\u1ecf th\u1ee9 t\u1ef1 kh\u00e1c nhau. N\u01a1i \u0111\u00e2y r\u1eebng tre um t\u00f9m, \u0111\u01b0\u1eddng s\u00f4ng th\u00f4ng nhau, b\u1edd ph\u00eda t\u00e2y l\u00e0 \u0111\u1ed3n m\u1edbi T\u00e2n Ch\u00e2u, b\u1edd ph\u00eda \u0111\u00f4ng l\u00e0 \u0111\u1ed3n m\u1edbi Chi\u1ebfn Sai, b\u1edd ph\u00eda b\u1eafc l\u00e0 \u0111\u1ed3n m\u1edbi H\u00f9ng Ng\u1ef1 (H\u1ed3ng Ng\u1ef1), c\u00f3 \u0111\u1ecba th\u1ebf l\u00e0 m\u1ed9t \u1ea3i quan h\u00f9ng m\u1ea1nh ch\u1eb7n gi\u1eef ch\u1ed7 hi\u1ec3m y\u1ebfu.<\/em><\/p>\n<p><em>111- Long S\u01a1n ch\u00e2u (<\/em><em>\u7adc\u5c71\u6d32<\/em><em>): T\u1ee5c g\u1ecdi l\u00e0 c\u00f9 lao C\u00e1i V\u1eebng (ch\u1eef N\u00f4m vi\u1ebft m\u1ea5y c\u00e1ch nh\u01b0 <\/em><em>\u6688<\/em><em>,j, k,l). Ch\u1eef <\/em><em>\u6688<\/em><em> n\u1ebfu l\u00e0 ch\u1eef H\u00e1n \u0111\u1ecdc V\u1ef1ng, nh\u01b0ng ch\u1eef N\u00f4m ph\u1ea3i \u0111\u1ecdc V\u1eebng.<\/em><\/p>\n<p><em>112- \u0110\u1ed3 B\u00e0 ch\u00e2u (<\/em><em>\u95cd<\/em><em>|<\/em><em>\u6d32<\/em><em>): T\u1ee5c g\u1ecdi c\u00f9 lao Ch\u00e0 V\u00e0. Theo di c\u1ea3o c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng V\u0129nh K\u00fd th\u00ec ti\u1ebfng Kh\u01a1 me c\u1ee7a c\u00f9 lao n\u1ea7y l\u00e0 Koh cva. Cva l\u00e0 ti\u1ebfng Kh\u01a1 me \u0111\u1ec3 g\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi Ch\u00e0 V\u00e0 (\u0110\u1ed3 B\u00e0) v\u1eady.<\/em><\/p>\n<p>[2] Xem <a href=\"https:\/\/vi.wikisource.org\/wiki\/Truy%E1%BB%87n_Ki%E1%BB%81u_(b%E1%BA%A3n_Ki%E1%BB%81u_O%C3%A1nh_M%E1%BA%ADu_1902)\">https:\/\/vi.wikisource.org\/wiki\/Truy%E1%BB%87n_Ki%E1%BB%81u_(b%E1%BA%A3n_Ki%E1%BB%81u_O%C3%A1nh_M%E1%BA%ADu_1902)<\/a><\/p>\n<p>\u6688\ud859\udf44\u57c3\u4ed5\u722b\u5806<\/p>\n<p>\u59c5\u5370\u8958\u96bb\u59c5\ud851\udc1d\ud862\udd35\u9577<\/p>\n<p>V\u1eebng tr\u0103ng ai x\u1ebb l\u00e0m \u0111\u00f4i<\/p>\n<p>N\u1eeda in g\u1ed1i chi\u1ebfc n\u1eeda soi d\u1eb7m tr\u01b0\u1eddng<\/p>\n<p>[3] Xem: <a href=\"https:\/\/dainamthucluc.wordpress.com\/2024\/08\/11\/thuc-luc-ve-the-to-cao-hoang-de-gia-long-quyen-01\/\">https:\/\/dainamthucluc.wordpress.com\/2024\/08\/11\/thuc-luc-ve-the-to-cao-hoang-de-gia-long-quyen-01\/<\/a><\/p>\n<p><em>Du\u1ec7 T\u00f4ng \u0111i \u0110\u0103ng Giang <\/em><em>\u6a59\u6c5f<\/em><em> (1. \u0110\u0103ng giang: s\u00f4ng Chanh, r\u1ea1ch Chanh) (thu\u1ed9c t\u1ec9nh \u0110\u1ecbnh T\u01b0\u1eddng).Vua \u0111em binh \u0110\u00f4ng S\u01a1n \u0111\u1ebfn \u1ee9ng vi\u1ec7n, \u0111\u00f3n Du\u1ec7 T\u00f4ng \u0111\u1ebfn C\u1ea7n Th\u01a1 <\/em><em>\u82b9\u82f4<\/em><em> (t\u1ee9c \u0111\u1ea1o Tr\u1ea5n Giang thu\u1ed9c t\u1ec9nh An Giang), r\u1ed3i \u0111\u1ebfn Long Xuy\u00ean <\/em><em>\u9f8d\u5ddd<\/em><em> (thu\u1ed9c t\u1ec9nh H\u00e0 Ti\u00ean, t\u1ee5c danh C\u00e0 Mau).<\/em><\/p>\n<p><em>[<a href=\"https:\/\/gallica.bnf.fr\/ark:\/12148\/btv1b54100439h\/\">b\u1ea3n Duy Minh Th\u1ecb 1873<\/a><\/em><em>:<\/em><em><u><\/u><\/em><\/p>\n<p><em>Trong c\u00e1c x\u1ee9 c\u00f3 t\u00ean x\u01b0a <\/em><em>\u820a\u540d\u8655<\/em><em> \u0111\u1ec1u thi\u1ebft l\u1eadp th\u00e0nh c\u00e1c \u0111\u1ea1o <\/em><em>\u9053<\/em><em> c\u00f3 quan th\u1ee7 ng\u1ef1 <\/em><em>\u5b88\u79a6\u5b98<\/em><em> : x\u1ee9 Quang H\u00f3a thi\u1ebft l\u1eadp Quang H\u00f3a \u0111\u1ea1o <\/em><em>\u5149\u5316\u9053<\/em><em>, r\u1ea1ch C\u00e0 Mau [<\/em><em>\u6728\u6b4c<\/em><em>] <\/em><em>\u6bdb\u701d<\/em><em> thi\u1ebft l\u1eadp Long Xuy\u00ean \u0111\u1ea1o <\/em><em>\u9f8d\u5ddd\u9053<\/em><em>, R\u1ea1ch Gi\u00e1 <\/em><em>\u701d\u67b6<\/em><em> thi\u1ebft l\u1eadp Ki\u00ean Giang \u0111\u1ea1o <\/em><em>\u5805\u6c5f\u9053<\/em><em>, L\u1ea5p V\u00f2 [L\u1eadp Vu] <\/em><em>\u5783\u5729<\/em><em> thi\u1ebft l\u1eadp C\u01b0\u1eddng Th\u00e0nh \u0111\u1ea1o <\/em><em>\u5f3a\u57ce\u9053<\/em><em>, C\u1ea7n Th\u01a1 <\/em><em>\u82b9\u82f4<\/em><em> [Th\u01b0, Tr\u01b0, Tra] l\u1eadp Tr\u1ea5n Giang \u0111\u1ea1o <\/em><em>\u93ad\u6c5f\u9053<\/em><em>, C\u00e1i V\u1eebng <\/em><em>\u4e10<\/em><em>\ud84d\udf38<\/em><em>\u00a0 [<a href=\"https:\/\/tuoitre.vn\/song-cai-vung.html\">s\u00f4ng C\u00e1i V\u1eebng<\/a><\/em><em> ho\u1eb7c c\u00f9 lao C\u00e1i V\u1eebng] l\u1eadp T\u00e2n Ch\u00e2u \u0111\u1ea1o <\/em><em>\u65b0\u6d32\u9053<\/em><em>, Sa \u0110\u00e9c <\/em><em>\u6c99\u7684<\/em><em> l\u1eadp \u0110\u00f4ng Kh\u1ea9u \u0111\u1ea1o <\/em><em>\u6771\u53e3\u9053<\/em><em>.<\/em><\/p>\n<p><em>]<\/em><\/p>\n<p>[4] Xem <a href=\"https:\/\/diadanhkhmer.wordpress.com\/2024\/07\/13\/cay-vung\/\">https:\/\/diadanhkhmer.wordpress.com\/2024\/07\/13\/cay-vung\/<\/a> v\u00e0 <a href=\"https:\/\/diadanhkhmer.wordpress.com\/2024\/07\/12\/vai-net-ve-dia-danh-o-tinh-an-giang\/\">https:\/\/diadanhkhmer.wordpress.com\/2024\/07\/12\/vai-net-ve-dia-danh-o-tinh-an-giang\/<\/a><\/p>\n<p>[5] Xem <a href=\"https:\/\/diadanhkhmer.wordpress.com\/2024\/07\/13\/dia-danh-ten-mien\/\">https:\/\/diadanhkhmer.wordpress.com\/2024\/07\/13\/dia-danh-ten-mien\/<\/a><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>C\u00f9 lao Ch\u00e0 V\u00e0 https:\/\/www.facebook.com\/photo\/?fbid=1902637669813467&amp;set=a.1784750478268854 L\u00ea Ng\u1ecdc Qu\u1ed1c C\u00f9 lao Ch\u00e0 V\u00e0: \u2013 \u0110\u1ecba b\u1ea1 An Giang 1836 c\u1ee5 Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh \u0110\u1ea7u d\u1ecbch: * Ph\u1ee7 Tuy Bi\u00ean- Huy\u1ec7n \u0110\u00f4ng Xuy\u00ean- T\u1ed5ng An Th\u00e0nh c\u00f3 th\u00f4n Long Kh\u00e1nh; \u1edf 2 x\u1ee9 Ch\u00e0 V\u00e0 Ch\u00e2u, T\u1ea3n D\u00f9 Ch\u00e2u. \u2013 \u0110\u00f4ng gi\u00e1p s\u00f4ng, gi\u00e1p th\u00f4n An Phong (t\u1ed5ng &hellip; <a href=\"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/2024\/10\/02\/cac-dia-danh-cu-lao-cha-va-cu-lao-tan-du-cu-lao-cai-vung\/\" class=\"more-link\">\u0110\u1ecdc ti\u1ebfp <span class=\"screen-reader-text\">C\u00e1c \u0111\u1ecba danh: c\u00f9 lao Ch\u00e0 V\u00e0, c\u00f9 lao T\u1ea3n D\u00f9, c\u00f9 lao C\u00e1i V\u1eebng<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[82,81,83,84,85],"tags":[],"class_list":["post-892","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-cai-vung","category-cao-van-nghiep","category-cha-va","category-le-ngoc-quoc","category-tan-du"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/892","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=892"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/892\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=892"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=892"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=892"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}} 