Cá Vàng cùng với Lâm Chí Dĩnh và Nguyễn Thanh Lợi.
Yêu thích ·23 giờ ·
ĐỊA DANH “MÔNG THỌ” Ở RẠCH GIÁ
Trong bài “Góp ý một vài sai sót trong quyển “Tự vị tiếng Việt miền Nam” của cụ Vương Hồng Sển”, tác giả Lý Việt Dũng viết về địa danh đang xét như sau:
“Trang 474:
Cụ VHS viết: “Mong Thọ thôn: đd, tên làng Thổ thuộc hạt Rạch Giá. Tên Miên của làng là Chong Russei (chót ngọn tre). Tại sao có tên lạ vậy (…) và Chong Russei (chót ngọn tre) kỷ niệm buổi gặp nhau khi mặt trời vừa điểm hồng trên chót ngọn tre (…). Sau rốt đổi ra tiếng Việt và dịch “Mong Thọ” (Mong là trông mông, ngụ ý chữ chong, và: “Thọ” (cây) nhắc lại cây tre (…) thành ra tên xã thôn ngớ ngẩn và thấy viết “Mông Thọ” cũng không cần tìm hiểu căn cội cho mệt óc”.
Chỗ này cụ Vương có ưu điểm là tìm ra tên tiếng Miên của Mông Thọ là Chong russei có nghĩa là “hừng sáng mặt trời mới ửng đỏ trên ngọn cây”. Giá mà cụ dừng lại ở đây thì hay quá, đàng này cụ lại lý giải hết sức nhầm lẫn “Mong là trông mông” và chê người ta gọi làng này tên Mông Thọ là ngớ ngẩn mà cụ không biết nguyên văn GĐTTC viết chữ Hán Mông Thọ 矇樹 có nghĩa là: “Hừng sáng mặt trời vừa ửng trên ngọn cây”, chính là nghĩa của từ Miên Chong Russei.” (hết trích)
NHẬN XÉT
1/. Nếu tên tiếng Miên của Mông Thọ là “Chong Russei” với nghĩa là “chót ngọn tre” (theo ghi nhận của cụ Vương) thì chữ Miên có thể là “ចុង ឫស្សី”, trong đó:
– Chong/ ចុង có nghĩa là chót, ngọn, tận cùng…
– Russei/ ឫស្សី có nghĩa là [cây] tre.
2/. Về lời góp ý của cụ Lý, có lẽ cần phải tìm hiểu thêm vì 2 lý do sau đây:
– Chúng tôi đã cố gắng tìm trong GĐTTC, tức Gia Định thành thông chí của Trịnh Hoài Đức, bản dịch của cụ Lý Việt Dũng 2006 và bản dịch của Phạm Hoàng Quân 2019 nhưng đều không thấy địa danh “Mông Thọ” hoặc “Mông Thụ”. Còn theo cụ Nguyễn Đình Tư, trong cuốn Từ điển địa danh hành chính Nam Bộ (Nxb Chính trị Quốc gia, 2008), “Mông Thọ – Thôn thuộc tổng Kiên Hảo, huyện Kiên An, phủ An Biên, tỉnh Hà Tiên, triều Thiệu Trị, Tự Đức…” (tr.662-663). Nếu lời của cụ Nguyễn Đình Tư hoàn toàn đúng thì vào năm 1820 (năm GĐTTC được Trịnh Hoài Đức biên soạn xong và dâng lên vua Minh Mạng) chưa có thôn Mông Thọ.
– Chữ “Mông” 矇 (bộ “mục” 目) có nghĩa là mù lòa, mờ tối…; còn chữ “Mông” 曚 (bộ “nhật” 日) mới có nghĩa là lúc mặt trời mới hiện ra, tức gần với nghĩa “mặt trời vừa ửng”.
