{"id":951,"date":"2025-04-29T17:08:52","date_gmt":"2025-04-29T10:08:52","guid":{"rendered":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/2025\/04\/29\/gia-dinh-tam-hung-ky-2-co-nghia-dong-son-ten-doc-chua-nguyen\/"},"modified":"2025-04-29T17:08:52","modified_gmt":"2025-04-29T10:08:52","slug":"gia-dinh-tam-hung-ky-2-co-nghia-dong-son-ten-doc-chua-nguyen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/2025\/04\/29\/gia-dinh-tam-hung-ky-2-co-nghia-dong-son-ten-doc-chua-nguyen\/","title":{"rendered":"Gia \u0110\u1ecbnh tam h\u00f9ng \u2013 K\u1ef3 2: C\u1edd ngh\u0129a \u0110\u00f4ng S\u01a1n, t\u00ean \u0111\u1ed9c ch\u00faa Nguy\u1ec5n"},"content":{"rendered":"<div>\n<p>Tr\u1ea7n Si\u00eau04\/10\/2021 14:02 (GMT+7)<\/p>\n<h2 class=\"wp-block-heading\">GD&amp;T\u0110 \u2013 C\u00f9ng v\u1edbi V\u00f5 T\u00e1nh, \u0110\u1ed7 Thanh Nh\u01a1n \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi x\u01b0ng t\u1ee5ng l\u00e0 \u201cGia \u0110\u1ecbnh tam h\u00f9ng\u201d. Th\u1ebf nh\u01b0ng, \u00f4ng l\u1ea1i s\u1edbm l\u00eca \u0111\u1eddi b\u1edfi l\u1eadp nhi\u1ec1u c\u00f4ng tr\u1ea1ng l\u1eabn nh\u1eefng hi\u1ec1m kh\u00edch tr\u00ean ch\u1ed1n quan tr\u01b0\u1eddng.<\/h2>\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/cdn.giaoducthoidai.vn\/images\/a4d1e2ff37107679232bf8d6328ab9a833b19cbab42fe2696a18130bfad89d95ae951804a4d578a458d36cde85efa039c8252cd66da87c280a236b269b817d13\/30-31-4.jpg.webp\" alt=\"\"><\/figure>\n<figure class=\"wp-block-table\">\n<table class=\"has-fixed-layout\">\n<tbody>\n<tr>\n<td>M\u1ed9 \u0110\u1ed7 Thanh Nh\u01a1n \u1edf B\u00ecnh D\u01b0\u01a1ng.<br \/>Ch\u1eef H\u00e1n: \u0110\u1ed7 Hi\u1ec7p Tr\u1ea5n phu th\u00ea chi m\u1ed9<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/figure>\n<p>\u0110\u1ed7 Thanh Nh\u01a1n c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft \u0111\u1ebfn v\u1edbi t\u00ean \u0110\u1ed7 Thanh Nh\u00e2n, hi\u1ec7n ch\u01b0a r\u00f5 n\u0103m sinh. \u00d4ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi h\u1ee3p binh \u0110\u00f4ng S\u01a1n, c\u1ee9u ch\u00faa Nguy\u1ec5n tho\u00e1t kh\u1ecfi qu\u00e2n T\u00e2y S\u01a1n. Nh\u01b0ng cu\u1ed1i c\u00f9ng, \u00f4ng b\u1ecb ch\u00faa Nguy\u1ec5n cho v\u00f5 s\u0129 mai ph\u1ee5c b\u1eafn t\u00ean \u0111\u1ed9c gi\u1ebft ch\u1ebft.<\/p>\n<p><strong>C\u1ee9u ch\u00faa l\u1eadp c\u00f4ng<\/strong><\/p>\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/cdn.giaoducthoidai.vn\/images\/a4d1e2ff37107679232bf8d6328ab9a833b19cbab42fe2696a18130bfad89d95e69e07f0863ce35588dab09ce29f7739\/30-31-2.jpg\" alt=\"D\u00f9 l\u1eadp nhi\u1ec1u c\u00f4ng tr\u1ea1ng, \u0110\u1ed7 Thanh Nh\u01a1n v\u1eabn b\u1ecb Nguy\u1ec5n \u00c1nh h\u1ea1 s\u00e1t.\" title=\"D\u00f9 l\u1eadp nhi\u1ec1u c\u00f4ng tr\u1ea1ng, \u0110\u1ed7 Thanh Nh\u01a1n v\u1eabn b\u1ecb Nguy\u1ec5n \u00c1nh h\u1ea1 s\u00e1t.\"><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>D\u00f9 l\u1eadp nhi\u1ec1u c\u00f4ng tr\u1ea1ng, \u0110\u1ed7 Thanh Nh\u01a1n v\u1eabn b\u1ecb Nguy\u1ec5n \u00c1nh h\u1ea1 s\u00e1t.<\/em><br \/><\/figcaption><\/figure>\n<p>Theo m\u1ed9t s\u1ed1 t\u00e0i li\u1ec7u s\u1eed h\u1ecdc, \u0110\u1ed7 Thanh Nh\u01a1n xu\u1ea5t th\u00e2n t\u1eeb huy\u1ec7n H\u01b0\u01a1ng Tr\u00e0, ph\u1ee7 Th\u1eeba Thi\u00ean, sau v\u1ec1 s\u1ed1ng \u1edf tr\u1ea5n Phi\u00ean An, Gia \u0110\u1ecbnh sau n\u00e0y. Th\u1eddi ch\u00faa Nguy\u1ec5n Ph\u00fac Thu\u1ea7n (1765 \u2013 1777), anh em T\u00e2y S\u01a1n hi\u1ec7u tri\u1ec7u d\u00e2n ch\u00fang, kh\u1edfi ngh\u0129a l\u1edbn m\u1ea1nh, \u0111\u00e1nh chi\u1ebfm nhi\u1ec1u \u0111\u1ecba b\u00e0n thu\u1ed9c quy\u1ec1n ki\u1ec3m so\u00e1t c\u1ee7a ch\u00faa Nguy\u1ec5n.<\/p>\n<p>N\u0103m 1775, ch\u00faa Nguy\u1ec5n Ph\u00fac Thu\u1ea7n b\u1ecb T\u00e2y S\u01a1n \u0111u\u1ed5i ch\u1ea1y \u0111\u1ebfn Tr\u1ea5n Bi\u00ean. Qu\u00e2n c\u1ee9u vi\u1ec7n kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn k\u1ecbp, nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i n\u00e0y \u0110\u1ed7 Thanh Nh\u01a1n g\u1ecdi b\u1eb1ng h\u1eefu h\u1ee3p binh \u1edf Ba Gi\u1ed3ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n 3.000 ng\u01b0\u1eddi, x\u01b0ng l\u00e0 \u201c\u0110\u00f4ng S\u01a1n th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n\u201d r\u1ed3i \u0111em binh c\u1ee9u gi\u00e1.<\/p>\n<p>T\u1eeb Ba Gi\u1ed3ng, \u0110\u1ed7 Thanh Nh\u01a1n \u0111\u01b0a qu\u00e2n \u0111\u00e1nh \u00fap qu\u00e2n T\u00e2y S\u01a1n do Nguy\u1ec5n L\u1eef ch\u1ec9 huy, th\u1eafng lu\u00f4n m\u1ea5y tr\u1eadn. Nguy\u1ec5n L\u1eef bi\u1ebft kh\u00f4ng \u0111\u1ecbch n\u1ed5i, l\u1ea5y th\u00f3c trong kho ch\u1edf h\u01a1n hai tr\u0103m thuy\u1ec1n ch\u1ea1y v\u1ec1 Quy Nh\u01a1n.<\/p>\n<p>\u0110\u1ed7 Thanh Nh\u01a1n l\u1ea5y l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c Gia \u0110\u1ecbnh b\u00e8n \u0111\u00f3n ch\u00faa Nguy\u1ec5n Ph\u00fac Thu\u1ea7n tr\u1edf l\u1ea1i. Do l\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea1i c\u00f4ng, \u0110\u1ed7 Thanh Nh\u01a1n \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00faa Nguy\u1ec5n cho gi\u1eef h\u00e0m Ch\u01b0\u1edfng dinh Ngo\u1ea1i h\u1eefu, phong t\u01b0\u1edbc Ph\u01b0\u01a1ng qu\u1eadn c\u00f4ng. T\u01b0\u1edbng s\u0129 \u0110\u00f4ng S\u01a1n \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng theo th\u1ee9 b\u1eadc.<\/p>\n<p>B\u1ea5y gi\u1edd, c\u00f3 vi\u00ean t\u01b0\u1edbng \u0111i theo T\u1ed1ng Ph\u00fac Hi\u1ec7p l\u00e0 L\u00fd T\u00e0i, g\u1ed1c ng\u01b0\u1eddi Hoa, ch\u1ec9 huy \u0111\u1ea1o H\u00f2a Ngh\u0129a qu\u00e2n. Tr\u01b0\u1edbc khi tham gia phong tr\u00e0o T\u00e2y S\u01a1n t\u1eebng ki\u1ebfm s\u1ed1ng b\u1eb1ng ngh\u1ec1 bu\u00f4n b\u00e1n. \u0110i v\u1edbi T\u00e2y S\u01a1n m\u1ed9t th\u1eddi gian, L\u00fd T\u00e0i t\u1eebng l\u00e0m ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng cho Nguy\u1ec5n Hu\u1ec7, nh\u01b0ng do nhi\u1ec1u phen b\u1ea1i tr\u1eadn, thay v\u00ec quy\u1ebft ch\u00ed l\u1eadp c\u00f4ng, L\u00fd T\u00e0i l\u1ea1i t\u1ecf ra b\u1ea5t m\u00e3n.<\/p>\n<p>T\u01b0\u1edbng c\u1ee7a ch\u00faa Nguy\u1ec5n \u1edf Ph\u00fa Y\u00ean bi\u1ebft r\u1ea5t r\u00f5 \u0111i\u1ec1u n\u00e0y n\u00ean \u0111\u00e3 chi\u00eau h\u00e0ng \u0111\u01b0\u1ee3c L\u00fd T\u00e0i. Ch\u00faa Nguy\u1ec5n Ph\u00fac Thu\u1ea7n mu\u1ed1n thu d\u00f9ng L\u00fd T\u00e0i, nh\u01b0ng \u0110\u1ed7 Thanh Nh\u01a1n v\u00ec mu\u1ed1n tranh gi\u00e0nh \u0111\u1ecba v\u1ecb n\u00ean n\u00f3i: L\u00fd T\u00e0i ch\u1eb3ng qua c\u0169ng ch\u1ec9 l\u00e0 lo\u00e0i ch\u00f3, lo\u00e0i heo, c\u00f3 d\u00f9ng c\u0169ng v\u00f4 \u00edch m\u00e0 th\u00f4i.<\/p>\n<p>B\u1edfi l\u1eddi n\u00e0y, L\u00fd T\u00e0i k\u1ebft o\u00e1n v\u1edbi \u0110\u1ed7 Thanh Nh\u01a1n. \u0110\u1ebfn khi T\u1ed1ng Ph\u00fac Hi\u1ec7p m\u1ea5t, L\u00fd T\u00e0i lo \u0110\u1ed7 Thanh Nh\u01a1n l\u00e0m h\u1ea1i m\u00ecnh, b\u00e8n \u0111em thu\u1ed9c h\u1ea1 chi\u1ebfm gi\u1eef n\u00fai Ch\u00e2u Th\u1edbi ch\u1ed1ng l\u1ea1i \u0110\u1ed7 Thanh Nh\u01a1n.<\/p>\n<p>Th\u00e1ng 11\/1776 do s\u1ee9c \u00e9p c\u1ee7a L\u00fd T\u00e0i, ch\u00faa Nguy\u1ec5n Ph\u00fac Thu\u1ea7n l\u00e0m l\u1ec5 nh\u01b0\u1eddng ng\u00f4i cho ch\u00e1u ru\u1ed9t m\u00ecnh l\u00e0 Nguy\u1ec5n Ph\u00fac D\u01b0\u01a1ng (T\u00e2n Ch\u00ednh V\u01b0\u01a1ng). L\u00fd T\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c Nguy\u1ec5n Ph\u00fac D\u01b0\u01a1ng phong l\u00e0 B\u1ea3o gi\u00e1 \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n. \u0110\u1ed7 Thanh Nh\u01a1n v\u00ec \u0111ang ch\u1ed1ng \u0111\u1ed1i L\u00fd T\u00e0i n\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn d\u1ef1 l\u1ec5 nh\u01b0\u1eddng ng\u00f4i, T\u00e2n Ch\u00ednh V\u01b0\u01a1ng phong cho Ph\u1ea1m C\u00f4ng L\u00fd gi\u1eef ch\u1ee9c Ngo\u1ea1i h\u1eefu thay Nh\u01a1n.<\/p>\n<p>N\u0103m sau (1777), Nguy\u1ec5n Hu\u1ec7 \u0111em qu\u00e2n \u0111\u00e1nh chi\u1ebfm Gia \u0110\u1ecbnh l\u1ea7n th\u1ee9 2. T\u00e2n Ch\u00ednh V\u01b0\u01a1ng sai L\u00fd T\u00e0i \u0111em Ngh\u0129a H\u00f2a qu\u00e2n ra H\u00f3c M\u00f4n c\u1ef1 chi\u1ebfn. L\u00fd T\u00e0i xa th\u1ea5y b\u00f3ng c\u1edd, ng\u1edd l\u00e0 qu\u00e2n \u0110\u00f4ng S\u01a1n \u0111\u1ebfn \u0111\u00e1nh \u00fap m\u00ecnh n\u00ean t\u1ef1 r\u00fat qu\u00e2n v\u1ec1. Qu\u00e2n T\u00e2y S\u01a1n th\u1eeba th\u1ebf \u0111u\u1ed5i theo, L\u00fd T\u00e0i ho\u1ea3ng lo\u1ea1n ch\u1ea1y v\u1ec1 Ba Gi\u1ed3ng th\u00ec b\u1ecb qu\u00e2n \u0110\u00f4ng S\u01a1n c\u1ee7a \u0110\u1ed7 Thanh Nh\u01a1n \u0111\u00f3n \u0111\u01b0\u1eddng gi\u1ebft ch\u1ebft.\u00a0<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/cdn.giaoducthoidai.vn\/images\/a4d1e2ff37107679232bf8d6328ab9a833b19cbab42fe2696a18130bfad89d95ae2c598dfd75704558d8138f45bfb9da\/30-31-3.jpg\" alt=\"\u0110\u1ed7 Thanh Nh\u01a1n h\u1ecdp binh \u0110\u00f4ng S\u01a1n c\u1ee9u ch\u00faa Nguy\u1ec5n (tranh minh ho\u1ea1).\" title=\"\u0110\u1ed7 Thanh Nh\u01a1n h\u1ecdp binh \u0110\u00f4ng S\u01a1n c\u1ee9u ch\u00faa Nguy\u1ec5n (tranh minh ho\u1ea1).\"><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>\u0110\u1ed7 Thanh Nh\u01a1n h\u1ecdp binh \u0110\u00f4ng S\u01a1n c\u1ee9u ch\u00faa Nguy\u1ec5n (tranh minh ho\u1ea1).<\/em><br \/><\/figcaption><\/figure>\n<p><strong>B\u1ecb h\u1ea1 s\u00e1t b\u1eb1ng t\u00ean \u0111\u1ed9c<\/strong><\/p>\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/cdn.giaoducthoidai.vn\/images\/a4d1e2ff37107679232bf8d6328ab9a833b19cbab42fe2696a18130bfad89d954428a0b6661526aae832a43c6de28886\/30-31-5.jpg\" alt=\"C\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc nghi\u00ean c\u1ee9u m\u1ea3nh x\u01b0\u01a1ng quai xanh \u0111\u01b0\u1ee3c cho l\u00e0 h\u00e0i c\u1ed1t \u0110\u1ed7 Thanh Nh\u01a1n.\" title=\"C\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc nghi\u00ean c\u1ee9u m\u1ea3nh x\u01b0\u01a1ng quai xanh \u0111\u01b0\u1ee3c cho l\u00e0 h\u00e0i c\u1ed1t \u0110\u1ed7 Thanh Nh\u01a1n.\"><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em><br \/>C\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc nghi\u00ean c\u1ee9u m\u1ea3nh x\u01b0\u01a1ng quai xanh \u0111\u01b0\u1ee3c cho l\u00e0 h\u00e0i c\u1ed1t \u0110\u1ed7 Thanh Nh\u01a1n.<br \/><\/em><\/figcaption><\/figure>\n<p>X\u01b0\u01a1ng quai xanh c\u1ee7a h\u00e0i c\u1ed1t nam gi\u1edbi, b\u00ean tr\u00e1i nguy\u00ean v\u1eb9n, b\u00ean ph\u1ea3i b\u1ecb g\u00e3y do v\u1eadt nh\u1ecdn t\u00e1c \u0111\u1ed9ng. \u0110o\u1ea1n x\u01b0\u01a1ng g\u00e3y c\u00f3 m\u00e0u xanh \u0111\u1ed3ng, kh\u00e1c bi\u1ec7t v\u1edbi nh\u1eefng m\u1ea3nh x\u01b0\u01a1ng kh\u00e1c. Sau khi gi\u1ea3i ph\u1eabu, c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc k\u1ebft lu\u1eadn, ch\u1ee7 nh\u00e2n c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00e3 b\u1ecb t\u1eed th\u01b0\u01a1ng. V\u1ebft v\u1ee1 kh\u00f4ng b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng v\u00e0 ch\u1ea5t \u0111\u1ed9c \u1edf v\u1ebft th\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e3 l\u00e0m cho \u0111o\u1ea1n x\u01b0\u01a1ng ph\u1ea3n \u1ee9ng \u0111\u1ed5i t\u1eeb m\u00e0u tr\u1eafng th\u00e0nh xanh \u0111\u1ed3ng.<\/p>\n<p>T\u01b0\u1edbng T\u00e2y S\u01a1n l\u00e0 Nguy\u1ec5n Hu\u1ec7 chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c S\u00e0i G\u00f2n, T\u00e2n Ch\u00ednh V\u01b0\u01a1ng c\u00f9ng c\u1eadn th\u1ea7n b\u1ecb T\u00e2y S\u01a1n b\u1eaft gi\u1ebft. Th\u00e1i th\u01b0\u1ee3ng v\u01b0\u01a1ng Nguy\u1ec5n Ph\u00fac Thu\u1ea7n b\u1ecf ch\u1ea1y v\u1ec1 Long Xuy\u00ean nh\u01b0ng t\u1edbi th\u00e1ng 9 n\u0103m 1777 c\u0169ng b\u1ecb T\u00e2y S\u01a1n b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0 gi\u1ebft \u0111i.<\/p>\n<p>Kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ec3 ng\u00f4i ch\u00faa b\u1ecf tr\u1ed1ng, \u0111\u1ea7u n\u0103m M\u1eadu Tu\u1ea5t (1778), Nguy\u1ec5n Ph\u00fac \u00c1nh, ch\u00e1u Nguy\u1ec5n Ph\u00fac Thu\u1ea7n khi n\u00e0y m\u1edbi 17 tu\u1ed5i \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c t\u01b0\u1edbng t\u00f4n l\u00e0m \u0110\u1ea1i nguy\u00ean so\u00e1i, Nhi\u1ebfp qu\u1ed1c ch\u00ednh. T\u1eeb \u0111\u00f3, \u0110\u1ed7 Thanh Nh\u01a1n \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ec1 c\u1eadn ph\u00f2 t\u00e1 Nguy\u1ec5n Ph\u00fac \u00c1nh.<\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3 \u0110\u1ed7 Thanh Nh\u01a1n l\u1eadp nhi\u1ec1u c\u00f4ng tr\u1ea1ng, c\u00f9ng L\u00ea V\u0103n Qu\u00e2n gi\u1ebft T\u01b0 Kh\u1ea5u Oai \u1edf s\u00f4ng B\u1ebfn Ngh\u00e9, c\u00f9ng H\u1ed3 V\u0103n L\u00e2n \u0111i Ch\u00e2n L\u1ea1p gi\u1ebft N\u1eb7c Ong Vinh, t\u00f4n con l\u00e0 N\u1eb7c Ong \u1ea8n l\u00ean ng\u00f4i Ch\u00e2n L\u1ea1p, \u0111\u1ec3 H\u1ed3 V\u0103n L\u00e2n \u1edf l\u1ea1i b\u1ea3o h\u1ed9, c\u00f2n m\u00ecnh k\u00e9o qu\u00e2n v\u1ec1 Gia \u0110\u1ecbnh.<\/p>\n<p>N\u0103m 1780 Nguy\u1ec5n \u00c1nh x\u01b0ng v\u01b0\u01a1ng, phong \u0110\u1ed7 Thanh Nh\u01a1n l\u00e0m Ngo\u1ea1i h\u1eefu ph\u1ee5 ch\u00ednh Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, t\u01b0\u1edbc Qu\u1eadn c\u00f4ng. \u0110\u01b0\u1eddng ho\u1ea1n l\u1ed9 c\u1ee7a \u0110\u1ed7 Thanh Nh\u01a1n v\u00f4 c\u00f9ng thu\u1eadn l\u1ee3i, ch\u1ec9 trong 6 n\u0103m t\u1eeb ch\u1ee9c quan v\u00f5 nh\u1ecf nh\u1ea5t leo l\u00ean \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c quan v\u00f5 cao nh\u1ea5t tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh.<\/p>\n<p>Tuy c\u00f3 t\u00e0i nh\u01b0ng \u0110\u1ed7 Thanh Nh\u01a1n c\u0169ng nhi\u1ec1u t\u1eadt, ngang t\u00e0ng, \u0103n n\u00f3i b\u1ea1t m\u1ea1ng n\u00ean l\u00e0m m\u1ea5t l\u00f2ng nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi. Khi Nguy\u1ec5n \u00c1nh b\u00e0y t\u1ecf \u00fd \u0111\u1ecbnh c\u1ea7u vi\u1ec7n qu\u00e2n Xi\u00eam v\u00e0 qu\u00e2n Ph\u00e1p \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh T\u00e2y S\u01a1n, Nh\u01a1n th\u1eb3ng th\u1eebng can ng\u0103n: \u201cM\u1eddi h\u1ecd \u0111\u1ebfn th\u00ec d\u1ec5, \u0111u\u1ed5i h\u1ecd \u0111i m\u1edbi kh\u00f3\u201d.<\/p>\n<p>Do ngh\u1ecbch \u00fd Nguy\u1ec5n \u00c1nh n\u00ean \u00f4ng b\u1ecb vua gh\u00e9t. Tri\u1ec1u th\u1ea7n c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi khuy\u00ean Nguy\u1ec5n \u00c1nh l\u00e0 \u0110\u1ed7 Thanh Nh\u01a1n l\u1ed9ng quy\u1ec1n, c\u00f3 nguy c\u01a1 ph\u1ea3n lo\u1ea1n n\u00ean tr\u1eeb b\u1ecf s\u1edbm \u0111\u1ec3 ng\u0103n h\u1eadu h\u1ecda. Nguy\u1ec5n \u00c1nh chu\u1ea9n y, v\u1edd b\u1ec7nh n\u1eb7ng cho m\u1eddi \u0110\u1ed7 Thanh Nh\u01a1n v\u1ec1 g\u1eb7p r\u1ed3i cho v\u00f5 s\u0129 mai ph\u1ee5c ngo\u00e0i t\u01b0 dinh b\u1eafn t\u00ean t\u1ea9m thu\u1ed1c \u0111\u1ed9c h\u1ea1 s\u00e1t.<\/p>\n<p>\u0110\u1ed7 Thanh Nh\u01a1n v\u1eeba ra kh\u1ecfi dinh b\u1ecb tr\u00fang ba m\u0169i t\u00ean, khi ch\u1ea5t \u0111\u1ed9c ph\u00e1t t\u00e1c, bi\u1ebft kh\u00f4ng s\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c, \u00f4ng ng\u1eeda m\u1eb7t l\u00ean tr\u1eddi k\u00eau l\u1edbn: \u201cT\u00f4i ch\u1ebft kh\u00f4ng nh\u1eafm m\u1eaft nh\u01b0ng h\u1eadu th\u1ebf s\u1ebd kh\u00f4ng ch\u00ea c\u01b0\u1eddi t\u00f4i\u201d.<\/p>\n<p>S\u1ee3 t\u1ed9i tru di tam t\u1ed9c, con ch\u00e1u \u00f4ng sau khi b\u00ed m\u1eadt ch\u00f4n c\u1ea5t \u0111\u00e3 ph\u1ea3i t\u1ea3n m\u00e1t \u0111i n\u01a1i kh\u00e1c v\u00e0 thay t\u00ean \u0111\u1ed5i h\u1ecd \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh h\u1ecda. M\u00e3i sau n\u00e0y vua Thi\u1ec7u Tr\u1ecb m\u1edbi gi\u1ea3i oan cho \u00f4ng c\u00f9ng nhi\u1ec1u c\u00f4ng th\u1ea7n kh\u00e1c.<\/p>\n<p>Hai t\u01b0\u1edbng t\u00e2m ph\u00fac c\u1ee7a Thanh Nh\u01a1n l\u00e0 V\u00f5 Nh\u00e0n (anh trai V\u00f5 T\u00e1nh) v\u00e0 \u0110\u1ed7 B\u1ea3ng, r\u00fat binh v\u1ec1 Ba Gi\u1ed3ng, ch\u1ed1ng T\u00e2y S\u01a1n l\u1eabn ch\u00faa Nguy\u1ec5n. Nguy\u1ec5n \u00c1nh cho ng\u01b0\u1eddi \u0111i khuy\u1ebft d\u1ee5, nh\u01b0ng hai t\u01b0\u1edbng kh\u00f4ng tin. V\u1ec1 sau nh\u1edd cho ng\u01b0\u1eddi tr\u00e0 tr\u1ed9n v\u00e0o trong qu\u00e2n, b\u1eaft s\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c V\u00f5 Nh\u00e0n v\u00e0 \u0110\u1ed7 B\u1ea3ng \u0111em ch\u00e9m. T\u1eeb \u0111\u00f3, binh \u0110\u00f4ng S\u01a1n b\u1ecb ph\u00e2n t\u00e1n.<\/p>\n<p><strong>Th\u00f4ng \u0111\u1ed3ng v\u1edbi T\u00e2y S\u01a1n?<\/strong><\/p>\n<p>S\u00e1ch \u201cVi\u1ec7t s\u1eed t\u00e2n bi\u00ean\u201d ch\u00e9p: Trong khi \u0110\u1ed7 Thanh Nh\u01a1n l\u1eadp nhi\u1ec1u c\u00f4ng l\u1edbn, th\u00ec ch\u00faa Nguy\u1ec5n \u00c1nh \u0111\u00e3 nghe l\u1eddi d\u00e8m pha \u0111em gi\u1ebft \u0111i\u2026 R\u1ed3i s\u1eed s\u00e1ch (Gia \u0110\u1ecbnh th\u00f4ng gi\u00e1m) c\u1ee7a tri\u1ec1u Nguy\u1ec5n \u0111\u00e3 c\u1ed1 b\u00e0o ch\u1eefa v\u1ec1 c\u00e1i ch\u1ebft n\u00e0y: H\u1ecd b\u1ea3o \u0110\u1ed7 Thanh Nh\u01a1n \u0111\u00e3 qu\u00e1 c\u1eady c\u00f4ng, c\u00f3 \u00fd th\u00f4ng \u0111\u1ed3ng v\u1edbi T\u00e2y S\u01a1n \u0111\u1ec3 l\u00e0m ph\u1ea3n\u201d.<\/p>\n<p>Th\u1ee7 l\u0129nh T\u00e2y S\u01a1n Nguy\u1ec5n Nh\u1ea1c nghe tin Nh\u01a1n b\u1ecb Nguy\u1ec5n \u00c1nh gi\u1ebft th\u00ec c\u01b0\u1eddi n\u00f3i r\u1eb1ng: \u201cTh\u00e0nh Nh\u01a1n b\u1ecb gi\u1ebft, c\u00e1c t\u01b0\u1edbng c\u00f2n l\u1ea1i kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng s\u1ee3\u201d. Sau \u0111\u00f3, anh em Nguy\u1ec5n Nh\u1ea1c \u0111\u01b0a qu\u00e2n \u0111\u00e1nh v\u00e0o Gia \u0110\u1ecbnh, khi\u1ebfn Nguy\u1ec5n \u00c1nh ph\u1ea3i l\u01b0u vong.<\/p>\n<p>S\u00e1ch \u201c\u0110\u1ea1i Nam ch\u00ednh bi\u00ean li\u1ec7t truy\u1ec7n\u201d vi\u1ebft: Tr\u01b0\u1edbc, \u0110\u1ed7 Thanh Nh\u01a1n t\u1ef1 ph\u1ee5 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i v\u00e0 d\u0169ng c\u1ea3m h\u01a1n thi\u00ean h\u1ea1, trong tay l\u1ea1i c\u00f3 \u0111\u1ed9i qu\u00e2n \u0110\u00f4ng S\u01a1n cho n\u00ean v\u1eabn ng\u1ea5m ng\u1ea7m l\u00e0m chuy\u1ec7n ngang ng\u01b0\u1ee3c v\u00e0 l\u1ed9ng h\u00e0nh\u2026 Khi T\u00e2y S\u01a1n v\u00e0o l\u1ea5n c\u01b0\u1edbp, h\u1eafn l\u00e9n \u0111em qu\u00e2n v\u00e0o n\u00fai \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea7u h\u00e0ng l\u00e0m ph\u1ea3n, nh\u01b0ng m\u01b0u \u1ea5y kh\u00f4ng th\u00e0nh.<\/p>\n<p>S\u1eed ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y cho r\u1eb1ng, c\u00e1i t\u1ed9i c\u1ee7a \u0110\u1ed7 Thanh Nh\u01a1n ch\u1ec9 l\u00e0 do l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u c\u00f4ng l\u1edbn, uy th\u1ebf l\u1eebng l\u1eaby h\u1ea7u l\u00e0m lu m\u1edd c\u1ea3 \u0111\u1ecba v\u1ecb \u00f4ng ch\u00faa tr\u1ebb tu\u1ed5i (l\u00fac n\u00e0y Nguy\u1ec5n \u00c1nh m\u1edbi 18 tu\u1ed5i). Tr\u01b0\u1edbc v\u1ee5 n\u00e0y, Gi\u00e1m m\u1ee5c B\u00e1 \u0110a L\u1ed9c \u0111\u00e3 h\u1ebft l\u1eddi can ng\u0103n ch\u00faa Nguy\u1ec5n m\u00e0 kh\u00f4ng xong.<\/p>\n<p>D\u1ecbp k\u1ef7 ni\u1ec7m 300 n\u0103m S\u00e0i G\u00f2n \u2013 Gia \u0110\u1ecbnh, b\u00e0 \u0110\u1ed7 Th\u1ecb M\u1edbi v\u00e0 Hu\u1ef3nh Th\u1ecb \u0110\u1ec7 \u0111\u1ea1i di\u1ec7n h\u1eadu du\u1ec7 c\u1ee7a \u0110\u1ed7 Thanh Nh\u01a1n \u0111\u00e3 g\u1eedi th\u01b0 cho nh\u00e0 kh\u1ea3o c\u1ed5 \u0110\u1ed7 \u0110\u00ecnh Tru\u1eadt \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb gi\u00fap hai vi\u1ec7c: T\u00ecm c\u00e1ch l\u00e0m r\u00f5 c\u00f4ng v\u00e0 t\u1ed9i cho \u0110\u1ed7 Thanh Nh\u01a1n v\u00e0 t\u00ecm m\u1ed9 ph\u1ea7n th\u1ea5t l\u1ea1c.<\/p>\n<p>M\u1ed9 ph\u1ea7n th\u1ea5t l\u1ea1c c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i n\u1eb1m \u1edf \u0111\u1ea5t L\u01b0\u1ee1ng Long ho\u1eb7c khu Th\u00e1p H\u00f2a (Ph\u00fa L\u00e2m), nh\u01b0ng nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111i t\u00ecm kh\u00f4ng th\u1ea5y d\u1ea5u v\u1ebft. V\u00e0o n\u0103m 2002, th\u1ecb x\u00e3 Th\u1ee7 D\u1ea7u M\u1ed9t (B\u00ecnh D\u01b0\u01a1ng) m\u1edf \u0111\u01b0\u1eddng. C\u1ea1nh \u0111\u01b0\u1eddng Ph\u1ea1m Ng\u0169 L\u00e3o c\u00f3 m\u1ed9t ng\u00f4i m\u1ed9 c\u1ed5 g\u1ecdi l\u00e0 m\u1ed9 \u00d4ng L\u1edbn. Ch\u00ednh quy\u1ec1n \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng mu\u1ed1n bi\u1ebft \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9 c\u1ee7a ai, n\u00ean m\u1eddi nh\u00e0 kh\u1ea3o c\u1ed5 \u0110\u1ed7 \u0110\u00ecnh Tru\u1eadt t\u1edbi nghi\u00ean c\u1ee9u.<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/cdn.giaoducthoidai.vn\/images\/a4d1e2ff37107679232bf8d6328ab9a833b19cbab42fe2696a18130bfad89d95027e61803358ed62356a08491d25bd4a\/30-31-1.jpg\" alt=\"Khi ph\u00f2 ch\u00faa Nguy\u1ec5n, \u0110\u1ed7 Thanh Nh\u01a1n t\u1eebng tham gia nhi\u1ec1u cu\u1ed9c chi\u1ebfn \u1edf Ch\u00e2n L\u1ea1p.\" title=\"Khi ph\u00f2 ch\u00faa Nguy\u1ec5n, \u0110\u1ed7 Thanh Nh\u01a1n t\u1eebng tham gia nhi\u1ec1u cu\u1ed9c chi\u1ebfn \u1edf Ch\u00e2n L\u1ea1p.\"><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>Khi ph\u00f2 ch\u00faa Nguy\u1ec5n, \u0110\u1ed7 Thanh Nh\u01a1n t\u1eebng tham gia nhi\u1ec1u cu\u1ed9c chi\u1ebfn \u1edf Ch\u00e2n L\u1ea1p.<\/em><br \/><\/figcaption><\/figure>\n<p>\u1ede tr\u00ean mi\u1ebfu th\u1edd g\u1ea7n ng\u00f4i m\u1ed9 c\u00f3 ghi ba ch\u1eef \u201c\u0110\u1ed7 Hi\u1ec7p Tr\u1ea5n\u201d. \u00d4ng Tru\u1eadt m\u1eebng th\u1ea7m, linh c\u1ea3m \u0111\u00e3 t\u00ecm th\u1ea5y m\u1ed9 \u0110\u1ed7 Thanh Nh\u01a1n khi th\u1ea5y ph\u1ea7n cu\u1ed1i t\u1ea5m minh v\u0103n c\u00f3 ghi t\u00ean hai ng\u01b0\u1eddi l\u1eadp l\u00e0 \u0110\u1ed7 B\u1ea3n v\u00e0 V\u00f5 Nh\u00e0n \u2013 hai thu\u1ed9c t\u01b0\u1edbng trung th\u00e0nh v\u1edbi \u0110\u1ed7 Thanh Nh\u01a1n.<\/p>\n<p>Th\u00e1ng 7\/2005, vi\u1ec7c khai qu\u1eadt ng\u00f4i m\u1ed9 b\u1eaft \u0111\u1ea7u. C\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc x\u00e1c \u0111\u1ecbnh, ng\u00f4i m\u1ed9 t\u1eebng \u0111\u1eb7t \u1edf khu \u0111\u1ed3i v\u1eafng, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00f4n c\u1ea5t theo thu\u1eadt phong th\u1ee7y \u201c\u0111\u1ea7u g\u1ed1i thi\u00ean s\u01a1n, ch\u00e2n \u0111\u1ea1p v\u1ea1n th\u1ee7y\u201d, \u0111\u1ecba tr\u1ea1ng n\u1eb1m \u0111\u00fang cung T\u1ed1n, \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea7u v\u1ec1 ph\u00eda B\u1eafc l\u00e0 Ph\u01b0\u1edbc \u0111\u1ee9c, ch\u00e2n v\u1ec1 ph\u00eda Nam l\u00e0 Thi\u00ean y.<\/p>\n<p>M\u1ed9 l\u00e0m b\u1eb1ng h\u1ee3p ch\u1ea5t v\u00f4i m\u1eadt ong, c\u00e1t, than tr\u1ed9n v\u1edbi nh\u1ef1a c\u00e2y \u00f4 d\u01b0\u1edbc c\u1ee9ng nh\u01b0 xi m\u0103ng, ph\u00eda d\u01b0\u1edbi c\u00f3 g\u1ea1ch b\u1ea3n x\u00e2y l\u00e0m v\u00e1ch ng\u0103n huy\u1ec7t m\u1ed9, sau khi v\u1ea5t v\u1ea3 ph\u00e1 l\u1edbp n\u00e0y, hi\u1ec7n ra b\u00ean trong m\u1ed9 c\u00f3 hai h\u1ed1 c\u00e1t l\u1ed9 hai quan t\u00e0i m\u1ed9t nam, m\u1ed9t n\u1eef. H\u00e0i c\u1ed1t n\u1eef c\u00f2n 12 chi\u1ebfc r\u0103ng, \u01b0\u1edbc t\u00ednh c\u00f3 \u0111\u1ed9 tu\u1ed5i t\u1ea7m 60. Nam gi\u1edbi cao t\u1ea7m 1,6 m c\u00f2n 5 c\u00e1i r\u0103ng, \u0111\u1ed9 tu\u1ed5i t\u1ea7m 50.<\/p>\n<p>Sau khi nghi\u00ean c\u1ee9u c\u1ea5u tr\u00fac ng\u00f4i m\u1ed9, \u0111\u1ed9 tu\u1ed5i h\u00e0i c\u1ed1t, th\u1eddi gian t\u00e1i t\u00e1ng \u0111\u1ec1u tr\u00f9ng h\u1ee3p v\u1edbi gi\u1ea3 thi\u1ebft v\u1ec1 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p \u0110\u1ed7 Thanh Nh\u01a1n. \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t, ng\u00f4i m\u1ed9 n\u1eb1m ch\u1ec9 c\u00e1ch 200m so v\u1edbi t\u01b0 dinh c\u0169 c\u1ee7a \u0110\u1ed7 Thanh Nh\u01a1n.<\/p>\n<p>Ngu\u1ed3n: <a href=\"https:\/\/giaoducthoidai.vn\/gia-dinh-tam-hung-ky-2-co-nghia-dong-son-ten-doc-chua-nguyen-post574486.html\">https:\/\/giaoducthoidai.vn\/gia-dinh-tam-hung-ky-2-co-nghia-dong-son-ten-doc-chua-nguyen-post574486.html<\/a><\/p>\n<p>B\u00e1o Gi\u00e1o d\u1ee5c &amp; Th\u1eddi \u0111\u1ea1i<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tr\u1ea7n Si\u00eau04\/10\/2021 14:02 (GMT+7) GD&amp;T\u0110 \u2013 C\u00f9ng v\u1edbi V\u00f5 T\u00e1nh, \u0110\u1ed7 Thanh Nh\u01a1n \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi x\u01b0ng t\u1ee5ng l\u00e0 \u201cGia \u0110\u1ecbnh tam h\u00f9ng\u201d. Th\u1ebf nh\u01b0ng, \u00f4ng l\u1ea1i s\u1edbm l\u00eca \u0111\u1eddi b\u1edfi l\u1eadp nhi\u1ec1u c\u00f4ng tr\u1ea1ng l\u1eabn nh\u1eefng hi\u1ec1m kh\u00edch tr\u00ean ch\u1ed1n quan tr\u01b0\u1eddng. M\u1ed9 \u0110\u1ed7 Thanh Nh\u01a1n \u1edf B\u00ecnh D\u01b0\u01a1ng.Ch\u1eef H\u00e1n: \u0110\u1ed7 Hi\u1ec7p Tr\u1ea5n phu &hellip; <a href=\"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/2025\/04\/29\/gia-dinh-tam-hung-ky-2-co-nghia-dong-son-ten-doc-chua-nguyen\/\" class=\"more-link\">\u0110\u1ecdc ti\u1ebfp <span class=\"screen-reader-text\">Gia \u0110\u1ecbnh tam h\u00f9ng \u2013 K\u1ef3 2: C\u1edd ngh\u0129a \u0110\u00f4ng S\u01a1n, t\u00ean \u0111\u1ed9c ch\u00faa Nguy\u1ec5n<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[119,118],"tags":[],"class_list":["post-951","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-do-thanh-nhon","category-dong-son"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/951","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=951"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/951\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=951"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=951"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wiki.nguoianphu.com\/diadanh\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=951"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}