{"id":901,"date":"2024-10-05T22:31:25","date_gmt":"2024-10-05T15:31:25","guid":{"rendered":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/2024\/10\/05\/cao-van-nghiep-tieu-cau-do-ba-rach-cha-va\/"},"modified":"2024-10-05T22:31:25","modified_gmt":"2024-10-05T15:31:25","slug":"cao-van-nghiep-tieu-cau-do-ba-rach-cha-va","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/2024\/10\/05\/cao-van-nghiep-tieu-cau-do-ba-rach-cha-va\/","title":{"rendered":"<div>Cao V\u0103n Nghi\u1ec7p: TI\u1ec2U-C\u00c2U \u0110\u1ed2-B\u00c0 &#038; R\u1ea0CH CH\u00c0 V\u00c0<\/div>"},"content":{"rendered":"<div>\n<p>TI\u1ec2U-C\u00c2U \u0110\u1ed2-B\u00c0 &amp; R\u1ea0CH CH\u00c0 V\u00c0<\/p>\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-rich is-provider-tr-nh-x-l-nh-ng wp-block-embed-tr-nh-x-l-nh-ng\">\n<div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<div class=\"fb-post\" data-href=\"https:\/\/www.facebook.com\/ca.vang.777\/posts\/pfbid0DFQsHHVspXhjNGnkY19uqDweJF4MCHDUN8hfq97g9mhAmtYWqSGxSZ8Q6qixjN4Ml\" data-width=\"552\"><\/div>\n<\/div>\n<\/figure>\n<p>Trong Gia \u0110\u1ecbnh Th\u00e0nh Th\u00f4ng Ch\u00ed c\u1ee7a Tr\u1ecbnh Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c, Tu Trai Nguy\u1ec5n T\u1ea1o d\u1ecbch (Nha V\u0103n ho\u00e1, Ph\u1ee7 Qu\u1ed1c v\u1ee5 khanh \u0111\u1eb7c tr\u00e1ch v\u0103n ho\u00e1, 1972) c\u00f3 c\u00e1c \u0111o\u1ea1n sau \u0111\u00e2y n\u00f3i v\u1ec1 huy\u1ec7n V\u0129nh An thu\u1ed9c tr\u1ea5n V\u0129nh Thanh:<\/p>\n<p>\u201cHUY\u1ec6N V\u0128NH-AN<\/p>\n<p>Nguy\u00ean tr\u01b0\u1edbc l\u00e0 t\u1ed5ng nay \u0111\u1ed5i l\u00e0m huy\u1ec7n, l\u00e3nh 2 t\u1ed5ng, 81 th\u00f4n, ph\u01b0\u1eddng; ph\u00eda \u0111\u00f4ng gi\u00e1p huy\u1ec7n V\u0129nh-b\u00ecnh l\u1ea5y t\u1eeb ng\u01b0-c\u00e2u ngang \u0111\u1ebfn ti\u1ec3u-c\u00e2u \u0110\u1ed3-b\u00e0[1] r\u1ed3i \u0111\u1ebfn c\u1eeda s\u00f4ng C\u00e1i-b\u1ed3n l\u00e0m gi\u1edbi-h\u1ea1n; ph\u00eda t\u00e2y gi\u00e1p ph\u1ee7 Nam-vang Cao-mi\u00ean l\u1ea5y c\u1eeda s\u00f4ng Ti\u1ec1n-giang ngang \u0111\u1ebfn th\u01b0\u1ee3ng-kh\u1ea9u H\u1eadu-giang l\u00e0m gi\u1edbi h\u1ea1n; ph\u00eda nam gi\u00e1p huy\u1ec7n V\u0129nh-\u0111\u1ecbnh l\u1ea5y th\u01b0\u1ee3ng-kh\u1ea9u H\u1eadu-giang xu\u1ed1ng \u0111\u1ebfn c\u1eeda s\u00f4ng C\u00e1i-b\u1ed3n l\u00e0m gi\u1edbi h\u1ea1n; ph\u00eda b\u1eafc l\u1ea5y th\u01b0\u1ee3ng-kh\u1ea9u Ti\u1ec1n-giang bao c\u1ea3 nh\u1eefng c\u00f9 lao C\u00e1i V\u1eebng, b\u00e3i T\u00ea, b\u00e3i T\u00e2n, b\u00e3i Ng\u01b0u, b\u00e3i Long \u1ea9n, Cai-nga, T\u00e2n-ph\u1ee5ng, V\u0129nh-long \u0111\u1ebfn b\u1edd nam n\u1eeda s\u00f4ng c\u00e1i l\u00e0m gi\u1edbi h\u1ea1n.<\/p>\n<p>(\u2026)<\/p>\n<p><span id=\"more-990\"><\/span><\/p>\n<p>T\u1ed4NG V\u0128NH-TRINH (m\u1edbi \u0111\u1eb7t)<\/p>\n<p>C\u00f3 29 th\u00f4n. Ph\u00eda \u0111\u00f4ng gi\u00e1p t\u1ed5ng An-trung l\u1ea5y th\u01b0\u1ee3ng-kh\u1ea9u s\u00f4ng C\u00e1i-t\u00e0u [57b] th\u1eb3ng \u0111\u1ebfn th\u1ee7 C\u01b0\u1eddng-oai l\u00e0m gi\u1edbi-h\u1ea1n; ph\u00eda t\u00e2y gi\u00e1p ph\u1ee7 Nam-vang Cao-mi\u00ean l\u1ea5y th\u01b0\u1ee3ng kh\u1ea9u hai con s\u00f4ng (Ti\u1ec1n-giang, H\u1eadu-giang) l\u00e0m gi\u1edbi-h\u1ea1n; ph\u00eda-nam gi\u00e1p huy\u1ec7n V\u0129nh-\u0111\u1ecbnh, l\u1ea5y th\u01b0\u1ee3ng-kh\u1ea9u H\u1eadu-giang, qua Ch\u00e2u-\u0111\u1ed1c \u0111\u1ebfn th\u1ee7 C\u01b0\u1eddng-oai l\u00e0m gi\u1edbi h\u1ea1n; ph\u00eda b\u1eafc t\u1eeb th\u01b0\u1ee3ng-kh\u1ea9u Ti\u1ec1n-giang bao g\u1ed3m c\u00e1c c\u00f9 lao C\u00e1i-v\u1eebng, b\u00e3i T\u00ea, b\u00e3i T\u00e2n, b\u00e3i Ng\u01b0u, \u0111\u1ebfn th\u01b0\u1ee3ng-kh\u1ea9u s\u00f4ng C\u00e1i-t\u00e0u l\u00e0m gi\u1edbi-h\u1ea1n.<\/p>\n<p>T\u00caN C\u00c1C TH\u00d4N:<\/p>\n<p>T\u00e2n ph\u00fa-l\u00e2m th\u00f4n<\/p>\n<p>Long-kh\u00e1nh th\u00f4n (m\u1edbi l\u1eadp)<\/p>\n<p>Long-s\u01a1n th\u00f4n<\/p>\n<p>M\u1ef9-l\u01b0\u01a1ng th\u00f4n<\/p>\n<p>T\u00e2n-h\u01b0ng th\u00f4n<\/p>\n<p>T\u00e2n-\u0111i\u1ec1n th\u00f4n<\/p>\n<p>T\u00e2n-thu\u1eadn th\u00f4n<\/p>\n<p>Nh\u01a1n-ho\u00e0 trung th\u00f4n (m\u1edbi l\u1eadp)<\/p>\n<p>T\u00e2n-ho\u00e0 th\u00f4n<\/p>\n<p>M\u1ef9-h\u01b0ng th\u00f4n<\/p>\n<p>M\u1ef9-ch\u00e1nh th\u00f4n<\/p>\n<p>Ph\u00fa-h\u01b0ng th\u00f4n<\/p>\n<p>Ph\u00fa-an \u0111\u00f4ng th\u00f4n<\/p>\n<p>T\u00e2n-th\u00e1i th\u00f4n<\/p>\n<p>To\u00e0n-\u0111\u1ee9c th\u00f4n<\/p>\n<p>To\u00e0n-\u0111\u1ee9c \u0111\u00f4ng th\u00f4n [58a]<\/p>\n<p>T\u00e2n-ph\u01b0\u1edbc th\u00f4n<\/p>\n<p>T\u00e2n-t\u1ecbch th\u00f4n<\/p>\n<p>T\u00f2ng-s\u01a1n th\u00f4n<\/p>\n<p>M\u1ef9-long th\u00f4n[2]<\/p>\n<p>M\u1ef9-ph\u00fa th\u00f4n<\/p>\n<p>B\u00ecnh-th\u00e0nh t\u00e2y th\u00f4n<\/p>\n<p>B\u00ecnh-th\u1ea1nh \u0111\u00f4ng th\u00f4n<\/p>\n<p>B\u00ecnh-th\u1ea1nh-ho\u00e0 th\u00f4n<\/p>\n<p>Nh\u01a1n-l\u1ee3i- trung, T\u00e2n-an nh\u1ecb th\u00f4n (m\u1edbi l\u1eadp)<\/p>\n<p>T\u1ea5n-an th\u00f4n (m\u1edbi l\u1eadp)<\/p>\n<p>Th\u00e1i-b\u00ecnh th\u00f4n<\/p>\n<p>M\u1ef9-kh\u00e1nh th\u00f4n<\/p>\n<p>T\u00e2n-long th\u00f4n\u201d<\/p>\n<p>\u2014\u2014\u2014\u2014\u2013<\/p>\n<p>T\u1ea0M CH\u00da GI\u1ea2I:<\/p>\n<p>1. Ti\u1ec3u-c\u00e2u \u0110\u1ed3-b\u00e0: c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 r\u1ea1ch Ch\u00e0 V\u00e0.<\/p>\n<p>2. M\u1ef9-long th\u00f4n: r\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3, v\u00e0o n\u0103m 1836, l\u00e0 1 trong 9 th\u00f4n thu\u1ed9c t\u1ed5ng An To\u00e0n, huy\u1ec7n \u0110\u00f4ng Xuy\u00ean, ph\u1ee7 Tuy Bi\u00ean, t\u1ec9nh An Giang, v\u00e0 nguy\u00ean v\u0103n c\u1ee7a th\u00f4n n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c ghi trong \u0110\u1ecba b\u1ea1 t\u1ec9nh An Giang 1836 l\u00e0 \u201c\u7f8e\u9686\u6751\u201d m\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh \u0110\u1ea7u, trong Nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u1ecba b\u1ea1 tri\u1ec1u Nguy\u1ec5n \u2013 An Giang (Nxb Tp. HCM, 1995) l\u00fac th\u00ec phi\u00ean \u00e2m l\u00e0 \u201cM\u1ef9 Long th\u00f4n\u201d (tr. 63), l\u00fac th\u00ec phi\u00ean \u00e2m l\u00e0 \u201cM\u1ef9 Lu\u00f4ng th\u00f4n\u201d (tr. 239, 240). Theo Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh \u0110\u1ea7u, \u201cM\u1ef9 Lu\u00f4ng th\u00f4n, \u1edf x\u1ee9 Ch\u00e0 V\u00e0 (g\u1ea7n r\u1ea1ch Ch\u00e0 V\u00e0)\u201d. (S\u0111d, tr. 239).<\/p>\n<p>N\u0103m 1924, l\u00e0ng M\u1ef9 Lu\u00f4ng (village de M\u1ef9-Lu\u00f4ng \u7f8e\u9686) thu\u1ed9c t\u1ed5ng \u0110\u1ecbnh Ho\u00e0, qu\u1eadn Ch\u1ee3 M\u1edbi, t\u1ec9nh Long Xuy\u00ean (theo Victor Duvernoy, trong Monographie de la Province de Longxuy\u00ean (Cochinchine) \u9f8d\u5ddd\u7701 (\u00c9ditions du Moniteur de l\u2019Indochine, H\u00e0 N\u1ed9i, n\u0103m 1924). (N\u00f3i th\u00eam: theo h\u1ecdc gi\u1ea3 An Chi th\u00ec \u201clu\u00f4ng\u201d l\u00e0 \u00e2m x\u01b0a c\u1ee7a \u201clong\u201d).<\/p>\n<p>TH\u1eaeC M\u1eaeC:<\/p>\n<p>\u2013 Nguy\u00ean v\u0103n c\u1ee7a \u0111\u1ecba danh \u201c\u0110\u1ed3-b\u00e0\u201d trong nguy\u00ean t\u00e1c Gia \u0110\u1ecbnh Th\u00e0nh Th\u00f4ng Ch\u00ed v\u00e0 nguy\u00ean v\u0103n c\u1ee7a \u0111\u1ecba danh \u201cCh\u00e0 V\u00e0\u201d trong nguy\u00ean t\u00e1c \u0110\u1ecba b\u1ea1 t\u1ec9nh An Giang 1836 vi\u1ebft ra sao?<\/p>\n<p>\u2013 \u0110\u1ed3-b\u00e0 c\u00f3 ph\u1ea3i l\u00e0 Ch\u00e0 V\u00e0 kh\u00f4ng?<\/p>\n<p>\u2013 Hai \u0111\u1ecba danh n\u00eau tr\u00ean c\u00f3 li\u00ean quan g\u00ec v\u1edbi l\u00e0 \u0111\u1ecba danh \u201cCh\u00e2m\/Ch\u0103m Ba\u201d [\u91dd\ud840\udc27] n\u00eau trong Ho\u00e0ng Vi\u1ec7t Nh\u1ea5t Th\u1ed1ng D\u01b0 \u0110\u1ecba Ch\u00ed c\u1ee7a L\u00ea Quang \u0110\u1ecbnh kh\u00f4ng?<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i.imgur.com\/OFYTgIZ.jpeg\" alt=\"\" style=\"width:689px;height:auto\"><\/figure>\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i.imgur.com\/cZlhNCG.jpeg\" alt=\"\"><\/figure>\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i.imgur.com\/w9hHjRq.jpeg\" alt=\"\"><\/figure>\n<\/p>\n<p>L\u00ea Ng\u1ecdc Qu\u1ed1c<\/p>\n<p>D\u1ea1 anh, C\u1ee5 T\u1ea1o d\u1ecbch : \u201cti\u1ec3u-c\u00e2u \u0110\u1ed3-b\u00e0\u201d c\u00f2n Th\u1ea7y L\u00fd Vi\u1ec7t D\u0169ng d\u1ecbch l\u00e0 \u201cng\u00f2i nh\u1ecf \u0110\u1ed3 B\u00e0\u201d v\u00e0 ch\u00fa l\u00e0 Ch\u00e0 V\u00e0.<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i.imgur.com\/6rlG4AB.jpeg\" alt=\"\"><\/figure>\n<\/p>\n<p>C\u00e1 V\u00e0ng<\/p>\n<p>Theo \u0110\u1ea1i Nam Nh\u1ea5t Th\u1ed1ng Ch\u00ed (Tu Trai Nguy\u1ec5n T\u1ea1o d\u1ecbch, Nha V\u0103n Ho\u00e1 B\u1ed9 Qu\u1ed1c Gia Gi\u00e1o D\u1ee5c xu\u1ea5t b\u1ea3n, n\u0103m 1959) th\u00ec \u0110\u1ed3-b\u00e0 l\u00e0 m\u1ed9t trong c\u00e1c ch\u00e2u (b\u00e3i c\u00e1t) tr\u00ean s\u00f4ng Ti\u1ec1n (xin xem \u1ea3nh).<\/p>\n<p>Nh\u01b0 v\u1eady, r\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3 con r\u1ea1ch nh\u1ecf v\u00e0 c\u00f9 lao tr\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ed3 T\u1ec9nh Long Xuy\u00ean (\u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1nh d\u1ea5u trong h\u00ecnh ch\u1eef nh\u1eadt) l\u00e0 \u201cti\u1ec3u-c\u00e2u \u0110\u1ed3-b\u00e0\u201d \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00eau trong Gia \u0110\u1ecbnh Th\u00e0nh Th\u00f4ng Ch\u00ed v\u00e0 \u201cch\u00e2u (b\u00e3i c\u00e1t) \u0110\u1ed3-b\u00e0\u201d \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00eau trong Gia \u0110\u1ecbnh Th\u00e0nh Th\u00f4ng Ch\u00ed.<\/p>\n<p>C\u00e1 V\u00e0ng<\/p>\n<p>So s\u00e1nh 2 b\u1ea3n d\u1ecbch \u0110\u1ea1i Nam Nh\u1ea5t Th\u1ed1ng Ch\u00ed, ta th\u1ea5y 2 ch\u1eef \u95cd \u9580+\u5df4 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee5 T\u1ea1o d\u1ecbch \u00e2m l\u00e0 \u201c\u0110\u1ed3-b\u00e0\u201d, c\u00f2n c\u1ee5 L\u00e2u d\u1ecbch \u00e2m l\u00e0 \u201cCh\u00e0 V\u00e0\u201d!<\/p>\n<p>C\u00e1 V\u00e0ng<\/p>\n<p>\u0110\u1ecaA DANH \u201cCH\u00c0 V\u00c0\u201d\/ \u201c\u0110\u1ed2 B\u00c0\u201d<\/p>\n<p>Trong \u0111\u1ecba b\u1ea1 th\u00f4n M\u1ef9 Ph\u00fa (t\u1ed5ng An To\u00e0n, huy\u1ec7n \u0110\u00f4ng Xuy\u00ean, ph\u1ee7 Tuy Bi\u00ean, t\u1ec9nh An Giang) c\u00f3 \u0111o\u1ea1n sau \u0111\u00e2y (theo l\u1eddi d\u1ecbch c\u1ee7a Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh \u0110\u1ea7u trong trong Nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u1ecba b\u1ea1 tri\u1ec1u Nguy\u1ec5n \u2013 An Giang, Nxb Tp. HCM, n\u0103m 1995):<\/p>\n<p>\u201cM\u1ef8 PH\u00da th\u00f4n, \u1edf x\u1ee9 Ch\u00e0 V\u00e0<\/p>\n<p>\u2013 \u0110\u00f4ng gi\u00e1p \u0111\u1ecba ph\u1eadn th\u00f4n M\u1ef9 Lu\u00f4ng.<\/p>\n<p>\u2013 T\u00e2y gi\u00e1p \u0111\u1ecba ph\u1eadn th\u00f4n Ki\u1ebfn Th\u1ea1nh.<\/p>\n<p>\u2013 Nam gi\u00e1p th\u00f4n H\u1ed9i An (t\u1ed5ng An Th\u1ea1nh, huy\u1ec7n V\u0129nh An).<\/p>\n<p>\u2013 B\u1eafc gi\u00e1p \u0111\u1ecba ph\u1eadn th\u00f4n M\u1ef9 Lu\u00f4ng.\u201d (S\u0111d, tr.240)<\/p>\n<p>\u0110\u1ed1i \u1ee9ng v\u1edbi 2 ch\u1eef \u201cCh\u00e0 V\u00e0\u201d, trong nguy\u00ean t\u00e1c ch\u00e9p l\u00e0 \u95cd [\u9580+\u5df4] (xin xem h\u00ecnh)<\/p>\n<p>T\u00f3m l\u1ea1i, nguy\u00ean v\u0103n c\u1ee7a \u0111\u1ecba danh \u0111ang x\u00e9t, trong \u0110\u1ecba b\u1ea1 t\u1ec9nh An Giang n\u0103m 1836 v\u00e0 trong \u0110\u1ea1i Nam nh\u1ea5t th\u1ed1ng ch\u00ed \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 \u95cd [\u9580+\u5df4], v\u00e0 \u0111\u1ecba danh n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c d\u1ecbch gi\u1ea3 \u201cd\u1ecbch \u00e2m\u201d l\u00e0 \u201cCh\u00e0 V\u00e0\u201d ho\u1eb7c \u201c\u0110\u1ed3 B\u00e0\u201d, c\u1ee5 th\u1ec3 nh\u01b0 sau:<\/p>\n<p>\u2013 Trong \u0110\u1ecba b\u1ea1 t\u1ec9nh An Giang n\u0103m 1836: c\u1ee5 Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh \u0110\u1ea7u d\u1ecbch \u00e2m l\u00e0 \u201cCh\u00e0 V\u00e0\u201d,<\/p>\n<p>\u2013 Trong \u0110\u1ea1i Nam nh\u1ea5t th\u1ed1ng ch\u00ed: c\u1ee5 Nguy\u1ec5n T\u1ea1o d\u1ecbch \u00e2m l\u00e0 \u201c\u0110\u1ed3 B\u00e0\u201d, c\u1ee5 Ho\u00e0ng V\u0103n L\u00e2u d\u1ecbch \u00e2m l\u00e0 \u201cCh\u00e0 V\u00e0\u201d, c\u1ee5 L\u00fd Vi\u1ec7t D\u0169ng d\u1ecbch \u00e2m l\u00e0 \u201c\u0110\u1ed3 B\u00e0\u201d v\u00e0 ch\u00fa l\u00e0 \u201cCh\u00e0 V\u00e0\u201d.<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i.imgur.com\/loYitHU.jpeg\" alt=\"\" style=\"width:693px;height:auto\"><\/figure>\n<p>C\u00e1 V\u00e0ng<\/p>\n<p>N\u00d3I TH\u00caM V\u1ec0 \u0110\u1ecaA B\u1ea0 TH\u00d4N M\u1ef8 PH\u00da:<\/p>\n<p>\u0110\u1ed1i \u1ee9ng v\u1edbi l\u1eddi d\u1ecbch \u201cT\u00e2y gi\u00e1p \u0111\u1ecba ph\u1eadn th\u00f4n Ki\u1ebfn Th\u1ea1nh\u201d c\u1ee7a c\u1ee5 Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh \u0110\u1ea7u (N\u0110\u0110), trong nguy\u00ean t\u00e1c ch\u00e9p l\u00e0: \u201cT\u00e2y c\u1eadn b\u1ed5n t\u1ed5ng Ki\u1ebfn Ho\u00e0 th\u00f4n \u0111\u1ecba ph\u1eadn\u201d \u897f\u8fd1\u672c\u7e3d\u5efa\u548c\u6751\u5730\u5206, ngh\u0129a l\u00e0: T\u00e2y gi\u00e1p \u0111\u1ecba ph\u1eadn th\u00f4n Ki\u1ebfn Ho\u00e0 c\u1ee7a b\u1ed5n t\u1ed5ng (t\u1ee9c t\u1ed5ng An To\u00e0n).<\/p>\n<p>T\u1ea1i sao trong nguy\u00ean t\u00e1c ch\u00e9p l\u00e0 \u201cKi\u1ebfn Ho\u00e0 th\u00f4n\u201d \u5efa\u548c\u6751, l\u1ebd ra ph\u1ea3i d\u1ecbch l\u00e0 th\u00f4n KI\u1ebeN HO\u00c0, nh\u01b0ng c\u1ee5 N\u0110\u0110 l\u1ea1i d\u1ecbch l\u00e0 \u201cth\u00f4n KI\u1ebeN TH\u1ea0NH\u201d? C\u00f3 th\u1ec3 c\u1ee5 N\u0110\u0110 \u0111\u00e3 \u0111\u1ecdc sai m\u00e0 c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ee5 \u0111\u00e3 \u201chi\u1ec7u ch\u1ec9nh\u201d Ki\u1ebfn Ho\u00e0 th\u00e0nh Ki\u1ebfn Th\u1ea1nh.<\/p>\n<p>N\u1ebfu c\u1ee5 N\u0110\u0110 \u201chi\u1ec7u ch\u1ec9nh\u201d Ki\u1ebfn Ho\u00e0 th\u00e0nh Ki\u1ebfn Th\u1ea1nh th\u00ec nguy\u00ean nh\u00e2n c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 do:<\/p>\n<p>1. T\u1ed5ng An To\u00e0n kh\u00f4ng c\u00f3 th\u00f4n Ki\u1ebfn Ho\u00e0: Theo c\u1ee5 N\u0110\u0110 th\u00ec t\u1ed5ng An To\u00e0n \u5b89\u5168 g\u1ed3m 9 th\u00f4n sau \u0111\u00e2y: Ki\u1ebfn Long \u5efa\u9686, Ki\u1ebfn Th\u1ea1nh \u5efa\u76db, M\u1ef9 Ch\u00e1nh \u7f8e\u653f, M\u1ef9 H\u01b0ng \u7f8e\u8208, M\u1ef9 Long \u7f8e\u9686 [\u0111\u00fang ra ph\u1ea3i \u0111\u1ecdc l\u00e0 M\u1ef9 Lu\u00f4ng], M\u1ef9 Ph\u00fa \u7f8e\u5bcc, To\u00e0n \u0110\u1ee9c \u5168\u5fb7, To\u00e0n \u0110\u1ee9c \u0110\u00f4ng \u5168\u5fb7\u6771 v\u00e0 T\u00fa \u0110i\u1ec1n \u79c0\u7530 (S\u0111d, tr. 162, 163), t\u1ee9c kh\u00f4ng c\u00f3 th\u00f4n Ki\u1ebfn Ho\u00e0.<\/p>\n<p>2. Cai t\u1ed5ng khai b\u1ea9m b\u00e1o sai: c\u0169ng theo c\u1ee5 N\u0110\u0110 th\u00ec \u201cCai t\u1ed5ng \u0111\u1ee9ng khai b\u1ea9m, v\u00ec d\u00e2n l\u00e0ng xi\u00eau t\u00e1n h\u1ebft\u201d (S\u0111d, tr. 240), t\u1ee9c th\u00f4n M\u1ef9 Ph\u00fa khuy\u1ebft ch\u1ee9c Th\u00f4n tr\u01b0\u1edfng n\u00ean Cai t\u1ed5ng (theo nguy\u00ean t\u00e1c th\u00ec h\u1ecd v\u00e0 t\u00ean c\u1ee7a v\u1ecb Cai t\u1ed5ng n\u00e0y l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n T\u01b0\u1eddng \u962e\u6587\u7965) ph\u1ea3i \u0111\u1ee9ng ra khai b\u1ea9m, v\u00e0 r\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3 v\u1ecb Cai t\u1ed5ng n\u00e0y \u0111\u00e3 khai l\u1ea7m th\u00f4n Ki\u1ebfn Th\u1ea1nh th\u00e0nh th\u00f4n Ki\u1ebfn Ho\u00e0.<\/p>\n<p>V\u00ec c\u1ee5 N\u0110\u0110 kh\u00f4ng gi\u1ea3i th\u00edch t\u1ea1i sao trong nguy\u00ean t\u00e1c ch\u00e9p l\u00e0 \u201cKi\u1ebfn Ho\u00e0 th\u00f4n\u201d \u5efa\u548c\u6751 m\u00e0 c\u1ee5 l\u1ea1i d\u1ecbch l\u00e0 \u201cth\u00f4n Ki\u1ebfn Th\u1ea1nh\u201d n\u00ean ch\u00fang t\u00f4i m\u1ea1o mu\u1ed9i \u0111o\u00e1n m\u00f2 nh\u01b0 tr\u00ean.<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i.imgur.com\/OgDR1H8.jpeg\" alt=\"\" style=\"width:687px;height:auto\"><\/figure>\n<p>An Chi<\/p>\n<p>Ch\u1eef \u95cd c\u00f3 3 \u00e2m H\u00e1n Vi\u1ec7t l\u00e0 \u0110\u00d4 (kh\u00f4ng ph\u1ea3i (\u0111\u1ed3\u201d), TH\u00c0 v\u00e0 CHA (Xin xem Khang Hy), d\u00f9ng l\u00e0m N\u00f4m \u0111\u1ec3 ghi \u00e2m CH\u00c0. Hai ch\u1eef m\u00e0 b\u1ea1n \u0111\u00e3 n\u00eau l\u00e0 CH\u00c0 V\u00c0 (Kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ecdc th\u00e0nh \u201c\u0110\u1ed3 B\u00e0\u201d).<\/p>\n<p>C\u00e1 V\u00e0ng<\/p>\n<p>C\u00e1m \u01a1n b\u00e1c An Chi \u0111\u00e3 g\u00f3p \u00fd. T\u00f4i \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a \u0111o\u1ea1n n\u00e0y v\u00e0o b\u00e0i vi\u1ebft v\u1ec1 th\u00f4n M\u1ef9 Ph\u00fa. K\u00ednh ch\u00fac b\u00e1c lu\u00f4n vui kho\u1ebb.<\/p>\n<p>An Chi<\/p>\n<p>C\u00e1 V\u00e0ng Xin c\u00e1m \u01a1n b\u1ea1n v\u00e0 m\u1ea1n ph\u00e9p ch\u1edd nh\u1eefng k\u1ebft qu\u1ea3 s\u01b0u t\u1ea7m nghi\u00ean c\u1ee9u th\u00fa v\u1ecb v\u00e0 b\u1ed5 \u00edch kh\u00e1c c\u1ee7a b\u1ea1n. Ch\u00fac b\u1ea1n m\u1ed9t ng\u00e0y ch\u1ee7 nh\u1eadt vui.<\/p>\n<p>C\u00e1 V\u00e0ng c\u00f9ng v\u1edbi L\u00ea Ng\u1ecdc Qu\u1ed1c v\u00e0<\/p>\n<p>5 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c<\/p>\n<p>.<\/p>\n<p>Y\u00eau th\u00edch\u00a0 \u00b7 3 Th\u00e1ng 8, 2021\u00a0 \u00b7<\/p>\n<h1 class=\"wp-block-heading\">R\u1ea0CH CH\u00c0 V\u00c0 &amp; TH\u00d4N M\u1ef8 LU\u00d4NG<\/h1>\n<p>(Nh\u00e2n \u0111\u1ecdc l\u1ea1i b\u00e0i \u2018Ti\u1ec3u-c\u00e2u \u0110\u1ed3-b\u00e0 &amp; M\u1ef9-long th\u00f4n\u2019 \u0111\u00e3 \u0111\u0103ng t\u1eeb 3 n\u0103m tr\u01b0\u1edbc t\u1ea1i <a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/ca.vang.777\/posts\/2026989677325722\" rel=\"nofollow\">https:\/\/www.facebook.com\/ca.vang.777\/posts\/2026989677325722<\/a>)\u00a0<\/p>\n<p>Trong Gia \u0110\u1ecbnh th\u00e0nh th\u00f4ng ch\u00ed c\u1ee7a Tr\u1ecbnh Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c, Ph\u1ea1m Ho\u00e0ng Qu\u00e2n d\u1ecbch, ch\u00fa v\u00e0 kh\u1ea3o ch\u1ee9ng (Nxb T\u1ed5ng H\u1ee3p Tp. HCM, 2019) c\u00f3 \u0111o\u1ea1n sau \u0111\u00e2y n\u00f3i v\u1ec1 huy\u1ec7n V\u0129nh An thu\u1ed9c tr\u1ea5n V\u0129nh Thanh (xin tr\u00edch):<\/p>\n<p>\u201cHuy\u1ec7n V\u0129nh An (\u6c38\u5b89\u7e23) (tr\u01b0\u1edbc l\u00e0 t\u1ed5ng B\u00ecnh An, nay \u0111\u1ed5i l\u00e0m huy\u1ec7n), l\u00e3nh 2 t\u1ed5ng, 81 th\u00f4n, ph\u01b0\u1eddng. \u0110\u00f4ng gi\u00e1p huy\u1ec7n V\u0129nh B\u00ecnh, l\u1ea5y t\u1eeb Ng\u01b0 C\u00e2u (t\u1ee5c g\u1ecdi l\u00e0 C\u00e1i C\u00e1) [r\u1ea1ch \u0110u\u00f4i C\u00e1] ngang t\u1edbi r\u1ea1ch Ch\u00e0 V\u00e0[1], t\u1edbi v\u00e0m C\u00e1i V\u1ed3n l\u00e0m gi\u1edbi h\u1ea1n; t\u00e2y gi\u00e1p ph\u1ee7 Nam Vang n\u01b0\u1edbc Cao Mi\u00ean, l\u1ea5y c\u1eeda tr\u00ean s\u00f4ng Ti\u1ec1n ngang qua c\u1eeda tr\u00ean s\u00f4ng H\u1eadu l\u00e0m gi\u1edbi h\u1ea1n; nam gi\u00e1p huy\u1ec7n V\u0129nh \u0110\u1ecbnh, l\u1ea5y c\u1eeda tr\u00ean s\u00f4ng H\u1eadu xu\u1ed1ng t\u1edbi v\u00e0m s\u00f4ng C\u00e1i V\u1ed3n l\u00e0m gi\u1edbi h\u1ea1n; b\u1eafc l\u1ea5y c\u1eeda tr\u00ean s\u00f4ng Ti\u1ec1n bao quanh c\u00e1c c\u00f9 lao C\u00e1i V\u1ef1ng ch\u00e2u [c\u00f9 lao C\u00e1i V\u1eebng], T\u00ea ch\u00e2u [c\u00f9 lao T\u00e2y], T\u00e2n ch\u00e2u [c\u00f9 lao Gi\u00eang], Ng\u01b0u ch\u00e2u [c\u00f9 lao Tr\u00e2u], Long \u1ea8n ch\u00e2u [c\u00f9 lao X\u00f3m Ch\u00e0i], Cai Nga ch\u00e2u [c\u00f9 lao Nga], T\u00e2n Ph\u1ee5ng ch\u00e2u [c\u00f9 lao Ph\u1ee5ng], V\u0129nh T\u00f2ng ch\u00e2u [c\u1ed3n Chim], ph\u00e2n n\u1eeda b\u00ean ph\u00eda nam s\u00f4ng l\u1edbn l\u00e0m gi\u1edbi h\u1ea1n.<\/p>\n<p>T\u1ed5ng V\u0129nh Trinh (\u6c38\u8c9e\u7e3d) (m\u1edbi \u0111\u1eb7t), c\u00f3 29 th\u00f4n. \u0110\u00f4ng gi\u00e1p t\u1ed5ng V\u0129nh Trung, l\u1ea5y t\u1eeb v\u00e0m C\u00e1i T\u00e0u Th\u01b0\u1ee3ng th\u1eb3ng t\u1edbi th\u1ee7 s\u1edf C\u01b0\u1eddng Th\u00e0nh (t\u1ee5c g\u1ecdi L\u1ea5p V\u00f2) l\u00e0m gi\u1edbi h\u1ea1n; t\u00e2y gi\u00e1p ph\u1ee7 Nam Vang n\u01b0\u1edbc Cao Mi\u00ean, l\u1ea5y c\u1eeda tr\u00ean hai s\u00f4ng [Ti\u1ec1n, H\u1eadu] l\u00e0m gi\u1edbi h\u1ea1n; nam gi\u00e1p ph\u1ee7 V\u0129nh \u0110\u1ecbnh, l\u1ea5y t\u1eeb Ch\u00e2u \u0110\u1ed1c \u1edf c\u1eeda tr\u00ean s\u00f4ng H\u1eadu t\u1edbi th\u1ee7 s\u1edf C\u01b0\u1eddng Th\u00e0nh l\u00e0m gi\u1edbi h\u1ea1n; b\u1eafc l\u1ea5y t\u1eeb c\u1eeda tr\u00ean s\u00f4ng Ti\u1ec1n, bao quanh c\u00f9 lao C\u00e1i V\u1eebng, c\u00f9 lao T\u00e2y, c\u00f9 lao Tr\u00e2u, c\u00f9 lao Gi\u00eang t\u1edbi v\u00e0m C\u00e1i T\u00e0u Th\u01b0\u1ee3ng l\u00e0m gi\u1edbi h\u1ea1n.<\/p>\n<p>T\u1ed5ng V\u0129nh Trinh, danh m\u1ee5c c\u00e1c th\u00f4n:<\/p>\n<p>1. T\u00e2n Ph\u00fa L\u00e2m th\u00f4n (\u65b0\u5bcc\u81e8\u6751) [M\u1ed9t ph\u1ea7n tr\u00ean c\u00f9 lao C\u00e1i V\u1eebng. Nay l\u00e0 t\u00ean x\u00e3 (Ph\u00fa L\u00e2m), thu\u1ed9c huy\u1ec7n Ph\u00fa T\u00e2n, t\u1ec9nh An Giang].<\/p>\n<p>2. Long S\u01a1n th\u00f4n, m\u1edbi l\u1eadp (\u59cb\u7acb\u9f8d\u5c71\u6751) [M\u1ed9t ph\u1ea7n tr\u00ean c\u00f9 lao C\u00e1i V\u1eebng. Nay t\u00ean ph\u01b0\u1eddng, thu\u1ed9c th\u1ecb x\u00e3 T\u00e2n Ch\u00e2u, t\u1ec9nh An Giang].<\/p>\n<p>(\u2026)<\/p>\n<p>20. M\u1ef9 Lu\u00f4ng th\u00f4n (\u7f8e\u9686\u6751) [B\u1ea3n NT 1972, b\u1ea3n VSH 1999, b\u1ea3n LVD 2006 sai: M\u1ef9 Long. Nay l\u00e0 t\u00ean th\u1ecb tr\u1ea5n, thu\u1ed9c huy\u1ec7n Ch\u1ee3 M\u1edbi, t\u1ec9nh An Giang][2].<\/p>\n<p>21. M\u1ef9 Ph\u00fa th\u00f4n (\u7f8e\u5bcc\u6751).<\/p>\n<p>(\u2026)<\/p>\n<p>29. T\u00e2n Long th\u00f4n (\u65b0\u9686\u6751) (S\u0111d, tr.386-389)<\/p>\n<p>T\u1ea0M CH\u00da GI\u1ea2I<\/p>\n<p>1. R\u1ea1ch Ch\u00e0 V\u00e0: nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 \u201cCh\u00e0 V\u00e0 ti\u1ec3u c\u00e2u\u201d \u95cd[\u9580+\u5df4]\u5c0f\u6e9d. NT 1972 (b\u1ea3n d\u1ecbch c\u1ee7a Nguy\u1ec5n T\u1ea1o xu\u1ea5t b\u1ea3n n\u0103m 1972) phi\u00ean \u00e2m l\u00e0 \u201c\u0110\u1ed3-b\u00e0 ti\u1ec3u-c\u00e2u.<\/p>\n<p>V\u1ec1 2 ch\u1eef \u95cd[\u9580+\u5df4], h\u1ecdc gi\u1ea3 An Chi \u0111\u00e3 t\u1eebng g\u00f3p \u00fd nh\u01b0 sau: \u201cCh\u1eef \u95cd c\u00f3 3 \u00e2m H\u00e1n Vi\u1ec7t l\u00e0 \u0110\u00d4 (kh\u00f4ng ph\u1ea3i (\u0111\u1ed3\u201d), TH\u00c0 v\u00e0 CHA (Xin xem Khang Hy), d\u00f9ng l\u00e0m N\u00f4m \u0111\u1ec3 ghi \u00e2m CH\u00c0. Hai ch\u1eef m\u00e0 b\u1ea1n \u0111\u00e3 n\u00eau l\u00e0 CH\u00c0 V\u00c0 (Kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ecdc th\u00e0nh \u201c\u0110\u1ed3 B\u00e0\u201d).\u201d<\/p>\n<p>Ch\u00e0 V\u00e0 c\u0169ng l\u00e0 t\u00ean x\u1ee9. Trong \u0111\u1ecba b\u1ea1 th\u00f4n M\u1ef9 Ph\u00fa (1 trong 9 th\u00f4n thu\u1ed9c t\u1ed5ng An To\u00e0n, huy\u1ec7n \u0110\u00f4ng Xuy\u00ean, ph\u1ee7 Tuy Bi\u00ean, t\u1ec9nh An Giang) l\u1eadp n\u0103m 1836 c\u00f3 c\u00e2u: \u201cM\u1ef9 Ph\u00fa th\u00f4n \u0111\u1ecba ph\u1eadn Ch\u00e0 V\u00e0 x\u1ee9\u201d (\u7f8e\u5bcc\u6751\u5730\u5206\u95cd[\u9580+\u5df4]\u8655).<\/p>\n<p>2. M\u1ef9 Lu\u00f4ng th\u00f4n (\u7f8e\u9686\u6751): Theo ch\u00fa gi\u1ea3i c\u1ee7a Ph\u1ea1m Ho\u00e0ng Qu\u00e2n th\u00ec b\u1ea3n NT 1972, b\u1ea3n VSH 1999 (t\u1ee9c b\u1ea3n d\u1ecbch c\u1ee7a Vi\u1ec7n S\u1eed h\u1ecdc 1999), b\u1ea3n LVD 2006 (t\u1ee9c b\u1ea3n d\u1ecbch c\u1ee7a L\u00fd Vi\u1ec7t D\u0169ng 2006) \u0111\u1ec1u phi\u00ean \u00e2m sai l\u00e0 \u201cM\u1ef9 Long\u201d.<\/p>\n<p>Theo \u0111\u1ecba b\u1ea1 l\u1eadp n\u0103m 1836, M\u1ef9 Lu\u00f4ng th\u00f4n (\u7f8e\u9686\u6751) l\u00e0 1 trong 9 th\u00f4n thu\u1ed9c t\u1ed5ng An To\u00e0n, huy\u1ec7n \u0110\u00f4ng Xuy\u00ean, ph\u1ee7 Tuy Bi\u00ean, t\u1ec9nh An Giang. Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh \u0110\u1ea7u, trong Nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u1ecba b\u1ea1 tri\u1ec1u Nguy\u1ec5n \u2013 An Giang (Nxb Tp. HCM, 1995) l\u00fac th\u00ec phi\u00ean \u00e2m l\u00e0 \u201cM\u1ef9 Long th\u00f4n\u201d (tr. 63), l\u00fac th\u00ec phi\u00ean \u00e2m l\u00e0 \u201cM\u1ef9 Lu\u00f4ng th\u00f4n\u201d (tr. 239). V\u00e0 theo Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh \u0110\u1ea7u, \u201cM\u1ef9 Lu\u00f4ng th\u00f4n, \u1edf x\u1ee9 Ch\u00e0 V\u00e0 (g\u1ea7n r\u1ea1ch Ch\u00e0 V\u00e0)\u201d. (tr.239). Ti\u1ebfc r\u1eb1ng ch\u00fang t\u00f4i kh\u00f4ng c\u00f3 b\u1ea3n photo \u0111\u1ecba b\u1ea1 th\u00f4n M\u1ef9 Lu\u00f4ng l\u1eadp n\u0103m 1836 n\u00ean kh\u00f4ng bi\u1ebft nguy\u00ean v\u0103n ch\u00e9p nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o.<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i.imgur.com\/H7O1KMp.jpeg\" alt=\"\" style=\"width:683px;height:auto\"><\/figure>\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i.imgur.com\/ZEo2COS.jpeg\" alt=\"\" style=\"width:705px;height:auto\"><\/figure>\n<p>C\u00e1 V\u00e0ng<\/p>\n<p>Ngu\u1ed3n g\u1ed1c t\u00ean c\u00f9 lao Ch\u00e0 V\u00e0: Trong m\u1ed9t ch\u00fa gi\u1ea3i v\u1ec1 c\u00f9 lao n\u00e0y, Ph\u1ea1m Ho\u00e0ng Qu\u00e2n cho bi\u1ebft: \u201cDi c\u1ea3o TVK ch\u00e9p t\u00ean ti\u1ebfng Khmer l\u00e0 Koh cv\u00e0 [ng\u01b0\u1eddi Khmer g\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi Java (\u0110\u1ed3 B\u00e0) l\u00e0 Cva].\u201d (tr.2161)<\/p>\n<p>T\u1eeb l\u1eddi ch\u00fa gi\u1ea3i tr\u00ean t\u00f4i t\u1ea1m ph\u1ecfng \u0111o\u00e1n ch\u1eef Khmer l\u00e0 \u201c\u1780\u17c4\u17c7 \u1785\u17b6\u179c\u17c9\u17b6\u201d; trong \u0111\u00f3:<\/p>\n<p>\u1780\u17c4\u17c7 (Google phi\u00ean \u00e2m l\u00e0 \u201ckaoh\u201d) c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 c\u00f9 lao, \u0111\u1ea3o, c\u1ed3n.<\/p>\n<p>\u1785\u17b6\u179c\u17c9\u17b6 (Google phi\u00ean \u00e2m l\u00e0 \u201ccha vea\u201d) c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Java (ho\u1eb7c \u0111\u1ea3o Java).<\/p>\n<p>Tuan Vo<\/p>\n<p>Ch\u00fa C\u00e1 V\u00e0ng \u01a1i, tr\u1edf l\u1ea1i v\u1ea5n \u0111\u1ec1 \u201cDoanh Ch\u00e2u\u201d v\u00e0 C\u00f9 lao Gi\u00eang. \u0110\u1ecba b\u1ea1 th\u00f4n To\u00e0n \u0110\u1ee9c (AG -15233) v\u00e0 M\u1ef9 H\u01b0ng (AG-15222) t\u1ed5ng An To\u00e0n \u0111\u1ec1u ghi chung m\u1ed9t x\u1ee9 l\u00e0 C\u00f9 lao Nhi\u00ean v\u00e0 Nhi\u00ean Ch\u00e2u. Xin ch\u00fa tra gi\u00fap c\u00f3 ph\u1ea3i ch\u1eef Nhi\u00ean \u71c3 n\u00e0y kh\u00f4ng? N\u1ebfu \u0111\u00fang l\u00e0 ch\u1eef \u71c3 th\u00ec h\u01b0\u01a1ng ch\u1ee9c \u1edf c\u00e1c th\u00f4n n\u00e0y h\u1ecd t\u1ef1 g\u1ecdi x\u1ee9 h\u1ecd l\u00e0 C\u00f9 lao Nhi\u00ean \u71c3 (c\u00f3 li\u00ean quan t\u1edbi l\u1eeda, nhen nh\u00f3m l\u1eeda. N\u1ebfu \u0111\u00fang v\u1eady th\u00ec li\u1ec7u s\u1ebd c\u00f3 s\u1ef1 li\u00ean h\u1ec7 n\u00e0o t\u1edbi \u0111\u1ecba danh Doi L\u1eeda \u1edf ph\u00eda \u0111\u1ea7u c\u00f9 lao n\u00e0y kh\u00f4ng?). \u0110i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00e1c v\u1edbi \u00fd c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng V\u0129nh K\u00fd r\u1eb1ng c\u00f9 lao Gi\u00eang l\u00e0 c\u00f9 lao \u0110\u1ea7u N\u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p>C\u00e1 V\u00e0ng<\/p>\n<p>Tuan Vo Nhi\u00ean Ch\u00e2u \u71c3 \u6d32 v\u00e0 Ph\u01b0\u1edbc Ch\u00e2u \u798f \u6d32 trong \u0111\u1ecba b\u1ea1 th\u00f4n To\u00e0n \u0110\u1ee9c \u5168 \u5fb7 1836<\/p>\n<p>(NHI\u00caN \u71c3 b\u1ed9 \u201ch\u1ecfa\u201d \u706b)<\/p>\n<p>Ch\u00e1u c\u00f3 th\u1ec3 xem l\u1ea1i b\u00e0i C\u00c1C TH\u00d4N\/ L\u00c0NG\/ X\u00c3 TR\u00caN C\u00d9 LAO GI\u00caNG t\u1ea1i <a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/ca.vang.777\/posts\/pfbid02pHbNUsCqXjNk6sNbYqUw93SkwGQqVKpzbjyJHSWGJUmK7ZnsJR3aepAoDAK6Y71jl\">https:\/\/www.facebook.com\/ca.vang.777\/posts\/pfbid02pHbNUsCqXjNk6sNbYqUw93SkwGQqVKpzbjyJHSWGJUmK7ZnsJR3aepAoDAK6Y71jl<\/a><\/p>\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i.imgur.com\/CGro5jW.jpeg\" alt=\"\" style=\"width:692px;height:auto\"><\/figure>\n<\/p>\n<p>C\u00f9 lao Nhi\u00ean \u71c3 trong \u0111\u1ecba b\u1ea1 th\u00f4n M\u1ef9 H\u01b0ng \u7f8e \u8208 1836:<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i.imgur.com\/aqkpfn6.jpeg\" alt=\"\" style=\"width:721px;height:auto\"><\/figure>\n<h1 class=\"wp-block-heading\">C\u00c1C TH\u00d4N\/ L\u00c0NG\/ X\u00c3 TR\u00caN C\u00d9 LAO GI\u00caNG<\/h1>\n<p>(C\u1eadp nh\u1eadt ng\u00e0y 5\/8\/2022)<\/p>\n<p>C\u00f9 lao \u0111ang x\u00e9t \u0111\u01b0\u1ee3c L\u00ea Quang \u0110\u1ecbnh ghi nh\u1eadn trong Ho\u00e0ng Vi\u1ec7t nh\u1ea5t th\u1ed1ng d\u01b0 \u0111\u1ecba ch\u00ed (HVNTD\u0110C), quy\u1ec3n 2, v\u1edbi t\u00ean ch\u1eef l\u00e0 \u201cDoanh ch\u00e2u\u201d \u6e8b \u6d32, t\u00ean t\u1ee5c l\u00e0 \u201cc\u00f9 lao Gi\u1ec1ng\u201d \u5ca3 \u5d97 \u6e8b. (Ch\u1eef \u6e8b c\u00f3 \u00e2m H\u00e1n Vi\u1ec7t l\u00e0: doanh, \u00e2m N\u00f4m l\u00e0: doanh, du\u1ec1nh, d\u1ec1nh, gi\u1ec1ng, \u0111\u00e0nh; \u1edf \u0111\u00e2y ch\u00fang t\u00f4i t\u1ea1m ch\u1ecdn \u00e2m N\u00f4m \u201cgi\u1ec1ng\u201d).\u00a0<\/p>\n<p>C\u00f2n Tr\u1ecbnh Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c trong Gia \u0110\u1ecbnh th\u00e0nh th\u00f4ng ch\u00ed (G\u0110TTC) th\u00ec ch\u00e9p t\u00ean ch\u1eef l\u00e0 \u201cDoanh ch\u00e2u\u201d \u701b \u6d32, t\u00ean t\u1ee5c l\u00e0 \u201cC\u00f9 lao Di\u00ean\u201d \u5ca3 \u5d97 \u6d8e. Ngo\u00e0i c\u00f9 lao \u201cDi\u00ean\u201d, trong G\u0110TTC, quy\u1ec3n 2: S\u01a1n xuy\u00ean ch\u00ed, Tr\u1ecbnh Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c c\u00f2n cho bi\u1ebft ph\u00eda nam c\u1ee7a c\u00f9 lao n\u00e0y c\u00f2n c\u00f3 2 c\u00f9 lao nh\u1ecf n\u1eefa, v\u00e0 tr\u00ean c\u1ea3 3 c\u00f9 lao \u0111\u00f3 \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u00f4n c\u01b0. C\u1ee5 th\u1ec3 nh\u01b0 sau:\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\n<p>\u2013 Tr\u00ean c\u00f9 lao \u201cDi\u00ean\u201d c\u00f3 4 th\u00f4n: To\u00e0n \u0110\u1ee9c \u5168 \u5fb7, M\u1ef9 H\u01b0ng \u7f8e \u8208, To\u00e0n \u0110\u1ee9c \u0110\u00f4ng \u5168 \u5fb7 \u6771, Ph\u00fa H\u01b0ng \u5bcc \u8208.<\/p>\n<p>\u2013 Tr\u00ean c\u00f9 lao nh\u1ecf \u1edf ph\u00eda t\u00e2y nam c\u00f3 3 th\u00f4n: T\u00e2n Ph\u01b0\u1edbc \u65b0 \u798f, Ph\u00fa An \u5bcc \u5b89, T\u00e2n T\u1ecbch \u65b0 \u5e2d.<\/p>\n<p>\u2013 Tr\u00ean c\u00f9 lao nh\u1ecf \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng nam c\u00f3 1 th\u00f4n: T\u00e2n Th\u1edbi \u65b0 \u6cf0.<\/p>\n<p>Trong s\u1ed1 8 th\u00f4n tr\u00ean, ch\u1ec9 c\u00f3 7 th\u00f4n (kh\u00f4ng c\u00f3 th\u00f4n Ph\u00fa An tr\u00ean c\u00f9 lao nh\u1ecf \u1edf ph\u00eda t\u00e2y nam) sau \u0111\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c li\u1ec7t k\u00ea trong G\u0110TTC, Quy\u1ec3n 3: C\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c ch\u00ed, ti\u1ec3u m\u1ee5c t\u1ed5ng V\u0129nh Trinh (huy\u1ec7n V\u0129nh An, ph\u1ee7 \u0110\u1ecbnh Vi\u1ec5n, tr\u1ea5n V\u0129nh Thanh): To\u00e0n \u0110\u1ee9c \u5168 \u5fb7, M\u1ef9 H\u01b0ng \u7f8e \u8208, To\u00e0n \u0110\u1ee9c \u0110\u00f4ng \u5168 \u5fb7 \u6771, Ph\u00fa H\u01b0ng \u5bcc \u8208 (m\u1edbi l\u1eadp), T\u00e2n Ph\u01b0\u1edbc \u65b0 \u798f (m\u1edbi l\u1eadp), T\u00e2n T\u1ecbch \u65b0 \u5e2d, T\u00e2n Th\u1edbi \u65b0 \u6cf0.<\/p>\n<p>N\u0103m 1832, t\u1ec9nh An Giang \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh l\u1eadp g\u1ed3m 2 ph\u1ee7, 4 huy\u1ec7n: ph\u1ee7 Tuy Bi\u00ean g\u1ed3m 2 huy\u1ec7n \u0110\u00f4ng Xuy\u00ean v\u00e0 T\u00e2y Xuy\u00ean, ph\u1ee7 T\u00e2n Th\u00e0nh g\u1ed3m 2 huy\u1ec7n V\u0129nh An v\u00e0 V\u0129nh \u0110\u1ecbnh.\u00a0\u00a0<\/p>\n<p>V\u00e0o n\u0103m 1836, theo \u0111\u1ecba b\u1ea1 t\u1ec9nh An Giang x\u00e1c l\u1eadp n\u0103m Minh M\u1ea1ng th\u1ee9 17, huy\u1ec7n \u0110\u00f4ng Xuy\u00ean, ph\u1ee7 Tuy Bi\u00ean g\u1ed3m 4 t\u1ed5ng: An L\u01b0\u01a1ng, An Ph\u00fa, An Th\u00e0nh, An To\u00e0n. L\u00fac \u0111\u00f3 t\u1ed5ng An \u5b89\u5168 g\u1ed3m 12 th\u00f4n:<\/p>\n<p>\u2013 9 th\u00f4n c\u00f2n \u0111\u1ecba b\u1ea1: Ki\u1ebfn Long, Ki\u1ebfn Th\u1ea1nh, M\u1ef9 Ch\u00e1nh, M\u1ef9 H\u01b0ng, M\u1ef9 Lu\u00f4ng, M\u1ef9 Ph\u00fa, To\u00e0n \u0110\u1ee9c, To\u00e0n \u0110\u1ee9c \u0110\u00f4ng, T\u00fa \u0110i\u1ec1n.<\/p>\n<p>\u2013 3 th\u00f4n m\u1ea5t \u0111\u1ecba b\u1ea1: Ph\u00fa To\u00e0n (\u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng th\u00f4n M\u1ef9 Ch\u00e1nh), T\u00e2n Ph\u01b0\u1edbc (\u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng th\u00f4n To\u00e0n \u0110\u1ee9c \u0110\u00f4ng) v\u00e0 Ki\u1ebfn H\u00f2a (\u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng th\u00f4n M\u1ef9 Ph\u00fa).<\/p>\n<p>Trong s\u1ed1 12 th\u00f4n \u0111\u00f3, c\u00f3 6 th\u00f4n sau \u0111\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c cho l\u00e0 n\u1eb1m tr\u00ean \u0111\u1ecba b\u00e0n c\u00f9 lao Gi\u00eang ng\u00e0y nay:<\/p>\n<p>1. M\u1ef9 H\u01b0ng \u7f8e \u8208 \u1edf x\u1ee9 C\u00f9 lao Nhi\u00ean \u5ca3 \u5d97 \u71c3.<\/p>\n<p>2. To\u00e0n \u0110\u1ee9c \u5168 \u5fb7 \u1edf 2 x\u1ee9 Nhi\u00ean Ch\u00e2u[1] \u71c3 \u6d32 v\u00e0 Ph\u01b0\u1edbc Ch\u00e2u \u798f \u6d32.<\/p>\n<p>3. To\u00e0n \u0110\u1ee9c \u0110\u00f4ng \u5168 \u5fb7 \u6771 \u1edf x\u1ee9 Sa Tr\u01b0\u1edbc \u0110\u00e0[2] \u6c99 \u7af9 \u6cb1.<\/p>\n<p>(Theo G\u0110TTC, 3 th\u00f4n v\u1eeba n\u00eau n\u1eb1m tr\u00ean c\u00f9 lao \u201cDi\u00ean\u201d)<\/p>\n<p>4. T\u00e2n Ph\u01b0\u1edbc \u65b0 \u798f (m\u1ea5t \u0111\u1ecba b\u1ea1, n\u1eb1m \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng th\u00f4n To\u00e0n \u0110\u1ee9c \u0110\u00f4ng)<\/p>\n<p>(Theo G\u0110TTC, th\u00f4n n\u00e0y n\u1eb1m tr\u00ean c\u00f9 lao nh\u1ecf ph\u00eda t\u00e2y nam)<\/p>\n<p>5. M\u1ef9 Ch\u00e1nh \u7f8e \u653f \u1edf x\u1ee9 \u0110\u1ea1i M\u00f4ng \u5927 \u6aac.<\/p>\n<p>(th\u00f4n n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c ghi nh\u1eadn trong \u0110NNTC)<\/p>\n<p>6. Ph\u00fa To\u00e0n \u5bcc \u5168 (m\u1ea5t \u0111\u1ecba b\u1ea1, n\u1eb1m \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng th\u00f4n To\u00e0n \u0110\u1ee9c \u0110\u00f4ng).<\/p>\n<p>V\u00ec th\u00f4n M\u1ef9 H\u01b0ng, theo G\u0110TTC n\u1eb1m tr\u00ean c\u00f9 lao Di\u00ean, c\u00f2n theo \u0111\u1ecba b\u1ea1 1836 th\u00ec th\u00f4n n\u00e0y \u1edf x\u1ee9 C\u00f9 lao Nhi\u00ean \u5ca3 \u5d97 \u71c3, n\u00ean ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i r\u1eb1ng danh x\u01b0ng c\u00f9 lao Di\u00ean trong G\u0110TTC bao g\u1ed3m lu\u00f4n c\u1ea3 c\u00f9 lao Nhi\u00ean.\u00a0<\/p>\n<p>Vi th\u00f4n To\u00e0n \u0110\u1ee9c, theo G\u0110TTC n\u1eb1m tr\u00ean c\u00f9 lao Di\u00ean, c\u00f2n theo \u0111\u1ecba b\u1ea1 1836 th\u00ec th\u00f4n n\u00e0y \u1edf 2 x\u1ee9 Nhi\u00ean Ch\u00e2u \u71c3 \u6d32 v\u00e0 Ph\u01b0\u1edbc Ch\u00e2u \u798f \u6d32. Trong \u0111\u00f3:<\/p>\n<p>\u2013 X\u1ee9 Nhi\u00ean Ch\u00e2u: \u0110\u00f4ng gi\u00e1p \u0111\u1ecba ph\u1eadn 3 th\u00f4n To\u00e0n \u0110\u1ee9c \u0110\u00f4ng, T\u00e2n Ph\u01b0\u1edbc v\u00e0 M\u1ef9 Ch\u00e1nh; T\u00e2y gi\u00e1p s\u00f4ng v\u00e0 x\u1ee9 Ph\u01b0\u1edbc Ch\u00e2u; Nam gi\u00e1p s\u00f4ng v\u00e0 gi\u00e1p \u0111\u1ecba ph\u1eadn th\u00f4n T\u00e2n Ph\u01b0\u1edbc; B\u1eafc gi\u00e1p \u0111\u1ecba ph\u1eadn 4 th\u00f4n M\u1ef9 H\u01b0ng, To\u00e0n \u0110\u1ee9c \u0110\u00f4ng, T\u00e2n Ph\u01b0\u1edbc v\u00e0 M\u1ef9 Ch\u00e1nh.<\/p>\n<p>\u2013 X\u1ee9 Ph\u01b0\u1edbc Ch\u00e2u: \u0110\u00f4ng gi\u00e1p s\u00f4ng v\u00e0 x\u1ee9 Nhi\u00ean Ch\u00e2u; T\u00e2y gi\u00e1p s\u00f4ng nh\u00ecn sang \u0111\u1ecba ph\u1eadn th\u00f4n M\u1ef9 Lu\u00f4ng; Nam gi\u00e1p s\u00f4ng; B\u1eafc gi\u00e1p s\u00f4ng. (Xin xem h\u00ecnh)<\/p>\n<p>T\u1eeb c\u00e1c chi ti\u1ebft tr\u00ean, ch\u00fang t\u00f4i t\u1ea1m cho r\u1eb1ng, x\u1ee9 Ph\u01b0\u1edbc Ch\u00e2u l\u00e0 x\u1ee9 C\u00f9 lao Ph\u01b0\u1edbc (c\u00f2n g\u1ecdi l\u00e0 C\u1ed3n Ph\u01b0\u1edbc) v\u00e0 c\u00f9 lao Ph\u01b0\u1edbc n\u00e0y, theo G\u0110TTC l\u00e0 m\u1ed9t th\u00e0nh ph\u1ea7n c\u1ee7a C\u00f9 lao Di\u00ean.<\/p>\n<p>\u0110\u1ebfn \u0111\u00e2y ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i r\u1eb1ng, \u0111\u1ecba danh C\u00f9 lao Di\u00ean trong G\u0110TTC bao g\u1ed3m c\u1ea3 c\u00f9 lao Nhi\u00ean v\u00e0 c\u00f9 lao Ph\u01b0\u1edbc (th\u01b0\u1eddng g\u1ecdi l\u00e0 C\u1ed3n Ph\u01b0\u1edbc).\u00a0\u00a0<\/p>\n<p>\u0110\u1ebfn n\u0103m 1839, huy\u1ec7n \u0110\u00f4ng Xuy\u00ean \u0111\u1ed5i thu\u1ed9c ph\u1ee7 T\u00e2n Th\u00e0nh. T\u1eeb \u0111\u00f3, t\u1ed5ng An To\u00e0n tr\u00ean c\u00f9 lao Gi\u00eang thu\u1ed9c huy\u1ec7n \u0110\u00f4ng Xuy\u00ean, ph\u1ee7 T\u00e2n Th\u00e0nh, t\u1ec9nh An Giang.\u00a0<\/p>\n<p>Theo \u0110NNTC, tr\u00ean c\u00f9 lao \u201cDi\u00ean\u201d c\u00f3 4 th\u00f4n. \u0110\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng th\u00f4n n\u00e0o?<\/p>\n<p>\u2013 Theo b\u1ea3n d\u1ecbch c\u1ee7a Tu Trai Nguy\u1ec5n T\u1ea1o (1959) th\u00ec l\u00e0: To\u00e0n \u0110\u1ee9c \u0110\u00f4ng, M\u1ef9 H\u01b0ng, M\u1ef9 Ch\u00e1nh, T\u00e2n Ph\u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p>\u2013 Theo b\u1ea3n d\u1ecbch c\u1ee7a Ph\u1ea1m Tr\u1ecdng \u0110i\u1ec1m (2006) th\u00ec l\u00e0: To\u00e0n \u0110\u1ee9c, \u0110\u00f4ng M\u0129, H\u01b0ng M\u0129, T\u00e2n Ph\u00fac.<\/p>\n<p>Ch\u00fang t\u00f4i kh\u00f4ng c\u00f3 nguy\u00ean b\u1ea3n \u0110NNTC n\u00ean t\u1ea1m \u0111o\u00e1n l\u1eddi d\u1ecbch c\u1ee7a Tu Trai Nguy\u1ec5n T\u1ea1o c\u00f3 ph\u1ea7n h\u1ee3p l\u00fd h\u01a1n. L\u00fd do:<\/p>\n<p>\u2013 2 th\u00f4n M\u1ef9 H\u01b0ng v\u00e0 M\u1ef9 Ch\u00e1nh (theo b\u1ea3n d\u1ecbch Tu Trai Nguy\u1ec5n T\u1ea1o) ti\u1ebfp t\u1ee5c t\u1ed3n t\u1ea1i m\u00e3i \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i n\u0103m 1939 m\u1edbi b\u1ecb gi\u1ea3i th\u1ec3 (theo Ngh\u1ecb \u0111\u1ecbnh ng\u00e0y 7-11-1939). Ch\u1eb3ng nh\u1eefng v\u1eady, th\u00f4n M\u1ef9 H\u01b0ng t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c ghi nh\u1eadn trong G\u0110TTC.<\/p>\n<p>\u2013 C\u00f2n 2 th\u00f4n \u0110\u00f4ng M\u0129 v\u00e0 H\u01b0ng M\u0129 th\u00ec c\u00f3 l\u1ebd ch\u1ec9 xu\u1ea5t hi\u1ec7n trong b\u1ea3n d\u1ecbch c\u1ee7a Ph\u1ea1m Tr\u1ecdng \u0110i\u1ec1m (\u0110\u00e0o Duy Anh hi\u1ec7u \u0111\u00ednh) m\u00e0 th\u00f4i!\u00a0<\/p>\n<p>Ri\u00eang v\u1ec1 th\u00f4n T\u00e2n Ph\u01b0\u1edbc, theo G\u0110TTC th\u00ec th\u00f4n n\u00e0y (v\u00e0 2 th\u00f4n Ph\u00fa An, T\u00e2n T\u00edch) n\u1eb1m tr\u00ean c\u00f9 lao nh\u1ecf \u1edf ph\u00eda t\u00e2y nam c\u1ee7a c\u00f9 lao Di\u00ean. Nh\u01b0 v\u1eady, theo \u0110NNTC, \u0111\u1ecba danh C\u00f9 lao Di\u00ean g\u1ed3m lu\u00f4n c\u00f9 lao nh\u1ecf \u1edf ph\u00eda t\u00e2y nam.\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\n<p>\u0110\u1ea7u n\u0103m 1853, c\u1ee5 th\u1ec3 l\u00e0 ng\u00e0y 29 th\u00e1ng 11 n\u0103m T\u1ef1 \u0110\u1ee9c th\u1ee9 5 (nh\u1eb1m ng\u00e0y 8\/1\/1953 d\u01b0\u01a1ng l\u1ecbch), 6 th\u00f4n sau \u0111\u00e2y n\u1eb1m tr\u00ean c\u00f9 lao Gi\u00eang \u0111\u01b0\u1ee3c vua T\u1ef1 \u0110\u1ee9c ban s\u1eafc B\u1ed5n C\u1ea3nh Th\u00e0nh Ho\u00e0ng:<\/p>\n<p>\u201c- \u0110\u00ecnh M\u1ef9 H\u01b0ng th\u00f4n (nay l\u00e0 \u1ea5p \u0110\u00f4ng Ch\u00e2u, x\u00e3 M\u1ef9 Hi\u1ec7p).<\/p>\n<p>\u2013 \u0110\u00ecnh M\u1ef9 Ch\u00e1nh th\u00f4n (nay l\u00e0 \u0111\u00ecnh x\u00e3 M\u1ef9 Hi\u1ec7p).<\/p>\n<p>\u2013 \u0110\u00ecnh Ph\u00fa \u0110a th\u00f4n (nay l\u00e0 \u0111\u00ecnh B\u00ecnh Ph\u00fa, x\u00e3 B\u00ecnh Ph\u01b0\u1edbc Xu\u00e2n).\u00a0<\/p>\n<p>\u2013 \u0110\u00ecnh B\u00ecnh \u0110\u1ee9c \u0110\u00f4ng th\u00f4n (nay l\u00e0 \u0111\u00ecnh B\u00ecnh Trung, x\u00e3 B\u00ecnh Ph\u01b0\u1edbc Xu\u00e2n).<\/p>\n<p>\u2013 \u0110\u00ecnh T\u00e2n Ph\u01b0\u1edbc th\u00f4n (nay l\u00e0 \u0111\u00ecnh B\u00ecnh Ph\u01b0\u1edbc, x\u00e3 B\u00ecnh Ph\u01b0\u1edbc Xu\u00e2n).<\/p>\n<p>\u2013 \u0110\u00ecnh T\u00e2n \u0110\u1ee9c (nay l\u00e0 \u0111\u00ecnh x\u00e3 T\u1ea5n M\u1ef9).\u201d (Theo Tr\u1ea7n V\u0103n \u0110\u00f4ng v\u00e0 Hu\u1ef3nh H\u1ed3ng Ph\u01b0\u1ee3ng, \u0110\u1ecba ch\u00ed h\u00e0nh ch\u00ednh c\u00e1c x\u00e3 \u1edf c\u00f9 lao Gi\u00eang t\u1eeb n\u0103m 1900 \u0111\u1ebfn nay (in trong cu\u1ed1n K\u1ef7 y\u1ebfu H\u1ed9i th\u1ea3o khoa h\u1ecdc \u201cL\u1ecbch s\u1eed h\u00e0nh ch\u00ednh 105 n\u0103m huy\u1ec7n Ch\u1ee3 M\u1edbi (1917-2022), tr.49).<\/p>\n<p>L\u00fac \u0111\u00f3 c\u00e1c th\u00f4n n\u00eau tr\u00ean \u0111\u1ec1u thu\u1ed9c huy\u1ec7n \u0110\u00f4ng Xuy\u00ean (trong c\u00e1c s\u1eafc th\u1ea7n kh\u00f4ng ghi t\u00ean t\u1ed5ng).<\/p>\n<p>Ch\u00fang t\u00f4i ch\u01b0a bi\u1ebft t\u1ed5ng An To\u00e0n \u5b89 \u5168 \u0111\u1ed5i th\u00e0nh t\u1ed5ng An B\u00ecnh \u5b89 \u5e73 t\u1eeb n\u0103m n\u00e0o[3], ch\u1ec9 th\u1ea5y t\u00ean t\u1ed5ng An B\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c ghi nh\u1eadn trong cu\u1ed1n Ni\u00ean gi\u00e1m Nam K\u1ef3 1870 in n\u0103m 1869 (Annuaire de la Cochinchine pour l\u2019ann\u00e9e 1970, Saigon, Imprimerie du Gouvernement, 1869, trang 192). L\u00fac \u0111\u00f3, An B\u00ecnh (g\u1ed3m 6 l\u00e0ng) l\u00e0 1 trong s\u1ed1 4 t\u1ed5ng thu\u1ed9c h\u1ea1t thanh tra Long Xuy\u00ean (Inspection de Long xuyen). 3 t\u1ed5ng c\u00f2n l\u1ea1i l\u00e0: \u0110\u1ecbnh Ph\u01b0\u1edbc (17 l\u00e0ng), An Ph\u00fa (7 l\u00e0ng) v\u00e0 \u0110\u1ecbnh H\u00f2a (17 l\u00e0ng).\u00a0<\/p>\n<p>N\u0103m 1876, th\u00f4n \u0111\u1ed5i g\u1ecdi th\u00e0nh l\u00e0ng (ch\u1eef Ph\u00e1p l\u00e0 \u201cvillage\u201d, nh\u01b0ng trong c\u00e1c t\u00e0i li\u1ec7u ch\u1eef H\u00e1n v\u1eabn vi\u1ebft l\u00e0 \u201c\u6751\u201d (th\u00f4n)), h\u1ea1t thanh tra \u0111\u1ed5i th\u00e0nh h\u1ea1t tham bi\u1ec7n (Arrondissement).<\/p>\n<p>N\u0103m 1892, t\u1ed5ng An B\u00ecnh, h\u1ea1t tham bi\u1ec7n Long Xuy\u00ean g\u1ed3m 6 l\u00e0ng: B\u00ecnh \u0110\u1ee9c \u0110\u00f4ng \u5e73 \u5fb7 \u6771, M\u1ef9 Ch\u00e1nh \u7f8e \u6b63[4], M\u1ef9 H\u01b0ng \u7f8e \u8208, Ph\u00fa Xu\u00e2n \u5bcc \u6625, T\u1ea5n \u0110\u1ee9c \u9032 \u5fb7, T\u00e2n Ph\u01b0\u1edbc \u65b0 \u798f. (Theo Nam K\u1ef3 \u0111\u1ecba h\u1ea1t t\u1ed5ng th\u00f4n danh m\u1ee5c \u2013 San \u0111\u1ecbnh n\u0103m Nh\u00e2m Th\u00ecn 1892 c\u1ee7a T\u00f2a Th\u1ed1ng \u0111\u1ed1c Nam K\u1ef3, Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh T\u01b0 d\u1ecbch v\u00e0 ch\u00fa th\u00edch, Tr\u1ea7n V\u0103n Ch\u00e1nh hi\u1ec7u \u0111\u00ednh, Nxb Tp.HCM, 2017, tr. 55, [39a], [39b]).<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, theo B\u1ea3n \u0111\u1ed3 \u0111\u1ecba h\u00ecnh h\u1ea1t tham bi\u1ec7n Long Xuy\u00ean 1886 (Plan topographique de l\u2019arrondissement de Longxuyen 1886), t\u1ed5ng An B\u00ecnh tr\u00ean C\u00f9 lao Gi\u00eang c\u0169ng g\u1ed3m 6 l\u00e0ng n\u00eau tr\u00ean. (Xin xem h\u00ecnh)<\/p>\n<p>\u0110\u1ea7u n\u0103m 1900, h\u1ea1t tham bi\u1ec7n Long Xuy\u00ean \u0111\u1ed5i th\u00e0nh t\u1ec9nh Long Xuy\u00ean (Province de Long-xuyen), theo Ngh\u1ecb \u0111\u1ecbnh ng\u00e0y 20\/12\/1899.<\/p>\n<p>N\u0103m 1911, t\u1ed5ng An B\u00ecnh v\u00e0 2 t\u1ed5ng \u0110\u1ecbnh H\u00f2a, Phong Th\u1ea1nh Th\u01b0\u1ee3ng thu\u1ed9c qu\u1eadn Ch\u1ee3 M\u1edbi (Circonscription de Cho-moi), t\u1ec9nh Long Xuy\u00ean. Ch\u1ee7 qu\u1eadn Ch\u1ee3 M\u1edbi l\u00e0 \u00f4ng T\u00f4 B\u1ea3o Thanh, ph\u1ee7 h\u1ea1ng nh\u00ec. L\u00fac \u0111\u00f3 t\u1ed5ng An B\u00ecnh c\u0169ng g\u1ed3m 6 l\u00e0ng n\u1eb1m tr\u00ean \u0111\u1ecba b\u00e0n C\u00f9 lao Gi\u00eang: B\u00ecnh \u0110\u1ee9c \u0110\u00f4ng, M\u1ef9 Ch\u00e1nh, M\u1ef9 H\u01b0ng, Ph\u00fa Xu\u00e2n, T\u1ea5n \u0110\u1ee9c, T\u00e2n Ph\u01b0\u1edbc[5]; h\u1ed9i vi\u00ean H\u1ed9i \u0111\u1ed3ng t\u1ec9nh (Conseiller provincial), \u0111\u1ea1i bi\u1ec3u t\u1ed5ng An B\u00ecnh, l\u00e0 \u00f4ng V\u00f5 H\u00e0m Ninh. (Theo T\u1ed5ng ni\u00ean gi\u00e1m \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng 1911 (Annuaire G\u00e9n\u00e9ral de l\u2019Indo-Chine 1911, partie Administrative, Imprimerie d\u2019Extr\u00eame-Orient, Hanoi-Haiphong, 1911, tr.312, 313)<\/p>\n<p>R\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3 qu\u1eadn Ch\u1ee3 M\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh l\u1eadp t\u1eeb n\u0103m 1909 ho\u1eb7c 1910. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u1ea7n t\u00ecm hi\u1ec3u th\u00eam.\u00a0<\/p>\n<p>\u0110\u1ea7u n\u0103m 1920, l\u00e0ng B\u00ecnh Ph\u01b0\u1edbc Xu\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh l\u1eadp t\u1eeb 3 l\u00e0ng c\u0169 l\u00e0 B\u00ecnh \u0110\u1ee9c \u0110\u00f4ng, Ph\u00fa Xu\u00e2n v\u00e0 T\u00e2n Ph\u01b0\u1edbc (theo Quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh ng\u00e0y 13\/12\/1919). Do Quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh n\u00e0y m\u00e0 t\u1ed5ng An B\u00ecnh ch\u1ec9 c\u00f2n 4 l\u00e0ng (gi\u1ea3m 2 l\u00e0ng): B\u00ecnh Ph\u01b0\u1edbc Xu\u00e2n, M\u1ef9 Ch\u00e1nh, M\u1ef9 H\u01b0ng, T\u1ea5n \u0110\u1ee9c.<\/p>\n<p>N\u0103m 1924, theo Victor Duvernoy trong \u0110\u1ecba ch\u00ed t\u1ec9nh Long Xuy\u00ean, \u1ea5n b\u1ea3n n\u0103m 1924 (Monographie de la Province de Longxuy\u00ean (Cochinchine) \u9f8d\u5ddd\u7701, \u00c9ditions du Moniteur de l\u2019Indochine, Hanoi, 1924, trang 53-54), t\u1ed5ng An B\u00ecnh, qu\u1eadn Ch\u1ee3 M\u1edbi (D\u00e9l\u00e9gation de Chomoi), t\u1ec9nh Long Xuy\u00ean g\u1ed3m 4 l\u00e0ng, 17 \u1ea5p:<\/p>\n<p>1- L\u00e0ng B\u00ecnh Ph\u01b0\u1edbc Xu\u00e2n \u5e73\u798f\u6625 g\u1ed3m 4 \u1ea5p: B\u00ecnh Ph\u00fa \u5e73\u5bcc, B\u00ecnh Ph\u01b0\u1edbc \u5e73\u798f, B\u00ecnh T\u1ea5n \u5e73\u9032, B\u00ecnh Trung \u5e73\u4e2d.<\/p>\n<p>2- L\u00e0ng M\u1ef9 Ch\u00e1nh \u7f8e\u653f g\u1ed3m 4 \u1ea5p: M\u1ef9 \u0110\u00f4ng \u7f8e\u6771, M\u1ef9 Th\u1ecb \u7f8e\u5dff, M\u1ef9 Trung \u7f8e\u4e2d, T\u00e2y Th\u01b0\u1ee3ng \u897f\u4e0a.<\/p>\n<p>3- L\u00e0ng M\u1ef9 H\u01b0ng \u7f8e\u8208 g\u1ed3m 2 \u1ea5p: Nh\u1ea1n Ch\u00e2u \u9d08\u7403[6], T\u00e2y \u897f.\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\n<p>4- L\u00e0ng T\u1ea5n \u0110\u1ee9c \u9032\u5fb7 g\u1ed3m 7 \u1ea5p: T\u1ea5n An \u9032\u5b89, T\u1ea5n B\u00ecnh \u9032\u5e73, T\u1ea5n H\u00f2a \u9032\u548c, T\u1ea5n Ph\u00fa H\u1ea1 \u9032\u5bcc\u4e0b, T\u1ea5n Ph\u00fa Th\u01b0\u1ee3ng \u9032\u5bcc\u4e0a, T\u1ea5n Thu\u1eadn \u9032\u9806, T\u1ea5n Qu\u1edbi \u9032\u8cb4.\u00a0<\/p>\n<p>Theo Ngh\u1ecb \u0111\u1ecbnh ng\u00e0y 7\/11\/1939 v\u1ec1 vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh \u0111\u1ecba gi\u1edbi v\u00e0 \u0111\u1ecba danh h\u00e0nh ch\u00ednh thu\u1ed9c t\u1ed5ng An B\u00ecnh, 4 l\u00e0ng c\u0169 B\u00ecnh Ph\u01b0\u1edbc Xu\u00e2n, M\u1ef9 Ch\u00e1nh, T\u1ea5n \u0110\u1ee9c v\u00e0 M\u1ef9 H\u01b0ng gi\u1ea3m xu\u1ed1ng c\u00f2n 3 l\u00e0ng: B\u00ecnh Ph\u01b0\u1edbc Xu\u00e2n (c\u00f3 thay \u0111\u1ed5i \u0111\u1ecba gi\u1edbi), T\u00e2n M\u1ef9 v\u00e0 M\u1ef9 Hi\u1ec7p.<\/p>\n<p>Sau 1956, l\u00e0ng \u0111\u1ed5i g\u1ecdi th\u00e0nh x\u00e3 v\u00e0 3 l\u00e0ng B\u00ecnh Ph\u01b0\u1edbc Xu\u00e2n, T\u00e2n M\u1ef9 v\u00e0 M\u1ef9 Hi\u1ec7p ti\u1ebfp t\u1ee5c t\u1ed3n t\u1ea1i \u0111\u1ebfn ng\u00e0y nay.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\n<p>\u2014\u2014\u2014<\/p>\n<p>[1] Nhi\u00ean Ch\u00e2u: nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 \u71c3 \u6d32. Trong cu\u1ed1n Nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u1ecba b\u1ea1 tri\u1ec1u Nguy\u1ec5n \u2013 An Giang c\u1ee7a Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh \u0110\u1ea7u (Nxb Tp.HCM, n\u0103m 1995, tr.240) in sai th\u00e0nh \u201cNhi\u00ean C\u00e2u\u201d.\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\n<p>[2] Sa Tr\u01b0\u1edbc \u0110\u00e0: nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 \u6c99 \u7af9 \u6cb1. Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh \u0110\u1ea7u phi\u00ean \u00e2m l\u00e0 \u201cSa Tr\u00fac \u0110\u00e0\u201d (S\u0111d, tr. 241). X\u1ee9 Sa Tr\u01b0\u1edbc \u0110\u00e0 l\u00e0 x\u1ee9 \u1edf 2 b\u00ean b\u1edd r\u1ea1ch Sa Tr\u01b0\u1edbc, t\u00ean r\u1ea1ch n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c ghi tr\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ed3 \u0111\u1ecba h\u00ecnh h\u1ea1t Long Xuy\u00ean 1886.<\/p>\n<p>[3] T\u1ed5ng An B\u00ecnh: Theo Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh T\u01b0, trong T\u1ef1 \u0111i\u1ec3n \u0111\u1ecba danh h\u00e0nh ch\u00ednh Nam b\u1ed9 (Nxb Ch\u00ednh tr\u1ecb Qu\u1ed1c gia, 2008), th\u00ec \u201cAn B\u00ecnh [l\u00e0] t\u1ed5ng thu\u1ed9c huy\u1ec7n \u0110\u00f4ng Xuy\u00ean, ph\u1ee7 Tuy Bi\u00ean, t\u1ec9nh An Giang t\u1eeb n\u0103m Minh M\u1ea1ng th\u1ee9 20 do \u0111\u1ed5i t\u00ean t\u1eeb t\u1ed5ng An To\u00e0n, c\u00f3 6 th\u00f4n B\u00ecnh \u0110\u1ee9c \u0110\u00f4ng, M\u1ef9 Ch\u00e1nh, M\u1ef9 H\u01b0ng, Ph\u00fa Xu\u00e2n, T\u00e2n \u0110\u1ee9c, T\u00e2n Ph\u01b0\u1edbc.\u201d (tr.32). Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh T\u01b0 vi\u1ebft nh\u01b0 v\u1eady nh\u01b0ng ch\u00fang t\u00f4i kh\u00f4ng d\u00e1m tin.<\/p>\n<p>[4] M\u1ef9 Ch\u00e1nh \u7f8e \u6b63: C\u00f3 l\u1ebd ch\u1eef \u201c\u653f\u201d (ch\u00e1nh) b\u1ecb ch\u00e9p l\u1ea7m th\u00e0nh ch\u1eef \u201c\u6b63\u201d (c\u0169ng \u0111\u1ecdc l\u00e0 ch\u00e1nh).<\/p>\n<p>[5] T\u00e2n Ph\u01b0\u1edbc: Trong cu\u1ed1n T\u1ed5ng ni\u00ean gi\u00e1m \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng 1911 in l\u00e0 \u201cTan-phuc\u201d, nh\u01b0ng trong nhi\u1ec1u cu\u1ed1n T\u1ed5ng ni\u00ean gi\u00e1m \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng kh\u00e1c \u0111\u1ec1u in l\u00e0 \u201cTan-phuoc\u201d. V\u00ec l\u00fd do n\u00e0y m\u00e0 \u1edf tr\u00ean ch\u00fang t\u00f4i vi\u1ebft l\u00e0 \u201cT\u00e2n Ph\u01b0\u1edbc\u201d.<\/p>\n<p>[6] Nh\u1ea1n Ch\u00e2u \u9d08 \u7403: C\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 \u201c\u9d08 \u73e0\u201d (Nh\u1ea1n Ch\u00e2u) b\u1ecb in l\u1ea7m th\u00e0nh \u201c\u9d08 \u7403\u201d (Nh\u1ea1n C\u1ea7u).<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i.imgur.com\/zKPflaX.jpeg\" alt=\"\" style=\"width:690px;height:auto\"><\/figure>\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i.imgur.com\/WQNDQCm.jpeg\" alt=\"\" style=\"width:690px;height:auto\"><\/figure>\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i.imgur.com\/CgpUCnf.jpeg\" alt=\"\" style=\"aspect-ratio:1;width:690px;height:auto\"><\/figure>\n<p>Hien Nguyen Le<\/p>\n<p>Theo t\u00e0i li\u1ec7u n\u00e0y th\u00ec Qu\u1eadn Ch\u1ee3 M\u1edbi th\u00e0nh l\u1eadp tr\u01b0\u1edbc n\u0103m 1911 c\u00f3 Qu\u1eadn tr\u01b0\u1edfng, Sau hi\u1ec7n nay UBND H. C M\u1edaI H\u1ed9i th\u1ea3o k\u1ef7 ni\u1ec7m th\u00e0nh l\u1eadp Qu\u1eadn t\u1eeb n\u0103m 1917..k\u1ef3 c\u1ee5c v\u1eady. Mong Th\u1ea7y c\u00f3 \u00fd ki\u1ebfn<\/p>\n<p>C\u00e1 V\u00e0ng<\/p>\n<p>Hien Nguyen Le M\u1ed9t trong c\u00e1c m\u1ee5c \u0111\u00edch c\u1ee7a cu\u1ed9c h\u1ed9i th\u1ea3o l\u00e0 t\u00ecm hi\u1ec3u xem qu\u1eadn Ch\u1ee3 M\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh l\u1eadp t\u1eeb n\u0103m n\u00e0o. V\u1ec1 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00e0y c\u00f3 3 b\u00e0i tham lu\u1eadn: 1. \u201cKhu v\u1ef1c h\u00e0nh ch\u00ednh Ch\u1ee3 M\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh l\u1eadp t\u1eeb n\u0103m n\u00e0o?\u201d c\u1ee7a t\u00f4i, 2. \u201c\u0110\u01a1n v\u1ecb h\u00e0nh ch\u00ednh th\u1eddi ph\u00e1p thu\u1ed9c\u201d c\u1ee7a C\u00f9 Th\u1ecb Dung v\u00e0 Tr\u01b0\u1eddng Th\u00e0nh, 3. \u201c\u00dd ki\u1ebfn \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t ch\u1ecdn n\u0103m th\u00e0nh l\u1eadp khu v\u1ef1c h\u00e0nh ch\u00ednh huy\u1ec7n Ch\u1ee3 M\u1edbi th\u1eddi Ph\u00e1p\u201d c\u1ee7a Hu\u1ef3nh H\u1ed3ng Ph\u01b0\u1ee3ng. Theo nh\u01b0 t\u00f4i th\u1ea5y, \u201ckhu v\u1ef1c h\u00e0nh ch\u00ednh Ch\u1ee3 M\u1edbi\u201d (Circonscription de Cho-moi) \u0111\u01b0\u1ee3c ghi nh\u1eadn trong cu\u1ed1n Annuaire g\u00e9n\u00e9ral de l\u2019Indo-Chine 1911. C\u00f2n n\u0103m th\u00e0nh l\u1eadp th\u00ec t\u00f4i ph\u1ecfng \u0111o\u00e1n l\u00e0 n\u0103m 1909. C\u00e2u h\u1ecfi \u201cKhu v\u1ef1c h\u00e0nh ch\u00ednh Ch\u1ee3 M\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh l\u1eadp t\u1eeb n\u0103m n\u00e0o?\u201d v\u1eabn c\u00f2n b\u1ecf ng\u00f5 <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/s0.wp.com\/wp-content\/mu-plugins\/wpcom-smileys\/twemoji\/2\/72x72\/1f642.png\" alt=\"\ud83d\ude42\" class=\"wp-smiley\" style=\"height: 1em; max-height: 1em;\"><\/p>\n<p>Hien Nguyen Le<\/p>\n<p>C\u00e1 V\u00e0ng Nh\u1edd Th\u1ea7y t\u00ecm hi\u1ec3u Ch\u1ee3 M\u1edbi c\u1ea5t n\u0103m n\u00e0o. D\u1eddi Ch\u1ee3 c\u0169 t\u1eeb trong \u0111\u00ecnh Ki\u1ebfn An ra n\u00ean k\u00eau Ch\u1ee3 M\u1edbi.<\/p>\n<p>C\u00e1 V\u00e0ng<\/p>\n<p>Hien Nguyen Le C\u00f3 \u00fd ki\u1ebfn cho r\u1eb1ng Ch\u1ee3 M\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y d\u1ef1ng n\u0103m 1905.<\/p>\n<p>C\u00e1 V\u00e0ng<\/p>\n<p>T\u1ed5ng An B\u00ecnh: Theo Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh T\u01b0, trong T\u1ef1 \u0111i\u1ec3n \u0111\u1ecba danh h\u00e0nh ch\u00ednh Nam b\u1ed9 (Nxb Ch\u00ednh tr\u1ecb Qu\u1ed1c gia, 2008), th\u00ec \u201cAn B\u00ecnh [l\u00e0] t\u1ed5ng thu\u1ed9c huy\u1ec7n \u0110\u00f4ng Xuy\u00ean, ph\u1ee7 Tuy Bi\u00ean, t\u1ec9nh An Giang t\u1eeb n\u0103m Minh M\u1ea1ng th\u1ee9 20 do \u0111\u1ed5i t\u00ean t\u1eeb t\u1ed5ng An To\u00e0n, c\u00f3 6 th\u00f4n B\u00ecnh \u0110\u1ee9c \u0110\u00f4ng, M\u1ef9 Ch\u00e1nh, M\u1ef9 H\u01b0ng, Ph\u00fa Xu\u00e2n, T\u00e2n \u0110\u1ee9c, T\u00e2n Ph\u01b0\u1edbc.\u201d (tr.32). Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh T\u01b0 vi\u1ebft nh\u01b0 v\u1eady nh\u01b0ng ch\u00fang t\u00f4i ch\u01b0a d\u00e1m tin.<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>TI\u1ec2U-C\u00c2U \u0110\u1ed2-B\u00c0 &amp; R\u1ea0CH CH\u00c0 V\u00c0 Trong Gia \u0110\u1ecbnh Th\u00e0nh Th\u00f4ng Ch\u00ed c\u1ee7a Tr\u1ecbnh Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c, Tu Trai Nguy\u1ec5n T\u1ea1o d\u1ecbch (Nha V\u0103n ho\u00e1, Ph\u1ee7 Qu\u1ed1c v\u1ee5 khanh \u0111\u1eb7c tr\u00e1ch v\u0103n ho\u00e1, 1972) c\u00f3 c\u00e1c \u0111o\u1ea1n sau \u0111\u00e2y n\u00f3i v\u1ec1 huy\u1ec7n V\u0129nh An thu\u1ed9c tr\u1ea5n V\u0129nh Thanh: \u201cHUY\u1ec6N V\u0128NH-AN Nguy\u00ean tr\u01b0\u1edbc l\u00e0 t\u1ed5ng nay \u0111\u1ed5i &hellip; <a href=\"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/2024\/10\/05\/cao-van-nghiep-tieu-cau-do-ba-rach-cha-va\/\" class=\"more-link\">\u0110\u1ecdc ti\u1ebfp <span class=\"screen-reader-text\"><\/p>\n<div>Cao V\u0103n Nghi\u1ec7p: TI\u1ec2U-C\u00c2U \u0110\u1ed2-B\u00c0 &#038; R\u1ea0CH CH\u00c0 V\u00c0<\/div>\n<p><\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[81,83,88],"tags":[],"class_list":["post-901","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-cao-van-nghiep","category-cha-va","category-cu-lao"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/901","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=901"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/901\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=901"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=901"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=901"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}