{"id":895,"date":"2024-10-02T10:59:12","date_gmt":"2024-10-02T10:59:12","guid":{"rendered":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/2024\/10\/02\/dao-thai-son-phchum-ben-sen-don-ta-mua-xa-toi-vong-nhan\/"},"modified":"2024-10-02T10:59:12","modified_gmt":"2024-10-02T10:59:12","slug":"dao-thai-son-phchum-ben-sen-don-ta-mua-xa-toi-vong-nhan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/2024\/10\/02\/dao-thai-son-phchum-ben-sen-don-ta-mua-xa-toi-vong-nhan\/","title":{"rendered":"\u0110\u00e0o Th\u00e1i S\u01a1n \u2013 PHCHUM B\u00caN SEN \u0110\u00d4N TA \u2013 M\u00d9A X\u00c1 T\u1ed8I VONG NH\u00c2N"},"content":{"rendered":"<div>\n<p>Phchum B\u00ean \u2013 Sen \u0110\u00f4n Ta l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1ea1i l\u1ec5 c\u00f3 s\u1ef1 k\u1ebft h\u1ee3p ch\u1eb7t ch\u1ebd gi\u1eefa Ph\u1eadt gi\u00e1o Nam t\u00f4ng v\u00e0 v\u0103n h\u00f3a d\u00e2n gian trong c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng ng\u01b0\u1eddi Khmer. N\u1ebfu nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Hoa c\u00f3 l\u1ec5 Vu Lan th\u00ec ng\u01b0\u1eddi Khmer c\u0169ng c\u00f3 l\u1ec5 h\u1ed9i v\u1edbi \u00fd ngh\u0129a t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 l\u00e0 l\u1ec5 Phchum B\u00ean hay c\u00f2n g\u1ecdi l\u00e0 Sen \u0110\u00f4n Ta. H\u00e0ng n\u0103m c\u1ee9 v\u00e0o nh\u1eefng ng\u00e0y cu\u1ed1i th\u00e1ng 8 theo Ph\u1eadt l\u1ecbch l\u00e0 l\u1ec5 h\u1ed9i v\u0103n h\u00f3a truy\u1ec1n th\u1ed1ng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t n\u00e0y l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c di\u1ec5n ra. \u0110\u00e2y l\u00e0 d\u1ecbp \u0111\u1ec3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi, m\u1ecdi nh\u00e0 sum h\u1ecdp, th\u1ec3 hi\u1ec7n l\u00f2ng bi\u1ebft \u01a1n, t\u01b0\u1edfng nh\u1edb \u0111\u1ed1i v\u1edbi vong linh c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n qu\u00e1 c\u1ed1 v\u00e0 th\u1ef1c h\u00e0nh nghi l\u1ec5 Ph\u1eadt gi\u00e1o. C\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i \u0111\u00e2y l\u00e0 l\u1ec5 h\u1ed9i l\u1edbn v\u00e0 quan tr\u1ecdng b\u1eadc nh\u1ea5t \u0111\u1ed1i v\u1edbi b\u00e0 con d\u00e2n t\u1ed9c Khmer su\u1ed1t t\u1eeb h\u01a1n ng\u00e0n n\u0103m nay.<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i.imgur.com\/HbOjZB7.jpeg\" alt=\"\"><\/figure>\n<p><span id=\"more-968\"><\/span><\/p>\n<p>N\u00f3i \u0111\u1ebfn v\u0103n h\u00f3a l\u1ec5 h\u1ed9i Khmer l\u00e0 n\u00f3i \u0111\u1ebfn s\u1ef1 k\u1ebft h\u1ee3p nhu\u1ea7n nhuy\u1ec5n gi\u1eefa v\u0103n h\u00f3a truy\u1ec1n th\u1ed1ng v\u1edbi v\u0103n h\u00f3a Ph\u1eadt gi\u00e1o v\u00e0 truy\u1ec7n k\u1ec3 d\u00e2n gian. Cho n\u00ean h\u1ea7u h\u1ebft t\u00ean g\u1ecdi c\u1ee7a c\u00e1c l\u1ec5 h\u1ed9i bao gi\u1edd c\u0169ng n\u1ed9i h\u00e0m m\u1ed9t \u00fd ngh\u0129a h\u1ebft s\u1ee9c s\u00e2u s\u1eafc. Hi\u1ec7n t\u1ea1i, c\u00e1c b\u00e1o \u0111\u00e0i s\u00e1ch v\u1edf quen g\u1ecdi l\u00e0 Sen \u0110\u00f4n Ta (l\u1ec5 c\u00fang b\u00e0 \u00f4ng), nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi Khmer v\u1eabn quen v\u00e0 th\u00edch g\u1ecdi l\u00e0 Phchum B\u00ean. Trong ti\u1ebfng Khmer, \u201cPhchum\u201d c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 t\u1ee5 t\u1eadp l\u1ea1i, c\u00f2n \u201cB\u00ean\u201d l\u00e0 t\u1eeb g\u1ed1c Pali l\u00e0 \u201c Pinda\u201d, ngh\u0129a l\u00e0 c\u01a1m, \u201cbai pinh\u201d hay \u201cbai b\u00ean\u201d c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 c\u01a1m n\u1ebfp tr\u1ed9n m\u00e8 \u0111en l\u00e0m th\u00e0nh vi\u00ean tr\u00f2n \u0111\u1ec3 c\u00fang l\u1ec5. V\u1eady Phchum B\u00ean ngh\u0129a l\u00e0 t\u1ee5 h\u1ecdp l\u1ea1i c\u00f9ng nhau d\u00e2ng c\u01a1m l\u00ean ch\u00f9a c\u00fang d\u01b0\u1eddng v\u00e0 b\u1ed1 th\u00ed cho vong linh c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 khu\u1ea5t. Ch\u00ednh v\u00ec c\u00e1i ngh\u0129a ban \u0111\u1ea7u n\u00e0y m\u00e0 l\u1ec5 h\u1ed9i Phchum B\u00ean \u2013 Sen \u0110\u00f4n Ta c\u00f2n mang \u00fd ngh\u0129a sum v\u1ea7y v\u00e0 hi\u1ebfu th\u1ea3o l\u00e0 v\u1eady.<\/p>\n<p>Theo quan ni\u1ec7m c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Khmer, con ng\u01b0\u1eddi sau khi ch\u1ebft \u0111i s\u1ebd \u0111i v\u00e0o m\u1ed9t th\u1ebf gi\u1edbi kh\u00e1c, c\u00f3 th\u1ec3 si\u00eau tho\u00e1t \u0111\u1ea7u thai ho\u1eb7c t\u1ed3n t\u1ea1i d\u01b0\u1edbi d\u1ea1ng nh\u1eefng b\u00f3ng ma. M\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi v\u00ec g\u00e2y nghi\u1ec7p \u00e1c khi c\u00f2n s\u1ed1ng n\u00ean khi ch\u1ebft ph\u1ea3i ch\u1ecbu h\u00ecnh ph\u1ea1t d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ecba ng\u1ee5c, n\u01a1i m\u00e0 nh\u1eefng linh h\u1ed3n kh\u00f4ng th\u1ec3 nh\u00ecn th\u1ea5y m\u1eb7t tr\u1eddi, ch\u1ecbu l\u1ea1nh l\u1ebdo v\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 qu\u1ea7n \u00e1o \u0111\u1ec3 m\u1eb7c, ch\u1ecbu \u0111\u00f3i kh\u00e1t v\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ed3 \u0103n th\u1ee9c u\u1ed1ng \u0111\u1ec3 d\u00f9ng\u2026 Ch\u1ec9 c\u00f3 \u0111\u1ebfn m\u00f9a Phchum B\u00ean, th\u00ec linh h\u1ed3n c\u1ee7a t\u1ed5 ti\u00ean b\u1ea3y \u0111\u1eddi m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1edf v\u1ec1 nh\u00e2n gian th\u0103m con ch\u00e1u v\u00e0 h\u01b0\u1edfng th\u1ee5 nh\u1eefng \u0111\u1eb7c \u00e2n theo l\u1eddi m\u1eddi g\u1ecdi c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n trong gia \u0111\u00ecnh h\u1ecd. V\u00ec v\u1eady m\u00e0 su\u1ed1t m\u01b0\u1eddi b\u1ed1n ng\u00e0y \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a l\u1ec5, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1eddng lo li\u1ec7u nh\u1eefng lo\u1ea1i th\u1ef1c ph\u1ea9m \u0111\u1ec3 l\u00e0m l\u1ec5 c\u00fang xung quanh ch\u00f9a cho h\u1ecd tr\u01b0\u1edbc khi m\u1eb7t tr\u1eddi m\u1ecdc m\u1ed7i ng\u00e0y, \u0111\u1ec3 th\u1ec3 hi\u1ec7n l\u00f2ng nh\u1edb th\u01b0\u01a1ng, hi\u1ebfu th\u1ea3o v\u00e0 mong c\u1ea7u vong nh\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1 t\u1ed9i.<\/p>\n<p>\u0110\u1ec3 gi\u1ea3i th\u00edch ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u1ee7a l\u1ec5 X\u00e1 t\u1ed9i vong nh\u00e2n, ng\u01b0\u1eddi Khmer gi\u1ea3i th\u00edch b\u1eb1ng Ph\u1eadt t\u00edch sau: \u201c V\u00e0o m\u1ed9t h\u00f4m, v\u00e0o l\u00fac \u0111\u00eam khuya canh v\u1eafng, t\u1ea1i ho\u00e0ng cung c\u1ee7a Vua Ping-pis-sara, b\u1ed7ng vang d\u1ed9i ti\u1ebfng g\u00e0o th\u00e9t, kh\u00f3c l\u00f3c th\u1ea3m thi\u1ebft, k\u00e8m theo l\u00e0 ti\u1ebfng van xin: H\u00e3y cho ch\u00fang t\u00f4i \u0103n, cho ch\u00fang t\u00f4i u\u1ed1ng v\u1edbi, v\u00ec ch\u00fang t\u00f4i \u0111ang \u0111\u00f3i l\u1eafm! Nh\u00e0 vua b\u00e8n truy\u1ec1n l\u1ec7nh tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c nh\u00e0 ti\u00ean tri \u0111\u1ebfn h\u1ecfi, c\u00e1c nh\u00e0 n\u00e0y cho r\u1eb1ng : \u201c\u0110\u00e2y l\u00e0 c\u00e1c ma qu\u1ec9 ch\u1ebft oan, ch\u1ebft \u1ee9c, kh\u00f4ng cha m\u1eb9, kh\u00f4ng nh\u00e0 c\u1eeda anh em, nay h\u1ecd \u0111\u1ebfn xin \u0103n u\u1ed1ng. N\u1ebfu Ho\u00e0ng Th\u01b0\u1ee3ng kh\u00f4ng lo c\u00fang t\u1ebf e s\u1ee3 c\u00f3 chuy\u1ec7n b\u1eaft 100 ng\u01b0\u1eddi nam, 100 ng\u01b0\u1eddi n\u1eef v\u00e0 100 con v\u1eadt \u0111\u1ec3 l\u00e0m l\u1ec5 c\u00fang t\u1ebf. Nghe tin \u0111\u00f3, b\u00e0 ho\u00e0ng h\u1eadu can gi\u00e1n : \u201cN\u1ebfu Ho\u00e0ng Th\u01b0\u1ee3ng l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady, 200 ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y b\u1ecb ch\u1ebft oan \u1ee9c, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n c\u1ee7a h\u1ecd c\u00e0ng ph\u1eabn u\u1ea5t, v\u1eady n\u00f3 s\u1ebd c\u00e0ng c\u00f3 h\u1ea1i cho m\u00ecnh v\u00e0 v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c. Qu\u1ed1c V\u01b0\u01a1ng nghe v\u1eady, m\u1edbi ng\u1ef1 gi\u00e1 t\u00ecm \u0111\u1ebfn Ch\u00f9a th\u1ec9nh \u00fd Ph\u1eadt Th\u00edch Ca. Ph\u1eadt b\u1ea3o r\u1eb1ng: \u0110\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng \u0111\u1ea7u b\u1ebfp (do gian l\u1eadn \u0103n c\u1eafp c\u01a1m g\u1ea1o, th\u1ee9c \u0103n trong c\u00e1c l\u1ec5 c\u00fang d\u01b0\u1eddng \u1edf th\u1eddi Qu\u1ed1c V\u01b0\u01a1ng Mahinta \u2013 c\u00e1ch nay \u0111\u00e3 92 ki\u1ebfp) khi ch\u1ebft \u0111i th\u00e0nh qu\u1ef7 \u1edf c\u00f5i \u00e2m v\u00e0 b\u1ecb ph\u1ea1t ph\u1ea3i nh\u1ecbn \u0103n, nh\u1ecbn u\u1ed1ng \u0111\u1ebfn nay l\u00e0 92 ki\u1ebfp \u2013 nay bi\u1ebft Ng\u00e0i (t\u1ee9c Qu\u1ed1c V\u01b0\u01a1ng Ping-pis-sara) l\u00e0 ch\u1ee7 c\u1ee7a h\u1ecd h\u1ed3i ti\u1ebfn ki\u1ebfp, n\u00ean h\u1ecd m\u1edbi \u0111\u1ebfn \u0111\u00f2i \u0103n. V\u1eady Ng\u00e0i n\u00ean c\u00fang d\u01b0\u1eddng, d\u00e2ng c\u01a1m cho c\u00e1c tu s\u0129, nh\u1edd \u00e2n \u0111\u1ee9c v\u00e0 l\u1eddi kinh c\u1ee7a c\u00e1c v\u1ecb n\u00e0y chuy\u1ec1n ph\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn b\u1ecdn qu\u1ef7 \u0111\u00f3. Nh\u01b0ng ma qu\u1ec9 ch\u00fang ta kh\u00f4ng th\u1ec3 cho v\u1eadt th\u1ef1c, \u0111\u1ed3 \u0103n tr\u1ef1c ti\u1ebfp \u0111\u01b0\u1ee3c, m\u00e0 ph\u1ea3i d\u00e2ng c\u00fang v\u1eadt th\u1ef1c \u0111\u1ed3 \u0103n \u0111\u1ebfn c\u00e1c v\u1ecb c\u00f3 gi\u1edbi \u0111\u1ee9c r\u1ed3i nh\u1edd c\u00e1c v\u1ecb c\u00f3 gi\u1edbi \u0111\u1ee9c \u1ea5y t\u1ee5ng kinh h\u1ed3i h\u01b0\u1edbng th\u00ec c\u00e1c ma qu\u1ec9 thu\u1ed9c \u00e2n nh\u00e2n \u0111\u00e3 qu\u00e1 c\u1ed1 m\u1edbi th\u1ecd h\u01b0\u1edfng \u0111\u01b0\u1ee3c do ph\u00e9p h\u1ed3i h\u01b0\u1edbng \u0111\u00f3. Nh\u00e0 vua v\u00e2ng l\u1eddi \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt, b\u1ecdn qu\u1ef7 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0103n u\u1ed1ng no n\u00ea. Ma qu\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 v\u1eadt th\u1ef1c n\u00ean \u0111\u00eam th\u1ee9 nh\u1ea5t kh\u00f4ng c\u00f3 nghe ti\u1ebfng r\u00ean kh\u00f3c. Qua \u0111\u00eam th\u1ee9 hai nh\u00e0 vua l\u1ea1i nghe ti\u1ebfng r\u00ean kh\u00f3c ti\u1ebfp. S\u00e1ng s\u1edbm h\u00f4m sau, nh\u00e0 vua \u0111\u1ebfn ch\u00f9a ch\u1ed7 \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt ng\u1ef1, b\u1ea1ch v\u1edbi \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt. \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt d\u1ea1y ti\u1ebfp r\u1eb1ng : \u201c\u0110\u00eam tr\u01b0\u1edbc ma qu\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0103n no \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 n\u00ean kh\u00f4ng r\u00ean la. \u0110\u00eam sau l\u1ea1i r\u00ean la ti\u1ebfp l\u00e0 v\u00ec ch\u1ec9 \u0103n u\u1ed1ng \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 m\u00e0 ch\u01b0a c\u00f3 \u0111\u1ed3 m\u1eb7c n\u00ean l\u1ea1i r\u00ean la ti\u1ebfp v\u00ec b\u1ecb r\u00e9t l\u1ea1nh\u201d. Nh\u00e0 vua nghe xong, v\u1ec1 cho ng\u01b0\u1eddi chu\u1ea9n b\u1ecb y \u00e1o c\u00f9ng v\u1eadt th\u1ef1c l\u00e0m l\u1ec5 d\u00e2ng c\u00fang \u0111\u1ebfn ch\u01b0 t\u0103ng v\u00e0 nh\u1edd ch\u01b0 t\u0103ng h\u1ed3i h\u01b0\u1edbng ti\u1ebfp. Nh\u00e0 vua kh\u00f4ng c\u00f2n nghe ti\u1ebfng r\u00ean than c\u1ee7a ma qu\u1ec9 n\u1eefa . T\u1eeb \u0111\u00f3 v\u1ec1 sau m\u1ed7i n\u0103m c\u1ee9 \u0111\u1ebfn m\u00f9a l\u00e0 nh\u00e0 vua l\u1ea1i cho th\u1ec9nh m\u1eddi ch\u01b0 t\u0103ng \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec3 l\u00e0m l\u1ec5 h\u1ed3i h\u01b0\u1edbng cho ma qu\u1ec9 v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 qu\u00e1 c\u1ed1\u201d.<\/p>\n<p>\u1ede T\u00e2y Ninh, t\u1eeb sau trung tu\u1ea7n th\u00e1ng 8 \u00e2m l\u1ecbch, tr\u1eddi b\u1eaft \u0111\u1ea7u m\u01b0a nhi\u1ec1u, c\u00f4ng vi\u1ec7c \u0111\u1ed3ng \u00e1ng t\u1ea1m \u0111\u00e2u v\u00e0o \u0111\u00f3, th\u00ec b\u00e0 con Khmer b\u1eaft \u0111\u1ea7u v\u00e0o m\u00f9a Phchum B\u00ean. C\u1ee5 th\u1ec3 l\u00e0 t\u1eeb 15 \u2013 8 th\u00ec nh\u00e0 nh\u00e0 qu\u00e9t d\u1ecdn, trang ho\u00e0ng l\u1ea1i b\u00e0n th\u1edd Ph\u1eadt cho s\u1ea1ch s\u1ebd t\u01b0\u01a1m t\u1ea5t. H\u1ecd \u0111\u1ebfn ch\u00f9a g\u1ea7n nh\u1ea5t m\u1eddi c\u00e1c s\u01b0 \u0111\u1ebfn nh\u00e0 t\u1ee5ng kinh x\u00e1 t\u1ed9i cho vong nh\u00e2n c\u1ee7a gia \u0111\u00ecnh h\u1ecd. \u0110\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n nghi th\u1ee9c n\u00e0y, m\u1ed7i gia \u0111\u00ecnh \u0111\u1ea7u ti\u00ean ph\u1ea3i d\u1ecdn m\u1ed9t c\u00e1i gi\u01b0\u1eddng, chi\u1ebfu m\u1ec1n m\u1edbi ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1ebfp ng\u0103n n\u1eafp, tr\u00ean \u0111\u1ec3 m\u1ed9t b\u1ed9 qu\u1ea7n \u00e1o m\u1edbi, c\u00f9ng tr\u00e0 r\u01b0\u1ee3u b\u00e1nh tr\u00e1i. Xong l\u00e0m m\u1ed9t m\u00e2m c\u01a1m, x\u1edbi b\u1ed1n ch\u00e9n, \u0111\u1ed1t nhang v\u00e0 n\u1ebfn, r\u1ed3i m\u1eddi h\u00e0ng x\u00f3m c\u00f9ng ng\u1ed3i xung quanh c\u00fang v\u00e0 nghe s\u01b0 \u0111\u1ecdc kinh. Sau ba tu\u1ea7n tr\u00e0 r\u01b0\u1ee3u c\u00fang vong linh, ng\u01b0\u1eddi nh\u00e0 g\u1eafp th\u1ee9c \u0103n m\u1ed7i th\u1ee9 m\u1ed9t \u00edt v\u00e0o ch\u00e9n, \u0111\u1ed5 ly tr\u00e0 v\u00e0o ly r\u01b0\u1ee3u r\u1ed3i \u0111em ra h\u00e0ng r\u00e0o nh\u00e0, th\u1eafp th\u00eam c\u00e2y nhang m\u1eddi ma qu\u1ef7 c\u00f9ng \u0103n u\u1ed1ng v\u00e0 \u1edf l\u1ea1i vui ch\u01a1i v\u1edbi \u00f4ng b\u00e0 cha m\u1eb9 trong ba ng\u00e0y, r\u1ed3i h\u00e3y v\u1ec1 ch\u1ed1n c\u0169\u2026.C\u00f4ng vi\u1ec7c n\u00e0y di\u1ec5n ra tu\u1ea7n t\u1ef1, l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t \u1edf c\u00e1c gia \u0111\u00ecnh trong phum s\u00f3c t\u1eeb 16 \u2013 8 cho \u0111\u1ebfn h\u1ebft ng\u00e0y cu\u1ed1i th\u00e1ng 8 ( AL), sau \u0111\u00f3 m\u1edbi v\u00e0o 3 ng\u00e0y l\u1ec5 ch\u00ednh.<\/p>\n<p>\u0110\u1ed1i v\u1edbi ba ng\u00e0y l\u1ec5 ch\u00ednh, th\u00ec v\u00e0o b\u1ed1n gi\u1edd khuya ng\u00e0y l\u1ec5 th\u1ee9 nh\u1ea5t th\u00ec t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi nh\u00e0 \u0111\u1ec1u \u0111em c\u01a1m c\u00fang v\u00e0 b\u00e1nh tr\u00e1i hoa qu\u1ea3\u2026 l\u00ean ch\u00f9a c\u00f9ng vong linh c\u1ee7a gia \u0111\u00ecnh h\u1ecd. Nghi th\u1ee9c n\u00e0y v\u1edbi \u00fd ngh\u0129a l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi nh\u00e0 \u0111\u01b0a vong linh \u00f4ng b\u00e0 cha m\u1eb9 v\u00e0o ch\u00f9a \u0111\u1ec3 nghe c\u00e1c s\u01b0 t\u1ee5ng kinh l\u1ea5y ph\u01b0\u1edbc. Sau \u0111\u00f3 th\u00ec c\u00e1c ph\u1eadt t\u1eed m\u1eddi c\u00e1c s\u01b0 c\u00f9ng th\u1ecd th\u1ef1c. \u0110\u1ebfn s\u00e1ng ng\u00e0y l\u1ec5 th\u1ee9 hai th\u00ec b\u1eaft \u0111\u1ea7u m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi t\u1ed5 ch\u1ee9c vui ch\u01a1i m\u00faa h\u00e1t. C\u00e1c ti\u1ebft m\u1ee5c v\u0103n ngh\u1ec7 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e0 con chu\u1ea9n b\u1ecb r\u1ea5t chu \u0111\u00e1o v\u00e0 bi\u1ec3u di\u1ec5n r\u1ea5t s\u00f4i n\u1ed5i t\u1eeb s\u00e1ng \u0111\u1ebfn g\u1ea7n tr\u01b0a. V\u00e0o bu\u1ed5i tr\u01b0a, b\u00e0 con chu\u1ea9n b\u1ecb m\u00e2m c\u01a1m c\u00f9ng b\u00e1nh, tr\u00e1i\u2026 mang v\u00e0o ch\u00f9a \u0111\u1ec3 t\u1ed5 ch\u1ee9c c\u00fang c\u00fang t\u1eadp th\u1ec3. Sau khi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c v\u1ecb s\u01b0 t\u1ee5ng kinh c\u1ea7u si\u00eau cho t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c linh h\u1ed3n \u00f4ng b\u00e0 c\u1ee7a t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi nh\u00e0 trong phum s\u00f3c, th\u00ec b\u00e0 con c\u00f9ng \u0103n, trao \u0111\u1ed5i kinh nghi\u1ec7m trong c\u00f4ng vi\u1ec7c \u0111\u1ed3ng \u00e1ng v\u00e0 vui ch\u01a1i t\u1ea1i ch\u00f9a. Sau m\u1ed9t ng\u00e0y vui v\u1ebb, \u0111\u1ebfn chi\u1ec1u th\u00ec m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi xin ph\u00e9p c\u00e1c s\u01b0 cho r\u01b0\u1edbc vong linh c\u1ee7a gia \u0111\u00ecnh h\u1ecd tr\u1edf v\u1ec1 nh\u00e0. \u1ede nh\u00e0, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi l\u1ea1i ti\u1ebfp t\u1ee5c l\u00e0m m\u00e2m c\u01a1m c\u00fang v\u00e0 m\u1eddi \u00f4ng b\u00e0 cha m\u1eb9 \u1edf l\u1ea1i ch\u01a1i v\u1edbi con ch\u00e1u th\u00eam m\u1ed9t \u0111\u00eam n\u1eefa. Sang s\u00e1ng ng\u00e0y l\u1ec5 th\u1ee9 ba th\u00ec nh\u00e0 nh\u00e0 l\u00e0m th\u00eam m\u00e2m c\u01a1m n\u1eefa \u0111\u1ec3 c\u00fang ti\u1ec5n \u0111\u01b0a vong linh. H\u1ecd b\u1ecf th\u1ee9c \u0103n v\u00e0o c\u00e1c b\u1eb9 chu\u1ed1i hay mo cau, sau khi kh\u1ea5n v\u00e1i th\u00ec th\u1ea3 xu\u1ed1ng ao, r\u1ea1ch n\u01b0\u1edbc hay m\u00e9 ru\u1ed9ng g\u1ea7n \u0111\u00f3 \u0111\u1ec3 t\u1ed1ng ti\u1ec5n \u00f4ng b\u00e0 tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i v\u1ec1 ch\u1ed1n c\u0169.<\/p>\n<p>N\u00f3i v\u1ec1 s\u1ef1 t\u00edch c\u00fang ti\u1ec5n vong, ng\u01b0\u1eddi Khmer c\u0169ng c\u00f3 c\u00e2u chuy\u1ec7n \u0111\u1ea7y ch\u1ea5t ngh\u0129a t\u00edn: C\u00f3 m\u1ed9t \u0111o\u00e0n thuy\u1ec1n bu\u00f4n g\u1ed3m 500 ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb l\u1ea1c v\u00e0o m\u1ed9t h\u00f2n \u0111\u1ea3o h\u1ebbo l\u00e1nh kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi qua l\u1ea1i, v\u00e0o ban \u0111\u00eam b\u1ecdn ma qu\u1ef7 th\u01b0\u1eddng xu\u1ea5t hi\u1ec7n t\u1ea1i \u0111\u00e2y \u0111\u1ec3 ki\u1ebfm \u0103n. B\u1ecdn ma qu\u1ef7 \u0111i t\u00ecm th\u1ee9c \u0103n th\u1ea5y c\u00e1c th\u1ee7y th\u1ee7 \u0111ang ng\u1ee7, b\u1ecdn qu\u1ef7 t\u00ednh b\u1eaft ho \u0111\u1ebfn giao cho ch\u00faa Qu\u1ef7 m\u1ed9t ph\u1ea7n v\u00e0 \u0103n th\u1ecbt m\u1ed9t ph\u1ea7n. C\u00e1c th\u1ee7y th\u1ee7 van xin th\u1ebf n\u00e0o c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c. L\u00fac b\u1ea5y gi\u1edd, c\u00f3 m\u1ed9t thuy\u1ec1n tr\u01b0\u1edfng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u00f4ng minh, l\u00ean ti\u1ebfng r\u1eb1ng: Xin \u00f4ng h\u00e3y th\u1ea3 ch\u00fang t\u00f4i v\u1ec1, ch\u00fang t\u00f4i h\u1ee9a h\u1eb1ng n\u0103m ch\u00fang t\u00f4i s\u1ebd t\u00ecm ki\u1ebfm th\u1ee9c \u0103n g\u1eedi cho c\u00e1c \u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft cu\u1ed9c \u0111\u1eddi, n\u1ebfu nh\u01b0 c\u00e1c \u00f4ng \u0103n th\u1ecbt ch\u00fang t\u00f4i th\u00ec c\u00e1c \u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c no m\u1ed9t bu\u1ed5i sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i b\u1ecb \u0111\u00f3i ti\u1ebfp. C\u00e1c \u00f4ng mu\u1ed1n \u0103n th\u1ecbt ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c no m\u1ed9t bu\u1ed5i hay th\u1ea3 ch\u00fang t\u00f4i v\u1ec1 \u0111\u1ec3 ch\u00fang t\u00f4i t\u00ecm ki\u1ebfm th\u1ee9c \u0103n g\u1eedi \u0111\u1ebfn c\u00e1c \u00f4ng h\u1eb1ng n\u0103m ? B\u1ecdn ma qu\u1ef7 nghe thuy\u1ec1n tr\u01b0\u1edfng n\u00f3i v\u1eady li\u1ec1n \u0111\u1ed3ng \u00fd v\u00e0 c\u0103n d\u1eb7n: Khi n\u00e0o c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i v\u1ec1 \u0111\u1ebfn qu\u00ea nh\u00e0, \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ecdp m\u1eb7t gia \u0111\u00ecnh, khi c\u00f3 gi\u00f3 t\u1eeb h\u01b0\u1edbng B\u1eafc th\u1ed5i v\u00e0o c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i l\u00e0m c\u00e1i b\u00e8 \u0111\u1ec3 c\u00e1c lo\u1ea1i th\u1ee9c \u0103n v\u00e0o \u0111\u00f3 r\u1ed3i th\u1ea3 theo d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc, gi\u00f3 s\u1ebd chuy\u1ec3n th\u1ee9c \u0103n \u0111\u1ebfn b\u1ecdn ta\u201d. Ng\u01b0\u1eddi Khmer x\u01b0a h\u1ee9a sao th\u00ec l\u00e0m v\u1eady, v\u00e0 \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh phong t\u1ee5c cho t\u1edbi ng\u00e0y h\u00f4m nay.<\/p>\n<p>Trong ba ng\u00e0y l\u1ec5 ch\u00ednh, th\u00ec s\u00e1ng ng\u00e0y th\u1ee9 ba l\u00e0 t\u1ed5 ch\u1ee9c long tr\u1ecdng nh\u1ea5t. T\u1ea5t c\u1ea3 b\u00e0 con trong th\u00f4n l\u00e0ng \u0111\u1ec1u \u0103n m\u1eb7c \u0111\u1eb9p \u0111\u1ec3 l\u00ean ch\u00f9a l\u00e0m l\u1ec5. Ng\u00e0y n\u00e0y, s\u01b0 c\u1ea3 v\u00e0 c\u00e1c s\u01b0 kh\u00e1c trong ch\u00f9a k\u1ebft h\u1ee3p v\u1edbi ban qu\u1ea3n tr\u1ecb, b\u00e0 con ph\u1eadt t\u1eed trong phum t\u1ed5 ch\u1ee9c t\u1ee5ng kinh, \u0111\u00e3i ti\u1ec7c, bi\u1ec3u di\u1ec5n v\u0103n ngh\u1ec7 v\u00e0 nh\u1eadn l\u1eddi ch\u00fac m\u1eebng c\u1ee7a c\u00e1c c\u1ea5p ch\u00ednh quy\u1ec1n \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng. Ng\u00e0y n\u00e0y coi nh\u01b0 l\u00e0 ng\u00e0y k\u1ebft th\u00fac c\u1ee7a m\u00f9a Phchum B\u00ean \u2013 Sen \u0110\u00f4n Ta. T\u1ea5t c\u1ea3 b\u00e0 con \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c \u1ea5m l\u00f2ng v\u00e0 ph\u00fac h\u1ea1nh vi\u1ec5n m\u00e3n \u0111\u1ec3 ti\u1ebfp t\u1ee5c v\u00e0o m\u00f9a v\u1ee5.<\/p>\n<p>C\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i, l\u1ec5 h\u1ed9i Phchum B\u00ean \u2013 Sen \u0110\u00f4n Ta l\u00e0 m\u1ed9t l\u1ec5 h\u1ed9i truy\u1ec1n th\u1ed1ng \u0111\u1ea7y \u00fd ngh\u0129a gi\u00e1o d\u1ee5c v\u00e0 \u0111\u1eadm \u0111\u1eb7c s\u1eafc m\u00e0u v\u0103n h\u00f3a c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Khmer. M\u00f9a Phchum B\u00ean l\u00e0 m\u00f9a c\u1ee7a h\u1ea1nh ph\u00fac, sum v\u1ea7y, th\u1ec3 hi\u1ec7n l\u00f2ng hi\u1ebfu th\u1ea3o, bi\u1ebft \u01a1n \u00f4ng b\u00e0 t\u1ed5 ti\u00ean, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 khu\u1ea5t v\u00e0 k\u1ebft n\u1ed1i c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng. \u0110\u1ec3 t\u1eeb \u0111\u00f3 t\u1ea1o n\u00ean s\u1ee9c m\u1ea1nh t\u1eadp th\u1ec3, c\u00f9ng nhau x\u00e2y d\u1ef1ng gia \u0111\u00ecnh, qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc ng\u00e0y c\u00e0ng t\u01b0\u01a1i \u0111\u1eb9p v\u00e0 gi\u00e0u b\u1ea3n s\u1eafc h\u01a1n.<\/p>\n<p>\u0110\u00c0O TH\u00c1I S\u01a0N<\/p>\n<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Phchum B\u00ean \u2013 Sen \u0110\u00f4n Ta l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1ea1i l\u1ec5 c\u00f3 s\u1ef1 k\u1ebft h\u1ee3p ch\u1eb7t ch\u1ebd gi\u1eefa Ph\u1eadt gi\u00e1o Nam t\u00f4ng v\u00e0 v\u0103n h\u00f3a d\u00e2n gian trong c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng ng\u01b0\u1eddi Khmer. N\u1ebfu nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Hoa c\u00f3 l\u1ec5 Vu Lan th\u00ec ng\u01b0\u1eddi Khmer c\u0169ng c\u00f3 l\u1ec5 h\u1ed9i v\u1edbi \u00fd ngh\u0129a t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 l\u00e0 &hellip; <a href=\"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/2024\/10\/02\/dao-thai-son-phchum-ben-sen-don-ta-mua-xa-toi-vong-nhan\/\" class=\"more-link\">\u0110\u1ecdc ti\u1ebfp <span class=\"screen-reader-text\">\u0110\u00e0o Th\u00e1i S\u01a1n \u2013 PHCHUM B\u00caN SEN \u0110\u00d4N TA \u2013 M\u00d9A X\u00c1 T\u1ed8I VONG NH\u00c2N<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[59],"tags":[],"class_list":["post-895","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-dao-thai-son"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/895","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=895"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/895\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=895"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=895"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=895"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}