{"id":941,"date":"2025-04-20T14:59:13","date_gmt":"2025-04-20T07:59:13","guid":{"rendered":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/2025\/04\/20\/trinh-hoai-duc-gia-dinh-thanh-thong-chi-1820\/"},"modified":"2025-04-20T14:59:13","modified_gmt":"2025-04-20T07:59:13","slug":"trinh-hoai-duc-gia-dinh-thanh-thong-chi-1820","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/2025\/04\/20\/trinh-hoai-duc-gia-dinh-thanh-thong-chi-1820\/","title":{"rendered":"Tr\u1ecbnh Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c \u2013 GIA \u0110\u1ecaNH TH\u00c0NH TH\u00d4NG CH\u00cd (1820)"},"content":{"rendered":"<div>\n<p>Tr\u1ecbnh Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c \u2013 GIA \u0110\u1ecaNH TH\u00c0NH TH\u00d4NG CH\u00cd (1820)<\/p>\n<p>H\u1eadu h\u1ecdc L\u00dd VI\u1ec6T D\u0168NG (d\u1ecbch v\u00e0 ch\u00fa gi\u1ea3i)<\/p>\n<p>Ti\u1ebfn s\u0129 HU\u1ef2NH V\u0102N T\u1edaI (hi\u1ec7u \u0111\u00ednh, gi\u1edbi thi\u1ec7u)<\/p>\n<p>Quy\u1ec3n II a: S\u01a0N XUY\u00caN CH\u00cd<\/p>\n<p>\u2013 TR\u1ea4N BI\u00caN H\u00d2A<\/p>\n<p>\u0110\u1ea0I PH\u1ed0 CH\u00c2U \u5927\u8216\u6d32<\/p>\n<p>T\u1ee5c g\u1ecdi l\u00e0 C\u00f9 Lao Ph\u1ed1 \u5eaf, m\u1ed9t t\u00ean g\u1ecdi kh\u00e1c l\u00e0 \u0110\u00f4ng Ph\u1ed1 \u6771\u6d66 (Gi\u1ea3n Ph\u1ed1) [34] c\u0169ng c\u00f2n g\u1ecdi l\u00e0 C\u00f9 Ch\u00e2u, b\u1edfi \u0111\u1ecba th\u1ebf c\u00f9 lao u\u1ed1n m\u00ecnh khoanh du\u1ed7i h\u00ecnh nh\u01b0 con c\u00f9 b\u00f4ng gi\u1ee1n n\u01b0\u1edbc, n\u00ean c\u00f3 t\u00ean nh\u01b0 v\u1eady. C\u00f9 lao n\u1ea7y c\u00e1ch ph\u00eda \u0111\u00f4ng tr\u1ea5n \u0111\u1ed9 3 d\u1eb7m, d\u00e0i h\u01a1n 7 d\u1eb7m, r\u1ed9ng b\u1eb1ng 2 ph\u1ea7n 3 b\u1ec1 d\u00e0i, nh\u01b0 con kim ng\u01b0 tr\u1ea5n n\u01a1i th\u1ee7y kh\u1ea9u, c\u00e2y tr\u1ee5 \u0111\u00e1 ng\u0103n s\u00f3ng l\u1edbn cho tr\u1ea5n th\u00e0nh.<\/p>\n<p>Ph\u01b0\u1edbc Giang (s\u00f4ng \u0110\u1ed3ng Nai) quanh ph\u00eda nam, s\u00f4ng Sa H\u00e0 (R\u1ea1ch C\u00e1t) v\u00f2ng ph\u00eda b\u1eafc, thu\u1edf tr\u01b0\u1edbc c\u00f3 chi\u1ebfc c\u1ea7u v\u00e1n b\u1eafc qua s\u00f4ng r\u1ed9ng r\u00e3i b\u1eb1ng ph\u1eb3ng, th\u00f4ng \u0111\u1ebfn tr\u1ea5n l\u1ef5.<\/p>\n<p><span id=\"more-1123\"><\/span><\/p>\n<p>H\u1ed3i th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m \u0110inh M\u00e3o (1747) \u0111\u1eddi vua Th\u1ebf T\u00f4ng Hi\u1ebfu V\u00f5 ho\u00e0ng \u0111\u1ebf th\u1ee9 10 V\u00f5 v\u01b0\u01a1ng Nguy\u1ec5n Ph\u00fac Kho\u00e1t (L\u00ea Hi\u1ec3n T\u00f4ng ni\u00ean hi\u1ec7u C\u1ea3nh H\u01b0ng th\u1ee9 8; \u0110\u1ea1i Thanh C\u00e0n Long th\u1ee9 12) ([35][35]) c\u00f3 kh\u00e1ch bu\u00f4n x\u1ee9 xa ng\u01b0\u1eddi t\u1ec9nh Ph\u00fac Ki\u1ebfn (Trung Qu\u1ed1c) l\u00e0 L\u00fd V\u0103n Quang \u0111\u1ebfn kh\u00e1ch ng\u1ee5 \u1edf \u0110\u1ea1i Ph\u1ed1 \u5927\u8216, th\u1ea5y c\u1ea3nh th\u00e1i b\u00ecnh, v\u00f5 b\u1ecb l\u01a1 l\u00e0, l\u00f2ng m\u1eebng th\u1ea7m, b\u00e8n l\u00e9n l\u00fat k\u1ebft b\u00e8 \u0111\u1ea3ng [7b] h\u01a1n 300 ng\u01b0\u1eddi t\u1ef1 x\u01b0ng l\u00e0 \u0110\u00f4ng Ph\u1ed1 (Gi\u1ea3n Ph\u1ed1) \u0111\u1ea1i v\u01b0\u01a1ng \u6771\u6d66\u5927\u738b, d\u00f9ng H\u00e0 Huy l\u00e0m ng\u1ee5y Qu\u00e2n s\u01b0, T\u1ea1 Tam l\u00e0m ng\u1ee5y T\u1ea3 \u0111\u00f4 \u0111\u1ed1c, T\u1ea1 T\u1ee9 l\u00e0m ng\u1ee5y H\u1eefu \u0111\u00f4 \u0111\u1ed1c, \u00e2m th\u1ea7m t\u00ednh chuy\u1ec7n x\u1eb1ng b\u1eady, \u0111\u1ecbnh \u0111\u00e1nh \u00fap dinh Tr\u1ea5n Bi\u00ean, nh\u01b0ng ch\u1ec9 s\u1ee3 Kh\u00e2m sai Cai \u0111\u1ed9i C\u1ea9n Th\u1eadn h\u1ea7u Nguy\u1ec5n C\u01b0 C\u1ea9n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 v\u00f5 ngh\u1ec7 cao c\u01b0\u1eddng, n\u00ean ch\u00fang b\u00e0n m\u01b0u tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean ph\u1ea3i gi\u1ebft \u00f4ng C\u1ea9n th\u00ec vi\u1ec7c s\u1ebd d\u1ec5 th\u00e0nh nh\u01b0 tr\u1edf b\u00e0n tay. Nh\u00e2n ng\u00e0y t\u1ebft Nguy\u00ean \u0111\u00e1n, ch\u00fang b\u00e8n ph\u1ee5c binh \u1edf trong ph\u1ed1, r\u1ed3i \u0111em h\u01a1n 50 t\u00ean d\u0169ng c\u1ea3m b\u00e0y y ph\u1ee5c theo ki\u1ec3u \u0111i m\u1eebng l\u1ec5 ng\u00e0y xu\u00e2n, \u0111\u1ebfn m\u1eebng tu\u1ed5i t\u1ea1i dinh C\u1ea9n Th\u1eadn h\u1ea7u, th\u1eeba l\u00fac ng\u00e0i v\u00f4 \u00fd c\u1eed s\u1ef1, c\u00f9ng r\u00fat \u0111o\u1ea3n \u0111ao trong tay \u00e1o ch\u00e9m C\u1ea9n Th\u1eadn h\u1ea7u b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng. C\u1ea9n Th\u1eadn h\u1ea7u l\u0103n xu\u1ed1ng v\u1ecdt ch\u1ea1y ch\u1ee5p l\u1ea5y ng\u1ecdn ph\u1ed1c \u0111ao tr\u00ean gi\u00e1 binh kh\u00ed \u1edf v\u00e1ch, gi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c 5, 6 t\u00ean gi\u1eb7c, ch\u00fang b\u00e8n r\u00fat lui, ch\u1ea1y \u00f9a v\u00e0o tr\u1ea1i qu\u00e2n \u0111o\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t s\u1ed1 th\u01b0\u01a1ng d\u00e0i, r\u1ed3i t\u1eeb hai ph\u00eda \u0111\u00f4ng t\u00e2y \u0111\u00e1nh \u00e9p. L\u00fac \u1ea5y C\u1ea9n Th\u1eadn h\u1ea7u \u0111\u00e3 b\u1ecb tr\u1ecdng th\u01b0\u01a1ng \u0111u\u1ed1i s\u1ee9c, k\u00e9o \u0111ao \u0111\u00e1nh b\u01b0\u1edbc gi\u1eadt l\u00f9i, kh\u00f4ng ng\u1edd c\u00e1n \u0111ao b\u1ecb v\u01b0\u1edbng h\u00e0ng r\u00e0o c\u00e2y khi\u1ebfn \u00f4ng v\u1ea5p ng\u00e3, [8a] li\u1ec1n b\u1ecb gi\u1eb7c \u0111\u00e2m ch\u1ebft. Th\u1ebf r\u1ed3i thu\u1ed9c binh c\u1ee7a \u00f4ng li\u1ec1n \u0111\u1ebfn ti\u1ebfp \u1ee9ng, qu\u00e2n gi\u1eb7c ch\u1ea1y v\u1ec1 t\u1ee5 t\u1eadp ch\u1eadn c\u1ea7u \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng c\u1ef1. Quan L\u01b0u th\u1ee7 C\u01b0\u1eddng Oai h\u1ea7u h\u1ecd Nguy\u1ec5n \u0111i\u1ec1u l\u00ednh th\u1ee7y b\u1ed9 c\u1ee7a dinh d\u00e0n tr\u1eadn \u1edf b\u1edd b\u1eafc, \u0111\u1ed1t ph\u00e1 c\u1ea7u v\u00e1n \u0111\u1ec3 c\u1ee9 th\u1ee7, kh\u00f4ng d\u00e1m ti\u1ebfn qua \u0111\u00e1nh d\u1eb9p, r\u1ed3i \u0111\u01b0a h\u1ecbch b\u00e1o c\u00e1o cho Cai c\u01a1 \u0110\u1ea1i Th\u1eafng h\u1ea7u T\u1ed1ng Ph\u01b0\u1edbc ([36][36]) \u0110\u1ea1i \u1edf \u0111\u1ea1o M\u00f4 Xo\u00e0i \u0111\u1ec3 c\u00f9ng hi\u1ec7p binh \u0111\u00e1nh d\u1eb9p. Quan qu\u00e2n b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ecdn L\u00fd V\u0103n Quang c\u00f9ng b\u1ecdn \u0111\u1ea7u s\u1ecf hung \u00e1c 57 t\u00ean. Nh\u01b0ng ngh\u0129 ch\u00fang n\u00f3 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u1ee7a Thi\u00ean tri\u1ec1u (Thanh tri\u1ec1u) kh\u00f4ng n\u00ean gi\u1ebft v\u1ed9i, b\u00e8n giam ch\u00fang v\u00e0o ng\u1ee5c r\u1ed3i \u0111em vi\u1ec7c \u1ea5y t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>M\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m \u1ea4t H\u1ee3i (1755), nh\u00e2n c\u00f3 b\u1ed9 h\u1ea1 c\u1ee7a T\u1ed5ng \u0111\u1ed1c M\u00e2n Chi\u1ebft (Trung Qu\u1ed1c) l\u00e0 Thi\u00ean t\u1ed5ng L\u00ea Huy \u0110\u1ee9c, B\u00e1 t\u1ed5ng ([37][37]) Th\u1eabm Th\u1ea7n Lang, H\u1ed3 \u0110\u00ecnh Ph\u1ee5ng \u0111i tu\u1ea7n th\u00fa \u0110\u00e0i Loan, thuy\u1ec1n b\u1ecb gi\u00f3 b\u00e3o b\u1ea1t \u0111\u1ebfn n\u01b0\u1edbc ta, nh\u00e2n \u0111\u00f3 ph\u1ed1i h\u1ee3p c\u00f9ng t\u00e0u bu\u00f4n \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0a h\u1ecd v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc, ti\u1ec7n th\u1ec3 th\u00e1ng 7 m\u00f9a thu n\u0103m B\u00ednh T\u00fd (1756) (L\u00ea Hi\u1ec3n T\u00f4ng, ni\u00ean hi\u1ec7u C\u1ea3nh H\u01b0ng th\u1ee9 17, \u0110\u1ea1i Thanh C\u00e0n Long th\u1ee9 21) so\u1ea1n c\u00f4ng v\u0103n v\u00e0 b\u1ea3n \u00e1n k\u1ec3 r\u00f5 t\u1ed9i tr\u1ea1ng c\u1ee7a t\u1eb7c \u0111\u1ea3ng. B\u1ecdn t\u00f9 ph\u1ea1m tr\u1eeb nh\u1eefng k\u1ebb \u0111\u00e3 th\u1ecd th\u01b0\u01a1ng b\u1ecb b\u1ec7nh ch\u1ebft, hi\u1ec7n c\u00f2n \u0111\u00e1m L\u00fd V\u0103n Quang, [8b] H\u00e0 Huy, T\u1ea1 T\u1ee9 c\u1ed9ng 16 ng\u01b0\u1eddi, giao c\u1ea3 cho \u0111o\u00e0n L\u00ea Huy \u0110\u1ee9c l\u00e3nh gi\u1ea3i v\u1ec1 t\u1ec9nh M\u00e2n, tr\u00ecnh l\u00ean quan T\u1ed5ng \u0111\u1ed1c x\u00e9t x\u1eed tr\u1ecb t\u1ed9i.<\/p>\n<p>T\u1eeb \u0111\u00f3 c\u1ea7u b\u1ecb ph\u00e1 b\u1ecf r\u1ed3i d\u1ea7n d\u00e0 cho \u0111\u1ebfn khi T\u00e2y S\u01a1n n\u1ed5i lo\u1ea1n v\u1eabn kh\u00f4ng s\u1eeda l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c, nay ph\u1ea3i d\u00f9ng \u0111\u00f2 \u0111\u01b0a ng\u01b0\u1eddi qua l\u1ea1i. \u0110\u1ea7u ph\u00eda nam c\u0169ng c\u00f3 b\u1ebfn \u0111\u00f2 \u0111\u01b0a ngang qua ch\u1ee3 B\u00ecnh Ti\u00ean (t\u1ee5c g\u1ecdi l\u00e0 ch\u1ee3 L\u00f2 Gi\u1ea5y, khi qu\u00e2n T\u00e2y S\u01a1n v\u00e0o c\u01b0\u1edbp ph\u00e1 \u0111\u00f3ng \u1edf \u0111\u1ea5y l\u1ea1i g\u1ecdi ch\u1ee3 \u0110\u1ed3n, thu\u1ed9c \u0111\u1ea5t th\u00f4n B\u00ecnh Ti\u00ean), t\u1eeb \u0111\u00f3 do \u0111\u01b0\u1eddng b\u1ed9 \u0111\u1ebfn th\u00e0nh Gia \u0110\u1ecbnh.<\/p>\n<p>([34][34]) Gi\u1ea3n Ph\u1ed1 (\u67ec\u57d4): C\u00f9 lao n\u1ea7y nguy\u00ean c\u00f3 t\u00ean l\u00e0 Gi\u1ea3n Ph\u1ed1 ch\u00e2u, nh\u01b0ng do ch\u1eef gi\u1ea3n (\u67ec) v\u00e0 ch\u1eef \u0111\u00f4ng (\u6771) t\u1ef1 d\u1ea1ng tr\u00f4ng r\u1ea5t d\u1ec5 l\u1ea7m n\u00ean c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00e3 b\u1ecb \u0111\u1ecdc l\u1ea7m.<\/p>\n<p>([35][35]) Ch\u00fa th\u00eam c\u1ee7a d\u1ecbch gi\u1ea3 v\u1ec1 ni\u00ean hi\u1ec7u c\u00e1c \u0111\u1eddi vua t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng (Bt).<\/p>\n<p>([36][36]) B\u1ea3n VHN ch\u00e9p T\u1ed1ng V\u0103n (\u6587) \u0110\u1ea1i.<\/p>\n<p>([37][37]) Thi\u00ean t\u1ed5ng (\u5343\u7e3d), B\u00e1 t\u1ed5ng (\u767e\u7e3d) l\u00e0 ch\u1ee9c quan v\u00f5 \u1edf tam \u0111\u1ea1i doanh c\u00f3 t\u1eeb \u0111\u1eddi nh\u00e0 Minh, do c\u00e1c quan c\u00f3 c\u00f4ng to \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m, nh\u01b0ng v\u1ec1 sau th\u00ec quy\u1ec1n ch\u1ee9c d\u1ea7n d\u1ea7n b\u1ecb xem nh\u1eb9, \u0111\u1ebfn \u0111\u1eddi M\u00e3n Thanh th\u00ec ch\u1ec9 l\u00e0 ch\u1ee9c quan v\u00f5 c\u1ea5p th\u1ea5p, l\u1ee5c qu\u00e2n v\u00e0 h\u1ea3i qu\u00e2n \u0111\u1ec1u c\u00f3 c\u1ea3, nh\u01b0 Doanh thi\u00ean t\u1ed5ng.<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i.imgur.com\/qGi5D8F.png\" alt=\"\"><\/figure>\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\">\n<p>DAI-PHO OU CU-LAO-PHO.<\/p>\n<p>L\u2019\u00eele de Dai-pho, vulgairement appel\u00e9e Cu-lao-pho, est encore nomm\u00e9e Dong-pho, et enfin Cu-ch\u00e2u (\u00eele du dragon), \u00e0 cause de ses nombreuses sinuosit\u00e9s, qui lui donnent la ressemblance d\u2019un immense dragon dans l\u2019eau. Cette \u00eele est situ\u00e9e dans l\u2019est de la citadelle 1, \u00e0 plus de 3 lis de distance.<\/p>\n<p>Elle a une longueur de 7 lis, et sa largeur est \u00e9gale aux deux tiers de sa longueur. Elle est plac\u00e9e devant la citadelle comme un beau poisson d\u2019or pr\u00e9pos\u00e9 \u00e0 sa garde.<\/p>\n<p>Elle forme dans la rivi\u00e8re une barri\u00e8re de pierre suffisamment \u00e9lev\u00e9e pour la prot\u00e9ger.<\/p>\n<p>Gabriel Aubaret (1863),\u00a0<a href=\"http:\/\/books.google.com\/books?id=wkkOAAAAQAAJ&amp;printsec=frontcover\"><em>Histoire et description de la Basse Cochinchine (pays de Gia-Dinh)<\/em><\/a>, Paris: Imprimerie Imp\u00e9riale, truy c\u1eadp ng\u00e0y 6 th\u00e1ng 6 n\u0103m 2008<br \/>.\u00a0<strong>(ti\u1ebfng Ph\u00e1p)<\/strong><\/p>\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-wp-embed is-provider-biblioth-que-num-rique-livres-num-ris-s wp-block-embed-biblioth-que-num-rique-livres-num-ris-s\">\n<div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"bp7bRM6EpK\"><p><a href=\"https:\/\/revues.vietnamica.online\/livres\/fr\/aubaret-gabriel-histoire-et-description-de-la-basse-cochinchine-pays-de-gia-dinh\/\">Histoire et description de la Basse Cochinchine (pays de Gia-Dinh)<\/a><\/p><\/blockquote>\n<p><iframe loading=\"lazy\" class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" title=\"\u00ab\u00a0Histoire et description de la Basse Cochinchine (pays de Gia-Dinh)\u00a0\u00bb \u2014 Biblioth\u00e8que num\u00e9rique : Livres num\u00e9ris\u00e9s\" src=\"https:\/\/revues.vietnamica.online\/livres\/fr\/aubaret-gabriel-histoire-et-description-de-la-basse-cochinchine-pays-de-gia-dinh\/embed\/#?secret=HKBzXeBikC#?secret=bp7bRM6EpK\" data-secret=\"bp7bRM6EpK\" width=\"600\" height=\"338\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe>\n<\/div>\n<\/figure>\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\">\n<p>LA NHA GIANG (S\u00d4NG LA NG\u00c0)<\/p>\n<p>\u1ede ph\u00eda b\u1eafc th\u01b0\u1ee3ng l\u01b0u Ph\u01b0\u1edbc Giang, s\u00f4ng n\u00e0y ph\u00e1t nguy\u00ean t\u1eeb n\u00fai Ph\u1ed1 Chi\u00eam \u6d66\u5360\u5c71 thu\u1ed9c tr\u1ea5n Thu\u1eadn Th\u00e0nh ch\u1ea3y v\u1ec1 nam. L\u1ea1i t\u1eeb n\u00fai Ph\u1ed1 Chi\u00eam ch\u1ea3y ra ph\u00eda b\u1eafc g\u1ecdi l\u00e0 s\u00f4ng D\u00e3 D\u01b0\u01a1ng r\u1ed3i v\u00f2ng quanh n\u00fai C\u1ed9p C\u1ed9p (n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng ch\u1ea3y xi\u1ebft c\u1ecd v\u00e0o \u0111\u00e1, ti\u1ebfng k\u00eau c\u1ed9p c\u1ed9p n\u00ean c\u00f2n g\u1ecdi l\u00e0 n\u00fai S\u00f4ng B\u1eadp) ch\u1ea3y xu\u1ed1ng \u0111\u00f4ng r\u1ed3i h\u1ee3p l\u01b0u v\u1edbi ngu\u1ed3n B\u00e0n Th\u1ea1ch \u1edf tr\u1ea5n Ph\u00fa Y\u00ean.<\/p>\n<p>SA H\u00c0 (R\u1ea0CH C\u00c1T)<\/p>\n<p>T\u1ee5c g\u1ecdi l\u00e0 R\u1ea1ch C\u00e1t, \u1ea5y l\u00e0 b\u1eafc l\u01b0u c\u1ee7a Ph\u01b0\u1edbc Giang, c\u00e1ch ph\u00eda \u0111\u00f4ng tr\u1ea5n 3 d\u1eb7m r\u01b0\u1ee1i. S\u00f4ng n\u00e0y ch\u1ea3y quanh c\u00f9 lao \u0110\u1ea1i Ph\u1ed1 \u5927\u8216\u6d32. L\u1ea1i c\u00f3 t\u00ean l\u00e0 H\u1eadu Giang, \u0111\u1ea7u ph\u00eda t\u00e2y nhi\u1ec1u kh\u00fac c\u1ea1n, khi n\u01b0\u1edbc r\u00f2ng th\u00ec l\u1ed9i b\u1ed9 qua \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i.imgur.com\/gEKPKco.png\" alt=\"\"><\/figure>\n<\/p>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>L\u00fd Vi\u1ec7t D\u0169ng; Hu\u1ef3nh V\u0103n T\u1edbi (2004),\u00a0<a href=\"https:\/\/web.archive.org\/web\/20080411121132\/http:\/\/www.vanhoahoc.edu.vn\/site\/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=317&amp;Itemid=103\"><em>Gia \u0110\u1ecbnh Th\u00e0nh th\u00f4ng ch\u00ed<\/em><\/a>, Vi\u1ec7t Nam: Nh\u00e0 xu\u1ea5t b\u1ea3n T\u1ed5ng h\u1ee3p \u0110\u1ed3ng Nai,\u00a0<a href=\"http:\/\/www.vanhoahoc.edu.vn\/site\/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=317&amp;Itemid=103\">B\u1ea3n g\u1ed1c<\/a>\u00a0l\u01b0u tr\u1eef ng\u00e0y 11 th\u00e1ng 4 n\u0103m 2008, truy c\u1eadp ng\u00e0y 6 th\u00e1ng 6 n\u0103m 2008<\/li>\n<li>B\u1ea3n in kh\u1eafc g\u1ed7 l\u01b0u tr\u1eef t\u1ea1i th\u01b0 vi\u1ec7n Gallica\u00a0<a href=\"https:\/\/gallica.bnf.fr\/ark:\/12148\/btv1b10093307r\">https:\/\/gallica.bnf.fr\/ark:\/12148\/btv1b10093307r<\/a><\/li>\n<li>B\u1ea3n d\u1ecbch c\u1ee7a L\u00fd Vi\u1ec7t D\u0169ng:\u00a0<a href=\"https:\/\/cvdvn.net\/2018\/05\/23\/gia-dinh-thanh-thong-chi-trinh-hoai-duc\/\">https:\/\/cvdvn.net\/2018\/05\/23\/gia-dinh-thanh-thong-chi-trinh-hoai-duc\/<\/a><\/li>\n<li>\n<\/ul>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tr\u1ecbnh Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c \u2013 GIA \u0110\u1ecaNH TH\u00c0NH TH\u00d4NG CH\u00cd (1820) H\u1eadu h\u1ecdc L\u00dd VI\u1ec6T D\u0168NG (d\u1ecbch v\u00e0 ch\u00fa gi\u1ea3i) Ti\u1ebfn s\u0129 HU\u1ef2NH V\u0102N T\u1edaI (hi\u1ec7u \u0111\u00ednh, gi\u1edbi thi\u1ec7u) Quy\u1ec3n II a: S\u01a0N XUY\u00caN CH\u00cd \u2013 TR\u1ea4N BI\u00caN H\u00d2A \u0110\u1ea0I PH\u1ed0 CH\u00c2U \u5927\u8216\u6d32 T\u1ee5c g\u1ecdi l\u00e0 C\u00f9 Lao Ph\u1ed1 \u5eaf, m\u1ed9t t\u00ean g\u1ecdi kh\u00e1c l\u00e0 \u0110\u00f4ng &hellip; <a href=\"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/2025\/04\/20\/trinh-hoai-duc-gia-dinh-thanh-thong-chi-1820\/\" class=\"more-link\">\u0110\u1ecdc ti\u1ebfp <span class=\"screen-reader-text\">Tr\u1ecbnh Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c \u2013 GIA \u0110\u1ecaNH TH\u00c0NH TH\u00d4NG CH\u00cd (1820)<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[108,112,106,113],"tags":[],"class_list":["post-941","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-dong-pho","category-gia-dinh-thanh-thong-chi","category-gian-pho-trai","category-trinh-hoai-duc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/941","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=941"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/941\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=941"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=941"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=941"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}